WASE RUA
Na iVolatabu—iVola ni Kalou Vei Keda
Na sala cava e duatani kina na iVolatabu mai na ivola tale e so?
E yaga vakacava na iVolatabu ena wali ni leqa o dau sotava?
Na cava mo nuitaka kina na parofisai e volai ena iVolatabu?
KE DUA na nomu itokani a lolomataka vei iko e dua na iloloma vakamareqeti, sega ni vakabekataki ni o a marau dina, e tarai iko tale ga na nona veinanumi. Vakauasivi ni o kila vinaka kina na levu ni nona kauaitaki iko o koya e lolomataka mai. Sega ni vakabekataki ni o a vakavinavinakataka na nona iloloma.
2 Na iVolatabu e iloloma ni Kalou, na iloloma e rawa nida kaya nida kalougata dina kina. Na ivola vakasakiti oqo e tukuna vei keda na veika eda na sega ni rawa ni kila mai na dua tale na vanua. Me kena ivakaraitaki, e tukuna na buli ni lomalagi kei na veikalokalo, na vuravura, kei na nodrau buli na imatai ni tagane kei na yalewa. E tu ena iVolatabu e so na ivakavuvuli yaga meda walia kina na leqa kei na rarawa eda sotava. E vakamacalataka na sala ena qai vakayacora kina na Kalou na nona inaki, kei na sala ena vakavinakataka kina na ituvaki ni bula e vuravura. E iloloma vakasakiti dina na iVolatabu!
3 Na iVolatabu e dua na iloloma e rawa nida kaya nida marautaka dina, baleta nida kilai koya vinaka kina e lolomataka mai, na Kalou o Jiova. Na nona vakarautaka mada ga vei keda na ivola oqo e vakadinadinataka ni vinakata meda kilai koya vinaka. Io, na ka o vulica mai na iVolatabu ena uqeti iko mo via toro voleka vei Jiova.
4 E dua na iwiliwili vakaitamera ena gauna oqo e sa tiko na nodra iVolatabu. De dua e tiko tale ga na nomu. Nikua, sa tabaki vakatikina se tabaki taucoko na iVolatabu ena 2,300 vakacaca na vosa. O koya gona, sa tu vakarawarawa na iVolatabu vei ira e 90 na pasede na lewe i vuravura. Ena gauna oqo, e sa rauta ni duanamilioni vakacaca na iVolatabu e volitaki se veisoliyaki e veimacawa! E vica vata na bilioni na iVolatabu taucoko se so na kena iwase, e sa tabaki oti. O koya gona, e matata vakasigalevu ni sega tale ni dua na ivola e tautauvata kei na iVolatabu.
5 Kena ikuri, e ‘vakavuna na Kalou na iVolatabu.’ (2 Timoci 3:16) Ena sala cava? E sauma sara ga na iVolatabu: “Era a vosataka ga na tamata na vosa ni Kalou me vaka sa vakauti ira kina na Yalo Tabu.” (2 Pita 1:21, VV) Meda vakatauvatana mada: E dua beka na daunibisinisi ena kerei nona vunivola me vola na nona ivola. Na ivola oya ena tiko kina na nona idusidusi kei na nona nanuma na daunibisinisi. E nona na ivola, sega ni nei vunivola. E vaka kina na iVolatabu, e tiko kina na itukutuku ni Kalou, sega ni nodra itukutuku o ira era a vakayagataki mera vola. O koya gona, na iVolatabu taucoko e “vosa ni Kalou.”—1 Cesalonaika 2:13.
DONU VINAKA QAI SEGA NI VEISAQASAQA
6 E volai na iVolatabu ena loma ni 1,600 na yabaki. O ira na vakaitavi ena kena volai era duidui sara vakalevu, duidui tale ga na gauna era bula kina. E so era dauteitei, so era dauqoli, so era ivakatawa ni sipi. E so tale era parofita, dauveilewai, so era tui. O Luke, e dua vei ira e vakaitavi ena volai ni Kosipeli, e vuniwai. E dina nira duidui sara na vakaitavi ena volai ni iVolatabu, ia e sega ni veisaqasaqa vakalailai na veika e volai kina mai na kena itekivu me yacova sara na kena itinitini.*
7 Na imatai ni ivola ena iVolatabu e vakaraitaka na itekitekivu ni leqa ni kawatamata. Na iotioti ni ivola e tukuna ni na vukici o vuravura me parataisi se dua na were totoka. E kovuta e vica na udolu na yabaki na veika e volai ena iVolatabu, qai tiko na isema ni veika oya kei na inaki ni Kalou. E vakatubuqoroqoro na duavata ni veika kece e volai ena iVolatabu, era sega ni veisaqasaqa, ia oqo ga na ka eda namaka ena ivola e vakarautaka na Kalou.
8 E donu vinaka tale ga na veika vakasaenisi e tukuna na iVolatabu. E volai sara tu mada ga kina na itukutuku e so e sa qai kila sara tu e muri na tamata. Me kena ivakaraitaki, na ivola na Vunau ni Soro e tiko kina na lawa a soli vei Isireli makawa me baleta na nodra korotinitaki na tauvimate kei na so tale, kei na qarauni ni bula savasava. Ia, ena gauna oya, era sega sara tu ga ni kila na veimatanitu voleka na kena bibi. Dua na gauna a nanumi cala tu na ibulibuli ni vuravura, ia e sa tukuna makawa tu na iVolatabu ni mokimokiti. (Aisea 40:22, NW) E donu vinaka tale ga na iVolatabu ni kaya ni ‘rube tu o vuravura ena ka sa sega.’ (Jope 26:7) E dina ni sega ni ivola ni saenisi na iVolatabu, ia e sega ni vakamelei rawa ni vakamacala ena veika vakasaenisi. Sega li ni oqo na ka eda namaka ena ivola e vakarautaka mai vei keda na Kalou?
9 E donu, e nuitaki tale ga na itukutuku makawa e volai ena iVolatabu. E matata na ka e tukuna. E tukuna na yaca ni tamata era bula dina, so na gauna e cavuta sara na nodra iyatukawa.# O ira na dauvolaitukutuku makawa era dau sega ni via volatukutukutaka na druka ni nodra matanitu, ia o ira era vakaitavi ena volai ni iVolatabu era volavola vakadodonu, era vola sara mada ga na nodra malumalumu kei na leqa e sotava na nodra matanitu. Me kena ivakaraitaki, e vola o Mosese ena Tiko Voli mai na Lekutu na cala bibi a vakayacora kei na nona a qai vunauci kina. (Tiko Voli mai na Lekutu 20:2-12) Na volavola vakadodonu vaka oqo e kunekunei dredre dina, ia e kunei ena iVolatabu baleta ni ivola dina ga ni Kalou.
IVOLA E VUTUCOQA ENA VUKU DINA KEI NA ITUKUTUKU YAGA
10 E vakavuna na Kalou na volai ni iVolatabu, o koya gona, e “yaga me i vakavuvuli, me veivunauci, me veivakadodonutaki ka me veituberi e na ka dodonu.” (2 Timoci 3:16, VV) E tiko ena iVolatabu na idusidusi e yaga sara ga vei keda. E tara sara ga na noda bula na veika e volai kina. Sa rauta, baleta ni a buli keda o koya na itaukei ni ivola oqo, na Kalou o Jiova! E kila vinaka na ivakarau ni noda vakasama kei na veika e dau malele kina na lomada, e lailai tale na noda kilai keda. Kena ikuri, e kila vinaka o Jiova na sala meda na kunea dina kina na marau. E kila tale ga na veika meda qaqarauni kina.
11 Vakasamataka mada na Vunau i Jisu ena Ulunivanua, e volai ena Maciu wase 5 ina 7. Ena nona vunau vakatubuqoroqoro oqo, a vakamacalataka kina o Jisu e levu sara na ka, wili kina na sala me kunei kina na marau dina, ka meda cakava ke yaco na veileti, ivakarau ni masu, kei na rai dodonu me tiko vei keda me baleta na iyau vakayago. E tara sara ga na nodra bula ena gauna oya na ivakamacala momona i Jisu, e vaka tale ga kina ena gauna oqo.
12 E so na idusidusi vakaivolatabu era vauca na bula vakavuvale, ivakarau ni cakacaka, kei na veimaliwai. Na yavu ni ivakavuvuli ena iVolatabu e baleta na kawatamata kece, na kena ivakasala tale ga e yaga ena veigauna kece. E vakaraitaka na Kalou na yaga ni vuku e vutucoqa tu ena iVolatabu ena nona kaya, me vaka e vola o Aisea: “Koi au ko Jiova na nomu Kalou, ka’u sa vakavulici iko mo vinaka kina.”—Aisea 48:17.
IVOLA NI PAROFISAI
13 E vutucoqa na iVolatabu ena parofisai, e levu na parofisai oqo era sa vakayacori. Raica mada e dua na kena ivakaraitaki. O Jiova a vakayagataki Aisea, e dua na parofita a bula ena ikawalu ni senitiuri B.S.K., me parofisaitaka ni na vakarusai na koro o Papiloni. (Aisea 13:19; 14:22, 23) A vakamatatataki na sala ena vakayacori kina oqo. Na mataivalu ena kabai Papiloni mai ena vakadiva na kena uciwai, qai sega ni na dua e tarova ni sa na yabe yani e lomanikoro me lai ravuravu. Sega ni o koya wale ga oya. Na parofisai i Aisea e cavuta sara mada ga na yaca ni tui me na liutaka na vakavuai nei Papiloni—o Sairusi.—Aisea 44:27-45:2.
14 Ni oti e rauta ni 200 na yabaki—ena lomaloma ni bogi ena maliwa ni ika5/6 ni Okotova, 539 B.S.K.—sa tokatu mai e dua na mataivalu me mai keba toka ena yasa i Papiloni. O cei na kena turaganivalu? E dua na tui ni Perisia na yacana o Sairusi. Oqo sara ga na gauna me sa vakayacori kina na parofisai vakatubuqoroqoro a vola o Aisea. Ia, e dina beka ni na sega ni dua e tarovi ira nira sa na yabe yani i lomanikoro mera lai ravuravu, me vaka a parofisaitaki?
15 A dua na nodra soqo na kai Papiloni ena bogi oya, era kana ra marau tiko, era nuidei ni viribaiti vinaka tu na nodra koro ena bai cere qai kaukaua. Ia, mai cake, sa tekivu vakadavea tani tiko o Sairusi na wai e dau drodrova mai na lomanikoro. E lutu totolo na iyalayala ni wai, sega ni dede era sa vuto takoso rawa na mataivalu, ra yacova sara yani na bai ni koro. Ia, era na sikabotea vakacava na bai ni koro kei Papiloni na mataivalu nei Sairusi? A dola tu vakasakasaka na matamata ni koro!
16 A parofisaitaki me baleti Papiloni: “Ena sega ni tawa tale, ena sega tale ni tiko kina e dua nai tabatamata: ena sega ni birika maikea na kai Arepea na nona vale laca; ko ira talega nai vakatawa era na sega ni vakadavora maikea na nodra qele ni sipi.” (Aisea 13:20) Na parofisai oqo e sega ni yala ga ena rusa ni koro, e tukuna tale ga na ka ena yaco ni sa rusa oti na koro. E tukuna ni na lala vakadua o Papiloni. Sa tu na ivakadinadina ni a yaco dina na parofisai oqo. Sa rusa vakadua o Papiloni makawa, sega ni qai tawani tale. Na irusarusa ni koro makawa oqo e toka voleka ga ena koro o Baghdad, mai Iraki. E ivakadinadina votu ni kena sa yaco na parofisai i Jiova a volatukutukutaka o Aisea: “Ka’u na taviraka laivi e nai taviraki e dauveivakarusai.”—Aisea 14:22, 23.%
17 E vaqaqacotaka dina noda vakabauta nida kila ni iVolatabu e ivola ni parofisai nuitaki. Vakauasivi ni kevaka e sa vakayacora o Jiova na veika e parofisaitaka ena veigauna sa oti, eda nuidei ni na vukici vuravura dina me parataisi me vaka ga e parofisaitaka. (Tiko Voli mai na Lekutu 23:19) Io, e dei dina na noda “vakanuinuitaka na bula tawa mudu, o koya sa yalataka eliu na Kalou, o koya sa sega ni lasu rawa.”—Taito 1:2.^
‘E BULA NA VOSA NI KALOU’
18 E macala mai na wase oqo ni dua dina na ivola vakasakiti na iVolatabu. E ivola qoroi baleta ni sega ni veisaqasaqa na ka e volai kina, e dodonu qai nuitaki na itukutuku vakasaenisi kei na itukutuku makawa e volatukutukutaka, e dau yaco dina tale ga na kena parofisai. Ia, e sega ni qoroi wale ga ena vuku ni veika oqo. A vola na yapositolo lotu Vakarisito o Paula: “Sa bula ka kaukauwa na vosa ni Kalou, ka sa gata cake mai na i seleiwau batirua. Sa suwaka rawa na vanua e rau sota kina na lomada kei na yaloda, na i sema ni yago kei na uto ni sui, ka sa dau vakalewa rawa na nanuma kei na i naki ni lomadra na tamata.”—Iperiu 4:12, VV.
19 E rawa ni veisautaka na noda bula na noda wilika na “vosa” ni Kalou se nona itukutuku ena iVolatabu. E rawa ni uqeti keda meda se tei dikevi keda tale mada. De dua eda nanuma nida lomana na Kalou, ia na noda muria se sega na ka e tukuna ena nona vosa volai na iVolatabu ena vakaraitaka na noda inaki se ka dina e tiko e lomada.
20 Na iVolatabu e ivola dina ga ni Kalou vei keda. E dodonu me wiliki, vulici, me vakamareqeti. Vakaraitaka na nomu vakavinavinakataka na iloloma totoka oqo ena nomu dikeva tiko ga na veika e volai kina. Ni o vakayacora oqo, o na kila vinaka kina na inaki ni Kalou vei keda na kawatamata. Na inaki cava sara mada oqo? Ena vakavatukanataki vakacava? Ena qai vakamacalataki oqo ena ulutaga e tarava.
NA KA E KAYA NA IVOLATABU
- E vakavuna na Kalou na iVolatabu, o koya gona, e donu na ka e volai kina qai nuitaki.—2 Timoci 3:16.
- E yaga na idusidusi e volai ena iVolatabu, e tara sara ga na noda bula e veisiga.—Aisea 48:17.
- E sega ni vakabekataki ni na yaco dina ga na veika e yalataka tu na Kalou ena iVolatabu.—Tiko Voli mai na Lekutu 23:19.
* Era kaya e so ni veisaqasaqa e so na ka e kaya na iVolatabu, ia e sega ni dua na ivakadinadina ni nodra vakalelewa. Raica na wase 7 ni ivola, The Bible—God’s Word or Man’s? e tabaka na iVakadinadina i Jiova.
# Me kena ivakaraitaki, dikeva na iyatukawa i Jisu e volai ena Luke 3:23-38.
% Raica e so na ikuri ni ivakamacala me baleta na parofisai ena iVolatabu ena tabana e 27-9 ni ivola, Noda iVola Kece, e tabaka na iVakadinadina i Jiova.
^ Na vakarusai nei Papiloni e dua wale ga na ivakaraitaki ni parofisai ena iVolatabu e sa vakayacori. E so tale e vauca na vakarusai nei Taia vaka kina o Ninive. (Isikeli 26:1-5; Sefanaia 2:13-15) E parofisaitaka tale ga o Taniela na veitarataravi ni matanitu mera na vakacolasau e vuravura ni sa rusa oti o Papiloni. Oqo e okati kina na matanitu cokovata e rua o Mitia kei Perisia, vaka kina na matanitu o Kirisi. (Taniela 8:5-7, 20-22) Raica na iKuri me baleta na veika tale e so e parofisaitaki me baleti koya na Mesaia a qai vakavatukanataki vei Jisu Karisito.
Taro ni Vuli
1, 2. Na cava eda kaya kina ni iVolatabu e dua dina na iloloma vakasakiti ni Kalou vei keda?
3. Na cava eda kila rawa me baleti Jiova ena nona solia mai vei keda na iVolatabu? Na cava eda marautaka kina oqo?
4. Na cava mada o qoroya me baleta na iVolatabu?
5. Sala cava eda kaya kina ni ‘vakavuna na Kalou na iVolatabu’?
6, 7. Na cava e vakatubuqoroqoro kina na nodra sega ni veisaqasaqa na duidui ivola ena iVolatabu?
8. Tukuna e so na ivakaraitaki ni kena donu vinaka na ka vakasaenisi e cavuta na iVolatabu.
9. (a) E vakaraitaka vakacava na iVolatabu ni donu na ka e volai kina, e nuitaki tale ga? (b) Na cava o rawa ni kaya me baleta na iVolatabu ena vuku ni nodra volavola vakadodonu o ira na vakaitavi ena kena volai?
10. Na cava e sega ni ka ni kurabui kina vei keda noda raica ni yaga dina na iVolatabu?
11, 12. (a) Na cava e so na ka a vakamacalataka o Jisu ena nona Vunau ena Ulunivanua? (b) Na cava e so tale na ka e vauca noda bula e vakamacalataki ena iVolatabu? Na cava ena yaga tu ga kina na kena ivakasala?
13. Na itukutuku cava me baleti Papiloni a vakavuna na Kalou o Jiova me vola na parofita o Aisea?
14, 15. A vakayacori vakacava na veika a parofisaitaka o Aisea me baleti Papiloni?
16. (a) Na cava e parofisaitaka o Aisea ni na qai yacovi Papiloni ni sa vakarusai oti? (b) E qai vakayacori vakacava na parofisai oqo?
17. E vaqaqacotaka vakacava noda vakabauta na vakayacori ni parofisai ena iVolatabu?
18. Na itukutuku momona cava e vakaraitaka na yapositolo lotu Vakarisito o Paula me baleta na “vosa ni Kalou”?
19, 20. (a) Ena vukei iko vakacava na iVolatabu mo dikevi iko tale mada? (b) O na vakaraitaka vakacava na nomu vakavinavinakataka na iloloma totoka oqo ni Kalou, na iVolatabu?
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn