“Ia na vua ni valavala dodonu sa kaburaki vata kei na veivakacegui vei ira era sa ia tiko na veivakacegui.” (Jemesa 3:18).
“A ra sa qarava matua na nodra i vakavuvuli nai apositolo kei na veilomani, kei na dovi madrai, kei na masumasu.” (Cakacaka 2:42).
Na veimaliwai kei na veitokani e gadrevi kina na lomavata.
Na Yalo Tabu duadua ga e rawa ni vakatubura na veitokani dina vei keda na tamata vakabauta, ia e rawa ga ni cakava oqo ena digidigi eda cakava kei na noda lomavata. E dusia vei keda ko Paula na ka e rua oqo ena nona kaya, “Mo dou gumatua sara mo dou maroroya na lomavata ni Yalo Tabu, ni dou sa vauci vata ena veivinakati,” (Efeso 4:3). E gadrevi ruarua na kaukauwa vakalou kei na noda sasaga me tarai cake kina e dua na isoqosoqo lotu ka ra veilomani na lewena.
E ka ni rarawa ni vuqa na tamata, era a susu mai ena vuvale ka sega ni vinaka kina na veimaliwai, ka ra dravudravua ena itovo ka gadrevi ena veitokani dina. Sa dodonu kina me ra tuberi me ra vulica na veimaliwai veilomani ena matavuvale ni Kalou. E ka ni marau ni da raica ni vutucoqa tu ena Veiyalayalati Vou na veivakavuvuli ni noda wasea vata na noda bula. E a vola ko Paula, “A veika oqo ka’u sa vola vei iko…. Mo kila na i valavala sa kilikili kei ira na tamata ena vale ni Kalou bula, na duru kei na yavu ni vakavuvuli dina,” (1Timoci 3:14).
Kevaka ko sa vuturitaka na veimaliwai ka levu kina na vakalecaleca kei na vakamatavulo, ka ko sa via tara cake na veitokani dina ena loma ni nomu isoqosoqo ni turaga se ivavakoso, ena gadrevi mo cakava eso na digidigi dredre, ka me tiko vei iko na yalo bolebole.
Na vakabulabulataki ni ivavakoso se isoqosoqo lotu, e gadrevi kina na dina. E dodonu me levu vei iko na kauwai mo rawa ni vosa vakadodonu ena loloma, ka okati eke na veigauna ko dau via levea kina eso na ka e sa rui dredre se kana gauna. E dina ni dau rawarawa cake me da galu tu ga ni da raica ni ra sa veivakamavoataki tiko na tamata ena so na itovo ca, ia, e sega ni itovo ni loloma me da sega ni vosa cake. E vuqa na tamata ka sega na nodra itokani voleka me dau vakadodonutaki ira, era sa na ia tiko ga ena itovo ca ka ra dau mavoa kina. Eda na kila tu na ka e dodonu me da kaya vua e dua vakaoqo, ia eda dau rere ena vosa cake. Na rere e sa vakavuna na kena rusa e vuqa na veitokani. E lewe levu na ivavakoso, era sa vakaleqai ena nodra rere: e sega e dua e yaloqaqa me vosa cake mai ni sa dau tekivu karusa na bula nei dua na lewe ni soqosoqo lotu oya.
E kaya vei keda na iVola Tabu me da “ia na ka dina ena yalololoma,” (Efeso 4:15), baleta ni na sega ni tarai cake rawa na isoqosoqo lotu kevaka e sega ni vosataki na dina. E kaya ko Solomoni, “Ena reguci na tebenigusui koya sa vosa vakadodonu yani,” (Vosa Vakaibalebale 24:26). E kena ibalebale oqo, ni so na gauna, ena noda kauwaitaka na noda itokani, me da vakadodonutaki koya ena loloma kevaka e kitaka tiko na ivalavala ca, se temaki tiko me caka cala. E kaya ko Paula, “Kevaka sa vakidacalataki e dua na tamata mei valavala ca, mo dou vakavinakataki koya ena yalo malumalumu oi kemudou sa vakayalo,”(Kalatia 6:1).
E vuqa na ivavakoso kei na isoqosoqo lalai, era sega ni tubu rawa baleta ni ra dau levea na veivakadodonutaki. Ena veigauna ni basika cake mai e dua na ka, ka rawa ni vakavuna na veisaqasaqa se na yavavala, e dau totolo na kena ubi, ka ni ra nanuma me mareqeti kina na nodra veimaliwai. Ena nodra via veivakayalovinakataki, e sega ni ra tara kina na vu ni leqa dina, ka sa qai katoni tu na yalo ni cudru kei na mavoa. Era kila kece tu na cava e leqa, ia, e sega ni dua e via veivosakitaka. Oqo e qai dau susuga e dua na draki ni vunivuni ka vakatubura na kakase. Na iwali ka vakatura ko Paula e sega tale ni wereubiubi: “O koya ga oqo ni dou sa biuta tani kina na lasu, me vosa dina na tamata yadua vua na kai nona: ni da sa tikina vata vakai keda,” (Efeso 4:25).
Na bulabula ni veitokani dina ena bula ni vakawati, bula ni veitau, se bula vakaivavakoso, e yavutaki ena vosa vakadodonu. E dina sara ni sala duadua ki na veitokani voleka sara, e tekivu yani ena veivosaki vakadodonu. Me yacova ni sa tiko vei iko na kauwai mo sotava ka walia kina na waka ni leqa ka vakailatilati tiko, ko drau na sega ni veivolekati rawa kei nomu itokani. Ena veigauna e tarai vakadodonu kina na vu ni leqa, eda na veivakavolekataki kina ena noda sotava ka walia na noda duidui. E kaya na iVola Tabu, “O koya sa vunauca na tamata, ena lomani e muri, ka na cati ko koya sa vosa veicavilaki,” (Vosa Vakaibalebale 28:23).
Na vosa vakadodonu e sega ni kena ibalebale ni ko rawa ni kaya ga na ka e lomamu, ena vanua se gauna ga ko via kaya kina. E sega talega ni vosa ni veibeci. E kaya na iVola Tabu ni tiko na gauna kei na ivakarau dodonu ni kena caka na veika kece. Na vosa ka tau vakaveitalia e rawa ni vakavuna na mavoa ni yalo ka sega ni mavo vakatotolo. E vakaroti keda na Kalou me da dau veivosaki ena veilomani ni da lewe ni Nona matavuvale: “Kakua ni vunauca vakaukauwa na qase, ia mo vakarota vakamalua ga me vaka vua na tamamu; vei ira na cauravou me vaka vei ira na tacimu; vei ira na goneyalewa, me vaka vei ira na ganemu, ena yalosavasava sara,” (1 Timoci 5:1-2). E ka ni rarawa ni sa drau vakadrau na ivavakoso lotu era sa kavoro ena kena sega na vosa vakadodonu. E a vunauci ira na ivavakoso mai Korinica ko Paula ena nodra itovo ni dau galu tu, ka ra vakatara na ivalavala ca me yaco tiko ena kedra maliwa. Me vaka ni sega ni dua e yaloqaqa me vakadodonutaka na cala ko ya, e a qai kaya, “Ia koi au, me’u sa yali vakayago, ia sa tiko vata kei kemudou na yaloqu, au sa lewai koya sa cakava na ka oqo, me vaka ka’u sa tiko kina,…..me soli koya sa vakaoqo vei Setani me vakarusai kina na yagona, me vakabulai na yalona ena siga ni Turaga ko Jisu….. Mo dou kakua ni dau tiko vata kei na dua…….. sa dauyalewa tiko, se daukocokoco, se dau soro ki na matakau, se dau veivakasewasewani, se daumateni, se dau kovekove…” (1Korinica 5:3-12).
Na vakabulabulataki ni ivavakoso e gadrevi kina na yalomalua kei na yalomalumalumu. Na dokai koya vakai koya, na qaciqacia kei na viavialevu, e dau vakarusa totolo na veitokani. Na viavialevu e dau lati keda mai vei ira na noda itokani, ia na yalomalua kei na yalomalumalumu e bulia ka vaqaqacotaka na isema ni noda veimaliwai. Na yalomalua kei na yalomalumalumu, e sa vaka na waiwai ka vakamaravutaka ka walia talega na veimaliwai. Oya na vuna e kaya kina na iVola Tabu, “Dou dui vakamalumalumutaki kemudou vakai kemudou, ka dou vakaisulu ena yalomalumalumu,” (1Pita 5:5). Na isulu me da tokara ena noda bula vakaveitokani sa i koya na yalomalua kei na yalomalumalumu.
Na ikuri ni tikina oya, ena 1 Pita, e vaka koto oqo: “…ni sa vorati ira na viavialevu na Kalou, ia sa solia na i solisoli loloma vei ira na yalomalumalumu,” (1 Pita 5:5). Ia, oqo na ikarua ni vuna e dodonu kina me da yalomalumalumu: na viavialevu e latia na kena drodro mai ki na noda bula na veivakalougatataki ni Kalou, o koya eda gadreva me da tubu kina, me da veisau ka bula kina, ka me da vukei ira rawa kina na noda itokani. Ena drodrovi keda ga mai na veivakalougatataki ni Kalou ni da vakatusa ena yalomalumalumu ni da sa gadreva na veivakalougatataki oqori. E kaya na iVola Tabu, ni veigauna eda viavialevu se qaciqacia kina, eda sa bula veisaqasaqa tiko kei na Kalou. Oya e dua na sala yalowai me da muria tiko.
Ko na rawa ni vulica na yalomalumalumu ena vica na sala rawarawa: mo vakatusa na nomu malumalumu ena nomu vosota na nodra malumalumu na tamata, ena nomu vakatara mo vakadodonutaki, kei na nomu kauwaitaka taumada na nodra bula na nomu itokani. E vakasalataki keda ko Paula ni a kaya, “Dou lomavata tiko vakai kemudou. Kakua ni nanuma na veika vakaturaga, ia mo dou veiriti kei ira na tamata lalai. Dou kakua ni vakasami kemudou ni dou sa vuku,” (Roma 12:16). Vei ira na isoqosoqo lotu mai Filipai, e a kaya ko Paula, “Mo dou yalomalumalumu ka dui vakasama ni sa uasivi cake vua ko koya yadua, ia mo dou dui nanuma talega na nodra ka na tamata tani,” (Filipai 2:3-4).
Na yalomalumalumu e sega ni kena ibalebale mo nanuma kina ni sega ni bibi na nomu bula, ia e kena ibalebale ga mo vakaliuca na nona bula kei na dredre ka sota kaya tiko na nomu itokani. Na yalomalumalumu e kena ibalebale na nomu kauwaitaki ira vakalevu cake na tani. Ko ira na tamata yalomalumalumu era sa rui veikauwaitaki vakalevu, ka sa vakalailai kina na nodra kauwaitaki ira vakai ira.
Na vakabulabulataki ni veitokani e gadrevi kina na veidokai. Na veidokai e rokova na noda duidui, e qarauna me kua ni yaco na mavoa ni yalo, ka vosota vakadede na nodra vakacudrui keda na tamata. E kaya na iVola Tabu, “Me da vosota na nodra malumalumu era sa sega ni kaukauwa….me da kitaka yadua na ka e vinaka vua na kai noda,” (Roma 15:1-2). E a kaya ko Paula vei Taito, “Me ra kakua ni vosavakacacataka e dua na tamata, me ra kakua ni veiba, me ra yalomatua, me ra sa yalololoma sara vei ira kecega na tamata,” (Taito 3:2).
Ena veivavakoso kei na isoqosoqo lalai kece, e dau tiko kina e dua se rua na tamata yalodredre. Ko ira oqo, e dau vakaleqai tu beka na nodra bula ena so na ka me vaka na gagadre vuni ni yalo, na veilecayaki ni bula, eso na itovo dau vakatubu rarawa, se na dravudravua ni itovo ni veimaliwai.
E biuti ira oqo na Kalou ena keda maliwa me da rawa ni tubu kece kina. Era dolava vei keda e dua na matamata ki na noda tubu, kei na kena vakatovolei ka vakaukauwataki ni noda veitokani: eda na ciqomi ira beka me vaka era lewe tale ga ni matavuvale ni Kalou?
Ena dua na matavuvale, na noda veiciqomi e sega ni baleta na noda vuku, se na keda rairai vinaka, se na noda taledi. E baleta ga ni da veiwekani ka da lewe ni dua na matavuvale. Eda na valataka ka da maroroya na lewe ni noda matavuvale. Ena rairai sakulevu se doce tu beka e dua na lewe ni noda matavuvale, ia sa dua vei keda o koya, ka da na ciqomi koya tikoga baleta ni wekada. E kaya na iVola Tabu, “Dou veilomani sara e na veilomani ni veitacini; dou veiuasiviti e na veivakarokorokotaki,” (Roma 12:10).
E dina sara ni tu kece na noda dui malumalumu kei na noda itovo ka dau votivoti vei ira na tamata. Ia na noda veimaliwai tiko vakaveitokani, e sega ni kena ibalebale ni da na veiriti tu ga ena veigauna kece. Na yavu ni noda veitokani vakaivavakoso se vakaisoqosoqo, sa i koya na noda veitokani kei na Kalou: eda sa dua ga na matavuvale.
E dua na idola ka na dolava vei keda na veidokai, oya, me da tovolea me da kila na cava e vakavuna tiko me cakava se vosataka e dua na ka e dua na tamata. Tovolea mo kila mada eliu na nona bula. Ni ko sa kila na veika e sa bula basikata mai, ko sa na qai rawa ni kila na vuna e vaka kina oya na nona itovo kei na nona vosa. Mo kua ni vakasamataka ni se balavu na vanua me lakova me matua kina vakayalo, ia mo nanuma ga na balavu ni vanua e sa lakova mai, kei na mavoa ni yalo e colata tu mai.
E dua tale na ka bibi ena veidokai, oya, me da kua ni beca na nodra sega ni veivakabauti na tamata. Baleta ga ni sega vei iko na veivakatitiqataki, e sega ni kena ibalebale ni ra ucui iko kece na tamata. Na veitokani dina ena dua na isoqosoqo, e rawa ga ni yaco ena gauna eda sa kila kina ni da rawa ni veiwaseitaka na noda malumalumu kei na veika eda nuiqawaqawataka, ka da na sega ni lewai kina.
Na vakabulabulataki ni veitokani vakaivavakoso e gadrevi kina na veimaroroi. Era na rawa ga ni dolavi ira na tamata ka wasea na nodra veileqa titobu, nodra gagadre kei na nodra ivalavala ca, kevaka e vakayacori tiko ena draki ni veiciqomi kei na veimaroroi. Na veimaroroi e sega ni kena ibalebale me da galu tiko kevaka eda sa raica ni sa lako sese e dua na tacida se ganeda. E kena ibalebale ga, me da maroroya ena loma ni bai ni isoqosoqo, ka me da walia e na loma ni soqosoqo na ka e wasea vei keda, ka me kua ni da la’ki kaburaka e tautuba ena kakase.
E cata na kakase na Kalou, ka vakabibi ke ubi tu mai vakamamare ka vakatokai me “kerekere ni veimasulaki” ena vukuna e dua na tamata. E kaya na Kalou, “A tamata yalovakatani sa kaburaka na veileti: kei koya na daukakase sa tawasei ira era veiwekani dina,” (Vosa Vakaibalebale 16:28). Na kakase e dau vakavuna na mavoa ni yalo kei na tawase, ka dau vakarusa na veitokani, ka sa matata vinaka tu na vosa ni Kalou ni kaya, me da vakadodonutaki ira era vakavuna na tawase ena keda maliwa na ivavakoso. Era na cudru ka ra na biubiu sara beka kevaka era tarogi ka vakadodonutaki me baleta na nodra itovo; ia e bibi cake na veitokani ni vavakoso mai vua e dua ga na tamata.
Na vakabulabulataki ni veitokani vakaivavakoso e gadrevi kina na sota wasoma. E dodonu me vakawasoma na nomu sota kei ira na lewe ni isoqosoqo se ivavakoso, me tarai cake kina na veitokani dina. Oqo e gadrevi kina na noda solia na noda gauna. E kaya na iVola Tabu, “Me da kakua ni biuta na vakasoqoni vata, me vaka na i valavala ni tamata eso; me da veivakamasuti tiko,” (Iperiu 10:25). Me da vakamatautaka me noda itovo na sota wasoma. Na itovo, e sa dua na ka, ka caka vakawasoma, ka sega ni vakavudua se vagauna ga. E dodonu me levu na gauna mo tiko kina kei ira na tamata – me levu sara na gauna – me tarai cake kina na nomuni veitokani. Oqo na vuna e rui dau vovodea tu ga kina na veitokani ena vuqa na ivavakoso, ka baleta ni sega ni levu na gauna era tiko vata kina; ka vakavuqa ni ra tiko vata, era na vakarorogo tiko ga vua e dua na tamata me vosa.
Na veitokani vakaivavakoso e sega ni tarai cake ena nanuma me da qai sota ga ni da sa galala, ia ena noda kaya ga vakai keda ni da gadreva me bulabula kina na noda bula vakayalo. Kevaka eda via vakabulabulataka na veitokani dina, eda na saga me da dau sota ga, se lomada kece tu se segai; e baleta tiko ni da vakabauta ni ka bibi me da sota. Ko ira na imatai ni soqosoqo lotu, era a sota ena veisiga! “A ra sa gumatua sara e na lako ki na vale ni soro e na veisiga, a ra sa lomavata, a ra sa dovi madrai e na veivale, a ra sa kania na kedra e na marau kei na yalo dina,” (Cakacaka 2:46). Na veitokani dina e gadrevi kina me da solia vakalevu na noda gauna.
Kevaka ko lewena tiko e dua na isoqosoqo lailai se kalasi, au vakauqeti iko mo bulia e dua na veiyalayalati, ka okati kina na ciwa na itovo ni veitokani vakaiVolaTabu oqo, me idusidusi ni nomuni veimaliwai:
Eda na veiwaseitaka na veika ka tu dina e lomada;
Eda na veivakayaloqaqataki;
Eda na veivakatataki cake;
Eda na veivosoti;
Eda na vosa vakadodonu ena loloma;
Eda na vakatusa na noda dui malumalumu;
Eda na rokova na duidui ni noda dui vakasama;
Eda na sega ni kakase;
Eda na vakaliuca na wasoma ni noda sota.
Ni ko dikeva na veika e ciwa oqori, ko sa na qai kila na cava e sa rui dredre kina me da kunea na veitokani dina. Sa kena ibalebale oya, na noda veisautaka na noda rai mai na kauwaitaki keda ga vakai keda, ki na kauwaitaki ira na noda itokani. Ia, na veika yaga e vuqa eda na kunea ena noda veiwaseitaka na noda bula, e levu cake sara mai na veika eda vakayalia, ka veivakarautaki talega vei keda ki na bula vakalomalagi.
KA 19 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: Na bula vakaivavakoso e gadrevi kina na lomavata.
Tikina Koula: “E na ka oqo eda sa kunea kina na loloma, ni sa solia ko Koya na Nona bula e na vukuda: e dodonu me da solia na noda bula koi keda talega e na vukudra na veiwekani.” (1 Joni 3:16).
Taro mo Taroga: Au na rawa ni vukea vakacava na kena vakabulabulataki na itovo ni veitokani dina ena noqu isoqosoqo kei na noqu ivavakoso?
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn