ESA koto oqo era nai kuri ni itukutuku nei Peni Tabua Tamanivalu na turaga ni Naloto ka dau veivakananumi tiko vei keda ena veimacawa, ni wiliwili sara yani.
Ena macawa sa oti eda vakananumi kina ena veitaucici turaga ka ra sa cavuti taucoko tiko kina na yacadratou na makubui Rokomautu.
Ia, ena macawa qo esa tomana tale tiko o Peni Tabua me baleta na i tukutuku ni cici turaga.
?Ia o ratou na gone turaga eratou sa tuva tu mai Walu, me ratou cici mai, eratou sa dui qarauna tu na cagi,? e kaya o Tabua.
E tukuna o Tabua ni sa uvu na davui, ka ia na vakavakao, sa qai bale o Koyanaduna, ia na gau ni baravi o ya, sa yacana tiko ga nikua na ului Koyanaduna.
?Ni ra sa cici tiko, ka ia na vakavakao, sa vaka e vukataki na cici totolo nei Tuivanuakula; ka sa laki cegu sara vei ira na turaga kei na marama,? e kaya o Tabua.
E tomana o Tabua ni a cici sara mai ko Rovarovaivalu na tamana, ka roqota, ka reguca sara ka kaya na luvequ sa nomu na lagilagi nikua ka me sa cavuti tale na yacamu me o Kubunavanua, se Uqenavanua.
?Oti sa kaya sara o Rokomautu oqori na yacana me vaka na noqu vosa mana, ia mo lako sara Kubunavanua, lai vakatawa noqu bure o Naisanokonoko me sa nomu,? e kaya o Tabua.
E tukuna o Tabua ni bure levu nei Rokomautu e yacana ko Naisanokonoko ka tiko mai Verata ni a sa solia vei Tuivanuakula me nona ni a qaqa ena veitaucici turaga.
?Ia ni ratou sa qai yaco kece mai o ratou na qase vei koya, ka sa tukuni yani vei ratou kece, ni sa totolo o Tuivanuakula ka ra sa mai yaloca kina vei koya, ni sa rui gone lailai, ni ra sega ni vinakata me liutaki ira,? e kaya o Tabua.
E tomana o Tabua ni oti oya era sa qai vosavosa kina, ena vuku ni lewa i Rokomautu, era kaya, ?sobosobo? me sa mai liutaki keda na gone lailai oqo, a lewa ca sara o dou cakava na qase.
?Ia ni sa rogoca o Rokomautu na nodra vosa na makubuna, sa ka levu kina na nona cudru,? e kaya o Tabua.
E kuria na nona i talanoa o Tabua ni sa lomai Rokomautu me sa kilica tale na tabua ni nona vosa mana ka sa kaya, oqori na tabua, dou qai lewa ga e dua me liutaki kemudou, ia sa oti ga na noqu lewa, dou sa sega ni via muria.
?Ni sa vosa oti o Rokomautu, sa qai kaya sara mai o Matawalu vei Rokomautu, ?me sa neirau ga kei Tuivanuakula o Naisanokonoko ni keirau a cici vata no mai,? e kaya o Tabua.
Ia, a tomana tale na nona i talanoa o Tabua ni a tukuna talega mai o Lutumailagi me nodratou vata ka ni ratou cici veitaravi no mai, sa mani kaya o Rokomautu me sa laki tiko kina.
?Ni sa vakaoqo nodra lewa na bera ena cici, sa qai lomai Tuivanuakula, se Kubunavanua, me sa tatau me sa bau lako i na dua na vanua, ni sa madua ni sa kau vakatani nona lewa o Rokomautu,? e kaya o Tabua.
E tukuna o Tabua ni sa mani lewa tale o Rokomautu me sa laki kau tale mai na tabua, ka caka kina na vosa ni yalayala.
?Ni laki raici na vanua ka koto kina, ka sa yali, ni sa butakoca o Vonini, sa qai kaya tale o Rokomautu, sobo, sa qai seyavu na kalougata ni noqu lewa mana ni sa vakacacana o Vonini,? e kaya o Tabua.
E tukuna o Tabua ni a qai tagi ko Rokomautu ka tukuna, i ragone, ena ca na nomudou vanua o Verata, ena gauna mai muri, dou vakaukauwa, ka tu vakatagane sara, ni maroroya nomudou vanua.
?Oti sa qai lomavata na turaga, me sa lewa ga o Rokomautu e dua, se rua, me rau sa tikoga mai Verata, ka rau sa cavuta kina, o Kubunavanua se Tuivanuakula, kei Lutumailagi,? e kaya o Tabua.
E tukuna na turaga ni Naloto qo ni o Tuivanuakula sa bese ni tiko tale e Verata, ni sa madua vakalevu ena ka oqo koya sa vuna nona biuti Verata vakadua, ka lako sara i na vanua i tukana vakarua o Kubunavanua mai yasayasa o Muala.
?Emuri sa qai lako sara i Toga, ena nona lesu mai oqo, sa qai tauyavu kina na yavutu o Kubuna (Kubunavanua) me vakayaca ga vua nona koro,? e kaya o Tabua.
E tukuna o Tabua ena gauna esa lako tani oti kina o Kubunavanua mai Verata, era sa qai dui veiseyaki kece emuri o ira na makubui Rokomautu, ina veivanua e Viti era dui vinakata, i muai Tailevu ina ceva, Naitasiri, Lomaiviti, Lau, Taveuni, Vanualevu, ka veicurumaki ina kawa i Degei mai Ra, Nadroga, Namosi, Korolevu, Beqa, Kadavu.
?Ia moni qai dui kila ga na veivanua kece e Viti, ka vanua vaka Verata ni o ira ga na makubui Rokomautu oqo era veiseyaki, ena vuku ni veitaucicitaka na turaga, era nomuni vu ni kawa tiko na veimataqali turaga eso nikua,? e kaya o Tabua.
E tomana o Tabua ni ra sa dui lako kece na gone turaga na makubui Rokomautu, sa qai mani tikoga mai Verata o Matawalu, o koya ka a karua ena veitaucici ka sa qai tiko emuri mai Kubuna na imatai.
?Oqori ga na vuna sa nei Bau kina emuri, na kalougata ni tutu vakavanua sa liu, o koya sa vakayacora rawa kina o Ratu Cakobau na lewa, me vakataudeitaki na ka ena kalougata kina o Viti, oya na Lotu va Karisito, (Wesele) sa cabe i Viti ena yabaki 1835, kei na nona vakadonuya, me vakarurugi Viti na kuila vaka Peritania, ena yabaki 1871,? e kaya o Tabua.
E kuria o Tabua oqo ga, na ka ni veivakalougatataki sa nei Kubunavanua; na vu i Kubuna.
Ena qai tomani tale yani.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn