Bazar Macedar
Olih I Wayan Juniartha
Nyén paling lianga di Galungan lan Kuningané?
Sing ada lénan tuah truna-trunané. Ané ngranayang tuah abesik:
Galungan tur Kuningan to nak masan bazar, masan kundangan nginem
bir.
Asal ba nyéndéh kauh matan ai-né, asal ba magpag sandikala, jeg
prajani ba sibuk truna-trunané. Ané biasané sing demen mandus,
prajani kanti ajam ngebeg awak di tukadé. Ané biasané demen
majalér jin, prajani makancut nganceng-maudeng nyotot.
“Lakar kundangan bazar né, dadiné mula patut berpenampilan
meyakinkan, sawiréh i raga lakar dadi wakil sekaa trunané. Yén
jenengé buwuk sinah kadéna nista sajan gumin i ragané,” kéto
I Madé Pakét Ayam ngemang alasan.
Mula kéweh dadi nak truna jani. Sabilang rainan gedé harus siap
kundangan bazar kija-kija. Sabilang rainan gedé sing taén maan
selah pules.
“Ri tatkala odah-odahé ba ngipi, i raga nu sibuk nelahang bir
makudang-kudang krat. Yén meli bir tuah duang pucung sinah lek
atiné kasengguh sing bani pesu pis. Yén ba meli duang krat sinah
lek atiné sing nelahang. Apang sing kadéna truna-truna banjar i
ragané sing kuat minum. Apabuin ané anggo meli bir to tuah pis kas
sekaa trunané, sinah patut telahang. Yén ba telahang to ba adané
bertanggung jawab kén keuangan sekaa trunané,” kéto ya ngimbuhin.
Duk mémé tur nyama luhné sibuk matuasan tur matanding,
truna-trunané liunan nu bah di kasuré. Jam telu semengan mara
pragat nga-bazar, sinah tengai payu matangi.
“Mula aluhan dadi nak luh di Bali, cukup mikirang banten dogén.
Yén nak muani cara i raga liu ané musti pikirang: éngkén pang adan
banjar i ragané aéng di banjar-banjar ané lénan, pang ngenah
sugih, royal, tur sing nyeh mesuang pis di kegiatan-kegiatan adat
cara bazar,” kéto abetné.
Suud to jeg lantas ia macueng. Bawak sajan satuané. Cara nak sibuk
sajan gaya-né. Yén ba musim bazar mula aéngan kén béndésa
kesibukan truna-trunané. Sabilang peteng pasti kundangan. Dibi ka
banjar Kaja Kangin, jani ka Kelod Kauh, buin mani sinah ka Kangin
Kauh.
“Né ba adané neguhang pasawitran ajak sekaa truna ané lénan,
saling delokin, saling tulungin tur saling bayahin,” I Kadék Pakét
Saté nyelag.
I Kadék sing bareng nga-bazar dinané ento. Libur koné malu ia
disubané neren telung lemeng ka bazar. Bas liunan nginem bir kanti
kelem ginjalné, kanti udengné bareng punyah. Payu semengan ngantré
di Puskesmas.
“Dokteré ngorahin icang suud malu nginem bir. Sawiréh bir sing
dadi, kanggoang icang ngalih tuak dini,” kéto abetné, matané nu
nrawang punyah.
Senior-senior sekaa tuaké ba kenyem-kenyem dogén ningehang satuané
I Kadék. Truna-truna-né jani mula dueg sajan ngaé sulur, ngalih
beneh padidi.
“Sujatiné, apa bédané bazar di banjar ajak kafé remang-remang di
sisin tukadé? Lampuné patuh saruné, musikné masi patuh ngrosokné,
ané paling liu adepa masi patuh; bir?” matakon I Putu Sajeng
Rateng.
Yén di kafé, truna-truna-né ngedum CO (Céwék Orderan), di bazar
masi ada nak bajang ané kadum olih truna jak tetelu. Yén di kafé
sasai ada ané majaguran, di bazar masi liu truna-trunané ané
saling tumpel.
“Bédané jelas sajan Bli. Yén di kafé pis pengunjungé macelep ka
kantong pribadi, ka kantong ané ngelahang kafé, yén di bazar pisné
macelep ka kas sekaa trunané,” semangan I Kadék nyautin.
“Lantas kel anggo apa pis kas totonan,” matakon buin I Putu.
Bengong I Kadék ningehang patakoné I Putu.
“Béh, sing ngerti-ngerti Bli adané né. Yén ba liu pis kas sekaa
trunané sinah di Galungan buin cepok lakar nyidayang i raga liunan
meli bir di bazar banjar-banjar ané lénan. Yén ba kéto asli
lakar sayan macedar géngsi sekaa trunan i ragané,” kéto pasautné I
Kadék.
Mula hébat sajan truna-truna-né jani, bas kaliwat ajumné kanti
géngsi lan kawibawan banjarné ukura baan krat bir. Bas kaliwat
nyemné kanti rainan gédé—Galungan lan Kuningan—anggona selah
nyalanang yadnya mamunyah.
azj_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn tur_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn sun_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn mri_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn zsm_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn min_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn tsn_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn bos_Latn jav_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn hun_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn