E kaya ko Jisu vei ira na nona i lawalawa, “Dou lako ki vuravura taucoko, ka vunautaka na i tukutuku vinaka kivei ira na tamata kecega,” (Marika 16:15).
“Me kilai kina na nomuni valavala e vuravura, kei na bula sa mai vei kemuni ki na lewe ni veimatanitu kecega,” (Same 67:2).
Na iLesilesi Levu (Great Commission), e sa nomu ilesilesi.
E sa tu e rua na digidigi, ka mo digia e dua vei rau na ivakarau ni veiqaravi oqo: Ko na rawa ni tamata lotu vakavuravura, se ko tamata lotu ni vuravura raraba.
Ko ira na tamata lotu vakavuravura, era rai taumada vua na Kalou me sotava na nodra gagadre. Era sa vakabulai tu, ia era rai vakalevu ga ki na nodra bula vakai ira. Era dau taleitaka na lakova na veivanua ni marau kei na vulika me toroi cake kina na nodra itovo ni bula, ia ko na sega sara ni raici ira ena nodra koniferedi na dau kaulotu baleta ni ra sega ni kauwai kina. Ena nodra masu, era vakabibitaka ga kina na nodra gagadre vakai ira, na nodra vakalougatataki kei na nodra marau. E itovo ni vakabauta ka rawa ni vakatokai me “Oi au mada eliu. E rawa beka me vakalevutaka vakaevei na Kalou na sautu ni noqu bula?” Era via vakayagataka na Kalou me rawa kina na nodra inaki, ka sega me ra vakayagataki ena inaki ni Kalou.
Ia, sa kena veibasai sara ko ira na tamata lotu ni vuravura raraba, ni ra kila ni ra a vakabulai me ra veiqaravi, ka ra a buli ena dua na ilesilesi. Era sa gadreva vakalevu me soli vei ira e dua na ilesilesi, ka sa malaude na yalodra me baleta na nodra vakatarai me ra vakayagataki mai vua na Kalou. Ko ira taudua na tamata lotu ni vuravura raraba, era bulataka na bula ena kena ivakatagedegede e cecere duadua ena vuravura oqo. E veidewavi na nodra marau, yalodei kei na gumatua, baleta ni ra kila tu ni ra sa cakava tiko e dua na ka me vinaka cake kina na veika ka tu wavoliti ira. Era yadra mai ena veimataka ena nanamaki ni na vakayagataki ira na Kalou ena so na sala vovou. O cei vei rau na tamata lotu oqo ko via vakatamurimuria?
E sureti iko tiko na Kalou mo vakaitavitaki iko ena cakacaka levu duadua, ka levu taudua na kena veibasoga ni veiqaravi, ka cakacaka bibi duadua ena itukutuku kei vuravura – o ya ena Nona matanitu. Na itukutuku ni veigauna sa Nona itukutuku. E tara cake tiko na Nona vuvale me ra bula tawamudu. E sega ni dua tale na ka e bibi cake, ka sega ni dua tale na ka ena tudei cake.
Mai na noda wilika na ivola ni Vakatakila, eda kila kina ni cakacaka ni Kalou oqo, ka roboti vuravura taucoko, ena vakacavari dina ga. Ena dua na siga, e sa na cava kina na cakacaka ni iLesilesi Levu. Mai lomalagi, e dua na isoqosoqo levu sara, ka ra lewena na tamata “mai na veivanua kece, kei na veimataqali, kei na veimatanitu, kei na duivosavosa” (Vakatakila 7:9), era na tucake e mata i Jisu Karisito me ra vakarokorokotaki Koya. Ena nomu vakaitavitaki iko vakatamatalotu ni vuravura raraba, ko na vakatarai mo tovolea kina vakalailai na bula vakalomalagi ni se bera ni ko yaco kina.
Ena Nona tukuna ko Jisu vei ira na nona ilawalawa me ra “lako yani ki vuravura taucoko, ka vunautaka na i tukutuku vinaka kivei ira na tamata kecega,” era a veilecayaki vakalevu na ilawalawa lailai ni Tokalau-e-Loma dravudravua oya. E dodonu beka me ra taubale, se me ra vodo kameli? Oya ga na sala ni veilakoyaki ka tu vei ira, ka ni se sega na sitima lelevu ni soko e wasawasa; ka sa mai latia tu na leqa oqo na nodra lakovi vuravura taucoko.
E daidai e sa tu vei keda na waqavuka, na waqa lelevu, na sitimanivanua, na basi kei na motoka. E sa lailai sobu sara kina na vuravura oqo, ka sa qiqo sobu tikoga ena veisiga. Eda sa rawa ni vuka takosova na veiwasawasa ena loma ni vica ga na auwa, ka yaco yani ki noda itikotiko ena siga ka tarava kevaka eda gadreva. Sa sega ni wili rawa na levu ni katuba e dola vei keda na tamatalotu kevaka eda via vakaitavitaki keda ena I Lesilesi Levu ni veiqaravi e veivanua tani. Eda sa rawa ni yacova na veivanua ena mata ni cagi e va – ka sa sega na noda iulubale me da sega ni rawa ni vakatetea kina na I Tukutuku Vinaka.
Edaidai, ni da vakayagataka na imeil se intanet (oya ni da vakayagataka na komipiuta me da veivosaki kina e macawa lala), e sa qai vakaqiqotaka sara kina vakalevu na vuravura. Me ikuri ni talevoni kei na fax, sa rawa vua e dua na tamata vakabauta me vakayagataka na “internet” me dodoliga yani kina vei ira na lewe ni veivanua kece e vuravura. Na vuravura taucoko e sa tu sara ga oqori e qaqalo ni ligamu!
E vuqa talega na veikoro lalai ka ra tu e loma ni veivanua tani, era vakayagataka na imeil, ka sa rawa vei keda me da wasea na veika vakaiVolaTabu ena sala oqo vei ira na tamata ena yasa kadua ni vuravura, dina ga ni da na dabe toka ga e loma ni noda veivale! Ena ivolatukutuku kei vuravura, e se sega tale ni dua na gauna me vaka na gauna oqo, me rawarawa cake kina na noda vakayacora na veitalai ni iLesilesi Levu. Sa sega ni lati keda edaidai na balavu ni vanua me lakovi, na isau ni veilakoyaki, se na sala ni veilakoyaki. Sa ilatilati ga ka sa vo edaidai, o ya, na itovo ni noda vakasama. Mo yaco mo tamatalotu ni vuravura raraba, e dodonu mo veisautaka na nomu itovo ni vakasama. E dodonu me veisau na nomu itovo ni rai kei na nomu nanuma.
NA ITOVO NI VAKASAMA VAKATAMATA LOTU NI VURAVURA RARABA
Mo toso tani mai na vakasama ni “ko i au mada eliu”, ka taurivaka na vakasama ni “ko ira mada eliu.” E kaya na iVola Tabu, “Oi kemudou na veiwekani, dou kakua ni gone lalai e na vuku; e na loma ca ga mo dou gone lalai, ia e na vuku mo dou tamata bula,” (1 Korinica 14:20). Oqo na imatai ni kalawa ni noda yaco me da tamata lotu ni vuravura raraba. Era dau nanumi ira ga vakai ira na gone; ia ko ira na qase, era dau kauwaitaki ira na tani. E vakarota na Kalou, “Mo dou kakua ni nanuma na nomudou ka ga koi kemudou yadua, ia mo dou dui nanuma talega na nodra ka na tamata tani,” (Filipai 2:4).
E dina sara ni oqo e dua na veisau dredre, ka ni sa noda itovo vakatamata me da dau nanumi keda ga vakai keda. Na sala duadua ga eda rawa ni veisau kina, oya, ena noda vakararavi tiko ena veigauna kece vua na Kalou. E ka ni marau ni sega ni dau laivi keda tu me da sasaga tiko ga vakai keda na Kalou, “ia eda sa sega ni rawata na yalo ni vuravura, na yalo ga sa mai Vua na Kalou; me da kila kina na veika sa solia walega mai vei keda na Kalou,” (1 Korinica 2:12).
Mo tekivu kerea vua na Yalo Tabu me vukei iko mo nanuma na nodra karamaca vakayalo na tamata tawalotu ena veigauna ko vosa kina vei ira. Ni ko vakamatautaka, ko sa rawa ni vakatubura na itovo ni masutaka na masu lo se “masu i cegu” ena vukudra na tamata ko sota kaya. Masu ka kerea, “Tamaqu, vukei au me’u kila na cava e tarova tiko na tamata oqo me kilai Kemuni.”
Me nomu sasaga oqo, mo vakilakila na vanua era sa yacova na tamata ena nodra ilakolako vakayalo, ka mo qai cakava na ka e gadrevi mo kauti ira vakavoleka cake kina ki na kilai Karisito. Ko na rawa ni vulica na kena icakacaka oqo ena nomu taurivaka na itovo ni vakasama nei Paula ena nona a kaya, “Ka’u sa kitaka na ka kecega me vinakata ko ira na tamata kecega, ia ka’u sa sega ni qara na ka sa yaga duaduaga vei au, na ka talega sa yaga vei ira na lewe vuqa, me ra vakabulai kina,” (1 Korinica 10:33).
Toso tani mai na vakasama vakaitikotiko lalai, ka taurivaka na vakasama vakavuravura raraba. Na Kalou, e Kalou kei vuravura raraba. E kauwaitaki ira kece na lewe ivuravura raraba. “Ni sa lomani ira na kai vuravura vakaoqo na Kalou….” (Joni 3:16). Mai na ivakatekivu, e sa dau gadreva ko Koya me ra lewe ni Nona matavuvale na tamata mai na veivanua kece e a bulia. E kaya na iVola Tabu, “A sa buli ira, era sa dra vata, na lewe ni veivanua kecega, me ra tiko e delai vuravura taucoko, a sa lesia na veigauna ka digitaki e liu, kei na i yalayala ni nodra veiyasana; me ra vakasaqara na Kalou, de ra vakayayamo beka Vua, ka kunea, ia sa sega ga ni yawa ko Koya vei keda yadua,” (Cakacaka 17:26-27).
E dua na iwase levu kei vuravura era sa taurivaka oti tu na itovo ni vakasama vakavuravura raraba. Ko ira na kabani ni bisinisi lelevu kece e vuravura, e sa tete yani ki na veivanua tani na nodra cakabisinisi. E sa veitalitali vakalevu tiko mai na noda bula kei na nodra bula na lewe ni veivanua tani ena noda wasea vata na isulusulu, na veika ni veivakamarautaki, na ivakatagi, na qito, kei na kakana vakarautaki. Eso beka na isulu ko dara tiko oqori, kei na kakana beka ko kania mai nikua, e a caka se vakarautaki mai na dua na vanua tani. E vuqa era sega ni kila tu na levu ni noda sa sema tu vata kei ira na veivanua tani.
Eda bula tiko oqo ena dua na gauna veivakurabuitaki ka vakavuna na noda reki ni da bula kina. Na iwiliwili ni tamatalotu e vuravura ena gauna oqo, e rairai sivia na kena ena veigauna kece e sa sivi yani. E dina ko Paula ni a kaya, “Sa yaco vei kemudou, me vaka talega ki vuravura taucoko; a sa vuataka na vuana, ka sa tubu tiko, me vaka talega kina vei kemudou, a sa vakatekivu vata kei na siga dou a rogoca kina, ka kila dina na loloma ni Kalou,” (Kolosa 1:6).
Na imatai ni sala me da tekivu vakasama kina vakavuravura raraba, oya, me da tekivu masulaka na veivanua yadudua. Ko ira na tamatalotu ni vuravura raraba, era dau masulaka na vuravura taucoko. Tovolea mo volia e dua na nomu mape kei vuravura ka cavuta na yaca ni veivanua ko masulaka tiko. E kaya na iVola Tabu, “Kerea mai vei au, ka’u na solia na veimatanitu me nomu i votavota, kei na i yalayala kei vuravura mo taukena,” (Same 2:8).
Na masu sa nomu iyaragi bibi duadua ena nomu ilesilesi ki vuravura. Era rawa ni biliga tani na tamata na noda loloma, kei na noda itukutuku, ia e sega na nodra isasabai mai na noda masu. Me vaka e dua na gasaukuro ka rawa ni vuka vakayawa sara, ko rawa ni vakadodoka na nomu masu ki na utona e dua, se vakacava na nona voleka se yawa vei iko: tini na ikalawa, se tini na udolu na maile.
Na cava e dodonu mo masulaka? E kaya vei keda na iVola Tabu me da masulaka me tadola vei keda na katuba ni vakadinadinataki Jisu ((Kolosa 4:3, Roma 1:10), me soli vei keda na yalodei me da vosa cake kina (Efeso 6:190), ena vukudra era rawa ni vakabauta (Joni 17:20), me totolo na tete ni itukutuku (2 Cesalonaika 3:1), ka me levu na tamata cakacaka, (Maciu 9:38). Na masu e vukea talega na noda cakacaka vata kei ira mai na veiyasa ivuravura tale eso.
E dodonu talega mo dau masulaki ira na kaulotu, kei ira kece era vakaitavi ena tatamusuki e vuravura raraba. E kaya ko Paula vei ratou na lewe ni nona ilawalawa ni masumasu, “Ni dou veivuke talega e na masulaki keitou, me lewe vuqa kina era vakavinavinaka e na vuku i keitou, e na vuku ni ka sa soli vei keitou e na vukudra na lewe vuqa,” ( 2 Korinica 1:11).
E dua tale na sala eda rawa ni vakatubura kina na itovo ni vakasama vakavuravura raraba, o ya, ena noda vakasarava na itukutuku ni veika e yaco tiko e vuravura, ena rai ni iLesilesi Levu. Ena veigauna e yaco kina na veisau, se ivalu, e sega ni vakataratutu ni na vakayagataka oya na Kalou me kauti ira mai kina na tamata vei Koya. Era dau vakarorogo vakalevu cake na tamata vua na Kalou ena gauna era sota kaya kina na tiko yavavala kei na veisau ni draki ni bula. Baleta ni sa tubu tikoga na totolo ni veisau ena noda vuravura, sa vuqa cake era sa dolava na lomadra me ra rogoca na iTukutuku Vinaka.
Na sala vinaka duadua me da veisautaka kina na noda itovo ni vakasama me rawa ni da vakasama kina vakatamatalotu ni vuravura raraba, oya, me da tu ka lako ena dua na ilesilesi ni veiqaravi lekaleka ki na dua na vanua tani! E sega ni dua na ka e rawa ni sosomitaka na “veiqaravi tara” ko na sota kaya ena nomu la’ki veiqaravi ena dua na vanua tani. Sa rauta mada na vuli kei na veivosakitaka tiko na nomu ilesilesi, ka mo lako ga ka cakava! Au bolei iko mo la’ki lade mai ena yasana titobu ena tobu ni veiqaravi oqo.
Ena Cakacaka 1:8, e solia vei keda ko Jisu e dua na ituvatuva ni veiqaravi: “Dou na qai dau tukuni au mai Jerusalemi, kei Jutia taucoko, kei Samaria, ka yacova na i yalayala kei vuravura,” (Cakacaka 1:8). Ko ira era via muri Koya, e gadrevi me ra dodoliga yani ki na nodra itikotiko (Jerusalemi), ki na nodra vanua (Jutia), ki veivanua tani (Samaria), ka vakakina ki vuravura raraba. Mo nanuma tiko ni sega ni veitarataravi na noda veiqaravi ena ituvatuva oqo, ia e gadrevi me caka kece ena gauna vata ga. E dina beka ni sega ni da taukena kece na isolisoli ni daukaulotu, ia eda sa kacivi kece na tamatalotu ena dua na ilesilesi vei ira na umatamata e va oqo ena veisala duidui. Ko sa tamatalotu beka ni Cakacaka 1:8?
Tekia edaidai e dua na isausau mo vakaitavitaki iko kina ena dua na ilesilesi ni veiqaravi vei ratou yadua na va na umatamata ka sa cavuti toka oqori e cake. Au vakauqeti iko mo tekivu maroroi ilavo, ka cakava na ka e gadrevi mo vakaitavi ena dua na ilesilesi ni veiqaravi lekaleka ena dua na vanua tani, ena kena totolo duadua e rawa. Era vuqa tu na isoqosoqo ni veiqaravi vakaoqo, ka ra na vukei iko mo vakayacora na nomu gagadre. Na ilakolako oqori ena vakarabailevutaka na nomu rai kei na yalomu, ena vakaukauwataka na nomu vakabauta, vakatitobutaka na nomu loloma, ka na vakasinaiti iko ena dua na itovo ni marau ko se sega ni sotava eliu. Ena veisautaka talega vakadua na nomu bula.
Toso tani mai na vakasama vaka “eke, edaidai ga”, ka taurivaka na vakasama vaka “bula tawamudu”. Me yaco mo vakayagataka na nomu gauna e vuravura ena kena ivakavakayagataki e yaga duadua, e dodonu mo taurivaka na rai vaka “bula tawamudu”. Oqo, ena tarova na nomu vakabibitaka na veika tawayaga, ka vukei iko mo kila na duidui ni veika e gadrevi me vakatotolotaki kei na veika e segai. E a kaya ko Paula, “Ni da sa sega ni vakananuma tiko na veika sa rairai mai, na veika ga sa sega ni rairai mai; ni sa dede vakalailai ga na veika sa rairai mai; ia sa sega ni mudu na veika sa sega ni rairai mai,” (2 Korinica 4:18).
E vuqa na ka eda vakaotia tu kina na noda gauna edaidai, ena sega ni vakaibalebale ni oti wale ga e dua na yabaki, ka sa qai sega sara ena bula tawamudu. Kakua ni volitaka na nomu bula ki na veika e sega ni tudei. E a kaya ko Jisu, “E sega e dua na tamata, sa taura na i siviyara ka qai rai ki muri, me yaga e na matanitu ni Kalou,” (Luke 9:62). Ko Paula, e vakasalataki keda ka kaya, “Kei ira era sa vakayagataka na veika ni vuravura oqo, me ra vakataki ira era sa sega ni vakayagataka vakaca: ni sa lako tani yani nai valavala ni vuravura oqo,” (1 Korinica 7:31).
Na cava ko vakatara tiko me latia na nomu vakayacora na nomu ilesilesi? Na cava e tarovi iko tiko mai na nomu yaco mo tamata lotu ni vuravura raraba? Se cava ga na ka oya, mo biuta tani vakatikitiki. “Me da biuta laivi tu na ka bibi kece kei na i valavala ca eda sa tao rawarawa kina, ka me da ciciva tikoga na cere sa tu e matada,” (Iperiu 12:1).
E a kaya vei keda ko Jisu, “Ia mo dou kumuna vata na nomudoui yau mai lomalagi,” (Maciu 6:20). E rawa ni da cakava vakacava oqo? Ena dua na Nona vosa ka sa dau tauri vakatani vakawasoma, e a kaya ko Jisu: “Mo dou cakava e so me wekamudou e na i yau e sega ni dina, me ra na kauti kemudou kina ni dou na mate ki na veitikotiko e sega ni oti rawa,” (Luke 16:9). E a sega ni vakaibalebaletaka oqo ko Jisu, mo volia ena ilavo na nodra veitokani na tamata. Na ka e tukuna tiko eke, oya, mo vakayagataka na ilavo e solia vei iko na Kalou mo kauti ira mai kina na tamata vei Jisu. Era na qai yaco me nomu itokani me tawamudu, ka ra na kidavaki iko ni ko sa yaco yani ki lomalagi! Oqo e sa dua na ivakavakayagataki vinaka duadua ni nomu iyau ko na rawa ni cakava.
Ko sa na rogoca beka na ivosavosa oqo: “Ko na sega ni kauta vata kei iko ni ko sa lako ki na ibulubulu” – ia na iVola Tabu e kaya vei keda ni ko rawa ni vakauta ki liu, ena nomu vakayagataka na nomu iyau ena vukudra na tamata era sa lako tiko ki lomalagi! E kaya na iVola Tabu, :“Me ra binia tu me nodra na yavu e na yaga e na gauna e muri mai, me ra taura kina na bula sai koya na bula dina,” (1 Timoci 6:19).
Toso tani mai na vakasama e vakaiulubale, ka taurivaka na vakasama ni vakananuma na sala duidui mo qarava kina na nomu ilesilesi. Kevaka ko makutu, ko na kunea e dua na sala mo cakava kina, ka ra vuqa tu na isoqosoqo era na vukei iko kina. Oqo e vica na iulubale ka dau vakayagataki vakawasoma:
“Au sega ni butavinaka ena vosa vakavavalagi”. Ia oqori, e rawa ni wili me dua na nomu kaukauwa, ka ni vakamilioni na tamata ena veivanua tani era gadreva tu me ra vulica na vosa oqo, ka ko ni rawa ni na vulica vata.
“E sega vei au na isolisoli yaga me’u solia”. Io, e tu vei iko na isolisoli vinaka e vuqa ko rawa ni solia. Na veisolisoli ko taukena kei na nomu kila, e rawa ni vakayagataki ena vuqa na vanua.
“Au sa rui qase (se rui gone).” E vuqa na isoqosoqo ni veiqaravi, era na solia vei keda na ilesilesi leleka ka veirauti kei na noda yabaki.
Me vakataki Sera ena nona kaya ni sa rui qase ka sega ni veirauti me vakayagataki koya na Kalou, se ko Jeremaia, ni a kaya ni sa rui gone, ia e a sega ni ciqoma na Kalou na nodrau iulubale. “Mo kakua ni kaya, Au sa gone ga koi au: ni ko na lako vei ira kecega ka’u sa talai iko kina, ia na ka kece talega ka’u sa vakarota vei iko, ko na tukuna. Mo kakua ni rerevaka na matadra: ni’u sa tiko vata kei iko koi au, me’u vakabulai iko, sa kaya ko Jiova,” (Jeremaia 1:7-8).
Ko rairai nanuma tu ni ko waraka tiko e dua na “kaci” mai vua na Kalou, ka ko waraka tiko beka mo vakila e dua na ka veivakurabuitaki me yaco vei iko. Ia, e sa cavuta oti vakawasoma na Kalou na Nona veikacivi. Eda sa kacivi kece me da vakayacora na inaki e lima ni Kalou ena noda bula, me da rokovi Koya, me da veitokani kei Koya, me da tubu me da ucui Karisito, me da veiqaravi, ka me da lako vata kei Koya ena dua na ilesilesi ni veiqaravi ki vuravura. E sega ni gadreva na Kalou me vakayagataki ira eso ga na Nona tamata, ia e gadreva ga me vakayagataki keda kece. Eda sa kacivi kece me da talai mai Vua na Kalou. E gadrevi ira na Nona isoqosoqo lewenilotu kece me ra kauta na kosipeli ki vuravura taucoko.
E vuqa na tamata lotu era sa calata na inaki ni Kalou ena nodra bula, baleta ni ra sega ni bau taroga na Kalou kevaka e gadrevi ira me ra la’ki kaulotu ki na dua na vanua tani. De vu mai na nodra rere se lecaika, era sa latia na nodra vakasama mai na kena rawa me ra kaulotu ki na dua na vanua tani. Kevaka ko temaki mo kua ni rogoca na kaci oqo, e dodonu mo vaqaqa taucoko na veisala duidui ka sa tu e daidai, kei na kena rawa ni yaco mo lako (ko na kurabui ena veika ko na kunea!), ka dodonu mo masulaka vagumatua ka kerea na Kalou me vakatakila vei iko na veika e gadreva mai vei iko ena veiyabaki ka tu mai liu.
E udolu vakaudolu na tamata kaulotu era sa gadrevi vakabibi dina ena tiki ni gauna bibi oqo, e dua na gauna ena itukutuku ni veigauna kei vuravura ka sa tekivu tadola mai kina na veikatuba e vuqa, me vaka e se sega ni bau tadola vakadua eliu.
Kevaka ko gadreva mo ucui Jisu, e dodonu me tiko vei iko na kauwai ena vuku ni vuravura raraba. Sa sega ni rauta mo kauwai ga ena nodratou lako mai vei Jisu ko iratou na nomu matavuvale kei ira na nomu itokani. E sivi e ono na bilioni na tamata era bula tu e vuravura e daidai, ka gadreva ko Jisu me ra kune kece na luvena era yali tu oqo. E a kaya ko Jisu, “Ia ko koya yadua sa via maroroya na nona bula, e na vakayalia, ia ko koya yadua e na vakayalia na nona bula e na Vukuqu kei na i tukutuku vinaka, e na maroroya,” (Marika 8:35).
Na iLesilesi Levu e sa nomu ilesilesi, ka sa yavu vuni ni kena bulataki e dua na bula e yaga ka vakaibalebale, na nomu cakava na nomu itavi.
KA 38 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: Na iLesilesi Levu e sa noqu ilesilesi.
Tikina Koula: “Me kilai kina na nomuni valavala e vuravura, kei na bula sa mai vei kemuni ki na veimatanitu kecega,” (Same 67:2).
Taro mo Taroga: Na veikalawa cava me‘u cavuikalawa kina, me‘u vakarautaki au ena lako e na ilesilesi leleka ni veiqaravi ena loma ni dua na yabaki ka lako mai ?
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn