A YAVUSA oqo sa tolu kina na yaca buli ni tutu vakavanua. Ia, sa duidui nodratou i tavi cakacaka na i tutu e tolu. Mo ni raica mada nodratou dui tavi bibi na i tutu turaga.
Na Ratu se Tui, se Rokotui, sai tavi bibi ni tutu oqo na lewa na vanua.
Ia, me lewa vinaka na vanua sa soli vua me lewa; sa ra solia vua na turaga era yavusa vata kei koya, kei ira na veimata turaga era dau veibuli.
Era solia kina vua ni ra nuitaki koya me vu ni bula vei ira, ka vu ni sautu ka me vu ni tubu cake vei ira.
Na ka era solia vua me lewa, na yacana na vanua; ia, na vanua na tamata era lewe ni vanua.
Ia na lewe ni vanua na qele kei na veika sa tu kina.
Era sega ni solia vua na i tavi bibi oqo na turaga ni vanua me nona i ukuuku walega, se me laiva walega ka sega ni vakasamataka tiko nona i tavi bibi oqo.
Era solia kina vua ni ra nuitaki koya ni ra kila ena vueti ira cake o koya ena nona lewa vinaka. Ka me vu ni kakana, ka vu ni bula kei na sautu vei ira, ni tu ga e ligana na kedra lewa.
Me kila talega na turaga sa buli me tui ni vanua, ni sa soli vua mai cake na i tavi bibi oqo.
Ia, na i tutu se i tavi cakacaka, sai solisoli ni Kalou vei keda na tamata me vaka na i votavota ni Yalo Tabu sa vinakata o koya vei keda yadua. Ia na i solisoli se i votavota se i tutu se sega ka vakatamata, sa ka ga va Kalou.
Au sa tukuna oti na levu ni tutu vakavanua e Viti, kei na nodra veitarataravi. Ia au sa qai tukuna tale oqo nodra dui tavi cakacaka, na veitutu vakavanua kece sa volai e cake.
Tui se Rokotui, se Ratu se Vunivalu
E Viti e liu sai tavi ni tutu (1) Na lewa na vanua, se vanua matanitu; ka vakadonuya na ka sa bosei ka ra loma vata kina kei ira na i liuliu ni Veimataqali ni vanua o ya.
Sa i liuliu ni vanua o koya (A vanua na tama). Ia, dua na koro sa tiko kina e dua, se rua, se tolu na yavusa tamata, se vuqa na koro era tiko kina na yavusa tamata ena vanua o ya. Ia, sa na vakarogotaki vua na veika bibi kece ena i lakolako vakavanua, se cakacaka vakavanua era leqa kina. Me sa lewa se kacivi ira kece na vosa ni dui vanua, mera lewa ka qai vakadonuya.
Me kau e matana na tamata ena nona vanua, sa cala ena dra na cala bibi me vakameyautaki mai vale levu ena matana na Tui se Vunivalu.
Me lewa o koya nona i totogi; me lako tani ena koro o ya, se namu nona i teitei, se tauri e dua na kena tiki ni vanua me tu mai vale levu. Me ciqoma na tabua sa taura mai e dua na turaga ni dua na vanua, ka solia vei Matani vanua me vatonaka. Me lewa na i yau ni vanua sa solevutaki mai, ka kaya, mera wasea na nona gone na mataqali turaga, ka vota, ni lewa tiko o koya. Sa vakarogotaki vua na ka kece sa vakarau cabo mai, ai yau se tabua se magiti se yaqona, ia sa vakarogotaki tale na kenai vakarau me votai, na iyau, se magiti, se yaqona ni vakarau lose.
Sa nona i tavi talega me solia vei ira na i liuliu ni veimataqali, mera dui vakayacora nodra i tavi cakacaka vakavanua, era sa vakaitavi tu kina mera dui kitaka. Sai ira oqo era sa dau cavuti me Komai.
Na Komai ni Koro
O Vakavanua. O Matasau se Masau. O Takala, o Tuni se Tuni kalou, se Makubu, se Tuni Toga, se Tuni Masau, se Tuni mata o Mata ni vanua. o Raitena, o Naitaka ni vosa, o Malo, o Tuirara, o Matana cika, o Bouta se Bone. O Tunidau o Ramasi, o Daulevu, o Matavule. Ia na kena veitarataravi ni veitutu oqo ena veivanua sa duidui.
Na Vunivalu
Sai kuri ni nona i tavi mai na vanua se vanua matanitu sa liutaka o koya. (1) Na lewa ni valu, ka lesia na kena tamataivalu mai na vanua sa lewa me nona mara i valu. Ka lesia talega na i valu vakatawa, me vakatawa tiko na koro, se vanua, se vanua matanitu.
Sa ciqoma na tabua ni valu, sa taura mai vua na Tui se Ratu kei na na kena i yau, kei na kena magiti. Koya na i yau ni valu na Dinu ni valu, na i covi ni valu se soro. Ka sa lewa talega na vanua se matanitu sa nona, me vaka na Tui se Ratu.
Komai, se Komai ni Koro.
Oqo nodra i liuliu kece na Sauturaga mai na koro oya se vanua o ya. Sa cavuti me turaga lewena o koya. Ka sa sega ni dau buli me Tui, se Ratu, se Vunivalu o koya. Ia sa lewa ga na tamata ena koro o koya, kei na nodra cakacaka sa tukuni mai vua na Tui, se Ratu, se Vunivalu O koya. Ke dua na turaga e Vasu ena vale oqo, sa turaga levu o koya, ni Vasuta na vanua taucoko ena koro.
Ia, na i tutu e tolu oqo, sa cavuti me Yavusa Turaga.
A nodra i tavi yadua na yavusa Bete se Bati
1. O ira na i ruru sa cavuti me Sauturaga; o ira oqo era sa dau wase rua se tolu, mera cola Sau vei ira na Yavusa Turaga, se Mata Turaga e rua se tolu se va me vaka au vola e cake.
Sa i koya oqori na vu ni nodra wase na mataqali Sauturaga. Ia, era sega ni dau buli me Tui se Vunivalu. Ia, sa rawa ga me buli ke sa oti na Yavusa Turaga ena vanua o ya.
Ia, sa nodrai tavi bibi me colata na vosa se Sau ni mata Turaga sa lesi me qarava. Me maroroya na bula ni nona turaga, ka cudruvaka ka ligana, me tala ena veika sa nanuma nona turaga. Ia, na i tutu oqo sa liutaki ira na Komai sau sa volai e cake ena Yavusa Turaga.
O ira oqo era na wili ena Yavusa Bete, se Bati, baleta ni ra sa lewe ni vu yalewa o ira.
Ia, na Komai ni Koro sa ulumatua ka sa wili i na Yavusa Turaga, ia, na nona ulumatua sa buli me turaga ka sa vu mai vua. Ia, na Sauturaga sa kawa ni gone, ka sa wili i na Yavusa Bete se Bati.
O Vakavanua. Sa Bete ni vu yalewa o koya.
Sa nona i tavi bibi na maroroya na kakana ni vanua. Uvi, dalo, vudi, vuata kece, kei na ka kece sa tei, kei na ka sa tubu wale ena qele. Me vakaraica na ka, ka lewa na ka me sautu kina na vanua ka vakatabuya na kana vakailoa. Ka me qai tukuna vua na Tui se Vunivalu na Sevu. Vua na kalou se vua sa buli me rau lewa, me qai tukuni vei ira na Veimataqali me bosei qai ia na sevu. Ia, ka so tale na i kuri ni nona i tavi e sega ni volai era dui kila ga na kena kawa.
O Matasau se Masau se Tuni masau
Ai tutu oqo sa Matanivanua e vale ni Tui se Ratu. Sa nona i tavi bibi me vakaraica na luve ni turaga kei na tamata kece ena koro me vosa vua me muria tiko na i yatu i tamana; me kua ni baleca, se doce ena nona i tavi vakavanua mai na nona i tutu.
Me vakavulica na luve ni turaga sa qarava me vuki donu, kei na lewe ni vanua mera dau nona na Tui.
Sa nona i tavi talega me lewa na watina na luvena na Tui se Ratu sa qarava. Me lewa e dua na vanua me kau mai kina e dua na marama me mai watina.
Sa lewa talega na luvena yalewa na Tui se Ratu, ni sa dua na vanua e mai vosaka me watidra me laki bika nodra vanua. Sa na lewa ga o Matasau se Masau me solia se bureitaka.
Sa nona i tavi talega me tuva na mata ni meke ni vanua. Koya me tiko e loma se sau, sa tabu sara ni dua e vorata.
Sa rawa me kana vata kaya na Tui, me vakataki vakavanua. Me rabeta talega na mena yaqona vakaturaga.
O Tuni se Tuni Toga se Tuni mata
Ai tutu oqo sa Mata ni vanua e vale ni Vunivalu. Sa nona i tavi bibi me vakaraica na tamata ena koro, se vanua sa nona na Vunivalu. mera dui muria tiko na i yatu i tamadra me kua kina ni baleca, se doce mai na nona i tavi vakavanua, mai na nona i tutu. Me vakavulica na luvena na Vunivalu sa qarava tiko ena i tovo vakaturaga.
Me vosaka talega e dua na marama me watina; ka lewa na vanua me kau mai kina.
Me lewa talega na luvena yalewa, ni mai vosaka e dua na vanua me watidra se bureitaka.
Sa rawa talega me kana vata kaya na turaga, na Vunivalu, me rabeta talega na mena yaqona vakaturaga.
O Takala
A i tutu oqo e nona itavi bibi me vunautaka ena vos a ni vanua, na i tukutuku, sa tukuni mai na vanua matanitu me vakadreta, ka rotaka me vakayacori na ka sa tukuni me bibi sara e lomadra ka qarauni.
Nona i tavi talega me bika na vosa ni vanua me kua ni kilai levu na i tukutuku bibi e kau mai na vanua, se vanua matanitu, e nona i tavi me vunitaka me kua ni kilai me kua ni dua me tukuna vei ira era soqo vata tiko, mera kila ga na turaga.
E rawa ga vei ratou na lewe lima me dau tiko vei ratou na Katonitu na Tabua; Turaga buli, komai ni koro vakavanua, Tuni kei na Takala oqo. Oqori talega na nona i tavi. E rawa talega me kana vata kaya na turaga ka rabeta na mena yaqona.
E na qai tomani tale yani.
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn smo_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn smo_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn kmb_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn