Olih: IBW Widiasa Kenitén
Tiang kendel gati dugasé niki. Suba uli makelo, tiang tusing macunduk ajak timpal tiangé. Ia ajak tiang uli cerik di Karangasem. Dugas gunung Agungé meletus, ia ngungsi ka Beléléng. Ditu maan ngalih tongos. Sinambi nyakap tanah di pisagané ané nyelametang déwékné. Baan selegné magaé, kanti ngelah umah di Beléléng. Maan somah masi uli Beléléng. Jegég masi somahné. Lénan tekén maubuh-ubuhan, ia masi ngulak-ngulak madagang. Uli tanggun kangin Beléléngé kanti madauh neked tongosné I Jaya Prana Layonsari mati, ia ngalih pangupa jiwa, baan meledné apang magenti pajalan idupné. Dugasé ajak di Karangasem, dong pragat ngenepang jukut murab tekén jukut paku masambel. Yén diageté, maan misi lengis a kecritan, kendel suba ia.
Jani lén, ia suba nganggon hapé android. Tiang iseng marengin di pisbuk baan panaké ngaenang. Yén tiang dong tusing bisa ngujang-ngujang. Orahina tekén panak tiangé mecik niki-niko. Tuutang tiang dogén, yééééé sagét tiang bareng cara anak buka jani, kabanda baan hapé. Dikénkéné sampi sépanan ngayehang baan demené ngulik hapé. Nakonin somah kapah-kapah cara anak tusing masomah rasané. Tiang pragat ngorta kangin-kauh. Buina apa kadén bakat ortawang sagét suba sanja buina matané suba kubil baan nelektekang tulisanné ane cenik-cenik.
Liu ané matimpal ajak tiang. Sagét ada anak madan Madé Arak nagih matimpal tekén tiang. Iseng tiang nerima. Telektekang tiang, rasa-rasanang tiang mesib cara timpal tiangé ajak di Karangasem ipidan, Madé Raka. Ngujang dadi adanné balikanga? Ento maan takonang tiang. Kéné pasautné.
“Aké suba uli kudang taun kadén tusing kena arak Karangasem. Baan meled akéné tekén arak, kabalikang tebongné adané. Sahihang gelek-gelek dogén adéken suba apang adané dogén miri arak.”
“Ooooooooooooo. Dong kéto. Dadiné nani ené meled tekén arak kéto? Béh, nani mula jail. Suba katawang nani meled abaang arak ané melah. Nani nyimbingin aké.” Tiang mamunyi cara beléléngan apang anut satuané. Yén tiang nganggon kruna matiang nika, sing suba nyak anut. Pejang tiang cara ka Karangasemé.
“Nani lamun ka Beléléng abaang arak, nah!” Ia ngorahin tiang buka ngorahin panakné padidi baan leketé ngranayang.
“Aké sing nyak!”
“Dadi kéto?”
“Aké sing nyak ngoyong di bui. Yén aké mabui nani paling mantas nekain a minggu cepok. Suud kéto, aké padidi ngurik tanah lan mabalih langit-langit buiné.”
“Hahahahaha! Tusing katangkep. Ngaba mantas a botol akua dogén masak tangkepa? Orahang lakar anggon matabuh.”
“Nani dueg dogén ngajahin aké. Ngajahin mogbog adana ento. Tusing dadi bogbog.”
“Bah, sinah suba nani pepes ningehang darmawacana?”
“Tusing.”
“Man kénkén?”
“Aké suba dadi pamangku.”
“Miiiiih Déwa Ratu. Sing dayanin, dong suba dadi pamangku. Béh malah ja mamunyi cara dugasé ipidan.”
“Sing kenapa. Aké pamangku nuju ada odalan dogén di pura. Yén sing ada karya, tusing dadi pamangku. Neka-neka aké dadi pamangku. Kéwala sasukat aké dadi pamangku nyak tegtegang rasané buin abedik. Dugasé kondén ngamangkuin pragat inguh dogén.”
“Macihna suba kaswécanan adana.”
“Madak ya.”
“Akéto malu nah, sayan jejeh aké mamunyi jani. Uli tuni ngorahang suba dadi jan banggul. Sing caah-cauh aké mamunyi. Legaang nah.”
“Sing kenapa. Ajak timpal.”
“Suba ya. Pawintenané ento ané tusing baninin aké. Yén Nyoman, dong sing kénkén.”
Prajani timpal tiangé, Madé Arak tusing buin nélpun tiang. Mirib baan tiang ngaku suba mawinten ngranayang. Ia masi suba nawang yén suba anak mawinten tusing dadi nayub arak. Ia taén nyambat. Araké ento anak manggon matabuh. Buina taén nyambat patabuh ané adepa jani liunan arak tusing melah. Yén kariang jeg bisa bengu. Mirib yéh anggona, macampuh arak a bedik. Nyak lantas bhutha kalané baangin ané tusing arak seken? Nyandang suba ngrubéda dadiné. Yén alihang, arak ané gumanti melah anggon patabuh. Lek atiné yén lakar anggon nglolohin kolongan ané melah. Yén lakar anggon matabuh, ané dadi-dadi.
Maan tiang selah tusing gulgula tekén timpal tiangé, Madé Raka alias Madé Arak. Tiang tasing pati ngrungang buin. Iseng-iseng tiang nganggur ka dagang araké. Sagét ada anak marérén mamunyi kéné.
“Om Swastyastu, Jro.”
Kipekin tiang. Sagét I Madé Arak. “Dadi suba mawinten nongosin dagang arak?” kéto ia mamunyi.
“Eda anaké mamunyi kéto. Adéng-adéng malu. Eda nyambat arak jani. Suba tusing dadi sambat-sambat araké. Suba pepes té katangkep anaké ngadep arak.”
“Suba katawang, ngorahang ngalih panganget. Jatiné apang kanti punyah, kanti tusing inget tekén awak padidi. Nah alihang malu a sloki dogén.”
Tiang nyemakang ia arak a sloki. Kendel baongné liwatin arak.
“Suksma. Segeeeeeeeeeeeeeeeeeer! Aik! Aik! Aiiiiiiiiiiiiiiiiiik!” Ia lantas ngenjuhang botol akua. Tiang suba ngerti. Orahin tiang dagang araké ngisinin. “Bayahin malu, sesari ngantebé anggon mayah.” Ia lantas magedi. Tusing med-med ia jail tekén tiang.
Sayan ngliunang anaké teka ka tongos tiangé nganggur. Dagang araké sayan inguh tepukin tiang. Sasukat madagang arak tumbén jani liu anaké mablanja meli arak. Tiang nepukin anak gondrong-gondrong. Telektekang tiang cara wig anggona. Takonin tiang kéné, “Seneng ring arak Pak?”
“Seneng nika Pak. Tiang indeng-indeng ngalih dagang arak. Bapan tiangé demen tekén arak. Rasané melah gati anggon anget-anget. Dikénkéné boréhné turuhina arak ané melah. Uli sasukat maboréh arak, rematikné kapahan ngentah. Ngelah ramuan arak bapan tiangé, kudang kepasilan kadén misi, kepasilan kélor, kepasilan delima, mimbuh ramuan anget-anget. Mirib araké ngranayang tetep seger dogén bapan tiangé? Man Bapa Mangku demen tekén arak?”
“Dadi tawanga tiang dadi pamangku anyar? Sinah suba pepes ngintipin tiang,” kéto tiang makeneh-keneh. “Nyén sujatiné anaké ené?”
“Ten tiang kapah-kapah. Bes kaliwat meledé mara ya ngalih arak.”
“Yén suba dadi pamangku ngalih arak?”
Tiang tusing masaut krana suba tawang isiné. Ia jatiné nakonang sesanan tiangé dadi pamangku. Nyaru-nyaru tiang nyautin. “Baan dinginné ngranayang, sangkan ngalih arak.”
Buin jebosné buin ada anak teka. “Ngujang ngliunang anaké meli arak?” Sakéwala, ia tusing liunan patakon. Mémé Ketut tepukin tiang cara jejeh buina énggal-énggal ngunebang warungné.
Subscribe to: Post Comments ( Atom )
ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn sun_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn tpi_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn kon_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn afr_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn ban_Latn eng_Latn