Tirohia te wāhanga i raro nei, kātahi ka whakautu i te pātai i muri mai i te reo kotahi me te wāhanga:  Te haerenga: I roto i te maha o nga whenua e whanake ana, ko nga raruraru o te hapūtanga me te whanautanga ko nga take nui o te mate i roto i nga wahine o te tau whanau. Tata ki ia meneti, ka mate tētahi wahine i ngā raruraru o te whanautanga. E ai ki te World Health Organization, i roto i tana World Health Report 2005, ko te kino o ngā āhuatanga o te whaea te whā o nga take nui rawa o te mate o ngā wāhine i te ao, whai muri i te HIV/AIDS, te mate pukupuku, me te mate pukupuku. Ko te nuinga o nga mate o te whaea me nga whara ka puta mai i nga tukanga koiora, ehara i te mate, ka taea te aukati me te tino whakakorehia i roto i te ao whakawhanakehia <unk> penei i te toto toto i muri i te whanautanga, e 34% o nga mate o te whaea i roto i te ao whanaketanga engari 13% noa iho o nga mate o te whaea i roto i nga whenua whakawhanakehia. Ahakoa te kounga teitei, te tiaki hauora e waatea ana kua tino raru te mate o te whaea i nga whenua whakawhanakehia, kei reira anake 1% o nga mate o te whaea, ko enei raruraru ka mate pea i roto i te ao whanaketanga na te mea ko te mea nui rawa mo te whaea haumaru ko te whakarite kia noho mai he kaiwhakarato whakangungu me nga pukenga o te hunga whanau ki ia whanautanga, kei te waatea te waka ki nga ratonga tohutoro, kei te waatea hoki te tiaki urupare kounga. I te tau 2008, 342,900 nga wahine i mate i te wa e hapu ana, i te wa e whanau ana rānei i te ao whānui. Ahakoa he tau nui, he whakahekenga nui tēnei mai i te tau 1980, i te wā i mate ai nga wahine 526,300 i nga take kotahi. Ko tēnei whakapainga i takea e te iti ake o ngā ōrau hapūtanga i ētahi whenua; te nui ake o te moni whiwhi, e pai ake ai te kai me te uru ki te tiaki hauora; te nui ake o te mātauranga mō ngā wāhine; me te nui haere o te wātea o ngā "kaitiaki whanautanga pūkenga" <unk> te hunga whai whakangungu i roto i te tiaki taketake me te mate ohorere <unk> hei āwhina i ngā wāhine ki te whanautanga. Ko te āhuatanga i tino arahina e ngā whakapainga i ngā whenua nui pērā i Īnia me Haina, nāna i āwhina ki te whakaheke i ngā reeti mate katoa. I Inia, ka tīmata te kāwanatanga ki te utu i ngā tiaki i mua i te whanautanga me te whanautanga hei whakarite i te uru atu, ā, i kite angitu ki te whakaheke i te mate o te whaea, kia nui rawa atu ai te whakahua o Inia hei take nui...  Pātai: He aha ētahi take matua o ngā wāhine i ngā whenua whanake?
ngā raruraru o te hapūtanga me te whanautanga