Update: 10:05AM KUA ni kotiva na drau ni uluqu, qori na noqu i vakatakilakila.
Oqori e dau dua na nona mala ni vosa ko Sereima Maramanitoga yabaki 78 ka sa vakaitikotiko mai Nadi ena gauna qo ka talanoataka na nona gauna e goneyalewa kina me yacova mai na gauna nikua.
E kaya o Maramanitoga ni a dau buiniga tu ga e na veigauna kece ni nona bula vaka goneyalewa me yacova na nona sa mai vakawati ka sa vakamakubuni sara ena gauna qo ka sega vakadua ni bau veisautaka nai kotikoti ni drau ni uluna.
Au a vuli mai Delainavesi e na Ballantine Memorial School ka matau tu ga vei au na koti rauni oya mai na 1950 ki na 1952, e kaya o Maramanitoga.
E tomana o Maramanitoga e na gauna esa gole kina i Tamavua me laki vuli nasi esa mani dau kotiva tu ga na drau ni uluna me tavi tu ga vakaviti. E kaya ni ra dau taleitaki koya sara vakalevu o ira na vuli vata kei koya e na nona dau maroroya ka vakamareqeta na i tuvaki ni drau ni uluna ka me rairai vinaka.
Au mani gole ki Tamavua meu laki vuli nasi e na 1953 ki na 1956 ka sega vakadua ni bau veisau na noqu i kotikoti, e kaya o Maramanitoga.
E tomana e na nona i talanoa o Maramanitoga ni a lesi sara ki Tubou, Lakeba e na i matai ni nona i lesilesi, oti a mani lesi tale mai ki Valenibula levu e Suva.
E kaya e na gauna e cakacaka tiko kina vaka nasi e Suva a mani kerei koya kina e dua na nona tauvimate me tabaki koya e na vuku ni nona domona ka taleitaka na i rairai ni nona buiniga.
Au sega ni kila ni noqu tauvimate qo e taukei ni valeniveitaba na Prasad Photo Studio e Suva, kau mani makutu na taba oya e na 1957, e kaya o Maramanitoga.
Ena noqu se cakacaka tikoga e na valenibula levu e Suva a mani kerei au kina o Parasad me na dua na kequi taba me tabaka ka me rawa ni biu e na veleti kei na bilo me souvenior vei ira na vulagi saravanua mai Viti, e kaya o Maramanitoga.
E kuria ena nona i talanoa na marama ni Daviqele qo mai Nabukelevu Kadavu ni gauna e liu e sega soti sara ni levu na veitaba ka sa ra dau taleitaka ni dua e tukuna yani me ra taba. A tomana na nona i talanoa o Maramanitoga e na 1958 a mani kerei koya kina o Vuniwa Mahesh me na tauri e dua na kena i taba me na lako e na tavaya ni vasilini e na kena maketetaki.
Au sa mani makutu tu na taba meu bau rawa ni laurai tu e na tavaya ni vasilini ka volitaki e na noda vanua, e kaya o Maramanitoga.
E tomana o Maramanitoga e na gauna esa laki cakacaka tu madaga kina vaka nasi ka yacova na nona vakawati kei na dua na turaga ni loma ka yacana o Williams e sega vakadua ni bau veisautaka na nona i kotikoti.
E levu era dau tukuna vei au niu vakawati kai loma me veisau na noqui kotikoti, au mani tukuna vei ira sega qo na noqu .D (vakatakilakila) au na kilai tani kina niu marama ni Viti, e kaya o Maramanitoga.
Au a vakamau e na 1960, mai na gauna ya me yacova mai na nqou sa mai mai cegu e na cakacaka ka sa mai takali talega na turaga watiqu e sega vakadua niu bau vakaivukivukitaka na uluqu, au seru ga vakaviti, e kaya o Maramanitoga.
E kaya o Maramanitoga ni dau tarai koya ni dau yaco mai na gauna ni Adi Senitoa me ra vakaitavi na goneyalewa i taukei ka laurai ni ra ulu balavu tu se duatani tu na i cakacaka ni uludra ka da sega ni kila e marama dina ni Viti se sega.
Au via vakasalataki kemuni tikoga na goneyalewa e na gauna qo mo ni kua ni veisautaka na nodai tovo na i Taukei, me maroroi na noda i vosavosa, na nodai sulusulu vakabibi na kedai rairai oya na noda i kotikoti, e kaya ni yavusa Valesasa qo.
E a bau talanoataka talega o Lenora Qereqeretabua e dua na marama ni Dravuni, Ono Kadavu ena nona dau maroroya tu ga mai na nona buiniga ka dau kilai tani kina o koya.
Au se gone ga mai au sa dau koti ga vakaviti me yacova sara na noqu sa goneyalewa, e kaya o Qereqeretabua.
E kaya o Qereqeretabua ni a tuberi koya cake ga na marama tinana me dau kotiva ga vakai koya na drau ni uluna oya e na koti vaka-Viti.
E kuria na nona i vakamacala e na gauna qo ni sa rui sau levu na kena dau mai caka na uludra na marama e na vale ni caka ulu ka sa dau qoroi ira na marama e na nodra dau mai caka na uludra.
O au sa rawarawa tu ga vei au meu dau koti tu ga vaka-Viti ni dau taleitaka na watiqu na noqu seru vaka-Viti ka vaka kina e levu keimami dau sota era dau tukuna ni rairai vinaka na noqu buiniga, e kaya o Qereqeretabua.
E kuria o Qereqeretabua ena gauna e dau gole kina i valagi e rawarawa sara vua ka marautaka talega ni raica e dua na marama ni Viti ni koti buiniga tu ga ka vakarawarawataka vua me kila ni marama i Taukei.
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn