WASE 21
Jisu—“Qisia na Kalou me Vu ni Vuku”
1-3. Era ciqoma beka na ivakavuvuli i Jisu o ira era dau bula vata tu kei koya? Na cava era sega ni kila rawa me baleti koya?
ERA kurabui na vakarorogo. Sa mai vakavulici ira tiko oqo ena valenisoro na cauravou o Jisu. Era sega ni lecavi Jisu na vakarogoci koya tiko—a susu ga ena nodra koro, vica tale ga na yabaki nona cakacaka voli vakamatai. E so beka era tiko sara ga ena vale a tara o koya, e so tale beka era vakayagataka tiko ena nodra iteitei na isiviyara kei na ivua a rairai sivita. * Ia, era na rogoca beka na nona ivakavuvuli na matai oqo?
2 Era kidroa e levu na vakarorogo, era taroga: “E rawata maivei ko koya oqo na vuku”? Ia, era kaya tale ga: “Sa sega li ni matai ko koya oqo, a luve i Meri”? (Maciu 13:54-58; Marika 6:1-3) Ka ni rarawa nira kaya e levu era kilai Jisu, ‘Oqo ga na matai a dau tiko vata kei keda.’ E titobu nona ivakamacala, e vakaraitaka na vuku levu e tu vua, ia era sega ga ni ciqomi koya. Era sega ni kila ni vuku e wasea tiko vei ira e sega ni nona.
3 E rawata sara mada mai vei o Jisu na nona vuku? “E sega ni noqu na i vakavuvuli au sa vakatavuvulitaka tiko vei kemuni,” e kaya o koya, “e nei koya ga ka a talai au mai.” (Joni 7:16, VV) E vakamacalataka na yapositolo o Paula ni Kalou e sa qisi Jisu “me vu ni vuku.” (1 Korinica 1:30, VV) E vakatakila sara ga na vuku i Jiova na Luvena o Jisu. Na dina ni ka oqo e rawa ni bau kaya kina o Jisu: “Keirau sa dua bauga kei Tamaqu.” (Joni 10:30) Meda raica sara mada oqo e tolu na sala e vakaraitaka kina o Jisu na ‘vuku ni Kalou.’
Na Ka e Vakavulica
4. (a) Na cava na usutu ni itukutuku i Jisu? Na cava e bibi kina? (b) Na cava eda kaya kina ni na dau mana tu ga na ivakasala i Jisu qai yaga vei ira na rogoci koya?
4 Dikeva mada e liu na ka e vakavulica o Jisu. E usutu ni nona itukutuku “nai tukutuku-vinaka ni matanitu ni Kalou.” (Luke 4:43) E bibi dina oqo nida vakasamataka na ka ena cakava na Matanitu ni Kalou me vakalagilagia kina na veiliutaki i Jiova, me na kauta tale ga mai na veivakalougatataki vua na kawatamata. Na veivakavulici i Jisu e okati tale ga kina nona veivakasalataki me baleta na bula ni veisiga. E vakadinadinataka ni o koya ga na ‘iVakavuvuli Veivakurabuitaki’ a yalataki. (Aisea 9:6) Me qai sega vakacava ni vakasakiti na nona ivakasala? E titobu na nona kila na Vosa ni Kalou kei na nona inaki, e kila vinaka tale ga na itovo ni tamata, dua tale ga na ka na nona lomana na kawatamata. O koya gona, e dau mana tu ga na nona ivakasala qai yaga vei ira na vakarogoci koya. Na vosa e dau cavuta o Jisu e “vosa ni bula tawa mudu.” O koya e muria ena rawata na bula.—Joni 6:68.
5. Ulutaga cava soti a vosa kina o Jisu ena nona Vunau mai na Ulunivanua?
5 E dua na ivakaraitaki e kilai kina na vuku duatani e tu ena veivakavulici nei Jisu na noda dikeva na nona vunau mai na Ulunivanua. E volatukutukutaki na vunau oqo ena Maciu 5:3–7:27, qai rawa ni taura e 20 ga na miniti na dede ni kena vunautaki. Ia, e sega ni madra rawa na kena ivakavuvuli—na kena yaga nikua e tautauvata sara ga kei na kena yaga ena imatai ni gauna a vunautaki kina. E levu sara na ulutaga a vosa kina o Jisu, dua vei ira na noda vakavinakataka noda veimaliwai kei ira na tani (5:23-26, 38-42; 7:1-5, 12), na ka meda cakava me savasava tiko ga kina noda ivalavala (5:27-32), kei na ka meda cakava me vakainaki kina noda bula (7:24-27). Ia, a sega ni tukuna wale tiko ga o Jisu na ivakavuvuli vuku; a vakaraitaka sara ga ena nona vakamacalataka, serelaka, kei na nona vakaraitaka na yavu e so me vakabauti kina.
6-8. (a) Na vuna levu cava e kaya kina o Jisu meda kua ni dau lomaocaoca? (b) Eda kila vakacava ni ivakasala i Jisu e vakaraitaka na vuku mai cake?
6 Me kena ivakaraitaki, dikeva mada na ivakasala momona i Jisu me baleta na iwali ni kena lomaocaocataki na ka vakayago, me vaka e volai ena Maciu wase 6. E vakasalataki keda o Jisu: “Dou kakua ni lomaocaoca e na vuku ni nomudou bula, e na ka mo dou kania, se na ka mo dou gunuva: se e na vuku ni yagomudou, e na ka mo dou vakaisulu kina.” (Tikina e 25) E bibi na kakana kei na isulu ena noda bula e veisiga, e sega gona ni cala meda dau kauaitaka. Ia,e kaya o Jisu meda “kakua ni lomaocaoca” ena vuku ni veika oqo. * Ena vuku ni cava?
7 Rogoca mada na ivakamacala momona i Jisu. Me vaka ni solia vei keda o Jiova na noda bula kei na yagoda, sega li ni na vakarautaka tale ga o koya na kakana me na vakaukauataka tiko na bula oqo, kei na isulu me vakaisulu kina na yagoda? (Tikina e 25) Ke sa vakarautaka na Kalou na kedra na manumanu, qai vakaiukuukutaka na co ni vanua ena sedra, me qai sega vakacava ni kauaitaki ira na tamata era qaravi koya! ( Tikina e 26, 28-30) E sega ni yaga na lomaocaoca. Ena sega ni vakabalavutaka vakalailai na noda bula. * (Tikina e 27) Eda na walia vakacava na lomaocaoca? E vakasalataki keda o Jisu: Vakaliuca tiko ga ena nomu bula na nomu qarava na Kalou. O ira era vakayacora oqo e dodonu mera nuidei ni ka kece era gadreva ena nodra bula e veisiga ena ‘solia me kenai kuri’ vei ira o koya na Tamadra vakalomalagi. (Tikina e 33) Oti sa qai vakatura o Jisu e dua na ivakasala yaga dina—meda kauaitaka mada ga na veisiga yadua. Na cava meda lomaocaocataka kina na siga ni mataka ni sa tu mada ga na lomaocaoca ni siga nikua? (Tikina e 34) Na cava meda lomaocaocataka kina e dua na ka e rawa ni na sega ni yaco? Noda muria na ivakasala momona vaka oqo e rawa ni kauta laivi e levu sara na nuiqawaqawa ena vuravura dredre eda sa bula tu kina oqo.
8 Io, na ivakasala i Jisu e se yaga tiko ga nikua me vaka ga na kena yaga ena gauna a vunautaki kina ena rauta ni 2,000 na yabaki sa oti. Sega li ni vakaraitaka oqo na vuku mai cake? Na ivakasala vinaka duadua mada ga ni tamata e rawa ni lakolako ga sa madra, mani dau gadrevi me vakavoutaki se sosomitaki. Ia, sa vakadinadinataki ena veigauna sa oti na dina ni veika e dau vakavulica o Jisu. Meda kua ni kidroa kina, ni o koya na ‘iVakavuvuli Veivakurabuitaki’ e dau tukuna ga “na vosa ni Kalou.”—Joni 3:34.
iVakarau ni Nona Veivakavulici
9. Na cava era kaya e so na sotia me baleta na veivakavulici i Jisu? Na cava e dina taucoko kina na ka eratou tukuna?
9 Na ikarua ni sala e laurai kina vei Jisu na vuku ni Kalou na ivakarau ni nona veivakavulici. Dua na gauna, era lesu lala tale na sotia era a talai yani mera lai vesuki koya, ra qai kaya: “E sega e dua na tamata sa vosa me vaka na tamata oqo.” (Joni 7:45, 46) E vosa dina oya. Vei ira kece na tamata era a bau bula, o Jisu, o koya “sa lako mai cake,” e sega ni dua erau tautauvata ena levu ni ka e kila, kei na ka e sa sotava mai ena dua na gauna balavu sa oti. (Joni 8:23) E sega tale ni dua e ucui koya ena nona veivakavulici. Dikeva mada e rua na nona iwalewale ni veivakavulici na Qasenivuli vuku oqo.
“Era sa kurabui sara na lewe vuqa e na nonai vakavuvuli”
10, 11. (a) Na cava eda kurabui kina ena vosa vakatautauvata i Jisu? (b) Tukuna e dua na ivakaraitaki eda kila kina ni dau mana sara nona vakayagataka na italanoa leleka o Jisu ena nona veivakavulici.
10 Vakayagataka vinaka na vosa vakatautauvata. E tukuni vei keda ni dau vosa “ko Jisu vei ira na lewe vuqa e na vosa vakatautauvata.” E “sega tale ni bau vosataka wale e dua na ka vei ira; ia e na vosa vakatautauvata ga.” (Maciu 13:34, VV) Eda druka nida wilika nona dau vakavulica na ka dina titobu ena nona vakayagataka ga na ka e raici e veisiga. O ira na dauteitei nira kakaburaki, na marama era vakarau vavavi, gone era qito voli ena vanua ni veivoli, gonedau era qoli, bala lawa, ivakatawa ni sipi e vaqara na sipi e yali—na veika oqo e sega ni vou vei ira na vakarorogo nira dau raica e veisiga. Ni vakatauvatani gona na veika dina bibi kei na veika eda dau raica e veisiga, ena kasa sara na ivakavuvuli dina oqori ena lomada kei na noda vakasama.—Maciu 11:16-19; 13:3-8, 33, 47-50; 18:12-14.
11 E dau vakayagataka vakalevu o Jisu na italanoa leleka me veivakasalataki se veivakavulici kina. E dau rawarawa noda nanuma na italanoa ni vakatauvatani kei na ivakamacala raraba ga. Na italanoa gona vaka oqo e dau guiguilecavi dredre kina na veivakavulici i Jisu. E dau vakamacalataki tamana vakalevu o Jisu ena italanoa leleka se vosa vakatautauvata, qai dau dredre meda guilecava. Me kena ivakaraitaki, o cei e sega ni matata vua na ka e vakabibitaki ena kena italanoa na gone cidroi—oya ni kevaka e dua e muri cala ia e qai veivutuni dina, ena yalololoma o Jiova me ciqomi koya lesu?—Luke 15:11-32.
12. (a) E dau vakayagataka vakacava na taro o Jisu ena nona veivakavulici? (b) E vagaluya vakacava o Jisu na gusudra na kaya tiko ni kaukaua e tiko vua e sega ni kaukaua vakalou?
12 Vakayagataki vinaka ni taro. E dau vakayagataka na taro o Jisu me uqeta kina nodra vakasama na vakarorogo, me raica kina se cava e tu e lomadra, se me vukei ira ena nodra dui vakatulewa. (Maciu 12:24-30; 17:24-27; 22:41-46) Nira kaya na iliuliu ni lotu ni kaukaua e tiko vua e sega ni kaukaua dina vakalou, e qai sauma o Jisu: “A papitaiso i Joni, sa ka mai lomalagi, se ka mai na tamata?” Era kidacala ena taro oqo, ra mani veikayaka vakai ira: “Kevaka eda na kaya, Sa vu mai lomalagi; ena qai kaya ko koya, Ia dou a sega ni vakadinati koya e na vuku ni cava? Ia kevaka eda na kaya, sa vu mai na tamata; era sa rerevaki ira na tamata; ni ra sa vakasama kecega sa parofita dina ko Joni.” E muri sa ra qai kaya: “Keitou sa sega ni kila.” (Marika 11:27-33; Maciu 21:23-27) Na taro rawarawa oya i Jisu e vagalui ira sara ga, qai vakavotuya mamaca na nodra lawaki ca kei na lomaca.
13-15. E laurai vakacava na vuku i Jisu ena nona vosa vakatautauvata me baleti koya na kai Samaria dau loloma?
13 So na gauna e dau qai vakacuruma o Jisu e so na taro vakavure vakasama ena nona vosa vakatautauvata. Ni tarogi Jisu e dua na Jiu, e loya, se cava me cakava me rawata kina na bula tawamudu, sa qai dusia vua o Jisu na Lawa a soli vei Mosese e tukuni kina me lomana na Kalou kei na kai nona. E via vakadonui koya ga na turaga oqo, mani tarogi Jisu, “Ko cei na kai noqu?” E qai sauma o Jisu ena dua na italanoa. E lako voli e gaunisala e dua na Jiu ra qai sikabotei koya na daubutako, voleka sara nira vakamatea. Rau mani muria mai na sala oqo e rua na Jiu, dua vei rau e bete, kena ikarua e luve i Livai. Erau sega ni kauaitaki koya ruarua. Ia, e qai muri mai e dua na kai Samaria. Dua na ka na nona loloma, mani vakasavasavataka na mavoa, qai kauti koya ina dua na burenivulagi me lai qaravi toka kina. Ni tinia o Jisu nona italanoa, sa qai taroga na loya: “Ko cei vei iratou na lewe tolu oqo, sa kai nona ka sikabotei?” Sega tale ni rawa ni leve na turaga oqo ni sa sauma ga vakadodonu: “O koya ga sa lomana.”—Luke 10:25-37.
14 E laurai vakacava ena italanoa oqo na vuku nei Jisu? Ena gauna i Jisu, era dau cavuta na Jiu na vosa “kai noqu” vei ira ga na muria na ivalavala vakajiu—sa sega tu ga ni dau cavuti vei ira na kai Samaria. (Joni 4:9) Ke a talanoataka o Jisu ni mavoa na kai Samaria qai mai veivuke e dua na Jiu, ena kauta laivi beka oqo na nodra veivakaduiduitaki na Jiu? E vuku gona o Jisu ena nona bulia nona italanoa me mai vukea na Jiu e dua na kai Samaria. Vakasamataka tale ga na taro e qai taroga o Jisu ena itinitini ni nona italanoa. E veisautaka na nona vakayagataka na vosa, “kai noqu.” Nanuma ni a taroga na loya oqo: “Ko cei na kai noqu?” Ia, a taroga o Jisu: “Ko cei vei iratou na lewe tolu oqo, sa kai nona ka sikabotei?” A sega ni vakamua na vakasama o Jisu vei koya e caka vua na ka vinaka, e vakamua ga vei koya e cakava, o koya na kai Samaria. Na kainona dina e dua ena liu sara ga ena nona vakaraitaka na loloma, ena sega ni via kila se kai vei o koya kadua. E laulau sara ga na vosa vakatautauvata e vakayagataka i ke o Jisu.
15 Sa rauta mera tabili na tamata mera lai rogoci Jisu, mera kurabui tale ga ena nona veivakavulici! (Maciu 7:28, 29) Dua na gauna, e siga tolu nodra muri koya voli na “lewe vuqa,” ra sega mada ga ni kana!—Marika 8:1, 2.
Nona iVakarau ni Bula
16. E vakadinadinataka vakacava ena nona bula o Jisu na vuku vakalou?
16 Na ikatolu ni sala e vakaraitaka kina o Jisu na vuku i Jiova oya ena nona ivakarau ni bula. Na vuku e rawa ni bulataki; e mana. “O cei vei kemudou sa vuku ka yalomatua?” e taroga na tisaipeli o Jemesa. E sauma ga vakataki koya nona taro ena nona kaya: “Ia me vakatakila sara ko koya e na nona i tovo vinaka kei na nona cakacaka.” (Jemesa 3:13, VV) E vakadinadinataki ena ivakarau ni bula i Jisu na vuku vakalou. Meda raica mada oqo na nona dau vakatulewa vakavuku ena nona ivakarau ni bula, vaka kina ena nona veimaliwai.
17. Eda kila vakacava ni veiraurau vinaka na bula i Jisu?
17 De dua o sa raica ni o ira e sega vei ira na lewa vinaka e dau veicalati na ka era cakava. Na vuna baleta ni sega vei ira na vuku. Ia, dua na ka na vuku e solia na Kalou vei Jisu, oya na vuna e sega ni vakamelei rawa kina ena dua na ka. Qai kena ilutua na nona dau vakaliuca ena nona bula na veika vakayalo. E dau vakaogai koya ena nona kacivaka yani na itukutuku vinaka. E kaya o koya: “Sa ka ga oqo ka’u sa lako mai kina.” (Marika 1:38) E sega ni ka bibi vua na ka vakayago; e sega mada ga ni dua na iyau levu vakayago e taukena. (Maciu 8:20) Ia, e sega ni tamata lomabibi se me dau mataveveku. E “Kalou mamarau” o Tamana, e ucui koya vinaka o Jisu ni dau mamarau, qai dau vakamarautaki ira tale ga na tani. (1 Timoci 1:11; 6:15, NW) Ni tiko o koya ena dua na kana magiti ni vakamau—e dau kena isaluaki tu na ivakatagi, lagasere, kei na mamarau—a sega ni lako yani me lai vakamatea na marautaki ni soqo. Ni maca na waini, a vukica na wai me waini, na gunu e dau “vakamarautaka na loma ni tamata.” (Same 104:15; Joni 2:1-11) E ciqoma o Jisu e levu sara na veisureti ni kanavata, qai dau vakayagataka e levu na gauna oqori me veivakavulici kina.—Luke 10:38-42; 14:1-6.
18. Eda kila vakacava ni sega ni vakamelei rawa na vakatulewa i Jisu ena vukudra nona tisaipeli?
18 E sega ni vakamelei rawa na ka e dau vakatulewataka o Jisu ni maliwai ira na tani. E sega ni lecava o koya na bula vakatamata, oya na vuna e donu tiko ga kina nona raici iratou nona tisaipeli. E kila vinaka o koya ni ratou tamata ivalavala ca ga. Ia, a raica na nodratou ivalavala vinaka. E raica rawa o koya na ka vinaka e ratou rawa ni cakava na tagane e sa vakayarayarataki iratou mai oqo o Jiova. (Joni 6:44) Eratou baleca vakawasoma, ia e nuitaki iratou ga o Jisu. E laurai na veinuitaki oqo ena nona vakacolata vei iratou nona tisaipeli e dua na itavi bibi. E lesi iratou me ratou vunautaka na itukutuku vinaka, qai dei tu nona vakabauti iratou ni ratou na vakayacora vinaka na ilesilesi oya. (Maciu 28:19, 20) E vakaraitaka votu na ivola na Cakacaka ni ratou a cakava sara ga vakavinaka na itavi a vakacolati vei iratou. (Cakacaka 2:41, 42; 4:33; 5:27-32) E laurai votu na vuku i Jisu ena nona vakabauti iratou.
19. E vakaraitaka vakacava o Jisu nona ‘yalomalua kei na yalomalumalumu’?
19 Me vaka eda raica ena Wase 20, na iVolatabu e okati iratou vata na yalomalumalumu, yalomalua, kei na vuku. Ia, e ivakaraitaki vinaka duadua o Jiova ena tikina oqo. Ia, vakacava o Jisu? Dua na ka na nona dau yalomalua o Jisu vei iratou nona tisaipeli. E tamata uasivi o koya, e cecere cake vei iratou. Ia, e sega ni beci iratou nona tisaipeli. E sega tale ga ni vinakata me ratou nanuma ni ratou lolovira se torosobu. Ena yasana kadua, e vosota ga nodratou malumalumu qai dau yalomalua vei iratou. (Marika 14:34-38; Joni 16:12) Ra bau kila na gone na yalomalua kei na yalovinaka i Jisu! Era via torovi koya dina nira vakila na nona ‘yalomalua kei na yalomalumalumu.’—Maciu 11:29; Marika 10:13-16.
20. E vakaraitaka vakacava o Jisu nona yalomalumalumu ena ka a cakava vua na tina kai matanitu tani a curumi tevoro na luvena?
20 Ia, e tiko e dua tale na sala bibi e vakaraitaka kina o Jisu nona yalomalua kei na yalomalumalumu. E dau yalorawarawa, se tu vakarau me veisau ena kena gauna veiganiti. Me kena ivakaraitaki, vakasamataka mada na nona kerei koya e dua na tina kai matanitu tani me vakabula na luvena yalewa e curumi tevoro. E tolu na sala e vakaraitaka kina o Jisu ni na sega ni vukei koya—kena imatai na nona sega ni via vosa vua; kena ikarua nona tukuna ni talai mai ena vukudra na Jiu, sega ni talai mai ena vukudra na kai matanitu tani; kena ikatolu nona tukuna e dua na vosa vakatautauvata me vakadeitaka kina ni na sega ga ni vukei koya. Ia, e sega ni cegu na marama oqo. Nona cike tiko ga e vakaraitaka na dei ni nona vakabauta. Ia, ena ituvaki oqo, na cava ena cakava o Jisu? E cakava na ka sara ga a tukuna ni na sega ni cakava. E vakabula na luvena na marama oqo. (Maciu 15:21-28) Sa ivakaraitaki duatani dina ni yalomalumalumu! Ia, nanuma tiko: Na yalomalumalumu e ivakatakilakila ni vuku dina.
21. Na cava meda saga kina meda vakatotomuria na itovo, ivosavosa, kei na ivakarau i Jisu?
21 Eda marau dina ni volatukutukutaka vakamatata vei keda na Kosipeli na nona vosa, kei na ka sara ga a cakava o koya na tamata vuku duadua a bau bula! Meda nanuma tiko ni o Jisu e ucui Tamana vinaka sara ga. Nida vakatotomuria na itovo, ivosavosa, kei na ivakarau i Jisu, sa da na vakaraitaka tiko na vuku mai cake. Eda na raica ena wase e tarava na sala eda na vakaraitaka kina na vuku vakalou ena noda bula.
^ para. 1 Ena gauna vakaivolatabu, na cakacaka vakamatai e okati kina na taravale, ta iyaya, kei na sivi iyaya ni teitei. A vola me baleti Jisu o Justin Martyr, e dua a bula ena ikarua ni senitiuri S.K.: “E cakacaka vakamatai ena gauna e bula voli kina, e dau taya na isiviyara kei na ivua.”
^ para. 6 Na vosa vakirisi e vakadewataki oqo me “lomaocaoca” e kena ibalebale “me wase rua na vakasama.” Na kena ivakavakayagataki ena Maciu 6:25 e vakaibalebaletaki ena lomataqaya, se nuiqawaqawa, me sa lai sega ni marautaki tale kina na bula.
^ para. 7 E macala ena nodra vakadidike na saenitisi ni lomaocaoca kei na nuiqawaqawa e rawa ni vakavuna na mateniuto kei na levu tale na mate e rawa nira tinia dole na noda bula.
ssw_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn