E KILAI tani na koro ko Namuana me dua vei rau na koro ka tiko vei rau na isolisoli ni kacivi ni vonu e na noda vanua lomani oqo ko Viti.
O Namuana na koro ka toka volekata na rara ni waqavuka mai Vunisea e Kadavu ka via rauta toka ga e 10 na miniti na nomu vodo mai e na lori kevaka o sobu mai ena wavu.
Sa levu na itukutuku esa volai oti baleti na itukuni e sala muria tiko na vuna e rau rawa ni kaciva kina na vonu o Namuana kei Nacamaki mai Koro.
Ia, mai na veika esa talanoataki oti me baleti Namuana, e rua na ka e se bera ni se talanoataki tiko.
Ai matai na Yatule se jule ka dau cabe e Namuana, ka kena i karua, se cava na vuna e ratou rawa ni kaciva kina na vonu o ira na kai Namuana ka sega ni o ira e Namalata.
E a toso voli na ilakolako ni vakasokomuni i tukutuku ena yanuyanu o Kadavu ka matai ni koro e sikovi o Namuana.
E tolu na mataqali e na loma ni yavusa o Namuana, na i matai o Namuana - Turaga na Tui Namuana, karua na mataqali Verata, o iratou na Bete, ka kena i katolu ko Naivakasese, o iratou na Bati.
Era vakaraitaka na turaga na Tui Namuana o Kelevi Vuase ni ra a kawa mai ni yavusa na Ratu ni Burenitu mai Nabaitavo, e Naitasiri.
E tolu na yavusa lelevu e Viti ka tukuni tiko ni sema taucoko kina na vei yavusa taucoko e na noda vanua, o ya na yavusa o Bure, yavusa o Rara kei na yavusa o Navitilevu.
Era vakaraitaka ni vu ni nodra biubiu mai Nabaitavo o ya na vuku ni vaqara vanua.
Kaya o Vuase ni nanumi ni ra cegu vakalailai e Matacaucau mai Tailevu, ka kena i vakadinadina ni dua na tokatoka mai kea e yacana toka o Namuana.
Ni biu ko Matacaucau era sa qai gole mai e Nakalawaca, Namara.
E kaya na Tui Namuana ni matata sara tu ga vaka mata ni ibe na nodra i sema ni veiwekani kina na veivanua eso.
Sa biu ko Namara ka tomani na ilakolako ni vaqara vanua, tukuna na Tui Namuana ni ra qai lai cabe ena dela ni vei nuku o Udulevu e Kadavu, volekata na ucuna o Muaicaukala, na vanua ka dau kacivi kina na vonu, ni tadrava toka yani na ulunivanua ko Uluinabukelevu.
Tomana ni ra qai toki tale e na vica na vanua ni bera ni ra qai lai va koro mai delana.
Kaya o Jolame Bakata na turaga ni koro o Namuana, ni sega vakadua ni bau dua e a ravuta rawa na nodra toka mai na delana o ya.
?Oira na neimami qase era sa bau taqomaka vinaka sara ga na neimami koro.
?Ni ra toka mai delana e ra raica vinaka na toba o Namalata kei na tai ni yanuyanu e yasana ka dua.
?E rua na gaunisala e na curuma yani na koro, e dua me ko muri mai na yasana e baravi, ka dua tale oya me ko muri mai na yasana e vanua.
?Ia, na matamata ruarua qori, ona sivita e tolu na i keli ni vanua ni bera ni o ni curuma yani na loma ni koro.
?Sa bau dua na ka dredre dina me dua e sivita rawa mada ga na imatai ni keli ni valu,? kaya o Bakata.
Tomana o Vuase e na vuku ni nodra qaqa ena ivalu, sa qai kerea yani kina o Tui Namalata me ra sa lai nodra Bati.
Oqo e dua na itavi era qarava voli mai ena gauna o ya me ra nodra Bati na Tui Namalata, ka yacova mai nikua.
Kaya ni veivanua taucoko era gole kina na turaga na Tui Namalata, era na sala muri ira, ka kena vakadinadina ni sega vakadua ni bau dua na gauna me ra bau ravuti rawa.
Na Yatule
Kurabui na vakasokomuni tukutuku ni ra vakaraitaka na Tui Namuana ni dau cabe talega na ika na Yatule e na toba o Namalata.
Na Yatule na ika lalai vakatoka na Salala, e dau kilai tale tuga na Tule, Jule se Yabitu ena so na vanua.
?Na itukutuku me baleta na Yatule e sogo tu na kena itukutuku ka sega ni dua na ka era vakadewataka vei keimami o ira na neimami qase, se me volai tu e na i vola ni Veitarogi Vanua.?
?E liu e dau levu na Yatule, e dau ika ni yabaki ka tabu ga ni volitaki, me tuna se me burogotaki.
?Dodonu me keimami wasea,? kaya o Vuase.
E veiwekani sara na i talanoa oqo kei na veika era wasea mai Rukurukulevu ena gauna e cabe kina na jule ena yabaki sa oti.
E vica tiko na kena tabu e na gauna e qolivi kina na jule mai Rukurukulevu, dua, oya ni ra tabu ni butu e wai na marama, de na qai drava na wai baleta ni dua e vunitaka na nona bukete.
Tabu talega ni siwati se laucoko, ka tabu talega ni volitaki.
Na gauna e cabe mai kina na mata qoli, o ya me ra dui tomi kedra ga ka me kua na veiba.
Na ivakamacala e tiko kina, kevaka e siwati, se laucoka e vaka e vakasaurarataki.
Kevaka e volitaki se burogotaki, se vu ni veiba e vakaraitaka na koco, ka na qai sega ni cabe kina.
Era vakaraitaka mai Rukurukulevu ni yabaki sa oti e taura tu e via vula va na kena cabe na Jule, ka voleka sara ga ni ra vakarautaka na Jule ni yasana o Nadroga/Navosa.
E vu mai oya baleta na nodra rokova na kena tabu.
Kaya o Vuase ni sa sega ni vaka tu e liu na kena cabe, me vaka ni sa rogo tiko na itukutuku ni so era sa dau volitaka tiko.
Qai wilika nai sema ni talanoa ena Tabana e 12 kei 13 me baleta na i tukutuku mai Namuana kei na veiqaravi e dau vakayacori me baleta na kena kacivi na vonu.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn