VANUA KEI NA LEWENA
Veisiko i Sipeni
SIPENI E KILAI tani o Sipeni ena ituvaki ni vanua kei ira na lewenivanua. E levu e Sipeni na loga witi, vunivaini, kei na vuniolive. E 14 ga na kilomita na kedrau veiyawaki o Sipeni kei na ceva ni veivanua vakaAferika.
E toka o Sipeni ena cevaira kei Urope ra qai toki yani e kea e levu mai Finisia, Kirisi, kei Carthage ena vualiku kei Aferika. Nira vakamalumalumutaki Sipeni oti ga na kai Roma ena ikatolu ni senitiuri B.G.V., era vakatoka sara na vanua qori me Hispania. Era tawani Sipeni tu e liu na lewe ni rua na yavusa e vakatokai me Visigoth kei na Moor, na yavusa ruarua qori e dui tu na kena itovo vakavanua kei na iyau maroroi.
Era veisiko i Sipeni ena dua na gauna lekaleka sa oti e sivia na le 68 na milioni. Levu vei ira qori era via lai vakacilavi siga, gade i baravi, se sarava na iyaya maroroikei na vale era se tara sara ena gauna makawa. Levu na vulagi era taleitaka tale ga na kakana vakaSipeni. Qori e wili kina na sasalu ni waitui, tiki ni vuaka e vakamasima se vesa me maroroi dede kina, sitiu vakatitiweli, kakana draudrau e saqa se vakaisaluaki ena waiwai olive. E kilai tale ga o Sipeni e veiyasa i vuravura ena yaloka tavuteke e vakatokai na Spanish omelet, raisi e waki vata kei na toa se sasalu ni waitui (paella), kei na so tale na kakana mamada e dau tekivu rawa toka kina na kana ni bera ni yaco mai na kena ka dina (tapa).
Era sega ni dau mamadua na kai Sipeni ra qai dau veikauaitaki. Levu era kaya nira Katolika, ia e vica ga era dau lai Misa. Era toki i Sipeni ena vica na yabaki sa sivi e levu mai Aferika, Esia, kei na yasayasa vakaLatina mai Merika. Era dau via veitalanoataka o ira qori na nodra vakabauta vakalotu kei na nodra itovo vakavanua. Levu vei ira era marautaka na veitalanoa kei ira na iVakadinadina i Jiova, ni vakalevutaki kina nodra kilaka vakaivolatabu.
E sivia na le 10,500 na iVakadinadina era bole ena 2015 mera tara se vakavinakataka e 70 na Vale ni Soqoni se na nodra vanua ni sokalou. Eso na matabose ni tauni era solia sara ga na tikiniqele me tara kina na vale qori. E dau vakayacori na nodra soqoni na iVakadinadina i Jiova ena vosa vakaSipeni kei na 30 tale na vosa mera vukei kina o ira na toki i Sipeni. E sivia na le 186,000 era tiko ena dua na nodra soqo bibi na iVakadinadina i Jiova ena 2016, na ivakananumi ni mate i Jisu Karisito.
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn