Inggih
wenten katuturan satua jadma pangalu ngadol pindang. Wenten malih kacarita
jadma mawasta Ni Rangda madue pianak asiki Luh kari daha. Inggih gelising
carita I Dagang Pindang sarahina ipun madolan kapasar. Wau rauh ring samping
umah Ni Rangdane, ipun makaukan nanjaan adolane. "Biang wenten pakayunan
biang numbas pindang?" Masaur Ni Rangda" Tiang benten, tiang sampun
ngelah.
" Raris pianake raris pianakengenken mangda numbas.. "Meme ,
meli ja pindang aukud kuda!" Awinan ipun ngenken numbas, dening manahe bes
lintang culuk , ring I Dagang Pindang. Dening asapunika , taler katumbasang
antuk memene angan asiki, ring madrue jinah. Pramangkin kataur, ring nentene
nganggeh dumun . I Dagang pindang punika taler ipun wit saking culuk manah
ipune ring pianak Ni Rangda, sakewanten batas maciri ring mata , genah ipune
ngaduang demen, ten wenten ipun purun pacang mamaosang. dening asapunika,
sausan Ni Rangda matumbasan , ipun i dagang pindang , ngararis kapasar madolan.
Kasuen-suen pinah jantos sasihan antuk ipun, sanunggil ipun madolan mangda
polih ipun jua madolan mangda polih jua ipun marika simpang nanyjaan pindang.
Dening asapunika I Dagang pindang ngerantek manah ipune demen, raris ipun
makarya daya, dalihan ipun mangda nyidaang ring pianakne Ni Rangda.
Katuju pasaran, ipun tengai mamargi saking
jumah ipune, mangda nyidaang ipun pacang nginep, malih sedeng becika pisan
katuju sabeh, saru dajan ipune, dening kabelet antuk gentuh , tan wenten
nyidayang mantuk ,raris wengian ipun ring margi. Rauh diwangan umah Ni
Rangdane, raris ipun makaukan"Biang, biang". Raris masur nirangda
"sira jero kauk-kauk, buin mameteng kakene?"taing biang , tiang i
dagang pidang ". Asapunika ipun I Dagang Pindang. "Sapuniki ja, tiang
wengian biang ,yen wantah biang ledang ,iriki tiang madunungan ring biang ,
nenten nyidaang tiang mantuk, antuk sabehe. Kaping kalih gentuhe ring tukade.
yen wantah biang ledang , iriki tiang madunungan". Masaur Ni Rangda
"Be dewa ratu, ne kenken tiang paturu luh , nang deriki sig pisagan tiange
danginan nginep. Tiang kakene paturu luh jele pikantenang ring gumine, jerone
muani mai neka nginep , buin padidi tusing ngajak anak luh". Raris
katimbal antuk pianake "Meme , baang ja anake ento nginep, Dagang Pindange
ento me. Padalem ja bes ujan kakene , buin pteng dje ja lakune, dini dibale
gedene badanginan baang pules , buat petenge nyen ja ada anak nawang "!.
Nah keto ja nyai keto ". Asapunika pasaur memene , mapaawinan durus ipun
nginep irika . Napi irika ring bale gedene wehina masare . Dening nirangda dahating
pageh manahe , makta kapatutan , tan wenten ja ipun mapenem . Newek I Dagang
Pindang ring bale gedene . Pianak ipune jeg kumareseh manahne. Yen jagjagin
kema welina ben i meme . yen tusing jagjagin kenehne ditu dogen ". Ring
sapune aspunika, irika I Dagang Pindang raris ngakal daya, raris ipun mauab,
ngantiang ningkag katipat ada ya. Punapi piragina antuk pianak Ni rangdane,
raris ngaraos ipun ring meme ipune."Meme alihang ja katipat !". Ah ne
te nyai , mara anak ngaraos katipat, nyai nagih katipat . Sajan nyai cerik , da
keto-keto, suba orahang meme tamiu muani adane, awak paturu luh kakene, dadi
jele panyambat anake. Kedeh taler pianak ipune . "Anak yang ngalih katipat
keto ja . Orahange mendep . Asapunika memene. Baose punika piragin ipun antuk I
Dagang pindang."Biang, punapi harsaang okan biange , piragin tiang ngarsaang katipat
, meriki tiang ngaturin , tiang ngaturin tiang kari makta malih asiki . "
Dong jemakin me !"Asapunika pianak ipune . Dening bes pangulgulan pisan pianak
ipune taler kaambil , kaidihang ring dagang pindange. Sasampuna kaambilin malih
I Dagang Pindang ngojog pedeman ipune . Durung painganan telas antuk neda ring
pianake Ni Rangda , malih muab I Dagang Pindang " wahem ngntiang nyadeg
pindang apa bedik ". Punika taler piragina antuk pianakne Ni Rangda. Malih
ipun nagih ring memene "Meme yang ngalih pindang .Masaur raris memene .
"Ne nyai madaar liu pesan . Bes kelebihan ben nyai ngawenang jengah
memene. Malih jagjagin ipun antuk dagang pindang . Napi biang karsang antuk
okan biange , piragiang tiang ngarsahang pindang, punika tiang ngaturin bing
pindang, , icen okan biange . Nah meme jemakin te!. Asapunika saur pianakne
malih ipun medem . Dening asapunika ,manah-manah I Dagang Pindang " Katipat
sadeg, suba nagih katipat . Pindang sadeg suba nagih pindang nagih pindang. ne
kenken abetne madaya , mangdane nyidayang mai pianakne ni Rangda. Jani awak
ngntiang masaput. Ketoang te, nyanan dong ajakje mai nagih masput bareng.
Asapunika manahne I Dagang Pindang tur malih ipun mauab. Wahem, ngantiang
masaput lumbang jani ngantiang pules pang anget . Piragina antuk pianakne Ni
Rangda , Dening ipun kamula culuk manahne ring I Dagang Pindang , malih ipun nagih
ring meme. "Meme yang masaput lumbang". "Beh dewa ratu , ne te
nyai ajak pangulgulan nyaine . Jani mara anak ngaraos masaput lumbang , nyai
bareng nagih. masaput lumbang . Yen pada anak nawang bakal kudiang awakke teken
kenkenang. Sinah bakal ada kadanin di gumine jele pesan suba pajalan ane keto. "
Ah, yang sing ja nyak , yang nak masaput lumbang meme, sada nyangetang, ipun
ngaraos. Dening asapunika I Dagang Pindang mendep sawireh ipun sampun
magijeg-gujegan raose ring ring memen ipune , Ipun I Dagang Pindang ngukur
pisan manah ipune, sinah pacang rauh marika , pianak Ni Rangdane. Dening
asapunika , teka wetu manah manah ipune Ni Rangdane ngantenang solah pinakne
asapunika, raris brangti ipun tur ngamores. Nah kenken ja budin nyaine ,
lautang ba, makeneh masaput lumbang, kema sig dagang pindange laku. Bu telas
raos memene , jeg malaib ipun kabale gedene. Sarauh derika, kakantenag antuk I
Dagang Pindang. Yeh, ni luh dados mariki yen wenten anak uning nyen. Padem
tiang deriki nyen . Sapuniki tiang padewekan". Masaur pianak Ni Rangdane .
"Tiang ngantiang masaput lumbang nika . wau asapunika , kumarebet
manahne I Dagang Pindang , tur marengan
matan ipune , dening galang sasih, yen wenten jadma paingenan ton ipun . Suung
nenten wenten sapa sira. Inggih kenten ja luh , ten munggah !". Nggih dong
mariki masaput bareng ajak beli , niki masaput lumbang ". Napi tan carita
, matemu ipun irika. Ring sampune asapunika , benjang das rahina I Dagang
Pindang ipun makaon , jejeh manah ipune yen pade wenten anak uning , dening
panyaman ipun akeh. Awinan ipun gaganycangan antuk.
Tan
kacarita ipun I Dagang Pindang , carita mangkin ipun pianak Ni Rangdane.
Benjang semengan , dening manah ipune lintangan bonggan , raris ipun ngarereh gamongan ring kunyit , kadagingin lunak,
punika karatus , sempleg wastan ipune risampun maratus, punika raris kaanggen
taterek , uap ipun muan ipune rauh kacikut. Dados sakadi seming rupan ipune ,
raris ipun ngambil tengakluk kuning , tur raris ipun kajaba. Ipun nganggur ring
pagenahan timpal ipune bajang-bajang. Durung ja wenten timpal ipune mataken ,
Reh sampun uningine jadma demen ajum , raris ipun ngarihinang mataken "
kenapa ka yang maboreh kuning?" raris tebaga ring timpal-timpal ipune
" peh , nyai gelem". Asapunika timpal ipune ". Dong enden ,
asapunika pianak Ni Rangdane . Sambilang kipek-kipek baongne. "Doh lamun
tusing gelem , pengeng ". Dong masih , asapunika malih ipun. Raris ipun
ngakak kedek ni luh pianak Ni Rangdane . hahahah dung tawange . Napi sami
pakadesem timpal ipune . Ja kenken, demen ajum janenge, dadi mara tebag orahange
gelut taruna, ja kendel gati , nah de ja ngarepang jadma keto . Sapunika
pakehangan timpal-timpal ipune . Nggih galisan carita malih pianak Ni Rangdane
nganggur ring umah misan ipune ,sane mula nemenin. Irika genah ipune ngedengan
bonggan ipune. Raris ipun mataken "Beli wayan kenapa ke tiang materek
kuning "?Kenapa beli takonin, tawang beli , tara beli ngaba. "Inggih
te tebag". Sapunika pianak ni Rangdane . Materek di gidat , apa nyen lenan
telken pengeng ". Asapunika misan ipune . "Dong enden, sing twang
tiang ben beli wayan ". Sapunika sane luh . Punapi wau asapunika malih
katebag antuk misan ipune , manahe saking ngulgul. "Keto je dagang pindang
ngelut nyai dibi sanja . "hahahahaha, tawang ben beli wayan ". :Beh
yen keto dong sajan ja nyai . Sapunika misane kadi rengete". " Anak
ye nginep dibi sanja kema ngaku petengan ya madagang. Sapunika antuk ipun
nyatiang malih. Napi rengat pisan misan ipune. "Bah . yen kakene ja salah
nyaine, enden-enden beli matakon malu teken memen nyaine , yen piti saja keto,
lacur nyai . Lakar pungggelin beli urip nyaine. Napi nyagjagan raris misan
misan ipun ring Ni Rangdane , tur raris katakenin ipun Ni Rangda " Meme ,
ne kenken unduk pianak meme . Ja mulih mara matuturan jumah , nagku somahina
teken Dagang Pindange. Saja tusing?" Napi wau asapunika kaplegan memen
ipune . Yadiapin ten angken, pianake sampun ngaken , dados renget kaponakan
ipune ni rangda , Reh tanpa saur Ni Rangda , raris kambiang lu, punika kaanggen
manteg . Sapisan mawinam padem. Malih rereha misan ipune, malih panteg ipun
taler padem sapisan. Dening ipun masolah kaon, yadiapin kariang ipun, tan
wangde ipun pacang mamanggih pangapet jagat.
Satua puniki kaambil Saking Lontarring Gedong Kirtya-Singaraja:
No
lontar: 1631 VIb
ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn sun_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn dik_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn pag_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn zsm_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn jav_Latn ban_Latn ind_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn twi_Latn ban_Latn