“Ko Kelepi ga na noqu tamata, ni sa dua tani na yalona, a sa muri au tikoga,” (Tiko mai na Lekutu 14:24).
“Me tiko e na lomamudou na yalo oqo ka tiko talega vei Karisito Jisu,” (Filipai 2:5).
Na veiqaravi e vu taumada mai lomamu.
Mo yaco mo tamata ni veiqaravi, e gadrevi e dua na veisau e lomamu kei na veisau ena nomu itovo ni vakasama. E dau kauwaitaka vakalevu cake na Kalou na vuna eda cakava kina e dua na ka, ka sega soti na ka eda cakava. E bibi cake Vua na itovo ni lomada, ka vakalailai na veika eda kitaka. E a vakararawataka na Kalou ko Amasaia na tui baleta ni a “cakava na ka dodonu ko koya e na mata i Jiova, ia sa sega ni vinaka taucoko na yalona,” (2 Tui 25:2).
Era kauwaitaki ira vakalevu cake na tani, ka vakalailai sobu na nodra nanumi ira ga vakai ira. Era vakanamata vei ira na tani, ka sega vei ira vakai ira. Oqori na yalomalumalumu dina: e sega ni noda vakalolovirataki keda, ia sa i koya ga na noda sega ni vakaliuci keda vakai keda. Era dau guilecavi ira vakai ira. E kaya ko Paula, “Mo dou kakua ni nanuma na nomudou ka ga koi kemudou yadua, ia mo dou dui nanuma talega na nodra ka na tamata tani,” (Filipai 2:4). Oqo na ibalebale ni “vakayalia na nomu bula” – ena nomu guilecavi iko vakai iko ena nomu veiqaravi vei ira na tani. Ena gauna eda mudu kina ena vakabibitaka tiko na noda gagadre vakai keda, eda sa na qai vakila na nodra gagadre ko ira era tu wavoliti keda.
Ko Jisu, “a sa vakadravudravuataki koya, ka kauta vua na i tovo ni tamata dauveiqaravi,” (Filipai 2:7). Ena gauna cava beka ko sa bau vakadravudravuataki iko kina ena vukuna e dua tale? Ko na sega ni rawa ni vakatokai mo dauveiqaravi kevaka ko sa sinai tu ena dokadokai iko. Ena gauna ga eda guilecavi keda kina vakai keda, eda dau cakava kina na veika ka dredre me na guilecavi.
E ka ni rarawa me da raica ni vuqa ga na noda veiqaravi e dau baleti keda tikoga. Eda veiqaravi vei ira na tani me ra taleitaki keda kina, me da vakacaucautaki kina, se me da rawata kina na lomada. Oya, e sega ni rawa ni vakatokai me veiqaravi dina. Ena gauna kece eda veiqaravi tiko kina, eda sa vakananumi keda tikoga kei na noda yalo vinaka kei na noda dauloloma. Eso era dau vakayagataka na nodra veiqaravi me ka ni veisa vata kei na Kalou: “Au na cakava na ka oqo vei Kemuni na Kalou, kevaka ko ni cakava na ka au gadreva vei Kemuni.” Ia ko ira na dauveiqaravi dina, era na sega ni tovolea me ra vakayagataka na Kalou me yaco kina na lomadra. Era sa vakatara ga na Kalou me vakayagataki ira ena vuku ni Nona inaki.
Na itovo ni guilecavi keda vakai keda, me vaka na yalo dina, e sa bau dua na ka dredre me da kunea. Vei ira kece na tamata e a kila ko Paula, ko Timoci duadua e a rawa ni dusia ko Paula me ivakaraitaki vinaka taudua ni tamata ivakarau vakaoqo. (Filipai 2:20-21). E ka dredre me da vakasama me vaka e dua na dauveiqaravi baleta ni bolea na noda itovo ni nanuma vakayago, ka ni sa ilesilesi ni noda bula vakayago me da nanumi keda ga vakai keda. Au dau nanumi au ga ena vuqa na gauna. Oya na vuna, e sa dua na ka au veimulomulo kaya ena veisiga na noqu vakayalomalumalumutaki au, ka sa dua na lesoni e dodonu me’u vulica tikoga. E dau tadola vakawasoma vei au ena veisiga na katuba me’u veiqaravi kina, ka dau soli vei au na digidigi me’u digia me’u qaravi au vakai au ga, se me’u qarava na nodra gagadre na tamata. Na vakuwai keda vakai keda sa usutu ni yalo ni dauveiqaravi.
Eda rawa ni vakarautaka na levu ni noda talairawarawa kei na noda vakaitovotaki keda me da dauveiqaravi dina, ena ivakarau ni noda ciqoma na nodra dau via vakayagataki keda na tani me da qaravi ira. Ko dau ciqoma vakaevei na nodra via lewai iko se vakatalai iko mo cakava na ka vei ira, se ra vosaki iko ena vosa ni veibeci ko ira na tamata eso? E kaya na iVola Tabu, “Kevaka e dua sa vakasaurarataki iko mo drau lako vata kaya e dua na maile, lako vata kaya na kenai karua,” (Maciu 5:41).
Ko ira na dauveiqaravi, era raici ira vakai ira me vaka na ivakatawa ka sega me itaukei. Era kila dei tu ni taukena na veika kece na Kalou. E na iVola Tabu, na ivakatawa e a tamata dauveiqaravi ka soli vua me cicivaka na itikotiko. E a veiqaravi vakaoqo ko Josefa ena nona a kaivesu tu mai Ijipita. E a lesia vei Josefa ko Potifa me lewa na kena cicivaki na nona vuvale. Ka vaka talega kina na nona vakararavitaka vei Josefa na itaukei ni vale ni veivesu na kena cicivaki na vale oya. Ka qai kena iotioti, na nona lesi Josefa ko Fero me cicivaka na matanitu ko Ijipita. E rau lako vata na ilesilesi ni dauveiqaravi kei na ilesilesi ni vakatawa (1 Korinica 4:1), me vaka ni namaka na Kalou me da dinata na itavi ruarua oqo. E kaya na iVola Tabu, “Ia eke, sa kilikili kei ira na i talatala, me ra kune ni ra tamata dina,” (1 Korinica 4:2). E sa vakaevei na nomu vakayagataka tiko na veika e vakararavitaka vei iko na Kalou?
Mo yaco mo dauveiqaravi dina, e sa dodonu mo vakadeitaka na veika e bibi ena nomu bula ena vuku ni veika vakailavo. E kaya ko Jisu, “Sa sega e dua na tamata sa qarava rawa e lewe rua na turaga…..Dou sa sega ni qarava rawa na Kalou kei na i yau,” (Luke 16:13). E sega ni kaya, “E sega ni dodonu mo dou qarava…,” ia e kaya ga “Dou sa sega ni qarava rawa.” E kena ibalebale oya, ni sa sega ni rawa ni yaco me da qarava vata e rua na turaga! Na bula ena vuku ni veiqaravi, kei na bula ena vuku ni ilavo, e rau sega ni veiriti. O koya evei ko na digitaka? Kevaka ko tamata dauveiqaravi ni Kalou, ko sa sega ni rawa ni la’ki vakasaqara e dua tale na ivurevure ni ilavo. Sa taukena na Kalou na nomu gauna taucoko. E gadreva o Koya na nomu vakararavi taucoko Vua ka sega me vakatikina ga.
Na ilavo duadua e taukena na kaukauwa me sosomitaka na Kalou ena nomu bula. E vuqa era sa vesuki ka dreti tani mai na ilesilesi ni veiqaravi ena vuku ni nodra gadreva na veika vakavuravura. Era kaya, “Ni’u sa rawata na veika vakailavo au sasagataka tiko, au na qai qarava na Kalou.” Oya e dua na digidigi yalowai, ka ra na veivutunitaka tiko me tawamudu. Ni sa nomu turaga ko Jisu, ena qaravi iko na ilavo; ia kevaka ko qarava na ilavo, ko na yaco mo bobula kina. E sega ni ivalavala ca na taukena na iyau, ia, e ivalavala ca ga kevaka ko sega ni vakayagataka mo vakalagilagia kina na Kalou. Ko ira na tamata dauveiqaravi ni Kalou, era kauwaitaka vakalevu cake na veiqaravi ka vakalailai na ilavo.
Na iVola Tabu, e sa matata vinaka tu: E vakayagataka na ilavo na Kalou me vakatovolea kina na nomu yalodina vakatamata dauveiqaravi. Oya na vuna, e vakawasoma cake kina na vosa nei Jisu ena vuku ni ilavo, ka vakalailai sobu na veika e kaya baleti lomalagi kei Eli. E a kaya, “Kevaka dou a sega ni dina e na i yau sa sega ni dodonu, ko cei ena vakararavi vei kemudou e na vuku ni yau sa dina?” (Luke 16:11). Na nomu qarava vinaka na nomu vakayagataki ilavo e na vakatulewataka na levu ni Nona vakalougatataka na nomu bula na Kalou.
Ena wase e 31, au a vakamacalataka kina e rua na mataqali bula: ko ira na Dauvakatubu Matanitu, kei ira na Dauvakatubu iYau. E rau vakataledi ruarua ena vakatubura na bisinisi ko rau oqo: ena veivosaki, ena volivolitaki, kei na rawata na tubu. Ko ira na Dauvakatubu iYau, era na ia tiko ga na soqona na iyau me yaga ga vei ira, ka na sega ni ra cegu rawa; ia, ko ira na Dauvakatubu Matanitu, era veisautaka na lawa ni nodra cakacaka. Era na saga talega me ra vakatubura vakalevu na iyau, ia era cakava ga me rawa kina ni ra solia tani yani. Era vakayagataka na nodra iyau me vakailavotaki kina na isoqosoqo lotu ni Kalou, kei na nodra veiqaravi ki vuravura.
Ena neimami ivavakoso ena taba-ni-were oqo e California, e sa tiko e dua na isoqosoqo ka ra lewena na manidia kei ira na itaukei ni veibisinisi, ka ra sa saga tiko me ra cakava na veika era rawata me ra rawa ilavo kina vakalevu, me ra qai vakailavotaka na lotu me vakatuburi ka vakarabailevutaki kina na matanitu ni Kalou. Au vakauqeti iko mo vosa vei nomudou italatala, me tauyavutaki e dua na isoqosoqo vakaoqo ena nomudou ivavakoso.
Na dauveiqaravi, era vakanamata ga ki na nodra cakacaka ka sega ni kauwai ena nodra cakacaka na tani. Era sega ni via veivakatautauvatataki, vakalelewa se veisisivi kei ira tale na so ka ra dauveiqaravi talega. Era sa rui osooso ena cakava tiko na cakacaka sa lesia vei ira na Kalou.
E sega ni vakaibalebale vei ira na dauveiqaravi ni Kalou na veisisivi, ka vica tiko na vuna: eda dua vata ga na ito; e noda inaki kece me da vakarairaitotokataka na Kalou ka sega ni o keda vakai keda; e sa soli vei keda yadua na Kalou na noda dui ilesilesi; ka da sa dui buli me veirauti kei na noda dui ilesilesi oya. E kaya ko Paula, “Me da kakua ni gadreva me da dokai walega, se veicudruvi, se veivuvutaki,” (Kalatia 5:26).
E sa sega na gauna ni veiqati se veivuvutaki ena keda maliwa na tamata dauveiqaravi. Ni ko osooso tiko ena veiqaravi, sa sega vei iko na gauna ni vakalelewa. Kevaka ko vakalelewa, ko sa vakasabusabutaka tiko na gauna e dodonu me yaga ena veiqaravi. Ena gauna e a vakatukutuku kina vei Jisu ko Marica me baleta ni sega ni veivuke vua o Meri na tacina, e a vakayalia kina na nona yalo ni dauveiqaravi. Era sega ni dau kudru me baleti ira na so tale ko ira na dauveiqaravi dina, ka ra sega ni dau vakasaqara me ra tokona na kaseti ira era sega ni via vakaitavi. Ia, era vakararavi ga vua na Kalou ka ra ia tiko ga ena veiqaravi.
Sa sega ni noda itavi me da vakalewa e dua tale na tamatacakacaka ni Turaga. E kaya na iVola Tabu, “O cei ko iko mo lewa na tamata ni turaga tani? E na tu ko koya, se bale, vua na nona turaga,” (Roma 14:4). E sa sega talega ni noda itavi me da valuta na vakalelewa ka caka vei keda. Laiva vua na nomu Turaga me valuta. Mo muria ga na ivakaraitaki nei Mosese, ena nona taurivaka na yalomalumalumu ni sota kaya na vakalelewa; ka vakakina ko Niemaia, ni a kaya vei rau na vakalewai koya, “Au sa kitaka tiko e dua na cakacaka levu…….me mudu mei cavai na cakacaka ni’u sa biuta, ka lako sobu vei kemudrau?” (Niemaia 6:3).
Kevaka ko dauveiqaravi vakataki Jisu, mo namaka ni ko na vakalewai. Ko vuravura, ka vaka talega kina e loma ni lotu, era sega ni kila tu na ka e bibi vua na Kalou. E dua na ivakaraitaki totoka duadua ni loloma ka a caka vei Jisu, e a qai vakalewai mai vei ratou na tisaipeli. E a taura ko Meri na ka talei duadua e taukena, na waiwai boi vinaka ka sau levu, ka qai livia e ulu i Jisu. E ratou a vakatoka na itovo ni loloma oqo na tisaipeli me vakasabusabu, ia ko Jisu e a vakatoka me “cakacaka vinaka”, ka sa i koya ga oya na ka e bibi. Na nomu cakacaka e vuku i Karisito ena sega ni maumau, ka veitalia ga na ka era kaya na tani.
Na dauveiqaravi, era yavutaki ira vei Karisito. Baleta ni ra kila tu ni ra sa lomani ka ra sa ciqomi ena loloma ni Kalou, sa sega vei ira na vakatitiqa ena vuku ni yaga ni nodra bula. Era na ciqoma na itavi ka nanumi ni itavi beci mai vei ira ka sega ni dei tu na nodra yavu, . E dua na ivakaraitaki cecere ni veiqaravi ena yalo ka yavutaki dei tu, oya, ena Nona a vuya na yavadratou na tisaipeli ko Jisu. Na vuiyava, e rawa ni laurai me tautauvata kei na nodra cakacaka na gone dau masi ivava ena veisaqata ni veikoro lelevu, ka vuqa era raica me cakacaka beci. Ia ko Jisu, e a kilai Koya vakai koya vinaka tu, ka sega ni maduataka kina na cakacaka e a cakava. E kaya na iVola Tabu, “A sa kila ko Jisu ni sa solia ko Tamana na ka kecega ki Ligana, ka ni sa lako mai vua na Kalou ko Koya…..sa tu cake mai na i vakayakavi, ka luvata na Nona i sulu, ka kauta mai e dua na i solo, ka vauca ki tolona,” (Joni 13:3-5).
Kevaka ko gadreva mo tamata dauveiqaravi, e dodonu mo yavutaka na nomu bula vei Karisito. Ko ira ga era yavutaki dei tu, era rawa ni dauveiqaravi. Ko ira era sega ni yavutaki dei, era na nuiqawaqawataka tiko na kedra irairai vei ira na tamata. Era leqataka de na qai laurai na nodra malumalumu, ka ra vuni tu ena daku ni nodra matavulo ni dokai ira vakai ira. Ena levu ga ni nomu sega ni yavutaki dei, na levu talega ni nomu gadreva me ra qaravi iko na tamata, kei na nomu qara na nodra veivakadonui.
E a kaya ko Henri Nouwen, “Me rawa ni da veiqaravi vei ira na tamata, e dodonu me da mate vei ira; oya, me da kua ni vakarautaka tiko na bibi ni keda yaga ena nodra ivakavakarau ni bibi na tani….eda na qai galala kina me da lomani ira na tamata. Ena gauna ko yavutaka kina na kemu yaga kei na nomu bula ena nomu veitokani kei Karisito, ko sa na qai sereki mai ena nodra nanamaki na tani, ka na qai vakatarai iko oya, mo veiqaravi vakalevu cake kina vei ira na tamata.
Ko ira na dauveiqaravi, e sega ni ra gadreva me ra vakaliliga e lalaga ni nodra vale na icocovi e vuqa ni nodra veiqaravi me ra kune veivakadonui kina. Era sega ni vakasaqara me ra kacivi ena ikacikacivi ni veidokai, se me ra tokara na kote ni veiliutaki kei na vakaliuci. Era sega ni gadreva na ivakatakilakila e vuqa ni cecere, ka ra sega ni vakarautaka na bibi ni kedra yaga ena veika era rawata. E kaya ko Paula, “Sa sega ni vakabau ko koya sa tukuni koya, sa vakabau ga ko koya sa tukuna na Turaga,” (2 Korinica 10:18).
Kevaka e a dua na tamata e rawa ni tukutukuna na nona veikilai kei ira na tamata rogo, sa i Jemesa duadua, na taci Jisu. O koya duadua vei ira kece era cavuti ena iVola Tabu, e a susu vata mai kei Jisu ena dua ga na vuvale. Ia, ni vola tiko na nona ivola, e a vakatokai koya vakai koya me “talatala ni Kalou kei na Turaga ko Jisu Karisito,” (Jemesa 1:1). Na levu ga ni nomu volekati Jisu, na kena lailai talega na nomu gagadre mo dokadokai iko.
Na dauveiqaravi, era ciqoma na nodra ilesilesi ni veiqaravi me katuba ki na tubu vakayalo, ka sega ni icolacola. Era marautaka na nodra vukei ira na tani, na nodra sotava na nodra gagadre na tamata, kei na nodra vakaitavi ena veiqaravi. Era “qaravi Jiova e na marau,” (Same 100:2). Na cava na vuna era qaravi Koya kina ena marau? E baleta ni ra lomana na Turaga, era vakavinavinakataka na Nona loloma, ka ra kila ni sa ivakavakayagataki cecere duadua ni bula oqo na veiqaravi, ka ra kila talega ni sa yalataka oti na Kalou me solia na kedra isau. E a yalataka ko Jisu, “Kevaka sa qaravi au e dua, e na vakarokorokotaki koya ko Tamaqu,” (Joni 12:26). E a kaya ko Paula, “Sa sega ni tawa dodonu na Kalou me guilecava na nomudou cakacaka, kei na loloma, dou a vakatakila ki na yacana ni dou a qaravi ira era sa lotu,” (Iperiu 6:10).
Vakasamataka mada na ka e rawa ni yaco kevaka e dua na ikatini wale ga ni tamata lotu e vuravura, era sa taura vakabibi na nodra itavi vakadauveiqaravi. Vakasamataka mada na cakacaka vinaka kece e rawa ni caka. Ko sa tu vakarau mo wili vata kei ira? E sega ni bibi na iwiliwili ni nomu yabaki ni bula, ia, ena vakayagataki iko na Kalou kevaka ko sa tekivu mo vakaitovo ka vakanananu me vaka e dua na dauveiqaravi. E kaya ko Albert Schweitzer, “Ko ira ga na tamata mamarau duadua, sa i ira era sa vulica na itovo ni dauveiqaravi.”
KA 34 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: Me‘u tamata dauveiqaravi, e dodonu me‘u taurivaka na itovo ni vakasama ni dauveiqaravi.
Tikina Koula: “Me tiko e na lomamudou na yalo oqo ka tiko talega vei Karisito Jisu,” (Filipai 2:5)
Taro mo Taroga: Au dau kauwaitaka vakalevu cake me’u qaravi se me’u vakasaqara na sala eso me’u veiqaravi kina vei ira na tani?
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn