ENA 2004, au a gole vakacakacaka ena koro o Kanakana, Tunuloa mai Cakaudrove.
Au a laki vakasigalevu ka laki vakaicili tiko ena nona vale na i liuliu ni yavusa ko Navesibasaga.
E turaga mamarau, dau veikauwaitaki.
Au se nanuma vinaka tikoga na matai koya na turaga oqo, ia, au sa guilecava ga na yacadra.
Ia e na Vakaraubuka sa oti, au marau ni keirau sota tale kei koya na noqu turaga Tauvu oqo ka se kaukauwa vinaka ka bulabula vinaka.
O Atonio Tuvai ka sa yabaki 92, ka liuliu ni yavusa vakaturaga o Navesibasaga.
E se sega na mataioloilo ni wilivola, se bera ni vakaititoko ka dodonu vinaka toka ga na dakudra na turaga yabaki 92.
Dina niu qase duadua tiko mai na noqu koro, io, au dau teitei, ka levu duadua na noqu veidalo, ka ra mai butako tale eso na lewenivanua.
Au dau laki basataki kumala ena taoni o Savusavu.
Au via vakaraitaka tiko niu se rawa tikoga ni cakava na veika oqo meu vakaraitaki vinaka ni liuliu vinaka ena noqu vanua, e kaya ena yalo e marau ka doudou na turaga oqo.
E a kauti ira mai na makubudra o Rafaele Kasibulu, me ra mai talanoataka ga ki na Nai Lalakai na nona a curu ena sotia me ra gole ena i Karua ni Valu Levu mai Solomoni mai na 1940 kina 1945.
Oqo ena nona sa via kabai valu kina na sotia ni Javani ena wasa Pasifika.
Na nona suitu o Tuvai, oya na nona kau na sagale, na nona manumanu na lulu, na nona ika na Otu, e cavutu mai na mataqali o Rara.
Era gonevuli oti mai na koronivuli mai na koro turaga makawa, na St Johns e Cawaci.
Ena 1939, esa lesu mai o Tuvai mai na vuli e Levuka ka sa lesu tale ki na nona koro mai Kanakana.
Ena nona tiko voli oqo e nakoro e sa vakaraitaki yani vei ira vakavanua mai vua na Tui Cakau o Ratu Glanville Lalabalavu ni dodonu mera na laki taro sotia na turaga kei ira na cauravou ena loma ni yasana o Cakaudrove.
E sa tukuni sara ni o rau ga na tuakana o Alosio Tokainavatu kei Maritino Qio e rau sa na gole ena i lakolako oqo ni laki valu e Solomoni.
Ia o au?, a taroga o koya.
Tukaqu, e se bera na nomuni gauna ni valu. Qai dua tale mai muri, ni qai gole kina, e kaya o Tuvai ni tukuna vua na vosa oqo na Tui Cakau sa bale.
Ena gauna ko ya, au se qai yabaki 17 kina, e kaya.
Tukuna ni gauna me ra laki moce kina e Tukavesi na gone ni Tikina o Tunuloa ni bera ni laki caka na veitarogi kei na kena vakayacori na taro sotia mai Somosomo, esa lomana o Tuvai me sa na gole talega o koya ki na i valu.
E dina ga ni sa tukuna vua na turaga na Tui Cakau ni ra se gone ka ra qai gole malua tale ena dua na i valu tale e muri.
Ia, e na macawa mai oqo e na qai kuri yani na nona sa vakasosolo ka tuvana matau e dua na nona i tuvatuva me na gole ki Somosomo me rawa ga ni curu ki na mataivalu ni Viti.
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn