KALANSEN 13
Niin ye Ala ka nilifɛn ye: bonya la a kan
1. Jɔn lo ye niin di an ma?
JEHOVA ye “Ala ɲɛnama” ye (Zeremi 10:10, ABM). Ale lo ye niin di an ma. Bibulu b’a fɔ Jehova koo la ko: “E le ye fɛɛn bɛɛ dan, a diyara i ye, e y’u bɛɛ dan.” (Yirali 4:11). O b’a yira ko Jehova b’a fɛ an ka kɛ niin na. Niin ye Ala ka nilifɛn nafamanba ye.—Zaburuw 36:10 kalan.
2. An be se ka mun lo kɛ walisa an ka ɲɛnamaya kɛcogo ka ɲɛ?
2 An mako be fɛɛn minw na walisa ka to niin na, i n’a fɔ dumuni ani jii, Jehova b’u di an ma (Kɛwaliw 17:28). Nka, a tɛ dan o ma. A yɛrɛ b’a fɛ an ka ɲɛnamaya diya bɔ (Kɛwaliw 14:15-17). Walisa an ka ɲɛnamaya kɛcogo ka ɲɛ, fɔɔ an ka Ala ka sariyaw labato.—Ezayi 48:17, 18.
ALA BE NIIN JATI COGO MIN NA
3. Jehova ye mun lo kɛ Kayɛn na Abɛli fagari kosɔn?
3 Bibulu b’a yira ko an niin ani an mɔgɔɲɔgɔn niin ye fɛɛnba ye Jehova fɛ. Ɲɛyirali fɛ, Adama ni Awa dencɛ Kayɛn dimina kosɔbɛ a dɔgɔcɛ Abɛli kɔrɔ. O kosɔn, Jehova ye Kayɛn lasɔmi ko a k’a yɛrɛ kɔrɔsi. Nka Kayɛn ma mɛnni kɛ. A dimina kosɔbɛ fɔɔ a “wilil’a dɔgɔcɛ Abɛli kama k’a faga” (Zɛnɛzi 4:3-8). Jehova ye Kayɛn ɲangi o kosɔn (Zɛnɛzi 4:9-11). O b’a yira ko farati b’a la ka dimi wala ka mɔgɔ kɔniya sabu o be se k’a to an be kɛ mɔgɔ jugu wala mɔgɔ fariman ye. O ɲɔgɔnna mɔgɔ tɛ se ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ (1 Zan 3:15 kalan). N’an b’a fɛ an koo ka diya Jehova ye, fɔɔ an ka mɔgɔ bɛɛ kanu.—1 Zan 3:11, 12.
4. Ala ye sariya min di Israɛldenw ma, o be mun lo yira an na niin koo la?
4 Saan waa caaman o kɔ, Jehova y’a yira ko ale be niin jati fɛɛnba ye. A ye cikan tan di kira Musa ma. O cikan dɔ b’a fɔ ko: “Aw kana mɔgɔ faga.” (Deteronɔmu 5:17). Ni mɔgɔ dɔ tun tugura k’a mɔgɔɲɔgɔn faga, u tun b’o tigi faga fana.
5. Ala be mun lo miiri kɔnɔtiɲɛ koo la?
5 Ala be mun lo miiri kɔnɔtiɲɛ koo la? Hali deen min ma wolo fɔlɔ, a niin ye fɛɛnba ye Jehova fɛ. Musa ka sariya kɔnɔ, Jehova tun y’a fɔ ko ni mɔgɔ dɔ ye muso kɔnɔman mandimi ani a kɔnɔ tiɲɛna o kosɔn, u tun b’o tigi faga (Ɛkisɔdi 21:22, 23 kalan; Zaburuw 127:3). O b’a yira ko kɔnɔtiɲɛ ye kojugu ye.—Kunnafoni wɛrɛw lajɛ, 28nan.
6, 7. An b’a yira Jehova la cogo di ko an be niin jati fɛɛnba ye?
6 An be se k’a yira Jehova la cogo di ko an b’an yɛrɛ niin ani mɔgɔ wɛrɛ niin jati fɛɛnba ye? An man kan ka koo si kɛ min bena an yɛrɛ niin wala mɔgɔ wɛrɛ niin bila farati la. O kama, an man kan ka sigarɛti min, ka saramugu mugan wala ka dɔrɔgi ta sabu o fɛɛnw b’an mako sa ani u yɛrɛ be se k’an faga.
7 Ala lo ye an farikolo n’an niin di an ma. An ka ɲi k’u minɛ i ko ale b’a fɛ cogo min na. O kama, an ka ɲi k’an fari ladon ka ɲɛ. N’o tɛ, Ala bena an jati mɔgɔ nɔgɔnin ye (Ɔrɔmukaw 6:19; 12:1; 2 Korɛntikaw 7:1). Jehova lo ye niin di an ma. N’an tɛ niin jati fɛɛnba ye, a tɛna sɔn an ka batoli la. A be se ka gwɛlɛya an ma kosɔbɛ ka delinanko juguw dabila. Nka, Jehova bena an dɛmɛ n’an b’an jija ka niin jati fɛɛnba ye.
8. An ka ɲi ka mun lo kɛ walisa an kana an niin wala mɔgɔ wɛrɛ niin bila farati la?
8 An y’a ye ko niin ye nilifɛnba ye. Jehova b’a fɛ an k’an seko bɛɛ kɛ walisa an kana an niin wala mɔgɔ wɛrɛ niin bila farati la abada. O kama, an be mobili, moto wala fɛɛn wɛrɛw boli cogo min na, an ka ɲi k’an janto o la. Fariyako ni farati be sɔrɔ farikoloɲanagwɛ minw na, an fana man ɲi k’an seen don olu la (Zaburuw 11:5). An b’an seko bɛɛ kɛ fana walisa farati kana sɔrɔ an ka soo kɔnɔ. Jehova tun ye sariya di Israɛl siya ma ko: “N’i ye boon lɔ, i ka kogow wili sanbon kan, janko ni mɔgɔ dɔ bɔr’a sanfɛ ka ben ka sa, i ka boon kana jati mɔgɔ fagayɔrɔ ye.”—Deteronɔmu 22:8.
9. An ka ɲi ka bɛgɛnw minɛ cogo di?
9 An be bɛgɛnw minɛ cogo min na, o yɛrɛ fana kɔrɔtanin lo Jehova fɛ. Ala be sɔn an ka bɛgɛnw faga walisa k’u dumu, k’an yɛrɛ fɛɛrɛbɔ wala k’an niin tanga farati ma (Zɛnɛzi 3:21; 9:3; Ekizɔdi 21:28). Nka, an man kan ka bɛgɛnw niin tɔɔrɔ wala k’u faga tulonkɛ dɔrɔn kama.—Talenw 12:10.
NIIN JATI FƐƐN SENUMAN YE
10. An b’a lɔn cogo di ko Ala be joli jati niin ye?
10 Joli ye fɛɛn senuman ye Jehova fɛ sabu a be joli jati niin ye. Abɛli faganin kɔ, Jehova y’a fɔ Kayɛn ye ko: “K’i dɔgɔcɛ joli to duguma, a kulekan sera ne ma.” (Zɛnɛzi 4:10). Abɛli joli tun be jati a niin ye. O kama, Jehova ye Kayɛn ɲangi Abɛli fagari kosɔn. Sanjiba tɛmɛnin kɔ Nuhun ka wagati la, Jehova y’a yira tugun ko ale be joli jati niin ye. Jehova y’a fɔ Nuhun n’a ka denbaya ye ko u be se ka bɛgɛnw sogo ɲimi. A ko: “Nimanfɛn o fɛɛn be dugukolo kan, olu bena kɛ aw ka dumufɛn ye. Ne b’u bɛɛ di aw ma, i n’a fɔ ne tun ye biin di aw ma cogo min na.” Nka, o sariya tun b’u bali ka fɛɛn kelen dɔ dumu. Jehova ko: “Aw kana sogo dumu n’a joli b’a la, min sababu la a be nii na.”—Zɛnɛzi 1:29; 9:3, 4.
11. Ala tun ye sariya juman di Israɛldenw ma joli koo la?
11 Saan 800 ɲɔgɔn o sariya dinin kɔ Nuhun ma, Jehova ye sariya di a ka mɔgɔw ma tugun ko: “Ni Isirayɛliden dɔ, walima lonan minw b’u cɛma, n’o dɔ ye sogo, walima kɔnɔ sɔrɔ yaalayɔrɔ la, min be dumu, a k’o fɛɛn joli bɔn duguma ka buguri kɛ k’a datugu.” A y’a fɔ fana Isirayɛlidenw ye “k’u kana fɛɛn si joli dumu.” (Levitiki 17:13, 14). Jehova bele b’a fɛ a sagokɛlaw k’a jati ko joli ye fɛɛn senuman ye. U be se ka sogo ɲimi, nka u man kan ka joli dumu. N’u ye bɛgɛn wala kongofɛn dɔ faga, u ka kan k’a joli bɔn duguma ka sɔrɔ k’a sogo ɲimi.
12. Kerecɛnw be joli jati cogo di?
12 Saan damanin Yezu sanin kɔ, cidenw ani diinan mɔgɔkɔrɔ minw tun be Zeruzalɛmu ka kafo kɔnɔ, olu ye ɲɔgɔn lajɛn. U tun b’a fɛ k’a lɔn kerecɛnw ka kan ka Musa ka sariya yɔrɔ minw labato (Kɛwaliw 15:28, 29 kalan; 21:25). Jehova y’u dɛmɛ u k’a faamu ko ale bele be joli jati fɛɛnba ye ani ko u bele ka kan ka joli jati fɛɛn senuman ye. Kerecɛn fɔlɔw tun tɛ se ka joli dumu wala k’a min. U tun tɛ se ka sogo ɲimi n’a joli ma bɔn ka ɲɛ. N’o tɛ, o tun ye kojugu ye i ko josɔn ni jatɔya. Kabi o wagati, kerecɛnw tɛ sɔn ka joli dumu wala k’a min. Bi do? Jehova bele b’a fɛ an ka joli jati fɛɛn senuman ye.
13. Mun na kerecɛnw tɛ sɔn joli ka don u fari la?
13 O kɔrɔ fana ko kerecɛnw man kan ka sɔn joli ka don u fari la wa? Ɔnhɔn, u tɛ sɔn o ma. Jehova ko an kana joli dumu wala k’a min. Ni dɔgɔtɔrɔ ko i kana dɔlɔ min, i be se k’a don i fari la jolisiraw fɛ wa? Ayi dɛ! O cogo kelen na, Ala ka sariya ko an kana joli dumu wala k’a min. O kɔrɔ ko an man kan ka sɔn joli ka don an fari la.
14, 15. Mun na kerecɛnw be niin jati fɛɛnba ye? Mun na an ka ɲi ka mɛnni kɛ Jehova fɛ?
14 Nka, ni dɔgɔtɔrɔw y’a fɔ an ye ko an bena sa n’an ma sɔn joli ka don an fari la do? Bɛɛ lo ka kan k’a latigɛ n’a bena Ala ka sariya labato joli koo la. Kerecɛn be niin jati fɛɛnba ye sabu Ala ka nilifɛn lo. O lo kama, an bena a ɲini k’an yɛrɛ fura kɛ cogoya wɛrɛ la walisa ka to niin na. Nka an tɛna sɔn u be joli don an fari la.
15 An b’an jija ka to kɛnɛya la. Nka, komi Ala be niin jati fɛɛnba ye, an tɛ sɔn joli ka don an fari la. A ka fisa an ka mɛnni kɛ Jehova fɛ sanni k’a ka sariya tiɲɛ walisa ka dɔ fara an sii kan. Yezu y’a fɔ ko: “Mɔgɔ o mɔgɔ b’a fɛ k’a nii tanga, o tigi bena bɔnɔ a la. Nga ni mɔgɔ min bɔnɔna a nii la ne kosɔn, o tigi bena tila k’a sɔrɔ.” (Matiyo 16:25). An b’a fɛ ka mɛnni kɛ Jehova fɛ sabu an b’a kanu. Min ka fisa an ma, ale b’o lɔn. An be niin jati fɛɛnba ani fɛɛn senuman ye i ko Jehova b’a jati cogo min na.—Eburuw 11:6.
16. Mun na Ala sagokɛlaw be mɛnni kɛ a fɛ?
16 Ala sagokɛla kantigimanw b’u cɛsiri ka Ala ka sariya labato joli koo la. U tɛ sɔn ka joli dumu wala k’a min. U fana tɛ sɔn k’u yɛrɛ fura kɛ ni joli ye. * Nka, u be sɔn furakɛcogo wɛrɛw la walisa k’u niin kisi. U lanin b’a la ko Ala min ye niin ani joli dan, ale b’a lɔn min ka fisa an ma. E fana lanin b’o la wa?
JEHOVA BE SƆN BAARA KA KƐ NI JOLI YE COGOYA KELENPE MIN NA
17. Jehova tun be sɔn Israɛldenw ka baara kelenpe juman lo kɛ ni joli ye?
17 Musa ka sariya kɔnɔ, Jehova y’a fɔ ko: “Danfɛn bɛɛ nii b’a joli la. Ne y’o di aw ma janko aw ka se ka hakɛ yafa daali n’o ye sarakabɔyɔrɔ kan, bari joli ye nii ye. O le kosɔn, a be se k’a kɛ hakɛ be yafa.” (Levitiki 17:11). Israɛldenw tun mana jurumu kɛ, u tun be se ka bɛgɛn dɔ saraka walisa ka yafa deli Jehova fɛ. Sarakalasebaga tun b’o bɛgɛn joli dɔ bɔn sarakabɔlan kan Alabatosoba kɔnɔ. Jehova tun be sɔn Israɛldenw ka baara kɛ ni joli ye o cogo kelen dɔrɔn lo la.
18. An be nafa jumanw lo sɔrɔ Yezu ka saraka la?
18 Yezu ye daan sigi o bɛgɛn saraka koo la. A y’a niin wala a joli kɛ saraka ye an ka jurumuw yafa kosɔn (Matiyo 20:28; Eburuw 10:1). Komi Yezu niin nafa tun ka bon kosɔbɛ, Jehova tun be se ka basigi o saraka kan ka sababu di adamadenw bɛɛ ma u ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ.—Zan 3:16; Eburuw 9:11, 12; 1 Piyɛri 1:18, 19.
19. An ka kan ka mun lo kɛ walisa “mɔgɔ si joli hakɛ” kana kɛ an kan?
19 Niin ye Jehova ka nilifɛnba ye! An b’a waleɲuman lɔn o kosɔn. An b’a fɛ k’a fɔ mɔgɔw ye ko n’u limaniyara Yezu la, u be se ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ. Komi an be mɔgɔw kanu, an b’an seko bɛɛ kɛ k’u kalan u ka se ka kisi (Ezekiyɛli 3:17-21). O la, i ko ciden Pol, an bena se k’a fɔ ko: “Mɔgɔ si joli hakɛ tɛ ne kan, k’a masɔrɔ ne ye Ala sago bɛɛ fɔ aw ye, ne ma foyi dogo aw la.” (Kɛwaliw 20:26, 27, ABM). An ka Jehova kofɔ mɔgɔw ye. An k’u dɛmɛ u k’a faamu ko a be niin jati fɛɛnba ye! O la, an bena a yira ko an fana be niin ani joli jati fɛɛn nafamanbaw ye.
^ dakun 16 N’i be kunnafoniw fɛ jolidon koo la, gafe nin ɲɛɛ 77-79 lajɛ: “A’ ye to Ala ka kanuya la.” Jehova Seerew lo y’a sɛbɛ.
bam_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn