NA i lakolako vakacakacaka e Ovalau ena Vakaraubuka sa oti, e i lakolako ni vakasokumuni tukutuku me baleta na Tikina o Bureta mai na yanuyanu o Ovalau, Lomaiviti.
Na i lakolako ni veitomani oqo kei na i tokani vakacakacaka o Eliki Nukutabu, na neitou dau ni veitaba, ka laki vakaicili ena nona vale na kena i lesilesi ni Bose o Viti ko Talatala Niko Radiva ena lomanibai ni Talatala e na koro o Naiviteitei.
A rawa me vakaleweni na noke ni talanoa mai vua na i liuliu ni yavusa o Qalisau, e na vuku ni tukutuku ni yavusa kei na nodratou yaco yani vakacava e Bureta.
E a soli i tukutuku o Temesa Waicalanavanua, yabaki 76, e na vuku ni nona yavusa me vakatekivu mai na kawa nei Matawalu.
E vaka koto oqo na veika e a cauraka: E tukuna ni gauna e sa kele mai kina e Vuda na nodratou qase, era sa gole sara mai Nakauvadra, ena delana o Uluda.
Esa tawa oti tu na vanua oqo mai vei iratou o Degei kei na nona i to. Esa malumalumu sara o Lutunasobasoba ka kacivi ira mai na luvena.
Ni bera ni gole mai o Buisavulu me gole mai Bureta, e vakaraitaki vua ni na qai muri mai, baleta ni marama.
Eratou qai liu mai me ratou mai tauyavutaki Bureta kei Ovalau na i lakolako ka liutaka mai o Matawalu.
Eratou gole mai Ovalau na i lakolako oqo ka yadrava mai se liutaka o Matawalu.
E tukuna o Matawalu vei Buisavulu me na qai muri yani ni sa raica ni sa kuvu tiko na buka. E liu mai o Matawalu kei ira na nona i lawalawa me vakataki Qalisau, Muanaicolo, Kaisalatu. Eratou gole vata talega mai kei rua na turaga o Tuinakumilevu kei Rokomatairua o koya oqo e gata.
Eratou sa gole sara mai ena ucu ni wai ka ratou vakayacana o Waikalou.
Ena vanua esa tiko kina oqo na rara ni waqavuka; , oqo na vanua era mai tiko taumada kina na i lakolako oqo.
E mai buli na nona yavu o Buisavulu, ka taba va na kena yavu. Ena gauna oqo esa va tiko na koro ena loma ni Tikina o Bureta, e dua o Naiviteitei kei na kena i karua o Nasaga, kei o Navuloa.
Na kawa nei Matawalu era se tikoga ena gauna oqo e na koro o Nasaga, ena ruku ni ulunivanua o Delaibureta.
Esa mani vakaraitaka o Matawalu me ratou gole o Tuinakuilevu ka laki yadravi Levukani ena koro o Vatukalo ena gauna oqo.
O ratou na gole vata kei Rokomatairua na gata era sa laki vakaitikotiko e Rukuruku, me ratou laki tauyavu ka yadrayadravaki e keya. Ena gauna esa vodo mai kina o Buisavulu ena Rogovoka. E tukuni ni rau sa veidomoni tiko mai waqa kei na dua na turaga mai Yasawa o Ravula na yacana. E sa bukete tiko mai kina o Buisavulu.
Ni ra sa voleka yani e Naigani, e sa bogi na vanua, era mani wawa toka e keya, ena kena sa votu mai e dua na cakau mai wai.
Era mai wawa e Naigani e Wai era qai mani vakatoka na vanua oya me o Cakaunisiga, me yacova mai na gauna oqo.
Ni sa toso mai na i lakolako, e sa toso tiko mai na soko, mai na kedrau tadrua o Moturiki kei Ovalau, e sa via gunu wai o Buisavulu, sa mani gunuva kina na waitui. Na yaca ni vanua e gunu waitui kina oqo o Buisavulu e sa mani vakayacani me o Wainiketei.
Esa mani raica sara na ilakolako oqo ni sa kuvu toka na buka. E lima na luvei Matawalu.
O Buisavulu, e rua na luvena, e ulumatua o Paula, kei na kena i karua na yalewa o Qiokatanitoba na yacana.
E na dua na gauna a qito tiko kina o Paula kei ira na gone, qai dua vei ira na gone e qai vosa lutu, e qai tukuna vua ni luve ni sala.
E qai rarawa na gone oqo ka tukuna vei tinana.
Esa mani kaya vua ko tinana, sa vinaka o iko mo sa na dro sara ki Momoturiki (na riki na kena i balebale na lailai).
Era sa mani gole vata kei Paula e dua na nona i lawalawa ka ra laki tawani Moturiki, era laki tawani Korosegasega ka sa Nukutocia tiko ena gauna oqo mai na yanuyanu o Ovalau.
Era sa qai qalo, ka ra gole sara e Naicabecabe, ka cabeta yani o Paula kei ira na nona yavusa.
E qai gole ki Verata o Paula ena dua na soqo ni marau e qai drotaka mai kina e dua na luvena goneyalewa o Rokomautu ka rau mai veiwatini, rau vakaluveni ka luvedrau kina o Vueti. O Vueti e dua na qaqa mai Bau. Na luvei Buisavulu yalewa o Qiokatanitoba, e dua mai kina na luvena yalewa o Lavenia e qai vakawati vei Duvuloco, e dua vei ira na kai Namalata e Tailevu.
Erau qai veivinakati o Lavenia kei Duvuloco, e na mataqali o Nakoro.
Ena gauna vata talega oqori e sa mani mai soli kina na i tutu vaka Ratu kivei Duvuloco.
Na kena soli tu oya , e se bera tale ni vakasukai mai me yacova tiko mai nikua na i tutu oqo vaka Ratu.
Oqori na i tukutuku nei Waicalanavanua, na turaga na i liuliu ni yavusa o Qalisau mai na koro o Nasaga, Bureta e Ovalau.
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn