Cerpen IDK Raka Kusuma
Pak Guru Gusti Sukadana
ngranjing ka tengah kelasé. Murid-muridé ngaturang panganjali.
“Alit-alité sareng sami,” Pak
Guru Gusti Sukadana mabaos, di subané ngenahang tas duur méjané, ”medalang buku
gambaré. Gambar umah, jero, puri, utawi grian duéné suang-suang. Sampunang
uyut. Bapak ten nongosin alit-alité.”
“Jagi kija, Pak?” Nyoman Antara
nyelag aji patakon.
“Bapak ten kija-kija. Dinané
mangkin guru-guruné jagi rapat. Ngrapatang indik ujian sané jagi rauh.”
Sapatilar Pak Guru Gusti
Sukadana, sajaba Gedé Wiradana, murid-murid kelas limané garjita gati ngambar.
Ada masambilan suar-suir. Ada masambilan gendang-gending.
Limolas menit suba liwat. Gedé
Wiradana nu natakin jagut nlektekang buku gambar ané makebat duur mejanné.
Limanné ngamel potlot. Tekek. Nanging sing sida ngorékang.
“Wiréh i déwék sing ngelah
umah, kénkénang abeté ngambar?” Uli mara lakar ngawitin ngambar ada pang duang
dasa ia ngraos di keneh buka kéto. Sing aséna paliatné nrawang sawang. Sing
aséna masi marawat di kenehné unduk ané ngranaang ia kanti sing ngelah umah.
Pecakné ia sugih. Umahné
linggah tur melah gati. Mobil ané celap-celep sig umahné, tur ané tumpangina
nyabran masekolah liunné tetelu. Mobilé ento makejang gelah bapanné. Sakéwala
lacur. Uli sekat ia ngenjek kelas dua SD bapanné mamotoh. Sakancan plalian,
sakancan togél ubera. Ané pinih nyakitin kenehné, bapanné bebotoh luh. Yén pang
kuda kadén suba bapanné ngantén-palas. Sagét ajak anak uli Badung. Sagét ajak
anak uli Tabanan. Sagét ajak anak uli Jember. Sagét ajak anak uli Sasak. Cutet,
ajak anak uli ideh-ideh. Kondén buin ngelah mitra dini-ditu.
Mirib sing sida naanang sakit
ati, atiban ané liwat, méménné nuturin bapanné apang suud ja ngantén-palas,
mamitra miwah mamotoh. Dugasé ento Gedé Wiradana sedek di pasaréanné. Gelem.
Bapanné brangti tuturina baan méménné. Mabukti, dingeha bapanné matbat méménné
aji munyi sing dadi dingehang baan koping. Suud matbat, memenné tundunga apang
magedi jani ja. Méménné macelep ka kamar tongosné Gedé Wiradana masar
matamped-tamped.
“Mémé lakar kija?” Gedé
Wiradana matakon.
“Mémé lakar magedi,” méménné
masaut sambilanga ngeling.
“Tiang milu Mé.”
Méménné sing masaut.
Naanang gelem Gedé Wiradana
majalan nututin méménné. Naanang gelem ia negak di samping méménné di tengah
bisé ané lakar luas ka Batubulan. Gedé Wiradana sing bani matakon, ngudiang
sing menék sig bisé ané luas ka Buléléng. Tongos palekadan méménné.
Teked di Batubulan, tuun uli
bisé, ia nututin méménné majalan ngojog mobil angkot ané luas ka Kreneng.
Dugas mobil angkoté teked di
Kesiman, méménné ngorahin supiré marérén. Sambil nandan limané, méménné
ngajakin Gedé Wiradana tuun.
Nututin méménné majalan
ngajanang, Gedé Wiradana maniang déwék matakon.
“Lakar kija, Mé?”
“Ka Puri Kesiman dajané,” adeng
méménné masaut.
“Sig nyéné?”
“Sig Sagung Dwipayaniné.”
Gedé Wiradana sing matakon
buin. Parab ané orahanga tekén méménné ento tawanga. Uli kelas telu SD, nyabran
satondén masaré, méménné nuturang Sagung Dwipayani. Timpal méménné uli SD kanti
SMA. Sakéwala disubanné tamat SMA Sagung Dwipayani mawali ka Puri Kesiman.
Déning ajin idané ané dadi polisi suba pénsiun. Sagung Dwipayani kuliah ring
Universitas Udayana. Memenné kuliah di IKIP Singaraja, nanging sing lantur. Ané
ngranaang, ngantén dugasé mara ngenjek seméster telu.
Kapin makelo sing kacunduk,
Sagung Dwipayani tetep ngirim séwala patra tekén méménné. Méménné masi tetep
ngirim surat. Di kapah-kapahé, Gedé Wiradana orahina maca séwala patrané Sagung
Dwipayani.
Biangné Sagung Dwipayani
tengkejut nyingakin sapatekan méménné. Ida raris nandan méménné tur ngaukin
déwékné ka purian. Sayan tengkejut biangné Sagung Dwipayani mirengang unduk ané
nepén méménné.
Gerungan mobil di garasané
megat atur méménné.
“To Sagung Dwipa rauh,” biangné
Sagung Dwipayani ngandika.
Kangén kenehné Gedé Wiradana
nepukin méménné magelut ajak Sagung Dwipayani. Sayan kangén kenehné nepukin
Sagung Dwipayani nangis dugas méménné ngaturang unduké ané nepén tur ngaturang
sing lakar mabalik buin ka Klungkung.
“Men, kénkén putusan Astutiné,
jani?” Sagung Dwipayani matakén sambil ngusap toya panon.
“Wantah dados tunas, icénin
titiang ngayah driki sareng pianak titiangé.”
“Kanggo biang tiangé,” Sagung
Dwipayani masaur, “sapunapi biang, icén ipun ngayah driki?”
“Antiang malu i aji,” alon
masaur biangné Sagung Dwipayani.
Sanjané, kaputusang, kicén
ngayah. Sakéwala, Gedé Wiradana kandikain nutugang sekolahan di SD ané nampek
tekén Puri Kesimané.
Munyi tegakan ulung uli duri, ngranaang Gedé Wiradana inget tekén déwék. Ngranaang ia inget masi: déwékné akorékan
tondén ngambar.
Gedé Wiradana ngunjal angkihan.
Sing aséna, munyi maclepeh uli kenehné. Kénkénang abeté ngambar. Yén gambar
cara umahé di Klungkung suba sing gelah. Yén gambar cara puri tongosé ngayah,
masi tusing gelah. Laut ia nyledétin Wayan Darmawan ané negak di sampingné.
Tingalina suba suud ngambar. Ditu ia mutusang ulah ngambar.
Mara limané lakar ngorékang
potlot sig buku gambaré, sagét Pak Guru Gusti Sukadana ngranjing ka kelasé.
“Alit-alité, sampun usan
ngambar?” Pak Guru Gusti Sukadana matakén di subané malinggih.
“Ampun!” murid-muridé, sajaba Gedé Wiradana, sibarengan masaut.
“Yén sampun bakta mriki!”
Pagrudug murid-muridé ané suba suud ngambar ngojog genahné Pak Guru Gusti Sukadana malinggih.
Gedé Wiradana nu negak di tongosné. Bengong. Sing aséna, potlot ané
gisina uli tuni, ulung ka bataran kelasé.
ban_Latn bjn_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn jav_Latn sun_Latn zsm_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn jav_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn min_Latn ban_Latn hau_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn jav_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn sun_Latn ban_Latn sun_Latn yor_Latn ban_Latn hau_Latn isl_Latn isl_Latn sun_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ayr_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn sun_Latn ind_Latn zsm_Latn ban_Latn ban_Latn sun_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn sun_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn kik_Latn sun_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn sun_Latn jav_Latn ban_Latn sun_Latn ban_Latn