Vei Koya sa lomani keda…a sa qisi keda me da tui ka bete vua na Kalou kei Tamana” (Vakatakila 1:5-6)
Na ivolatukutuku mai na itekivu ni veiqaravi nei Jisu, e wili talega kina na kena kacivaki na itukutuku ni a lako mai, ka vunautaka voli mai na itukutuku vinaka ni matanitu:
“Ia ni sa biu ki na vale ni veivesu ko Joni, sa lako mai ki Kalili ko Jisu, a sa dau vunautaka na itukutuku vinaka ni matanitu ni Kalou, ka kaya, Sa qai yaco na gauna, a sa voleka na matanitu ni Kalou; dou veivutuni ka vakabauta na itukutuku vinaka” (Marika 1:14-15).
Na dra ni veivakaduavatataki nei Jisu, e sega ni kena inaki duadua ga me vakabulai keda, dina ga ni o ya na imatai ka vuana bibi taudua. Ia, e sa inaki talega ni Kalou me tarai cake na Nona matanitu. E na Nona ituvatuva na Tamada vakalomalagi, e semati tu na noda a vakabulai e na dra nei Karisito, ki na Nona matanitu, na vanua e sa lesia tu kina e dua na noda itavi bibi. Eda raica na isema oqo e na rua na tiki ni Vola Tabu oqo:
“Mai vei Jisu Karisito talega, na dautukutuku yalo dina,na ulumatua vei ira era sa tucake tale main a mate, kei na nodra Turaga levu na tui e vuravura. Vei Koya sa lomani keda, ka savai keda mai na noda ivalavala ca e na Nona dra dina, a sa qisi keda me da tui ka bete vua na Kalou kei Tamana; me sa ia vei Koya na vakarokoroko kei na lewa ka tawa mudu. Emeni.” (Vakatakila 1:5-6 emphasis added) .
“Oi kemuni sa yaga me kauta na ivola, me cecega talega na kena drega: ni kemuni a vakamatei, ka voli keimami e na nomuni dra mai vei ira kecega na veimataqali, kei na duivosavosa, kei na veimatanitu, kei na veivanua, me keimami nona na Kalou: ia kemuni s alesi keimami me keimami tui, me keimami bete talega, vua na neimami Kalou; ia keimami na lewa tiko e vuravura.” (Vakatakila 5:9-10)
E na vuku ni dra i Karisito, eda sa wili me da “tui, ka bete” vua na Tamada vakalomalagi. E na noda ilesilesi vakatui, eda sa lesi me da vakayacora na Nona lewa kei na Nona itovo e vuravura. E na noda ileslesi vakabete, eda sa lesi me da vakayacora na noda ilesilesi ni veivakalotutaki, e na noda kauti ira mai na tamata vua na Kalou, e na vuku i Koya na noda Bete Levu, o Koya na itaukei ni veiyalayalati vou.
KO IRA NA LEWE NI MATANITU NI KALOU
E na veitabagauna kece sara, na Kalou e a sa vakasoqona voli mai e dua na Nona kawatamata. Ko ira na Isireli, ka ra a kawa nei Eparama, era a sereki mai na veivakabobulataki e Ijipita e na vica na cakacaka mana ka a yaco e na ruku ni veiliutaki nei Mosese. E na ikatinikatolu ni senitiuri ni bera ko Karisito, e na veiliutaki nei Josua na isosomi kei Mosese, era a vakadrukai Kenani na Isireli, ka la’ki tawavanua e na yasana ka a yalataka vei ira na Kalou.
Na kena a tauyavutaki na kawatamata ni matanitu oqo, e a caka e na dra. Na ivola ni Lako Yani, e tukuna vei keda na nona sa siro ko Mosese, mai na ulunivanua ka a la’ki ciqoma kina na lawa, kei na nona sa kacivi ira vata mai na tamata, me vauci ira ki na dua na veiyalayalati kei na Kalou. O ya, na veiyalayalati ka a sitabataki e na dra.
“A sa lako ko Mosese, ka tukuna vei ira na tamata na vosa kecega i Jiova, kei na lewa kecega: a ra sa vosa vata na tamata kecega, ka ra kaya, ‘A vosa kecega sa kaya ko Jiova keimami na cakava.’ … A sa tala e so na cauravou mai vei ira na Isireli, a ra sa vakacabora e so na isoro kama, ka vakamatea e so na pulumokau, me imadrali ni veivinakati vei Jiova. …A sa taura na dra ko Mosese, ka kureitaka vei ira na tamata, ka kaya, ‘Raica na dra ni veiyalayalati, sa ia vei kemudou e na vosa kecega oqo ko Jiova” (Lako Yani 24:3,5,8).
Dina beka ni vosa oqo, Matanitu ni Kalou, e vosa ka kunei duadua ga e na Veiyalayalati Vou, ia na vakasama ni kawatamata ni Kalou, ka ra a bula ka vakarurugi tu e na ruku ni Nona veiliutaki e na dua na veiyalayalati, e vakasama makawa sara. Na matanitu ka a gadreva na Kalou me tauyavutaka vata kei ira era talairawarawa, e a tauyavutaki e na nodra a vakacabo isoro Vua. Na vakadavei ni dra, e a vakaraitaka na nodra gagadre me ra veiyalayalati kei Koya, ka ra a qai vakatabui me ra tamata ni Kalou e na kena kureitaki vei ira na dra.
Na “matanitu” e na kena se qai tauyavutaki, e a tekivu me tubu me matanitu vakapoliki e na kena a sa kabai oti ko Kenani, ka sa qai tubu vakalevu sara me matanitu dina e na ruku ni nodratou veiliutaki vakatui ko Saula, Tevita kei Solomoni. Na matanitu e rua, ko Isireli kei Jiuta, e rau a matanitu duidui ka cokovata talega, e rau a ivakaraitaki vakayago ni vakasama vakayalo ni dua na kawatamata kacivi, ka bula e na ruku ni Nona veiliutaki vakatui na Kalou bula.
NA NODRA ITUKUTUKU NA PAROFITA
Ko ira na parofita ni Isireli, era a kila vinaka cake sara mai vei ira na lewenivanua – na veika bibi vakayalo ni matanitu ni Kalou. E a matata vinaka tu vei ira, ni gadreva na Kalou me ra bulataka na lewe ni Nona matanitu, na bula savasava ka dodonu. E dua na ilawalawa parofita yalododonu e na loma ni dua na udolu na yabaki, era a dau vunauci ira voli mai na kawatamata bula dukadukali ni Kalou, me ra veivutuni ka bulataka na inaki ni Kalou me baleti ira.
Dina ga ni’u rawa ni cavuti ira e vuqa na parofita ka ra dau vakatusa na nodra sega ni vakayacora na tamata na veikacivi ni Kalou ki na nodra bula, ia ko Jeremaia duadua beka, e dua ka kila vinaka na nodra calata na tamata na ituvatuva ni Kalou e na nodra bula, ka dau vunauci ira vakawasoma.
Ko Jeremaia, ka dau kilai tu e na yaca, na parofita dautagi, e a dau catacata na itovo ni bula ka sega ni vaKalou, ka dau bolei Isireli wasoma me bulataka na bula e kacivi kina. Baleta ni parofita raiyawa vakayalo cake mai vei ira na kena vo, e a raica vakatayaloyalo tu o koya e dua na siga vou kei na dua na veiyalayalati vou, o koya me na isosomi ni veiyalayalati makawa ka sa kasura ka tawa yaga. E a taukena o koya e dua na raivotu matata me baleta na matanitu vou ka na mai tauyavutaka na Tui e na basika mai.
“Raica, sa kaya ko Jiova, e na yaco na gauna, ka’u na vakatubura kina vei Tevita e dua na Coke yalododonu, ia e na lewa e dua na Tui ka cakacaka yaco, e na ia ko koya e na lewa kei na cakacaka dodonu e vuravura: e na Nona gauna era na vakabulai kina na Juta, ia ko ira na Isireli era na tiko vinaka: ia oqo na yacana e na vakatokai kina, Ko JIOVA NA NODA YALODODONU.” (Jeremaia 23:5-6)
E so tale vei ira na parofita kilai levu, me vakataki Emosi kei Osea, era a vunautaka talega na itukutuku vata oqo: E gadreva na Kalou e dua na kawatamata ka ra rawa ni bulataka na bula e vinakata ka namaka mai vei ira.
Na parofita ko Sakaraia, e a parofisaitaka vakamatata na lako mai ni Mesaia, o Koya ka na vakaduria na matanitu tawamudu, “ia e na lewa ko Koya mai na wasawasa e dua ki na wasawasa e dua” (Sakaraia 9:9-11). E a vunauci ira na tamata ko Sakaraia ka kaya, ni dina ga ni ra sa sega ni dinata na veiyalayalati, ia era se vauci tiko ga kina baleta ni a tauyavutaki e na dave ni dra. E a vola vakaoqo ko Sakaraia:
“Ia ko iko, e na vuku ni dra ni nomu veiyalayalati ka’u sa sereki ira kina na kai nomu era vesuki, mai na ikeli sa sega kina na wai” (Sakaraia 9:11).
Me sala vata kei na vakuru ni nodra ivakasala me baleta na lewa ka na tau kevaka era bese ni muria na Kalou, era a wasea talega na parofita vei ira na tamata na itukutuku vinaka ni Nona veivakalougatataki na Kalou, kevaka era veivutuni ka vuki tale Vua. E dau vakavuqa na nodra vakadidivarataki ira na tamata ki na nodra ivunau na parofita. Ia, e dau vagauna ni tukuna ira e dua na iwase lailai ni tamata na iVola Tabu, o ira ka ra kukube matua ki na Vosa ni Kalou.
E cavuti e na Veiyalayalati Vou e dua na ilawalawa lailai, o ira ka ra rogoca na Nona itukutuku na Mesaia, ka ra ciqoma, ka ra sa yaco me isevu ni tamata me curu ki na Isireli vou, na matanitu ni Kalou ka sa namaki tu mai vakadede.
NA IBULIBULI NI MATANITU
Na matanitu ni Kalou e sa duidui sara mai vei ira na veimatanitu vakavuravura. Na veika e duidui kina, o koto e na ivakarau ni nodra digitaki na lewena, na lawa e vauca na nodra bula ni veisiga, kei na kena icavacava.
VAKASUCUMI MAI NA DRA
Na sala duadua ga e yaco kina e dua na tamata me lewe ni matanitu ni Kalou, o ya, me vakasucumi kina, ia e sega ni sucu vakayago. O Jisu e a vakatavuvulitaka, “E dodonu mo dou sucu tale” ( Joni 3:7). E muri, ni vosa tiko vei ira na Nona ilawalawa, e a qai vakamatatataka kina na kena semati na Nona mate, ki na nodra vakabulai kei na nodra sucu ki na matanitu, ko ira era vakabauta:
“Sa qai kaya vei ira ko Jisu, ‘E dina, e dina, au sa kaya vei kemudou, kevaka dou sa sega ni kania na lewe ni Luve ni tamata, ka gunuva na Nona dra, sa sega vei kemudou na bula. O koya sa kania na lewequ, ka gunuva na noqu dra, sa rawata na bula tawa mudu; ia ka’u na vakaturi koya cake e na siga mai muri. Ni sa kakana dina na lewequ, a sa ka-ni-gunu dina na noqu dra. O koya sa kania na lewequ, ka gunuva na noqu dra, sa tu vei au, koi au talega sa tu vei koya” (Joni 6:53-56).
Na vosa oqo nei Jisu, era a lomatarotaro vakalevu kina na tamata, ka so vei ira, era lecava ni vosa vakaibalebale, ka ra vakadewataka me sa vakayago. Ia kevaka eda raica mai na rai ni kena tauyavutaki na iVakayakavi ni Turaga, e na rawarawa kina me da ciqoma, ni a vosa tiko ko Jisu e na veiwekani ka basika e na vuku ni Nona mate.
E a sega ni vakauqeta tiko ko Jisu me caka na veikanikani; ia e a kaya tiko ni kevaka era ciqoma ka vakabauta na tamata na Nona cabora na yagona ka vakadavea na Nona dra, era na sucu vou, ka ra na sucu e na dra – sega ni sucu vakayago, ia e sucu vakayalo, ka yaco rawa ga e na vuku ni vakadavei ni Nona dra.
Na cakacaka ni papitaiso, e sa qai yaco me ivakatakilakila ni sa curu e dua na tamata vakabauta ki na veiyalayalati vou. E a vakamacalataka ko Paula e na Roma 6:4, na bibi ni papitaiso:
“O koya eda sa bulu vata kaya kina, ni da sa papitaisotaki ki na nona mate: me vaka sa vakaturi cake tale mai na mate na Karisito e na kaukauwa nei Tamana, me da sa ivalavala vaka talega kina e na bula vou” (Roma 6:4).
Era sa curu ki na matanitu vou na lewena, ni ra sa sucu vou, ka soli vei ira e dua na bula vou.
NA LAWA NI LOLOMA
Na matanitu kece e tu na kena lawa ka vauca na nodra bula na lewena. Na lawa ni Veiyalayalati Makawa, ka lawa vakaMosese, e a solia na Kalou mai na ulunivanua ko Sainai. Ia na lawa ni Veiyalayalati Vou e duidui sara. E sega ni volai e na vatu, ia e volai ga “e na dela ni yalomudou” (2 Korinica 3:3).
E a cauraka ko Jisu na matailalai ni lawa oqo e na Nona vunau mai na ulunivanua, ka volaitukutukutaki tu e na Maciu 5-7. E a kaya ko Jisu ni, na usutu ni lawa ni Veiyalayalati Makawa, e kunei e na dua na bula ka guta me talairawarawa ka vakamarautaka na tamada vakalomalagi.
“Dou kakua ni vakasama ni’u sa lako mai me’u vakaotia na vunau, se na nodra ivakavuvuli na parofita; au sa sega ni lako mai me’u vakaotia, me’u vakayacora ga. Ni’u sa kaya vakaidina vei kemudou, E na takali mada ko lomalagi kei vuravura, ia e na sega ni takali mai na vunau e dua na mata-ni-vola lailai se dua na tikina lailai sara, e na yaco mada kecega. O koya oqo e na vakatokai kina me lailai sara e na matanitu vakalomalagi, ko koya yadua e na talaidredre ki na dua na vunau oqo sa lailai sara, ka vakatavuvuli vakakina vei ira na tamata; ia ko koya e na vakabauta ka vakatavuvulitaka, e na vakatokai me levu e na matanitu vakalomalagi” (Maciu 5:17-19).
Na dra i Jisu, e a sauma e dua na “sala vou ka bula” (Iperiu 10:20), na sala ni talairawarawa ki na lawa ni loloma. O ya na isausau ni bula ka ra bulataka na lewe ni matanitu ni Kalou.
NA ITOVO NI BULA KA KILAI TANI
Ko ira na lewe ni matanitu ka ra sa voli e na dra, era bulataka na itovo ni bula era kilai tani kina mai vei ira era bula wavoliti ira, ka raica ko vuravura ni ra dua tani sara. E sa veisau na nodra bulataka na nodra bula, mai na gauna ni bera nodra curu mai ki na matanitu. Na Kolosa 3:9-10 e kaya:
“Kakua ni dauveilasuyaki, ni dou sa luvata tu na tamata makawa kei na nona ivalavala; ka dou sa vakasuluma oqori sa vou, o koya sa vakavoui tiko e na vuku me vaka na yaloyalona ka buli koya.”
Ko ira na lewe ni matanitu oqo, era yavutaka na nodra digidigi yadua, e na yalo e guta me vakamarautaka na Kalou.
E na rawa beka vakaevei me da cakava oqo me itovo ni noda bula ni veisiga? E kaya na Filipai 2:5, “Me tiko e na lomamudou na yalo oqo ka tiko talega vei Karisito Jisu.” Na sala duadua ga eda rawa ni muria kina na lawa ni loloma, sa ikoya me da nanuma me vaka na nanuma i Jisu. E sa rawa oqo ni da sa vakasinaiti mai na Yalo Tabu vata ga ka vakasinaiti Koya. “Ni sa iKoya na Kalou sa cakacaka e na lomamudou me vaka na Nona lewa vinaka, mo dou nakita ka kitaka talega” (Filipai 2:13).
NA VEIKA SA YACO KEI NA VEIKA E SE BERA
E so na qasenivuli ni Vola Tabu, ni ra tukuni ira era a bula ni bera na gauna nei Jisu, era dau taurivaka e dua na ivakamacala matata, me ra vakaraitaka kina na nodra rai na tamata e na gauna makawa o ya, e na itovo ni Nona na tadu mai na Mesaia, kei na kena na tauyavu na matanitu vou. Era na droinitaka na qasenivuli e rua na polo mokimokiti. Na polo e na imawi, e ivakatakilakila ni vuravura oqo. Na polo e na imatau, e ivakatakilakila ni vuravura ka se bera mai. Na kedrau tadrua na polo e rua oqo, e ivakatakilakila ni dua na ka veiyavalati: na Nona na tadu mai na Mesaia.
E na nodra rai na tamata e na gauna makawa, na nona na tadu mai na Mesaia, e na vakavuna e dua na veisau levu me yaco, ka na tauyavu e dua na itovo ni bula vou. E sa na takali yani na vuravura makawa (“na vuravura oqo”), ka sa na sosomitaka e dua na vuravura vou (“na vuravura se bera mai”).
O keda eda sa bula e na daku ni Veiyalayalati Vou, eda kila ni dodonu me veisautaki na droini ni polo e rua o ya, me veiriti kina kei na iVola Tabu. E rau se ivakatakilakila tikoga ni vuravura oqo kei na vuravura ka se bera mai, ia e dodonu beka me rau veitaqai vakatikina na polo e rua o ya, ka sega me rau dui tutu. E dodonu me rau kovuta vata e dua na vanua me ivakatakilakila ni kena sa bula tiko na matanitu ni Kalou e na gauna oqo. Era se lewe tiko ga ni vuravura oqo na lewe ni matanitu ni Kalou, ia era sa curu oti talega ki na vuravura ka se bera mai.
Oqo na ivakarau ni matanitu ka sa voli oti e na dra. E na dua na yasana, na matanitu e sa vakavotukana oti tu e na gauna oqo. Ia, e na dua tale na yasana, na matanitu oqo e matanitu ni gauna ka se bera mai, ka se bera ni vakacavari sara na kena tauyavu.
E na mate nei Jisu e na kauveilatai, me sauma kina na isau ni valavala ca e na Nona dra, e a sa vakadrukai kina na meca. E a tauyavu na matanitu mai Kalivari. E matanitu qaqa na matanitu oqo, ka ni a kaya ko Jisu, “Au a raici Setani ni sa lutu sobu mai lomalagi me vaka na livaliva” (Luke 10:18). E sa vakadasilataki oti na kaukauwa nei Setani, ka sa tau oti na lewa me baleta na nona icavacava.
Dina ga ni da sa kila na dina oqo, ia ko Setani e se sega ni via kaya ni sa druka. Dina ga ni sa vakadrelitaki na nona iseleiwau, na ivalu ni vinaka kei na ca, e na ia tikoga me yacova na gauna e sa na qai vakacavari kina na tauyavu ni matanitu.
E na icavacava ni gauna kei na ivakatekivu ni bula tawamudu, na sere levu ni lagilagi kei na qaqa ka na laga, sa ikoya na sere ni dra kei na vakamuduo ki vua na Lami ka a vakamatei, (Vakatakila 5:12-14). Au vakabauta ni sere oqo, e na qai kacivaka mai na kena vakacavari na tauyavu ni matanitu ni Kalou, ka voli e na dra. Ia, me yacova na gauna o ya, eda sa rawa me vulica me da bulataka na bula vakatui kei na bula vakabete e na Nona serau na Tamada vakalomalagi, e na noda bula tiko e na ruku ni lawa ni loloma, ka da vakayacora tu na Nona lewa e na yalo sa vakarorogo ka talairawarawa.
Back To Table of Contents
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn eng_Latn