Update: 1:25PM SA roro voleka tiko mai na veidigidigi levu ka lewe vuqa na lewenivanua era a sa namaki tu mai kina vakabalavu.
Ia, kevaka me a soli na galala vei ira taucoko na matanitu digitaki e na galala mai vei ira na lewenivanua mera veiliutaki me lima na yabaki ni oti na veidigidigi levu e na 1987, ke a vakayacori na veidigidigi ena 2012 se e na 2017.
Na veidigidigi levu e na Seviteba na i ka 17 e na vakayacori tiko e na ruku ni Yavu ni Vakavulewa vou ni 2013, ka duatani sara mai na kena ka makawa e na kena vou ki vei ira e dua na i wase levu ni dau veidigitaki mata ka oka kina na dodonu ni tamata yadua, veivakavaletaki, tabana ni bula, gaunisala, kei na vuli. E tukuna na matanitu liutaki nei Rear Admiral (Ret) Voreqe Bainimarama ni taqomaka na dodonu kei na i yaubula.
Mai na 71 na i dabedabe e liu, e sa vakalailaitaki na i dabedabe ni palimedi ki na 50 na i dabedabe ka sa vagalalataki na Seneti ka vakatakilai oqori na kena musuki sobu e dua na i wase ni vakayagataki i lavo ni matanitu ka tosoya cake na rabailevu ni i tavi mera na qaravi na lewenivanua ka qaravi na veika vakapalimedi kei na i tavi vakaminisita.
Era sa rejisita na veisoqosoqo vakapolotiki mera na valataka na i dabedabe ni palimedi ka oka kina na FijiFirst, SODELPA, FLP, NFP kei na PDP.
Sa vakaraitaka o iratou na vakailesilesi ni FijiFirst ni dua na usutu levu ni veika e sa vakayacora na matanitu sa i koya na kena kauta yani na veivakatorocaketaki ki na lewenivanua raraba.
E na nodratou veiliutaki tiko mai e na loma ni walu na yabaki sa oti, ratou sa vakayacora rawa eso na i vurevure ni rawa-ka vakailavo, bula raraba, yavu ni dei ni bula vakapolitiki e na noda vanua.
E na yasana kadua e kacivaka tiko na SODELPA ni dodonu me duri e dua na tabana me yadrava na vakagayataki i lavo ni matanitu, ka vaka kina na veika ni bula raraba kei na na yavu vakalawa vakapolitiki, vakabibi e na vuku ni qele kei na waitui. A tiki tu ni matanitu veiliutaki oqo na FLP, ka sega ni vakaraitutu na NFP e na nona sa vakadinadinataka tiko na levu ni veitokoni mai vei ira na lewenivanua.
A tovolea e na 1999 na NFP me rau cakacaka vata kei na matanitu liutaki nei Sitiveni Rabuka, ka a liutaka na i matai ni vuaviri e na i 14 ni Me, 1987 e na veidigidigi levu.
Ia, e a mai suruta na vusi na yavu ni vakanananu e koto kina ki na NFP ni a sega ni rawata e dua na i dabedabe e na veidigidigi ni 1999 ka yali yani na kena taleitaki.
Levu vei ira na lewena na FLP ka so na dau ni politiki kei ira na unioni ni tamata cakacaka era sa lewena na i soqosoqo vou na Peoples Democratic Party.
E na kena sagai me vakadrukai na matanitu liutaki nei Rear Admiral (Ret) Voreqe Bainimarama ena veidigidig levu oqo, sa tu na i tavi levu vei iratou na FLP, NFP, PDP kei na SODELPA me rawa ni ratou vakaduria na matanitu cokovata ka tarava e na i ka 17 ni Seviteba.
Sa yalataka na matanitu nei Bainimarama ni na tomana na nona vakatoroicaketaka na veiqaravi ni matanitu ka oka kina o ira na kena tamata cakacaka.
Ia, ni sa na yaco mai na siga ni veidigidigi, sa i ira ga na lewenivanua era na vakatulewataka se o cei era sa digitaka - sa gadrevi kina na digidigi vakayalomatua e na vuku ni tiko vinaka ka cakacaka savasava nei Viti e na veisiga nimataka.
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn