Ni sa vakacabora vakadua na isoro sa cakava kina ko koya na ka kecega e yaga vei ira sa vakasavasavataki tiko. – Iperiu 10:14
E veivanua kece au lako kina e daidai, au dau sotavi ira na tamata ka ra vakila tu na itovo ni bula yali. E sega walega ni ra vakila ni sega na ibalebale e na nodra bula, ia era vakila talega na bula galili. E na udolu ni veitaba yabaki e sa sivi yani, e vuqa na turaga kei na marama, era sa vakila vakatitobu talega na itovo ni bula vata oqo. E na so na gauna, era vakila ni sa vaka e vica na milioni na maile na nodra yawa mai vua na Kalou.
Veitalia se lotu cava era lewena, se ra na kaya vakadodonu se segai, e vuqa era saga tiko na veisaututaki kei na Kalou e na vakacabo isoro kei na qaravi itavi. O ira mada ga na tamata qaravi kalou vu e veivanua tani, era cabo isoro me ra vakameautaka kina na nodra dui kalou (lasu). Se kalou cava era sokalou kina na tamata e veiyasa ivuravura, era na dau vakayacora e dua na itovo ni vakacabo isoro, me ra kune veivakadonui kina mai vua na nodra kalou. Na yalodra na tamata, sa vaka e vakayayamo tiko, ka tagica tiko me kunea e dua na sala me ra yaco kina vei Koya na Dauveibuli.
Na vakilai ni yali vakaoqo, e basika mai na dina oqo: ni ra sega ni rawa me ra volekata na Kalou na tamata e na nodra sasaga ga vakai ira. Era gadreva e dua me Dauvakatutusa e na vukudra. Me da raica mada vakavoleka na vuna e sa sala duadua ga me da veiwekani rawa kina kei na Kalou, na Nona soli Koya ko Jisu me imadrali e na vukuda.
NA TAWA YAGA NI VEIYALAYALATI MAKAWA
E dina ni a soli na cakacaka ni vakacabo isoro vakaMosese vei ira na Isireli, ia na kena ibalebale e yaga vei keda kece na tamata. Na imadrali, ko ira na bete, na icabocabo-ni-soro e na Loqi Tabu Sara, kei na veitiki kece ni Vale Tabu, era ivakatakarakara vakayago walega ni veika vakalomalagi ka ra se sega ni laurai votu. (Iperiu 8:4-5).
Ia sa curu ki na kena ikarua na bete levu duadua ga, vakadua ga e na veiyabaki, ka kauta na dra, e sa vakacabora e na vukuna, e na vuku talega ni nodra vakacala ka na tamata: a sa vakatakila na Yalo Tabu na ka oqo, ni sa sega ni vakarairaitaki mai na sala ki na loqi tabu sara, e na gauna sa tu ga kina na vale tabu ka taumada. A kena ivakatakarakara walega oqori, ka yacova na gauna oqo, sa vakacabori kina na imadrali kei na isoro, o koya sa sega ni vakasavasavataka rawa na nona lewa e loma ko koya sa mai lotu; (e na kakana kei na ka-ni-gunu, kei na vuivui vakavuqa) kei na veivakaro vakavuravura, sa lesi me yaco mada na gauna ni veivakadodonutaki. (Iperiu 9:7-10).
Na imatai ni veiyalayalati, o koya ka yavutaki e na nodra talairawarawa ki na lawa na tamata, kei na vakacabori ni isoro manumanu, e a sega ni ka tudei me vaka na ikarua ni veiyalayalati, o koya ka a basika e na lako mai nei Jisu Karisito, ka yavutaki e na loloma kei na vakabauta. “Ia ko Mosese sa soli kina na vunau; ko Jisu Karisito sa yaco kina na loloma kei na dina” (Joni 1:17).
E a sega ni vakayacora rawa na veivakaduavatataki vua na Kalou na veiyalayalati makawa, kei na savai ni dukadukali ni ivalavala ca, o koya ka sa vakabobulataka tu mai vakadede na kawa ni tamata. Na inaki ni vakacabo isoro, o ya me vakalesuya mai ki na vakasama ni tamata na nona i valavala ca, ka vakamatatataka talega na vua ni caka ca.
E a solia na Turaga na ivakaro momona, matata ka taubibi, me baleta na vua ni valavala ca, e na nona tukuna na parofita ko Isikeli, “Na yalo sai valavala ca, e na mate ga” ( Isikeli 18:20). E na sega ni vakatarai Jiova na Nona yalododonu kei na Nona yalosavasava, me vosota na ivalavala ca, e na Nona solia wale tu ga na ivakaro vaKalou me caka na veivosoti oqori. E sega ni rawa me rai sobu mai ka kaya, “E a vinaka na nomu inaki ni cakava na cala o ya, ka mo kua ni leqataka,” se “Ko a tamata vinaka e na macawa sa oti, ka’u na sega ni wilika kina na nomu caka ca.”
Au nanuma sara na noqu a raivotutaka na Kalou e na dua na siga, e na Nona serau kei na cecere ni Nona itutu vakaTui. E a vakatubu qoroqoro dina vei au na savasava kei na lagilagi ni raivotu o ya. E na kena drodrova mai vakayauyau na yaloqu na Nona lagilagi, au a vakila sara ga na Nona yalosavasava dina na Kalou. E sa qai vakadeitaka sara ki na yaloqu, ni sa dredre sara me vakawaletaka na ivalavala ca na Nona yalosavasava na Kalou. E kaya na iVola Tabu, “Ni sa kena isau ni valavala ca na mate” (Roma 6:23). Ia, na noqu mate se na nomu mate, e na sega ni sauma rawa na nodaru dinau vua na Kalou, se me sauma na isau ni nodaru ivalavala ca. E sega na kaukauwa e na dra ni manumanu se e na sasaga vakatamata me na veirauti. Na imadrali duadua ga e veirauti me sauma na isau ni noda ivalavala ca, ka vakaduavatataki keda tale vua na Kalou, sa ikoya na dra tawacala ka a vakadavea ko Jisu e na kauveilatai.
Na cakacaka ni vakacabo isoro, e a nakiti talega me dusimaka vei keda na noda gadreva na vakaduavatataki vua na Kalou, kei na noda veitokani kei Koya. Kevaka me na levea na mate na tamata e na vuku ni nona ivalavala ca, ka me kua ni bula vakatikitiki mai vua na Kalou, ia sa dodonu me dua e kena isosomi me mate e na vukuna. Oqo sara ga na uto ni itukutuku me baleta na cakacaka ni vakacabo isoro.
NA BIBI NI VEIYALAYALATI VOU
E dua na leqa levu e na cakacaka ni vakacabo isoro, o ya na kena sega ni tudei na yaga ni isoro e vakacabori. E a yaga na imadrali me baleta na kena buluti e dua na caka cala, ia kevaka e yaco tale e dua na caka cala, e gadrevi me dua tale na imadrali vou me vakacabori e na icabocabo-ni-soro. E sega tale beka ni dua na ivakamacala e matata cake, me tukuna na bibi ni dave ni dra nei Jisu, me vaka na ivakamacala e koto oqori e ra:
Kevaka sa vinaka oqori sa taumada, e sega tale ni vakasaqarai e dua tani. (Iperiu 8:7)
Ni sa dredre sara me kauta tani na ivalavala ca na dra ni pulumokau kei na me. O koya oqo sa kaya kina ko koya ni sa lako mai ki vuravura, “Ai soro kei na imadrali ko sa sega ni vinakata, ia ko sa vakarautaka ga vei au na yago.“ Sa kaya eliu ko koya, Ai soro kei na imadrali kei na isoro kama kei na isoro sa sorovaki kina na ivalavala ca, ko sa sega ni vinakata, se rekitaka (o koya sa vakacabori me vaka na ivunau), sa qai kaya ko koya, “Raica, au sa lako mai me’u cakava na ka ko sa vinakata. Sa kauta tani ko koya na imatai, me vakayacora na kena ikarua. (Iperiu 10:4-5, 8-9).
NA DRA NEI JISU E SA SAUMA NA ISAU
E a vakasavasavataki na bete levu ni Veiyalayalati Makawa, ka vakakina na Vale ni Kalou, e na dra. E na Siga ni Veibuluti e na veiyabaki, e a curu ki na Loqi Tabu Sara na bete levu, ka kauta tiko e dua na beseni dra, me la’ki kureitaka vou tale na dra e na icabocabo-ni-bulubulu. Oqo na ivakatakarakara ni veika me na mai cakava ko Jisu e na Nona mate e na kauveilatai.
Ia sa dodonu kina me vakasavasavataki na ivakatakarakara ni veika mai lomalagi e na veika oqo; ia na veika dina sa vakalomalagi sa vakasavasavataki e na isoro e uasivi cake vei ira. Ni sa sega ni curu na Karisito ki na loqi tabu sa caka e na liga, oqori sa ivakatakarakara ga ni ka dina; sa curu ki na lomalagi dina ga, me raira edaidaii e na mata ni Kalou e na vukuda. (Iperiu 9:23-24).
E sa cecere cake na mate nei Jisu e na kauveilatai, mai na dra ni udolu vakaudolu na imadrali manumanu. (Maika 6:7) Na Nona cakacaka vakabete levu ni veivakatusai e na kedrau maliwa na Kalou kei na tamata, e sa cecere cake sara mai vei ira na bete taucoko e na veitaba gauna kece.
Ia sa lako mai na Karisito, a sa bete levu e na ka vinaka e na muri mai, e na vale tabu levu ka uasivi cake na kena vinaka, e sega ni tara e na liga, ni sa sega ni caka vakakina; e sega talega e na dra ni me kei na luve ni pulumokau, e na nona dra ga sa curu vakadua ki na loqi tabu sara, ni sa rawata me solia na bula tawa mudu. Ia kevaka sa yaga na dra ni pulumokau kei na me, kei na dravusa ni pulumokau yalewa ni sa kureitaki vei ira sa dukadukali, me savasava kina na yagodra: e na vakatanievei na dra nei Karisito, o koya ka vakacabori koya vua na Kalou e na vuku ni Yalo Tabu tawa mudu ia ka sega vua na ca, e na sega beka ni rawarawa sara me vui laivi kina na nomudou lewa-eloma mai na cakacaka sa ka ni mate, mo dou qarava na Kalou bula?
O koya oqo sa yaco kina ko koya me dautataro e na veiyalayalati vou, me ra rawata kina ko ira ka kacivi na ivotavota tawa mudu ka yalataki, e na vuku ni nona mate, sa isoro ni valavala ca ka caka oti e na gauna ni veiyalayalati taumada. (Iperiu 9:11-15)
E Amerika, era solia na nodra veivakadonui na tamata ki na dua na veiyalayalati, e na nodra sainitaka na yacadra e na pepa ni veiyalayalati o ya. Era qai sainitaka talega na ivakadinadina (witness) na veiyalayalati o ya. E qai kena iotioti, na kena sitabataki na veiyalayalati o ya mai vua na loya. E na vakasama vakayalo, e sa vakadonuya, vakadinadinataka, ka sitabataka talega na Kalou na veiyalayalati vata kei keda na tamata, e na dra – na dra nei Koya na Luvena duabau, ko Jisu Karisito.
Na inaki ni dra ni vakacabo isoro, o ya me yaco rawa kina na buluti ni valavala ca. “Ia sa ibulubulu ni noda ivalavala ca ko koya; a sa sega e na vuku ni noda walega, e na vuku talega ni nodra na kai vuravura kecega” (1 Joni 2:2). Me caka na “bulubulu,” e kena ibalebale me vakaduavatataka se me vakameautaka se me vakayalovinakataka. Oqo dina na inaki ni vakadavei ni dra me imadrali, ka sa vakameautaki kina na Yalo ni Kalou yalosavasava. E na vuku ni Nona loloma tawa yalani vei keda na Kalou, e a sauma kina na isau ni dinau ni noda ivalavala ca. Na dra i Jisu e sa sauma kece sara na noda dinau!
Ni sa ivalavala ca ko ira kecega na tamata, ka ra sega ni yacova na ka e vakarokorokotaki kina na Kalou; a ra sa vakadonui walega e na nona loloma ni sa volia na bula ko Jisu Karisito: o koya sa lesia na Kalou me ibulubulu vei ira sa vakabauta, e na nona dra, me vakatakila na nona ivalavala dodonu ni sa sega ni sauma na ivalavala ca sa caka oti, ka ni sa vosota na Kalou; io, me vakatakila e na gauna oqo na nona yalododonu; me sa dodonu ko koya, ka vakadonui koya sa vakabauti Jisu. (Roma 3:23-26).
Me da dikeva mada vakavoleka na sala e a sauma kina ko Jisu na dinau ka rawa ni sauma duadua ga o Koya, ka veivakaduavatataki keda kina vua na Kalou, ka vakatarai keda talega me da rawata na bula tawamudu.
NA IVOLATUKUTUKU KEI KALIVARI
E na veiyabaki, e udolu vakaudolu na saravanua era veisiko mai e Jerusalemi, ka ra taubaletaka na veisala ka dau taubale kina ko Jisu. Era veikau na dau veivakasarasarataki ki na Garden Tomb, na ibulubulu ka vakabauti ni a tucake tale kina mai na mate ko Jisu. Ni oti na sarasara e na delana ni veiolive, era qai kau cake na saravanua e na dua na sala, me ra yaco yani ki na dua na vatavata ni sarasara rewaicake, na vanua era rawa ni sarava sobu mai kina na veisala e na koro makawa ko Jerusalemi.
Ni ko duri tu e na vatavata o ya, e na dreti na nomu rai ki na dua na delana kei na bari-ni-savu ki na yasana i mawi. Na bari-ni-savu oqo e qivoqivora ka qaqakilo na babana, ka da rawa ni raica kina, e na veilutuki ni veivanua rarama kei na veivanua rurugu, na ivakatakarakara ni qavokavoka ni tamata. E na qai kaya mai o koya ka veivakasarasarataki tiko, ni oqori na delana ko Kalivari, ka yacana e na vosa vakaIperiu, ko Golgotha, na yasana ni qavokavoka.
E na gauna nei Jisu, ni cavuti ni yaca “Kalivari”, e dau vakatubu rere e lomadra na tamata, vakabibi vei ira na dau basulawa, ni kilai raraba tu ni vanua ni veikuna ko Kalivari, ka vaka beka na idabedabe ni veikuna (electric chair), se na rumu ni kasi gaga (gas chamber) e na gauna nikua. E na rua na udolu na yabaki sa oti, na delana lailai o ya, e a vanua yaga e na kena cicivaki na cakacaka ni veitotogitaki ni matanitu vakaRoma. E a dua vei ira na vanua ka ra vakayagataka na kai Roma, me ra cakava kina na veivakamatei e na kauveilatai, e dua na itotogi mate ka veivakararawataki duadua. E na loma ni vica na auwa ni veivakatotogitaki – e so e rawa ni vakasiga sara na kena dede – na tamata e totogitaki, e na rube tu e maliwa kei lomalagi kei vuravura, ka na lili tu mai na ivako ka coba tu e ligana kei na yavana.
E na delana lailai o ya, e tiko kina e dua na ibulubulu ka vakatawani tu e na kedra ivakananumi e vuqa ka ra bulu tu e kea. Ia, vei ira na Jiu ka ra bula e kea e daidai, ko Kalivari e sa dua walega na ibulubulu, na vanua era la’ki bulu kina na yago ni mate. Ko ira na Muslim, o ira ka ra vakamuria na lotu vakaIslam, era vakatoka me vanua ka a vakararawataki kina ko Jisu, e dua vei ira na parofita lalai.
Ki vei ira e so na tamata tawalotu, ka vakakina vei ira era sega ni vakabauta na Kalou, ko Kalivari e yaca ka dau veiwalitaki, ka vu ni nodra veivakalialiai. Vei ira na dau vakasama vakatitobu, ko Kalivari e vanua walega ka a mate kina e dua na tamata na yacana ko Jisu. Era na rairai kaya beka ni a sega ni dodonu na nona mate, ia era sega ni raica kina e dua na ka me bibi e na noda bula vakayalo na tamata. E so era na kaya beka, “E a sega dina ga ni Luve ni Kalou, baleta na Kalou e sega ni mate rawa. Kevaka e sa yali na yago iJisu, e rairai sega beka ga ni mate, ia e a mavoa beka ga vakaca ka qai bula vinaka tale mai. Se, ratou a butakoca na yagona na nona tisaipeli ka la’ki vunitaka, ka ratou qai lasutaka ni sa tucake tale mai na mate.”
Ia, e na Nona ituvatuva cecere na Tamada vakalomalagi, ko Kalivari e a vanua ka nakiti me caka kina na cakacaka ka na veisautaki vuravura taucoko e na kena revurevu, na cakacaka ni veivakaduavatataki ni Kalou kei na tamata. E a digitaka na Kalou na delana lailai o ya me icabocabo-ni-soro ka na vakacabori kina na imadrali cecere duadua. E na Nona vuku tawa yalani ka tawa kilai rawa, e a cakava na delana o ya, me tikina ka na vakadavea kina na Nona dra na Luve ni Kalou, me buluti kina na noda ivalavala ca.
Ki vei ira era sa vosoti ka ra sa wili me ra luve ni Kalou, ko Kalivari e sa tikina tabu. E delana o ya, e a sauma kina na Luve ni Kalou na isau ni nodra bula tawamudu. E na tawamudu na kena tu me ivakananumi ni Nona vakararawataki kei na Nona a cabori me imadrali e na vukudra.
NA VAKARARAWATAKI NEI JISU
RARAWA NI YALO
E na wase 1, au a vakamacalataka kina e dua na wase ni noqu raivotu ka a vakatakilai vei au me baleta na mate nei Jisu e na kauveilatai. E a vakatarai au talega na Kalou me’u raici Jisu e na were mai Kecisemani, na yasana ka a la’ki masu kina, e na bogi ni se bera Nona mate. E kaya na iVola Tabu, “Ia ni sa yaluma sara, sa masu vagumatua cake kina: ia na nona buno sa vaka na titiri ni dra ni sa lutu ki na qele” (Luke 22:44). Au a rogoci Jisu ni kaya vei ratou na Nona tisaipeli, “Sa rarawa vakalevu na yaloqu, me vaka ka’u na mate” (Maciu 26:38).
Au a raica ka’u vakila talega na tarabi vakalevu ni Nona ilesilesi; e a taqa kece tu e tabana na kena bibi. Au vakabauta ni a colata rawa ga na icolacola bibi o ya, baleta ni sa Luve ni Kalou. Ia, e a colata rawa vakavinaka dina! Ia e na Nona wili talega me Luve ni Tamata, e a malumalumu na Yagona, ka sa laurai votu Vua na kena bibi na icolacola o ya. Ia, oqo e se qai kena itekivu, ka ni sega walega me na vakarau vakamatei, ia e na sotava e vuqa na ka ni veivakararawataki ni bera na Nona qai vakamatei e na kauveilatai.
LIUMURITAKI
E na noqu raivotu, au a raici ira kina na vakaitavi vakalevu duadua e na vakamatei nei Jisu. Vei ira kece ka’u raica e na raivotu, e a kena lolovira duadua ko Jiutasa, baleta ni a sa tisaipeli tu mai nei Jisu me tolu veimama na yabaki, ka qai vuki me veiliumuritaki e na vuku ni nona yalokocokoco. E na vuku walega ni tolusagavulu na tiki ni siliva, e a liumuritaki Jisu kina vei ira ka ra a vakasasataka tiko mai na Turaga. E kaya na iVola Tabu ni a curumi Jiutasa Isikarioti ko Setani (Luke 22:3).
E vakasisila ka veidabui na sala e muria ko Jiutasa me veiliumuritaki kina. E a liutaki ira na bete, kei ira na kavetani ni vale-ni-soro, ka vakakina ko ira na qase-ni-lotu, kei na dua na ilawalawa levu, ki na yasana e masu tiko kina ko Jisu. Ni sa yaco yani e kea, e a qai lako ka reguci Jisu. E tarogi koya na Turaga, “I Jiutasa, ko sa solia yani na Luve ni tamata ni ko sa reguca, oi?” (Luke 22:48). E a sotava na Luve ni Kalou na veiliumuritaki oqo mai vua e dua ka a lewe ni Nona ilawalawa voleka duadua.
Au a qai raici ira talega na bete kei na vunivola. E kaya na iVola Tabu, ni bera na Nona vakamatei ko Jisu, “A ra sa veinanuyaka ko ira na bete levu kei ira na vu-ni-vola se ra na vakamatei koya vakaevei” (Luke 22:2). Ko ira na iliuliu ni lotu oqo, o ira ka ra vakarokorokotaki ka dokai mai vei ira na Jiu, era a imatai ni domo e rogo e na kena kacivaki me mate ko Jisu. O ira oqo, era a imatai vei ira na drau na tamata era sa soqoni vata me ra kacivaka na nodra ile me mate ko Jisu.
WAROLAKI KA VAKALIALIAI
Au a vakadinadinataka talega e dua na iwase ni Nona vakararawataki ko Jisu: e a warolaki vakaca sara mai vei ira na vesuki Koya tu. Au qai raici ira na iliuliu ni lotu oqo, e na nodra sa kauta na Karisito ki nona itikotiko na nodra iliuliu na bete levu. Era sa qai tekivu vakatarogi Koya. Era vauca na matana e na isulu, ka qai sabica na matana. E na nodra vakayacora tiko vua na itovo oqo, era qai tarogi Koya e na vosa kaukauwa, “Tukuna mai, se ko cei sa sabici iko” (Luke 22:64). E a ia tiko na veimoku oqo e na bogi taucoko o ya.
Ni sa kida mai na mataka, era sa ia sara na veivosaki na iliuliu ni lotu. Era a beitaki Jisu vakailasu, ka ra sa kacivaka sara na itukutuku, ni ko Jisu e cala e na Nona vosabecataka na lotu. Era sa qai kauti Koya vei Pailato, na kovana ni matanitu vakaRoma.
E na nona rogoca ko Pailato ni kai Kalili ko Jisu, e a qai vakatalai Koya vei Eroti, o koya e dua e vakailesilesi ka qarava na vanua vakaKalili. Ni sa vakalialiai Jisu oti ko Eroti, e a qai vakasulumi Koya e na dua na isulu lokaloka vakatui, ka qai talai Koya lesu tale vei Pailato. E kaya vei keda na iVola Tabu, e na siga o ya, e rau a veivakameautaki kina ko Eroti kei Pailato, ni sa dede na gauna e rau a veimecaki tu mai kina (Luke 23:12). E a sa mai vakavinakataki tale na nodrau veimaliwai, e na nodrau vakaitavi ruarua e na cakacaka duka ni vakararawataki Jisu.
BEITAKI VAKAILASU ME MATE
Ni sa oti na veika oqori, sa qai kauti Jisu ko Pailato vei ira na iliuliu ni lotu kei ira na tamata. E a vakabauta tu ko Pailato ni sega na cala nei Jisu, ka a via sereki Koya. Ia, e macala vei keda ni a lomalomarua me cakava na ka dodonu se me vakalomavinakataki ira na tamata.
Au a qai raica ni a laveta na ligana ko Pailato, ka ra sa vagagalu sara na tamata. E a qai vosa e na domo levu ka matata, ka tarogi ira na tamata era osodrigi tu, se cava era gadreva vua me cakava vei Jisu. Era sa qai yavalati ira na tamata ko ira na bete levu, me ra kaya yani vei Pailato na lomadra. Sa vakatubura vakalevu na nodra cudru na nodra vosa na bete, ka ra sa kailavaka yani na tamata, “Vakota ki na kauveilatai!” (Marika 15:13).
E na nona gadreva me riba tani mai na vanua e na rawa ni beitaki kina vua na veivakamatei oqo, e a qai vuya na ligana e na beseni wai ko Pailato, ka kaya, “Dou kauti koya ka vakota ki na kauveilatai: ni’u sa sega ni kunea vua e dua na ivalavala ca” (Joni 19:6).
E sa qai vakatauca na lewa ni totogi mate vei Jisu, ka vakarota me warolaki ni bera ni qai soli Koya yani me vakoti e na kauveilatai. Au a raica na sotia ni Roma ni sa lave na nona kuita ka qai mokulaka na daku iJisu e na nona igu taucoko.
WAROLAKI VAKACA
Na veikuitataki e na kena itovo era cakava na kai Roma, e sa dua na sala ni veivakararawataki kaukauwa duadua. E dau vesu na ligana ruarua ki na dua na duru o koya me moku, o ya ni lave tu na ligana e dela ni uluna. Ko ira na sotia ni Roma ka ra dau veimoku, era sa vulica vinaka na veikuitataki, ka sa nodra mesamesa na solia na mosi e warumisa duadua.
Na kuita era vakayagataka e tautauvata kei na cat-o’-nine-tails, o ya na mataqali ka tali e na kuli ni manumanu, ka qai vica vata na buina e vesuvesu kina na tikitiki ni sui kei na kaukamea lalai. Na veigauna e tau kina na kuita oqo vua e dua, na kena warumisa e na vakavurea votu mai na vuce damudamu e na kuli ni yago. Na tikitiki ni sui kei na kaukamea lalai, era na qai tava na kuli ka sa vuce tu, me sa qai kekeli vakatitobu ga na kuita o ya. E na gauna e qai mudu kina na veimoku oqo, era sa na lili sobu tu mai na tikitiki ni kuli kei na lewe, mai na yago ikoya e warolaki, ka sa na yali vakalevu mai vua na dra.
VAKALIALIAI KA VOSACATAKI
E sa qai soli Jisu yani ko Pailato me vakamatei. Na ilawalawa sotia ni Roma kece ka ra lesi ki na itavi o ya, era sa qai wavoliti Jisu, ka vakalialiai Koya me baleta na Nona kaya ni nodra tui na Jiu. Era luvata na Nona isulu kece, ka qai vakasulumi Koya e na dua na kote damudamu, ka tura e ligana e dua na gasau. Au qai raica na nodra sa talia na wavotovotoa me buli kina e dua na isala vakatui. Era tekiduru e matana e na vakarokoroko veidabui, ka ra qai kasivita na Matana.
Au raica tu ni ra sa vakadarama Vua na isala wavotovotoa o ya, ka ra qai biliga sobu vakaukauwa e ulu iJisu. Ni ra sa wale e na vakalialiai Koya tiko, e qai tu e dua vei ira, ka tekivu samuta sobu na isala o ya e ulu iJisu, e na gasau vavaku ka a soli Vua. Na iVola Tabu e vakamacalataka na itovo lolovira oqo ni kaya:
Ka ra sa qai talia e dua na isala e na wa-votovotoa, era sa vakaisalataki koya kina, ka tura e ligana i matau e dua na gasau: a ra sa tekiduru e matana, a ra sa vakalialiai koya, ka kaya, Sa loloma, na nodra Tui na kai Jutia! A ra sa qai kasivita, ka kauta na gasau, ka waroca na uluna. Ia ni ra sa vakalialia oti, era sa luvata vua na isulu, ka vakasuluma e na nona isulu dina; ka kauta yani me ra vakota ki na kauveilatai. (Maciu 27:29-31)
Ia ko Pailato kei Eroti, e a tu vei rau ruarua na kaukauwa kei na galala me rau sereki Jisu, e na gauna rau a sa kila kina ni sega na cala nei Jisu me tau kina vua na itotogi mate. Ia, e vesuki rau ruarua tu na leqa ni via vakalomavinakataki ira na tamata, ka rau sega kina ni via sereki Jisu. E na nodra a warolaki Jisu tiko na sotia, era a sega ni cegu na iliuliu ni lotu e na nodra kailavaka tiko, “Vakoti koya ki na kauveilatai!” E na nona vakatauca tiko Vua na itotogi mate na nodra iliuliu na kai Roma, era a kacivaka tiko mai na tamata, “Vakoti koya ki na kauveilatai!”
Oqo na veika kece ka a vakararawataki tu kina ko Jisu ni se bera ni kau ki na kauveilatai. Sa rarawa dina na yaloqu ni’u nanumi ira na tamata yalo vakatani ka ra a vakaitavi e na cakacaka duka ka vakavuna na mate nei Jisu. O ira na bete levu, na vunivola, na Farisi kei na vale ni veilewai, era a vakaitavi kece e na nodrau vakauqeti na iluliu ni Roma, me rau vakatauca na itotogi mate vei Jisu, ka me ra qai vakayacora na veivakamatei. Era a duavata kece e na nodra vakayavalati na tamata ka ra soqoni tu e Jerusalemi, me ra kacivaka yani me mate ko Jisu.
Ko ira na Jiu kei ira na kaitani, o ira na turaga kei na nodra tamata cakacaka, ko ira na iliuliu kei na lewenivanua – era a duavata kece e na nodra kailavaka me vakadavei na dra i Jisu. E dau ka ni veiba e na vuqa na gauna, se o cei e a vakavuna dina na vakamatei nei Jisu. Ia, kevaka ko tovolea mo vakadeitaka se o cei na tamata o ya, e sa na bau ka dredre dina mo na kunea e dua na tamata se ilawalawa tamata, ka levu cake na nodra beitaki mai vei ira na kena vo. Ko na rawa ni beitaki Jiutasa, Pailato, se o ira na vakailesilesi e vale ni veilewai, o ira na kai Roma, se ko ira na lewenivanua, ia e a sasaga cokovata mai vei ira kece oqo – kei keda talega.
Na iVola Tabu e vakadeitaka na dina oqo, baleta ni a lako ko Jisu ki na kauveilatai me saumi kina na noda ivalavala ca:
Me vaka na ka sa volai, “Sa sega e dua sa ivalavala dodonu, sa sega sara e dua: sa sega e dua sa kila, sa sega e dua sa vakasaqara na Kalou. Era sa lesu tani kecega, era sa yaco vata me sega ni yaga; sa sega e dua sa ivalavala vinaka, sa sega sara e dua.” (Roma 3:10-12)
Sa sega ni dua na tamata se ilawalawa tamata, e levu cake na nona beitaki mai vei keda na kena vo, e na mate nei Jisu. Me vaka ga na noda sa beitaki e na vuku ni valavala ca, sa vaka talega kina na noda beitaki e na dave ni dra nei Jisu mai Kalivari.
Na raivotu ka a vakaraitaka vei au na Kalou me baleta na mate nei Jisu e na kauveilatai, e se matata vinaka tu ga e noqu vakanananu kei na yaloqu. E sa samuqawetaka tu na iqaqalo ni liga ni Kalou e noqu bula, na iyaloyalo e vuqa me baleta na mate nei Jisu. E sa sivi tale oqo e rua na udolu na yabaki mai na siga ni yaluma o ya. Sa wasei keda tu oqo mai na gauna ni rarawa o ya, e rua na udolu na yabaki. Ia, mai na uto ni yaloqu, au kila dei tu ni o iko kei au, daru sa beitaki talega vata kei ira era a vakayacora na vakamatei nei Jisu.
MATE E NA KAUVEILATAI
Na iyaloyalo ni mate nei Jisu ka ra dau nanuma e vuqa na tamata, o ya, e na Nona a rube tu e na kauveilatai. Era sa kila tu ni o ya na ivakarau ni Nona a mate na Turaga, ia era sega ni kila vinaka sara na mosi kei na rarawa e dau salavata mai kei na itovo ni mate vakaoqo.
E na noqu raivotu, au a raici ratou e lewe va na tamata, ni ratou vesuka tu na liga kei na yava iJisu, ka qai dua e tukia na ivako kaukamea, me vakoti Koya tiko ki na kauveilatai. E sega ni ratou vakadodoka vinaka sara na yagona, ia e ratou vakatara Vua e so na galala me rawa ni yavalata na ligana kei na yavana. Au qai kila e muri, ni oqo e ratou a cakava, sega baleta ni ratou lomani Koya, ia me ratou vakalevutaka ga kina na mosi e sotava.
Ni vakaliligi tu vakaoqo e dua na tamata, na kena bibi taucoko e na lili tiko ga mai na ivako ka curu tu e ligana kei na yavana. Na bibi kece ni yagona ka na lili tiko mai na ivako, e na vakavuna na mosi vakaitamera, ka na vakavuna me dodoka na yavana ka biligi koya cake, me vakamamadataka na dre ni ivako e ligana. Ia oqo, e na vakavuna tale na kena dewa na mosi ki na yavana, baleta ni sa na butu sobu tiko vakaukauwa me laveti koya cake kina. Ni sa sega ni vosota rawa na mosi mai na yavana, e sa na vakalaiva na kena bibi me lili tale mai na ivako e ligana. Ni yaco tiko na itovo ni veivakararawataki vakaoqo, me vica na auwa se mani vica sara na siga, sa sega ni lewai rawa na levu ni mosi kei na vutu e sota kaya.
E na veigauna kece e yavala kina ko Jisu, e yacaraka tiko kina na dakuna ka sa warolaki ka mavoa tu, e na varovaroa ni kauveilatai e lili tu kina. E sega ni kunea e dua na vakacegu, e kunea ga kina na mosi ka toroicake tikoga na kena ivakatagedegede.
Na saresarena kei na viciko ni tolona – na veitiki ni yagona ka lewa na nona icegu – e sa na yaco me vakaleqai e na nona lili tu o ya. Sa na sega ni dua na ka e rawa ni cakava, ia e sa na biligi koya cake tale e na nona butu sobu e na ivako e yavana, me vakatarai koya me cegu rawa kina.
E qai dau yaco mai vei koya e lili tu e na kauveilatai na mate, e na kena sa tasogo na nona icegu. E sa na malumalumu sobu tikoga e na dede ni nona lili tu, ka na qai yacovi koya na iotioti ni ka rarawa. Ni sa oti kece na nona kaukauwa, e sa na biti koya na malumalumu levu, ka sa na sega ni qai rawa me biligi koya cake tale me vakaceguya kina na mosi mai ligana, ka sa na tasogo mai na nona icegu.
E qai vakuria na veika kece oqo na nodra vakalialiai Jisu ni sotava tiko na veika mosi oqori.
A ra sa vota na nona isulu, ka ia e na vakawiri madigi. A ra sa tu na lewe vuqa me ra vakaraica. Ko ira talega na turaga era sa vakalialia, ka kaya, “O koya sa dau vakabulai ira na tani; me tei vakabulai koya, kevaka sa Karisito ko koya, na digitaki ni Kalou”. Ko ira talega na sotia era sa vakalialiai koya, a ra sa lako mai vei koya, ka solia vua na wai wiwi, a ra sa kaya, “ Kevaka ko sa nodra Tui na kai Jutia, mani vakabulai iko.” A sa dua na ivola sa toka e cake vua, sa volai e na vosa vaKirisi, kei na vosa vakaRoma, kei na vosa vakaIperiu, “O KOYA OQO NA NODRA TUI NA KAI JUTIA”. A sa vosavakacacataki koya e dua vei rau na tamata caka ca sa rube, ka kaya, “Kevaka ko sa Karisito ko iko, vakabulai iko kei keirau talega.” (Luke 23:34-39).
Me’u tokaruataka tale, na veivakamatei vakaoqo, e dau rawa me vica na siga na kena dede. Ia, kevaka era via vakatotolotaka na ivakalesilesi, na nona mate e dua na tamata beitaki, era na vakaramusutaka na yavana, me kua ni rawa ni biligi koya cake tiko kina. E a vakamatei ko Jisu e na kedrau tadrua e rua na tamata dau basulawa, ka ra sega ni gadreva na iliuliu ni lotu me lili tu ga na yagodratou e na kauveilatai e na siga ni vakacecegu ka sa roro tiko mai e na siga ka tarava. Era sa qai kerei Pailato kina me solia na nona veivakadonui me ra vakaramusutaka na yavadratou. E a vakadonuya ko Pailato, ia ni ra lako yani vei Jisu, era qai kunea ni sa mate tu, ka ra mani sega ni cakava kina vua na lomadra. (Joni 19:31-33).
Ia, e na nodra via vakadeitaka ni sa mate dina ko Jisu, e a qai suaka na tolona e dua na sotia ni Roma, ka vakavuna me tacoka mai na mavoa na dra kei na wai, e dua na ivakatakilakila ni sa mate dina na tamata o ya. E kaya vei keda na iVola Tabu,
Ni sa caka na veika oqo, me vakayacori kina na iVola Tabu, “Me kakua ni musuki e dua na suina.” Ia e dua tale na tiki ni Vola Tabu sa kaya, “Era na raici koya era sa suaka.” (Joni 19:36-37)
Na vakadomobula ni veivakamatei e na kauveilatai, e rairai ca cake sara mai na veivakararawataki vakaloloma au a vakadinadinataka e na noqu raivotu. Sa dodonu kina me da dau nanuma, ni a vosota na veika o ya ko Jisu, me rawa ni da vosoti, veivakaduavatataki kei na Kalou, ka qai soli vei keda na bula galala ka tawamudu.
VAKACOLATI E NA BIBI NI VALAVALA CA
E a solia na yagona, nona vakasama kei na yalona ko Jisu, ki na rarawa ni kauveilatai. E so era dau wilika ga na mosi vakayago ka a sotava ko Jisu. E a sota kaya na mosi vakayago, ia oqori e sega sara ni bibi ke vakatauvatani kei na levu ni mosi tale e so e a sotava.
E na Nona sa rube tu e na kauveilatai, e a vakila na icolacola bibi ni ivalavala ca ni tamata kece era sa bula e vuravura. E dodonu me da dau nanuma ni ko Jisu Karisito e a sega ni bau caka cala vakadua, ia, e a qai vakacolati Vua na noda ivalavala ca taucoko na tamata e na dua ga na gauna. Oqori e sa na dua na icolacola ka na sega ni dua e colata rawa. Ka kena ikuri, baleta ni sa Kalou yalosavasava na noda Kalou, ka sa ka vakasisila Vua na ivalavala ca, e a tu vakasuka kina mai vei Luvena ko Tamana. Oqo e se qai matai ni gauna me cakava vakakina na Kalou. E a vakila ko Jisu na Nona sa yawaki Koya ko Tamana, me vaka ga na Nona sa yawaki keda tu mai na Kalou. E a tu sara ga vakai koya ko Jisu e na gauna ko ya, ka sa vakila vakatitobu dina na galili!
E A SOTAVA KECE KO JISU NA VEIKA E GADREVI ME IMADRALI E NA VUKUDA
NA IMADRALI KA SEGA NI VOLI RAWA
E na wase e 4, eda a raica kina ni o koya ka vakacabo isoro e na veiyalayalati makawa, e gadrevi me cabora na imadrali manumanu se na vua ni itei ka taukena sara ga o koya. E na Nona a cabora na isoro cecere duadua e na vukuda, e a solia kina ko Jisu na ka mareqeti duadua ka taukena – o ya na Nona bula.
A ka oqo sa lomani au kina ko Tamaqu, ni’u sa solia na noqu bula, me’u kauta tale. Sa sega e dua sa kovea oqo vei au, ia ka’u sa solia vakai au ga. Au sa rawata me’u solia, ia ka’u sa rawata me’u kauta tale. A ivunau oqo sa solia mai vei au ko Tamaqu. (Joni 10:17-18)
Ko Karisito e a sega ni tamata walega ka a ciqoma na i totogi mai vei ira na tamata yalo ca ka veiqati, me vaka na nodra vakabauta e so. Ia, e a vakatulewataka ka solia e na yalo lomasoli na Nona bula e na vukuda. Na kauveilatai, e sa uto ni ituvatuva tawamudu ni veivakabulai ni Kalou. E a sega walega ni vakaraitayaloyalotaki Kalivari na Kalou, ia e a navuca talega na kena vakayacori. E sega vei ira na tamata yalo vakatani na kaukauwa, veitalia sara na kedra levu kei na nodra raravisa, me ra vakota rawa na Luve ni Kalou ki na kauveilatai, vakavo ga ke sa vakatara na Kalou, ka qai talairawarawa talega kina na Luvena.
A IMADRALI SAVASAVA VAKAOTI
Mo nanuma talega ni imadrali ka ra cabo e na lawa vakaMosese, e dodonu me ra manumanu ka sega vei ira na dukadukali. Ko Jisu talega, ni cabori me noda imadrali cecere ka keda isosomi, e a gadrevi me savasava, ka a sega na Nona caka cala e mata iTamana e na Nona a soli Koya me keda isosomi. E vuqa na tiki ni Vola Tabu, era vakadinadinataka na Nona yalosavasava kei na Nona vakatabui e mata ni Kalou kei vuravura talega, me vaka oqo:
[ E kaya ko Jisu,] “Ko cei vei kemudou sa vakadinadinataka ni’u sa cala? Ia kevaka ka’u sa vosa dina, dou sa sega ni vakadinati au e na vuku ni cava?” (Joni 8:46)
[ Ko Jisu,] o koya sa sega ni cakava e dua na ka ca, a sa sega ni kune e na gusuna na dauveivakaisini.” (1 Pita 2:22)
Sa vakaraitaki ko koya me kauta tani na noda ivalavala ca; a sa sega na nona ivalavala ca. (1 Joni 3:5)
E sa savasava ka talei vakaoti na dra iJisu. E sa Nona dra na Luvena duabau na Kalou, na Kalou liatamata, ko Karisito Jisu.
Me tiko e na lomamudou na yalo oqo ka tiko talega vei Karisito Jisu: o koya ni sa itovo vata kei na Kalou, sa sega ni vakasama ni sa butako ni sa vakatauvatani kei na Kalou; a sa vakadravudravuataki koya, ka kauta vua na itovo ni tamata dauveiqaravi, a sa caka me tautauvata kei na tamata: ia ni sa kune ni sa itovo vata kei na tamata, sa vakamalumalumutaki koya, a sa talairawarawa me mate, io me mate e na kauveilatai. (Filipai 2:5-8)
Na dra iJisu e vakaraitaka tiko na imadrali savasava ni Nona bula ka sa vakacabori, o koya ka a cabo me isoro ni ivalavala ca ni vuravura taucoko. Na veika kece e na bula ni Karisito e a savasava vakaoti – ka a sega ni laurai kina e dua na dukadukali, se na mawe ni valavala ca. E a talairawarawa vua na Kalou e na kena i vakatagedegede cecere duadua. Sa iMadrali duadua ga ka rawa ni ciqomi mai vua na Kalou, me buluti kina na ivalavala ca ni tamata.
Dou a sega ni voli e na veika e caca walega, e na siliva se na koula, … e na dra talei ga i Karisito, me vaka na lami sa sega ni ca e dua na tikina. O koya sa lesi eliu sa qai tauyavutaki e muri ko vuravura. (1 Pita 1:18-20)
NA IMADRALI E KAU KI NA IBILI NI KORO
E kena ikuri oqo: e a sotava na veika e gadrevi me baleta na isoro ni buluti ni ivalavala ca ko Jisu, e na Nona a la’ki mate e na taudaku ni koro ko Jerusalemi. Me vaka e kaya na iVola Tabu,
Ni sa vakamai e na ibili ni koro na yago ni manumanu oqori, sa kauta na kedra dra ki na loqi tabu ko koya na bete levu me isoro ni valavala ca. O koya ga oqo sa mate kina ko Jisu e taudaku ni matamata ni koro, me vakasavasavataki ira na tamata e na nona dra. (Iperiu 13:11-12)
Na soli dra vakaitamera duadua e na ivolatukutuku kei vuraviura, e a yaco e na kauveilatai mai Kalivari, e na rua na udolu na yabaki sa oti. Na dra duadua ga i Jisu, e rawa me solia na bula, o koya e tawamudu! Na dra ka a dave e na siga o ya, e sa veirauti me vakabulai kina na tamata ivalavala ca kecega era sucu mai ki vuravura, ka na veirauti tiko na kena kaukauwa me veivakabulai me yacova na ivakataotioti.
A IMADRALI ME VEISOSOMITAKI
E dua tale na sala ka sotava kina ko Jisu na veika e gadrevi e na isoro ni bokoci ni ca, o ya ni Nona mate e veisosomitaki. E a yaco me vakameautaki kina na gagadre ni Kalou e na vuku ni veivakadonui kei na kena tau na lewa dodonu. Na Nona dra e sotava taucoko na gagadre o ya, ka qai buluta na ivalavala ca.
Ni da kaya ni veisosomitaki na mate nei Jisu, e kena ibalebale oqo ni ko Jisu Karisito, e a mate e na vukudra na tamata ivalavala ca. Na vosa oqo, “veisosomitaki” e sega ni kunei e na iVola Tabu, me vaka ga ni sega ni kunei talega kina na vosa “kaulotu.” Ia, na vakasama ni veisosomitaki e basika vakavuqa e na iVola Tabu.
E na Nona sauma ko Jisu na noda ivalavala ca, e a sosomitaki ira na tagane kei na yalewa ivalavala ca. O koya e a navuca kina na Tamada e na vuku iJisu “o koya sa sega vua na cala sa qisia ko koya mei soro ni noda ivalavala ca; me vakayacori kina vei keda na veivakadonui ni Kalou e na vukuda” (2 Korinica 5:21).
Me’u tokaruataka, na mate ni Turaga ko Jisu Karisito, e a sega ni nona totogitaki e dua na tamata dau basulawa, se na nona mate e dua ka solia nona bula e na vuku ni veika e vakabauta. E a mate ni veisosomitaki. “Ni sa vakararawataki vakadua na Karisito talega e na vuku ni valavala ca, o koya na caka dodonu e na vukudra na caka cala, me kauti keda kina vua na Kalou, ni sa vakamatei na yagona, a sa vakabulai na yalona” 1 Pita 3:18).
O Jisu, e a sega na Nona ivalavala ca vakai Koya. E a mate me baleti keda, e na vukuda, me keda isosomi. E a mate e na vukuda kece sara, ka ciqoma kina na itotogi ka dodonu me noda.
E na Iperiu 9:5, na vosa vaKirisi ka vakadewataki me icabocabo-ni-bulubulu, ka dusia tiko na itikotiko ni Kalou e na Vale Tabu, e vosa vata talega ka vakayagataki e na veivakayalovinakataki. E sa donu vinaka na kena vakayagataki vakaoqo, baleta na lawa e vakarota na mate e na vuku ni ivalavala ca, ka ni gauna e kureitaki kina na dra e na icabocabo-ni-bulubulu, e vakaraitaka tiko ni sa yaco na mate, ka sa saumi na isau e veiraurau kei na cala.
Na isoro ni dra nei Jisu e sa veirauti vakavinaka me bokoca na noda ivalavala ca, ka me solia vei keda na bula vou. E kaya vei keda na Iperiu,
Ia eda sa vakasavasavataki e na vuku ni lewa oqo, e na yago i Jisu Kairisito ni sa cabori vakadua……Ni sa vakacabora vakadua na isoro sa cakava kina ko koya na ka kecega e yaga vei ira era sa vakasavasavataki tiko. (Iperiu 10:10,14)
E dua vei ira na lesoni levu duadua ni iVola Tabu ka vakaraitaka na kena veirauti na dra veisosomitaki nei Jisu, o ya na italanoa ni Lako Sivia. Na talaidredre nei Ijipita vua na Kalou e a vakavuna na Nona lewa me kau tani kina na nodra bula na gone ulumatua kece ni Ijipita. Na ituvatuva ni Kalou me taqomaki na nodra bula na gone ulumatua ni Isireli e a vakatokai me Lako Sivia.
E a vakaroti me vakamatea e dua na lami na matavuvale yadua ni Isireli, ka me ra qai boroya na kena dra e na dela ni katuba, ka vakakina e na yasa ruarua ni isogo ni nodra veivale. E dina beka ni a se vo tu e vica tale na udolu na yabaki me qai yaco na gauna ni Veiyalayalati Vou, ia na ivakatakilakila ni kauveilatai e a sa taukena tu na kaukauwa me tarova na ravuravu nei mate.
E na vica vata na drau na yabaki ka tarava, era sa dau vakamuria tu mai na veimatavuvale ni Isireli na ivakavuvuli ni Lako Sivia, me ra vakananuma tu kina na kaukauwa ni ituvatuva ni veivueti ni Kalou. Ke ra kila tu se segai, e na veigauna kece era vakayacora tu mai kina na cakacaka ni Lako Sivia, era sa parofisaitaka tiko kina na siga me na vakadavea kina na Nona dra na Lami ni Kalou.
E na kena vakasama vakayalo, na dra i Jisu e sa rawa ni vakayagataki me boroi kina na yaloda kei na lomada, me vueti keda mai na mate vakayalo kei na cudru ni Kalou. E sega ni ka ni vakacalaka e na Nona a kana vata kei iratou na Nona tisaipeli e na iotioti ni gauna, e na Nona vakavulici ratou e na bibi ni madrai e dovia kei na bilo, e a veidonui kei na kena vakananumi na kana vata ni Lako Sivia ka dau caka e na veiyabaki.
E na nona a vakatakilai Jisu ko Joni na Daupapitaiso mai na uciwai ko Joritani, e a vakatokai Koya me “Lami ni Kalou, ko koya sa kauta tani na nodra ivalavala ca na kai vuravura” (Joni 1:29). E a kaya na apositolo ko Paula e na 1 Korinica 5:7, “Ni sa vakamatei e na vukuda na noda lako-sivia, io na Karisito.”
E se vakarusa tikoga na kaukauwa kei mate na kauveilatai. Me vaka ga ni a ivakananumi ni veivueti mai na mate na imatai ni Lako Sivia, edaidai talega, na dra e sa ivakatakilkila ni loloma kei na veivosoti ni Kalou, kei na Nona kaukauwa me sereki keda kina mai na itotogi kei na kaukauwa ni ivalavala ca. Me vakarokorokotaki ga na Kalou ni sa noda Lako Sivia ko Jisu!
SA IMADRALI CECERE KA KENA IOTIOTI DUADUA NA MATE NEI JISU
E kaya na iVola Tabu ni a soli Koya ko Jisu Karisito, me imadrali “ni sa cabori vakadua” (Iperiu 10:10). E kena ibalebale oqo, ni mate nei Jisu, e sega ni qai gadrevi me tokaruataki, me vaka na vakacabo isoro e na lawa. E sa isoro me baleta na ivalavala ca kei vuravura raraba, ka kovuta na veitabagauna kece sara. Sa vakacavari kina na cakacaka ni veivakabulai. E sega ni qai gadrevi tale kina e dua na ka: na vakabauta ga ni sa sauma na isau na imadrali, kei na nona sorovaka na nona bula vei Jisu Karisito e dua na tamata
Ni sa sega ni curu na Karisito ki na loqi tabu sa caka e na liga, oqori sa ivakatakarakara ga ni ka dina; sa curu ki na lomalagi dina ga, me rairai edaidai ena mata ni Kalou e na vukuda; sa sega talega ni vakacabori koya vakavuqa, me vaka sa curu na bete levu ki na loqi tabu e na veiyabaki, ka kauta na dra ni ka tani; ia ke sa vakakina ka sa dodonu me mate vakavuqa mai na ivakatekivu kei vuravura: sa qai vakarairaitaki vakadua ko koya e na ivakataotioti ni veigauna sa loku me kauta tani na ivalavala ca ni sa vakacabori koya. Ia me vaka sa lesi me mate vakadua ko ira na tamata, ka me qai muri na siga ni lewa: sa vakacabori vakadua vaka talega kina na Karisito me cudruvi e na vuku ni valavala ca ni lewe vuqa. (Iperiu 9:24-28).
Me tokaruataki, na veiyalayalati vou e na vuku iJisu, sa sega ni ka me baleta na gauna ga oqo, ia sa ka e tawamudu:
Ia ko ira kecega na bete era sa tu ka cakacaka e na veisiga, ka vakacabora wasoma na isoro ko ya sa sega ni kauta tani rawa na ivalavala ca: ia ko koya oqo, ni sa vakacabora oti vakadua na isoro e dua ga e na vuku ni valavala ca, sa qai tiko sobu e na liga imatau ni Kalou: a sa qai waraka tiko me vakayacori ko ira na nona meca me itutu-ni-yavana. Ni sa vakacabora vakadua na isoro sa cakava kina ko koya na ka kecega e yaga vei ira era sa vakasavasavataki tiko…….[Sa kaya na Turaga,] Ia na nodra ivalavala ca kei na nodra talaidredre ka’u na sega ni nanuma tale. Ia kevaka sa bokoci na veika oqori, sa sega ni vakacabori tale na isoro ni valavala ca. (Iperiu 10:11-14, 17-18).
E VITU NA IMADRALI DRA
E na noqu a raivotutaka na mate nei Jisu, au a raica na veigauna duidui e a vakadavea kina na Nona dra na Karisito me noda isoro vakadua ga. E na noqu vakawilika tiko na Vunau ni Soro, au a wilika kina na tikina vakavu yalotarotaro oqo:
[Na bete levu] me qai kauta na dra ni pulumokau ko koya, ka kureitaka e na nona iqaqalo ki dela ni cabocabo-ni-bulubulu vaka ki na tu-i-cake; ka kureitaka vakavitu na dra e na mata ni cabocabo-ni-bulubulu e na nona iqaqalo. (Vunau ni Soro 16:14)
Me vaka ni a vakaraitayaloyalotaka tiko na veika dina me baleta na Veiyalayalati Vou na cakacaka ni vakacabo isoro e na Veiyalayalati Makawa, au vakabauta kina, na kureitaki vakavitu ni dra ka cavuti koto e cake, e vakatakilakilataka tiko na Nona na vakadave dra vakavitu na Karisito e na Nona gauna ni rarawa kei na yaluma, e na vukuda.
BUNOTAKI DRA
Na imatai, e a bunotaki dra ko Jisu e na Nona a masu tiko vei Tamana e na were e Kecisemani me baleta na Nona sa vakarau me mate. E a masu vua na Kalou na Tamana, ka kaya, “Kevaka ko ni sa vinakata, ni kauta tani vei au na bilo oqo: ia me kakua ni yaco na noqu lewa, me yaco ga na nomuni lewa” (Luke 22:42). E rairai beka, ni sa yaco mai na gauna me tau na itotogi ni noda ivalavala ca e Yagona savasava tawacala, e a qai tu vakasuka ko Koya e na Nona sega ni ciqoma rawa na kena bibi. “Ia ni sa yaluma sara, sa masu vagumatua cake kina: ia na nona buno sa vaka na titiri ni dra ni sa lutu ki na qele” (v. 44).
LAUROBA NA MATANA
A ikarua, e a dave na dra iJisu ni a lauroba na matana. “Era sa qai kasivita na matana, ka vaculaka; a sa sabica ko ira e so” (Maciu 26:67). E a parofisaitaka na parofita ko Maika, “Era sa yavita kina na baluna na turaga ni lewa ni Isireli e na ititoko” (Maika 5:1). E na vuku ni veimoku ka a caka Vua, e a kaya kina na parofita ko Aisea, “Ni sa vakacacani vakalevu na matana ka vakalailai na mata ni tamata kecega, kei na yagona talega me sega ni vakataki ira na luve ni tamata” (Aisea 52:14). E na raivotu ka a vakatara na Kalou me’u raica, e a sega ni dua na tiki ni Matana me sega ni dradra tu.
WAROLAKI
A ikatolu, e a dave na dra talei iJisu e na kena warolaki na dakuna e na kuita warumisa o ya. Ia ni sa vakanakuitataki Jisu mada (ko Pailato), sa qai solia yani me vakoti ki na kauveilatai” (Maciu 27:26). Na parofita ko Aisea, e a sa kaya tu me baleta na Mesaia, “A dakuqu ka’u a solia vei ira na dauveiyaviti” (Aisea 50:6).
WAVOTOVOTOA
A ikava, e a dave na dra iJisu e na nodra daramaka Vua na isala wavotovotoa, ka ra qai vakayagataka na gasau me ra waroca sobu kina vakaukauwa e uluna. “Ka ra sa qai talia e dua na isala e na wa-votovotoa, era sa vakaisalataki koya kina…..A ra sa qai kasivita, ka kauta na gasau, ka waroca na uluna” (Maciu 27:29-30).
LAUVUTI NA KUMINA
A ikalima, me ra tenetenea Vua na veika rarawa kei na ivakarau veibeci, era sa qai vutivutia na kumi Jisu. E a parofisaitaka ko Aisea, “Ka’u a solia…….na baluqu vei ira na dauveivuti; ka’u a sega ni tabonaka na mataqu mai vei ira na veivakamaduataki kei na veikasiviti ” (Aisea 50:6).
VAKOTI KI NA KAU
A ikaono, e a dave Nona dra ni sa vakoti ki na kauveilatai. Na Nona tagi ni vutugu, mai na Vosa ni Kalou e kaya, “Era sa coka na ligaqu kei na yavaqu” (Same 22:16). E a drodro vakayauyau mai na Ligana kei na Yavana na Nona dra savasava tawacala, e na Nona sa rube tu e na kauveilatai, ka solia na Nona veika kece e na vukuda.
LAUCOKA E NA MOTO
Na kena ikavitu ka iotioti, e a dave Nona dra ni a coka na sotia ni Roma o ya na saresarena, me kilai ke sa mate vakaidina ko Jisu. “Ia sa suaka na sarisarina e dua na sotia e na dua na moto, a sa dave sara mai kina na dra kei na wai” (Joni 19:34). Na veicoka oqo e rairai na kena vakayacori na parofisai oqo, “Ka ra na vakaraici au era sa coka” (Sakaraia 12:10).
NA IKURI NI TALANOA
Vei ira kece tale na tamata ka ra a mate e na i tovo ni veivakamatei e na kauveilatai, e a cava na kedra i talanoa e na tiki ni gauna e cavuka kina na nodra icegu. E a sa sega na ka e vo me vakayacori, vakavo ga na kena kau yani na yagodra me la’ki bulu. Ia ko Jisu Karisito, e a sega ni tamata walega. E a Luve ni Kalou ko Koya. E a se sega ni dua na tamata e vakai Koya oqo mai liu, ka na sega ni dua tale me vakataki Koya mai muri.
Ko Jisu, e a Kalou sara ga e na waqawaqa vakatamata. E na Nona itutu vaKalou, e a tiko o Koya e na tauyavu kei vuravura, ka a vakaitavi sara ga e na cakacaka ni veibuli o ya.
E na ivakatekivu a sa bula ko koya na Vosa, a rau sa tiko vata kei na Kalou ko koya na Vosa, a sa Kalou ko koya na Vosa. E na ivakatekivu e rau sa tiko vata ko koya oqo kei na Kalou, sa cakava na ka kecega ko koya; a sa sega ni dua na ka sa caka, me sega ni cakava ko koya. (Joni 1:1-3).
E na cakacaka oqo nei Jisu, e a tuvani kina na veikalokalo kece e na nodra itutu dina, ka a tuvani na veivuravura kece e na nodra itutu me ra cowiri wavokita na matanisiga. E na Nona vosa, e a basika kina na lomalagi, ka a wasei koya tani na wasawasa mai na vanua. E na Nona cakacaka, e a tubu ka solega na dela ivuravura na veico kei na kau kecega. E a cakava me vua na vuata ni veivunikau. E qai bulia ka vakasinaita na wasawasa e na veika bula, ka solia vei ira na manumanu vuka na isolisoli me ra vuka rawa.
E a tiko ko Jisu e na Nona buli Atama na Kalou mai na kuvu ni soso. E a tiko e na Nona ceguvi Atama na Kalou e na icegu ni bula, ka vakavuna kina me cecere cake na tamata mai vei ira na manumanu kei ira na vo ni veika bula. E a raica na Nona vakamoceri Atama na Kalou, ka qai ucuna mai e dua na sui ni sarisarina, me bulia kina na yalewa.
E a vakadinadinataka talega ko Jisu na cakacaka vakatubu leqa ni kena curu mai ki vuravura na ivalavala ca, ka a qai talairawarawa me lako mai ki vuravura, me mai soli Koya me imadrali ni ivalavala ca ni tamata. E na vuku ni ka oqo, e a lako mai kina ki vuravura. E na vuku ni ka oqo, e a mai bula kina vakatamata. E na vuku ni ka oqo, e a mai cabora kina na Nona bula e na vukuda, ka a qai vakaturi cake tale mai na mate e na lagilagi.
E “VOSA” NA DRA I JISU
E kaya na iVola Tabu, “na dra sa kureitaki, oqori ga sa cavuta tiko na ka vinaka, sa cavuta na ka ca na dra i Epeli” (Iperiu 12:24). Me da nanuma, e na nona a yaviti Epeli ko Keni, e qai kaya vua na Kalou, “A dra ni tacimu sa tagi vei au mai na qele” (Vakatekivu 1:10). E a tagica mai na dra nei Epeli, na veilewai kei na tau ni totogi. Ia na dra i Jisu, e tukuna na “veika e talei cake” mai na veilewai.
Na cava na veika oqori? Na Nona dra e cauraka na loloma, na veivosoti kei na veivakaduavatataki. Ko Jemesa na taci Jisu, o koya ka a vakadinadinataka na veika kece e na vuku ni mate nei Jisu e na kauveilatai, e a vola, Ia na dauloloma sa rawa na veilewai” (Jemesa 2:13).
Ni “vosa” na dra i Jisu –
- E solia na vakacegu ki na yalo e lomaleqa
- E walia na yalo e kavoro
- E vagaluya na loma vakatitiqa dau veivakararawataki
- E vakamalumalumutaka ka vakasava na rere
Na dra i Karisito e vosa talega e na vukuda “e loma ni lati” (Iperiu 6:19), na tikina e sa la’ki kureitaki kina e na icabocabo-ni-bulubulu mai lomalagi. Na domo ni dra loloma i Jisu e rogo e na lagilagi, e na domo e kamica ka rogo levu cake mai na domodra kece na agilosi e na mata ni dabedabe vakatui ni Kalou.
Na Nona dra, e vakatutusa vakadomoilevu cake e na vukumu mai lomalagi, ka vakalailai na veibeitaki e cakava vei iko na nomu ivalavala ca e vuravura.
Ia ko koya oqo, sa sega ni vakaisosomitaki na nona cakacaka vakabete, ni sa tiko ga ka tawa mudu. O koya oqo sa rawarawa kina vua me vakabulai ira sara era sa lako mai vua na Kalou e na vukuna, ni sa bula tikoga ko koya me masulaki ira. (Iperiu 7:24-25)
E DODONU ME VAKAYAGATAKI NA DRA I JISU
Na dra i Jisu, e “dra sa kureitaki” talega (Iperiu 12:24). E vakamacalataka ko David Wilkerson,
“Oqo e sega ni kena kureitaki vakayago na dra; ia e cakacaka vakalawa ka vakayalo. E kureitaka ko Jisu na Nona dra e lomada, kevaka eda sa vakabauta. Vakavo kevaka eda sa vakabauta dina na kaukauwa ni Nona vakacabo isoro mai Kalivari, e na sega ni vakavotukana na cakacaka ni dra i Jisu ki na noda bula.”
E kena ibalebale oqo, ni dra i Jisu, e dra me taurivaki –me boroi ki lomada kei na noda bula, me kauta mai na veivosoti, na sautu kei na veisereki. E sega na kena yaga vei keda na dra oqo, vakavo kevaka e taurivaki ka boroi ki na noda lewaeloma, me vaka ga na kena sega na yaga ni dra ni lami e na Lako Sivia kevaka e a sega ni boroi kina na mata ni katuba ni nodra vale na Isireli mai Ijipita. E a kaya na Kalou vei ira na Nona tamata, “Ia ni’u sa raica na dra, ka’u na qai lako siviti kemudou” (Lako Yani 12:13, emphasis added).
Au nuitaka ni na tu vei keda na rai me da raica, kei na yalomatua me da ciqoma na cakacaka cecere ni loloma ni Kalou, e na vakacabo isoro ni Turaga ko Jisu Karisito! E daidai, e sega walega ni ra vakasisilataka e vuqa na tamata na cakacaka ni vakadave dra ka a uto ni vakacabo isoro e na Veiyalayalati Makawa, ia era vakasisilataka talega na ivakavuvuli ni Veiyalayalati Vou me baleta na dra i Karisito. Era beca e vuqa na veisere ni lotu ka vakabibitaka na kaukauwa kei na kena gadrevi na dra nei Karisito. Era cati ira na dauvunau ka ra vunautaka na kaukauwa ni dra.
O ira ka ra vosabecataka na dra i Jisu, era vakamatabokotaki tu ki na Vosa ni Kalou kei na itovo vakasisila ka veivakalolomataki ni valavala ca. E ka vakadomobula na ivalavala ca, ka sa gadrevi kina e dua na iwali ka cakacaka e na sala e vakavotukana. Na mate ka veisosomitaki, e sa sala taudua ga e basika rawa kina na bula.
E dua na tamata ka a tauyavutaka e dua na isoqosoqo lotu ka sega ni vaKarisito e vuqa na kena vakavuvuli (sect), e a kaya, na yaga ni kena liviraki na dra i Jisu mai Kalivari, e tautauvata walega kei na kena yaga ni se drodrova tu na veisala ni dra i Jisu. E kaya tiko oqo, ni tawayaga me dua e vakanuinui kina, ka ni sega ni dua na ka yaga e tu kina me da kauwai kina. Ia o keda, eda kila “kevaka sa sega ni vakadavei na dra, sa sega ni bokoci na ivalavala ca” (Iperiu 9:22). E a liviraki na dra i Jisu, baleta e na sala duadua ga oqo, e soli rawa kina vei keda na bula.
SA YAGA NA LAMI
E na dua vei ira na noqu raivotu me baleti lomalagi, au a rogoci ira na agilosi mai lomalagi ni ra sere tiko e na domoilevu me baleti Koya, “Sa yaga na Lami ka vakamatei, me soli vua na kaukauwa, kei na iyau, kei na vuku, kei na qaqa, kei na veidokadokai, kei na vakarokoroko, kei na vakavinavinaka!” (Vakatakila 5:12). E a kaila ko lomalagi ka marau e na vakacabo isoro lagilagi nei Karisito.
E na maliwa ni kaila kei na vakamuduo oqo, au a qai rogoca na nodra lagasere na tamata ni Kalou. E sa qai dua na sere rogorogo vinaka ka totoka vakaoti, au se qai bau rogoca. E a vaka na rorogo ni “domo ni wai e vuqa” (Vakatakila 19:6), ka vaka me veitubuyaki ka tamela takosova na veivuravura e na maliwa lala. E a sega ni dua na yasa ilomalagi ka sega ni yaco kina na kena voqa na sere rogorogo talei o ya. Na sere cava era a laga tiko?
Oi kemuni sa yaga me kauta na ivola, me cecega talega na kena drega: ni kemuni a vakamatei, ka voli keimami e na nomuni dra mai vei ira kecega na veimataqali, kei na duivosavosa, kei na veimatanitu, kei na veivanua, me keimami nona na Kalou: ia keimami sa lesi me keimami tui, me keimami bete talega, vua na neimami Kalou; ia keimami na lewa tiko e vuravura. (Vakatakila 5:9-10)
E vaka talega kina, na nodra voqataka e na reki levu, na tamata vakabauta e na veitaba yabaki sa sivi, na qaqa ni sere ni lotu makawa oqo:
I hear the Saviour say,
“Thy strength indeed is small,
Child of weakness, watch and pray,
Find in me thine all in all.
For nothing good have I
Whereby Thy grace to claim -
I’ll wash my garments white
In the blood of Calv’ry’s Lamb.
Jesus paid it all
All to Him I owe
Sin had left a crimson stain,
He washed it white as snow.
Me vakarokorokotaki na Kalou e na vuku ni kaukauwa tawamudu ni dra ni Lami!
Back to Table of Contents
Ni qai sikova talega na website oqo:
http://kaukauwavuni.com/dranilami
var _gaq = _gaq || []; _gaq.push(['_setAccount', 'UA-38526439-1']); _gaq.push(['_trackPageview']);
(function() { var ga = document.createElement('script'); ga.type = 'text/javascript'; ga.async = true; ga.src = ('https:' == document.location.protocol ? 'https://ssl' : 'http://www') + '.google-analytics.com/ga.js'; var s = document.getElementsByTagName('script')[0]; s.parentNode.insertBefore(ga, s); })();
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn kon_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn fij_Latn eng_Latn fij_Latn zho_Hans eng_Latn nno_Latn