“Au a nanuma tale na oca kecega, kei na cakacaka dodonu kecega, ni sai koya oqo sa vuvutaki kina e dua na tamata maivua na kai nona.” (Dauvunau 4:4)
“Na tamata ka sega na inaki ena nona bula, sa vaka e dua na waqa sa sega na kena ivocevoce.” (Thomas Carlyle)
E vakatulewataka tu na bula ni tamata yadua e dua na ka. Ena gauna sara ga oqo, e rawa ni vakatulewataka tu na nomu bula e dua na leqa, se dua na nuiqawaqawa, se dua na ka e dodonu mo cakava vakatotolo. Ko na rawa ni vakauqeti tiko mai ena dua na leqa ko a sota kaya beka, se ena dua na ka ko rerevaka, se dua na vakabauta ko katona lo tu. E rawa ni drau se udolu sara na veika duidui e vakatulewataka tiko na nomu bula, ia, oqo ga e lima na ka duidui ka da dau sotava wasoma:
E vuqa e vakatulewataka tu na nodra bula na yalo ni beitaki. Era bulataka na nodra bula taucoko ena dro mai na veivutuni, kei na vunitaka voli na nodra madua. Na tamata ka ra luvuci tu ena yalo ni beitaki, e vakatulewataka tu na nodra bula na vakanananu ni veika e sa yaco oti. Era vakatara na veika sa oti, me vakatulewataka na veika e se bera ni yaco, ka ra totogitaki ira tiko ga vakai ira ena nodra drotaka se levea voli na bula vakacegu kei na bula sautu. Ena nona a caka cala ko Keni, na yalo ni beitaki ka kauta voli, e a qai gutuva na kena isema vua na Kalou; ka a qai kaya na Kalou vua, “Ko na veidroyaki ka tiko sese e vuravura.” (Vakatekivu 4:12) Na vosa oya e rawa ni tukuni me baleta na nodra bula e vuqa ka ra bula tu e daidai – era sa lako vakaveitalia voli ena ilakolako ka sega na kena inaki.
O keda, eda vua ni noda veigauna sa sivi yani, ia sa sega ni dodonu me da vakabobulataki tiko ena veika sa sivi oya. Na veika e a yaco vei iko eliu, ena sega ni tarova na inaki ni Kalou ena nomu bula. E a veisautaka na Kalou e dua na daulaba, na yacana ko Mosese, me dua na iliuliu, ka vakakina e dua na tamata dadatuvu, ko Kitioni na yacana, me dua na tamata qaqa, ka sa rawa talega Vua me cakava na veika veivakurabuitaki ena nomu bula sa vo. E dua na ka e dau taleitaka me cakava na Kalou, oya me solia vei keda e dua na itekitekivu vou. E kaya vei keda na Daunisame, “Sa kalougata ko koya sa bokoci na nona ivalavala ca, ka sa buluti na nona caka cala.” (Same 32:1-2)
E vuqa e vakatulewataka tu na nodra bula na cudru kei na veisevaki. Era kukube dei tu ki na mavoa ni yalodra, ka ra sega ni via guilecava. Ni dodonu me ra vakasaqara na vakacegu ena nodra soli veivosoti, era sa qai vakaqaqacotaka voli ga ena nodra vakanananu na veika e a vakavuna na mavoa ni yalodra. Eso vei ira oqo, era dau sogosogo ka katona ki lomadra na nodra cudru, ka so tale, era rawa ni kacabote ka ceburaka na nodra cudru vei ira tale na so. Na ivakarau ruarua oqori e vakalevutaka na leqa ka sega ni vukea na nodra bula.
Na veisevaki e dau veivakamavoataki vakalevu cake vei koya e veisevaki, ka lailai sobu vei koya e sevaki. Ni sa oti makawa yani na ka e a vakavuna na nomudrau veimaliwai ca, ka sa la’ki tomana tale na nona bula ko nomu itokani, ko sa qai buebue voli ena nomu rarawa kei na mavoa ni yalo, mo vakananuma tikoga na nona cala na wekamu kei na nomu donu o iko.
Rogoca vinaka oqo: ko ira era vakamavoataka na yalomu ena gauna eliu, ena sega ni rawa me ra tomana tikoga na nomu vakamavoataki, vakavo ga kevaka ko katona tikoga na mavoa oqori ena nomu sevaki ira. Na veika sa oti, e sa oti. E sega ni dua na ka ena rawa ni veisautaka. Ko vakamavoataki iko tikoga vakai iko ena nomu katona tiko na nomu rarawa. Kevaka ko gadreva na veisereki, mo vuli mai na ka sa oti ka gutuva vakadua na wa ka vesuki iko tu ki na ka oya. E kaya na iVola Tabu, “Ni sa vakamatea na tamata lialia na yaloca, a sa vakarusai koya sa sega ni vuku na vuvu.” (Jope 5:2)
E vuqa e vakatulewataka tu na nodra bula na yalo e rerere. Na rerere oqori e rawa ni vu mai ena dua na ka vakadomobula era a sota kaya, se mai na vakanuinui cala, mai na susu ena dua na vuvale ka a vakayacori kina na vakatulewa kaukauwa, se ena dua na itovo ni bula ka ra a sucu vata mai. Se vu vakacava na rerere oqori, ko ira era bulataka na bula vakaoqori, era dau calata e vuqa na ka ni veivakalougatataki baleta na nodra rerevaka na sasaga yani ki na vuravura levu. Era dau gadreva me ra tiko ga vakamalua, ka kua ni vakasaga e levu na ka e rawa ni vakavu leqa vei ira.
E veivakabobulataki na rerere, ka na tarova na nomu sotava na inaki ni Kalou ena nomu bula. Kevaka ko via sereki mai na veivakabobulataki oqori, e dodonu mo vorata ena nomu vakaiyaragitaki iko ena vakabauta kei na loloma. Na iVola Tabu e kaya, “Sa sega ni tu vata na rere kei na loloma; ia sa biuta tani na rere na loloma levu sara; ni sa tiko vata na rere kei na yaluma. Ia ko koya sa rere, sa sega ni levu sara na nona loloma.” (1 Joni 4:18).
E vuqa e vakatulewataka na nodra bula na gadreva na iyau vakavuravura. Ena nodra gadreva me ra taukena na ka, sa yaco kina me sa ka taudua era vakaliuca ena nodra bula. Na gagadre ni via taukena na veika vakavuravura, e yavutaki ena nanuma cala ni na kauta mai na bula marau, ka ra na dokai kina, ka na qai vakataudeitaka na nodra bula. Ia, na nanuma e tolu oqori e sega ni yavutaki ena dina. Na marau ka solia na iyau vakavuravura e sega ni tudei. E dua na ivosavosa: “rekirekitaki waqa vou,” e dau tukuni ni da dau marautaka na iyaya vou, ia ni sa oti e vica na gauna, e sa seyavu yani na marau oqori ka da sa vaqara tale e dua na iyaya vou cake, ka levu cake, se vinaka cake, me sosomitaka na iyaya oya.
Na nanuma ni ko na dokai vakalevu cake kevaka ko taukena e dua na ka talei, e yavutaki talega ena ka e sega ni dina. Na veidokai dina e sega ni vakatau ena veika ko taukena, ka ni kaya na Kalou, na veika talei duadua ena noda bula, e sega ni ka e taukeni.
Na nodra nanuma e vuqa me baleta na ilavo kei na bula sautu e rawa ni solia vei ira, sa yavutaki talega ena nanuma cala. Na ilavo, e rawa ni vakayali vakasauri mai na veika eso e dau yaco ka sega ni dua e tarova rawa. Na bula sautu dina e rawa ga ni ko kunea ena iyau ka sega ni rawa me butakoci mai vei iko – oya na nomudrau veiwekani kei na Kalou.
E vuqa e vakatulewataka na nodra bula na gadreva na veivakadonui.
Era vakatara me vakatulewataka na nodra bula na veivakadonui mai vei ira na nodra itubutubu, watidra, luvedra, nodra qasenivuli, se nodra itokani. E vuqa, ni ra sa tamata bula mai, era se vaqara tikoga na veivakadonui mai vei ira na nodra itubutubu. Eso tale, era dau leqataka na nodra nanuma na nodra icaba, ka sa vakatulewataka voli na nodra bula na veivakadonui ni nodra itokani. E dau kainaki ni ko ira era dau vakamumuri tu vei ira na ilawalawa levu, era na la’ki yali ga e loma ni ilawalawa oya.
Au sega ni kila na sala kece ki na bula sautu, ia e dua na ka au kila, oya, ni sa dua na sala ki na rusa na noda via vakalomavinakataka na tamata kecega. Kevaka eda bobula ki na nodra nanuma na tamata, e sega ni ka ni vakatitiqa ni da na calata na inaki ni Kalou ena noda bula. E a kaya ko Jisu, “Sa sega e dua na tamata sa qarava rawa e le rua na turaga.” (Maciu 6:24)
E levu tale tu na veika ka rawa ni vakatulewataka na nomu bula, ia era la’ki tini kecega ena bula gogo, bula lomaocaoca, kei na bula e sega ni vakaibalebale.
Na ilakolako oqo, ka kena dede e 40 na siga, ena vakaraitaka vei iko na sala mo bulataka kina e dua na bula e vakaibalebale – e dua na bula ka na vakatulewataki, tuberi, ka dusimaki mai na inaki ni Kalou. E sega ni dua tale na ka e bibi cake mai na nomu kila na inaki ni Kalou ena nomu bula, ka sega ni dua talega na ka ena sosomitaka rawa na nomu sega ni sotava na inaki oqori – sega ni bula sautu, se iyau vakavuravura, se na dokai, se na marau. Ni yali na inaki oqori, ena sega na ibalebale ni bula, ena sega na idusidusi me dusimaka na ka me da cakava, ka sega ni vakaibalebale na veika eda cakava. Sa na ka wale ga na bula, sa na beci ka sega ni vakamareqeti.
NA YAGA NI BULATAKA NA BULA E VAKAINAKI
E lima na yaga ni bulataka e dua na bula ka tiko na kena inaki:
Ni ko kila na inaki ni nomu bula, e solia na ibalebale ki na nomu bula. Eda a buli me vakaibalebale na noda bula. Oqo na vuna ka ra dau goleva kina e vuqa, na veivakavuvuli se vakabauta tani eso, me vaka na daurairai se luveniwai, me ra kunea kina na ka era vakasaqara tiko. Ni vakaibalebale na bula, eda rawa ni vosota kina na veika dredre kecega; ia ke sega na ibalebale se inaki ni bula, ena dredre na noda dauvosota.
E dua na cauravou e a vola, “Au dau vakila ni sega na kequ yaga baleta ni’u sasaga tiko me’u bau vinaka ena dua na ka, ka’u qai sega mada ga ni kila rawa na cava au saga tiko. Au sa sega ni kila se cava me’u cakava me veisau kina na noqu bula. Ena dua beka na siga, kevaka au sa kunea na inaki ni noqu bula, au sa na qai kila ni’u sa tekivu bula dina.”
Ni sega na Kalou ena noda bula, sa sega na inaki ni bula; ia ni sa sega na inaki ni bula, sa sega ni vakaibalebale na bula. Ni sa sega ni vakaibalebale na bula, sa sega na ka e bibi ena noda bula, ka sa sega na ka me da vakanuinui kina. Ena iVola Tabu, e vuqa era tukuna na kena sa sega na ka me ra vakanuinui kina. E a vosa kudrukudru na parofita ko Aisea ni a kaya, “Ia koi au ka’u a kaya, sa sega ni yaga na noqu oca, ka’u sa vakaotia wale na noqu kaukauwa ka sa sega dina ni yaga.” (Aisea 49:4) Ko Jope e kaya vakaoqo, “Sa ka totolo na noqu siga ka berabera na nonai talitali na dautali sulu. A sa vakaotia ka sega na ka me’u nuitaka.” (Jope 7:6) E kaya tale ko Jope, “Au sa sega ni via bula tikoga: mo ni laivi au ga; ni sa ka wale na noqu bula.” (Jope 7:16) Na ka vakaloloma duadua ka rawa ni yaco vua e dua, e sega ni mate, ia sa i koya ga na bula ka sega na kena inaki.
Me vaka ga na kena gadreva na wai kei na cagi na yagomu, sa vaka talega kina na kena bibi na inuinui ki na nomu bula. Eda gadreva na inuinui me da sotava kina na veisiga yadua. Ko Dr Bernie Siegal, e dua na vuniwai ni kensa rogo levu, e kaya ni rawa vua me kila taumada se ko cei vei ira na nona tauvimate ena rawa ni bula mai, ena nona tarogi ira ena taro: “Ko via bula me yacova na yabaki dua na drau?” Vei ira ka ra kila ni tu e dua na inaki ni nodra bula, era vakaio, ka kila kina ko vuniwai ni ko ira oqo, era na rawa ni bula mai ena kedra mate. Kevaka sa tu na inaki ena noda bula, sa na qai basika na inuinui.
Kevaka ko sa dau vakila ni yali na inuinui mai na nomu bula, kakua ni yalolailai! Eso na veisau veivakurabuitaki e sa na vakarau yaco ena nomu bula ena nomu tekivu bulataka na bula ena kena inaki dina. E kaya na Kalou, “Ni’u sa kila koi au na nanuma ni yaloqu e na vukumudou, sa kaya ko Jiova, na nanuma mo dou vinaka, ka sega ni ca, ka me’u solia vei kemudou nai nuinui vinaka ni gauna emuri.” (Jeremaia 29:11). Ena so beka na gauna, ko na nanuma ni sa rui dredre na veika ko sota kaya tiko, ia na iVola Tabu e kaya, “Ia vei Koya, sa rawata me cakava na ka sa uasivi cake vakalevu sara e na ka kecega eda sa kerea se vakasama kina, me vaka na kaukauwa sa cakacaka yaco e na lomada.” (Efeso 3:20)
Ni ko kila na inaki ni nomu bula, ko na sereki mai na veika ka vakaosoosotaka tu na nomu bula. Na inaki oqori ena vakatulewataka na veika ko na cakava, kei na veika mo na kua ni cakava. Ko na vakayagataka na inaki oqori mo digitaka kina na veika cava soti e bibi, kei koya e sega ni bibi ka dodonu me vakanadakui. Ni ko vakarau vakatulewa ena dua na ka se itavi, mo taroga taumada: “Ke’u cakava oqo, ena vukei au beka me’u sotava e dua vei ira na inaki ni Kalou me baleta na noqu bula?”
Ke sega tu na inaki matata ena nomu bula, ena sega na yavudei mo vakatulewataka kina na veitavi mo qarava, se na nomu vakayagataka vakavuku na nomu gauna kei na nomu iyau. Ena yavutaki tu ga na nomu vakatulewa ena draki ni bula ko sota kaya tiko ena gauna ko ya, se ena nomu kuitaki voli ga ena veika dredre ka tara tu na nomu bula, se ena nomu lomaocaocataka tu na veika tale eso ka dau basika mai.
Ko ira ka ra sega ni kila na inaki ni nodra bula, e sa rui dau sivia na itavi era via qarava, ka dau vakavuna na lomaocaoca, na oca kei na dredre ni bula. E sega ni rawa me da qarava kece na itavi era gadreva vei keda ko ira na tamata. Na noda gauna e rauta wale sara ga me caka kina na cakacaka ni Kalou. Kevaka eda sa tataqea dredre na vakacavari ni veitavi eda qarava tiko, sa kena ibalebale ni sa rui sivia na itavi eda via qarava mai na kena levu e lesia vei keda na Kalou. (De sa rui levu talega na noda sara TV!) Ni da bulataka na inaki dina ni noda bula, e rawarawa kina na bula ka lailai na lomaocaoca. E kaya na iVola Tabu, “E dua sa vakavutuniyautaki koya, ka sa sega na nona ka; sa dua tani sa vakadravudravuataki koya, ka sa levu tu ga na nonai yau.” (Vosa V’balebale 13:7) Na bula ka vakainaki e solia talega na vakacegu ni yalo: “Ko koya sa lomadei vei Kemuni, ko Ni na vakacegui koya dina sara: ka ni sa vakararavi vei Kemuni.” (Aisea 26:3)
Ni ko kila na inaki ni nomu bula, ena vakataudeitaka na nomu vakanamata ga ki na veika e bibi. Ena vakasoqona vata na nomu sasaga kei na nomu kaukauwa, ka vakanamatataka taucoko ki na veika e bibi taudua. Ko na yaga vakalevu cake, ni ko na digidigi ga ena ka e bibi. Sa itovo tudei ni bula vakayago me da kuitaki rawarawa ena veika ka sega ni bibi. E vuqa era bulataka na nodra bula me vaka na iwiriwiri ni cagi: sa dua na ka na totolo ni nodra cowiri ni liwa mai na cagi, ia era sega ni toso mai na vanua ka ra toka kina.
Ke sega na inaki matata ena nomu bula, ena veiveisau tu ga na veika ko goleva: na nomu cakacaka, na nomu veimaliwai, na valenilotu ko lakova, kei na veika tale eso ko qarava – ni ko nuitaka tiko ni na kauta mai na vakacegu ka vakatawana na lala ni nomu bula na veiveisau oqori. Ena so na gauna ko sa na nanuma, “ E sa na qai wali beka eke na noqu leqa,” ia e sega ni dau walia na leqa dina, o koya na kena sega tu kina na inaki ena nomu bula.
E kaya na iVola Tabu, “O koya mo dou qai kakua ni sesewa, mo dou kila ga na loma ni Turaga.” (Efeso 5:17) Na kaukauwa vuni ni kena vakasoqoni vata e dua na ka, e rawa ni da raica ena rarama ni cina. Kevaka eda vakasamataka e dua na cina ka sega ni vakaqiqotaki me vakasoqoni vata na kena rarama, e sega na kena kaukauwa se katakata; ia e rawa ni toroi cake na kena kaukauwa kei na kena katakata kevaka e vakaqiqotaki ka vakasoqoni vata na kena serau. Ni vakayagataki na iloilo ni vakalevutaki ka, me vakaqiqotaka ka vakasoqona vata na rarama ni matanisiga, sa rawa ni vakama na pepa se co madu. Ena gauna oqo, e sa tu na misini ka vakaqiqotaka ka vakasoqona vata na kaukauwa ni cina (laser beam), me musuka na kaukamea.
E sega ni dua na ka e rawa ni vakatauvatani kei na maucokona ni bula e bulataki taucoko ena inaki e a buli kina. Ko ira na turaga kei na marama ka ra cau vakalevu duadua ena vakatoroicaketaki ni bula ni tamata e vuravura, e kilai ni ra a bulataka na itovo ni bula vakaoqo. E dua vei ira oqori ko Paula na apositolo, ka tukuni ena kena itukutuku ni a vakatetea na lotu vaKarisito ena vuqa na vanua ena matanitu vakaRoma. Na nona kaukauwa vuni e kunei ena nona bulataka na bula e vakaqiqotaka ka vakasoqona vata na nona igu taucoko, me rawa ni sotava kina na inaki ni nona bula. E kaya ko Paula, “Au sa guilecava na veika sa sivi, ka‘u sa kakavaki me‘u tadolova na ka ki liu.” (Filipai 3:13)
Kevaka ko gadreva me vakavuana na nomu bula, mo bulataka taucoko ena nomu vakasoqona vata na nomu igu kei na nomu sasaga. Kua ni tovolea mo cakava taucoko. Vakaqiqotaka na nomu veiqaravi, ka kitaka ga na veika e yaga taudua. Kua ni nanuma ni kevaka ko sa osooso tiko, e kena ibalebale ni ko sa yaga tiko. E rawa ni ko osooso tu, ka sega ni vakainaki na nomu osooso, ia me ka ni cava? E kaya vei keda ko Paula, “O koya me da qai lomavata e na ka oqo, oi keda kecega sa matua e na lotu.” (Filipai 3:15)
Ni ko kila na inaki me baleti iko, ena vakauqeta tiko na nomu bula. Na inaki e dau vakasucuma na gumatua. E sega ni dua na ka e rawa ni veivakauqeti me vaka na inaki e matata. E vakakina ni sega na inaki, ena seyavu talega na gumatua. Ni sega na inaki ni bula, e sa bau dua na cakacaka levu mada ga na duri mai na imocemoce ena veimataka. Na cakacaka ka sega ni vakainaki, ena vakavuna na wawale, na lomaocaoca, kei na tawa marau.
Ni ko kila na inaki ni nomu bula, ena vakarautaki iko ki na bula tawamudu. E vuqa era dau gadreva me ra laiva tu mai na kedra irogorogo ni ra sa takali yani. Ia, e sega ni bibi na ka era na kaya na tamata me baleti iko; e bibi duadua ga na ka ena kaya na Kalou me baleta na nomu bula. Na ka era dau lecava e vuqa, oya, ni veika cecere eda rawata, ena uasiviti mai vei ira era muri mai; ena voroki na noda isausau, guilecavi na keda irogorogo, ka seyavu yani na vosa ni veivakacaucautaki.
E koronivuli, e a inaki tu nei James Dobson me jabeni ni qito tenisi. Sa dua na ka na levu ni nona marau kei na nona dokadoka ni sa la’ki vakataqari tu na nona icocovi ena vatavata ni vakaraitaki cocovi e koronivuli. Ia, ni oti e vica na yabaki, e a qai kurabui ko James ni sa vakau yani na icocovi oya ena meli. E qai rogoca o koya ni a la’ki tomiki mai na kavanibenu na nona icocovi, ena nodra vakavoutaka tiko na koronivuli oya. E qai kayak o James, “ Ni toso tiko na gauna, ena biu kece ena kavanibenu na icocovi eda rawata!”
Sa lekaleka wale na rai nei dua ka bula ga me rawata na rogo kei na kilai. Na tamata vuku, sa i koya e vakatawana na nona gauna me tara cake kina e dua na ka ena tu me tawamudu. Ko a sega ni biu mai vuravura oqo mo nanumi tu ena gauna ko sa takali kina. Ia, ko a biu mai eke mo vakarautaki ki na bula tawamudu.
Ena dua na siga ko na duri ena mata ni Kalou, ka na qai dikeva o Koya na nomu bula, na iotioti ni gauna me veitarogitaki iko kina ni bera ni ko curu yani ki lomalagi. E kaya na iVola Tabu, “Ni da na tu kecega ena mata ni tikotiko ni veilewai ni Kalou….. O koya oqo eda na dui vakatusai keda kecega vua na Kalou.” (Roma 14:10,12) Ia, eda kalougata ni gadreva na Kalou me da rawata na veitarogi oqori, ka sa solia oti kina vei keda na taro eda na tarogi kina. Eda rawa ni kila mai na noda vakawilika na iVola Tabu, ni na tarogi keda o Koya ena rua na taro bibi.
Na imatai, “Na cava ko a cakava me baleta na Luvequ, ko Jisu Karisito?” Ena sega ni taroga o Koya se matalotu cava ko a lewena, se na cava na nomu nanuma ena veika vakalotu. Na ka ga ena bibi Vua, oya, se ko a ciqomi Jisu ena vuku ni ka e a mai cakava ena vukumu, ka ko a vulica mo lomani Koya ka vakabauti Koya? E kaya ko Jisu, “Oi au na sala, kei na vu-ni-dina kei na vu-ni-bula; sa sega ni torovi Tamaqu walega e dua na tamata, ena vukuqu ga.” (Joni 14:6)
Na ikarua ni taro: “Na cava ko a cakava me baleta na isolisoli kece ka’u a solia vei iko?” Na cava ko a cakava ena nomu bula me baleta na isolisoli taucoko, na taledi, na katuba kece ka a dola vei iko, na kaukauwa, na veitokani, kei na iyaya kece ka solia vei iko na Kalou? Ko a vakayagataka ena inaki ka a buli iko kina na Kalou, se ko a vakayagataka me yaga ga vei iko ?
Sa inaki ni ivola oqo, me vakarautaki iko mo sauma rawa na taro e rua oqo ena siga oya. Na imatai ni taro, ena vakatulewataka na vanua ko na lako kina ni sa cava na nomu bula e vuravura; kei na ikarua ni taro, ena macala kina na cava ko na vakaogai iko tiko kina ena vanua ko na lako kina. Ni ko sa wilika oti na ivola oqo, ko sa na vakarautaki tu mo sauma na taro ruarua oqori.
KA 3 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: Na bulataka na bula vakainaki e sala ki na vakacegu.
Tikina Koula: “Ko koya sa lomadei vei Kemuni, ko Ni na vakacegui koya dina sara, ka ni vakararavi vei Kemuni.” (Aisea 26:3)
Taro mo Taroga: Na cava era na kaya na wekaqu kei ira na noqu itokani ena vuku ni ka e vakatulewataka tu na noqu bula? Na bula vakacava au via bulataka?
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn