“Sa vakakina koi keda, na lewe vuqa, eda sa yago vata ni da tu vata kei Karisito, eda sa veitikina vaka talega vakai keda,” (Roma 12:5).
“Na nomu bula sa isolisoli ni Kalou vei iko; na ka ko vakayagataka kina na nomu bula sa nomu isolisoli vua na Kalou,” (a ivosavosa vaka-Denmark).
E veirauti ga kei na Kalou na nomu cakacaka vinaka duadua.
E a buli iko ka mataitaki iko ena dua na inaki, ka gadrevi iko mo vakayagataka na veika e solia vei iko ena kena ivakavakayagataki ka vinaka duadua. E sega ni taleitaka na Kalou mo leqataka se mo gadreva na veitaledi ka sega vei iko. E vinakata ga o Koya mo vakanamata ki na veitaledi e solia vei iko mo vakayagataka.
Ni ko tovolea mo qarava na Kalou ena sala e sega ni veiriti kei na nomu ibulibuli, ena vaka na nimanima ena bilo cicila. E vakatubu rarawa ka sega ni levu na vuana. E vakamaumautaka talega na nomu gauna, nomu taledi, kei na nomu kaukauwa. Na ivakavakayagataki vinaka duadua ni nomu bula sa i koya na nomu qarava na Kalou ena nomu ibulibuli. Me yaco mo cakava rawa oqo, e dodonu mo vakasaqara mo kunea na nomu ibulibuli, vulica mo ciqoma ka marautaka, ka qai vakatubura me rawa ni vua vakalevu sara.
VAKASAQARA MO KUNEA NA NOMU IBULIBULI
E kaya na iVola Tabu, “O koya mo dou qai kakua ni sesewa, mo dou kila ga na loma ni Turaga,” (Efeso 5:17). Kakua ni wawa tale me oti na siga nikua. Mo tekivu vakaqaqa na veika e nakita vei iko na Kalou mo cakava.
Tekivu ena nomu dikeva na nomu isolisoli kei na nomu taledi. Dikeva vinaka sara na veika ko vinaka kina kei na veika ko sega ni vinaka kina. E vakasala nei Paula oqo: “Me kakua e dua me dokai koya me vaka sa sega ni dodonu me dokai koya,” (Roma 12:3). Vola ena dua na pepa ni volavola e dua na ituvatuva ni veika ko rawa ni nanuma. Vakatarogi ira na nomu itokani me ra kaya vakadodonu vei iko na nodra nanuma. Tukuna vei ira ni ko gadreva mo kila na dina, ka sega ni ko vinakata me ra vakalevulevui iko wale ga. Era dau vakadinadinataka na tamata na isolisoli vakayalo kei na taledi eda taukena. Kevaka ko nanuma ni tu vei iko na taledi mo qasenivuli, se mo daulaga sere, ia, ka sega ni dua tale e duavata kei iko, ena vinaka mo biuta vakatikitiki toka mada oya. Kevaka ko via kila se ko taukena na taledi ni veiliutaki, ia mo raikivi lesu mada! Kevaka e sega ni dua e muri iko tiko mai, ko sega beka ga ni iliuliu vinaka.
Taroga na veitaro oqo: Evei beka e sa vakavuana kina na ka au cakava ka ra sa vakadinadinataka na tamata? Ena itavi cava soti au sa bau vakacaucautaki kina ena kena vinaka na noqu veiqaravi?
Na vakatataro vakaoqo e dau yaga ena so na gauna, ia e vakaiyalayala talega na kena yaga. Na sala vinaka duadua mo kunea kina na nomu isolisoli vakayalo kei na nomu taledi, oya, mo vakatovotovotaka ka qarava sara ga na itavi ena veivanua duidui ni veiqaravi. Au a sega ni kila tu na isolisoli kei na taledi ni qasenivuli ka tu vei au me yacova ni’u sa tekivu ciqoma na veisureti me’u vosa e mata ni lewevuqa, ka’u sa raica kina na vuana kei na nodra vakadinadinataka na tamata na noqu taledi ni vosa, ka’u sa kila kina, “Oqo, sa isolisoli dina ni Kalou vei au!”
E vuqa na ivola ka sa volai ena iulutaga oqo, era vakasalataka me da kunea mada eliu na noda isolisoli, eda na qai kila na itovo ni veiqaravi cava me da cakava. Ia, eda raica eke ni dau yaco na kena veibasai. Mo tekivu veiqaravi ka vakatovotovo ena ilesilesi ni veiqaravi duidui, ko na qai kunea kina na nomu taledi kei na nomu isolisoli vakayalo. Vakavo ga kevaka ko sa vakaitavitaki iko tiko ena veiqaravi, ko na sega ni kila rawa na veika ko vinaka kina.
E tu vei iko e vuqa sara na taledi kei na isolisoli vuni ko sega tu ni kila baleta ni ko se sega ni bau vakatovotovotaka. O koya oqo, au gadreva kina me’u vakauqeti iko mo tovolea eso na ka ko se sega ni bau cakava eliu. E sega ni bibi ke ko sa qase, au via vakauqeti iko ga mo kua ni cegu ena vakatovotovo. Au sa sotava e vuqa ka ra qai kunea nodra taledi vuni ni ra sa yacova na yabaki vitusagavulu kei na walusagavulu. Au kila e dua na marama ka sa yabaki ciwasagavulu vakacaca, ka dau veitau cici, ka dau qaqa talega ena cici ni 10 na kilomita, ka a qai kunea na nona taledi ni sa yabaki vitusagavulu ka walu!
Kakua ni tovolea mo vakilakila na nomu taledi ni se sega ni ko solia na nomu gauna mo la’ki veiqaravi ena dua na ilesilesi. Mo tekivu veiqaravi ga. Ko na kunea na nomu isolisoli ena nomu vakaitavi ena veiqaravi. Tovolea na veivakatavulici, se veiliutaki, se na cicivaka na soqo, se qiri ivakatagi, se na veiqaravi vei ira na itabacauravou se itabagone. Ko na sega ni kila na veika ko vinaka kina vakavo ga kevaka ko tovolea. Kevaka e sega ni vinaka, vakatoka ga me dua na vakatovotovo ka sega ni dua na druka. Ko na qai kila ga na veika ko vinaka kina.
Vakasamataka na itovo ni lomamu kei na yalomu. E vakasalataka ko Paula, “Ia me lewa deivaka na nona cakacaka na tamata yadua, e na qai rekitaki koya e na vuku i koya ga, ka segai e na vukuna na tani,” (Kalatia 6:4). Ena veivuke talega eke mo vakatarogi ira na kilai iko vinaka. Tarogi iko talega vakai iko, “Na itavi cava e dau vakamarautaki au vakalevu duadua ena noqu cakava? Ena veigauna vakacava au dau vakila kina ni’u bula vakaidina? Na itavi cava, ni’u dau qarava tiko, au sa dau la’ki guilecava wale kina na toso ni gauna? Na itavi vakacava e dau vinaka vei au: o koya e duadua tu ga na kena ilakolako, se o koya ka levu kina na veika duidui? Na veiqaravi vakacava e dau talei vei au: ni’u qarava taudua, se ni’u cakacaka vata kei ira tale na so? Na cava e vinaka vei au: na veisisivi, se na cakacakavata?
Vakadikeva na veika ko sa sotava mai liu, ka taurivaka mai kina na veika ko sa vulica. Raica lesu na nomu bula ka vakananuma lesu na veika e sa muloci iko ka buli iko. E a kaya vei ira na Isireli ko Mosese, “Ia mo ni kila e daidai, ni’u sa sega ni vosa vei ira na luvemuni era sa sega ni kila, ka sa sega ni raica na vakanakuitataki mai vei Jiova na nomuni Kalou, na kena levu, na ligana kaukauwa, kei na ligana sa dodo yani,” (Vakarua 11:2). E sa sega ni yaga na veika ko sotava mai liu kevaka ko sa guilecavi ira. Oya na vuna eda vakasalataki kina me da dau lavetaka ka maroroya na ivolatukutuku ni noda tubu tiko vakayalo. E a leqataka ko Paula ni ra na vakamaumautaka na tamata lotu mai Kalatia na leqa kei na dredre era sa sotava mai liu. E kaya kina ko Paula, “Dou a vosota vakaoqo e vuqa na ka me sega ni yaga, se segai?” (Kalatia 3:4).
E dau vakavudua na noda raica rawa na inaki vinaka ni Kalou ena rarawa, se dredre, se madua eda sotava, ena gauna e yaco tiko kina. Ena gauna ka vuya kina na yava i Pita ko Jisu, e a qai kaya, “A ka ka’u sa kitaka ko sa sega ni kila e daidai, ia mai muri ga ko na kila,” (Joni 13:7). Ena gauna ga eda qai dau railesu kina, eda qai dau kila na itovo ni Nona a nakita na Kalou me basika na vinaka mai na dredre oya.
E dau taura na gauna na kena vulici na ivakavuvuli mai na veika ko sa sotava mai ena nomu bula. Au vakasalataki iko mo taura e dua taucoko na muanimacawa mo rai lesuva kina na nomu bula, ka mo vakasamataka na veigauna bibi e sa tarai iko kina na liga ni Kalou, kei na sala cava e gadreva o Koya me vakayagataka na veivakatavuvuli oya me vukei ira kina na tamata.
CIQOMA KA REKITAKA NA NOMU IBULIBULI
Me vaka ni kila na Kalou na veika e vinaka duadua ena vukumu, e dodonu mo ciqoma kina ena vakavinavinaka na ivakarau ni Nona mataitaki iko. E kaya na iVola Tabu, “Ko cei ko iko mo veileti kaya na Kalou? E na kaya beka na ka sa caka vei koya sa cakava, ‘O sa cakavi au vakaoqo e na vuku ni cava?’ E sega beka ni veitaliataka na tete ko koya sa dautuli kuro, me cakava kina e na dua bauga nai buli tete, e dua na bilo me talei, ka dua tale me sega ni talei.” (Roma 9:20-21).
Na nomu ibulibuli, e a vakatulewataka matua sara na Kalou ena vuku ni Nona ituvatuva; o koya oya na vuna e sega ni dodonu kina mo biliga laivi. E dodonu mo rekitaka na ibulibuli ka solia duadua ga vei iko na Kalou, ka mo kua ni tovolea mo moica mo ucuya na nona ibulibuli e dua tale. “Ia ka sa soli vei keda yadua na loloma me vaka na i vakarau ni solisoli nei Karisito,” (Efeso 4:7).
E dua na tiki ni nomu ciqoma na nomu ibulibuli, oya, na nomu kila talega na nomu iyalayala. E sega ni dua e vinaka ena veika kece, ka sega talega ni dua e kacivi me qarava na veika kece. E sa dui tu na noda ituvatuva yadua. E a kila tu ko Paula ena nona kacivi, ni a sega ni nakiti me qarava kece, se me vakamarautaki ira kece, ia me vakanamata ga ki na ilesilesi ni veiqaravi e a mataitaki koya kina na Kalou. E a kaya kina, “Ia koi keitou, keitou na sega ni vakalevulevui keitou e na veika sa uasivita na i vakarau, me vaka ga na i vakarau ni yalayala sa vota vei keitou na Kalou,” (2 Korinica 10:13).
Na vosa oqo, “iyalayala”, e tukuna tiko ni sa vota oti tu vei keda na Kalou na tikina se na vanua me da veiqaravi kina, ka sa vakaiyalayalataki tu. E vakatulewataka na nomu ilesilesi na nomu ibulibuli. Ena veigauna eda lako sivia kina na iyalayala ni veiqaravi ka sa vota vei keda na Kalou, eda na vakila na vuturi kei na oca. Me vaka ga ni dau soli vei ira na dauveitaucici e yadua na sala ni cici (lane) me ra muria, e vakakina vei keda, “me da ciciva tikoga na cere sa tu e matada,” (Iperiu 12:1). Mo kakua ni kauwaitaka se qatia na daucici ka cici tiko e yasamu; ia mo vakanamata ga ki na nomu vakacavara na nomu cici.
E gadreva na Kalou mo marau ena nomu vakayagataka na ibulibuli ka solia vei iko. E kaya na iVola Tabu, “Ia me lewa deivaka na nona cakacaka na tamata yadua, e na qai rekitaki koya e na vuku i koya ga, ka segai e na vukuna na tani,” (Kalatia 6:4). Ena tovolea ko Setani me butakoca tani vei iko na marau ni nomu veiqaravi ena dua vei rau na sala oqo: me temaki iko mo vakatautauvatana na nomu ilesilesi ki na nodra ilesilesi eso tale, kei na nona temaki iko mo moica na nomu ilesilesi me veiriti kei na nodra nanamaki na tamata. E rau dai ni veivakarusai ruarua oqo, me rau dreta tani na nomu vakanamata, mai na nomu veiqaravi ena sala sa nakita tu na Kalou. Kevaka ena dua na gauna, e sa yali vei iko na marau ni nomu ilesilesi ni veiqaravi, mo dikeva lesu tale kevaka e a vakavuna na yali ni marau oqori e dua vei rau na veitemaki ka tukuni tiko oqo.
E vakasalataki keda na iVola Tabu me da kua ni vakatautauvatataki keda kivei ira na tani: “Ia me lewa deivaka na nona cakacaka na tamata yadua, e na qai rekitaki koya e na vuku i koya ga, ka segai e na vukuna na tani,” (Kalatia 6:4). E rua tiko na vuna e sega ni dodonu mo vakatauvatana kina na nomu ibulibuli, na nomu ilesilesi ni veiqaravi, se na vua ni nomu ilesilesi, ki na nona e dua tale. A imatai, kevaka ko raica e dua e vinaka cake na nona qaravi itavi mai vei iko, ko na rawa ni yalolailai. Se kevaka ko raica e dua, ka sega soti ni vinaka na nona qarava na itavi, ko na rawa ni dokadokai iko. E dua ga vei rau oqo ena rawa ni vakaleqai iko ka butakoca na nomu marau kevaka ko sega ni yadrava tiko.
E a kaya ko Paula ni sa ka sesewa me da vakatautauvatataki keda ki vei ira na tani: “Ni keitou sa sega ni doudou me wiliki keitou vata kei ira e so, se vakatautauvatataki keitou kei ira era sa dautukuni ira vakai ira; ia ko ira ni ra sa veirauti ira vakai ira, ka vakatautauvatataki ira vakai ira, era sa sega ni vuku,” (2 Korinica 10:12).
Ko na kunea ni ko ira era sega ni kila na nomu ibulibuli, era na vakalewai iko ka ra na tovolea me ra moici iko mo qarava na nomu ilesilesi ena sala era vinakata. Ia, mo vakanadakui ira. E a dau sotava wasoma ko Paula na daulelewa vakaoqo mai vei ira era sega ni kilai koya kei na nona ibulibuli, ka ra dau vakadiloya na nona veiqaravi. Ia, na kena isau mai vei Paula e sega ni veisau: Kakua ni ia na veivakatautauvatataki, vorata na vakalevutaka na ka, ka mo vakasaqara ga na Nona veivakadonui na Kalou. (1 Korinica 10:12-18).
E dua na vuna ka vakayagataki Paula vakalevu kina na Kalou, oya, e baleta na nona besetaka ko Paula me moici koya na vosa ni veivakadiloi, se na vakatautauvatataki ni nona ilesilesi ni veiqaravi kei na nodra eso tale, se na nodra dau via veileti kei koya na tamata me baleta na nona veiqaravi. Me vaka e kaya ko John Bunyan, “Kevaka e sega ni vakavuana na noqu bula, e sega ni vakaibalebale ke dua e vakacaucautaki au; ka kevaka e vuavuai levu na noqu bula, e sega talega ni vakaibalebale ke dua e vakadiloi au.”
VAKATUBURA TIKOGA NA NOMU IBULIBULI
Na italanoa vakaibalebale nei Jisu me baleta na taledi, e vakaraitaka ni gadreva na Kalou me da vakayagataka ena kena ivakavakayagataki e vinaka ka yaga duadua na isolisoli kece ka solia vei keda. E gadrevi me da cakacakataka na noda isolisoli kei na taledi, vakabulabulataka tiko na yaloda, vakatubura na noda bula vakayalo, ka vakarabailevutaka na noda kila, me vakavuana kina vakalevu na noda veiqaravi. E kaya ko Paula vei ira na kai Filipai, “me tubu cake vakalevu sara na nomudou loloma e na vuku kei na lewa vinaka kecega,” (Filipai 1:9), ka qai vakasalataki Timoci, “mo uqeta na i solisoli ni Kalou, sa yaco vei iko e na veitabaki ni ligaqu,” (2 Timoci 1:6).
Kevaka ko sega ni dau vakadre se vakaukauwa yago, era na malumalumu mai na viciko ni yagomu, ka ra na yaco me malai mai. E vakakina, kevaka ko sega ni vakayagataka na taledi kei na isolisoli ni Kalou, era na yali tani mai vei iko. E a vakatavulica ko Jisu na italanoa ni taledi me vakabibitaka kina na dina oqo. E a dusia na tamata cakacaka ka a buluta na taledi ka soli vua, ka kaya, “Dou qai kauta tani vua na taledi, ka solia vua sa tu vei koya e tini,” (Maciu 25:28). Ni ko sega ni vakayagataka na ka e soli vei iko, ena kau tani vakaidina. Ia, kevaka ko vakayagataka na ka e soli vei iko, ena qai vakaikuritaki tale vakalevu vei iko. E kaya vei Timoci ko Paula, “Kakua ni weletaka na i solisoli sa tu vei iko. Mo dau vakananuma na veika oqo, me ra rawai iko sara,” (1 Timoci 4:14-15).
Na veisolisoli ka soli vei iko, e rawa ni ra vakalevutaki ka vakatuburi kevaka era vakatovotovotaki. Me kena ivakaraitaki oqo: e sega ni dua e soli vua na taledi ni veivakatavulici me sa kenadau sara ni se qai tekivu. Ia, ni vuli tiko ena nona vakatovotovotaka, ka raica tiko na nodra ciqoma na nona veivakavulici, sa na yaco kina me qasenivuli vinaka cake o koya; ka ni sa toso tiko na gauna, e sa na yaco me qasenivuli vinaka sara. Kakua ni kaya ni sa rauta tu ga na kena vakatuburi vakavo tu na nomu isolisoli. Sasaga vakaukauwa cake ka vulica na kena levu duadua ko rawa ni vulica.
“Gumatua sara mo vakaraitaki iko mo vinaka e na mata ni Kalou, a tamata daucakacaka sa sega e dua na ka me madua kina, mo wasea vakadodonu na i vakavuvuli dina,” (2 Timoci 2:15). Mo vakayagataka kece sara na katuba ni vuli e dola vei iko mo vakatubura kina na nomu ibulibuli, ka vakagata kina na nomu iyaya ni cakacaka ni veiqaravi.
Mai lomalagi, eda na veiqaravi tu vua na Kalou me tawamudu. Ia eke, eda rawa ni vakavakarau tiko ki na veiqaravi tawamudu oya, ena noda vakatovotovotaka taumada e vuravura. Me vakataki ira na dauqito ena Olympics, eda na vakaukauwa yago tiko me baleta na siga namaki oya: “Era kitaka ko ira oqori, mo nodra e dua na i sala sa ca rawarawa; ia koi keda, me dua sa sega ni ca rawa,” (1 Korinica 9:25).
Eda sa vakavakarau tiko ki na itavi kei na icocovi ka na sega ni mudu.
KA 32 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: Na noqu veiqaravi vinaka duadua ga sa veirauti kei na Kalou.
Tikina Koula: “Gumatua sara mo vakaraitaki iko mo vinaka e na mata ni Kalou, a tamata daucakacaka sa sega e dua na ka me madua kina, mo wasea vakadodonu nai vakavuvuli dina,” (2 Timoci 2:15).
Taro mo Taroga: E rawa ni‘u vakayagataka vakacava ena kena vinaka duadua, na isolisoli kei na taledi e solia vei au na Kalou?
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn