KALANSEN 1
Ala ye jɔn lo ye?
1, 2. Mɔgɔw ka teli ka ɲiningali jumanw lo kɛ?
DENMISƐNW be ɲiningali caaman kɛ. I be se ka fɛɛn dɔ ɲɛfɔ u ye. Nka, u be tila k’i ɲininga ko: “Mun na?” I b’i seko kɛ k’u jaabi. O n’a ta bɛɛ, u be i ɲininga tugun ko: “Mun na do?”
2 Denmisɛnw wo, mɔgɔkɔrɔbaw wo, bɛɛ be ɲiningali kɛ. An be se k’an yɛrɛ ɲininga ko: An bena mun lo dumu, an bena fani juman lo don wala an bena mun lo san? N’a sɔrɔ an be ɲiningaliba dɔw kɛ ɲɛnamaya ani siniɲasigi koo la. Nka, n’an ma jaabili ɲumanw sɔrɔ, o be se k’a to an tɛ ɲiningaliw kɛ tugun.
3. Mun na mɔgɔ caaman b’a miiri ko u tɛ se ka jaabili sɔrɔ u ka ɲiningalibaw la?
3 An be ɲiningaliba minw kɛ, u jaabili be sɔrɔ Bibulu kɔnɔ wa? Dɔw b’a miiri ko u be sɔrɔ Bibulu kɔnɔ. Nka olu fɛ, Bibulu faamuyali ka gwɛlɛ kojugu. U b’a miiri ko diinan kuntigiw ni kalanfaw dɔrɔn lo be se k’o ɲiningaliw jaabi. Dɔw be maloya k’a fɔ ko olu t’o ɲiningaliw jaabili lɔn. Ele do?
4, 5. I b’a fɛ ka ɲiningaliba jumanw lo jaabili sɔrɔ? Mun na i ka ɲi ka to k’u jaabili ɲini?
4 N’a sɔrɔ, i b’a fɛ ka ɲiningali nunu ka jaabili sɔrɔ: Ɲɛnamaya kuun ye mun lo ye? Mun lo be kɛ saya kɔ? Ala be cogo di? Karamɔgɔba Yezu y’a fɔ ko: “A’ ye to ka delili kɛ, o bena di aw ma. A’ ye to ka ɲinini kɛ, aw bena sɔrɔli kɛ. A’ ye to ka daa kɔkɔ, daa bena yɛlɛ aw ye.” (Matiyo 7:7, NW ). Kana i fari faga. Nka to ka jaabili ɲumanw ɲini fɔɔ k’u sɔrɔ.
5 N’i tora “ka ɲinini kɛ,” i bena i ka ɲiningaliw jaabili sɔrɔ Bibulu kɔnɔ (Talenw 2:1-5). O jaabiliw faamuyali man gwɛlɛ. U bena a to dɔ be fara i ka hɛɛrɛ kan. Ka fara o kan, i bena jigiya sɔbɛ sɔrɔ siniɲasigi koo la. An k’a daminɛ ka ɲiningali dɔ sɛgɛsɛgɛ min be mɔgɔ caaman hakili ɲagami.
ALA B’A JANTO AN NA, WALA A DUSU KA GWƐLƐ?
6. Minw be tɔɔrɔla, mun na u b’a miiri ko Ala t’a janto u la?
6 Mɔgɔ caaman b’a miiri ko Ala t’a janto an na. Olu fɛ, ni Ala tun b’a janto an na sɔbɛ la, duniɲa tun tɛna kɛ ten. Marifakɛlɛw, kɔniya ani ɲani be yɔrɔ bɛɛ. Bana, tɔɔrɔ ani saya fana be yen. O kama, dɔw b’u yɛrɛ ɲininga ko: ‘Ni Ala tun b’a janto an na, mun na a tɛ o tɔɔrɔw bɛɛ ban?’
7. a) Cogo di diinan kuntigiw b’a to mɔgɔw b’a miiri ko Ala dusu ka gwɛlɛ? b) Kojugu minw be mɔgɔw sɔrɔ, mun na an lanin b’a la ko Ala nɔɔ tɛ?
7 Tuma dɔw la, diinan kuntigiw lo b’a to mɔgɔw b’a miiri ko Ala dusu ka gwɛlɛ. Cogo di do? Ni balawo cunna mɔgɔ dɔ kan, u b’a fɔ ko Ala ka latigɛ lo. O cogo la, u be Ala jalakira le. Nka, Bibulu b’a fɔ ko kojuguw tɛ Ala nɔɔ ye fewu. Zaki 1:13 b’a fɔ ko Ala tɛ mɔgɔ si kɔrɔbɔ ni kojugu ye. An b’a kalan o yɔrɔ la ko: “Ni kojugukɛ nigɛ donna min na, o tigi kan’a fɔ ko Ala nɔɔ lo. Bari kojugu nigɛ tɛ Ala minɛ fewu. A fana tɛ mɔgɔ si nigɛ ka don kojugu la.” O kɔrɔ ko hali ni Ala ma kojuguw ban fɔlɔ, u tɛ ale nɔɔ ye abada (Zɔbu 34:10-12 kalan). An ka ɲɛyirali dɔ lajɛ.
8, 9. Gwɛlɛya minw b’an kan, mun na a bɛnnin tɛ ka Ala jalaki o kosɔn? Ɲɛyirali dɔ fɔ.
8 Miiri kanbele dɔ koo la min be n’a wolobagaw ye. A koo ka di a facɛ ye kosɔbɛ. A facɛ ye ladili ɲumanw di a ma. Nka, kanbele murutira ani a bɔra a faa ka luu kɔnɔ. A ye koo kunntanw kɛ ani a ye kunkow sɔrɔ. Yala e bena a fɔ ko a ka kunkow y’a facɛ nɔɔ ye sabu ale m’a bali a ka bɔ luu kɔnɔ wa? Ayi (Luka 15:11-13). O cogo kelen na, tuma min na adamadenw murutira Ala ma ani u ye kojugu kɛ, Ala m’u bali o la. O kama, ni kojugu dɔ kɛra, an k’a to an hakili la ko Ala nɔɔ tɛ. A bɛnnin tɛ an ka Ala jalaki o kosɔn.
9 Ni Ala ma kojuguw ban fɔlɔ, i k’a lɔn ko kuun b’o la. Bibulu be min fɔ o koo la, kalansen 11nan bena i dɛmɛ k’o faamu. Nka, i ka la a la ko Ala b’an kanu. Gwɛlɛya minw b’an kan, ale nɔɔ tɛ. Tiɲɛn na, ale kelenpe lo be se k’o gwɛlɛyaw ɲɛnabɔ.—Ezayi 33:2.
10. Mɔgɔ juguw ye tiɲɛni minw kɛ, mun na an lanin b’a la ko Ala bena u bɛɛ lalaga?
10 Ala ye senuman ye (Ezayi 6:3). A be koo o koo kɛ, o ka ɲi kosɔbɛ, nanbara si tɛ o la. O kama, an be se k’an jigi la a kan. Nka, adamadenw tɛ ten. Olu be kojuguw kɛ tuma dɔw la. Faaman mana kɛ hɔɔrɔn ye cogo o cogo, see t’a ye ka mɔgɔ juguw ka tiɲɛni bɛɛ lalaga. Nka, Ala ka sebagaya ɲɔgɔn tɛ yen. Mɔgɔ juguw ye tiɲɛni minw kɛ, see be Ala ye k’u bɛɛ lalaga. A yɛrɛ bena o lo kɛ. A bena juguya bɛɛ ban pewu!—Zaburuw 37:9-11 kalan.
ADAMADENW KA TƆƆRƆ BE MUN LO KƐ ALA LA?
11. N’i be tɔɔrɔla, o be mun lo kɛ Ala la?
11 Ala mana a ye ko duniɲa fanin be juguya la ani ko gwɛlɛyaw be i kan, o be mun lo kɛ a la? Bibulu b’a fɔ ko “kotilennin le ka di Masaba [Ala] ye” (Zaburuw 37:28). O kɔrɔ ko, koo ɲuman ka di Ala ye kosɔbɛ, nka kojugu ka gwo a ye. A man di Ala ye k’a ye ko mɔgɔw be tɔɔrɔ. Bibulu b’a fɔ ko Ala “dusu kasira kosɔbɛ” tuma min na dugukolo fara juguya la galen (Zɛnɛzi 6:5, 6). Ala ma yɛlɛma (Malasi 3:6). Bibulu b’a fɔ ko Ala b’a janto i la tiɲɛn tiɲɛn na.—1 Piyɛri 5:7 kalan.
12, 13. a) Mun na an be an mɔgɔɲɔgɔnw kanu ani an b’an janto u la? Tɔɔrɔ minw be duniɲa kɔnɔ, u be mun lo kɛ an na? b) Mun na an lanin b’a la ko Ala bena tɔɔrɔw ni tilenbaliyakow bɛɛ ban?
12 Bibulu b’a fɔ fana ko adamadenw danna Ala jaa la (Zɛnɛzi 1:26). O kɔrɔ ko, jogo ɲuman minw b’an na, u bɔra Ala la. Tɔɔrɔ min be mɔgɔ jalakibaliw kan, yala o b’i dusu kasi wa? I k’a lɔn ko o be Ala dusu kasi ka tɛmɛ ele kan. An b’o lɔn cogo di?
13 Bibulu b’a fɔ ko “Ala ye kanuya” lo ye (1 Zan 4:8, ABM ). Ala b’a ka koow bɛɛ kɛ ni kanuya ye. An be mɔgɔw kanu sabu Ala ye kanuya ye. Tɔɔrɔ ni tilenbaliyako minw be duniɲa kɔnɔ, n’a see tun b’i ye, i tun tɛna u ban wa? Siga t’a la, i tun bena u ban sabu i be mɔgɔw kanu. Nka, Ala do? Komi see b’a ye ani a b’an kanu, a bena tɔɔrɔw ni tilenbaliyakow bɛɛ ban. Layidu minw kofɔra gafe nin daminɛyɔrɔ la, u bɛɛ bena dafa, siga si t’o la! Nka, n’i b’a fɛ ka la o la, fɔɔ i ka Ala lɔn ka ɲɛ fɔlɔ.
ALA B’A FƐ I K’ALE LƆN
14. Ala tɔgɔ ko di? Mun lo b’a yira ko an ka kan k’a weele a tɔgɔ la?
14 N’i b’a fɛ ka teriya kɛ ni mɔgɔ dɔ ye, i be kɔn ka mun lo fɔ a ye? I be kɔn k’i tɔgɔ lo fɔ a ye. Yala tɔgɔ be Ala la wa? Diinan caaman fɛ, a tɔgɔ ko “Ala” wala “Matigi”. Nka, olu tɛ tɔgɔ yɛrɛ yɛrɛ ye. Bonyali tɔgɔw dɔrɔn lo, i n’a fɔ “masacɛ” wala “peresidan”. Ala y’a fɔ an ye ko ale tɔgɔ ko Jehova. An b’a kalan Zaburuw kɔnɔ ko: “Walisa u k’a dɔn ko e min tɔgɔ ko Jehova, ko e kelenpe ye Kɔrɔtalen Ba ye dugukolo bɛɛ kun na.” (Zaburuw 83:19, Bible senuma, 1961). Bibulu sɛbɛbagaw ye Ala tɔgɔ sɛbɛ siɲɛ 7 000 ni kɔ Bibulu kɔnɔ. Jehova b’a fɛ i k’ale tɔgɔ lɔn ani i ka to k’a weele a tɔgɔ la. A b’a tɔgɔ fɔ i ye janko i ka se ka kɛ a teri ye.
15. Jehova tɔgɔ kɔrɔ ko di?
15 Ala tɔgɔ Jehova kɔrɔ ka bon kosɔbɛ. A kɔrɔ ko Ala be se k’a ka layiduw bɛɛ dafa ani k’a sagonata dafa fana. Foyi tɛ se k’a bali k’o kɛ. Jehova kelenpe lo be se ka weele o tɔgɔ la. *
16, 17. Bonyali tɔgɔ nunu kɔrɔ ko di: a) “Sebagayabɛɛtigi”? b) “Badaa Masacɛ”? c) “Danbaga”?
16 An kɔnna k’a ye ko Zaburuw 83:19 b’a fɔ Jehova koo la ko: “E kelenpe ye Kɔrɔtalen Ba ye.” A fana fɔra Yirali kɔnɔ ko: “Jehova Ala, Sebagayabɛɛtigi, i ka koo kɛtaw ka bon, kabakow lo! Badaa Masacɛ, i ka siraw tilennin lo, u ye tiɲɛn ye.” (Yirali 15:3, NW). N’u ko “Sebagayabɛɛtigi”, o kɔrɔ ko di? O b’a yira ko duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ, mɔgɔ si ka sebagaya ma se Jehova ta ma. N’u ko “Badaa Masacɛ”, o kɔrɔ ko daminɛ tɛ Jehova la. Zaburuw 90:2 b’a fɔ ko Jehova be yen kabini fɔlɔfɔlɔ ani a bena to fɔɔ abada. Nin ye kabako ye dɛ!
17 Jehova kelenpe lo ye Danbaga ye. Yirali 4:11 b’a fɔ ko: “An Matigi [Jehova], n’an ka Ala, i ka kan ni bonya ni tandoli ye, k’i ka sebagaya koo fɔ! Bari, e le ye fɛɛn bɛɛ dan, a diyara i ye, e y’u bɛɛ dan.” I be se ka miiri fɛɛn o fɛɛn koo la, mɛlɛkɛw wo, lolow wo, yiridenw wo ani jɛgɛw wo, Jehova lo ye u bɛɛ dan!
I BE SE KA KƐ ALA TERI YE WA?
18. Mun na mɔgɔ dɔw b’a miiri k’u tɛ se ka kɛ Ala teri ye fewu? Nka Bibulu be mun lo fɔ o koo la?
18 Mɔgɔ dɔw mana a ye ko Jehova be ni jogo kabakomanw ye, siranya b’u minɛ. U b’a miiri ko Ala fanga ka bon, ko a kɔrɔtanin lo ani a yɔrɔ ka jan olu la kojugu. Mun lo bena a to a b’a janto olu la? Nka, yala Ala b’a fɛ an k’o lo miiri wa? Ayi dɛ! Jehova yɛrɛ b’a fɛ k’a magwɛrɛ an na. Bibulu b’a fɔ ko Ala “yɔrɔ man jan an si la.” (Kɛwaliw 17:27). Ala b’a fɛ i k’i magwɛrɛ ale la. A y’a daa di ko ‘ale fana bena gwɛrɛ i la.’—Zaki 4:8.
19. (a) I be se ka kɛ Ala teri ye cogo di? b) Ala ka jogow bɛɛ la, juman lo ka di i ye ka tɛmɛ?
19 I be se ka kɛ Ala teri ye cogo di? Yezu y’a fɔ ko: “Ɲɛnamaya banbali ye nin de ye ko, u bɛ e dɔn ko i ye Ala sɛbɛ kelenpe ye, ka Yesu Krisita dɔn, i ye o min ci.” (Zan 17:3, ABM ). To ka bibulukalan kɛ. O bena i dɛmɛ ka Jehova ni Yezu lɔn. O la, i bena se ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ. An y’a ye ko “Ala ye kanuya” lo ye (1 Zan 4:16, ABM ). Nka, jogo ɲuman caaman wɛrɛw be Jehova la. Bibulu b’a fɔ Jehova koo la ko: “Makaritigi, hinɛbaga Ala. A te dimi joona, a ka ɲumanya n’a ka kantigiya ka bon.” (Ɛkisɔdi 34:6). Jehova ‘ka ɲi, a be yafali kɛ.’ (Zaburuw 86:5). A be muɲu ani a be kantigiya kɛ (2 Piyɛri 3:9; 1 Korɛntikaw 1:9). N’i tora ka Bibulu kalan, i bena Jehova ka jogo ɲumanw lɔn ka ɲɛ.
20-22. a) An be se k’an magwɛrɛ Ala la cogo di n’an tɛ se k’a ye? b) Ni mɔgɔ dɔw b’a fɛ i ka bibulukalan dabila, i ka ɲi ka mun lo kɛ do?
20 I be se k’i magwɛrɛ Ala la cogo di n’i tɛ se k’a ye? (Zan 1:18; 4:24; 1 Timote 1:17). N’i tora ka Bibulu kalan, i bena Jehova lɔn ka ɲɛ ani i bena se ka teriya kɛ n’a ye (Zaburuw 27:4; Ɔrɔmukaw 1:20). N’i tora ka Jehova lɔn ka ɲɛ, a koo bena diya i ye kosɔbɛ ani i bena a ye ko i kɛra a teri ye.
21 I bena a faamu ko Jehova ye an Faa ye (Matiyo 6:9). A ye niin di an ma. A fana b’a fɛ an ka ɲɛnamaya ka diya kosɔbɛ. Faa kanutigi b’o ɲɔgɔn lo fɛ a deenw ye (Zaburuw 36:10). Bibulu b’a fɔ tiɲɛn na ko i be se ka kɛ Jehova teri ye (Zaki 2:23). Miiri k’a filɛ: Jehova, duniɲa kuru bɛɛ Danbaga b’a fɛ i ka kɛ ale teri ye!
22 Mɔgɔ dɔw be se k’a ɲini i fɛ i ka bibulukalan dabila. N’a sɔrɔ u be siranna ko i be donna diinan wɛrɛ la. Nka, kana a to mɔgɔ si k’i bali ka teriya kɛ ni Jehova ye. O teriya ɲɔgɔn tɛ yen!
23, 24. a) Mun na a ka ɲi i ka to ka ɲiningali kɛ? b) An bena mun lo ye kalansen nata la?
23 Bibulukalan kɛtɔ, i tɛna koo dɔw faamu. Kana maloya ka ɲiningali kɛ wala ka dɛmɛ ɲini. Yezu y’a fɔ ko an ka ɲi k’an yɛrɛ majigi ka kɛ i n’a fɔ denmisɛnw (Matiyo 18:2-4). An do b’a lɔn ko denmisɛnw be ɲiningali caaman kɛ. Ala b’a fɛ i k’i ka ɲiningaliw jaabili sɔrɔ. O kama, i be min kalanna, Bibulu sɛgɛsɛgɛ koɲuman k’a filɛ n’o ye tiɲɛn ye.—Kɛwaliw 17:11 kalan.
24 N’i b’a fɛ ka Jehova lɔn bɛrɛbɛrɛ, fɔɔ i ka bibulukalan kɛ. Kalansen nata la, an bena a ye fɛɛn min kama Bibulu be dan na kitabu tɔɔw bɛɛ la.
^ dakun 15 Ni Ala tɔgɔ Jehova tɛ i ka Bibulu kɔnɔ wala n’i b’a fɛ ka dɔ lɔn Ala tɔgɔ kɔrɔ n’a fɔcogo koo la, kunnafoni wɛrɛw lajɛ, a fɔlɔ.
bam_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn bam_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn