“Sa vosa vakaoqo ko Jiova ka cakavi iko, ka buli iko mai na kete, ena vukei iko ko Koya.” ( Aisea 44:2)
“E sega ni dau vakatatalo na Kalou” Albert Einstein
Ko sega ni vua ni vakacalaka.
Na nomu sucu mai e a sega ni cala, se ka ni vakacalaka. E rau a sega beka ni nakinaki na nomu itubutubu mo kunekunetaki, ia na Kalou e a sa nakita tu na nomu bula. E a sega ni kurabui o Koya ena nomu sucu, ka ni a sa namaka tiko mai.
Ni se bera ni rau kunekunetaki iko na nomu itubutubu, ko a sa kunekunetaki oti ena vakasama ni Kalou. E a nanumi iko taumada o Koya. E sega ni ka ni kurabui se vakacalaka na nomu sa bula ka cegu tu ena tiki ni gauna oqo. Ko bula tu oqo baleta ni a gadreva me buli iko na Kalou! E kaya na iVola Tabu, “Ena vakaotia ko Jiova na ka sa vo e na vukuqu,” (Same 138:8).
E a navuca na Kalou na veitiki lalai kece ni yagomu. E a lesia talega na kawatamata mo lewena, na roka ni yagomu, na drau ni ulumu, kei na veitiki ni yagomu kece sara. E a mataitaka na yagomu me vaka sara ga na kena e a vinakata. E a vakatulewataka talega na isolisoli kei na taledi mo taukena, kei na veika kece me baleti iko mo duidui kina mai vei ira na kena vo. E kaya na iVola Tabu, “Sa sega ni vuni vei Kemuni na suiqu, ni’u a caka vakavuni, ni’u a vakamataitaki eruku i vuravura,” (Same 139:15).
Baleta ni a buli iko na Kalou ena dua na inaki, e a digia talega o Koya na gauna kei na yabaki mo sucu kina kei na dede ni nomu bula. E a sa lesia oti na nomu veisiga, ka a sa digia oti tu na siga mo sucu mai kina kei na siga talega mo mate kina. E kaya na iVola Tabu, “Ni’u sa vaka na vulovulo wale, sa kunei au na matamuni. Ia sa volai kece sara na tikiqu e na nomuni vola, me caka tiko e na veisiga, ni sa sega ni caka oti e dua,” (Same 139:16).
E a lesia talega na Kalou na vanua mo sucu ka tubucake kina, mo bula kina ena vuku ni Nona inaki. Na kawatamata ko lewena kei na vanua ko tiko kina, e sega talega ni vakacalaka, ka ni a sa lesia kece eliu o Koya me yaco kina na Nona inaki. E kaya na iVola Tabu, “A sa buli ira, era sa dra vata, na lewe ni veivanua kecega, me ra tiko e na dela i vuravura taucoko, a sa lesia na veigauna ka digitaki eliu, kei nai yalayala ni nodra veiyasana,” (Cakacaka 17:26). E sega ni dua na tiki ni nomu bula e ka ni vakacalaka. E sa nakiti kecega.
Na ka e veivakurabuitaki duadua, oya, na Nona lesia na Kalou na itovo ni nomu sucu. Se cava na veika e vakavuna na nomu sucu, se ko cei o rau na nomu itubutubu, e a sa tu na ituvatuva ni Kalou ena Nona buli iko. E sega ni bibi kevaka e rau a vinaka se ca, se sega ni kauwai o rau na nomu itubutubu. Ia, e a kila vinaka tu na Kalou ni rau taukena o rau oqo, na iyaya ni bulibuli kece ka na yaga ena nomu buli ko iko, na gone ka a sa raitayaloyalotaka oti tu na Kalou. E a tu vei rau na nomu itubutubu na iyaya ni bulibuli kece sara ka gadreva na Kalou me buli iko kina.
E dina beka ni so na itubutubu, era bulataka vakaveitalia tu na nodra bula, ia e sega ni dua na gone lailai e sucu mai e rawa ni vakatokai me basika mai vakaveitalia. E dua tale na kena ivosavosataki, o ya, ni sega ni dua na gone e luveniyali. E vuqa na itubutubu era sega beka ni nakita na kunekunetaki ni luvedra, ia na Kalou e sa nakita na nona sucu mai na gone yadua. E na Nona inakinaki na Kalou, e sa vakasamataka kece na veika eda dau leqa kina na tamata, me okati talega kina na noda ivalavala ca.
E sega ni rawa ni vakacalaka na Kalou, ka sega tale ga ni rawa ni butucala ena veika e sa nakita. E sa tu na inaki ni veika kece e vakayacora. E a navuca o Koya na kau kei na manumanu kece, ka a bulia na tamata yadua ena dua na inaki. Na vu ni Nona buli iko na Kalou e koto ena Nona loloma levu. E kaya na iVola Tabu, “Me vaka sa digitaki keda eliu e na Vukuna, sa qai tauyavutaki emuri ko vuravura, me da yalosavasava ka sega ni cala e matana e na loloma.” (Efeso 1:4)
Ni bera ni qai bulia na vuravura na Kalou, e a sa nanumi iko tu. Oya dina na vuna e a bulia kina na vuravura! E a tuvana o Koya na veika kece me baleta na vuravura oqo me rawa ni bula kina na tamata. O keda, eda ibulibuli ni Nona loloma, ka da wili me ibulibuli talei duadua ena veika kece e bulia. E kaya na iVola Tabu, “Sa vakatuburi keda ko Koya e na Nona lewa ga e na vosa ni dina, me da vaka nai sevu ni veika sa bulia ko Koya.” (Jemesa 1:18). Oqo na ivakaraitaki ni kena titobu na Nona lomani iko ka vakamareqeti iko na Kalou!
E sega ni vakaveitalia na veika e cakava na Kalou; e a navuca vakamatailalai kece o Koya. Ena kena sa rabailevu tiko mai na veika eda kila mai na nodra vakadidike na tamata vuku me baleta na vuravura kei na maliwa lala, e sa qai matata sara ga mai kina na kena mataitaki vakamaqosa na vuravura oqo me rawa ni ra tawana na veika bula, ka vakabibi koi keda na tamata.
Ko Dr Michael Denton, e dua na kenadau ena vakadidiketaki ni bula ni tamata, ka vakailesilesi ena Otago University mai Niu Siladi, e kaya, “Na veika kece sa kune ena vakadidike kei na vulika, e vakaraitaka tiko ga e dua na ka bibi: oya, ni vuravura oqo, e a buli sara ga me bula kina na tamata kei na veika bula kece, ka dusimaka tiko ga na dina oqo na kena maucokona vinaka na veika kece e buli.”
Na iVola Tabu e a sa tukuna tu na dina oqo, ena kena a volai ena vica na udolu na yabaki sa oti, ka vaka, “Na Kalou, ko Koya ka bulia na vuravura…..sa sega ni cakava me lala, sa bulia ga me tawa.” (Aisea 45:18)
Na cava na vuna e cakava kina na veika oqo na Kalou? Na cava na vuna e vakaogai Koya kina na Kalou me bulia na vuravura, na wasawasa kei na maliwa lala me baleta ga na tamata? E baleta ga ni Kalou oqo, e Kalou dauloloma. Na loloma vakaoqo e sa dredre me da kila na kena titobu, ia eda sa rawa ni vakabauta na kena dina ka vakararavi kina. O iko, ko a buli mo Nona daulomani na Kalou! E a buli iko na Kalou me rawa ni lomani iko. Oqo e dua na dina mo tara cake kina na nomu bula.
E kaya vei keda na iVola Tabu, “Ni sa loloma na Kalou,” (1 Joni 4:8). E sega ni kaya, “Sa tu vua na loloma”, ni sa i Koya ga na loloma. E isaluwaki ni bula ni Kalou na loloma. E sa maucokona vinaka oti tu na veilomani ka tu ena Lewe Tolu Vakalou, ka kevaka e a sega ni buli iko na Kalou, ke a sega talega ni vakilai ni yali tiko e dua na ka mai na veimaliwai veilomani oya. Ia, e a gadreva ga me buli iko me vakaraitaka kina na Nona loloma. E kaya na Kalou, “Koi kemudou ka’u sa keveta voli mai na kete, ka roqota voli mai na gauna dou sa sucu kina: ia ka’u sai koyakoya tiko ga ka yacova na gauna dou na qase kina; ka’u na keveti kemudou mo dou sa sika mada ga: ka’u a bulia, ia ka’u na ia tiko ga na veikeveti, kei na veiroqoti, ka’u na ia talega na veivakabulai.” (Aisea 46:3-4)
Kevaka e a sega na Kalou, eda sa na wili na tamata me da vua ni vakacalaka; na vua ni dua na ka e yaco tu ga vakasakasaka ka sega ni nakiti. Ko sa rawa ni biuta sobu na ivola oqo ka cegu mai na nomu vakaoti gauna ena wilika tiko, baleta sa na sega na ibalebale, se inaki, se na bibi ni bula. Sa na sega na vinaka se na ca, ka sa na sega na ka me da vakanuinui kina ena bula lekaleka eda bulataka ena vuravura oqo.
Ia, sa bula tiko na Kalou; o Koya ka a buli iko ena dua na inaki, ka sa titobu sara na ibalebale ni nomu bula. Eda na kunea ga na inaki kei na ibalebale ni bula kevaka eda vakanamatataka noda bula vua na Kalou.
KA 2 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: Au sega ni vua ni vakacalaka.
Tikina Koula: “Sa vosa vakaoqo ko Jiova ka cakavi iko, ka buli iko mai na kete, e na vukei iko ko koya.” (Aisea 44:2)
Taro mo Taroga: Au kila ni a buli au na Kalou me’u dua tani mai vei ira na kena vo, ia na tiki ni noqu bula cava, se na tiki ni yagoqu cava au se sega tiko ni rawa ni ciqoma?
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn