E KAUWAI na Komisina ni Ovisa, Birikadia Ioane Naivalurua ena kisi ni lasa i tuba kei na kavoro ni vuvale mai vei ira na ovisa yalewa.
E vakadeitaki mai ni 37 na marama ovisa era vaqaqai tiko ena vuku ni kisi eso, e laurai ni ra cala kina ena vuku ni tutu ni cakacaka era kacivi kina.
Mai na kisi oqori, 16 era beitaki tiko ni ra lasa tiko e tuba.
Tukuna na i vakailesilesi liu ni tabana ni ovisa, Marama ni Ovisa Unaisi Vuniwaqa ni oqo e dua na ka e sa raici tiko vakabibi me na gadrevi mena wali ena kena vinakati tikoga me na buli cake eso na ovisa era i valavala kilikili me vaka ni ra veiqaravi tiko vei keda na lewenivanua.
Era tiko kece e Nasova ena siga Vukelulu ni macawa rua sa oti e rauta ni 500 na ovisa mai na wasewase e loma kei na tokalau ena kena vakabibitaki na nodra i tovo mai vei Naivalurua.
E vosa ni veivakayaloqaqataki ka tukuna ni kevaka era nanuma na ovisa ni tiko na nodra nanuma mera na tosoya cake na nodra i tutu vakacakacaka, ia e na vaka ga kina.
Tukuna ni yabaki 1968 e ra lewe walu na marama era veiqaravi ena Tabacakacaka vakaovisa mai na i tutu ni special constable, ka lewe rua ga vei iratou na marama oqo e rau yacova na i tutu ni Marama ni Ovisa.
E rauta ni 20 na pasede na marama era lewena na noda ovisa.
Vakadeitaka ni sa tiko na sasaga mera na vukei talega me ra tamata nuitaki ena Tabacakacaka ni Ovisa o ira na yalewa ka ra sa tiko kina ena gauna oqo, dina mada ga ni levu na gauna e tiko na bolebole ena nodra dui tabana ni cakacaka.
Vakadeitaka vei ira ni ka bibi na nodra vakavinakataka taumada na nodra bula ni veiqaravi mai vale, me vinaka na nodra veitalanoa vakaveiwatini kei ira na gone.
Mera tovolea me ra tina vinaka, mera susugi ira vakavinaka na luvedra ena i susu e vinaka.
Vakabibitaka ni gauna e sa na vinaka mai vale, ena qai vinaka kece na veika me baleta na nodra mai veiqaravi ena buturara ni yadravaki ni lawa ena noda vanua.
E vakabibitaka ni kevaka e sa vinaka mai na nodra veisusu e lomanivale ka ra tina ka yalewa vinaka mai vale, ena qai duatani na i rairai ni ovisa yalewa era veiqaravi tiko ena gauna oqo e Viti.E sa levu sara tiko na veika e sa vinakata tiko vei ira na ovisa o Naivalurua oya mera tamata dina ena nodra i tavi, me ra tamata dina talega mai vale ena kena susugi e dua na vuvale vinaka.
E sa kacivaki talega e vica na i tutu ena loma ni ovisa, ena nona sa vakacakacakataki o Jimi Koroi me mai veivuke vei iratou na tabana ni veivaqaqai se na CID. Esa lewena talega na nodratou tabana ni tukutuku na ovisa o Ana Naisoro, ka dau cakacaka tu e liu ena retio kei na retio yaloyalo. E sa vakayacori talega na vuli me baleta na Public Order Decree 2012 vei ira na ovisa mai na mua-i-ra.
E dua talega na ka e vakaraitaka o Naivalurua ni dau dredre vua me dau tukuna vua e dua e cakacaka e rukuna me lako e vale ni sa sake mai na nona cakacaka. Tukuna ni da dredre talega me dau vosa vei dua na veiwatini, kevaka rau ovisa ruarua ena kena wali na nodrau bula vakaveiwatini.
E laurai ni levu sara na marama era ovisa era sotava tiko na kavoro ni bula ni vuvale.
Ena kena laurai na leqa ni bula ni kavoro ni vuvale, e kacivi ira vata kece sara kina na ovisa yalewa o Naivalurua me na vakamatatataka na nodra i tavi ka me ra kakua ni boroya tu e dua na roka ca.
Vakadeitaka o Naivalurua vei ira na marama ni sa vinaka mai vale, ena qai vinaka vakaoti na nodra vakaitavitaki ira ena cakacaka ni ovisa.
Ena yabaki rua sa oti, vakaraitaka talega na leqa oqo na Talatala ni Ovisa, Mesulame Senimoli ena vuku ni nodra vukei na ovisa.
Tukuna ni levu na gauna era sa dau lasa vata tokaga na ovisa yalewa kei na tagane ni sa suka na cakacaka, oqori saraga na tekitekivu ni nodra veilasamaki tikoga vakai ira dina mada ga ni ra sa vakawati.
Tukuna o Senimoli ni ka bibi na nodra kila e vei na vanua era yala kina na ovisa ena gauna ni cakacaka kei na gauna ni vuvale.
E vakadeitaka o Senimoli ni qo e dua na leqa e sa tu makawa tiko mai ena loma ni Tabacakacaka ni Ovisa.
Tukuna eso na marama era dau laki lasa ni ra lako e valagi na watidra me ra laki veiqaravi se vuli.
Eso na ovisa tagane e tiko e vale na watidra, ia era lasa tiko kei na so tale na ovisa yalewa se dua tale na yalewa mai na dua tale na vanua.
E vaka tu oya na draki ni bula e sa via veisautaka tiko na Komisina vou oqo ni Ovisa, Birikadia Ioane Naivalurua.
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn