SA tomani tale oqo na i tukutuku nei Tevita Tuikabara na turaga ni Vatoa me baleta na livaliva vuni e vakavuna tiko na kasa ni vica na waqa ena dela ni nodratou cakau mai na Yatu Lau.
E na gauna vata ko ya e a kele no kina se Pagopago mai na Samoa qali Vakamerika na waqa ni veitui, veidra se veicumu (Tug boat) na U.S.S. Grebe. E a mani kacivi me glle sara vakatotolo ki Vatoa (Turtle Is) me laki dreta ki wai na USS Thomas A. Edition.
Kaya o Tuikabara ni gauna a yaco yani kina ki Vuata-Vatoa me laki dreta na USS Thomas A. Edison, e sa se mai vakalewa tikoga na ka me cakava (Plan), ka waraka tale tikoga na kena sa vakamamadataki tiko na waqa, sa tarai koya talega na kaukauwa vata ga ka yaco vua na manua ka lako mai me mai vukea.
E yaco vua na U.S.S. Grebe na nona sega ni lewa na nona laudre mai ka mai kasa ravita toka na U.S.S. Tomas A. Edison.
E a yaco tiko ka veivakakurabuitaki oqo e na bogi na i ka rua (2) ni siga ni vula o Janueri ni 1943. Rau a takasa ruarua na manua oqori e na bogi.
Na manua e dau buli (built) se caka e na alumuminiamu (aluminium) baleta ni mama me totolo kina na nona soko.
E vakaraitaka o Tuikabara e na nodrau i vakamacala na kavetani e rua ni manua na U.S.S. Thomas E. Edison kei na U.S.S. Grebe e na i ka 28 ni siga ni vula ko Jiulai, 1943.
E na veivaqaqai ka caka mai Wasigitoni (Washington), e rau a vakaraitaka kina ni cagilaba veilecayaki (freak hurricane - freak e kena i balebale na sega ni Vakalou se ken ai vosavosa vakavavalagi na unnatural). Ke a cagilaba dina ke a laurai e na i vakarau ni draki (barometer).
Na U.S.S. Thomas E. Edisson e taya na volau ni ta waqa na Staten Island Steam Boat Co. mai Staten Island, New York, Mereke.
Sa sega sara ga ni rau rawa ni vakamacalataka mataqali cagilaba ka tarai rau rawa ni vakamacalataki na veimataqali cagilaba ka tarai rau ni sa sega tu ni kilai se vakaivolataki tu e na gauna ko ya.
Na livaliva vuni kau na qai talanoataka yani e qai kilai sara tikoga e na yabaki 1965, e kaya o Tuikabara.
Tomana na nona i talanoa ka kaya ni sa mai talaci na nodrau kisi na ka me sa yala talegae kea na veika kece e baleti rau na rua na manua na U.S.S. A. Edison kei na U.S.S. Grebe.
E na dua na kena i tukutuku vakavavalagi e vaka koto oqo na veika e toqai no kina: Sources reveal that both vessels were struck from the Navy Register on the 28th July, 1943 and were CLASSIFIED as a TOTA LOST.
Na i talanoa baleta na ka e usana tiko na manua ni Merika na U.S.S. Thomas. A. Edison, e a mai talanoataka na Harbour Master e Viti e na Fiji Times e nai ka 30 ni siga ni vula o Noveba, 1962. Oqori ni sa oti e 20 na yabaki na kena dabe toka e na cakau e Vuavata-Vatoa na U.S.S. THomas A. Edison kei na U.S.S. Grebe.
E na Lotulevu na i ka 29 ni siga ni vula ko Noveba, 1962 e a vuka kina ki Vatoa (Turtle Is) ko Kavetani James na Habour Master, e na waqavuka ni Niu Siladi ro e wai na R.N.Z.A.F. SUNDERLAND ka ra dau kele tu e Laucala.
E vuka ki Vatoa (Turtlr Is.) me laki raica na waqa ni Nowei (Norway) na Rangal Ringal ka kasa e na Vukelulu na i ka 28 ni siga ni vula ko Noveba, 1962.
E na kena i tukutuku vakavavalagi ka toqai no e na tabana ni Mataivalu e Wai ni Amerika e vaka koro oqo na veika e volai koto kina e na vosa vakavavalagi:- Reclassified fleet tug, AT-134 on 1 June 1942: On 6 December 1942 USS Grebe grounded while attempting to float SS Thomas A. Edison at Vuanta Vatoa, Fiji Islands. Salvage operations were broken up by a hurricane that destroyed both ships during the night of 1-2 January 1943.
Namaka na kena i kuri e na macawa mai oqo.
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn