Update: 1:36PM
LOTU WESELE E VITI
Vakamacala taumada.
Sa mai cava toka na noda i talanoa ena macawa sa oti ena kena vakadeuci vakamatailalai na lewe ni Toko Farmers, na nodra koro, tikina, yasana kei na i solisoli era a dui solia me vukea na sasaga ni Lotu Wesele e Viti, oya ena kena vakasaqarai e dua na yavu vakailavo ni Koniferedi ni Tu-vakataki koya ni Lotu e Viti. Ena macawa oqo, au gadreva meda sa toso yani ka wasea e dua tale na sala vou ena kena a vukei na Lotu Wesele e Viti me vakarautaki koya ena Tu-vakataki koya na Lotu.
Na sala vou oqori sai koya na kena tosoicake na i vakatagedegede ni vuli Talatala e Davuilevu me vukei kina ko ira na i Talatala i taukei ena nodra buli cake me ra laki veiliutaki ena loma ni Lotu, se na veivalenilotu, Tabacakacaka se kina Veiwasewase e Viti.
Na sala vou: Na kena tosoi cake nai vakatagedegede ni Vuli Talatala mai Davuilevu.
Ena 1952 kina 1956, e a vakaraitaka kina ko Rev Stanley Andrews, na i liuliu ni Koronivuli ni Vuli Talatala mai Davuilevu, ena Bose ni Wasewase ko Viti (Fiji District Synod) ni sa lewe 20 taucoko na gonevuli ena Vuli Talatala.
Oqo e dua na i wiliwili levu ena gauna koya.
Na i wiliwili oqo e toso cake baleta ni sa lewe levu na i talatala vavalagi era sa tekivu mera lesu tale tiko ena nodra vanua ena gauna koya (1950 vakacaca).
Na nodra lesu tale kina nodra vanua e sa dolava ka solia e dua na katuba ni nodra sana vakanuinuitaki na i talatala i taukei ena kena liutaki, qaravi ka tomani na i tavi vakaveiliutaki ni Lotu Wesele e Viti.
E kuria na nonai vakamacala ko Rev Andrews ka kaya ni sega ni dede sara ena gauna era sana veiliutaki na i talatala i taukei ena Veiwasewase, ka mera sa i Liuliu ni Wasewase.
Na i tutu oqori vaka-i -liuliu ni wasewase era dau taura tu ga ko ira na i talatala vavalagi.
E tomana na nonai tukutuku ko Rev Andrews ni rau sa vuli tiko mai Ositerelia ko Rev Osea Naisau kei Rev Sakenasa Rokotuinidau, ka rau sa qarava tiko na nodrau vuli koroi ni Licentiate in Theology se na LTh.
Oqo e dua nai tukutuku matanidavui ena Lotu Wesele e Viti baleta ni ra sa vakau na i talatala i taukei me ra laki vuli mai vanua tani ena vuku ni rai ki liu ni Lotu, oya me ra na qai mai veiliutaki ena Lotu ni sa cava na nodra vuli.
Na nodrau lako oqo e rau sa muria na we ni yavadra eso na qase me vakataki Rev Panapasa Vakatutusa, e dua nai talatala ka bola na mua ni vuli ni talatala i taukei e vanuatani.
Dina ga ni a sega ni vakacavara na nodra vuli ko Rev Vakatutusa ena vuku ni tauvimate, ia sa cavuikalawa na lotu e Viti ena nodra sa vakau na i talatala i taukei me ra laki vuli ena vuku ni veiliutaki ena lotu. Nai vakamacala nei Rev Andrews ena Bose ni Wasewase ko Viti e vaka me vakayavalata na yalo ka vukea me vakauqeti na yalo ena kena sa vakanamata ena Tu-vakataki koya ni Lotu Wesele e Viti ena veisusu vei ira na i talatala i taukei.
E a vakamacalataka talega ko Rev Andrews ena Bose oqori ni sa cavuikalawa talega na vuli ena Vuli Talatala e Davuilevu ena kena buli na veiyatulesoni me baleti ira vakatabakidua na marama, na Radini Talatala.
E kaya ko Rev Andrews ni ra dau raici sobu na marama e Viti, ia na Davuilevu ena Vulitalatala sa via vakarogoa e Viti ni sa taura cake na bibi ni nodra bula kei na nodra qaravi tavi na marama Radini Talatala ena loma ni Lotu Wesele e Viti.
Ena Bose ni Wasewase ena 1950, sa vakadonui kina na nodra veiyatulesoni na Marama Radinitalatala - oqo ko ko ira na marama era wati ni gonevuli e Davuilevu Theological College.
Ni da lesu tale ki Davuilevu Theological College (Vuli Talatala e Davuilevu), sa tosoi cake talega na i wiliwili ni Qasenivuli/Dauniveituberi ena vuku ni kena sa laveti cake na i vakatagedegede ni vuli kei na yatu lesoni vei ira na i talatala i taukei.
E sa lewa na Bose ni Wasewase e Viti me sa Dauniveituberi talega e Davuilevu ko Rev Doug Telfer, nai Liuliu ni Wasewase ko Bau kei Ra, ka vakaitikotiko voli e Delanikoro mai Bau.
E sudra tale yani ko Rev Andrews me kerei Rev Setareki Tuilovoni, Rev Samisoni Vugakoto kei Rev Iliesa Vatanitawake me ratou Dauniveituberi ena lesoni ni Cakacaka Vakaitalatala ena loma ni Lotu Wesele se na Pastoral Ministry.
Ko iratou na i tokani talatala oqo eratou a vakailesilesi taucoko ena loma ni Tabacakacaka ko Davuilevu.
E a kerea talega ko Rev Andrews me veivuke talega ena veituberi e na Vulitalatala ko Rev Allan W. Loy mai na Tabacakacaka ko Dilkusha ena loma ni Wasewase ni Idia.
E laurai rawa ni a veivuke vakalevu sara ko Rev Telfer, Tuilovoni, Vugakoto, Vatanitawake kei Loy ena nodra tuberi na i talatala i taukei ka sa vakanamata yani na veiqaravi ni Lotu ena Tu-vakataki koya se Koniferedi ko Viti.
Laveta cake nai vakatagedegede ni Vuli ena Vulitalatala ko Rev Doug Telfer
Ko Rev Telfer e vukei koya sara vakalevu na nona veiqaravi vakaitalatala e Levuka ena 1945 ka raica kina na bibi ni nodra veiqaravi nai talatala i taukei ena nodra veivalenilotu se veitabacakacaka.
E laveta cake e dua na vakasama vei Rev Telfer ni yaga vakalevu mera tuberi ko ira na i talatala i taukei ena veiyatulesoni me vukei ira ena nodra liutaka na Lotu ena nodra Vanua.
E raica mai Levuka ni ra vakararavi vakalevu na i talatala i taukei vei ira na i talatala vavalagi ena vuku ni nodra sega ni rawata na i talatala i taukei na kena maroroi na i lavo ni Lotu ka volai talega vakaivola nai tukutuku vakailavo ni Lotu.
Mai Levuka, a tekivutaka kina ko Rev Telfer e dua na na Lesoni ka vakatokai na Book-Keeping. Na lesoni oqo e okati kina na kena volai vakaivola na i tukutuku vakailavo ni Tabacakacaka.
Era tuberi kina na i talatala i taukei mai Levuka ka dau dikeva na nodrai vola main a veika era sa vulica ko Rev Telfer ena gauna ni nona Raicakacaka wavoki ena nodra veitabacakacaka.
Na veiqaravi oqo vueta caka na nodra doudou na i talatala i taukei ena veiqaravi ena loma ni nodra Tabacakacaka.
Era vukei ko ira na lewe ni Lotu ena vuli oqo ni Book Keeping.
Era a yaco mera taura nai tutu vakadauniyau ena loma ni Lotu ka vakanamata ko ira na i Talatala ena veiqaravi vakayalo. Na lesoni vata ga oqo a mani vakatavulica ko Rev Telfer e Davuilevu Theological College se ena Vulitalatala e Davuilevu.
Na lesoni oqo e vakaukauwataki ira na i talatala i taukei ena kena vakaivolataki nai tukutuku vakayalo, vakaiyau ena veitabacakacaka era vakailesilesi kina.
Ena gauna sa mai taura kina na i tutu vakailiuliu ni Koronivuli e Davuilevu ko Rev Telfer, e raica rawa kina ni sa dodonu ka yaga me toro i cake tale na i vakatagedegede ni vuli-vakaitalatala.
E tolu na sala e raica rawa me na vukei kina na cakacaka vakaitalatala vei ira na i talatala i taukei. Matai, me toso cake na i vakatagedegede ni Lesoni (enhancing the curriculum), karua, me toso na nodra vuli na i talatala i taukei e vavalagi/se ki vanuatani (sending successful students overseas for further studies) kei na kenai katolu, me ra vuli cakacaka na gonevuli talatala ena veitikotiko ni lotu voleka e Davuilevu (the practicum of the Fijian student ministers in the nearby churches).
Na sala e tolu oqo e a vaqaqacotaka vakavinaka na kena buli cake na Lotu Wesele Vakaitaukei e Viti(Fijian Indigenous Church).
Na yatu lesoni nei Rev Telfer e sega ni kani veiwali e Davuilevu kei na Lotu Wesele e Viti.
E tolu na wasewase ni nona yatulesoni. E vakatoka ko Rev Telfer na kena i matai ni Wasewase me Vakalomalagi - Heavies.
Oqo e okati kina na veiyatulesoni oqo me vakataka na: Theology (Cioloji), Church History (i Tukutuku Vakaisitiri ni Lotu) kei na Biblical Introduction and Exegesis (Yavu se i vakamacala taumada vakaivolatabu kei na kena wasei na wase kei na veitikina ena i volatabu).
Na kena i karua ni wasewase sa i koya na Apologetics (na vulici ni dina ni vakabauta Va-Karisito), Comparative Religion (vulici ni vakabauta ni veimatalotu eso ka ra sega ni lotu Va-Karisito), kei na Book Keeping (na vakaivolataki ni veika vakailavo ena loma ni lotu).
Na veiyatu lesoni oqo e kaya kina ko Rev Telfer ni sa rui bibi ena kena sauma na nodra lomatarotaro na lewe ni Lotu Wesele ena vuku ni nodra vakabauta, na nodra vakalotutaki na Idu (Hindu) kei na Musulomani (Muslim) e Viti kei na kena vukei na vakaivolataki ni veika vakailavo ni Lotu.
Ena i katolu ni wasewase ni yatulesoni, era kovuti eke na lesoni na English Grammar (veika vakavavalagi) kei na Composition and Reading (Volavola kei na Wilivola Vakavavalagi).
Na Lesoni oqo e kaya ko Rev Telfer ni na vukei ira na gonevuli ena vuku ni nodra vakanamata ena kena toso cake na nodra vuli e Vanuatani.
Ena yabaki 1959 - 1963, e tosoi cake tiko ga na i vakatagedegede ni veiyatulesoni ena Vulitalatala e Davuilevu. Ena loma ni yabaki oqori, a vakuri na veiyatulesoni oqo; Pacific Churches (Na vulici ni veimatalotu Va-Karisito ena Pacifika), Pastoral Theology (Cioloji ni Veiqaravi Vakaitalatala) kei na Sermon Preparation (Vakarau i vunau).
(Tomani ena macawa mai oqo - Na Tekivu ni Vuli Dikonesi (Deaconess Order in Fiji).
eng_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn