WASE 10
“Vakadamurimuria na Kalou” ena Nomu Vakayagataka Nomu Kaukaua
1. Na icori cava eda dau tacori rawarawa kina na tamata?
“NA LEWA kece e tu na kena icori.” Oqo na nona malanivosa e dua na dauserekali ni ika19 ni senitiuri, e vakaraitaka tiko kina e dua na ka era coriti kina e levu: na vakayagataki vakatani ni lewa. Ka ni rarawa ni dau tacori rawarawa sara na tamata ivalavala ca ena icori oqo. Ena veitabagauna kece “sa lewa kina na tamata vua na tamata tani,” sa dau vakilai tu ga na kena ca. (Dauvunau 8:9) Ni sega na loloma vei ira e levu na iliuliu, sa dau vakila kina na kawatamata e levu sara na ka rarawa.
2, 3. (a) Na cava e vakasakiti kina nona vakayagataka o Jiova nona kaukaua? (b) Cava e rawa ni okati ena noda kaukaua? Ia, meda vakayagataka vakacava na noda kaukaua?
2 Ia e vakasakiti dina ni o koya e sega ni vakaiyalayala na lewa kei na kaukaua e tu vua e sega vakadua ni dau vakayagataka vakatani na lewa kei na kaukaua oqori! Me vaka eda sa raica ena vica na wase sa oti, ni dau vakayagataka na Kalou o Jiova nona kaukaua—ena nona bulibuli, veivakarusai, veitaqomaki, se veivakavoui—e dau salavata ga kei na nona inaki. Nida vakasamataka nona dau vakayagataka nona kaukaua, e dau uqeti keda sara ga meda toro voleka vua. Sa na qai rawa kina nida “vakadamurimuria na Kalou” ena noda vakayagataka noda kaukaua. (Efeso 5:1) Ia, na kaukaua cava e bau tu vua na tamata?
3 Nanuma tiko ni a buli na tamata “mei tovo vata” kei na Kalou, me ucuya na Kalou. (Vakatekivu 1:26, 27) Kena ibalebale ni na bau tu tale ga vei keda e so na kaukaua. Noda kaukaua e rawa ni okati kina noda cakava rawa e so na cakacaka; noda rawa ni lewai ira na tani; noda rawa na lomadra, vakauasivi o ira eda veivolekati; noda liga kaukaua beka; se noda rawa ka vakayago. A kaya na daunisame me baleti Jiova: “Sa tu vei kemuni na waivure ni bula.” (Same 36:9) O koya gona, na kaukaua kece ga e tu vei keda e vakavuna na Kalou. Eda vinakata gona meda na vakayagataka ena sala e marau kina. Eda na vakayacora vakacava oqo?
E Vakatau ena Loloma
4, 5. (a) Noda vakayagataka vakadodonu na noda kaukaua ena vakatau ena cava? E ivakaraitaki vinaka vakacava ena tikina oqo na Kalou? (b) Ena vukei keda vakacava na loloma meda vakayagataka vakadodonu na noda kaukaua?
4 Ena qai vakayagataka vakadodonu e dua na nona kaukaua ke tiko vua na loloma. E ivakaraitaki vinaka ena tikina oqo na Kalou. Nanuma lesu mada noda veivosakitaka ena Wase 1 e va na idivi ni Kalou—na kaukaua, lewadodonu, vuku, kei na loloma. Vei ira na kena idivi oqo, koya e vei e dau kilai tani duadua kina? Na loloma. “Sa loloma na Kalou,” e kaya na 1 Joni 4:8. Io, e kilai tani duadua o Jiova ena loloma; na ka kece e cakava e yavutaki ga ena loloma. Veigauna kece e dau vakaraitaka kina nona kaukaua e dau yavutaki ena loloma, qai kena ilutua ni vakayagataka mera vinaka ga kina o ira na lomani koya.
5 Na loloma tale ga ena vukei keda meda vakayagataka vakadodonu na noda kaukaua. Na iVolatabu li e tukuna vei keda ni loloma e “yalovinaka” qai “sega ni qara na ka me nona ga.” (1 Korinica 13:4, 5) Ni tiko gona vei keda na loloma, eda na sega ni vakacolasau se ivalavala kaukaua vei ira era vakarorogo ena noda veiliutaki. Eda na dau vakaraitaka ga na veidokai, da qai dau veivakaliuci.—Filipai 2:3, 4.
6, 7. (a) Na cava na ibalebale ni noda rerevaka na Kalou? Na cava e bibi kina na rere vaka oqo meda kua kina ni vakayagataka vakatani na noda kaukaua? (b) Vakatauvatana mada se rau salavata vakacava na noda rerevaka na Kalou kei na noda lomani koya.
6 E veivolekati na loloma kei na dua tale na itovo ena vukei keda meda vakayagataka vakadodonu na noda kaukaua: na rerevaka na Kalou. Na cava e bibi kina na itovo oqo? “Na rerevaki Jiova ga sa ra dro tani kina na tamata mai na ca,” e kaya na Vosa Vakaibalebale 16:6. Na vakayagataki vakatani ni kaukaua e dua na ka ca e dodonu meda dro tani mai kina. Noda rerevaka na Kalou ena vakavuna tale ga meda kua ni ivalavala vakatani vei ira era vakarurugi ena noda lewa. Ena vuku ni cava? Kena imatai, eda kila nida na saumitaro vua na Kalou ena noda ivalavala vei ira oqo. (Niemaia 5:1-7, 15) Ia, e sega ni yala ga e kea na noda rerevaka na Kalou. Ena vosa vakaiperiu taumada, ni kainaki me “rerevaki” na Kalou, e tiko kina na vakasama ni nona dokai kei na nona rokovi. Oya na vuna e kaya kina na iVolatabu ni noda rerevaka na Kalou e salavata kei na noda lomani koya. (Vakarua 10:12, 13) Na veidokai oqo e yavutaki ena noda sega ni via vakacudruya na Kalou—e sega ni vu mai na noda rerevaka beka na itotogi, e vu ga mai na noda lomani koya dina.
7 Dua mada na kena vakatautauvata: Vakasamataka mada nodrau veivolekati e dua na gonetagane kei tamana. E vakila o gone ni lomani koya dina o tamana. Ia, e kila tale ga o gone na ka ena vinakata vua o tamana, e kila o koya ni na rawa ni totogitaki koya o tamana ke cakava e dua na ka ca. E sega ni kena ibalebale oqo ni domobulataki tamana o gone. Kena veibasai ni dua na ka nona lomani tamana. E ka ni marau vua me cakava na ka ena taleitaka o tamana. E vaka sara ga oqo noda rerevaka na Kalou. Eda lomani Jiova na Tamada vakalomalagi, eda sega kina ni vinakata meda cakava e dua na ka me “rarawa kina na lomana.” (Vakatekivu 6:6) Eda vinakata ga meda vakamarautaka na lomana. (Vosa Vakaibalebale 27:11) Oya na vuna eda vinakata kina meda vakayagataka vakadodonu na noda kaukaua. Meda dikeva mada se da na cakava vakacava oqo.
Ena Vuvale
8. (a) Na lewa cava e vakacolati vua na tagane vakawati ena vuvale? Me na vakayagataka vakacava o koya na lewa oqo? (b) Ena vakaraitaka vakacava o tagane vakawati ni doka na watina?
8 Da raica mada e liu na vuvale. “Sa ulu ni watina na tagane,” e kaya na Efeso 5:23. Me na vakayagataka vakacava o tagane vakawati na lewa e solia vua na Kalou? E tukuna vei ira na tagane vakawati na iVolatabu mera tiko vata kei na watidra ‘me vaka na tiko vakavuku, mera doka na yalewa, me vaka sa ka malumalumu.’ (1 Pita 3:7) Na vosa vakirisi e vakadewataki e ke me “doka” e kena ibalebale me “saumi, mareqeti, . . . me kua ni beci.” So na gauna e dau vakadewataki me “ka ni loloma,” se “talei.” (Cakacaka 28:10, VV; 1 Pita 2:7) Na tagane e lomana na watina ena sega vakadua ni cakava vua na itovo kaukaua; ena sega tale ga ni vosabeci koya se vakalialiai koya, me nanuma kina o watina ni sega na betena. E sega ni vakawaleni koya, e dokai koya. E vakaraitaka ena nona vosa kei na ka e cakava—ni rau tiko taurua se rau tiko kei ira tale na so—ni vakamareqeti watina. (Vosa Vakaibalebale 31:28) Ke vaka oqo na nona ivalavala na tagane vakawati, ena rawarawa sara vei watina me lomani koya, me dokai koya tale ga, qai vakauasivi ni na vakadonui koya na Kalou.
9. (a) E rogoci tale ga vakacava na domodra na yalewa vakawati ena tau ni lewa ena vuvale? (b) Na cava ena vakarawarawataka nona vakayagataka o yalewa nona taledi me tokoni watina kina? Na vinaka cava ena kauta mai?
9 E rawa tale ga ni rogoci na domodra na yalewa vakawati ena tau ni lewa. Na iVolatabu e tukuni ira na yalewa dau rerevaka na Kalou era dau vakaliuliu mera vakaraitaka e so na vakasama vinaka vei ira na watidra, se ra vukei watidra mera kua ni vakatulewa cala, ia era dokai ira tiko ga na dui watidra ena gauna vata oqori. (Vakatekivu 21:9-12; 27:46–28:2) Ena ulu kaukaua cake beka o yalewa vakawati se rawata e so na ka e sega ni rawata o watina. Ia e dodonu ga me “vakarokorokotaka na watina,” me “vakamalumalumutaki” koya tale ga vua “me vaka vei koya na Turaga.” (Efeso 5:22, 33) Ke saga o yalewa vakawati me vakamarautaka na Kalou, ena vakayagataka na nona taledi me tokoni watina kina. Ena sega ga ni beci watina se via taura nona itutu vakaulunivale. Na “yalewa vuku” vaka oqo ena vukei watina me rau tara cake nodrau vuvale. Na sala oqo ena vinaka tale tiko ga kina nona veiwekani kei na Kalou.—Vosa Vakaibalebale 14:1.
10. (a) Na lewa cava e vakacolata na Kalou vei rau na itubutubu? (b) Cava na ibalebale ni vosa, “vakavulici”? Ia me caka vakacava? (Raica tale ga na ivakamacala e ra.)
10 O ira tale ga na itubutubu e vakacolata vei ira na Kalou na lewa. E veivakadreti na iVolatabu: “Oi kemudou talega na qase, dou kakua ni vakacudrui ira na nomudou gone: ia dou vakavulici ira e na vunau kei nai vakavuvuli ni Turaga.” (Efeso 6:4) Ena iVolatabu, na vosa “vakavulici” e rawa ni kena ibalebale na nomu “tubera” e dua, “vakarautaka, se dusimaka.” E dodonu ga mera vakavulici na gone; era na marau ra qai bulabula ke matata na idusidusi e virikotori vei ira, matata tale ga na ka mera cakava kei na vanua mera yala kina. E matata mai na iVolatabu ni veivakavulici se veidusimaki vaka oqo e yavutaki ena loloma. (Vosa Vakaibalebale 13:24) O koya gona, me kua ni tau vakalialia “na kuita ni veivakatavulici.” * (Vosa Vakaibalebale 22:15; 29:15) Na itubutubu e yalodua ena ivakarau ni nona veivakavulici se dau kaukaua nona veivakavulici qai sega ni salavata kei na loloma dina, e sa vakayagataka tiko vakatani na lewa e soli vua. Na ka tale ga e cakava e rawa ni vakayalolailaitaki ira na gone. (Kolosa 3:21) Ena yasana adua, na veivakavulici e vakasamataki vinaka, qai tau ena yalomalua e vakaraitaka vei ira na gone ni o nodra itubutubu e lomani ira, e kauaitaka tale ga na nodra bula mai muri.
11. Na cava mera cakava na gone mera vakayagataka kina vakadodonu na nodra kaukaua?
11 Vakacava o ira na gone? Sala cava mera vakayagataka kina vakadodonu nodra kaukaua? “Sa nodra ka ni lagilagi na cauravou ni ra sa kaukauwa,” e kaya na Vosa Vakaibalebale 20:29. Sega tale ni dua na sala vinaka e rawa nira vakayagataka kina na itabagone na nodra kaukaua kei na nodra igu me vakatauvatani kei na nodra qaravi koya a buli keda. (Dauvunau 12:1) E daumaka tale ga mera nanuma tiko na itabagone ni ka era cakava e rawa ni lai tara na nodrau bula na nodra itubutubu. (Vosa Vakaibalebale 23:24, 25) Nira talairawarawa na gone vei rau na nodra itubutubu dau rerevaka na Kalou, era sa na vakamarautaki rau tiko na itubutubu. (Efeso 6:1) Qai kena ilutua ni itovo vaka oqo e “vinaka sara . . . vua na Turaga.”—Kolosa 3:20.
Ena iVavakoso
12, 13. (a) Mera raica vakacava na qase na nodra itavi ena ivavakoso? (b) Ena vosa vakatautauvata, tukuna na vuna e dodonu kina mera qaravi ira vakamalua na sipi na qase.
12 O Jiova e vakarautaki ira na ivakatawa mera liutaka na ivavakoso. (Iperiu 13:17) O ira na tagane oqo e dodonu mera vakayagataka na lewa e vakacolata vei ira na Kalou mera vukei ira kina na qelenisipi, mera vakabulabulataki ira tale ga vakayalo. Mera vakatuturagani ira beka vei ira na tacidra vakayalo ena vuku ni nodra itutu? Me kua sara! E dodonu mera yalomalumalumu na qase, me matata tale ga vei ira na nodra itavi ena ivavakoso. (1 Pita 5:2, 3) E kaya na iVolatabu vei ira na ivakatawa: “Dou vakatawa na ivavakoso ni Kalou; na ivavakoso e volia o koya ena dra i koya na Luvena Dina.” (Cakacaka 20:28, NW) Oqo e dua na vuna vinaka mera karoni vinaka kina na sipi.
13 Meda vakatauvatana mada vaka oqo. E tataunaka vei iko e dua nomu itokani voleka e dua na nona iyaya dredre. O kila ni dua na ilavo levu e vakayagataka o nomu itokani me volia kina na iyaya dredre oqori. Sega ni vakabekataki ni o na vakamareqeta, o na qarauna vinaka, se vakacava? Na Kalou tale ga e sa tataunaka vei ira na qase e dua na ka e talei sara: na ivavakoso, era lewena o ira era vaka na sipi. (Joni 21:16, 17) E bibi dina vei Jiova o ira nona sipi—tini voli ira sara mada ga ena dra talei i koya na luvena e dua bau, o Jisu Karisito. E volia o Jiova na nona sipi ena isau levu duadua e rawa ni vakasamataki. Ena dei tiko ena nodra vakasama na qase yalomalumalumu na tikina oqo, ra qaravi ira vinaka kina na sipi i Jiova.
Kua ni Beca na Yame
14. Na cava me kua kina ni beci na yame?
14 “A mate kei na bula sa rawa e na yame,” e kaya na iVolatabu. (Vosa Vakaibalebale 18:21) Io, e rawa ni vakavu leqa na yame ke sega ni lewai. O cei vei keda se sega ni bau vakila na mosi ni vosa e tau vakasabalia, se vosa gaga? Ia, na yame e rawa tale ga ni vu ni ka vinaka. “Na yamedra na vuku sa ia na veivakabulai,” e kaya na Vosa Vakaibalebale 12:18. Io, na vosa e veivakauqeti, qai rogo matau e rawa ni vu ni vakacegu levu. Raica mada oqo e so na kena ivakaraitaki.
15, 16. Sala cava e rawa nida vakayagataka kina na yameda meda veivakayaloqaqataki kina?
15 Eda vakadreti ena 1 Cesalonaika 5:14 meda “vakacegui ira era sa yalolailai.” E rawa mada ga nira yalolailai na dauveiqaravi yalodina i Jiova ena so na gauna. Eda na vukei ira vakacava oqo? Vakacaucautaki ira mera kila nira yaga dina ena mata i Jiova. Vakaraitaka vei ira e so na tikinivolatabu e dusia ni o Jiova e kauaitaki ira dina, e lomani ira tale ga na “ramusu na yalodra,” se “dasila na lomadra.” (Same 34:18) Nida vakayagataka na yameda meda veivakacegui, eda vakaraitaka tiko nida vakatotomuria na noda Kalou dauloloma, o koya e dau “vakaukauwataki ira na yalolailai.”—2 Korinica 7:6, VV.
16 E rawa nida vakayagataka tale ga na yameda meda veivakayaloqaqataki kina. Ke lolosi tiko e dua na tacida, e rawa ni vakacegui ke tau vua e so na vosa ni veinanumi kei na veikauaitaki. De dua sa nanuma tu e dua na tukada se buda ena ivavakoso ni sa sega ni dua na kena yaga. Rawa mo tauca tale ga vei ira na qase e so na vosa mo vakadeitaka kina vei ira ni tu na kedra yaga, era taleitaki tale ga. E dua beka e sa davo koto ga ena idavodavo ni tauvimate? Na vosa ni veinanumi e tau vakadodonu vua, se tau mai na talevoni e rawa ni vakayaloqaqataki koya sara ga. Ena marau dina o koya na Dauveibuli ni raici keda nida vakayagataka na yameda meda cavuta kina na vosa e “veivakatataki cake”!—Efeso 4:29.
17. Sala bibi cava e rawa nida vakayagataka kina na yameda ena vukudra na tani? Na cava meda vakayacora kina oqo?
17 E sega tale ni dua na sala ni noda vakayagataka na yameda e uasivia na noda vota yani na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou. E kaya na Vosa Vakaibalebale 3:27: “Mo kakua ni bureitaka na ka vinaka vei ira e dodonu me nodra, ni sa rawa vei iko mo cakava.” E noda itavi meda vota yani na itukutuku vinaka ni veivakabulai. Ena sega ni dodonu meda mai maroroya tiko na itukutuku bibi e solia wale vakayalololoma vei keda o Jiova. (1 Korinica 9:16, 22) Ia, e vakacava na levu ni gauna ena namaka o Jiova meda vakaitavi kina ena cakacaka oqo?
Qaravi Jiova ena Noda “Kaukauwa Kece”
18. Na cava e namaka o Jiova nida na cakava?
18 Noda lomani Jiova ena uqeti keda meda vakaitavi ena kena levu eda rawata ena cakacaka vakaitalatala. Na cava e namaka vei keda o Jiova ena vuku ni tikina oqo? E namaka e dua na ka e rawa nida solia kece, veitalia se vakacava na keda ituvaki: “Na ka kecega dou sa cakava, kitaka mai na vu ni yalomudou me vaka vua na Turaga, me kakua ni vaka vei ira walega na tamata.” (Kolosa 3:23) E kaya o Jisu ena nona cavuta tiko na ivunau levu duadua: “Mo lomani Jiova na nomu Kalou e na lomamu taucoko, kei na yalomu taucoko, [se, “nomu bula taucoko,” NW] kei na nomu nanuma kece, kei na nomu kaukauwa kece.” (Marika 12:30) Io, e nuitaka o Jiova nida na lomani koya, da qai solia na noda bula taucoko ena noda qaravi koya.
19, 20. (a) Na cava e cavuti tale kina ena Marika 12:30 na lomada, noda nanuma, kei na noda kaukaua, ni veika oqo era sa okati ga ena noda bula taucoko? (b) Na cava na ibalebale ni noda qaravi Jiova ena noda bula kece?
19 Cava na ibalebale ni noda qaravi Jiova ena noda bula taucoko? Na bula taucoko e okati kina na tamata kece, na nona kaukaua kece kei na nona nanuma kece. Ia, na cava ga e qai cavuti tale kina ena Marika 12:30 na lomada, noda nanuma, kei na noda kaukaua, ni veika oqo era sa okati ga ena noda bula taucoko? Vakasamataka mada na vosa vakatautauvata oqo. Ena gauna vakaivolatabu, e rawa ni dua e volitaka na nona bula me lai bobula. Ia, na bobula oqo e rawa ni sega ni vu mai lomana na nona qarava nona turaga; ena sega beka ni solia vua na nona kaukaua kece se nona vakasama kece. (Kolosa 3:22, VV) Oya na vuna e cavuti ira kece kina na veika oqo o Jisu me vakabibitaka ni dodonu meda solia na noda vinaka kece ena veibasoga ni noda bula kece, nida qarava na Kalou. O koya gona, na noda qaravi Jiova ena noda bula taucoko e kena ibalebale nida soli keda taucoko sara ga, eda solia kece na noda kaukaua kei na noda igu ena kena levu eda rawata ena nona cakacaka.
20 Ia, e kena ibalebale beka oqo ni na tautauvata kece na gauna kei na igu eda solia ena cakacaka vakaitalatala? Sega ni rawa, ni duidui na keda ituvaki, duidui tale ga na ka eda dui rawata. Me kena ivakaraitaki, e dua e itabagone e bulabula qai kaukaua e rawa ni levu sara na gauna e vakayagataka ena cakacaka vakavunau ni vakatauvatani kei na dua e sa dua toka na itaba. E dua e sega ni vakavuvale ena levu cake beka na ka e cakava mai vua e dua e tu na vuvale me qarava. Ke se tu vei keda na kaukaua, levu tale ga na ka e rawa nida cakava ena cakacaka vakaitalatala, e dodonu meda vakavinavinaka! Ia, meda kua ni via vakatauvatani keda kei na so tale. (Roma 14:10-12) Meda vakayagataka ga noda kaukaua meda veivakayaloqaqataki kina.
21. Cava na sala vinaka qai bibi duadua eda rawa ni vakayagataka kina noda kaukaua?
21 E ivakaraitaki vakasakiti duadua o Jiova ni dau vakayagataka vakadodonu nona kaukaua. Eda na vinakata meda vakatotomuri koya ena kena levu duadua eda rawata na tamata ivalavala ca. Eda vakayagataka vakadodonu noda kaukaua ena noda dokai ira era vakarurugi ena noda veiliutaki. Kena ikuri, eda vinakata meda vakayacora ena lomada taucoko na cakacaka vakavunau ni veivakabulai e vakacolata vei keda o Jiova. (Roma 10:13, 14) Kua ni guilecava ni marautaka o Jiova ke o solia mai vu ni yalomu na ka vinaka duadua o rawata. Sega li ni o uqeti mo solia nomu vinaka kece ena nomu qarava tiko na Kalou dau veinanumi qai dauloloma oqo? Sega tale ni dua na sala vinaka se bibi cake o rawa ni vakayagataka kina nomu kaukaua.
^ para. 10 Ena gauna vakaivolatabu, na vosa vakaiperiu e vakadewataki e ke me “kuita” e vakaibalebaletaki ena kau se ititoko, me vaka na kena era vakayagataka na ivakatawa ni sipi mera dusimaki ira kina na sipi. (Same 23:4) O koya gona, na nodrau “kuita” na itubutubu e vakaibalebaletaki ena veidusimaki vakayalololoma, e sega ni vakaibalebaletaki ena vakatau itotogi vakalialia.
ssw_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn