“O koya oqo sa yaco kina ko koya me dautataro e na veiyalayalati vou, me ra rawata kina ko ira ka kacivi na ivotavota tawa mudu ka yalataki.” – (Iperiu 9:15)
E na Nona a cabora na i madrali cecere ni Nona bula na Karisito, e a tauyavutaki kina na veiyalayalati vou ni Kalou kei ira na Nona tamata. Na veiyalayalati vou oqo, o koya ka sosomitaka na ka makawa ka a caka e na gauna e liu sara, e na nona a kureitaka na dra vei ira na Isireli ko Mosese e na ruku ni ulunivanua ko Sainiai, e a tauyavutaki e na dra i Jisu e na ruku ni delana mai Kalivari.
O koya ka vola na ivola vei ira na kai Iperiu, e a tokaruataka na ka e a sa yalataka oti na Kalou e na vosa nei Jeremaia me baleta na veiyalayalati vou oqo:
Sa vosa ko Jiova, e na yaco na siga, “Ka’u na cakava kina na veiyalayalati vou vei ira na mataqali nei Isireli kei na mataqali nei Juta: E na sega ni vaka na veiyalayalati ka’u a cakava vei ira na nodra qase. E na siga ka’u a taura kina na ligadra me’u tuberi ira mai na vanua ko Ijipita; Ni ra sa sega ni tu dei e na noqu veiyalayalati, a sa kaya kina ko Jiova, ka’u a sega ni maroroi ira. A sa kaya ko Jiova, sa vakaoqo na veiyalayalati ka’u na cakava vei ira na mataqali nei Isireli ni sa oti na gauna ko ya; Au na tugana na Noqu vunau ki na lomadra, ka vola e na yalodra: ia ka’u na yaco me nodra Kalou, ia era na yaco me Noqu tamata. (Iperiu 8:8-10)
Na veiyalayalati vou, e solia vei keda e dua na loloma mai yaloda vua na Kalou kei na Nona ivunau, ka sega ni vaka na noda muria ga na ivakaro e taudaku. E qai kena ikuri, ni da ciqomi Jisu Karisito me Turaga ka iVakabula ka da vakacabori keda Vua, eda sa na yalodei ni na dau dinata na Nona yalayala kece na noda Kalou yalo dina. E sa na noda Kalou ko Koya, ka da sa na wili me Nona tamata.
E a kaya ko Jisu, “Oqo na noqu dra ni veiyalayalati vou sa liviraki e na vukudra e lewe vuqa, me bokoci na ivalavala ca” (Maciu 26:28). Na veiyalayalati ka vauci keda Vua na Kalou e sa vakadeitaki tu e na dra i Jisu. Kevaka e a sega na dave ni Nona dra, ke sega ni rawa me vakadeitaki na veiyalayalati. E na sega na kena kaukauwa. Ia, baleta ga na Nona dra, e sa rawa kina me noda na yalayala kece ni veiyalayalati vou. Na iVola Tabu e ivakadinadina ka cereka vei keda na ka e sa solia vei keda na Kalou e na vuku i Karisito. E na veiwase ka tarava, eda na dikeva kina na veivakalougatataki e vuqa ka sa soli tu me noda e na vuku ni dra i Jisu.
KO JISU NA NODA BETE LEVU CECERE
E sega walega ni imadrali me bokoci kina na noda ca ko Jisu, ia e noda Bete Levu cecere talega, o Koya ka a kauta na isolisoli ni Nona dra talei ki na icabocabo-ni-bulubulu ni Kalou. “Sa qai nona na cakacaka vakabete e uasivi cake, me vaka sa dautataro talega ko koya e na dua na veiyalayalati e uasivi cake, o koya sa vakataudeitaka e na vosa ni yalayala e uasivi cake” (Iperiu 8:6). O koya ka a vola na ivola vei ira na kai Iperiu, e a kila vakamatata tu na itavi vakabete nei Karisito. E vakamacalataka o koya na kena uasivi cake na veiyalayalati vou ni dra, kei Koya e Nona:
E sega talega e na dra ni me kei na luve ni pulumokau, e na nona dra ga sa curu vakadua ki na loqi tabu sara, ni sa rawata me solia na bula tawa mudu. Ia kevaka sa yaga na dra ni pulumokau kei na me, kei na dravusa ni pulumokau yalewa ni sa kureitaki vei ira sa dukadukali, me savasava kina na yagodra; e na vakatanievei na dra nei Karisito, o koya ka vakacabori koya vua na Kalou, e na vuku ni yalo tabu tawa mudu ia ka sega vua na ca, e na sega beka ni rawarawa sara me vui laivi kina na nomudou lewa-eloma mai na cakacaka sa ka ni mate, mo dou qarava na Kalou bula? (Iperiu 9:12-14)
Na veiyalayalati vou e sega ni buluta walega na ivalavala ca. Ia, e savata na noda lewa-e-loma, ka sereki keda me da bula e na vukuna na Kalou e na sautu kei na reki.
E na Nona a vakaraitaka vei au na Kalou na raivotu ni mate nei Jisu e na kauveilatai, au a raica ni a dave mai na Nona dra me vaka na dave ni dra ni manumanu e vakamatei. Au a raica na isulu tikidua era a ubi Koya kina, ka a sa suasua veluvelu tu e na dra damudamu. Au a raica ni sa titiri sobu ki Yavana ruarua. Sa bau sivia dina na dra e dave mai Vua! E na iotioti ni Nona icegu, au a raici ira na agilosi, e na nodra siro mai ka cabe cake tale, e na nodra mai soqona kece na dra me ra kauta Vua na Kalou.
Au a qai taroga e dua vei ira, “Na cava o ni cakava tiko?”
E a qai sauma mai na agilosi, “Keimami kauta tiko oqo ki lomalagi. Oqo na isoro Vua na Kalou e na vuku ni ivalavala ca kei vuravura.” Na kena irairai vei au, ni vaka e udolu vakacaca na kedra levu na agilosi, era talai mai me ra mai kauta lesu na Nona dra. Ia, e na qai Nona itavi na Noda iVakabula ka a vakamatei, e na Nona itutu vakaBete Levu, me la’ki kureitaka na Nona dra talei e na icabocabo-ni-bulubulu mai kea. Au a qai raica na noqu Turaga dokai, ni sa kureitaka tiko na Nona dra ka a vakadavea e vuravura, me isoro ni ivalavala ca e vukuqu – kei na vukudra na tamata kece era vakabauti Koya.
Me tokaruataki, na vale tabu e a ivakatakarakara vakayago walega ni ka dina vakayalo, ia ko Jisu e sa cabe ki na Loqi Tabu Sara mai lomalagi, o koya na kena ka dina, e mata ni dabedabe vakaTui ni Kalou. E sa kauta tiko o Koya “na isoro e uasivi cake vei ira” (Iperiu 9:23) – na Nona dra ni veivakadonui, kei Koya na iMadrali cecere duadua. Na imadrali kei na cakacaka taucoko ni vakacabo isoro, era sa kunea kece Vua na nodra sotavi kei na nodra icavacava.
E sa la’ki curu ko Jisu ki na serau ni tikotiko ni Kalou e na vukudra na Nona tamata, me vaka ga e a cakava na bete levu e na gauna makawa e na vukudra na kai Iperiu. Oqo na vanua e sa la’ki vakaitikotiko kina na Turaga, me “bula tikoga ko Koya me masulaki (keda)” (Iperiu 7:25). E sa vakadruka vakadua na kaukauwa ni valavala ca e na noda bula, ni da cabori keda taucoko Vua. E sa sotava na gagadre ni lewa ni Kalou na Nona dra ni veivinakati, ka da sa kunea na veivosoti e na vuku ni Nona dra.
E tiko e dua na duidui levu vei Jisu na Bete Levu Cecere, kei ira na bete levu ka ra a veiqaravi e na veiyalayalati makawa. Na bete levu ni Isireli, e a sega ni rawa me tiko e na Loqi Tabu Sara. Ni dau cava na vakacabo isoro lekaleka, e sa dodonu me vagalala mai na tikina tabu o ya. E na nona a biubiu mai kea, na ilatilati ka dau wasea tani na Loqi Tabu Sara mai na vo ni Vale Tabu, e a uru sobu mai e dakuna, me lati koya tani me dua tale na yabaki na kena dede.
Ia, ni a cabori Koya ko Jisu e na kauveilatai, e kaya na iVola Tabu ni a sei rua na ilati ni vale-ni-soro, me tekivu mai cake me yaco ki ra. (Maciu 27:51.) Oqo na ivakatakilakila ni sa biu vakatikitiki na veiyalayalati makawa, ka sa sosomitaka na veiyalayalati vou e na vuku i Jisu Karisito.
Na nodrau vakatauvatani na cakacaka e rua oqo, e sa na qai matata ka vakaibalebale vakalevu cake e na noda dikeva vakavoleka na ilesilesi vakaBete Levu nei Karisito. Na Iperiu wase 7 – 9 e vakadikeva na veitiki ni lesilesi ni cakacaka vakabete levu, ka qai la’ki cava e na ivakamacala ni curu vakaBete Levu nei Jisu ki lomalagi, me kauta tiko na dra ni isoro – o ya na iMadrali ka a cabora – ki na icabocabo-ni-bulubulu vakalomalagi. E na noqu raivotu, ni’u a raica na curu nei Jisu ki na Loqi Tabu Sara mai lomalagi, e a sega Vua na lomalomarua se na tu vakasuka. E a yabe vakadoudou sara ki na icabocabo-ni-bulubulu mai lomalagi, ka la’ki sovaraka kina na Nona dra. E laurai kina na duabulu kei na taucoko ni Nona vakatulewa.
E sa saumi na isau tawamudu. Na Lami ka a vakamatei mai na ivakatekivu kei vuravura, e sa kauta tani kece vakadua na ivalavala ca kei vuravura. Ia oqo, e sa taura tu na itutu ni Bete Levu yalodina ka yalololoma, me vaka ni sa mai cava na Nona ilesilesi ni vakacabo isoro. E sa soli oti na Nona dra, ka sa vueti na bula ni tamata.
“E na kunea ko Koya na vua ni veivakaocataki ni yalona ka na vakacegui ga: ni ra sa kilai Koya na noqu italatala yalododonu, e na vakadonui ira kina na lewe vuqa ko koya; ni na colata ko Koya na nodra caka cala” (Aisea 53:11).
Na noda Bete Levu, e sa tu kece Vua na ivolatara me sotava kina na Nona ilesilesi vaka Dauveivakatusai. E sa dolava e dua “na sala vou ka bula” (Iperiu 10:20) o koya eda rawa ni toro voleka yadua kina vua na Kalou. E na vuku ni Nona isoro, eda sa okati kina me da luvena na Tamada vakalomalagi. Eda sa vakatarai me da toro voleka ki na serau ni Kalou e na doudou, ka da sega ni vakuwai mai na Nona loloma. (Iperiu 4:16) Na yaga ni Nona cakacaka ni veivakatusai, e sa dola tu vei keda.
E sa dua na ka e veivakayaloqaqataki me da kila ni dua na noda Bete Levu, o Koya e noda ito e na mata ni dabedabe vakaTui ni Kalou. Oqo, e vakaibalebale vakalevu sara, baleta ni tiko e dua e “daubeitaki ira na wekada” (Vakatakila 12:10), o koya e dau saqati keda e veigauna, ka kauta mai na veibeitaki me baleti keda vua na Kalou. E sa noda ito ko Karisito e na serau ni Kalou.
O koya oqo sa kilikili kina kei koya, me yaco me vakataki ira na wekana e na ka kecega, me bete levu yalovinaka ka lomadina e na veika ni Kalou, me sorovaka na nodra ivalavala ca na tamata….O koya oqo, kemudou na veiwekani yalosavasava, sa kacivi me itaukei ni ka vakalomalagi, dou vakananuma na iApositolo kei na Bete Levu eda sa vakatusa tiko, ko Jisu: o Koya ka lomadina vua o koya sa lesi koya, me vakataki Mosese talega e na nona mataqali taucoko. (Iperiu 2:17, 3:1-2)
Baleta ni ko Karisito e “Dodonu ka Dina” (Vakatakila 19:11), au sa vakararavi Vua. Baleta ni sa qaqa, e na vukei au me’u dro tani mai na vere nei koya na dau veitemaki. Baleta ni sa kacivi au vagumatua me’u vakasaqarai Koya, au sa yalodei me’u tevuka e Matana na noqu bula. Na Bete Levu oqo – baleta na veika kece e sa rawata e na vuku ni dra – e sa noqu inuinui ni veivueti, ni veisereki, ni veivosoti, kei na kaukauwa.
NA VEIYALAYALATI VOU
KEDA NA TAMATA NI KALOU
E na vuku ni veiyalayalati vou, e sa kunea kina na Kalou e dua na ilawalawa tamata ni veiyalayalati vou me Nona. E sa sega tale ni dua na duidui ni Jiu kei na kai tani, vei ira era sa vakabauta na cakacaka ni vakacabo isoro nei Karisito e na vukudra. Ia, e sa tauyavu e dua na kawatamata vou ni Kalou. E kaya ko Paula, “Sa sega kina ni nanumi se kai Jutia se kai tani, se cili se sega ni cili, na tawa vuku, na kai lekutu, na bobula, na itaukei; ia sa uasivi sara e na ka kecega na Karisito” (Kolosa 3:11), ka vakakina, “Ni sai koya na vu ni noda veivinakati tale, o koya sa qisia na rua me duabau, a sa basuka na bai sa ia kina na tawasei” (Efeso 2:14).
Na iVola Tabu e vakaraitaka ni taura vakabibi na Kalou na Nona veiwekani kei na isoqosoqo lewe ni lotu. Na isoqosoqo oqo a sega ni qai basika walega vakasauri e na vakasama ni Kalou, ka sega talega ni cakacaka ni tamata. Ia, e a tiki ni tuvatuva vaKalou, ka a vakatautaki ki na dra talei i Jisu, me tauyavu rawa kina.
E sega ni dua na vanua e matata cake kina na dina oqo, me vaka na ivola nei Paula vei ira na tamata vakabauta mai Efeso e na Cakacaka 20:28:
O koya ga mo dou vakaraici kemudou, kei ira kecega na qele-ni-sipi, sa lesi kemudou kina na Yalo Tabu mo dou nodra ivakatawa, mo dou vakania na isoqosoqo lewe ni lotu ni Kalou, ko ira sa volia ko koya, e na nona dra ga.
Se cava na veivakadiloi nei vuravura me baleta na lotu, ka veitalia mada kevaka era vakasavuliga e na nodra kauwaitaka na lotu na tamata era kaya ni ra lotu, na dina oqo e na dei tu ga: Na isoqosoqo lewe ni lotu, e a vakasucumi mai na vakasama ni Kalou, ka a voli e na dra talei ni Noda iVakabula. E sega ni dua e na rawa ni kila vinaka sara na ibalebale kei na inaki ni soqosoqo oqo, kevaka e sega ni nanuma na dra ni Lami e a voli kina.
NA KILAI VINAKA NI MATAVUVALE VAKAYALO NI KALOU
E daidai, eda vakayagataka na vosa oqo, lotu, e na vuqa na veisala duidui. E vakaduiduitaki kina ko ira na tamata vakabauta, mai vei ira na tawa vakabauta; e vakamacalataka na veisoqosoqo duidui (Methodist, Church of God, Baptist etc.); e vakayagataki me baleta na vale era soqoni kina na tamata me ra sokalou; e so na gauna, e vakayagataki me baleta e dua na ka e kovuti vuravura raraba, ka so na gauna, e vakayagataki me baleta na veika vakaitikotiko lalai. Baleta ni da vakayagataka na veibalebale duidui oqo me baleta na lotu, e dau rawa ni yali kina vei keda na kena ibalebale dina.
Na isoqosoqo lewe ni lotu, e vuvale vakayalo ni Kalou. Oqo na veitokani vaKarisito ka a voli e na dra ni Lami, o Koya ka a vakamatei mai na ivakatekivu kei vuravura. E a kunekunetaki e na matabose tawamudu vakalomalagi, ka qai vakavotukanataki vakayago e na Nona kacivi ratou na Nona tisaipeli ko Jisu, vakatavulici ratou, ka qai talai ratou ki vuravura me ratou la’ki qarava na Nona ilesilesi. E a caudre cake mai me laurai vakamatanavotu e na Siga ni Penitiko. (Cakacaka 2.)
Na vosa oqo, lotu, e basika vakavuqa e na Veiyalayalati Vou. E na levu na vanua e basika kina, e dusia tiko e dua na ilawalawa tamata vakabauta e na veitikotiko lalai. Ia, e na vo ni veivanua e kunei kina, e dusia tiko na isoqosoqo lotu raraba, ka vakatokai e na so na vanua me isoqosoqo lotu ni vuravura. E daidai, eda vakayagataka na vosa oqo me tukuna na Yago i Karisito, o koya ka kovuta na veitabagauna kecega, ka drodro takosova na veitaba yabaki, na veimatatamata taucoko, o ira era bula tu kei ira era sa takali yani, ka ra sa vakabauti Karisito, ka wili me ra lewe ni vuvale ni Kalou, ka ra sa voli e na dra ni Lami.
Na isoqosoqo lewe ni lotu, e isoqosoqo vakalomalagi, ka vakayago talega. E vakalomalagi baleta ni a kaya ko Jisu, “Au na tara na noqu isoqosoqo lewe ni lotu; ia e na sega ni rawata na matamata-ni-koro ni etesi” (Maciu 16:18). E vakayago talega baleta ni kaya vei keda ko Paula, e na nona a vosa tiko me baleta na tarai cake ni lotu, “ni da sa daucakacaka vata kei koya na Kalou” (1 Korinica 3:9). E veivanua kece e kauti ira kina na tamata vakabauta na Yalo Tabu, vei Karisito kei ira na tamata vakabauta tale e so, e sa bula kina na isoqosoqo lewe ni lotu.
E sa kaciva na isoqosoqo lewe ni lotu na kena iTaukei, me sotava ka vakayacora na ilesilesi ka sa solia kina me cakava. Oqo na yasana e vunautaki kina na Kosipeli, e qaravi kina na Kalou, na vanua e veiliutaki kina na Yalo Tabu vei ira na sokalou, na yasana e qaravi kina na papitaiso kei na Vakayakavi ni Turaga, ka vanua talega era sasaga tiko kina na tamata me ra “maroroya na yalovata ni Yalo Tabu, ni (ra) sa vauci vata e na veivinakati” (Efeso 4:3).
NA VAKATAKILAI NI SOQOSOQO LEWE NI LOTU
Na kena vakatakilai na vakasama ni isoqosoqo lewe ni lotu e na Veiyalayalati Vou, e vuqa ka duidui. E na noda vakananuma ga na yaca kei na vosa vakaibalebale e vuqa ka vakayagataka na Vosa me vakatakila kina, eda na qai ciqoma rawa kina na totoka kei na veika vuni ni lalawa ni Kalou, e na kena vakamacalataki na isoqosoqo lewe ni lotu me isoqosoqo ni tamata ni veiyalayalati vou ni Kalou.
NA LOTU ME GONEYALEWA E VAKAWATITAKI
Matai, e vakatakilai na lotu me goneyalewa e musuki me wati Karisito. Na iyaloyalo oqo e sotava na rai ni Veiyalayalati Makawa, o koya ka kaya ni ra sa musuki Vua na Kalou ko ira na Nona tamata me watina. Na iyaloyalo ni yalewa e vakawatitaki, e ivakatakilakila ni veimaliwai veilomani ka talei, ka vauci rau vata ko Karisito kei na isoqosoqo lewe ni lotu. E dua na ivakamacala matata vakaoti me baleta na veimaliwai oqo, e kunei e na Efeso 5:25: “Oi kemudou na tagane vakawati, lomani ira na watimudou, me vaka sa lomana na isoqosoqo lewe ni lotu na Karisito, a sa soli koya e na vukuna.”
E na veivanua vakatokalau-e-loma, e na gauna vakaiVolaTabu (ka vakakina e na so na vanua e daidai), e nodra itovo tudei me sauma na tagane, e dua na isau vei rau na itubutubu nei yalewa, me rawata kina na galala kei na marau ni vakawatitaka na luvedrau. Na dina veivakurabuitaki ka cereki e ke, o ya ni a sauma ko Karisito na isau kei watina, na isoqosoqo lewe ni lotu, ka a volia e na Nona dra talei.
NA LOTU ME YAGO I KARISITO
E dua na iyaloyalo ka da kila vinaka me baleta na isoqosoqo lewe ni lotu e na Veiyalayalati Vou, o ya ni sa yago i Karisito. “O Koya na ulu talega ni yago, na isoqosoqo lewe ni lotu” (Kolosa 1:18). E a vakayagataka wasoma ko Paula na iyaloyalo oqo, me vaka e cakava e na Efeso 1:22-23: “A sa vakamalumalumutaka na ka kecega me tu e ruku ni yavana, a sa lesi koya me lewa na ka kecega, e na vuku ni soqosoqo lewe ni lotu, o koya na yagona, sa sinai sara vua sa vakasinaita na ka kecega e na ka kecega.” Ka kuri tale e na 1 Korinica 12:12, eda wilika, “Me vaka sa duabau ga na yago, ka sa vuqa na kena tikina, ia na tiki ni yago kecega, sa vuqa ga, ka sa duabau ga na yago, sa vaka talega kina na Karisito.”
Na iyaloyalo ni yago oqo, e vakadeitaka vei keda, ni solia na Ulu na vuku kei na idusidusi me cakava rawa kina na yago na Nona ilesilesi. Oqo na veimaliwai ka dodonu me tiko e na vuku iKoya ka sauma na isau dra, kei na isoqosoqo lewe ni lotu e a volia. Na dra nei Karisito e solia na bula ki na Yagona.
E so era dau vakalewa na vakasama me baleta na “yago”, ni tukuni talega me “yalewa e vakawatitaki”, ka ra dau taroga se rawa vakacava me rau dua ga. Ia, na vakalelewa oqori e vakawaicalataki kevaka eda nanuma lesu, e na rai ni Kalou, na tagane kei na watina, e rau “na lewe dua” (Maciu 19:5). Na iyaloyalo ni lotu me goneyalewa e vakawatitaki, e dusia tiko e dua na itukutuku ni dodomo; ia na iyaloyalo ni yago, e dusia tiko e dua na itukutuku ni bula.
NA LOTU ME TABA-NI-VAINI, QELE-NI-SIPI, VATU BULABULA
E vutuniyau na Veiyalayalati Vou e na iyaloyalo e vuqa me baleta na isoqosoqo lewe ni lotu, ka wili kina o ira oqo: O Koya na vaini, ko keda na tabana (Joni 15:5). O Koya na iVakatawa, ko keda na qele-ni-sipi. (Joni 10:16.) O Koya na vatu ni yavu, ko keda na vatu bulabula. (1 Pita 2:4-5.)
Na iyaloyalo kece oqo, era taukena vata ga e dua na ka: Era ka bula kece. E na iyaloyalo ni dua na ka mate – na vatu – e vakatokai ira ko Pita me ra “vatu bulabula” (v. 5), ka vakabibitaka tiko kina na dina oqo: ni sa yago bula, na isoqosoqo lewe ni lotu.Na veiyalayalati vou e baleta na bula vou – na bula vakayalo ka rawa e na vuku ni dra talei i Karisito.
Back to Table of Contents
Ni qai sikova talega na website oqo:
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn eng_Latn fij_Latn