IKURI
1914—Yabaki Vakairogorogo ena Parofisai ni iVolatabu
NI SE vo tu e vicasagavulu na yabaki me qai yacovi na 1914, e sa kaya voli mai e dua na ilawalawa e dau vulica na iVolatabu ni na yaco e so na ka lelevu ena yabaki oya. Na ka lelevu cava oya? Na cava e so na ivakadinadina e dusia ni na yabaki bibi na 1914?
A kaya o Jisu me vaka e volai ena Luke 21:24: “A ra na butuki Jerusalemi sobu ko ira na veimatanitu, me yacova nai vakataotioti ni nodra gauna na veimatanitu.” A koroturaga voli ni nodra matanitu na Jiu o Jerusalemi—na vanua era veiliutaki tiko kina na tui ena iyatukawa i Tui Tevita. (Same 48:1, 2) Ia, o ira na tui oqo era duatani sara ni vakatauvatani kei ira na iliuliu ni veimatanitu tale e so ena gauna oya. Ena vuku ni cava? Era a dabe sara tiko ga e “nai tikotiko vakaturaga i Jiova” ena nodra matataki koya. (1 Veigauna 29:23) O koya gona, o Jerusalemi a vakatakarakarataka na veiliutaki i Jiova.
Ia, ena sala cava kei na gauna cava era tekivu “butuki Jerusalemi sobu [kina] ko ira na veimatanitu”? A yaco oqo ena 607 B.S.K. ena nodra vakavuai Jerusalemi na kai Papiloni. Sa mani lala “nai tikotiko vakaturaga i Jiova,” mai mudu kina nodra veiliutaki na kawa vakatui era vu mai vei Tevita. (2 Tui 25:1-26) Ia, ena tawamudu beka na “butuki” tiko kei Jerusalemi? Sega, ni a kaya na parofisai i Isikeli me baleti koya na iotioti ni tui kei Jerusalemi o Setekaia: “Luvata tani nai sala dina, ka kauta tani nai sala vakatui…ena segasega tale, ka me lako mada mai ko koya sa dodonu me nona; ia ka’u na solia vua.” (Isikeli 21:26, 27) O Jisu Karisito sara ga e vakaibalebaletaki vei “koya sa dodonu me nona” na isala vakatui i Tevita. (Luke 1:32, 33) O koya gona, ena qai cava na “butuki” tiko kei Jerusalemi ni sa na Tui o Jisu.
Ena yaco ni naica na ka vakasakiti oqo? A vakaraitaka o Jisu nira na veiliutaki voli na Kai Veimatanitu Tani ena loma ni dua na gauna lokuci. Eda na kila na balavu ni gauna oqo nida vakadeuca na itukutuku e volai ena Taniela wase 4. E tukuni ena wase ni iVolatabu oqo na veika e tadra na Tui kei Papiloni o Nepukanesa. Na tadra oqo a yaco me bibi sara na kena ibalebale. A raica o koya e dua na vunikau vakaitamera e lauta sobu. Sa qai vauraki na tolona ena kopa kei na aironi me kua ni tubu tale. Sa qai kaya e dua na agilosi: “Me oti mada vua e vitu na gauna.”—Taniela 4:10-16.
Na iVolatabu e dau cavuta ena so na gauna na vunikau me vakaibalebaletaka na veiliutaki. (Isikeli 17:22-24; 31:2-5) O koya gona, na lauta sobu ni vunikau vakaitamera oya e vakatakarakarataka na tagutuvi ni veiliutaki ni Kalou, era kena mata tiko na tui era veiliutaki e Jerusalemi. Ia, e macala mai na raivotu ni na “butuki” tiko o Jerusalemi ena loma ga ni dua na gauna yalataki—e “vitu na gauna.” E vakacava na dede ni “vitu na gauna” oqo?
E vakaraitaka na Vakatakila 12:6, 14 (NW) ni tolu veimama na gauna e tautauvata kei na “dua na udolu ka rua na drau ka onosagavulu na siga.” Ena vakaruataki na iwiliwili oqo me qai tautauvata kei na “vitu na gauna,” kena ibalebale ena 2,520 na siga. Ia, a sega ni cava na nodra “butuki” Jerusalemi voli na veimatanitu ni oti e 2,520 na siga ni sa bale oti o Jerusalemi. E macala gona vakasigalevu ni parofisai oqo e balavu cake na gauna e kovuta. Nida qai dikeva na Tiko Voli mai na Lekutu 14:34 kei na Isikeli 4:6 e cavuti kina na ‘dua na siga me dua na yabaki,’ eda na qai raica ni “vitu na gauna” e vakaibalebaletaka e 2,520 na yabaki.
E tekivu na 2,520 na yabaki oqo ena Okotova 607 B.S.K., ena gauna e bale kina o Jerusalemi vei ira na kai Papiloni, qai kaliraki laivi na veiliutaki vakatui mai na vuvale i Tevita. E cava na gauna oya ena Okotova 1914. E mai cava tale ga kina na “nodra gauna na veimatanitu,” vakatikori tale ga mai lomalagi o Jisu me Tui ni Matanitu ni Kalou.*—Same 2:1-6; Taniela 7:13, 14.
Me vaka ga e parofisaitaka o Jisu, na nona “tiko” me veiliutaki vakatui ena Matanitu vakalomalagi e vakatakilakilataki ena yaco ni veika lelevu e vuravura—na ivalu, leqa ni kakana, uneune, kei na veimataqali mate ca. (Maciu 24:3-8; Luke 21:11) Na veika lelevu vaka oqo era vakaraitaka votu ni sucu na Matanitu ni Kalou mai lomalagi ena 1914, tekivu tale ga ena yabaki oya na “iotioti ni veisiga” ni ituvaki ca kei vuravura oqo.—2 Timoci 3:1-5, NW.
* E tiko e 606 na yabaki mai na Okotova 607 B.S.K. me yaco ina Okotova 1 B.S.K. Me vaka ni sega ni dua na yabaki na saiva, e tiko e 1,914 na yabaki mai na Okotova 1 B.S.K. ina Okotova 1914 S.K. Nida soqona na 606 na yabaki kei na 1,914 na yabaki, eda na yacova e 2,520 na yabaki. Raica na ulutaga na “Chronology” ena ivola na Insight on the Scriptures, tabaka na iVakadinadina i Jiova ena ikuri ni ivakamacala me baleta na bale nei Jerusalemi ena 607 B.S.K.
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn