WASE VA
O Cei o Jisu Karisito?
Na cava na ilesilesi bibi i Jisu?
E vu mai vei o koya?
Na cava e so na ka e kilai tani kina?
ERA bula nikua e levu sara na tamata rogo. So era rogo ena nodra koro, so ena veikoro lelevu, so ena matanitu. E so tale era rogo ena vuravura taucoko. Ia, na nomu kila na yaca ni dua na tamata rogo e sega ni kena ibalebale ni o sa kilai koya vinaka. Sega ni kena ibalebale ni o sa kila na veika matailalai me baleti koya se na nona itovo.
2 Levu nikua era sa kilai Jisu Karisito, e dina ni a bula o koya e vuravura ena rauta ni 2,000 na yabaki sa oti. Ia, e levu e sega ni matata tu vei ira se o cei dina o Jisu. So era kaya ni dua ga na tamata vinaka. So era kaya ni parofita. So tale era vakabauta ni Kalou o Jisu, e dodonu me qaravi. E dina beka oya?
3 E bibi mo kila se o cei dina o Jisu. Ena vuku ni cava? Baleta e kaya na iVolatabu: “Sai koya oqo na bula tawa mudu, me ra kilai kemuni na Kalou dina duaduaga, kei Jisu Karisito ko koya ko ni a tala mai.” (Joni 17:3) Io, na nomu kila na ka dina me baleti Jiova na Kalou kei Jisu Karisito ena rawa ni tini ena nomu rawata na bula tawamudu ena parataisi e vuravura. (Joni 14:6) Kena ikuri, e kotora o Jisu na ivakarau ni bula vinaka duadua meda vakatotomuria, kei na itovo meda vakaraitaka ena noda veimaliwai. (Joni 13:34, 35) Eda a dikeva ena imatai ni wase ni ivola oqo na ka dina me baleti koya na Kalou. Ia, meda dikeva sara mada oqo na ka e kaya na iVolatabu me baleti Jisu Karisito.
NA MESAIA YALATAKI
4 Ni se bera sara ni sucu o Jisu, sa parofisaitaka tu na iVolatabu ni na tala mai na Kalou e dua me Mesaia, se Karisito. Na icavuti e rua oqo na “Mesaia” (mai na vosa vakaiperiu) kei na “Karisito” (mai na vosa vakirisi) e kedrau ibalebale “O Koya na Lumuti.” Ena lumuti koya na Mesaia yalataki oqo na Kalou me vakayacora e dua na ilesilesi bibi. Eda na qai vulica ena so tale na wase ni ivola oqo na itavi bibi ni Mesaia ena kena vakayacori na vosa ni yalayala ni Kalou. Eda na vulica tale ga na ka ni veivakalougatataki e rawa ni kauta mai vei keda o Jisu ena gauna sara mada ga oqo. Ia, ni bera ni sucu o Jisu, e levu era a rairai vaqaqa se o cei ena yaco me Mesaia?
5 Ena imatai ni senitiuri S.K., eratou sega ni vakatitiqataka tale na tisaipeli nei Jisu na kai Nasareci ni o koya ga na Mesaia. (Joni 1:41) E kaya sara mada ga vei Jisu o Saimoni Pita, e dua vei iratou na tisaipeli: “Oi kemuni na Karisito.” (Maciu 16:16) Ia, eratou a vakadeitaka vakacava na tisaipeli—eda na vakadeitaka tale ga vakacava o keda—ni o Jisu dina na Mesaia yalataki?
6 O ira na parofita ni Kalou era a bula e liu vei Jisu era a tukuna tu mai e levu sara na itukutuku me baleti koya na Mesaia. Na itukutuku oqo ena yaga sara vakalevu me kilai kina se o cei na Mesaia. Meda vakatauvatana mada: Kaya mada ke kerei mo lai tavaka e dua drau se sega vakadua ni sota ena dua na ikelekele ni basi osooso, ikelekele ni waqa, se rara ni waqavuka. E macala tu ga ni o na gadreva e so na itukutuku me baleti koya o lai tavaka mo rawa kina ni kilai koya! Era sa vakamacalataka na parofita ena veiuqeti i Jiova, e so na itukutuku matata me baleti koya na Mesaia, na veika ena cakava, kei na veika ena sotava. Na vakayacori ni parofisai kece oqo ena vakarawarawataka vei ira na yalodina mera kila sara ga se o cei na Mesaia.
7 Dikeva mada e rua na kena ivakaraitaki oqo. Kena imatai, ni se vo tu e 700 na yabaki, sa parofisaitaka na parofita o Maika ni o Koya e yalataki ena sucu e Peceliema, e dua na koro lailai e Juta. (Maika 5:2) A qai sucu e vei o Jisu? Ena koro sara ga oya! (Maciu 2:1, 3-9) Kena ikarua, ni se vo tu e vica vata na drau na yabaki, sa dusia tu na parofisai e volai ena Taniela 9:25 na yabaki me na basika kina na Mesaia—29 S.K.* Na vakayacori ni rua na parofisai oqo kei na levu tale era dusia ni o Jisu ga na Mesaia yalataki.
8 E sa qai matata sara ni Mesaia ga o Jisu ena so na ka e yaco ni voleka na icavacava ni yabaki 29 S.K. Ena yabaki oya e lako yani kina o Jisu vei Joni na Dauveipapitaiso ena Uciwai na Joritani. Sa yalataka o Jiova vei Joni ni na solia vua e dua na ivakatakilakila me rawa ni kilai koya kina na Mesaia. E raica na ivakatakilakila oya o Joni ena gauna e papitaiso kina o Jisu. Oqo na ka e kaya na iVolatabu ni yaco: “Ni sa papitaisotaki oti ko Jisu sa cabe sara mai wai, ka raica, sa qai tadola mai na lomalagi, ka sa raica sara ko koya na Yalo ni Kalou ni sa lako sobu mai me vaka na ruve, ka mai ro toka vua. Sa qai rogo mai e dua na domo mai lomalagi, ka kaya, ‘Oqo na noqu Gone ni Toko, au sa dau vinakata vakalevu.’ ” (Maciu 3: 16, 17, VV) Ni raica qai rogoca na veika oya o Joni, e sega tale ni vakabekataka ni talai Jisu mai na Kalou. (Joni 1:32-34) A yaco o Jisu me Mesaia, se Karisito, ena gauna sara ga e sobuti koya kina na yalo tabu ni Kalou se nona igu tawarairai. Sa lesi tale ga kina me Turaga se Tui.—Aisea 55:4, NW.
9 Na vakayacori ni parofisai ena iVolatabu kei na vosa sara ga e cavuta o Jiova e dusia ni o Jisu na Mesaia yalataki. Ia, e sauma na iVolatabu e rua tale na ka bibi e dau tarogi me baleti Jisu Karisito: E vu mai vei o koya? Na cava e so na ka e kilai tani kina?
E VU MAI VEI O JISU?
10 E kaya na iVolatabu ni a bula tu mai lomalagi o Jisu ni bera ni mai bula e vuravura. A parofisaitaka o Maika ni na sucu e Peceliema na Mesaia, ia e tukuna tale ga ni nona itekitekivu e “sa ka mailiu sara.” (Maika 5:2) O Jisu sara mada ga e dau kaya ni a bula tu e liu mai lomalagi ni bera ni mai sucu vakatamata e vuravura. (Joni 3:13; 6:38, 62; 17:4, 5) Ena nona a bula tu mai lomalagi o Jisu, erau veivolekati sara kei Jiova.
11 O Jisu na Luve ni Kalou vakamareqeti duadua. Sa rauta, baleta ni o koya na “ulumatua…, ka sa ulu ni veika buli kece ga,” e imatai sara ga ni ibulibuli ni Kalou.# (Kolosa 1:15, VV) E dua tale na ka e vakamareqeti duadua kina na Luve ni Kalou oqo. O koya “na Luvena e dua bauga sa vakatubura” na Kalou. (Joni 3:16) Kena ibalebale ni o Jisu duadua ga e a bulia taudua sara ga na Kalou. O Jisu taudua tale ga a vakayagataki koya na Kalou ena gauna e bulia kina na vo ni veika buli. (Kolosa 1:16, NW) E vakatokai tale ga o Jisu me “Vosa.” (Joni 1:14) Eda kila rawa e ke ni matanivanua ni Kalou o koya, e macala gona ni dau vakayagataki koya na Kalou me vakadewataka na itukutuku kei na idusidusi e so vei ira na vo ni luvena, vei ira na luvena vakayalo mai lomalagi vaka kina vei ira na luvena e vuravura.
12 Erau tautauvata beka na Kalou kei na Luvena ulumatua me vaka era vakabauta e so? Na vakabauta oqori e sega ni salavata kei na ka e kaya na iVolatabu. Eda sa raica ena parakaravu sa oti ni a buli na Luve ni Kalou. E macala gona vakasigalevu ni a dua na kena itekitekivu, ia na Kalou o Jiova e sega na nona itekitekivu, sega tale ga na nona ivakataotioti. (Same 90:2) E sega mada ga ni bau vakasamataka na ulumatua ni Kalou oqo me rau tautauvata kei Tamana. E tukuna vakamatata na iVolatabu ni uasivi cake na Tamana vua na Luvena. (Joni 14:28; 1 Korinica 11:3) O Jiova ga na “Kalou Kaukauwa duaduaga.” (Lako Yani 6:3) O koya gona, e sega tale ni dua e tautauvata kei koya.%
13 Vica na bilioni na yabaki nodrau bula veivolekati voli o Jiova kei na Luvena ulumatua—ni bera sara ni qai buli na lomalagi kei na kena veikalokalo, vaka kina na vuravura. Erau sa na bau veilomani dina sara ga! (Joni 3:35; 14:31) Na Luve ni Kalou lomani oqo e ucui Tamana vinaka. Oya na vuna e vakatokai koya kina na iVolatabu me “i yaloyalo ni Kalou tawa raici.” (Kolosa 1: 15, VV) Io, me vaka ga na nona rawa ni ucui tamana sara ga e dua na gone, na Luve ni Kalou oqo e ucui Tamana vinaka sara ga ena nona itovo kei na nona ivalavala.
14 E ka ni marau vei koya na Luve i Jiova oqo me biuti lomalagi me mai bula vakatamata e vuravura. Ia, de dua o na vaqaqa se rawa beka me mai sucu vakatamata e dua na kabula vakayalo? A cakamana o Jiova me vakayacori rawa kina oqo. E tokitaka na bula i Luvena ulumatua mai lomalagi ina katonigone i Meri, e dua na Jiu e se goneyalewa voli. E sega ni vakaitavi ena kunekunetaki ni gone oqo e dua na tama vakayago. Vakasucuma kina o Meri e dua na gone e sega ni ivalavala ca qai vakayacani koya me o Jisu.—Luke 1:30-35.
CAVA E SO NA KA E KILAI TANI KINA O JISU?
15 Eda kilai Jisu vinaka mai na veika e tukuna kei na veika e cakava ena nona mai bula voli e vuravura. Kena ikuri, na noda kilai Jisu vinaka eda mai kilai Jiova vinaka tale ga kina. E rawa vakacava oqo? Kua ni guilecava ni vakatayaloyalotaki Tamana vinaka sara ga o koya. Oya na vuna e kaya kina o Jisu vua e dua vei iratou na nona tisaipeli: “Ko koya sa raici au, sa raici Tamaqu.” (Joni 14:9) Na va na ivola ena iVolatabu e dau vakatokai me Kosipeli—Maciu, Marika, Luke, kei na Joni—eratou tukuna vei keda e levu sara na ka me baleta na bula i Jisu Karisito, nona cakacaka, kei na nona itovo.
16 E dau kilai levu o Jisu me “[i]Vakavuvuli.” (Joni 1:38; 13:13) Na cava e dau vakavulica? E dau vakavulica ga vakalevu “nai tukutuku-vinaka ni matanitu”—oya na Matanitu ni Kalou, na matanitu vakalomalagi ena qai lewa na vuravura kece, ena kauta tale ga mai na veika uasivi vei ira era talairawarawa vua na Kalou. (Maciu 4:23) E itukutuku i cei oqo? A kaya sara ga o Jisu: “Sa sega ni noqu na noqui vakavuvuli, sa nona ga ka talai au mai,” oya o Jiova. (Joni 7:16) E kila o Jisu ni vinakata o Tamana me rogoca na kawatamata na itukutuku vinaka ni Nona Matanitu. Na cava sara mada na Matanitu ni Kalou? Na cava ena mai vakayacora? Eda na qai vulica oqo ena Wase 8.
17 E dau veivakavulici e vei o Jisu? Ena veivanua kece ga e tu kina na tamata—ena loma ni vanua, ena koro lelevu, ena veikoro lalai, ena makete, vaka kina ena veivale. O Jisu e sega ni waraki ira na tamata mera lako mai vua. E lakovi ira sara ga yani. (Marika 6:56; Luke 19:5, 6) Na cava e gumatuataka sara ga kina o Jisu na cakacaka vakavunau kei na veivakavulici? Baleta ni oya sara ga na loma ni Kalou vua. E dau cakava ga o Jisu na loma i Tamana. (Joni 8:28, 29) Ia, e tiko tale e dua na vuna e dau vunau kina o koya. E lomani ira na lewe vuqa era lako mai mera mai raici koya. (Maciu 9:35, 36) O ira na lewe vuqa oqo era vakaloloma tu baleta nira weletaka na iliuliu ni lotu na nodra itavi mera vakavulici ira ena ka dina me baleti koya na Kalou kei na loma ni Kalou se nona inaki. E raica rawa o Jisu nira waloloi tu vakayalo, o koya gona e dodonu mera rogoca na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou.
18 E dau veinanumi o Jisu. E kauai ni raica na leqa kei na rarawa e sotava na tamata. E laurai votu nona yalovinaka, kei na nona yalorawarawa. O ira mada ga na gone era taleitaki koya. (Marika 10:13-16) E sega ni dau veitovaki o Jisu. E cata na veidabui kei na veivakalolomataki. (Maciu 21:12, 13) E dokai ira na yalewa, vakauasivi ni gauna oya era dau beci, ra sega ni kauaitaki. (Joni 4:9, 27) E yalomalumalumu dina o Jisu. Dua na gauna e vuya na yavadratou na nona yapositolo, na itavi era dau qarava ga na bobula.
19 E kauaitaki ira na lewenivanua o Jisu, e tarai koya tale ga na nodra rarawa. E laurai votu oqo ena gauna e cakamana kina ena kaukaua ni yalo tabu ni Kalou. (Maciu 14:14) Dua na kena ivakaraitaki, a lako mai vua e dua na turaga e tauvi vukavuka qai kaya: “Kevaka sa lomamuni, sa rawa mo ni vakasavasavataki au.” E tarai Jisu sara ga na nona mosi kei na nona rarawa na turaga oqo. Mani dodoka yani na ligana o Jisu, tarai koya qai kaya: “Au sa vinakata; mo savasava mai!” E bula na turaga tauvimate oya! (Marika 1:40-42, VV) Sega ni vakabekataki ni na tarai koya sara ga na yalololoma i Jisu.
YALODINA ME YACOVA NA MATE
20 E ivakaraitaki vinaka duadua ni yalodina o Jisu. E yalodina tu ga vua na Tamana vakalomalagi e dina ni sotava e levu sara na ka rarawa kei na veitusaqati. E dei tu ga o Jisu ena nona sabaya na veitemaki nei Setani. (Maciu 4:1-11) Dua na gauna, era a sega mada ga ni vakabauti Jisu na wekana, ra vakalialiai koya ena nodra kaya ni “sa lialia.” (Marika 3:21) Ia, e sega ni laiva oya me vakayalolailaitaki koya; e vakayacora tiko ga na cakacaka i Tamana. E vosa vakacacataki, e vakalialiai, ia e tauri koya vinaka tu ga, e sega vakadua ni via cakava e so na itovo kaukaua vei ira era tusaqati koya voli.—1 Pita 2:21-23.
21 E yalodina tu ga o Jisu me yacova sara nona mate—na mate vakaloloma qai mate mosimosi ena ligadra na kena meca. (Filipai 2:8) Vakasamataka mada na veika rarawa e vosota ena iotioti ni siga ni nona bula vakatamata. E vesu, ra beitaki koya na ivakadinadina vakailasu, ra totogitaki koya na turaganilewa dauveivakaisini, ra dredrevaki koya na lewevuqa, ra qai vakararawataki koya na sotia. E vako ena kau, ena iotioti ni nona icegu, sa qai kaya: “Sa oti!” (Joni 19:30, VV; Cakacaka 5:30) Ia, ni oti e tolu na siga mai na nona mate, sa qai vakaturi koya lesu o Tamana ina bula vakayalo. (1 Pita 3:18, VV) Oti e vica na macawa sa qai suka i lomalagi. E kea, “sa qai tiko sobu e na liga i matau ni Kalou” qai waraka tiko me soli vua na itutu vakatui.—Iperiu 10:12, 13.
22 Na cava e rawata o Jisu ena vuku ni nona yalodina me yacova na mate? Na mate i Jisu e dolava na sala me rawati kina na bula tawamudu ena parataisi e vuravura, me salavata ga kei na inaki taumada i Jiova. E rawati vakacava oqo? Ena qai tasereki ena wase e tarava.
NA KA E KAYA NA IVOLATABU
- Na parofisai era vakayacori kei na ka e cavuta sara ga na Kalou e vakadinadinataka ni o Jisu na Mesaia, se Karisito.—Maciu 16:16.
- Dua na gauna balavu nona bula tu vakayalo mai lomalagi o Jisu ni bera ni qai mai bula e vuravura.—Joni 3:13.
- E ivakavuvuli o Jisu, e dau veikauaitaki, e ivakaraitaki vakasakiti tale ga ena nona talairawarawa vua na Kalou.—Maciu 9:35, 36.
* Raica na iKuri ena so tale na ivakamacala me baleta na parofisai i Taniela e vakayacori vei Jisu.
# E vakatokai o Jiova me Tama baleta ni bulia na ka kece ga. (Aisea 64:8) E buli Jisu, oya na vuna e vakatokai kina o Jisu me luve ni Kalou. Na yavu vata ga oqo era vakatokai kina e so tale na ibulibuli vakayalo mera luve ni Kalou, vaka tale ga kina na tamata o Atama.—Jope 1:6; Luke 3:38.
% Raica na iKuri ni vakaraitaki kina e so tale na ivakadinadina me dusia ni o koya na ulumatua ni Kalou e sega ni tautauvata kei na Kalou.
Taro ni Vuli
1, 2. (a) Na nomu kila e dua na tamata rogo e sega ni kena ibalebale ni o sa kilai koya vinaka. Ena vuku ni cava? (b) Na cava e sega ni matata tu vei ira e levu me baleti Jisu?
3. Na cava e bibi kina mo kila na ka dina me baleti Jisu?
4. Na cava na ibalebale ni rua na icavuti oqo na “Mesaia” kei na “Karisito”?
5. Na cava eratou a sega tale ni vakatitiqataka na tisaipeli i Jisu?
6. E rawa ni vakatauvatani kei na cava na nona vukei ira na yalodina o Jiova mera kila rawa se o cei na Mesaia?
7. Na cava e rua na parofisai e mai vakayacori vei Jisu?
8, 9. Na ivakadinadina cava e qai mai matata kina ena gauna ni papitaiso i Jisu ni o koya sara ga na Mesaia?
10. Na cava e kaya na iVolatabu me baleti Jisu ni bera ni mai bula e vuravura?
11. E vakaraitaka vakacava na iVolatabu ni o Jisu e Luve i Jiova vakamareqeti duadua?
12. Eda kila vakacava ni o koya na ulumatua ni Kalou e sega ni tautauvata kei na Kalou?
13. Ni kaya na iVolatabu ni o koya na Luve ni Kalou e “i yaloyalo ni Kalou tawa raici,” na cava e kena ibalebale?
14. E mai sucu vakatamata vakacava na Ulumatua i Jiova?
15. Na cava eda kaya kina ni noda kilai Jisu vinaka eda mai kilai Jiova vinaka tale ga kina?
16. Na cava e dau vakavulica vakalevu o Jisu? E kauta mai vei na ka e vakavulica?
17. E dau veivakavulici e vei o Jisu? Na cava e gumatuataka kina na nona veivakavulici?
18. Na itovo cava i Jisu o taleitaka vakalevu?
19. Na ivakaraitaki cava e dusia ni kauaitaki ira na lewenivanua o Jisu, e tarai koya tale ga na nodra rarawa?
20, 21. Ena sala cava e ivakaraitaki kina o Jisu ni yalodina vua na Kalou?
22. Na cava e mai rawata o Jisu ena vuku ni nona yalodina me yacova na mate?
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn