WASE TINIKARUA
Muria na iVakarau ni Bula e Taleitaka na Kalou
Na cava mo cakava mo itokani kina ni Kalou?
O okati vakacava ena vakalelewa nei Setani?
Na itovo vakacava e sega ni taleitaka o Jiova?
Me vakacava na nomu ivakarau ni bula me taleitaki iko kina na Kalou?
NA TAMATA vakacava o na digitaka me nomu itokani? Sega ni vakabekataki ni o na vinakata me nomu itokani e dua e tautauvata na nomudrau rai, na ka drau taleitaka, kei na ka drau vakabibitaka. O na taleitaka tale ga e dua e laurai vua na itovo vinaka me vaka na dau dina kei na yalovinaka.
2 Ena veisenitiuri sa oti, na Kalou e sa dau digitaka e so mera nona itokani voleka. Me kena ivakaraitaki, a kacivi Eparama o Jiova me nona itokani. (Aisea 41:8, NW; Jemesa 2:23, VV) A kaya o Jiova me baleti Tevita ni “tamata e vinaka e lomaqu” baleta ni taleitaka o Jiova na nona itovo. (Cakacaka 13:22, VV) O Taniela tale ga a vakatokai koya o Jiova me “tamata daulomani.”—Taniela 9:23.
3 Na cava e okati Eparama, Tevita, kei Taniela kina o Jiova me ratou nona itokani voleka? Dua na vuna e laurai ena ka e tukuna o koya vei Eparama: “Ko a vakarorogo ki [na] domoqu.” (Vakatekivu 22:18) O koya gona, e toro voleka o Jiova vei ira era vakayacora ena yalomalumalumu na ka e kerea vei ira. A kaya o koya vei ira na Isireli: “Dou vakarorogo ki na noqu vosa, ka’u na qai nomudou Kalou, ia dou na vakabau mo dou noqu tamata.” (Jeremaia 7:23) E rawa tale ga ni yaco mo itokani i Jiova ke o vakarorogo vua!
E TOTAKI IRA NA NONA ITOKANI O JIOVA
4 Vakasamataka mada na yaga ni noda veiwekani kei na Kalou. E vakaraitaka na iVolatabu ni vaka sara ga e veiraiyaki tu o Jiova me vakadikeva na sala e rawa kina ni “totaki ira vakaidina sa dodonu na lomadra vua.” (2 Veigauna 16:9) Cava e dua na sala e rawa ni totaki iko kina o Jiova? Dua na sala e vakamacalataki ena Same 32:8, e tukuni kina: “Au [o Jiova] na vakavulici iko ka vakatakila vei iko na sala mo lako kina: ka’u na rai tiko vei iko ka tuberi iko.”
5 Na vosa veivakacegui oya e dusia vakamatata na nona kauaitaki keda dina o Jiova! Ena vakarautaka vei iko na veidusimaki e yaga, ena taqomaki iko tale ga ni o muria tiko na nona ivakasala. E vinakata na Kalou me vukei iko mo rawa ni vosota na veika dredre kei na veivakatovolei o sotava. (Same 55:22) O koya gona, kevaka o qaravi Jiova ena yalomu taucoko, o na rawa ni yalodei me vakataki koya na daunisame ni a kaya: “Au a raici Jiova ni sa tu e mataqu e na veisiga kecega; ka’u na sega ni yavalati, ni sa tu ko koya e na ligaqu i matau.” (Same 16:8; 63:8) Io, e rawa ni vukei iko o Jiova mo muria na ivakarau ni bula e taleitaka o koya. Ia, me vaka o sa na kila ni tiko na meca ni Kalou ena sega sara ga ni vinakata mo vakayacora na ka vinaka oqori.
VAKALELEWA I SETANI
6 E vakamacalataki ena Wase 11 ni ivola oqo na nona vakalewa na Tevoro o Setani na veiliutaki ni Kalou. E beitaki Jiova o Setani ni daulasulasu. Eda kila tale ga mai na nona veibeitaki ni vaka me tukuna tiko ni sega ni dodonu na ka e cakava na Kalou ena nona sega ni laivi Atama kei Ivi me rau lewa ga vakataki rau na ka e dodonu kei na ka e cala. Ni rau sa ivalavala ca o Atama kei Ivi, sa mai vakasinaiti o vuravura ena nodrau kawa, sa qai vakalewa tale ga o Setani na inaki ni nona qarava na Kalou na tamata yadua. E vaka me tukuna o koya ni nona qaravi Kalou na tamata e sega ni yavutaki ena nona lomana na Kalou. Ke soli vua na gauna me temaki ira kina, ena rawa ni vakamuai ira tani na tamata kece mera kua ni qarava na Kalou. Nida wilika na italanoa kei Jope, eda na qai raica ni oqo na ka a vakabauta o Setani. O cei o Jope, e lai okati vakacava o koya ena vosa ni bolebole nei Setani?
7 A bula o Jope ena rauta ni 3,600 na yabaki sa oti. E turaga vinaka o koya, ni kaya o Jiova: “Sa sega e dua e tautauvata kaya e vuravura, a tamata yalododonu ka daucaka dodonu, ka sa rerevaka na Kalou, ka sega ni torova na ca.” (Jope 1:8) E taleitaka na Kalou na ivakarau ni bula i Jope.
8 E vakalewa o Setani na inaki e qarava tiko kina na Kalou o Jope. E kaya vei Jiova: “Ko ni sa sega beka ni viribaiti koya, kei na nona vale, kei na nona ka kece e na veiyasana kecega? ko ni sa vakalougatataka na cakacaka ni ligana, ka sa tubu kina me ka levu na nonai yau e na vanua. Ia mo dodoka mada na ligamuni, ka tara na nona ka kecega, ena qai vosavakacacataki kemuni ki matamuni.”—Jope 1:10, 11.
9 O koya gona, e vakalewai Jope o Setani ni qarava tiko ga na Kalou ena vuku ni ka ena rawata mai kina. E kaya tale ga ena dokadoka na Tevoro ni na vakanadakuya na Kalou o Jope kevaka e vakatovolei. Na cava e cakava o Jiova ena veibeitaki nei Setani? Me vaka ni vakalewai tiko na inaki e qarava kina na Kalou o Jope, sa mani vakalaiva o Jiova me vakatovolei Jope o Setani. Ena sala oqo ena qai vakadinadinataki votu kina se lomana dina na Kalou o Jope se sega.
VAKATOVOLEI O JOPE
10 Mani vakatovolei Jope o Setani ena levu sara na ka. E butakoci e so na manumanu nei Jope, e so tale era vakamatei. Ra vakamatei tale ga e levu na nona tamata. Oqo e vakaleqa sara ga na nona bula e veisiga. Sa qai ikuri ga ni nona rarawa na nodratou mate ena covulaca na tini na luvena. E tarai koya na veika vakaloloma oqo, ia e “sega ni cala…ko Jope, se kaya ko koya ni sa cala na Kalou.”—Jope 1:22.
11 E sega ni cegu o Setani. E dina ni sa vosota rawa o Jope na yali ni nona iyau, kei na nodra mate na nona tamata cakacaka, kei iratou na luvena, e nanuma o Setani ni sa na qai soro o Jope kevaka e tauvimate. Mani vakalaiva o Jiova me yaviti Jope o Setani ena dua na mate mosi qai vakasisila. Ia, e sega ga ni vakamalumalumutaki Jope vakalailai ena nona vakabauta na Kalou. Kena veibasai ni sa qai kaya ga ena yaloqaqa: “Keu na mani mate, au na yalodina tiko ga.”—Jope 27: 5, NW.
12 E sega ni kila o Jope ni vakavuna tiko na nona leqa o Setani. E sega ni kila o koya na nona sa tusaqata tiko o Setani na veiliutaki cecere i Jiova, oya na vuna e nanuma kina ni nona leqa e vakavuna na Kalou. (Jope 6:4; 16:11-14) Ia, e yalodina tiko ga vei Jiova. Na yalodina i Jope e vakalasui sara ga kina na veibeitaki i Setani ena nona kaya ni qaravi Jiova tiko ga o Jope me rawaka kina!
13 E vakayagataka sara ga o Jiova na yalodina i Jope me isogo ni gusu i Setani, vakauasivi ni sa rui veibeci na nona vakalelewa. E itokani dina ni Kalou o Jope, e qai vakalougatataki koya tale ga na Kalou ena vuku ni nona yalodina.—Jope 42:12-17.
O OKATI TALE GA KINA—ENA SALA CAVA?
14 Sega ni o Jope duadua ga a vakalewa o Setani nona yalodina vua na Kalou. O okati tale ga kina o iko. E matata na tikina oqo nida raica na Vosa Vakaibalebale 27:11, e tukuna kina na Vosa i Jiova: “Mo vuku, na luvequ, ka vakamarautaka na lomaqu, me dua na vosa me’u tauca vua sa beitaki au.” Na volai ni veivosa oqo ni oti e vicanadrau na yabaki mai na mate i Jope e vakaraitaka ni o Setani e se beitaka tiko ga na Kalou, se vakalewai ira tale tiko ga na nona tamata. Nida moica noda bula me salavata kei na ka e vinakata na Kalou, eda sa vakalasuya tiko na veibeitaki nei Setani, oqo ena marau sara ga kina na Kalou. Na cava o nanuma ena vuku ni tikina oqo? Sega li ni ka totoka mo vakaitavi ena vakalasui ni nona veibeitaki na Tevoro, e dina ni na gadrevi kina e so na veisau ena nomu bula?
15 Nanuma ni a kaya o Setani: “Na nona ka kecega ena solia na tamata me bula kina.” (Jope 2:4) Na nona cavuta o Setani “na tamata” e vakaraitaka ni sega ni beitaki Jope wale ga, ia e beitaka na tamata kece. Oqo e dua na ka bibi. E vakalewa o Setani na nomu yalodina vua na Kalou. Ena saga na Tevoro mo na talaidredre vua na Kalou o qai soro koso ni tarai iko na leqa. Ena vakayacora vakacava oqo?
16 Me vaka eda sa raica mai ena Wase 10, e vakayagataka o Setani e levu sara na ivadi me vagolei keda tani kina meda kua ni qarava na Kalou. So na gauna e dau sagai keda “me vaka na laioni sa tagi, a sa vakasaqara eso me tiloma.” (1 Pita 5:8) E rawa gona ni vakilai na veivakamuai i Setani nira saqata na noda itokani, wekada, kei na so tale, na noda vulica na iVolatabu kei na noda saga meda bulataka na ka eda vulica.* (Joni 15:19, 20) Ena yasana kadua, e dau “vakamataliataki koya ko Setani me agilose ni rarama.” (2 Korinica 11:14) E rawa ni vakayagataka na Tevoro e so na ivadi qaseqase me vakacalai iko kina, me bacani iko tale ga mo kua ni muria na ivakarau ni bula e vinakata na Kalou. E rawa tale ga ni vakayalolailaitaki iko, se me vakavuna mo nanuma ni o sa rui tawayaga, se sega ni yaga na nomu saga mo cakava na ka e vinakata na Kalou. (Vosa Vakaibalebale 24:10) O koya gona, e dau veiveisau na iwalewale ni veivakacalai i Setani. So na gauna ena vaka “na laioni sa tagi,” so tale na gauna ena vaka na “agilose ni rarama.” Ia, e dua tiko ga na nona ile: E kaya o koya ni o na muduka nomu qarava na Kalou ni o vakatovolei, se o temaki. Na cava o na cakava mo vakalasuya kina na nona ile, mo vakaraitaka tale ga kina nomu yalodina vua na Kalou me vakataki Jope?
MURIA NA IVAKARO I JIOVA
17 O rawa ni vakalasuya na veibeitaki nei Setani ena nomu muria na ivakarau ni bula e taleitaka na Kalou. Na cava e okati kina? E sauma na iVolatabu: “Mo ni lomani Jiova na nomuni Kalou e na lomamuni taucoko, kei na yalomuni taucoko, kei na nomuni kaukauwa taucoko.” (Vakarua 6:5) Ni tubu cake na nomu lomana na Kalou, ena tubu tale ga na nomu gadreva mo cakava na ka e vinakata. E vola na yapositolo o Joni: “Sa i koya oqo na lomana na Kalou: me da muria na nona i vakaro.” Ke o lomani Jiova ena lomamu taucoko, o na vakadinata ni “sega ni i colacola bibi na nona i vakaro.”—1 Joni 5:3, VV.
18 Na cava e so na ivakaro i Jiova? E so e vauci kina na itovo e dodonu meda cata. Me kena ivakaraitaki, raica na kato ena ulutaga “Cata na Veika e Cata o Jiova.” Era volai koto e kea e so na itovo e vakacala sara ga na iVolatabu. De dua o na nanuma ni so na itovo era volai e kea era sega ni itovo ca sara. Ia, ni o vakasamataka vata kei na kedra veitikinivolatabu, o na rawa ni qai raica ni ka vinaka dina ga meda muria na lawa i Jiova. Na nomu saga mo veisautaka na nomu bula e rawa ni ka dredre duadua mo bau cakava. Ia, na nomu moica nomu bula me salavata kei na loma ni Kalou ena vakacegui iko, ena vakamarautaki iko tale ga. (Aisea 48:17, 18) Oqo e isausau tale ga o rawa ni sauva. Eda kila vakacava?
CATA NA VEIKA E CATA O JIOVA
- Laba.—Lako Yani 20:13; 21: 22, 23.
- Veiyacovi tawadodonu.—Vunau ni Soro 20:10, 13, 15, 16; Roma 1:24, 26, 27, 32; 1 Korinica 6: 9, 10.
- Vakatevoro.—Vakarua 18:9-13; 1 Korinica 10:21, 22; Kalatia 5:20, 21.
- Qaravi matakau.—1 Korinica 10:14.
- Mateni.—1 Korinica 5: 11.
- Butako.—Vunau ni Soro 6:2, 4; Efeso 4:28.
- Lasu.—Vosa Vakaibalebale 6:16, 19; Kolosa 3:9; Vakatakila 22:15.
- Kocokoco.—1 Korinica 5:11.
- iValavala kaukaua.—Same 11:5; Vosa Vakaibalebale 22:24, 25; Malakai 2:16; Kalatia 5:20, 21.
- Vosa dukadukali.—Vunau ni Soro 19:16; Efeso 5:4; Kolosa 3:8.
- Vakayagataki vakatawadodonu ni dra.—Vakatekivu 9:4; Cakacaka 15:20, 28, 29.
- Sega ni qaravi ni vuvale.—1 Timoci 5:8.
- Vakaitavi ena ivalu kei na veileti vakapolitiki ni vuravura oqo.—Aisea 2:4; Joni 6:15; 17:16.
- Kana tavako se vakayagataki ni wainimate gaga.—Marika 15:23; 2 Korinica 7:1.
19 E sega ni namaka vakasivia vei keda na ka o Jiova. (Vakarua 30:11-14) E kila vinaka cake o koya na ka eda rawata kei na ka eda sega ni rawata. (Same 103:14) Kena ikuri, e rawa ni solia vei keda o Jiova na kaukaua eda gadreva meda talairawarawa kina vua. E vola na yapositolo o Paula: “Sa yalo dina na Kalou, ka na sega ni laiva me sivia na nomuni kaukauwa na ka ko ni vakatovolei kina; e na solia ko koya e na gauna ni veivakatovolei na sala mo ni dro bula rawa kina kei na kaukauwa mo ni vosota kina.” (1 Korinica 10:13, VV) Rawa ni vukei iko sara mada ga o Jiova mo vosota ena nona vakarautaka vei iko “na kaukauwa mana levu.” (2 Korinica 4:7) E kaya o Paula, e dua a vosota e levu sara na ka dredre: “Au sa rawata na ka kecega e na vuku i…koya sa vakaukauwataki au.”—Filipai 4:13.
VAKAITOVOTAKI KEDA ENA ITOVO VAKALOU
20 Na nomu vakamarautaki Jiova e sega ni yala ga ena nomu cata na veika e cata. E dodonu tale ga mo vinakata na veika e vinakata o koya. (Roma 12:9) Sega beka ni o dau vinakata mera nomu itokani o ira era duavata tale ga kei iko ena nomu rai, veika o dau taleitaka, kei na veika o dau vakabibitaka? E vaka tale ga oqo o Jiova. O koya gona, vulica mo dau vinakata na veika e vinakata o Jiova. E so na veika oqo e vakamacalataki ena Same 15:1-5, na tikinivolatabu e cavuti kina o ira e okati ira na Kalou mera nona itokani. O ira na itokani i Jiova era vakaraitaka na ka e vakatoka na iVolatabu me “vua ni Yalo Tabu.” Oqo era okati kina “na loloma, na reki, na vakacegu, na vosota vakadede, na yalomalua, na yalololoma, na vakabauta, na yalomalumalumu, nai valavala malua.”—Kalatia 5:22, 23.
21 Ena vakarawarawataka na nomu bulataka na itovo vakalou na nomu dau wilika kei na nomu vulica na iVolatabu. Na nomu dau vulica tale ga na veika e vinakata na Kalou ena vukei iko mo moica nomu vakasama me salavata kei na ivakarau ni vakasama ni Kalou. (Aisea 30:20, 21, NW) Na levu ga ni nomu lomani Jiova na levu tale ga ni nomu na vinakata mo muria na ivakarau ni bula e taleitaka o koya.
22 E sega ni tu tu ga sa salavata na ivakarau ni noda bula kei na veika e vinakata o Jiova. E vinakati kina na sasaga. E vakatauvatana na iVolatabu na noda veisautaka na noda bula kei na noda luvata tani na isulu makawa meda tokara na isulu vou. (Kolosa 3:9, 10, VV) Ia, e vola na daunisame me baleta na ivakaro i Jiova: “Sa levu na kenai sau ni sa vakabauti tiko.” (Same 19:11) O na vakadinata tale ga ni o na vakalougatataki vakalevu kevaka o muria na ivakarau ni bula e taleitaka na Kalou. Ena nomu vakayacora oqo, o sa na vakalasuya tiko kina na vosa ni veibeitaki nei Setani, o sa na vakamarautaka tale tiko ga kina na loma i Jiova!
NA KA E KAYA NA IVOLATABU
- O na itokani ni Kalou ke o talairawarawa vua.—Jemesa 2:23, VV.
- E vakalewa o Setani na noda yalodina na tamata kece.—Jope 1:8, 10, 11; 2:4; Vosa Vakaibalebale 27:11.
- Meda cata na itovo kece e sega ni taleitaka na Kalou.—1 Korinica 6:9, 10.
- Eda na vakamarautaki Jiova kevaka eda cata na ka e cata, da qai vinakata na veika e vinakata.—Roma 12:9.
* Sega ni kena ibalebale oqo ni o ira era saqati iko e vakamuai ira sara tu ga mai o Setani. Ia, o Setani na kalou ni vuravura oqo, na vuravura tale ga e koto ena qeteqete ni ligana. (2 Korinica 4:4; 1 Joni 5:19) Ena malewa gona vei ira e so na noda moica noda bula me salavata kei na ka e vinakata na Kalou, e so era na tusaqati keda kina.
Taro ni Vuli
1, 2. Tukuna e so e okati ira o Jiova mera nona itokani voleka.
3. Na cava e digitaka kina o Jiova e so mera nona itokani?
4, 5. E totaki ira vakacava na nona tamata o Jiova?
6. Na cava na veibeitaki i Setani me baleti keda na tamata?
7, 8. (a) Na cava e kilai tani kina o Jope vei ira era bula ena nona gauna? (b) Sala cava e vakalewa kina o Setani na inaki e qarava kina na Kalou o Jope?
9. Na cava e cakava o Jiova ena veibeitaki nei Setani, ena vuku ni cava?
10. Na veivakatovolei cava e sotava o Jope, ia na cava e cakava ena vuku ni veika oya?
11. (a) Na cava na ikarua ni ka e nanuma o Setani ni na qai soro kina o Jope, na cava e qai cakava o Jiova? (b) Na cava e cakava o Jope ena vuku ni mate e tauvi koya?
12. E vakaraitaka vakacava o Jope ni lasu wale na vakalelewa nei Setani?
13. Na cava e yaco ena vuku ni yalodina i Jope vua na Kalou?
14, 15. Na cava eda kaya kina ni nona beitaki Jope o Setani eda okati kece kina na tamata?
16. (a) Na ivadi cava e dau vakayagataka o Setani ena nona saga me vagolei keda tani meda kua ni qarava na Kalou? (b) E rawa ni vakayagataka vakacava vei iko o Setani na nona ivadi oqo?
17. Na cava na vuna levu meda muria kina na ivakaro i Jiova?
18, 19. (a) Na cava e so na ivakaro i Jiova? (Raica na kato.) (b) Eda kila vakacava ni na sega ni namaka vakasivia vei keda na ka o Jiova?
20. Na itovo cava ni Kalou mo na saga mo vakaitovotaka, na cava e bibi kina oqo?
21. Na cava ena vakarawarawataka na nomu bulataka na itovo vakalou?
22. Na cava na yaga ni nomu muria na ivakarau ni bula e taleitaka na Kalou?
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn