Pangiring
Pangiring inggih punika panganggén kruna sané magenah ring pungkur. Pangiring-pangiring punika minakadi; -a, -an, -ang (-yang), -in, -ing (-ning), -e, -ne, -en, -wait, -man, -wan.[1]
Teges[uah | uah wit]
Wenten kutus (8) soroh pangiring, inggih punika:
- Teges pangiring "-a", mateges;
- Nyinahang karya sané kakaryanin olih jadma sané karaosang (jadma ka-3). Umpami "dukain + a", "tingalin + a". Wimba ring lengkara: "Ngelemang titiang wawu dukaina olih I Guru. Suba tingalina tiang epuh magarapan, masih ya enu bengong-bengong.
- Nyinahang padrewean, Umpami: "Pianak + a" dados pianaka, wimba ring lengkara: pianaka ada tuah dadua.
- Teges Pangiring "-an", mateges;
- Nyinahang kahanan nglangkungin sané lianan. Umpami: Punyan nyuhe tegehan tekén punyan biune.
- Nyinahang langkungipun kalintang. Umpami " ya anak buka sesenggakane, jlema lantangan batis, joh-joh pagelahan anake bakat baana ngalih.
- Nyihnayang ngwangun Kruna Aran " Umpami Jani mula dina sangkepan Subak.
- Nyihnayang Kruna aran Niskala,: Umpami " Yan Kamulan tusing duman I dewek, eda bena marikosa.
- Nyihnayang prabot, Umpami: Jemakang mémé kikihan, lakar ngae santen
- Nyihnayang kruna Aran sekadi Kruna Lingganipun " Umpami " Ditu di Jlingjingan ebune pejang bapa bulihe, ngantosang dewasané mamula.
- Nyihnayang wewatesan , Umpami:Waian tiang majalan, sawiréh motore kelang.
- Nyinahang genah , Umpami: Kawanguna sekolahan, genah melajahang budi.
- Nyihnayang Makueh , Umpami: Anake cerik ane tonden matuuh liwat telu bulan, tonden dadi anggoin mas, masan, msll.
- Nyihnayang tetuladan barang , Umpami " gaenang adine kapal-kapalan lakar pulanga ditelagane.
- Teges Pangiring "ang", mateges;
- Nyinahangkarya matetulung. Umpami: Jemakang malu adine nasi, witeh uli tuni tonden madaar.
- Nyihnayang ngelaksanayang karya (Lumaksana ) Umpami " Tegarang satuayang malum kenken pangawitne.
- Nyinahang makta miwah nglaksayang karya, Umpami: Tegarang satuayang malu, kenken pangawitne.
- Nyinahang sakadi Kruna Lingganipun. Umpami: Enggal pesan ya ruyug, sujatine ya anak sedeng adiang ping pindo.
- Nyinahang Karya kala punika, Umpami: ya setata bangun ngedas lemahang.
- Teges Pangiring "-in", mateges;
- Nyinahang karya matetujon ring panandangipun, Umpami: Ya suba magarapan, mula tuara dadi barengin nyen-nyen.
- Nyinahang wewatesan, Umpami: di Jeron Bapak Prebekele ada karya ngrorasin.
- Ngwangun rasa ring panandangipun, Umpami: Uparenggan tetamanan punika wiakti ngulangunin pisan.
- Nyihnayang karya matetulung, Umpami: Ampakin ya kori.
- Nyinahang karya mawanti-wanti. Umpami: Butbutin malu bulun siape.
- Nyinahang kahananipun lintangn. Umpami: Pategehin pundukan carike ento, apang tusing dadi lancah blabar.
- Teges Pangiring "-ing = ning", mateges; Pangiring ing/ning punike saimper ring pangiring "ne", Umpami: Pamuput Ngacep-acep Ida Betara ring luring akasa = sané malingga malinggih ring luring akasa
- Teges Pangiring "-e", mateges; Nyinahang panuek kruna lingganipun, Umpami: Jame suba nyinahang pukul 10.50 manut dedauhan Indonésia sisi kauh.
- Teges Pangiring "-ne", mateges;
- Nyinahang barang punika drewen anak sané karaosang ( orang ke 3), Umpami: Limane gedé gati.
- Ngwangun Kruna Aran, Umpami: Dalemne atungtung nyuh.
- Nuekang Kruna Katerangan, Umpami " Pangawitne ya ngorahang tuara nyak.
- Teges Pangiring "-en, -wati, -man, -wan", mateges; Nyinahang Pakaryan sané pacing kalaksanayang during majanten, Umpami:
- Anak istri sané sampun ngamolihang ring indik kekawian, kabaos sang rumaga sastrawati.
- Anake sané seneng matulung urip, welas asih, tur malaksana rahayu, wantah patut kabaosang budiman.
- Ida Sang Prabu Salya, wiakti ratu saktiman tur kabiuhaning wadua miwah bala peka.
- Sang Wibisana diastu tosning raksasa, sakewanten pakayunane suci, mawinan Ida kabaos sang Gunawan
Pustaka[uah | uah wit]
- ↑ Satryastina, I. Putu Candra (25 Januari 2012). "Kangin Kauh: Pangater, Pangiring, miwah SeseLan". Kangin Kauh. Kaaksés 17 Nopémber 2021.
ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn