WASE TINIKAONO
Tutaka na Sokalou Dina
Na cava e kaya na iVolatabu me baleta na vakayagataki ni ivakatakarakara ena sokalou?
Era raica vakacava na lotu Vakarisito na olodei vakalotu?
Sala cava o na vakamacalataka kina nomu vakabauta me kua ni vakacudrui ira na rogoci iko?
NA CAVA o na cakava ke o qai kila ni sa vagagai na memudou wainigunu? Sega ni vakabekataki ni o sa na vaqara sara ga e dua na ivurevure ni wai vou mo dou na gunu tale kina. Ia, e dina ni o sa na kunea e dua na nomudou ivurevure ni wai savasava, o se na lomaleqa tiko ga. De dua e sa kakana oti tiko vei kemudou na ca ni wai dou a gunuva tiko!
2 E via vaka oqo na ituvaki e rawa ni yacovi keda ena vuku i lotu lasu. E kaya na iVolatabu ni sa vagagai tu o lotu lasu ena ivakavuvuli lasu kei na ivalavala tawasavasava. (2 Korinica 6:17) Oya na vuna e bibi kina mo lako tani mai vei ‘Papiloni na Ka Levu’ na lotu lasu kece e vuravura. (Vakatakila 18:2, 4) O sa vakayacora beka oqo? Ke vaka kina, sa dua na ka totoka. Ia, e sega ni veirauti mo tawasei iko tani ga se mo vola na nomu ivola ni vakacegu mai vei lotu lasu. E bibi mo na vakasamataka tale ga na tikina oqo: ‘Se kabiti au tiko beka e so na vakabauta e vu mai na lotu lasu?’ Raica mada e so na kena ivakaraitaki.
IVAKATAKARAKARA KEI NA KENA SAGAI MERA VAKALOMAVINAKATAKI NA MATE
3 E so e sa dede sara na kena tu vei ira e so na ivakatakarakara, itaba, se veika tale e so e dau vakayagataki ena nodra sokalou. Vakacava o iko? De dua ena via malewa vei iko mo masu vua na Kalou o qai sega ni vakayagataka e dua na ivakatakarakara. E so beka vei ira na ka oqo era sa tiki ni nomu bula, era sa nomu iyau vakamareqeti tale ga. Ia, e vakaraitaka vakamatata na iVolatabu ni dodonu me lewa ga mai na Kalou na sala meda qaravi koya kina, qai sega ni vinakata o koya meda vakayagataka na ivakatakarakara. (Lako Yani 20:4, 5; Same 115:4-8; Aisea 42:8; 1 Joni 5:21) O koya gona, mo tutaka na sokalou dina ena nomu vakarusa na veika o taukena e dau taurivaki ena sokalou lasu. E dodonu mo raica na veika oqo me vakataki Jiova—mera “ka vakasisila.”—Vakarua 27:15.
4 E levu na lotu lasu era vakabulabulataka na nodra vakalomavinakataki na wekadra era sa mate. Ni bera nira vulica na iVolatabu e so vei ira na kena lewenilotu, era a vakabauta tu nira bula voli na yalo ena dua tale na vuravura tawarairai, qai rawa nira vakaleqai ira na bula tiko. De dua o a dau oga vakalevu ena nomu saga mo vakamarautaki ira na wekamu era sa mate. Ia, me vaka o sa vulica ena Wase 6 ni ivola oqo, o ira na mate era sega ni lai bula tiko ena dua tale na vanua. O koya gona, ena sega wale ga ni yaga na noda saga meda veitaratara kei ira. Ke mani dua na itukutuku e kena irairai ni lako tiko mai vei ira na wekada era sa mate, e dodonu meda nanuma tiko ni itukutuku oqori era vakavurea dina tiko mai na timoni. Oya na vuna e vakaroti ira kina na Isireli o Jiova mera kua ni saga mera veitaratara kei ira na mate se vakaitavi ena veimataqali vakacuru kece ga.—Vakarua 18:10-12.
5 Na cava mo cakava ke sa tiki tu mai ni nomu bula na vakayagataki ni ivakatakarakara ena sokalou, kei na nodra vakalomavinakataki na mate? Wilika qai vakasamataka na veitikinivolatabu era vakamacalataka na rai ni Kalou me baleta na veika oqo. Dau masuti Jiova e veisiga me vukei iko ena nomu saga mo tutaka tiko ga na sokalou dina, kei na nomu moica na nomu vakasama me salavata kei na ka e vinakata.—Aisea 55:9.
ERA SEGA NI DAU SOQOVA NA KIRISIMASI NA LOTU VAKARISITO TAUMADA
6 E rawa ni vakadukadukalitaki na nona sokalou e dua ena veika e vauca na veiolodei kilai levu. Raica mada me kena ivakaraitaki na Kirisimasi. E dau vakabauti tu ni Kirisimasi e vakananumi kina na sucu i Jisu Karisito, qai voleka ni veimatalotu kece era kaya nira lotu Vakarisito era dau soqova. Ia, e sega vakadua ni cavuti nira a vakananuma e dua na olodei vaka oqo na tisaipeli i Jisu ena imatai ni senitiuri. E kaya na ivola na Sacred Origins of Profound Things (iTekitekivu ni So na iVakavuvuli Lelevu): “Ena loma ni ruanadrau na yabaki me tekivu mai na gauna e sucu kina o Karisito, e vica wale sara era kauaitaka mera kila na tikinisiga e sucu kina o Jisu, na iwiliwili levu ga ni kawatamata era sega ni kila na tikinisiga oya, se ra sega ni kauaitaka mera kila.”
7 Ke ra a kila mada ga na tisaipeli na tikinisiga e sucu kina o Jisu, era na sega ga ni vakananuma na siga oya se vakayacora na kena soqo. Ena vuku ni cava? Baleta e kaya na World Book Encyclopedia ni o ira na lotu Vakarisito taumada era raica ni “o ira ga na lotu butobuto era dau vakananuma na siga e sucu kina e dua, ra qai vakayacora na kena soqo.” E rua ga na soqo ni siganisucu e volatukutukutaki ena iVolatabu, qai nodrau siganisucu e rua na iliuliu erau sega ni qaravi Jiova. (Vakatekivu 40:20; Marika 6:21) E dau vakayacori tale ga na soqo ni siganisucu me baleti ira na nodra veikalou na lotu butobuto. Me kena ivakaraitaki, ena 24 ni Me, era dau soqova kina na kai Roma na nona siganisucu na nodra kalou yalewa o Diana. Ena siga e tarava, era dau soqova tale kina na siganisucu ni nodra kalou matanisiga, o Apollo. O koya gona, na vakananumi se soqovi ni siganisucu e ivalavala ni lotu butobuto, e sega ni ivalavala ni lotu Vakarisito.
8 E tiko e dua tale na vuna era na sega kina ni vakananuma na siganisucu i Jisu na lotu Vakarisito ena imatai ni senitiuri. Kena irairai nira sa na kila na nona tisaipeli ni vakananumi ni siganisucu e vu mai na vakasama vakatevoro. Me kena ivakaraitaki, e levu na kai Kirisi kei na kai Roma ena gauna makawa era vakabauta ni dau lai tiko e dua na yalo ena gauna kece e sucu kina e dua na gone, na yalo oya e sa na qai taqomaka tiko na gone ena vo ni nona bula. E kaya na ivola The Lore of Birthdays (Na iTukutuku Makawa Baleta na Siganisucu): “Na yalo oya erau veivolekati kei na kalou a vakabauti ni nona siganisucu tale ga na siga e sucu kina na gone oya.” Ena sega sara ga ni vinakata o Jiova me vakananumi o Jisu ena dua na ka e cokoti vata kei na vakasama vakatevoro. (Aisea 65:11, 12, NW) Ia, na cava e sa vakananumi raraba tu kina ena gauna oqo na Kirisimasi?
ITEKITEKIVU NI KIRISIMASI
9 Ni oti e vica vata na drau na yabaki mai na gauna a bula voli e vuravura o Jisu sa qai tekivu me vakananumi na nona siganisucu ena 25 ni Tiseba. Ia, a sega ni sucu o Jisu ena tikinisiga oya, kena irairai ni a sucu o koya ena Okotova.* E qai kau ga mai vei na 25 ni Tiseba? E muri, e so era kaya nira lotu Vakarisito era sa qai “vinakata me vakananumi vata na siga ni sucu i Karisito kei na dua na nodra soqo na kai Roma lotu butobuto, era dau vakananuma kina na ‘siganisucu ni matanisiga qaqa.’” (The New Encyclopædia Britannica) Ena vulaibatabata, ni vaka me kena irairai ni gogo na matanisiga, era dau qai soqovata na lotu butobuto mera kerei koya na ivurevure ni rarama kei na katakata oqo me suka lesu mai ena nona ilakolako yawa. Era vakabauta ni 25 ni Tiseba e sa itekitekivu sara ga ni nona lesu mai. Ena nodra saga na iliuliu ni lotu mera vakalotutaki ira na lotu butobuto, sa ra qai vakayagataka na nodra soqo makawa ga oya mera qai veisautaka me kena irairai ni soqo ni “lotu Vakarisito.”#
10 Sa kilai raraba ni yavutaki mai na lotu butobuto na Kirisimasi. Ni sega ni yavutaki ena iVolatabu, e dau vakatabui kina na Kirisimasi mai Igiladi kei na veikoloni kei Mereke ena ika17 ni senitiuri. Ke dua mada ga e sega ni via lako i cakacaka ena siga ni Kirisimasi, ena totogitaki vakailavo. Ia, sega ni dede sa matau tale na itovo a sa vakanadakui, ra kurivi tale ena so na kena iwalewale vovou. Mani yaco tale na Kirisimasi me dua vei ira na olodei e taleitaki vakalevu me yacova mai oqo. Ia, me vaka ni tauyavu na Kirisimasi ena yavu kei na vakasama kece ni lotu butobuto, o ira era vinakata mera vakamarautaka na Kalou era na sega ni via vakaitavi ena kena soqovi se vakananumi.%
BIBI BEKA MEDA KAUAITAKA SARA NA KENA ITEKITEKIVU?
11 Era nanuma e so ni sega ni cala na nodra soqova na olodei me vaka na Kirisimasi, e dina nira sa kila ni tauyavu mai na lotu butobuto. Era kaya nira sega ni lai vakaitavi tiko ena sokalou butobuto nira soqova na olodei vaka oya. E gauna vinaka ga vei ira oya mera veivolekati kina vakavuvale. Na cava o nanuma, e dina beka na rai oya? Ke vaka kina, de dua e vakadredretaka na nomu tutaka na sokalou dina na nomu kauaitaki iratou na lewe ni nomu vuvale, sega ni nomu kauaitaka na lotu lasu. Nanuma tiko ni a tauyavutaka na vuvale o Jiova, qai vinakata mo marautaka na nomu veimaliwai kei iratou na lewe ni nomu vuvale. (Efeso 3:14, 15, VV) Ia, e rawa mo vaqaqacotaka nomudou ivau ni veiwekani vakavuvale ena sala e vakadonuya na Kalou. Na cava e dodonu me ka bibi duadua vei keda? E kaya o Paula: “Vakadeitaka tiko ga na ka e vinaka vua na Turaga.”—Efeso 5:10, NW.
12 De dua o na nanuma ni sega sara ga ni dua ena gauna oqo e lai vakasamataka tiko na tauyavu ni veiolodei ena gauna e vakayacora kina na kena soqo. E bibi beka meda kauaitaka sara na kedra itekitekivu? Io! Vakasamataka mada e dua na kena ivakaraitaki: Kaya mada ke o raica e dua na loli e lutu koto ena salasalaniwai. O na tomika beka mo gunuva? Sega! E duka na loli oya. Ena kamikamica beka me vaka na loli na veiolodei sa ra tu nikua, ia era “tomiki” mai na vanua dukadukali. Nida tutaka na sokalou savasava, e dodonu me tiko vei keda na nona rai na parofita o Aisea ni kaya vei ira na qaravi koya dina tiko na Kalou: “Dou kakua ni tara na ka sa sega ni savasava.”—Aisea 52:11.
BIBI NA YALOMATUA NI O TUTAKA TIKO NA KA O VAKABAUTA
13 Rawa ni ka ni veivakatovolei vei iko ena so na gauna na nomu na vakatulewataka mo kua ni vakaitavi ena olodei. Me kena ivakaraitaki, era na veinanuyaka beka e so ena nomu vanua ni cakacaka na vuna o sega kina ni vakaitavi ena so na ka e dau salavata kei na Kirisimasi se na olodei tale e so. Vakacava ke soli vei iko e dua na iloloma ni Kirisimasi? Ena cala beka mo ciqoma? Vakacava ke drau sega ni vakabauta vata kei watimu? Na cava mo cakava mera kua kina ni lomalomani ira na luvemu ena vuku ni nodra sega ni vakaitavi ena soqo ni veiolodei?
14 E bibi na yalomatua mo rawa ni vakatulewataka kina na ka mo cakava ena dui ituvaki e basika. Ke matau me dau cavuti e so na vosa ni vakanuinui vinaka ena gauna ni olodei, e rawa ni o vakavinavinakataki koya e cavuta vei iko na vosa oya. Ia, vakacava ke tauca mai na vosa ni vakanuinui vinaka vaka oya e dua drau dau sota wasoma se drau cakacaka vata? Ena ituvaki oqo, de dua o na via vakamacala vua. E bibi ena gauna vaka oqo na yalomatua. E vakasalataki keda na iVolatabu: “Me ia tikoga na nomudou vosa e na yalovinaka, ka vakatuituinataki e na masima, mo dou kila kina se cava sa dodonu mo dou kaya tale vei ira na tamata yadua.” (Kolosa 4:6) Qarauna sara me kua ni veibeci na itautau ni nomu vosa. Mo maqosa ena nomu vakamacalataka na ka o vakabauta. Vakamatatataka ni o sega ni cata na soli iloloma se na soqo, o sega ga ni dau vakayacora oqo ena veiolodei me vaka na Kirisimasi.
15 Vakacava ke dua e via solia e dua na nomu iloloma? Ena vakatau. E rawa ni tukuna beka vei iko: “Au kila ni o sega ni vakaitavi ena soqo ni olodei. Ia, au vinakata ga mo taura na iloloma qo.” De dua o na dikeva ni nomu ciqoma na iloloma ena ituvaki oya e duidui mai na nomu vakaitavi ena olodei. Ia, ke sega ni kila o koya e via soli iloloma vei iko na nomu vakabauta, o rawa ni tukuna vua ni o sega ni dau vakaitavi ena soqo ni olodei vaka oya. Oqo ena vakarawarawataka nona raica na vuna o ciqoma kina na nona iloloma, ia o na sega ga ni soli iloloma lesu vua ena gauna vata ga oya. Ia, ena sega ni vinaka meda ciqoma e dua na iloloma kevaka e nona inaki o koya e solia me temaki keda kina meda kua ni dei ena noda vakabauta, se da sa ciqoma ena vuku ni noda vinakata na iyau.
VAKACAVA O IRA NA LEWE NI NODA VUVALE?
16 Vakacava ke da sega ni vakabauta vata kei na so na noda lewe ni vuvale? Ena vinakati tale ga e ke na yalomatua. E sega ni dodonu mo veibataka na veiolodei se soqo era digia na nomu lewe ni vuvale mera vakananuma. Doka na nodra vakatulewa, me vaka ga na nomu vinakata mera doka na nomu vakatulewa. (Maciu 7:12) Qarauna me kua ni dua na ka o cakava mo lai okati kina ena vakananumi ni olodei. Ena yasana kadua, mo kua ni yalododonu tale vakasivia mo sa sega kina ni cakava e so na ka e rawa sara ga ni o cakava. Ia, mo na qarauna tu ga e veigauna me vinaka na nomu lewaeloma ena ka o cakava.—1 Timoci 1:18, 19.
17 Na cava mo cakava mera kua kina ni lomalomani ira na luvemu nira sega ni vakaitavi ena veiolodei e veisaqasaqa kei na ka e tukuna na iVolatabu? E vakatau vakalevu oqo ena veika o vakayacora ena veigauna tale e so ena loma ni yabaki. So na itubutubu era dau vakarautaka e so na gauna mera soli iloloma kina vei ira na luvedra. E dua vei ira na iloloma talei o rawa ni solia vei ira na luvemu oya na nomu gauna kei na nomu veikauaitaki.
BULATAKA E VEISIGA NA SOKALOU DINA
18 Ke o via vakamarautaka na Kalou, e dodonu mo cata na sokalou lasu, mo qai tutaka na sokalou dina. Na cava ena okati kina? E kaya na iVolatabu: “Me da veivakananumi keda vakai keda me da veivakatakatai me dauloloma kai valavala vinaka: me da kakua ni biuta na vakasoqoni vata, me vaka nai valavala ni tamata eso; me da veivakamasuti tiko: ia me vakalevu, ni dou sa raica sa toro voleka mai na siga.” (Iperiu 10:24, 25) Na soqoni vakarisito e gauna marautaki, o na lai qaravi koya tale ga kina na Kalou ena kena iqaraqaravi e vakadonuya. (Same 22:22; 122:1) Na soqoni vaka oqo eda lai ‘veivakacegui’ kina kei ira na lotu Vakarisito yalodina.—Roma 1:12.
19 E dua tale na sala o rawa ni tutaka kina na sokalou dina na nomu tukuna yani na veika o sa vulica mai na iVolatabu vata kei ira na iVakadinadina i Jiova. E levu nikua era sa “vutugu ka qoqolou” ena vuku ni veika e sa yaco tu e vuravura. (Isikeli 9:4) De dua o kila e so vei ira oqo. Ena ka vinaka mo vakamacalataka vei ira na veika e sa yalataka tu na iVolatabu me baleta na veigauna se bera mai. Ni o soqoni vata tiko kei ira na lotu Vakarisito dina, o tukuna tale tiko ga yani na veika dina mai na iVolatabu o sa vulica, o na vakila ni sa na seavu ga mai vakamalua na nomu taleitaka mo vakaitavi ena veika e so e vu mai ena lotu lasu. Kua ni guilecava ni o na marau, o na vakalougatataki tale ga kevaka o tutaka tiko ga na sokalou dina.—Malakai 3:10.
NA KA E KAYA NA IVOLATABU
- O ira era lotu dina era sega ni vakayagataka na ivakatakarakara ena sokalou, era sega tale ga ni dau saga mera vakalomavinakataki ira na wekadra era sa mate.—Lako Yani 20:4, 5; Vakarua 18:10-12.
- E cala meda vakaitavi ena olodei se na soqo e vu mai na lotu butobuto.—Efeso 5:10.
- Me yalomatua na lotu Vakarisito dina ena gauna e vakamacalataka kina nona vakabauta.—Kolosa 4:6.
# E digitaki tale ga na 25 ni Tiseba ena vuku ni dua na solevu e vakatokai na Saturnalia. Na solevu oqo e vakananumi kina na nodra kalou ni teitei na kai Roma, qai dau vakayacori mai na ika17-24 ni Tiseba. E dau tiki ni solevu oqo na kana magiti, marau, kei na soli iloloma.
% Raica na iKuri ena vuku ni rai ni lotu Vakarisito me baleta e so tale na olodei kilai levu.
Taro ni Vuli
1, 2. Taro cava mo na vakasamataka ni o sa vakanadakui lotu lasu, na cava e bibi kina oqo?
3. (a) Na cava e kaya na iVolatabu me baleta na vakayagataki ni ivakatakarakara, na cava ena dredre kina vei ira e so mera ciqoma na rai ni Kalou? (b) Na cava mo cakava ena veika o taukena era dau taurivaki ena sokalou lasu?
4. (a) Eda kila vakacava ni tawayaga na noda saga meda vakalomavinakataki ira na wekada era sa mate? (b) Na cava e vakaroti ira kina na Isireli o Jiova mera kua ni vakaitavi ena veimataqali vakacuru kece ga?
5. Na cava mo cakava ke sa tiki tu mai ni nomu bula na vakayagataki ni ivakatakarakara kei na kena sagai mera vakalomavinakataki na mate?
6, 7. (a) Na cava e dau vakabauti tu me baleta na Kirisimasi, era dau soqova beka na imuri i Jisu ena imatai ni senitiuri? (b) O cei ga era dau soqova na siganisucu ena nodra gauna na tisaipeli taumada i Jisu?
8. Vakamacalataka se rau okati vata vakacava na siganisucu kei na vakasama vakatevoro.
9. E mai digitaki tu vakacava na 25 ni Tiseba me siganisucu i Jisu?
10. Na cava era a sega ni vakananuma kina na Kirisimasi ena veigauna sa oti e so?
11. Na cava e dau soqovi kina e so na olodei, ia na cava e dodonu me ka bibi duadua vei keda?
12. O na vakatauvatana vakacava na vuna meda cata kina na ivalavala vakavanua se soqo e yavutaki mai na so na vanua tawasavasava?
13. Na cava e so na ka ni veivakatovolei e rawa ni basika ni o sega ni vakaitavi ena soqo ni veiolodei?
14, 15. Na cava o rawa ni cakava ke dua e cavuta mai vei iko e dua na vosa ni vakanuinui vinaka ena gauna ni dua na olodei, se via soli iloloma vei iko?
16. O na vakaraitaka vakacava na yalomatua ena veika e vauca na olodei?
17. O na vukei ira vakacava na luvemu mera kua ni lomalomani ira nira raici ira e so tale na gone nira marautaka na veiolodei?
18. Ena vukei iko vakacava na nomu tiko ena soqoni vakarisito mo tutaka na sokalou dina?
19. Na cava e bibi kina mo tukuna yani na veika o sa vulica tiko mai na iVolatabu?
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn