KALANSEN TAN NI FILANAN
Ɲɛnamaya kɛcogo min ka di Ala ye
I be se ka kɛ Ala teri ye cogo di?
Sutana ka darabɔli kumaw ɲɛsinna i ma cogo di?
Tagamacogo juman lo ka gwo Jehova ye?
I be se ka ɲɛnamaya kɛ cogo di walisa k’i koo diya Ala ye?
E BENA mɔgɔ sifa juman lo sugandi ka kɛ i teri ye? N’a sɔrɔ e ni minw ka miiriyaw n’u ka ɲɛnakow n’u ka koow filɛcogo ye kelen ye. Jogo ɲumanw be mɔgɔ minw na, olu lo koo bena diya i ye, i n’a fɔ mɔgɔ ɲumanw ani hɔɔrɔnw.
2 Kabi galen, Ala ye adamaden dɔw sugandi k’u kɛ a teri sɔbɛw ye. Ɲɛyirali fɛ, Jehova ye Ibrayima weele ko a teri (Ezayi 41:8; Zaki 2:23). A y’a fɔ Dawuda koo la ko “Dawuda koo diyara ne ye” sabu Jehova be mɔgɔ sifa minw kanu, Dawuda tun ye olu dɔ ye (Kɛwaliw 13:22). A fana ye kira Daniyɛli jati i ko mɔgɔ min “koo diyara Ala ye.”—Daniyɛli 9:23.
3 Mun na Jehova tun be Ibrayima, Dawuda ani Daniyɛli jati a teriw ye? A y’a fɔ Ibrayima ye ko: “I ye ne sago kɛ.” (Zɛnɛzi 22:18). O la, minw b’u majigi ka Jehova sago kɛ, a b’a magwɛrɛ olu lo la. A y’a fɔ Israɛldenw ye ko: “Aw ka mɛnni kɛ ne fɛ, o la, ne bena kɛ aw ka Ala ye, aw bena kɛ ne ka mɔgɔw ye.” (Zeremi 7:23). N’i be Jehova kaan minɛ, e fana be se ka kɛ a teri ye!
JEHOVA BE FANGA DI A TERIW MA
4 I ka miiri k’a filɛ nafa min b’a la ka teriya kɛ ni Ala ye. Bibulu b’a fɔ ko Jehova “koo be mɔgɔ minw dusu la, a be [cogoyaw ɲini walisa ka] barika don olu la.” (2 Masaw ka loon o loon kibaru kitabu 16:9). Jehova be se k’a ka fanga yira e fan fɛ cogo di? Zaburuw 32:8 be o dɔ kofɔ ko: “Ne [Jehova] bena i kalan, k’i ka tɛmɛyɔrɔ yira i la. Ne bena i ladi, ne ɲaa tena bɔ i kan.”
5 Nin ye kuma diimanw ye dɛ! U b’a yira ko Jehova b’a janto i la. I mako be ladili minw na, a bena u di i ma ani k’i dɛmɛ k’u sira tagama. Ala b’a fɛ k’i dɛmɛ i k’i ka gwɛlɛyaw n’i ka kɔrɔbɔliw muɲu (Zaburuw 55:22). O kama, n’i be baara kɛ Jehova ye n’i dusukun bɛɛ ye, i jigi bena sigi i ko Zaburu sɛbɛbaga min y’a fɔ ko: “Ne ɲaa be Masaba [Jehova] la tuma bɛɛ n ɲafɛ. A be ne kɔrɔ minkɛ, n hakili tena ɲagami.” (Zaburuw 16:8; 63:8). Tiɲɛn na, Jehova be se k’i dɛmɛ k’i ka ɲɛnamaya kɛcogo diya ale ye. Nka, i b’a lɔn ko Ala jugu dɔ b’a fɛ k’i bali k’o kɛ.
SUTANA KA DARABƆLI KUMAW
6 Gafe nin kalansen 11nan y’a ɲɛfɔ cogo min na Sutana ye Ala ka masabaya koo sɔsɔ. Sutana ye Ala jalaki ko a ye ngalon tigɛ. A ka kumaw fana kɔrɔ tun ko a tilennen tɛ Jehova ka Adama ni Awa bali u ka koo ɲuman ni koo jugu latigɛ u yɛrɛ ma. Adama ni Awa ye jurumu kɛ. U bɔnsɔnw y’a daminɛ ka caya ka dugukolo fa. O kɔ, Sutana ye ŋaniya jugu la adamadenw bɛɛ kan. A y’a fɔ ko: “Adamadenw tɛ baara kɛ Ala ye kanuya kosɔn. Aw ka sira di ne ma ani ne bena u la fɛɛn o fɛɛn lasun a ka muruti Ala ma.” Zɔbu ka koo b’a yira k’o miiriya lo tun be Sutana kɔnɔ. Zɔbu tun ye jɔn lo ye, ani a niin donna Sutana ka darabɔli kumaw na cogo di?
7 Zɔbu ye ɲɛnamaya kɛ a saan 3 600 ɲɔgɔn ye nin ye. Mɔgɔ ɲuman tun lo sabu Jehova y’a fɔ a koo la ko: “A ɲɔgɔn te dugukolo kan. Mɔgɔɲuman lo, a tilennin be. A be siran ne Ala ɲa , a te sɔn kojugu ma.” (Zɔbu 1:8). Zɔbu koo tun ka di Ala ye.
8 Sutana ye Zɔbu jalaki ko a tɛ baara kɛ Ala ye ni ŋaniya ɲuman ye. Sutana y’a fɔ Jehova ye Zɔbu koo la ko: “E m’a lamini i ko kogo k’a tanga, n’a ka somɔgɔw an’a bololafɛnw bɛɛ ye wa? E y’a dɛmɛ a ka baara la, a ka begɛnw be jamana yɔrɔ bɛɛ. E k’a bololafɛnw bɛɛ cɛn k’a filɛ sa! Ne lanin b’a la ko a bena e nɛni.”—Zɔbu 1:10, 11.
9 Sutana y’a fɔ ko Ala be min di Zɔbu ma, Zɔbu be baara kɛ Ala ye o dɔrɔn kosɔn. A y’a fɔ fana ko ni kɔrɔbɔli ye Zɔbu sɔrɔ, a bena muruti Ala ma. Jehova ye Sutana ka darabɔli kumaw jaabi cogo di? Komi sɔsɔli tun be kɛra Zɔbu ka ŋaniya koo lo la, Jehova ye sira di Sutana ma a ka Zɔbu kɔrɔbɔ. O cogo la, a tun bena yira ka gwɛ ni Zɔbu be Ala kanu wala n’a t’a kanu.
ZƆBU KƆRƆBƆRA
10 Sutana teliyara ka Zɔbu kɔrɔbɔ cogo caaman na. A ye mɔgɔw lasun u ka Zɔbu ka bɛgɛn dɔw soɲɛ ani ka dɔw faga. A ka baaradenw fanba fana fagara. O kɛra bɔnɛba ye a fɛ. Balawo wɛrɛ cunna Zɔbu kan, fɔɲɔba dɔ y’a ka deen tan faga. O balawow bɛɛ n’a ta, “Zɔbu ma kojugu kɛ, a fana ma baga Ala ma foyi la.”—Zɔbu 1:22.
11 Sutana ma dan o ma. N’a sɔrɔ a y’a miiri ko hali ni Zɔbu sera k’a bolofɛnw tiɲɛni muɲu ani k’a ka baaradenw n’a deenw fagari fana muɲu, a kɔni bena muruti Ala ma n’a benna bana na. Jehova y’a to Sutana ka bana jugu dɔ lase Zɔbu ma fɔɔ mɔgɔw be ɲigi a la. O bɛɛ n’a ta, Zɔbu ka limaniya ma bɔsi a la. A yɛrɛ lɔra kelen kan ko: “Ne tɛna ne ka tilennenya bila fo ka taa ne sa.”—Zɔbu 27:5, ABM.
12 Zɔbu tun t’a kala ma ko a ka kunkow ye Sutana nɔɔ ye. Komi a tun t’a lɔn Sutana ye Jehova ka masabaya sɔsɔ koo minw na, a tun be siranna ko kɔni ale ka kunkow tɛ Ala nɔɔ ye? (Zɔbu 6:4; 16:11-14). Nka, a y’a ka kantigiya mara Jehova koo la. A ka kantigiya y’a yira ko Sutana ye ngalon tigɛ a kɛtɔ k’a fɔ ko ale Zɔbu be baara kɛ Ala ye a yɛrɛ nafa dɔrɔn lo kama.
13 Zɔbu ka kantigiya ye sira di Jehova ma a ka Sutana ka nɛnini kumaw jaabi bɛrɛbɛrɛ. Tiɲɛn na, Zɔbu tun ye Jehova teri ye, ani Ala y’a sara a ka kantigiya kosɔn.—Zɔbu 42:12-17.
E FANA NIIN B’A LA
14 Sutana ye sɔsɔli min kɛ kantigiya koo la Ala ta fan fɛ, o ma ɲɛsin Zɔbu dɔrɔn ma. E fana niin b’a la. Jehova ka kuma b’o lo yira ka gwɛ Talenw 27:11 kɔnɔ ko: “N deen, kɛ hakilitigi ye, o bena ne nisɔndiya. O la, ne bena se ka n dɔgɔyabaga jaabi.” O kumaw sɛbɛra saan caaman Zɔbu salen kɔ. U b’a yira ko Sutana tun bele be Ala darabɔ ani k’a sagokɛlaw jalaki. N’an be ɲɛnamaya kɛ i ko Jehova b’a fɛ cogo min na, an fana be kɛ sababu ye ka Sutana ka ngalon kumaw jaabi. O cogo la an be Ala ninsɔndiya. E be mun miiri o koo la? Yala a tɛna kɛ ninsɔndiya koo ye e fana ka dɔ kɛ ka Sutana ka ngalon kumaw jaabi, hali n’i ka kan ka yɛlɛmani dɔw kɛ i ka ɲɛnamaya kɔnɔ wa?
15 A kɔrɔsi, Sutana ko: “Adamaden b’a bololafɛn bɛɛ kɛ k’a nii kisi.” (Zɔbu 2:4). Sutana kɛtɔ k’a fɔ ko “Adamaden,” a y’a yira ka gwɛ ko a ka jalaki kumaw ɲɛsinna adamadenw bɛɛ lo ma, Zɔbu dɔrɔn tɛ. O koo kɔrɔtalen be kosɔbɛ. Sutana ye ele fana jalaki ko i tɛna kantigiya kɛ Ala ye. A b’a fɛ i ka muruti Ala ma ani i ka tilennenya sira bila ni gwɛlɛyaw sera i ma. A b’a ɲini k’o kɛ cogo di?
16 I ko kalansen 10nan y’a ɲɛfɔ, Sutana be tɛmɛ fɛɛrɛ caaman fɛ ka mɔgɔw lasun u ka muruti Ala ma. Faan dɔ fɛ, a be mɔgɔw kɛlɛ “i n’a fɔ jara, a b’a fɛ ka dɔ le minɛ k’a ɲimi.” (1 Piyɛri 5:8). I be se ka Sutana ka kɔrɔbɔliw ye n’i teriw, i somɔgɔw wala mɔgɔ wɛrɛw b’i kɛlɛ sabu i b’i seko kɛra ka Bibulu kalan ani k’a sira tagama.* (Zan 15:19, 20). Faan wɛrɛ fɛ, “Sutana b’a yɛrɛ kɛ i n’a fɔ mɛlɛkɛɲuman.” (2 Korɛntikaw 11:14). Sutana be se ka tɛmɛ fɛɛrɛ dogonen dɔw fɛ k’i lafili ani k’i bila ɲɛnamaya kɛcogo dɔ la min ka gwo Ala ye. A fana be se ka tɛmɛ farifaga fɛ k’a to i k’a miiri ko ele tɛ foyi ye, ani ko i koo tɛ se ka diya Ala ye (Talenw 24:10). Hali ni Sutana be mɔgɔ kɛlɛ “i n’a fɔ jara” wala k’a “yɛrɛ kɛ i n’a fɔ mɛlɛkɛɲuman,” a ka darabɔli kumaw tɛ yɛlɛma: Ale fɛ, ni kɔrɔbɔli wala tɔɔrɔ ye i sɔrɔ, i tɛna baara kɛ Ala ye tugun. I be se k’a ka darabɔli kumaw jaabi cogo di ani k’i ka kantigiya yira Ala la i ko Zɔbu?
JEHOVA KA CIKANW BATOLI
17 I be se ka Sutana ka darabɔli jaabi i kɛtɔ ka ɲɛnamaya kɛ i ko Ala b’a fɛ cogo min na. O kɔrɔ ko di? Bibulu b’o ɲɛfɔ ko: “Aw ka Masaba [Jehova] aw ka Ala kanu n’aw dusu bɛɛ ye, n’aw kɔnɔ bɛɛ ye, n’aw fanga bɛɛ ye.” (Deteronɔmu 6:5). Ni dɔ be farala i ka kanuya kan Ala koo la, Ala sago kɛli nege fana bena bonya i la. Ciden Zan y’a sɛbɛ ko: “Ka Ala kanu, o ye nin de ye, ka a ka ci fɔlenw mara.” N’i be Jehova kanu n’i dusukun bɛɛ ye, i bena a ye ko “a ka ci fɔlenw man gɛlɛn.”—1 Zan 5:3, ABM.
18 Jehova ka cikanw ye jumanw lo ye? U dɔw ɲɛsinna tagamacogow ma an ka kan ka ban minw na. Ɲɛyirali fɛ, koorilen nin lajɛ: “Jehova be koo minw kɔniya, i ka ban u la.” O yɔrɔ la i bena a ye ko u ye kɛcogo dɔw kofɔ Bibulu be minw haramuya. Ɲɛfilɛri fɛ, o kɛcogo dɔw tɛ koo jugu ye i ɲɛɛ na. Nka, vɛrise minw kofɔra, n’i miirila u kan, n’a sɔrɔ i bena a ye ko hakilitigiya be Jehova ka sariyaw la. N’a sɔrɔ a tɛna kɛ koo nɔgɔman ye i fɛ ka yɛlɛmani dɔw kɛ. O yɛrɛ be se ka kɛ gwɛlɛyaba ye, i ma deli ka min ɲɔgɔn sɔrɔ. Nka, ka ɲɛnamaya kɛ i ko Ala b’a fɛ cogo min na, o be hɛɛrɛba lase mɔgɔ ma (Ezayi 48:17, 18). O hɛɛrɛ be i bolo kɔrɔ. An b’o lɔn cogo di?
JEHOVA BE KOO MINW KƆNIYA, I KA BAN U LA
- Mɔgɔfagali.—Ɛkizɔdi 20:13; 21:22, 23.
- Jatɔya.—Levitiki 20:10, 13, 15, 16; Ɔrɔmukaw 1:24, 26, 27, 32; 1 Korɛntikaw 6:9, 10.
- Lagwɛrikow n’a ɲɔgɔnnaw.—Deteronɔmu 18:9-13; 1 Korɛntikaw 10:21, 22; Galatikaw 5:20, 21.
- Boli batoli.—1 Korɛntikaw 10:14.
- Dɔlɔtɔya.—1 Korɛntikaw 5:11.
- Soɲɛni.—Levitiki 6:2, 4; Efɛzikaw 4:28.
- Ngalon tigɛ.—Talenw 6:16, 19; Kɔlɔsikaw 3:9; Yirali 22:15.
- Natabaya.—1 Korɛntikaw 5:11.
- Fariyakow.—Zaburuw 11:5; Talenw 22:24, 25; Malasi 2:16; Galatikaw 5:20, 21.
- Kuma nɔgɔlenw.—Levitiki 19:16; Efɛzikaw 5:4; Kɔlɔsikaw 3:8.
- Ka baara jugu kɛ ni joli ye.—Zɛnɛzi 9:4; Kɛwaliw 15:20, 28, 29.
- Ka ban k’i somɔgɔw ladon.—1 Timote 5:8.
- K’i seen don duniɲa nin ka marifakɛlɛw n’a ka politikikow la.—Ezayi 2:4; Zan 6:15; 17:16.
- Ka sigarɛti min wala ka dɔrɔgi ta diyanye kama.—Mariki 15:23; 2 Korɛntikaw 7:1.
19 An tɛ se ka koo min kɛ, Jehova tɛ o ɲini an fɛ abada (Deteronɔmu 30:11-14). A b’an seko lɔn koɲuman ka tɛmɛ an yɛrɛ kan (Zaburuw 103:14). Ka fara o kan, Jehova be se ka barika don an na walisa an ka a kaan minɛ. Ciden Pol y’a sɛbɛ ko: “Ala ye kantigi ye, ale tena sɔn aw ka kɔrɔbɔ fɔɔ ka taga tɛmɛ aw barika danyɔrɔ kan. Ni kɔrɔbɔli sera, a bena bɔyɔrɔ d’aw ma ani ka barika don aw la ka se k’o muɲu.” (1 Korɛntikaw 10:13). Jehova yɛrɛ be se ka “sebagaya kabakoman” di i ma walisa i ka se ka muɲuli kɛ (2 Korɛntikaw 4:7). Kɔrɔbɔli caaman muɲuli kɔ, Pol sera k’a fɔ ko: “Krista min be see di ne ma, ale barika la ne be se ka o koow bɛɛ kɛ.”—Filipikaw 4:13.
AN KA JOGO DƆW DEGI MINW KA DI ALA YE
20 Tiɲɛn lo, walisa k’i yɛrɛ koo diya Jehova ye, a be koo minw kɔniya, i man kan ka ban olu la dɔrɔn. Koo minw ka di a ye, u ka kan ka diya e fana ye (Ɔrɔmukaw 12:9). Yala a man di i ye ka teriya kɛ ni mɔgɔw ye, e ni minw ka miiriyaw, u ka ɲɛnakow ani u ka koow filɛcogo ye kelen ye wa? Jehova fana be ten. O la, a ɲini ka Jehova diyanyekow kanu. U dɔw kofɔra Zaburuw 15:1-5 kɔnɔ. O yɔrɔ la, Ala be minw jati a teriw ye olu lo kofɔra yen. Jehova teriw be ni jogo dɔw ye Bibulu be minw weele ko “Ni Senu den.” O jogow ye “kanuya ye, ani ɲagali, hɛrɛ, muɲuli, hinɛ, ɲumaya, dannamɔgɔya, sabali, yɛrɛminɛli.”—Galatikaw 5:22, 23, ABM.
21 N’i be to ka Bibulu kalan ani k’a sɛgɛsɛgɛ tuma o tuma, o bena i dɛmɛ ka jogo dɔw degi minw ka di Ala ye. Ala be min ɲini i fɛ, i kɛtɔ k’o kalan, o bena i dɛmɛ k’i ka miiriyaw makɛɲɛ ni ale taw ye (Ezayi 30:20, 21). Ni dɔ be farala i ka kanuya barika kan Jehova koo la, a fana bena diya i ye ka ɲɛnamaya kɛ i ko Ala b’a fɛ cogo min na.
22 Walisa ka ɲɛnama kɛ i ko Ala b’a fɛ cogo min na, fɔɔ i ka jijali kɛ. Bibulu b’a yira ko k’i ka ɲɛnamaya kɛcogo yɛlɛma, o be komi k’i jogo kɔrɔ bɛɛ dabila ani ka jogo kura ta (Kɔlɔsikaw 3:9, 10). Nka, Zaburuw sɛbɛbaga y’a fɔ Jehova ka sariyaw koo la ko: “Barajiba bɛ u marali la.” (Zaburuw 19:12, ABM). E fana bena a ye ko barajiba b’a la ka ɲɛnamaya kɛ i ko Ala b’a fɛ cogo min na. N’i b’o kɛ, i bena Sutana ka darabɔli jaabi ani i bena Jehova ninsɔndiya!
KALAN MIN BE SƆRƆ BIBULU KƆNƆ
- N’i be Ala kaan minɛ, i be se ka kɛ a teri ye.—Zaki 2:23.
- Sutana ye adamadenw bɛɛ ka kantigiya sɔsɔ.—Zɔbu 1:8, 10, 11; 2:4; Talenw 27:11.
- An ka kan ka ban kɛcogow la minw ka gwo Ala ye.—1 Korɛntikaw 6:9, 10.
- Jehova be min kɔniya, an k’o kɔniya. A be min kanu an fana k’o kanu. O la, an koo be se ka diya a ye.—Ɔrɔmukaw 12:9.
* O kɔrɔ tɛ ko minw b’i kɛlɛ, Sutana lo be u kelen-kelen bɛɛ lasun. Nka, Sutana lo ye duniɲa nin ka ala ye ani duniɲa kuru bɛɛ be ale lo fanga kɔrɔ (2 Korɛntikaw 4:4; 1 Zan 5:19). O kama, an k’a lɔn ko n’an b’a fɛ ka ɲɛnamaya kɛ i ko Ala b’a fɛ cogo min na, an koo tɛna diya bɛɛ ye. Dɔw yɛrɛ bena a ɲini k’i kɛlɛ.
Kalan ka ɲiningaliw
1, 2. I ka adamaden dɔw kofɔ Jehova tun be minw jati a teri sɔbɛw ye.
3. Mun na Jehova ye adamaden dɔw sugandi k’u kɛ a teriw ye?
4, 5. Jehova y’a ka fanga yira cogo di a ka mɔgɔw fan fɛ?
6. Sutana ye adamadenw jalaki mun lo la?
7, 8. (a) Mun lo tun be Zɔbu faranfasi ka bɔ a ka wagati mɔgɔw la? (b) Sutana ye ŋaniya jugu la Zɔbu kan cogo di?
9. Jehova ye Sutana ka darabɔli kumaw jaabi cogo di, ani mun na?
10. Kɔrɔbɔli jumanw cunna Zɔbu kan, ani a y’o koo ta cogo di?
11. (a) Sutana ye Zɔbu jalaki koo filanan juman na, ani Jehova ye mun lo kɛ? (b) Zɔbu y’a ka bana jugu koo ta cogo di?
12. Zɔbu ye Sutana ka darabɔli kumaw jaabi cogo di?
13. Zɔbu ye kantigiya min kɛ Ala ye, o ye sira di Jehova ma ka mun lo kɛ?
14, 15. Sutana ye Zɔbu jalaki koo minw na, mun na an be se k’a fɔ ko u ɲɛsinna adamadenw bɛɛ lo ma?
16. (a) Sutana be tɛmɛ fɛɛrɛ jumanw lo fɛ ka mɔgɔw mabɔ Ala la? (b) Sutana be se ka baara kɛ n’o fɛɛrɛw ye cogo di walisa ka ele kɛlɛ?
17. Kuun fɔlɔ juman na an ka kan ka Jehova ka cikanw bato?
18, 19. (a) Jehova ka cikan dɔw yira (Koorilen lajɛ). (b) An b’a lɔn cogo di ko Jehova be min ɲini an fɛ, o man gwɛlɛ kojugu?
20. I ka kan ka jogo jumanw degi minw ka di Ala ye ani mun na u kɔrɔtalen lo?
21. Mun lo bena i dɛmɛ ka jogo dɔw degi minw ka di Ala ye?
22. N’i be ɲɛnamaya kɛ i ko Ala b’a fɛ cogo min na, mun lo bena bɔ o la?
bam_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn