Tirohia te wāhanga i raro nei, kātahi ka whakautu i te pātai i muri mai i te reo kotahi me te wāhanga:  Ko Christiaan Huygens (HY-gənz, HOY-; Dutch: [ˈɦœyɣə(n) s] ( whakarongo); Latin: Hugenius; 14 Paenga-whāwhā 1629 <unk> 8 Hōngongoi 1695) he tohunga ahupūngao, tohunga pāngarau, tohunga whetū me te kaihanga, e kiia ana ko ia tetahi o nga kairangahau nui rawa atu o nga wa katoa me tetahi tino tangata i roto i te huringa putaiao. I roto i te ahupūngao, i whai wāhi nui a Huygens i roto i te arorangi me te pūkaha, i te mea he tohunga whetū ia e mohiotia ana mo ana akoranga o nga mowhiti o Saturn me te kitenga o tana marama Titan. I a ia he kaihanga, i whakapai ake ia i te hoahoa o te telescope me te hanganga o te kanohi kanohi Huygenian. Heoi, ko tana whakaahuatanga tino rongonui, ko te whakaahuatanga o te karaka pendulum i te tau 1656, he mea nui i roto i te aroturuki i te wa, a, ko ia te kaitiaki tino tika mo te tata ki te 300 tau. Na te mea ko ia te tuatahi ki te whakamahi i nga tauira pāngarau hei whakaahua i nga ture o te ahupūngao, kua kiia a Huygens ko te kaimanaaki kaupapa tuatahi me te kaiwhakaara o te ahupūngao pāngarau. I te 1659, ko Huygens te tuatahi ki te whakaputa i te tauira paerewa inaianei mo te kaha centrifugal i roto i tana mahi De vi centrifuga. I whai wāhi nui te tātai ki te pūkaha tawhito. Ko Huygens hoki te tuatahi ki te whakatakoto i nga ture tika o te tūtukitanga elastic i roto i tana mahi De motu corporum ex percussione, engari ko ana kitenga kaore i whakaputaina tae noa ki te 1703, i muri i tona matenga. I roto i te mara o te arorangi, e mohiotia ana ia mo tana ariā ngaru o te marama, i whakaarohia e ia i te 1678 ka whakaahuatia i te 1690 i roto i tana Treatise on Light, e kiia ana ko te ariā pāngarau tuatahi o te marama. I whakakahoretia tana ariā i te timatanga mo te ariā o te marama a Isaac Newton, tae noa ki te wa i tangohia ai e Augustin-Jean Fresnel te kaupapa Huygens i te tau 1818 ka whakaatu ka taea e ia te whakamarama i te horahanga tika me nga paanga o te marama. I tēnei rā e mōhiotia ana tēnei kaupapa ko te kaupapa Huygens<unk>Fresnel.  Pātai: I tehea rā o te marama i whānau ai a Huygens?
Ko te 14