Tirohia te wāhanga i raro nei, kātahi ka whakautu i te pātai i muri mai i te reo kotahi me te wāhanga:  Passage: Tata ki te 0.5% ki te 1.4% o te iwi e mate ana i te whakamomori, he tatauranga mate 11.6 mo ia 100,000 tangata ia tau. I mate te 842,000 o nga tangata i te tau 2013 i te whakamomori, he nui ake i te 712,000 i te tau 1990. Kua piki ake te tatauranga o te whakamomori i te 60% mai i nga tau 1960 ki te 2012, me enei pikinga i kitea i roto i te ao whanake. I te ao, mai i te tau 2008/2009, ko te whakamomori te tekau o nga take nui o te mate. Mo ia whakamomori ka mate, kei waenganui i te 10 me te 40 nga whakamātau whakamomori. He rereke te rereketanga o te mate whakamomori i waenga i nga whenua me te waa. Hei ōrau o ngā mate i te tau 2008, ko: Āwherika 0.5%, Tonga-Rāwhiti Āhia 1.9%, Amerika 1.2% me Ūropi 1.4%. Ko nga reeti mo ia 100,000 ko: Ahitereiria 8.6, Canada 11.1, Haina 12.7, India 23.2, United Kingdom 7.6, United States 11.4 me Korea ki te Tonga 28.9. I tohua hei 10th take nui o te mate i te United States i te tau 2016 me te 45,000 nga keehi i taua tau. Kua piki ake nga reiti i te United States i roto i nga tau kua hipa, me te uara nui rawa atu i te 2017 (nga raraunga hou). Tata ki te 650,000 ngā tāngata e kitea ana i ngā tari ohotata ia tau nā te whakamomori. Ko te ōwehenga o te whenua i roto i nga tane i roto i o ratou tau 50 i piki ake tata ki te haurua i te tekau tau 1999 <unk> 2010. Ko Lithuania, Japan me Hungary ngā reeti teitei rawa. Tata ki te 75% o ngā whakamomori ka puta i te ao whanake. Ko ngā whenua e nui rawa ana te tokomaha o ngā whakamomori ko Haina me Īnia, e nui ake ana i te haurua o te katoa. I Haina, ko te whakamomori te take tuarima o te mate.  Pātai: He aha te whenua o Āhia e nui ana te mate whakamomori?
Hāpana