“A sa tiko ga kei ira na yalododonu na Nona vosa vuni.” (Vosa Vakaibalebale 3:32)
“Toro voleka yani vua na Kalou, ka na toro voleka mai vei kemudou ko Koya.” (Jemesa 4:8)
Ko na rawa ga ni volekata sara na Kalou kevaka ko digitaka mo volekati Koya.
Me vaka ga na nomu veitokani kei ira na nomu icaba, e gadrevi mo cakacakataka na nomu veitokani kei na Kalou. Ena sega ni yaco vakacalaka. Ena taura na nomu gagadre, nomu gauna, kei na nomu sasaga. Kevaka ko vinakata me titobu ka vakaibalebale na nomu veitokani kei Koya, e dodonu mo vulica mo wasea Vua na veitiki kece ni nomu bula, mo vakararavi ka vakabauti Koya kevaka e gadrevi iko mo qarava e dua na itavi, mo vulica mo lomana na ka e lomana, ka mo gadreva vakalevu cake na Nona veitokani mai na veika tale eso.
E dodonu me’u digitaka me’u dina vua na Kalou. Na imatai ni kalawa ni noda vinakata na veitokani vakavoleka kei na Kalou, sa i koya na noda solia Vua na noda dina taucoko – na noda vakatusa Vua na noda malumalumu kei na noda nanuma kecega. E sega ni namaka na Kalou me sa taucoko tu na nomu bula vakayalo, ia e dua na ka e gadreva taumada vei iko, oya na nomu tevuka e matana na nomu bula taucoko, kei na nomu vosa vakadodonu. E sega ni dua vei ira na itokani ni Kalou ena iVola Tabu, e a taucoko tu na nona bula vakayalo. Ke a gadrevi na taucoko ni bula vakayalo me da rawa ni veitokani voleka kina kei na Kalou, ke sa na sega ga ni rawa ni da wili me Nona itokani. Sa vinaka ga, ena vuku ni loloma ni Kalou, ni ko Jisu e “nodra i tau era kumuna na i vakacavacava, kei ira na tamata i valavala ca,” (Maciu 11:19).
Ena iVola Tabu, ko ira na itokani ni Kalou era a dau kaya vakadodonu na lomadra, ka ra dau kudru vakawasoma, ra dau veibeitaki vei Koya, ka dau vosa lesu Vua. Ia, na Kalou e sega ni cudruvi ira ena nodra vosa vakadodonu, ka dau vakavuqa na Nona vakauqeti ira me ra vosa vakadodonu.
E a vakatarai Eparama na Kalou me tarogi Koya lesu ka me bolea na Nona via vakarusai Sotoma. E a veileti vua na Kalou ko Eparama ka vakataroga se na iwiliwili cava ni tamata yalododonu e gadreva, me rawa ni vakasuka kina na Nona cudruva na koro oya, ka qai vakauqeta na Kalou me vakalailaitaka sobu mai na limasagavulu ki na tini na tamata yalododonu.
E a vakatudaliga na Kalou ena vuqa na veibeitaki nei Tevita ni kaya ni sega ni dodonu na Nona vakatulewa, se Nona sega ni dina ki na ka e yalataka, kei na Nona dau yali mai na kedra maliwa na Isireli ena gauna ra gadrevi Koya kina. E a sega ni vakamatei Jeremaia na Kalou ena gauna e a beitaki Koya kina na parofita oqo ni lawakitaki koya. E a vakatarai Jope na Kalou me vakayatuyatutaka na nona rarawa ena gauna e a sotava tiko kina na dredre. E muri, e a qai totaki koya na Kalou ena nona vosa vakadodonu, ka cudruvi ratou na nona itokani ni sega ni dodonu na yalodratou ena veika e ratou a kaya. E a kaya vei ratou na Kalou, “Sa waqa na noqu cudru vei iko (Elifasi), vei rau tale ga na wekamu ruarua; ni dou sa sega ni vosataki au vakadodonu, me vakataki Jope na noqu tamata, ni’u na goleva na matana,” (Jope 42:7-8).
Ena dua na ivakaraitaki veivakurabuitaki ni veitokani voleka (Lako Yani 33:1-17), e a vosataka vakadodonu na Kalou na Nona vakasisila ena nodra talaidredre na Isireli. E a kaya vei Mosese na Kalou ni na vakayacora na Nona yalayala me solia vei ira na vanua yalataki, ia ena bese ni qai cavuta tale e dua na ikalawa vata kei ira ena nodra ilakolako ki kea. E a sa sinai na Nona kato ni rarawa, ka sa vakaraitaka kece vei Mosese na Lomana.
Ia ko Mosese, ni vosa tiko ena dela ni nona veitokani kei na Kalou, e a qai vosa sara vakadodonu ka kaya, “Raica, kemuni sa kaya vei au, ‘Mo kauti ira cake na tamata oqo’; ia kemuni sa sega ni vakatakila vei au se ko cei kemuni na talai keirau vata……. Kevaka kemuni sa lomani au, mo ni vakatakila mai vei au na nomuni valavala……mo ni nanuma talega ni sa nomuni tamata na matanitu oqo. Kevaka ko ni sa sega ni lako, mo ni kakua ni kauti keimami cake tani eke. Ia ka cava na ka ena kilai kina eke ni kemuni sa lomani au kei ira nomuni tamata? E sega li ni ka ga oqo, ni kemuni sa lako kei keimami? A sa kaya vei Mosese ko Jiova, ‘Au na cakava tale ga na ka oqo ko sa vosa kina: ni’u sa lomani iko, ka’u sa kila talega na yacamu,’” (Lako Yani 33:12-17).
E rawa beka vua na Kalou me ciqoma na vosa vakadodonu vakaoqo mai vei iko? Io, baleta na veitokani dina e yavutaki ena veivosaki vakadodonu. E dina beka ena noda nanuma vakatamata, ni rawa ni vakatokai oya me siosio se viavialevu, ia na Kalou e raica oya me veivosaki ka yavutaki ena dina. Na Kalou e vakatudaliga ki na nodra vosa vakadodonu (ka lako mai utodra) na Nona itokani, ia e sega ni kauwai o Koya ki na vakatutusa ka sa vaka ga na wiligusu ka sega ni lako mai na vu ni yalo. Kevaka ko via veitokani kei na Kalou, mo vosa vakadodonu ka vakaraitaka Vua na ka dina ka tu e lomamu, ka sega ni ka ga ko nanuma ni na via rogoca.
Ena gadrevi talega mo vakatusa Vua eso na ka ko rarawataki Koya tu kina, ena vuku ni so beka na dredre ko sotava ka ko nanuma ni a sega ni rogoca na nomu kerekere ni veivuke. Me yacova na gauna eda sa matua kina vakayalo me da kila ni Kalou e vakayagataka na veika kece me basika kina na vinaka ena noda bula, eda na katona tu ga eso na noda rarawataki Koya ena vuku beka ni keda irairai, se na vanua eda sucu mai kina, se na noda masu ka sega ni rogoci, se na mavoa ni yaloda, se na veika eso eda via veisautaka kevaka eda a kalou koi keda. E vuqa era dau beitaka na Kalou ena mavoa ka ra vakavuna na tani. Oqo e vakatubura na ka e vakatoka ko William Backus me “noda veisei vuni kei na Kalou”.
Na yaloca ka da dau katona tu sa ilatilati levu duadua ka dau latia na noda veitokani kei na Kalou: Na cava me’u vinakata kina na veitokani kei na Kalou kevaka e a vakatara me yaco vei au na dredre oqo? Na kena iwali sa i koya na noda kila, ni Kalou ena cakava ga na veika me na basika kina na vinaka ena noda bula, ka so na gauna ena dredre na noda ciqoma na dina oqo ni da sota kaya na rarawa se na vutugu. Ia ena nomu sereka na yaloca ko katona tu kei na nomu vakatusa kece na veika e tu e lomamu, e sa imatai ni kalawa oya ki na nomu vakabulai mai na leqa oqo. Me vaka era cakava e vuqa na tamata ena iVola Tabu, mo vakaraitaka vakadodonu vua na Kalou na veika e tu e lomamu. (Jope 7:17-21, Same 83:13-18, Jeremaia 20:7, Ruci 1:20).
Ena Nona via vakavulici keda ena vosa vakadodonu, e a solia kina vei keda na Kalou na ivola ni Same – na ivola ni veivakacaucautaki ka vutucoqa tu ena vakatutusa, na vakatitiqa, na nuiqawaqawa, na katoni ni yaloca, kei na titobu ni vakacabo masu; ka veimaliwai vata kaya na vakavinavinaka, na vakacaucau, kei na vakatutusa ni vakabauta. Na veimataqali kece ni itovo ni yalo kei na bula, e sa vakamatatataki tu ena ivola ni Same. Ni ko wilika na vakatutusa kei na tukuniyalo nei Tevita kei ira na so tale, mo kila ni oqo na itovo ni qaravi Kalou e gadreva vei iko na Kalou – oya mo kua tale ni vunitaka e dua na ka mai Vua. Ko na rawa ni masu vakataki Tevita ka kaya, “Au a sova e matana na noqu tagi; au a vakatakila e matana na noqu rarawa. Ni sa luvu e lomaqu na yaloqu,” (Same 142:2-3).
E dua na ka e veivakayaloqaqataki, oya, ena noda kila ni ko ira kece na itokani voleka ni Kalou – Mosese, Tevita, Eparama, Jope, kei ira na so tale – era dau vakila tale ga na vakatitiqa ena so na gauna. Ia, era sega ni ubia na vakatitiqa oya ena wiligusu ka sega ni vakaibalebale, ka ra tukuna ga vakadodonu vua na Kalou. Na noda vakaraitaka vakadodonu Vua na noda vakatitiqa, sa imatai ni kalawa ki na dua tale na ivakatagedegede e cake ena noda veitokani voleka kei na Kalou.
Sa dodonu me’u digitaka me’u talairawarawa vua na Kalou ena yalo vakabauta. Ena veigauna kece ko vakararavi kina ki na Nona veiliutaki ka talairawarawa ki na Nona ivakaro, kevaka mada ga e sega ni matata vei iko na ibalebale ni vakaro oya, ko sa vaqaqacotaka tiko na nomu veitokani kei na Kalou. Eda sega soti beka ni dau veidutaitaka vata na talairawarawa kei na veitokani, ka ni vosa oqo na “talairawarawa”, e dau vakayagataki ga vakavuqa me baleta na noda veimaliwai kei ira na noda itubutubu, se noda turaga, se dua ka vakaitutu e delada, ka sega soti ni dau tukuni me baleta na noda veimaliwai kei ira na noda itokani. Ia, e a vakamatatataka sara ko Jisu, ni sa itakele ni noda veitokani voleka kei na Kalou na talairawarawa. E kaya ko Jisu, “Dou sa wekaqu, kevaka dou sa kitaka na ka kecega ka’u sa vakarota vei kemudou,” (Joni 15:14).
Ena iwase ni ivola eda sa sivia, au a dusia kina ni vosa “wekaqu” ka a vakayagataka ko Jisu me baleta na noda veitokani kei Koya, e rawa ni vakayagataki tale ga me vakamacalataki kina na veimaliwai ni dua na tui kei ira na nona ilawalawa daunivakasala. E dina ni veivolekati sara na veitokani vakaoqo, ia era se okati tiko ga na daunivakasala oqo me ra lewenivanua, ka vauci ira tale ga na nona lawa na tui. E vakakina na noda veitokani kei na Kalou: eda Nona itokani, ia eda sega ni wili me da veta vata kei Koya. E noda iliuliu dau veikauwaitaki na Kalou, ka da muri Koya ena yalo e vakarorogo.
Eda talairawarawa vua na Kalou, sega ni baleta ni sa noda itavi, se, ena noda rere, se, ni da vakasaurarataki, ia e baleta ga na noda lomani Koya, ka da vakararavi Vua ena noda vakabauta ni kila na veika e vinaka ena vukuda. Eda via muri Koya ena noda vakavinavinaka kei na marau ena vuku ni veika kece e sa cakava ena vukuda. Ena noda muri Koya vakayalodina, e sa qai vakatitobutaki kina na noda veitokani.
Era dau nanuma na tamata tawa vakabauta ni da muri Jisu ko keda eda lotu, baleta ni sa noda itavi, se baleta na noda yalo beitaki, se na noda rerevaka na itotogi, ia oqo e veibasai sara kei na ka dina. Baleta ni da sa vosoti ka da sa sereki, eda sa talairawarawa ena vuku ni noda loloma – ka sa kauta mai na marau levu na noda talairawarawa! E a kaya ko Jisu, “Me vaka sa lomani au ko Tamaqu, au sa lomani kemudou vaka talega kina: dou tiko ga e na noqu loloma. Kevaka dou sa talairawarawa ki na noqu vunau, dou na tiko ga ena noqu loloma; me vaka ka’u sa talairawarawa ki na vunau nei Tamaqu, ka tiko ga ena Nona loloma. Au sa vosataka na veika oqo vei kemudou, me’u sa marau tiko ga ena vukumudou; ka me sinai na nomudou marau,” (Joni 15:9-11).
Me da kila vinaka ni gadrevi keda ko Jisu me da cakava talega na ka e a cakava ena vuku i Tamana. Na Nona veitokani kei Tamana, sa idusidusi vei keda ena noda veitokani kei Koya. E a vakayacora ko Jisu na veika e kerea vua ko Tamana – ka a cakava ena dela ni loloma.
Na loloma dina e sega ni moce se vakawelewele tu; ia e yavala ka cakacaka. Ni vakaroti keda ko Jisu me da lomani ira na tamata, vukei ira na dravudravua, wasea na noda iyau, bula ena yalosavasava, veivosoti, ka vakalotutaki ira na tamata, na noda loloma ena yavalati keda me da cakava sara na ka e vinakata vei keda.
Eda dau bolei vakavuqa me da qarava na itavi lelevu ena vukuna na Kalou. Ia, na Kalou e marautaka cake vakalevu ni da cakava na veika lalai ena noda talairawarawa Vua. Ena sega beka ni dua tale ena raica na ka lalai ko cakava, ia na Kalou e dikeva kece tiko ka ciqoma me nomu vakarokoroko Vua.
Era dau basika vakavudua sara na itavi lelevu ena noda bula, ia na itavi lalai e tu wavoliti keda ena veisiga. Na veika lalai mada ga me vaka na noda tukuna na ka dina, se na noda caka vinaka vei ira na tani, se na noda veivakayaloqaqataki vei ira na tamata, e solia na marau vua na Kalou. Na noda talairawarawa Vua ena veika lalai e bibi cake vua na Kalou mai na masu, vakacaucau kei na solika. E kaya vei keda na iVola Tabu, “Sa vinakata li ko Jiova na i soro kama kei nai madrali, me vaka sa vinakata ko koya na talairawarawa ki na vosa i Jiova? Raica, sa vinaka na talairawarawa, ka ca nai soro,” (1 Samuela 15:22).
E a tekivuna ko Jisu na Nona veiqaravi ni sa yabaki tolusagavulu, ena nona papitaisotaki Koya ko Joni. Ena siga oya, e a rogo mai lomalagi na domo ni Kalou ni kaya, “O koya oqo na noqu Gone ni toko, au sa dau vinakata vakalevu,” (Maciu 3:17). Kevaka eda taroga mada se na cava e a cakava tiko ko Jisu ena loma ni tolusagavulu na yabaki oya, ka vakavuna me taleitaki Koya kina vakalevu na Kalou? Na iVola Tabu e sega ni vakaraitaka e dua na ka me baleta na veiyabaki vuni oya, vakavo ga e dua na iyatu vosa ena Luke 2:51, ka kaya, “A sa lako sobu vata kei rau ko koya, a sa yaco ki Nasareci, a sa talairawarawa vei rau,” (Luke 2:51). Na iyatu vosa lekaleka oqo, e sa vakamatatataka vei keda na itovo ni bula nei Jisu ena loma ni tolusagavulu na yabaki oya, o koya e sa rui taleitaki koya kina ko Tamana!
E dodonu me’u digitaka me’u lomana na veika e lomana na Kalou. Oqo na nodra itovo na veitokani; era kauwaitaka na veika e bibi vei ira na nodra itokani. Ena kena torocake tiko na nomudrau veitokani kei na Kalou, ena torocake vakakina na nomu kauwaitaka na veika e kauwaitaka ko Koya, ka ko na vakalolokutaka na veika e vakalolokutaka, ka marautaka na veika e marautaka.
Ko Paula e dua na ivakaraitaki vinaka ni ka oqo. Na ituvatuva ni Kalou, sa nona ituvatuva tale ga, kei na veika e yalogu kina na Kalou, e veika tale ga sa yalogu kina ko Paula: “Ni’u sa lomani kemudou sara me vaka na loloma ni Kalou,” (2 Korinica 11:2). Ko Tevita talega, e a kaya, “Ni sa kani au sara na loloma katakata ki na nomuni vale; ka sa tau vei au na nodra vosa ca ko ira era sa vosa-vakacacataki kemuni,” (Same 69:9).
Na cava sara mada e kauwaitaka vakalevu duadua na Kalou? Na nodra vakabulai na Nona tamata. E gadreva na Kalou me ra suka kece mai na luvena era se yali tu. Oya na vuna ka a lako mai kina ki vuravura ko Jisu. Na ka e bibi duadua vua na Kalou, oya, na Nona a mai mate na Luvena. Na ikarua ni ka e bibi Vua, oya, na nodra lako yani ko ira na luvena me ra wasea vei ira na tamata na itukutuku ni mate nei Jisu. Kevaka ko gadreva mo drau veitokani voleka kei na Kalou, sa dodonu mo kauwaitaki ira na tamata kece ka ra bula wavoliti iko, ka ni sa lomani ira tale ga na Kalou. Ko ira na itokani ni Kalou, era na tukuna vei ira na nodra itokani na itukutuku me baleta na Kalou levu oqo.
E dodonu me’u gadreva vakalevu cake na veitokani kei na Kalou, mai na veika kece tale. Na ivola ni Same, e sinai vutuvutu tu ena ivakaraitaki ni gagadre oqo. Ko Tevita e a gadreva matua cake sara me kilai Jiova, ka lailai na nona gadreva na veika kece tale. E a vakayagataka vakawasoma na veivosa me vaka na “guta e na yaloqu taucoko,” “karamaca” kei na “viakana”. E a gadrevi Jiova ena yalona taucoko. E kaya ko Tevita, “E dua na ka ka’u sa gadreva vei Jiova, oqori ga ka’u na segata tiko; Me’u tiko ena vale i Jiova ena veisiga kecega ni noqu bula. Me’u vakaraica na lagilagi i Jiova, ka vakatarotaro tiko ena Nona vale ni soro,” (Same 27:4). Ena dua tale na Same, e kaya ko Tevita, “Ni sa vinaka na Nomuni loloma ka ca na bula,” (Same 63:3).
Ena nona a rui gadreva vakatitobu ko Jekope me vakalougatataki koya na Kalou, e a veimulomulo kina kei Koya ena bogi taucoko ka kaya Vua, “Au na sega ni laivi iko, kevaka ko sa sega ni vosa vakalougatataki au mada,” (Vakatekivu 32:26). Na tikina e veivakurabuitaki ena italanoa oqo, ni Kalou, o Koya ka sega ni yalani rawa na Nona kaukauwa, e a vakatara me qaqa ko Jekope ena nodrau veibo! Ena sega ni cudruvi keda na Kalou kevaka eda veimulomulo kei Koya, baleta na veibo e kauti keda vata vakavoleka, ka da na volekati Koya sara yani! Na veibo talega e gadrevi me da solia taucoko kina na yaloda kei na noda kaukauwa, ka sa i koya sara ga oqo na ka e taleitaka na Kalou vei keda: na yaloda taucoko kei na noda kaukauwa kecega.
Ko Paula, e dua talega ka a karamaca tu ena nona gadreva na veitokani kei na Kalou. E sega tale ni dua na ka e a bibi vua; sa imatai ka iotioti talega ni gagadre ni nona bula na Kalou. Oqo na vuna e a rui cecere kina na ivakarau ni Nona vakayagataki koya na Kalou. Na iVola Tabu, e kaya, “Me’u kilai Koya kei na kaukauwa ni Nona tucake tale mai na mate, ka me keirau veitokani vata kaya ena ka rarawa, me’u vakatauvatani kaya ena Nona mate,” (Filipai 3:10).
Oqo na kena dina – eda sa volekata ga na Kalou ena kena voleka duadua eda digitaka. Na veitokani voleka kei Koya e sa ka ni noda digidigi, ka sega ni ka ni vakacalaka. O keda me da digitaka me da vakasaqara na veitokani voleka oya. Ko sa vinakata dina li – ena yalomu taucoko? Na cava na kena bibi vei iko, se na isau cava ko na sauma mo taukena kina? Kevaka sa bibi dina vei iko na veitokani voleka kei na Kalou, ko sa tu vakarau beka mo vulica na itovo kei na ivakarau ni bula e gadrevi kina?
Ko a dau guta beka na Kalou ena veigauna sa oti, ka sa vaka e batabata mai ena gauna oqo? Oya talega na leqa era a sota kaya na tamata lotu e Efeso – ni ra sa biuta na nodra imatai ni dodomo. Kevaka ko sa vakalaiva tu mai me batabata na nomudrau veitokani, mo kakua ni kurabui kevaka e vakatara na Kalou mo sotava na dredre ena nomu bula.
Na dredre sa i koya na bukadogo ni gumatua – e dau vakawaqaca na buka katakata e lomada me da veisau rawa kina. E kaya ko C.S.Lewis, “Na dredre, sa iyaya ni kakaburaki (megaphone) ni Kalou. Oya na sala e dau muria na Kalou me vakayadrata kina na yalo e sa sosovu tiko. Na dredre ko sotava e sega ni ka ni veivakatotogitaki mai vua na Kalou; ia e iyaya ni veivakayadrati mai vua e dua na Kalou yalololoma. E sega ni cudruvi iko na Kalou; ia e vakatara ga me yaco vei iko na dredre me rawa ni ko vuki Vua, me tomani tale na nomudrau veitokani. Ia, e tiko e dua na sala ka rawarawa cake mo vakacaudretaka tale kina na nomu guta na Kalou: mo tekivu kerea Vua me solia vei iko na yalogu oya, ka ia tiko ga ena kerekere me yacova ni sa nomu. Masutaka na masu oqo ena loma ni siga taucoko: “I Jisu, au sa gadreva vakalevu cake, mai na veika kece, me daru veitokani vakavoleka sara. E a kaya na Kalou vei ira na Isireli ka ra a bobula tu mai Papiloni, “Ia, dou na golevi au sara mai na vu ni lomamudou,” (Jeremaia 29:13).
NA NOMU VEITOKANI DREDRE TAUDUA
Sa sega ni dua na ka – sega tale ni dua na ka – me bibi cake mai na noda vakaveiwekanitaki keda vua na Kalou. Na veitokani oqo ena ia tiko ka tawa mudu. A kaya vei Timoci ko Paula, “Ni ra sa kaya e so era sa vakadinata, a ra sa cala e na vakabauta,” (1 Timoci 6:21). E yali tiko beka mai na nomu bula na ka bibi duadua ena bula oqo? Ia, ko na rawa ni vakavinakataka na leqa oqori. Mo nanuma dei sara, ni sa nomu na digidigi. Ko na volekata ga na Kalou ena kena voleka duadua, kevaka ko cakava na digidigi e gadrevi.
KA 12 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: Au sa voleka vua na Kalou ena kena voleka duadua au digitaka.
Tikina Koula: “Toro voleka yani vua na Kalou, ka na toro voleka mai vei kemudou ko koya.” (Jemesa 4:8)
Taro mo Taroga: Na digidigi cava me‘u cakava nikua me‘u toro voleka rawa kina vua na Kalou?
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn