May 13, 12: Na Tucake Tale mai na Mate nei Jisu 5 [Easter 6]: Nodai naki meda veikilai dina sara [bonding-gathering and knowing each other-Base 1], me vakatorocaketaki ka vakavoui na noda bula vakayalo. Affirmation-sharing our spiritual journeys-Base 2] kei na noda cakacakataka se vakadewataka na veika eda sa rawata [caring/sharing-Base 3]. Sa vaka na qito na Baseball ka va na kena i cegucegu; e tolu na naki ni noda veitokani. Ni rawa kece eda sa rawata e dua na kai ka eda sa yacova nai naki ni qito se veitokani [Home Base].
NODA VEIKILAI
Me vakayacori e dua na porokaramu ka rawa ni vukea na noda veikilai vinaka.
Eda soqoni, lululu, veitalanoa ka veiwasei talanoa. Tekivu na soqo ena gunu ti se qai vakayacori ni oti na vuli. Me dau qarauni na vakayagataki ni sevusevu me kua ni vakadaroya na mai lotu ena Siga Tabu kei na nomu cakacaka
NODA BULA VAKAYALO
1. Ena macawa oqo Me 13, 2012 eda goleva kina na:
A.Cakacaka 10:44-48: I. Na Lotu taumada sa matata ni ra lewena ga na Jiu me vakataki iratou na tisaipeli nei Jisu, ko ira oqo era sa cilivi. Ia ena Siga ni Penitiko sa vakaraitaka ko Luke ni so na kai matanitu tani era veisau ki na Lotu vakaJiu era sa vakabauti Jisu ka papitaiso. Oqo e vica wale ga, ia e sega ni kilai levu sara. Sa donu vinaka kina na parofisai ni gone yalataki ena Luke 2:14-17. II. Era kurabui na salavata yani kei Pita ena veika sa yaco oqo, ko ya mera curumi talega ena Yalo Tabu ko ira era sega ni cili? E nai talanoa oqo e taudaku kei Jerusalemi, era sa veisau ka vakabauta na kai matanitu tani ni ra rogoca na vunau nei Pita. Era sa curumi sara ena Yalo Tabu, sa okati eke ko Konilio kei na wekana [10:19-43], oti koya era sa qai papitaiso. III. Na Kalou sa dau muria ga na sala e raica ko koya ni na veiganiti; eke sa liu na nodra curumi ena Yalo Tabu se papitapso ena Yalo Tabu, qai muri na papitaiso ena wai. Sai vakadinadina levu ni : dua, ra sa okati talega na dui kaikai, lewei vuravura raraba ena Matanitu ni Kalou; rua, sa dusia ko Pita ni sa noda kece nai solisoli ni Yalo Tabu; tolu, sa muria na Kalou na sala ga e raica ni vinaka ki na tamata, ka sega ni vakatau enai tuvatuva ni lotu eda bulia na tamata. Sa dina ga na vosa nei Jisu vei Nikotimo, “ sa liwa na cagi [Yalo Tabu] ena yasana sa digitaka…” [Joni 3: 8]. IV. Ko ira oqo era sa vakacurumi ki nai soqosoqo lewe ni lotu. Era sa kerea me tiko ga ko Pita, sa vakaraitaki nira gadreva dina mera vulica tiko ga na VOSA ni Kalou. [E na uasivi me veitalanoataki mada na cakacaka ni Yalo Tabu ena vunau nei Pita kei na gauna oqo?]
B. Same 98: I. Oqo na Same ni marau kei na qaqa; sa qaqa na Kalou mai na ca kei ira era muria na Kalou oqo ena nodra talega na qaqa ni sa lako mai me lewai keda na tamata. Eda sa vakadinadinataka ni sa mai vakayacora ko Jisu ena nona lako mai ka vakabulai keda na tamata mai na noda ca [2,3]; ia sa na lesu tale mai me veilewai [8,9]. Eda raica ga eke na Kalou oqo e dauloloma ka yalododonu. Sa dodonu ga meda vakacaucautaka na nona yalayala ni na veivakabulai kei na nona lesu tale mai. II. Na nodra vakacaucautaki Jiova na nona tamata ka ra vakadinainataka na nona dina kei na nona vinaka na Kalou era sa vakaraitaka ena sala e vuqa. Ena tikina 5-8, “ Dou sere vei Jiova ka qiri api, io na api kei na domo ni Same, ena davui kei na domo ni koneti, dou ia na sere ena matai Jiova na Tui. Me vadugu mada na wasawasa…me cobo na uciwai…me reki vata na veiulunivanua.” Sa dusia na Daunisame ko Tevita, [ko koya e ‘Lotu Qiriqiri’sega ni ko ira ga era qai vakayagataka na vakatagi ena gauna oqo] me vakayagataki nai vakatagi ka dau vakayagataki ena veivakamarautaki, me dokai ka rokovi kina na Kalou. Sa dusia tale ga na vakasama cecere, ni veika bula, veikabuli, na wasawasa, na uciwai na ulunivanua era vakavoqataka mai na nodra vakacaucautaka na Kalou oqo. III. Eda taroga tikoga se cava na vuna ena veimatalotu eso e vakuwai tiko kina na vakayagataki ni veivakatagi eda taukena me vakarokorokotaki kina na Kalou? Oqo edua na tikina meda veitalanoataka.
C. I Joni 5:1-6: I. Na uto ni vakasama ‘ni sa loloma na Kalou’ kei na noda lomana na Kalou ka veilomani vakaikeda. Sa dredre me wasei rau oqo. II. Dina ga ni sai vakarau vakatamata na veilomani me vaka na noda lomana na tamada, tinada, se veilomani vakaveitacini; sa nodai vakarau koya [natural love]; sa vakataucokotaki na noda loloma ni da sa vakasucumi vou mai vua na Kalou. Sa matata sara ni sa dewa yani na noda loloma oqo vei ira talega era tu voliti keda, na dui kaikai…Idia, Jaina, vulavula se loaloa. Eda vakabauta ni sa lomani keda na Kalou, sa yaco me noda na loloma ni Kalou ko ya, ka sa rawa mei vakarau ni noda bula na loloma. Sa dua bau ga nai vakadinadina ni sa dina na noda loloma, sai koya me da talai rawarawa kina ka vakayacora na nona VOSA. III. Tikina 3b ‘sa sega ni ka bibi na nona vunau’ sa dodonu me kenai vakadewa “ sa sega ni colacola na nona vunau” [raica na Maciu 11:30 “ni sa rawarawa na noqui vua ka mamada na noqui colacola”], sa kenai balebale ni sa sega ni colacola na loloma me vaka na vunau, ia na loloma sa nona ga ko koya sa vakasucumi koya na Kalou [t 4]; oqo ga na qaqa sa rawa ena VAKABAUTA me da rawai vuravura kina. Sa sega ni yalata ko Jisu ni rawarawa se vaka na curu uciwai na muri koya, ia sa namaki ni na sotavi kina na veika dredre. Sa kenai balebale ko ya, ‘ko koya sa via muri au me kua ni muria na lomana, me colata ga na nona kauveilatai ka muri au.’ Sa bibi kina na vakararavi vei Jisu me vaka eda raica ena Maciu 11: 28-30]. IV. Na taro: O cei sa rawai vuravura? Kenai sau: 1. O koya duadua ga sa vakadinata [vakabauta] ni sa Luve ni Kalou ko Jisu [tikina 5]; 2. O koya sa vakasucumi koya na Kalou…na sucu vaka ka tukuni vei Nikotimo [Joni 3: 1ff], mai na sucu vakayalo oqo eda sa kunea kina na vakabauta dina, na vakabauta eda sa rawā kina na veika dredre eda sotava e na vuravura eda bula kina ena veisiga. V. Sa matata sara ni sa vakadeitaka ko Joni ni ko Jisu sa Luve ni Kalou, eda sa vakadinadinataka oqo ena nona papitaiso [Maciu 3:16-17] kei na Matalia ni Yagona mai na ulunivanua [Maciu 17:5]. Sa talei talega ni kaya ko Joni eke ni sa soli vakailoloma vei keda nai tutu vakaluve ni Kalou oqo, ka da veitacini kei Jisu, vakaikeda talega. Eda sa luve ni Kalou ena vuku ni vakabauta, eda sega ni da veisoli vakaikeda, sa solia ga veikeda na Kalou, ka sa nodai tavi ga na ciqoma nai solisoli loloma levu oqo, na luve ni Kalou.
D. Joni 15:9-17: I. Eda semata na lesoni ena macawa sa oti ka da vakabibitaka noda SEMA vei Jisu, o koya a kaya, ‘Koi au na vaini dina’ ka da sa vakabauta kina ni sa yaco me nodai tovo na loloma sa soli [lolomataka] vei keda na Kalou ena vukui Jisu [t 9]. II. Ni sa uto ni noda bula na loloma oqo eda sa digitaki kina, “dou sa sega ni digitaki au, ia au sa digitaki kemudou…” Mai na noda digitaki oqo eda: 1. sa yaco kina meda kune marau kei na reki, dina ga ni da tamata i valavalaca, ia eda sa sereki ena vukui Karisito; 2. Sa yaco kina meda dauloloma ka veilomani vakaikeda. Sa rawa me titobu sara na noda loloma me vaka sa vakaraitaka ko Jisu na loloma levu dina sara, ko ya ni sa solia nona bula ena vukuda. Oqo na loloma cecere sa bolei tiko ga kina noda dui bula ena veigauna kecega; 3. Sa yaco meda wekana. III. Ni da ‘bobula’ i Karisito e sega ni dodonu meda madua kina [ko Mosese na bobula [tamata] ni Kalou [Vakarua 34:5]; ko Josua [Josua 24:29]; Tevita [Same 89:20]; Paula [Taito 1:1] kei Jemesa [Jemesa 1:1], e vica ga oqori. Ko Jisu sa veisautaka ka kaya, “Au sa sega ni vakatokai kemudou tale me noqu tamata [bobula]…;ia kau sa vakatokai kemudou me wekaqu [friends];…” [Joni 15:15]. [Ena vosa vakirisi sa vakayagataki e dua vei iratou na tolu vosa vakayagataki ena loloma (agape-loloma vaKalou, eros-loloma ni veidomoni kei na philos-loloma ni veiwekani, eke sa vakayagataki na philos-friend-wekaqu, noqui tau, noqui tokani)]. Sa dua nai tutu cecere ke vaka eda vakatokai meda wekana na Tui, oi keda eda sa weka ni Kalou ka wekai Jisu talega. Eda sa sega ni raica ni Kalou e tu yawaki keda, ia sa voleka, sa nodai tokani ka da veivosaki ena veigauna kecega eda gadreva kina. Sa solia veikeda ko Jisu na veiwekani kei na veivolekati oqo kei na Kalou…sa dua dina na ka talei. Sa yaco meda wekai Jisu, nonai tokani ena cakacaka. Eda sa sega ni bobula se tamata cakacaka, ena vakasama makawa eda iyaragi bula [living tools]; ia oqo eda sa veitokani vata kei koya [partners] ka sa tu vei keda na galala meda vosa ena vuku ni qaravi ni cakacaka, ka sega ni vakataka na bobula se tamata cakacaka era sa qarava galu ga nai tavi. IV. Sa yaco meda kacivi mai vua na Tamada na Kalou ena cakacaka meda Matataki Jisu [representative or ambassador] ka meda lako ka VUA ka me tiko talega na vuada [16]. Me yaco meda vua ka ‘me tiko talega na vuamudou’; ko ya meda sai vakadindina bula, bula yaga, ka sa mana tiko na noda veiqaravi ena kedra maliwa na tamata. V. Eda sa digitaki meda okati me lewe ni matavuvale ni Kalou. Sa digitaki keda baleta na veika kece eda kerea ena yaca ni Tamada na Kalou ena solia vei keda. Sa kenai balebale ko ya e sega ni ka kecega eda kerea ena soli; ia me vakayacori na masumau ena VAKABAUTA [Jemesa 5:15]; se me kerei ena yacai Jisu; me kerei ke sa vakakina na loma ni Kalou se me kerei me vaka na Nona VOSA [15:7]; me kerei, sega ena nanumi koya ga vakai koya [selfish motives]. Sa nona ga na Kalou, na IO, SEGA, WAWA…me waraki ga na Lewa kei na gauna ni Kalou.
3. Na Sala ni Vuli Vola Tabu [Bible Study Methods], na sala ni vakadewataki ni vosa [exegesis]:A. Ni soli mai na lesoni se tikina mo wilika: wilika sara, oti qai wilika nai talanoa ni bera na lesoni, tarava nai talanoa ni oti na lesoni ko ya [context]. B. Tovolea mo kila toka nai naki ni kena volai nai vola ko ya; me vakataki Joni 20:30-31.C. Wilika tale na lesoni ka toqa na vosa kei na vakasama bibi e lauti iko? Qai raica sara na kenadui balebale? D. Ko raica rawa e dua na vakasama e buwawa ka sega ni macala vinaka, raica tale ka wilika na kena vakadewa vakavavalagi, kena e rawarawa? E. Raica tale na tikina enai Vola Tabu e rawa ni vakamacalataka na vakasama ko raica tiko, me vaka ena veivola tale eso enai Vola Tabu.Vakayagataka e so na taro ena vosa: A cava [what]? Gauna cava e volai kina se cavuti kina na vosa [when]? A cava na vuna [why]? Caka/yaco/rawa vaka evei [how]? F. Raica na “a” “b” “c” lalai enai Vola Tabu vakaidusidusi ka tukuna na vanua mo wilika tale me vakamatatataka na tikina ko wilika tiko; na references se foot/end notes. Indexes enai VT Vakavavalagi. G. Dikeva na vakayagataki ni gauna [tenses]: “Au a lako!” [past], “au sa lako!” [present] kei “au na lako! “ [future ]? I. Raica rawa e so na vakasama vou? [Goleva na veitikina ena lesoni ni kua? Se dua ga na tikina] J. Mo nanuma tiko ni ko wilika tiko e dua nai vola ka volai ena 2000 vakacaca na yabaki sa oti, mo vakasamataka na i tuvatuva ni vanua [geography], nai tovo ni bula, [culture and traditions], na veika e yaco ena gauna ko ya [history], kei nai vakarau ni nodra volavola [literature].K.Ia sa dei tu ni oqo na vosa ni Kalou, e vosa bula [Ipiriu 4:12]. Mo masulaka ka nuitaka na Kalou ena nomu vukei ni sereki ni vosa.L. Sa kena gauna oqo mo tovolea ke ko gadreva me toso cake tikoga na nomu kila na i Vola Tabu , mo tekivu vakavolia e so nai vola ka rawa me vukei iko. Eso nai Vola Tabu sa tu vata kei na kenai vakamacala [Commentary] se Dictionary of the Bible kei na nomu Dauwilika wasoma na Taro enai vola ni Sere vakaviti sa no kina na yavu ni noda vakabauta kei na cioloji ni lotu. M.Na kena i otioti mo qai taroga na taro: A cava e da vulica rawa mai nai talanoa oqo? Se A cava na kenai balebale vei au/kena yaga vei au ena noqu i tutu vakatamata, vakalotu vakarisito, etc, se cava na kenai balebale /yaga ki nai vavakoso? N.Kua ni rawai sara ena muria nai kalawa e soli yani enai vola baleta ni na tubu mai eso na vakasama e vakavotuya na Yalo Tabu, me golevi sara.
VEIKAUWAITAKI: A cava meda cakava me sureti kina ko ira era sega ni lewe ni lotu? E dua e da nanuma meda sikovi koya? A cava tale e rawa ni vakayacori?
Jovili kei Lisa Meo
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn