“Sa dui vagauna na ka kecega, ka sa dui vakasiga na ka kece sa caka e rukui lomalagi,” (Dauvunau 3:1).
“Ia na ka oqo ka’u sa vakadinata sara, o koya sa vakatekivuna na cakacaka vinaka ena lomamudou, ena kitaka tiko me yaco mada na siga i Jisu Karisito,” (Filipai 1:6).
E sega na salatakoso ki na matua vakayalo.
E taura e vuqa na yabaki na noda tubu me da qai tamata bula, ka taura e dua na gauna dede ni tubutubu me rawa ni matua ka dreu kina na vuanikau. E vaka talega kina na vua ni Yalo Tabu. Na vakatuburi ni itovo kei na yalo vaKarisito, e sega ni rawa me vakatotolotaki. Na tubu vakayalo, me vaka ga na tubu vakayago, e taura e dua na gauna dede.
Ni da via vakadreutaka vakatotolo na vuanikau, e dau yali kina na kena ikanakana dina. E Amerika, e dau tau na tomata ni se bera ni dreu me kua ni drakusi na kulina ena kena tawaikisi me qai vakau ki na kena makete. Ia ena gauna e sa vakarau volitaki kina, e sa qai sui ena kena isui me damudamu na kulina. Na tomata ka sui vakaoqori e sa volitaki vakalevu ena neimami sitoa kei na makete, ia e sega ni kana vinaka me vaka na kena e dreu vakamalua.
Ko keda, eda dau leqataka me da tubu vakatotolo, ia na Kalou e gadreva me da tubu me da kaukauwa. Na Nona rai na Kalou, e rai balavu, ka ni kauwaitaka me da kaukauwa ni da na bula tawamudu; oya na vuna ena sega ni vakatotolotaka kina na noda tubu tiko.
Ko Lane Adams, e a vakatautauvatataka na noda ivakarau ni tubu vakayalo kei na nodra ivadi na matanitu tovata ena iKarua ni iValu Levu, ena nodra dau vala me ra veisereki vei ira na matanitu lalai ena Pasifika. Taumada, era na vakadadai ira na meca ena dua na yanuyanu ena nodra vanataka yani na gasaukuro mai na manuwa-ni-valu ka ra mua tu mai wai. E sa na qai talai e dua na ilawalawa lailai ni batikadi (Marines) me ra kabata ka taura e dua na tiki lailai ni yanuyanu oya. Ena gauna era sa taura ka taqomaka vinaka kina na tikina oya, sa qai tekivu me ra kabata vakayadudua na nodra itikotiko na meca ena vo ni yanuyanu oya. Sa na qai yaco na gauna me ra sa taura taucoko kina na nodra itikotiko na meca kei na yanuyanu taucoko, ka yaco na veisereki vei ira na itaukei: ia oqori e qai yaco tiko ni sa oti eso na veivala katakata vata kei ira na meca.
E a cakava na veivakatauvatani oqo ko Adams: ni bera ni ravuravu mai na Karisito ena noda bula, e dau “vakadadai” keda mada eliu ena Nona vakatara me da sotava na veileqa ka dredre me da walia. Eso vei keda, eda sa na soli bula sara vei Jisu ena imatai ni gauna e tukituki kina e katuba, ia eso tale, era na sega ni via soro, ka ra vakabebe se sabaya na kabakoro oya. Ena noda sotavi Jisu ni bera noda soli bula, e vaka e kaya tiko vei keda, “Raica au sa tu e katuba ka vakalutu gasaukuro tiko!”
Ena tiki ni gauna ko dolavi iko kina vei Jisu, ena kabakoro mai na Kalou ka taura e dua na tiki ni nomu bula. Ko na nanuma beka ni ko sa soro taucoko vua, ia na kena dina oqo: e se levu na tiki ni nomu bula e tu, ko sega ni vakila tu. Ko na rawa ni solia ga vua na Kalou na kena levu ni nomu bula ko kila tu ena gauna oya. Ia, sa vinaka oya. Ena gauna sa taura kina ko Jisu e dua na tiki ni nomu bula, e sa na qai tekivu me kabakoro vakayadudua ena veitiki ni nomu bula ka se tawana tu na meca me yacova ni sa taura kece na nomu bula. Ena vuqa na veivaluvaluti kei na meca, ia e sega ni vakataratutu na kena itinitini. E sa yalataka tu na Kalou, “O Koya sa vakatekivuna na cakacaka vinaka e na lomamudou, e na kitaka tiko me yaco mada na siga i Jisu Karisito, (Filipai 1:6).
Na bula vakatisaipeli sa i koya na ilakolako ni noda vakatamurimuri Karisito. E kaya na iVola Tabu, “Me da tautauvata kei nai vakarau ni tamata dina, era sa sinai sara kei Karisito,” (Efeso 4:13). Na nomu ucui Karisito sa i koya na icavacava ni nomu tubu, ka na taura na vo ni nomu bula taucoko ena nomu ilakolako mo na qai yacova yani.
Me yacova mai oqo, eda sa raica ni ilakolako oqo, e okati kina na vakabauta (ena sokalou kei na masu), na noda curu ki na isoqosoqo lotu (ena veitokani/veimaliwai), kei na noda tubu (ena bula vakatisaipeli). Ena veisiga kece, e gadreva na Kalou mo tubu mo ucui Koya vakalevu cake: “Ka dou sa vakasuluma oqori sa vou, o koya sa vakavoui tiko ena vuku me vaka na yaloyalona ka buli koya,” (Kolosa 3:10).
E daidai eda sa taleitaka vakalevu ga na totolo, ia na Kalou e kauwaitaka vakalevu cake na kaukauwa kei na tudei ka vakalailai na totolo. Ko keda, eda gadreva na cakacaka totolo, na tatakoso, kei na iwali ni leqa ka cakacaka vakatotolo. Eda gadreva e dua na vunau, se vuli, se cakacaka ka rawa ni walia vakasauri na noda leqa kece, kauta laivi na veivakatovolei kei na dredre taucoko, ka sereki keda mai na rarawa kei na mosi. Ia na matua vakayalo dina, e sega ni vua ni dua ga na ivunau, se vuli, se cakacaka; se mani vakacava na kena kaukauwa kei na kena veiyavalati. Na tubu, e yaco vakamalua. E kaya na iVola Tabu, “Ka sa vakamataliataki me da vakataki Koya, ni sa tubu cake tiko na serau me uasivi, me vaka e na Turaga o koya na Yalo Tabu,” (2 Korinica 3:18).
NA CAVA E SA RUI BALAVU KINA?
E dina ni rawa ni veisautaki keda vakasauri na Kalou, ia e sa digitaka o Koya me vakatuburi keda vakamalua. Ko Jisu e vakatavulici keda vakamalua na Nona tisaipeli. Me vaka ga na Nona a vakatarai ira na Isireli na Kalou me ra kabata vakalalai na nodra vanua yalataki me kua kina ni ra vakacolati vakasivia, e gadreva talega vakakina me cakacaka vakalalai ena noda bula.
Na cava na vuna e rui dede kina na veisau kei na tubu cake? E vica tiko na vuna.
E dau berabera na noda vulica e dua na ka vou. E dau vakavuqa me da vulica vakavasagavulu se vakalimasagavulu e dua na ivakatavuvuli me da qai rawa ni kila vinaka. Ia, eda dau butucala tikoga, ka da dau nanuma, “Au se baci cala tale! Au a sa vulica oti vakavica na ka oqo!” – ia na Kalou e kila vakavinaka cake na leqa e yaco tiko. Na ivolatukutuku me baleti ira na Isireli e vakaraitaka na totolo ni noda dau guilecava na lesoni e vakatavulica vei keda na Kalou, ka da dau suka tale tiko kina ki na noda bula makawa. E gadrevi me da vulica wasoma na lesoni kece oqori.
E vuqa tu na ivakavuvuli cala me da sereki mai kina. E vuqa era dau kauta na nodra leqa kei na dredre ka sa kumukumuni tu mai ena vica na yabaki, vua e dua na kenadau ni soli vakasala, ka ra kaya, “Au gadrevi iko mo vakavinakataki au. Ia, e dua ga na auwa na gauna au galala kina.” Era namaka (vakayalowai!) e dua na iwali totolo me wali kina e dua na leqa ka sa dede na kena tu, ka sa vakawakana titobu tu. Me vaka ni vuqa na noda leqa kei na noda itovo ca kece, era a sega ni qai tekivu ga ena noa, e sega ni dodonu kina me da namaka ni rawa ni wali ena dua na gauna lekaleka. E sega na wainimate, na masu, se na veiqaravi me rawa ni walia na leqa ni vica na yabaki. E gadrevi na cakacaka dredre ni kena talaucaki tani mai, kei na kena vakaisosomitaki. Na iVola Tabu e vakatoka oqo me “biuta tani na tamata makawa” ka “vakaisulu e na tamata vou,” (Efeso 4:22-25, Roma 13:12, Kolosa 3:7-10,14). E dina ni a soli vei iko na bula vou ena nomu a soli bula, ia e se tu ga eso na itovo makawa kei na ivakarau ka dodonu me biu laivi ka vakaisosomitaki.
Eda rerevaka me da raica ena yalomalumalumu na veika dina me baleti keda. Au a sa dusimaka oti ni na sereki keda na dina, ia ni bera ni yaco oya, e dau vakararawataki keda mada eliu. E dau vakabobulataki keda tu na noda rerevaka me da raica vakamatua na veika e leqa tu ena noda bula. Ia, ni da vakatara na rarama ni dina vaKalou me cilava na noda malumalumu, druka, kei na leqa, e sa na qai rawa ni tekivu me da vakavinakataki. Oqo na vuna e dredre kina na tubu kevaka e sega vei keda na yalomalumalumu kei na yalo e vakarorogo.
Na tubu e dau vakavu mosi kei na rere. Ena sega ni rawa na tubu kevaka e sega na veisau; na veisau e dau salavata mai kei na rere kei na druka; ia na druka e dau salavata mai kei na mosi se rarawa. Ena veisau kece, e dau vakayali kina e dua na ka: e dodonu mo biuta tani na itovo kei na ivakarau makawa, mo rawa ni vakatubura kina na itovo kei na ivakarau vou. Eda dau nuiqawaqawataka na noda biuta laivi na veika makawa oqo, dina ga ke ra a dau vakavuna tu na noda bula druka, ia me vaka e dua na ivava makawa ka sa tekivu yavu na botona, e sa matau ka vinaka vei keda me da tokara tu.
Era dau tara cake na nodra bula na tamata ena yavu ni veika e leqa tu vei ira. Era na kaya, “Oqori e vakataki au sara ga….” se, “Oqori sa matau tu vei au.” Na nuiqawaqawa eda dau vakila, e vu mai na noda nanuma vakaoqo: “Kevaka au biuta na noqu itovo (ni daumateni se kana tavako), se mavoa ni yaloqu, se itovo cava tale, na cava sa na qai vo ena noqu bula? Na cava me’u sa na qai kilai tani kina?” Na rere oqo ena rawa ni vakaberaberataka na nomu tubu.
Na itovo vovou e dau dede na kena vakamatautaki. Mo nanuma tiko ni nomu bula sa isoqoni kece ni nomu itovo yadua. Ko na sega ni rawa ni kaya ni ko yalololoma, vakavo ga kevaka ko dau vakaraitaka na loloma ena veigauna kece – ko sa na vakaraitaka ga na loloma baleta ni sa tugani tu e lomamu. Ko na sega ni kaya rawa ni ko yalodina, vakavo ga kevaka e sa nomu itovo tudei mo dau yalodina. Na tagane e dau dina vakavuqa vei na watina, e sega ga ni dina! Na nomu itovo kece ena tukuna tiko na yalomu kei na nomu bula.
E sa duabau ga na sala mo vakatubura ka vakamatautaka kina na bula vakarisito: e dodonu mo vakatovotovotaka – ia oqori e taura na gauna! E sega ni dua na itovo e rawa ni vakatuburi ka vakamatautaki vakasauri. E a vakauqeti Timoci ko Paula, “Mo dau vakananuma na veika oqo; me na rawai iko sara; me rairai kina ni ko sa vuku cake mai ena ka kecega,” (1 Timoci 4:15).
Kevaka ko dau vakananuma ka vakatovotovotaka vakawasoma e dua na ka, ena yaco mo matau kina. Na vakatovotovo e sa vu ni noda tubu me da matai ena ka oya. Na itovo ni veivakatuburi oqori, era dau vakatokai me ra ivakavuvuli vakayalo, ka sa vuqa tu na ivola ka ra volai me ra vakatavulici keda kina.
MO KUA NI VAKATOTOLO
Ena nomu tubu cake tiko mo matua vakayalo, e tu e vica na sala mo cakacaka vata kina kei na Kalou ena ilakolako oqo.
Mo vakabauta ni sa cakacaka tiko ena nomu bula na Kalou, kevaka mada ga ko sega ni dau vakila. Na tubu vakayalo e dau vakaocaoca ena so na gauna, ka ni da cavu ikalawa lalai ga ena noda ilakolako. Mo namaka na nomu tubu me vakamalua sara. E kaya na iVola Tabu, “Sa dui vagauna na ka kecega, ka sa dui vakasiga na ka kece sa caka e ruku i lomalagi,” (Dauvunau 3:1). E tu talega na “dui gauna” ena nomu bula vakayalo. Ena so na gauna, ko na tubu vakatotolo ena loma ni dua na gauna lekaleka (vulaitubutubu), ka qai muria mai e dua na gauna ko na tubu kina vakamalua (vulaililiwa).
Sa na qai vakaevei na veileqa kei na dredre, na itovo ca, kei na mavoa ni yalo ko gadreva me wali vakatotolo ena sala e veivakurabuitaki? E sa daumaka kevaka ko masuta tiko me yaco e dua na cakacaka mana, ia mo kua ni yalolailai kevaka e lako mai na isau ni nomu masu ena veisau e malua. Na wai e drodro malua ka vakadede e rawa ni yavu kina na vatu kaukauwa taudua ka rawa ni voroka na vatu lelevu me ra qereqere. Na itei ni kau lailai sara, ena tubu tiko ena dua na gauna balavu me dua na vunikau tuwawa, ka tolunadrau ka limasagavulu na fute na kena balavu.
Mo dau vola ena ivola na ivakatavuvuli kece ko sa vulica rawa. Oqo e sega wale ga ni dua na ivolatukutuku me baleta na veika ko sotava, ia me baleta ga na veika ko vulica mai na veika ko sotava. Mo dau vola na kena vakararamataki na nomu rai kei na veivakavuvuli ni bula e vakavulici iko tiko kina na Kalou me baleti Koya, me baleti iko vakai iko, me baleta na bula raraba, me baleta na veimaliwai, kei na veika kece tale eso. Mo volaitukutukutaka kece me rawa ni ko dau lesuva e veigauna mo nanuma tiko kina, ka mo qai solia vei ira na lewe ni nomu vulvae kei na nomu kawa. Na vuna eda dau lesuva tale kina na veika eda vulica, e baleta ni da dau guileca. Ena wasoma ga ni nomu taleva na nomu ivolatukutuku, ena kena vakalailaitaki talega kina na nomu rarawa kei na mosi mai muri. E kaya na iVola Tabu, “O koya oqo, e dodonu me da vakananuma vakalevu sara kina na ka eda a rogoca, de dua na siga e yali kina vei keda,” (Iperiu 2:1).
Mo dau vosota vakadede ena vuku ni Kalou, ka vakakina ena vukumu vakai iko. E dua na ka e dau vakavuna na noda sega ni dau vosota vakadede, oya, e baleta ni sega ni dau tautauvata na Nona gauna ni vakayacora na ka na Kalou, kei na noda nanamaki na tamata. Eda sa dau via vakatotolotaka na veika kece na tamata, ia na Kalou e sega ni vaka oya. Ko sa na sega ni rawa ni dau vosota na berabera ni nomu tubu tiko. Ia mo nanuma dei, na Kalou e dau cakacaka vakamalua ka dau cakava me donuya ga na kena gauna dina na veika kece. Ena vakayagataka o Koya na vo ni nomu bula taucoko me vakarautaki iko kina ena vuku ni nomu ilesilesi ena bula sa bera mai.
E sinai tu ena iVola Tabu na italanoa ni kena dede na Nona dau vakatubura na Kalou na itovo vaKalou ena nodra bula na tamata, ka vakabibi vei ira era veiliutaki. E a taura e walusagavulu na yabaki na Nona vakarautaki Mosese, ka okati kina e vasagavulu na yabaki ena lekutu. E a taura e tinikava na udolu ka ono na drau na siga na nona wawa kei na nona vakatataro tu ko Mosese, “E sa kena gauna beka oqo?” Ia, e kaya tiko ga vua na Kalou, “E se bera.”
Ena gauna e via vakatubura kina na Kalou e dua na senikau, e cakava ena loma ga ni dua na gauna lekaleka; ia, kevaka e via vakatubura e dua na vunikau levu, e rawa ni taura e dua na drau na yabaki. Ko ira ka ra tubu me ra tuwawa vakayalo, era curuma na veika dredre, na draki ca ni bula, na veigauna ni rarawa kei na veivakatovolei. Mo dau vosota vakadede ena nomu tubu tiko. E vakasalataki keda ko Jemesa ni kaya, “Ia me tini vinaka na cakacaka ni dauvosota, mo dou vinaka taucoko sara kina, me kakua na ka e yali,” (Jemesa 1:4).
Mo kakua ni yalolailai. Ena gauna a sa yalolailai kina ko Apakuki ni nanuma ni sa rui vakaberabera na cakacaka ni Kalou, e a qai kaya na Kalou, “Ni na dede mada na raivotu me qai yaco na gauna sa loku, ia ni sa yaco nai otioti ni gauna, ena qai vosa, ena sega ni lasu: kevaka ena berabera , mo waraka ga; ena yaco vakaidina ga, ena sega ni berabera sara,” (Apakuki 2:3). Na kena yaco berabera na yalayala ni Kalou, e sega ni kena ibalebale ni na sega ni yaco.
Mo nanuma dei tiko na balavu ni vanua ko sa lakova mai, ka kua ni yalolailai ena balavu ni vanua e se vo mo lakova. Ko se sega ni yacova na vanua ko via yacova, ia ko sa sega talega ni tu oqo ena vanua ko a tu kina eliu. Ko na toso tiko beka vakamalua, ia ko se toso tiko ga ki liu. Na manumanu lailai ka qasi malua duadua, e a yaco rawa ga ki na waqa nei Noa ena nona vosota vakadede!
KA 28 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: E sega na sala takoso ki na matua vakayalo.
Tikina Koula: “O koya sa vakatekivuna na cakacaka vinaka ena lomamudou, ena kitaka tiko me yaco mada na siga i Jisu Karisito.” (Filipai 1:6).
Taro mo Taroga: Ena tikina cava ni noqu tubu vakayalo e dodonu me’u dau wawa kina ka dau vosota vakadede?
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn