Qara ni iyau
16 April, 2018, 12:00 am
NA dina ni qara ni iyau ka taukena o Degei I ena nona gauna, na qwara nei Batikoula ka a laurai ni tatalivaliva tu e loma na veimataqali vatu talei ena kena sa mai vakarau keli tale na koula ena Tuvatu Gold Mine e Nadi e veisemati vakavinaka.
E talanoataka o Ratu Marika Saukuru na i liuliu ni yavusa Ne e Korobebe, ni dua na qara e tiko volekata na Tuvatu Gold Mine ka ra sega ni kila se qara ni cava. Ia, e na ivakamacala nei Saukuru e kaya ni qara qo esa taleva oti e dua na marama ni Naivilawa ka qai raica ni tatalivaliva tu ena veimataqali vatu talei na lomana. A vakadinadinataka talega mai na itukutuku qo ko Navunilagi Lobau na turaga yabaki 57 mai Naivilawa ni marama ka a raica na veika e tu ena loma ni qara oya e ratou a vuvale vata.
Ia, ni a taleva na Nai Lalakai na dina ni itukutuku qo e qai laurai ni gusu ni qara oqo e tiko ena loma ni wai o Sabeto ka vakadodonu cake sara ki Ului Ne.
E tauri rawa ni qara qo esa yacana tiko na Qara nei Batikoula se na kena i vakatawa e vaka nai rairai ni duna se gata ka koula taucoko tiko na batina.
Ena vakadidike talega ka tauri rawa ena i lakolako mai nei Degei ena waqa na Kaunitoni e a mai tiko vakalekaleka e Ului Ne, e dua na qara e mai vakaitikotiko kina e yacana na Qwara ni iyau.
Ena i vola e vola ko Aubrey Parke e vakamacalataki tiko kina na Qwara ni iyau qo ni nona i tikotiko o Degei ka dau sega ni laurai vakarawarawa, na qwara talega qo era dau laki vakasaqara kalougata kina eso na lewenivanua ena gauna e liu ka ra dau laki biuta kina eso na ka ni loloma me rawa ni ra sotava kina na kaukauwa kei na kalougata.
E talanoataki tiko ena i vola qo na Descendants of Degei ni otioti ni tamata tabu yani era a gole ena qara qo na mataivalu ni Viti ena nodra laki valu ki Solomone ena i karua ni valu levu.
Na qwara qo ni Batikoula eda sa rawa ni raica eke ni sa mai tu oqo na Tuvatu Gold mine ka laurai ena vakadidike ni sa koula kece tiko vakadua na veidelana ruarua qo me yaco sara mai ki na bucabuca o Sabeto, e kaya o Saukuru.
Ia, na qwara qo nei Batikoula e dabe toka ena loma donu ni wai ena yasa ni Tuvatu Gold Mine. E vakaraitaka ko Talatala Ilimeleki Susu na qasenivuli ni Talanoa makawa (History) e na koronivuli vuli Talatala e Davuilevu e kaya ni dua na yabaki vinaka vei Viti na yabaki qo.
Na yabaki qo, 2018 e dua na yabaki vinaka vei keda na kawa i Taukei, ena dua talega na yabaki ni veisau, au vakabauta era na vakabasikataki na dina ni veika e baleti keda na kawa i Taukei kei na noda iyau era vuni tu qo ena loma ni noda vanua, e kaya o Talatala Susu.
O Talatala Susu e turaga ni koro vakaturaga o Sabeto mai na Toba o Nadi ka kila tale tu ga vakavinaka na veitukutuku makawa me baleta na vanua o Nadi, kei na yasayasa vakara.
fij_Latn knc_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn