Tresna Kahalangin Arta
Olih: Désak Putu Sintia Danita
Cahyan purnama kapat ngalangin keneh
tiangé ring peteng punika. Bintang-bintang pakedék pakenyum nimpalin peteng
tiangé. “Adi beli tresna tekén adi.” Suaran sulingé nyansan ngaluluhang atin
tiangé. “Kija kéh adi jani? Sebet keneh beliné sing karasa, jani beli negak
pedidi tanpa adi.”
Gedé Darma teka maekin tiang. Jelék
sebeng tiangé ngaé Gedé Darma milu sebet. Gedé Darma matakon tekéning tiang
“Nak éngkén Yan? Jeg sabilang peteng pragat
tepuk mapangenan padidian.”
Tiang lantas nambakin patakon I Gedé, “Tusing
kénkén Dé.”
Gedé buin nyautin munyin tiangé,
“Orahang dogén beneh-beneh Yan, inget tiang timpal Wayané, mai dini ngorta
jani.” Lantas tiang ngorta ngajak I Gedé.
“Kéné Dé, jani tiang suba tresna ajak
Luh Ayu, nanging bapan Luh Ayu né tusing demen nepukin tiang matunangan ngajak
Luh Ayu.”
“Adi bisa kéto Yan? Yin tiang
nolih-nolih Wayan kan suba makelo matunangan ajak Luh Ayu, kadén tiang bapan
Luh Ayuné sampun cumpu tekéning tresnanné ajak dadua.” Kéto I Gedé nyautin
munyin tiangé.”
“Ae Dé tiang wantah anak tiwas, tusing
antes ngantén ajak Luh Ayu mawinan Luh Ayu anak sugih, jegég, lan polos.”
“Sing kéto Yan, yin mula Wayan suba saling
tresna ngajak Luh Ayu, jalanin malu, ajak Luh Ayu malaib ngantén, bapané
dorinan ajak ngorta buin.”
Tiang nyansan nyangeteng bingung tekén déwék
padidi. Né jani tiang majanji ngajak I Gedé buin mani semengan lakar ka umah
Luh Ayuné, lakar ngorta ngajak Luh ayu.
Kacrita jani semengan, tiang lan I Gedé
majalan ka umah Luh Ayuné. Ngorta tiang di jalan ngajak I Gedé, sing kerasa
jani suba neked di mukak umah Luh Ayuné. I Gedé macelep ka umah Luh Ayuné lan
tiang ngantosang disisi umah Luh Ayuné.
“Om swastyastu,” kéto I Wayan ngomong di
tengah umah Luh Ayuné.
“Om Swastyastu, yihh… ada Gedé Darma,
nak éngkén Dé?” kéto Luh Ayu mamunyi.
“Luh ngidang I Luh pesu jani? I Wayan
ngantosan I Luh diwang.”
Luh ayu lantas bingung, krana jejeh tepukinna
ajak bapané, Luh Ayu lantas matolihan ideh-ideh nanging tusing ada bapané. Luh
Ayu lantas pesu nengokin I Wayan.
“Wayan lakar ngudiang mai?” Kéto Luh Ayu
matakon tekéning déwék tiangé.
“Kéné Luh, beli mai lakar ngomong
beneh-beneh ajak I Luh, jani dini beli kal ngorahang, beli suba tresna ajak I Luh,
tresnan beliné kanti mati ajak I Luh, wantah I Luh ané ada di hatin beliné, ané
ngidang ngaé atin beliné bagia.”
“Tiang masi tresna tekéning beli,
tresnan tiangé suba tekek kapining beli, nanging tiang ten nyidayang ten nuutin
raos bapan tiangé, satmaka sesengakanné mabatun buluan, manyama tuah padidian,
tiang pedalem ngajak bapan tiangé beli.” Kénten Luh Ayu nambakin munyin tiangé
sambilanga ngeling sig-sigan.
“Mai Luh tuutin beli jani, mai jalanin
tresnan iraga ajak dadua.” Kénten tiang ngajakin Luh Ayu.
“Tiang ten nyidayang beli, tiang pedalem
tekéning bapan tiangé, nanging tiang tresna masi tekénin beli.”
“Mai Luh mai.” Kénten tiang ngomong sambilan
ngisiang liman Luh Ayuné.
Dingehang ada anak uyut tekening bapan
Luh Ayuné lantas teka bapan Luh Ayuné. “Ngujang cai mai buin Yan? Ci sing
pantes ngantén ajak pianak cangé, pianak cangé nak jegég, sugih. Tusing cara
cai jelema tiwas!” kénten bapan Luh Ayuné nambakin tiang.
Tiang lantas masaut, “Tiang tresna
sareng Luh Ayu, tiang makita ngantén sareng Luh Ayu, tiang wantah jelema tiwas,
nanging tiang bisa nyaga tresna.”
“Hahaha… da ngipi malu Yan, hidup di
gumi jaman jani nak perlu pis, sing perlu tresna dogén, kayang béndan apa lakar
baang pianaké, dadi baang batu?”
“Suud pak suud, tiang tresna sareng Beli
Wayan, tiang makita apanga iraga ajak dadua polih ngejalanin tresna.” Kénten I Luh nyautin munyin bapané.
“Luh Luh, bedik bapa sing cumpu yin I Luh
ajak Wayan, mai jani I Luh mulih, kalin jelema ané maadan I Wayan.”
Tiang bengong mapangenan ningehin munyin
bapan Luh Ayuné, sakit tangkahé tusing ngidang baana nuturang. Tiang lantas
majalan mulih ngajak I Gedé Darma. Sambilang tiang ngorta ajak I Gedé Darma lan
tiang matakon,
“Kéné san hidup tiangé Dé? Tiang suba
tresna, nanging tresna tiangé kapalasin ulian arta.”
“Nahhh Yan, jalanin gén malu.”
Sagét suba abulan majalan, tiang makeneh
lakar ngalih gaé ka kota, apang ngidang dadi nak sugih. Dinané jani tiang
mapamit tekéning reraman tiangé sareng adin tiangé. Kacrita jani tiang suba di
jalan bareng ngajak I Gedé Darma, nanging
lepetanné tusing dadi kelidin, né jani tiang sareng Gedé Darma
matabrakan, nanging Gedé Darma tusing sanget metatu. Tiang ngeling ngerasang
sakit né rasang tiang mangkin, Gedé Darma satya ngantosin tiang bangun.
Kacitra jani suba semengan, tiang Gedé
Darma lakar ngemag I Wayan nasi, nanging I Wayan tusing bangun-bangun.
“Wayan… bangun Yan…” kénten tiang
ngaukin I Wayan.
Nanging I Wayan ten bangun-bangun lan
bedik ten makeneh di hatin tiangé I Wayan lakar mati ngalahin tiang. Sebet
bayun tiangé sing ngidang baana nuturang. Sing kerasa suba duang jam majalan
Luh Ayu lantas teka ngalih I Wayan. Luh Ayu lantas ngelut I Wayan sané suba
sing maurip, Luh Ayu ngeling sig-sigan, belah tangkah Luh Ayuné jani, anak ané
katresnain ngalahin ya jani. Bapan Luh Ayuné milu nyeselin déwék krana marasa
pelih suba malasin pianak ané saling tresna. Luh Ayu ngomong padidi cara anak
buduh.
“Beli… alon-laon ja beli mamargi, tiang
tresna kapining beli, ampurayang tiang beli, ajak ja tiang bareng mati.” Kéto
Luh Ayu ngomong padidian.
jav_Latn ban_Latn sun_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn yor_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn cjk_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn sun_Latn ban_Latn sun_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn jav_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn lus_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn lus_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn zsm_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ace_Latn ban_Latn ban_Latn min_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn jav_Latn