“Ni sa cakava na ka kecega ko Koya, se ra tu mai lomalagi se ra tu e vuravura, se ra rairai se ra sega ni rairai, ……sa cakava na ka kecega ko Koya, ka me Nona talega,” (Kolosa 1:16).
“Vakavo ke bula tiko e dua na kalou, na taro me baleta na inaki ni bula e sega ni vakaibalebale.” (Bertrand Russell, tamata tawalotu kilai levu)
E sega ni baleti iko.
Na inaki ni nomu bula, e bibi cake sara mai na nomu tiko vinaka, se na nomu bula vakacegu, se na nomu bula marau. E bibi cake sara mai vei ratou na lewe ni nomu vuvale, se na nomu cakacaka, se na nomu tatadra kecega. Ke ko via kila na vu ni nomu biu mai ena vuravura oqo, e dodonu mo vakatekivu vua na Kalou. Ko a sucu mai ena Nona inakinaki mo vakayacora kina na Nona inaki.
Na kena vakasaqarai na ibalebale ni bula, e ka e sa vakadrevea tu mai na vuku vakatamata ena loma ni vica na udolu na yabaki ka sa sivi yani. Na vuna e sega ni dua e kunea rawa kina, oya, e baleta ni da vakatekivutaka tiko na noda vakasaqaqara ena vanua cala: oya, vei keda vakataki keda. Na noda vakatataro e baleti keda tikoga, me vaka oqo: Na cava beka me’u na cakava ena noqu bula? Na cava na icavacava au via yacova? Na cava e noqu tatadra me baleta na noqu veisiga ni mataka?
Ia na noda rai tikoga vei keda vakai keda, ena sega sara ni vakatakila vei keda na inaki ni noda bula. E kaya na iVola Tabu: “Sa tiko e ligana na nodrai cegu na ka kecega sa bula, kei na yalodra na tamata kecega,” (Jope 12:10). Ko na sega ni kunea rawa na inaki ni nomu bula ena nomu vakekeli vakataki iko e lomamu, me vaka e dau cauraki ena so na ivola ka ra vola na tamata, se ena iyaloyalo yavala eso, se ena vulika eda cakava. Ko sa na rairai tovolea oti beka oqori.
Ko a sega ni buli iko vakataki iko: oya na vuna ko na sega ni rawa ni kila kina vakataki iko na inaki ko a buli kina. Ke’u solia vei iko e dua na iyaya buli ka ko se qai raica vakadua, ko na sega ni kila na inaki ni kena a buli. Ena sega talega ni kila na iyaya buli oya, na vu ni kena a buli. O koya duadua ga ka veibuli, e rawa ni vakamacalataka na inaki e a bulia kina na iyaya buli oya.
Au a la’ki sese voli ena dua na noqu a la’ki keba vakagade tu ena dua na vanua veiulunivanua. Au a kelea na noqu motoka me’u vakataroga na sala ki na keba. E mani tukuni vei au, “Ko na sega ni rawa ni yaco ki na keba ke ko tekivu yani eke. Mo la’ki tekivu mai ena yasa ni ulunivanua kadua.” E vakakina vei iko: ko na sega ni kila na inaki ni nomu bula ke ko vakatekivu tikoga vei iko. E dodonu mo vakatekivu vua na Kalou: o koya ka a buli iko. Ko bula tiko oqo baleta ni vakatara na Kalou mo bula tiko. E a buli iko na Kalou me baleti Koya ga, ka ko na sega ni kila rawa na inaki ni nomu bula me yacova ni ko sa ciqoma na dina oqo. E Vua ga, ko na kunea kina na nomu itekitekivu, ko na kila kina se ko cei o iko, na ibalebale kei na inaki ni nomu bula, na bibi ni nomu bula, kei na nomu icavacava. Na veisala kece tale, era na la’ki tini botoilevu tu ga.
E vuqa era dau saga me ra vakayagataka na Kalou me ivakarawa ni nodra inaki vakataki ira. Ia, oqori e dau tini dole talega. O iko, ko a buli mo yaga vua na Kalou, ka gadreva o Koya mo solia na nomu bula Vua me vakayagataka ena Nona inaki. Sa veibasai sara oqo kei na nanuma ni tamata me vakayagataka na Kalou me rawa kina na nona inaki vakatamata. E kaya na iVola Tabu: “Ni sa vu ni mate na gadreva na itovo vakayago, ia sa vu ni bula kei na vakacegu na gadreva na itovo vakayalo” (Roma 8:6).
Au sa wilika oti e vuqa na ivola ka cauraki kina eso na sala me kunei kina na ibalebale se inaki ni noda bula. Na ivola vakaoqori era vakatokai me ra “self help books” se ivola me da vukei keda kina vakataki keda. Na vuna e vakatokai kina vakaoqori, e baleta ni vakabibitaki kina na noda rai taumada vei keda vakataki keda: oya me da vakasamataka na noda tatadra, vakamatatataka na veika e bibi vei keda, tekia eso na isausau me da sasaga kina, vakadeitaka e lomada na veika eda vakaisolisoli se vakataledi kina, digia eso na takete cecere me da yacova, ka da sa tekivu sasaga sara yani kina. Vakalawataka na nomu bula, vakabauta ni ko na rawata, vakasoqoni ira eso ka ra rawa ni vukei iko ena nomu sasaga, ka kakua ni soro.
E dina ni veika kece oqori e rawa ni solia vei keda na veika eda gadreva ena bula oqo. Ko na rawa ni vakavotukanataka na veika ko tatadrataka tu kevaka ko solia kina na nomu igu kei na nomu vakasama taucoko.
Ia, na nomu rawata na nomu tatadra kei na nomu sotava na inaki ko a buli kina, sa rua na ka e duidui sara. Ko na rawa beka ni kunea na bula sautu ka rawata kece na veika ko saga, ia ko se rawa ga ni calata na inaki ka a buli iko kina na Kalou. E gadrevi ena nomu bula na ivakasala ka cecere cake mai na ivakasala eso ka cauraki ena ivola e vuqa ka vola na tamata.
Na ivola ko wilika tiko oqo, e sega ni vaka na kena ka’u vakamacalataka toka oqori e cake. Na ivola oqo ena sega beka ni na vukei iko mo kunea e dua na cakacaka vinaka, se me na vukea na nomu saga na kena vakavotukanataki na nomu tatadra, se mo navuca kina vakavinaka na nomu bula. Ia, ena tuberi iko mo vakagalalataki mai na veika eso ka vakaosoosotaka tu na nomu bula, ka na vakaqiqotaki ka vakaqaqacotaki na nomu sasaga me veirauti ga kei na veika e bibi. Oqo e baleta tiko na nomu rawa ni sotava na inaki ka a buli iko kina na Kalou.
Ia, ke qai tarogi na taro, se ko na rawa ni kunea vakacava na inaki ka a buli iko kina na Kalou? E rua ga na digidigi ko rawa ni digia me saumi kina na taro oqo. Na imatai, oya, ena nomu vuku kei na nomu vakasama ga vakatamata. Oqori na digidigi era digia e vuqa ka ra vaqara na isau ni taro oqo. Era vakasama, ka ra vakatataro e lomadra, ka ra bulia eso na ivakamacala e vakaibalebale vei ira. Ni kaya e dua, “Au dau nanuma ni balebale ni bula e ka…..”, e kaya dina tiko, “ Oqo na noqu vakasama vinaka duadua.”
Ena loma ni vica na udolu na yabaki sa sivi yani, era vakasamataka ka veivosakitaka na tamata vuku na ibalebale dina ni bula. E dina ni nodra kilaka na tamata vuku e sa yaga vakalevu ena kena vakatoroicaketaki na noda itovo ni bula na tamata, ia na nodra nanuma me baleta na inaki dina ni bula ni tamata, e nanuma wale ga vakatamata.
Ko Dr Hugh Moorehead, e dua na parofesa ena Northeastern Illinois University, e a volavola vei ira e lewe rua na drau ka limasagavulu na tamata vuku ka kilai levu e vuravura, ka taroga vei ira na taro: “Na cava na inaki dina ni bula?” Ena nodra sauma yani vua na taro oqori , e sa qai tabaka o koya na nodra isau ni taro ena dua na ivola. Eso era solia mai na nodra vakasama vinaka duadua, ka so tale era kaya ni ra muria ga na inaki ni bula ka vakaibalebale vakalevu duadua vei ira. Eso era sa kaya sara ga vakadodonu ni ra sega ni kila se cava na inaki ni bula. Ia, eso era qai taroga lesu tale vua na parofesa kevaka e sa kunea o koya na inaki dina ni bula.
Ia, na ikarua ni digidigi ka rawa ni digia e dua me saumi kina na taro e tarogi toka mai cake: ko rawa ni kunea vakacava na inaki e a buli iko kina na Kalou? oya ena nomu vakararavi ki na veika e vakatakilai. Eda rawa ni goleva na ka e vakatakila na Kalou ena Nona Vosa me baleta na ibalebale ni bula. Na gaunisala rawarawa duadua me kilai kina na inaki ni kena buli e dua na ka, oya, me tarogi o koya ka a bulia. E vakakina ke da via kila na inaki ni noda buli na tamata, e dodonu me da taroga na Kalou, o Koya ka a buli keda. E sega ni laivi keda tu o Koya ena butobuto me da vakayayamo ka vakatataro ena dela ni lecaika. E sa vakatakila tu vei keda na Kalou na inaki e lima ni noda bula ena iVola Tabu.
Ena gauna oqo, ni buli e dua na iyaya me vaka beka na motoka, se dua na misini, e dau lako vata mai kei na kena ivola ka vakamacalataki tu kina na kena inaki kei na kena ivakavakayagataki.
E vakakina ni a buli keda na Kalou, e a qai solia mai na ivola ni vakamacala me baleti keda, sa i koya na iVola Tabu.
- E vakamatatataki tu kina na vu ni noda buli, me da bulataka vakacava na bula oqo, na veika eso me da qarauna, kei na veika me da nanamaki kina. E vakamacalataka na veika kece ka ra sega ni vakamacalataka rawa na ivola era vola na tamata me vukei keda. E kaya na iVola Tabu, “Ia na vuku ga ni Kalou keitou sa tukuna e na ka vuni, io oqori ka vunitaki eliu, ka lesia na Kalou ni sa bera ni caka ko vuravura me da vakalougatataki kina,”(1 Korinica 2:7).
Na Kalou e sega walega ni tekitekivu ni bula, ia e ivurevure talega ni bula o Koya. Ke ko via kunea na inaki ni nomu bula, e dodonu mo vuki ki na Nona Vosa, ka sega ki na vuku vakavuravura. Mo tara cake na nomu bula ena dina tawamudu, ka sega ena itukuni, se ena italanoa, se ena ile eso ka dau cauraki me veivakauqeti se veivakayaloqaqataki. E kaya na iVola Tabu, “Eda sa caka talega kina me Nonai votavota, ni da lesi eliu me vaka sa nakita ko Koya sa cakava na ka kecega me vaka na Nona lewa,” (Efeso 1:11). Na tikina oqo e dusia tiko vei keda e tolu na dina me baleta na inaki ni noda bula:
1. Ko kunea na inaki kei na ibalebale ni nomu bula ena nomu veiwekani kei Jisu Karisito. Ke se bera ni tauyavu na nomudrau veiwekani, au na qai vakamacalataka malua na sala mo rawa ni tekivuna kina.
2. E a sa nanumi iko tu na Kalou ni bera ni ko qai bau vakasamataki Koya. Na nona inaki baleti iko e a sa navuca oti tu ni se bera na nomu kunekunetaki. E a sa nakita oti tu ni bera na nomu sucu, ka ko a sega ni veivuke se soli vakasama e na inakinaki oya. Ko na rawa ni digia na nomu cakacaka, na watimu, ka vakakina na veitiki ni nomu bula tale eso, ia ko sega ga ni rawa ni digitaka na inaki ni nomu bula.
3. Na inaki ni nomu bula e tiki lailai wale ni dua na inaki levu ka cecere cake sara, ka sa nakita oti na Kalou me baleta na Nona matanitu vakalomalagi. Oya na inaki ni kena volai na ivola oqo.
Ko Andrei Bitov, e dua na dauvola ivola ni Rusia, e a tubu cake ka bula ena dua na matanitu komunisi ka tawalotu. Ia, e a qai tara na Kalou na nona bula ena dua na siga. “Ni’u yacova na yabaki ruasagavulu ka vitu, au a vodo tiko ena sitimanivanua ena dua na siga. E a qai tuburi au mai e dua na yalo nuiqawaqawa vakaitamera, ka vaka ni sa vakarau cavuka na noqu icegu. Ia, e qai vakasauri na kena vakaraitaki mai mataqu e dua na vosa: Ke sega na Kalou, sa sega ni vakaibalebale na bula. Ena noqu domobula levu, au sa qai tekivu cavuqaqataka voli kina na vosa oqori me yacova na noqu la’ki sobu. Mai na siga oya, e sa serauna tu mai na noqu bula na rarama ni Kalou.”
Ko sa rairai vakayayamo voli mai ena butobuto mo kunea na inaki ni nomu bula. Mata vinaka mai! Ko sa na vakarau curuma yani oqo na rarama.
MATAI NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: E sega ni baleti au.
Tikina Koula: “Sa cakava na ka kecega ko Koya, ka me Nona talega.” (Kolosa 1:16)
Taro mo Taroga: E dina ni vuqa na ka ena vuravura oqo e vakabibitaka na noda bula ga ena vukuda vakai keda; ia, me’u na dau vakauqeta vakacava na yaloqu, me’u nanuma tiko ni bula oqo e baleta na noqu bula ena vuku ni Kalou, ka sega ni baleti au vakai au?
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn