Cerpen Swecan Widhi sapisanan kanggen murda ring buku pupulan cerpen basa bali SWECAN WIDHI.
SWÉCAN WIDHI
Sawatara jam 8 semengan guru-guru sané polih dados panitia penerimaan
siswa baru sampun rauh ring sekolah. Rahina punika sampun akéh murid- murid SD
ring sawewidangan Désa Pateduhan rauh
jagi mendaptar. Pendaptaran ka SMP wantah nganggén sistem rayon. Dadosné sami
sekolahé polih duman murid. Muridé nénten majubel ngantré ring sekolah unggulan
kémanten, sakéwala mangkin sampun pada asah yadian wénten siki kalih muridé
masuk ring SMP ring luar rayon.
“ Om Swastyastu !”
Matolihan guru- guruné mirengang ada anak ngorahang salam
panganjali. Digelis Pak Déwa Alit matangi raris ngaturin tamiuné malinggih.
“ Om Swastyastu. Béh… Wayan Dana lané, kadén tiang nyen.
Negak malu, ajak masi panaké bareng negak.”
Wayan Dana laut negak tan mari ngajakin pianak ipuné
bareng negak . Pak Déwa Alit taler sareng malinggih tur matakén ,“ kén-kén
kabaré ? nak ada apa ka sekolah semengan san?”
Sada lek-lekan Wayan Dana lakar nyawab pitakéné Pak
Dewa Alit. Menawi nénten biasa ipun masuk ka sekolah mapan sawai-wai geginan ipun wantah dados petani. Petani juuk
akéh ring désan ipuné.
Sada kimud ipun lantas masaut, “ puniki Pak Déwa,
titiang jagi naptarang pianak titiangé sané madan Luh Putu Suari. Mangkin kocap
pendaftran ulang, nika mawinan titiang mariki
jagi ngatehang pianak titiangé mendaftar.”
Pak
Déwa Alit nyingakin anaké alit. Jegég
paras anaké alit mimbuh alep pesan pakantenané.
Uli di peliatné nyiriang anaké alit anak sadhu, subakti ring rerama.
“ Nggih , malih bos daftar ulang. Kari akéh ngantré
murid- murid uli di SD ané lénan. Luh
Putu cening Wayané ané ené nggih ané pidan
polih sungkan duk mara lekad?
Wayan Dana makesiab ningehang raosné Pak Déwa Alit.
Bingung ipun dados Pak Déwa Alit uning
ring kawéntenan pianak ipuné polih keni sungkan? Wayan Dana
wantah manggutan cihna sayuakti napi sané takénanga sareng Pak Déwa
Alit.
“ Yén dadi tiang nawang tegarang tuturang ajak tiang
kén-kén unduk gelem anaké alit ngantos sampun séhat cara janiné !” Pak Déwa
Alit nganikang Wayan Dana nuturang unduk pianak ipuné.
Tan asué Wayan Dana raris nyaritayang.
Duk punika kurenan ipuné sampun makiré ngalekadang.
Sakit pesan karasayang olih kurenan ipuné tan sida ban neenang. Nepukin unduké
buka kéto lantas Wayan Dana jumujug
ngajak kurenan ipuné ka Rumah Sakit.
Ring rumah sakit kurenan ipuné kabakta ka ruang
persalinan. Tan ngantos awai sawatara
galah 9 peteng dingeha ada munyin anak cenik ngeling makacihna pianak ipuné
sampun lekad. maseriak galang keneh ipuné demen.
Tan sida ban ngorahang liang manah ipuné sampun embas
sentana kapertama. Sané gumanti nyangkepin keluarga alit ipuné. Yadian luh utawi muani ipun tan bas sanget
ngenehang. “ Luh muani patuh dogénan. Makejang ento tuah paican Ida Bhatara,”
asapunika ipun ngarenggeng ring manah.
“ Pak Wayan , mriki jebos ! Jagi wénten sané raosang
tiang.”
Bu bidan pesu uli di kamar dijalan kurenan ipuné
ngalekadang. Wayan Dana nugtug Ibu Bidan uling duri. Marérén Bu Bidan raris
nyambatang pianak ipuné lekad cacat.
Batisné sada béngkot marep menék ngantos neket ring baong anaké alit. Dokter
ring rumah sakit tan purun ngoperasi santukan anaké alit wawu pisan lekad
turmaning sarana prasarana sané wénten ring rumah sakit nénten jangkep jagi
kanggén ngalaksanayang operasi punika.
Sebet prajanian Wayan Dana. Liang manah ipuné iwawu sirna kagentosin antuk rasa sedih
macampuh ngajak keneh ipuné bingung.
Bingung anaké alit jagi kaoperasi sakéwala ipun tan madué jinah.
Anaké alit raris karujuk ka Rumah Sakit Sanglah. Neked
ring Sanglah anaké alit kabakta ka UGD laut
kagenahang ring Ruang Perinatologi kamar sané kanggén ngingsanan anak
alit sané wawu lekad.
“ Punapi Bu? Pianak tiangé mrasidang seger nggih? ”
“ Astungkara pak. Ngiring sareng- sareng ngastiti ,
dumogi anaké alit prasida digelis kénak,” pasaut perawaté sinambi nulis kode
anaké alit laut magedi luas uling kamaré ento.
Wayan Dana negak nyalélég ring eepan kamar pianak
ipuné. Kalintang sebet manah ipuné. Kurenan ipuné kari ring Bangli, durung
kaicén budal santukan wawu ngalekadang sinah jaitané kari belus. Ané sanget dadi
kenehang wantah prabia operasiné. Biaya bersalin manten durung puput kabayah
mangkin musti ngenehang biaya operasi. Yadiastun wénten kartu jaminan keséhatan sinah nénten
ngantos neked drika pacang katanggung prabianyané. Dijumah kaludan juuk kondén mabuah. Nak ipun
wawu nyumunin mamula santukan punyané ané pidan suba wayah tur nénten malih
mabuah. Sayuakti ajin juuké meel, yén batak ngalih pis 50 yuta enu ngidang
nguleh-ngulehang. Sakéwala punika yéning linggah madué tanah. Yén sekadi Wayan
Dana nak abedik ngelah tanah. Tanahé
ento wantah paican saking Ratu Duagung saking Puri Bangli. Dumun kumpin ipuné
seleg pesan ngaturang ayah mamarekan ring puri ngantos kasayangang olih Ratu Duagung
. Raris kumpin ipuné kaicen tanah tegalan
kirang langkung 25 are. Yén saihang ngajak petani ané lénan, sinah Wayan Dana
pacang kalah. Petani tiosan bisa nganti ngelah tanah 5 héktar, 6 héktar ada
masi ané ngelah tanah langkungan saking 10 héktar. Napi malih ané anggon
ngetohang juuké punika suba nyangsan ngameelang. Ajin pupuké suba ngamenekang.
Obat hama taler obat anggen ngamatiang padang ané mentik di batan punyan juuké
taler suba ngameelan. Di LPD ipun madué utang.
Di Bank masi durung puput kalunasin. Paling ipun lakar ngalih pipis anggon
ngetohin pianak ipuné sané kapertama apanga sida seger sekadi anaké alit ané
tiosan.
kari negak ipun ring eepan kamar pianak ipuné sinambi
mecik-mecik péléngan cihna ipun uyeng-uyengan baat ngenehang unduké ané nibénin.
Tatkala ipun kantun makeneh nadaksara
ada anak. ngaukin adan ipuné.
“ Dana! Wayan
Dana ! ”
Makipekan ipun tur matolihan ring anaké ane ngaukin
adan ipuné. Kulit anaké to putih bersih, mabaju keméja kotak-kotak sada
masawang pelung. Tlektekanga pisan anaké
ento .
“ Né tiang Adi. Wayan Adi Saputra. Timpal Wayané dugas
di SD. Nu inget ? ”
Makenyem Wayan Dana inget tekén timpalné ané pidan
bareng-bareng masuk di SD , bareng – bareng ngalih capung di tegal-tegalé.
“ Kén-kén kabaré Yan? Mémé bapa jumah seger nggih ?
” Wayan Adi Saputra ngelut sawitran
ipuné. Méh-méh ada 20 tiban ipun sareng kalih tan polih kacunduk.
Wayan Dana raris masaut ,” Makejang baik-baik dogén
Di. Mémé bapa seger. Men Adi kén-kén kabaré? Kén-kén kabar keluarga Adiné? ”
“ Baik-baik makejang Yan.”
Wayan Adi Saputra enu cara ipidan. Kari ramah. Dumun
ipun masuk ring SD bareng ngajak Wayan Dana. Ipun sering pisan ngidih nasi sik
Wayan Danané. Nuju libur ipun nginep irika. Asal ipuné saking Karangasem. Sakéwala ipun dugasé kari alit bareng nugtug
bapakné ané polih tugas ring Bangli ring Dinas Kehutanan. Ngantos ipun kelas 5
SD raris ipun balik mawali ka Karangasem. Sesukat ento Wayan Dana nénten naénin malih
matemu sareng Wayan Adi Saputra.
Ipun makakalih kari saling nakénang paukudan
soang-soang. Tuturé saling timbal kangin kauh tusing karuan kadirasa tusing
lakar nepukin galah lakar nyuudang .
“ Men Wayan dadi bisa ada dini? ”
Wayan Dana raris nuturang unduk sungkan pianak ipuné
ané mara lekad. Wayan Adi Saputra gumanti milu sedih ningehang.
Wayan Adi Saputra lan Wayan Dana raris macelep ka ruangan
nyingakin anake alit ané kari sirep lep-lep rumasat tusing wenten sungkan nang akidik. Wayan Dana tusing ngidang ningalin pianakné
buka kéto. Makembengan yéh peningalan ipuné tuah ngantos galah pacang ngetél
pakatél-tél.
Wayan Adi Saputra nyagjagin Wayan Dana tur nuturin
Wayan Dana apang ngidang sabar. Makejang ada jalan keluarné. Pastika wénten solusinyané. Malih bosne ipun mapamit duaning wénten acara keluarga.
Bénjang semengané Wayan Dana tangkejut pianak ipuné
kabakta ka ruang operasi tanpa maorahan napi ring ipun. Ipun nugtug perawaté.
“ Sira sané nganikang pianak tiangé kabakta ka ruang
operasi ? ”
“ Pak dokter nganikang”
“ Men tiang durung madué jinah , tiang tan ngidang
mayah operasiné punika.”
“ Bénjangan raosang sareng Pak Dokter!”
Wayan Dana nyangetang tusing ngerti nepukin unduké
makejang. Kén-kén sabenehné pamarginé ring rumah sakit.
Ngantos duang jam operasiné mamargi. Perawaté pesu
kasarengin anaké alit sané kantun masaré jagi kabakta malih ka ruang
Perinatologi. Anaké alit kantun masaput. Kabuka akidik saputné kacingak batis
anaké alit sampun normal tan malih cacat. Demen pesan keneh ipuné nyingakin
anaké alit sampun séhat. Ipun gumanti wantah prasida ngaturang suksma ring Ida
Hyang Widhi sampun sih mapaica karahayuan ring keluargan ipuné.
Risampun perawaté
ané iwawu nyarengin dokteré ngoperasi, wus ngenahang anaké alit, Wayan Dana
raris digelis nganampekin perawaté ento jagi nakénang dokter sané ngubadin tur
akuda prabiaya sané patut kataur.
“ Ampura pak, sira nggih dokter sané wawu ngoperasi
pianak titiangé? Tiang jagi nakénang indik prabiaya lan sané tiosan.”
Perawaté raris nujuin ruangan dokteré punika. Pintuné
kaketok tur Pak Dokter ngicenin macelep.
Wawu muka pintu kagiat
ipun, bengong kadi kebo mabalih gong tanpa suara nang abuku. Prajani
caket. Paningalan ipuné tan makijapan nyingakin dokteré. Yéh paningalan ané
uling dibi makembengan, ané jani saka bedik ngetél ulung melusin pipiné Wayan
Dana. Akidik tusing kakeneh ban ipun, tusing ngidang katarka. Dokter sané
nulungin pianak ipuné ngantos seger mewali wantah sawitran ipuné Wayan Adi
Saputra.
Wayan Adi Saputra bangun uling tegakané. Sané dibi
ipun sané nyagjagin tur ngelut Wayan Dana, sakéwala sané mangkin mawalik, Wayan
Dana jumujug nyagjagin ipun tan mari ngelut tekek pesan sinambi ngeling
sigsigan. Wayan Adi Saputra tan sida neenang rasa bagia ipuné. Ipun sareng
nangis tumuli nepuk- nepuk alon tunduné Wayan Danané.
“ Tiang tusing ngidang ngorahang apa Di, sajaba tuah
ngaturang suksma ping banget. Adi suba nulungin keluargan tiangé. Apa men anggo
tiang ngawales makejang ané baang Adi jani? ”
Wayan Adi Saputra sané kantun ngeling mautsaha ipun
ngusap tur ngawales apa ané kaucap olih sawitran ipuné.
“ Tusing perlu Wayan ngawales. Prabiaya ané pesuang
tiang jani tusing maarti yén bandingang tekén legan keneh keluargan Wayané
ipidan nampi padéwékan tiang sekadi pianakné pedidi. Ilmu ané bakatang tiang
jani taler wantah sangkaning sih kapitresnan keluargan Wayané kapining tiang.
Keluargan Wayané ané pidan ngajain tiang sarwa usada tradisional. Yén sing
ulian ento, méh-méh tiang tusing ngelah nyet lakar malajah ring kedokteran.”
Luih pesan budi pekertiné Wayan Adi Saputrane ngawi
Wayan Dana bagia jeroning kayun madué timpal ané uling pidan ngantos mangkin
kari ramah, demen nulungin anak tur ngasor tan sombong yadiastun ipun sampun
dados dokter ipun kari inget ngajak timpal. Meweh ngarereh sané kadi asapunika
ring aab jagaté kadi mangkin. Ané jani matimpal akéhan wantah sangkaning
kapentingan. Ané jelékné bisa ada timpal ngamah timpal.
Kringgg… kring…. Kring…..
Suaran télpon nyuudang satuané Wayan Dana nyatuayang
unduk pianak ipuné duk mara lekad. Ipun lantas permisi jagi ngangkat télpon
sareng Pak Déwa Alit. Pak Déwa Alit sané sumeken pisan mirengang caritané i
wawu kalintang angob tur bareng macampuh aduk ngarasayang apa ané kacaritayang i
wawu.
Gumanti wantah sangkaning paswécan Widhi, napi sané
tan prasida antuk nyujuh, janten sampun pacang mrasidayang kajujuh majalaran
antuk makarma sané becik tur setata éling ring Ida Hyang Titah sané nuwénang
jagat lan sadagingnyané.
Pak Déwa Alit raris nyingakin anaké alit ané jegég
ento laut makenyem.
Luh Putu Suari ngawales.
Bangli, 23 Desember 2014
I Komang Alit Juliartha
ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn afr_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ces_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn jav_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn min_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn hrv_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn sun_Latn ban_Latn sun_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn jav_Latn zsm_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn sna_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn zsm_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ind_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn sun_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn min_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn nno_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn