E MAI yala toka na i tukutuku e baleta na dikevi ni mate nei Misi Peka se Nai Talatala Thomas Baker e na gauna a toso vakatikitiki vakalailai mai na i yatu dua e liu o Misi Peka (Thomas Baker), ka qai laveta na ligana i matau, me vaka e via tukuna e dua na ka ena nona sa rogoca na tamosa mai muri ni i yatu.
E na gauna vata talega oqori e a lako siviti koya ga kina vakalailai o koya ka colata tiko na kia kava me yaco ki dakuna ka qai mokuta mai na usouso ni domona vaka ki na i matau.
E vaka ga e lauta na vu ni jaina o Misi Peka e na nona sa tau bitalaki ki na dela ni qele. E keri sa yaco kina na veilecayaki e na kedratou maliwa na i lawalawa nei Misi Peka (ka vakavo ga na i Vakavuvuli o Setareki Seileka e na nona sega ni via biuti koya na nona i liuliu) e na nodratou sa dui se ki na vanua e ratou nuitaka ni ratou na bula kina.
Oqo tale na kena i kuri.
A sega ni dede na nodratou laumoku mate na i lawalawa ni kau kotu nei Misi Peka e na nodra laumoku e na i wau.
E dua vei rau na bula a qiqica sobu na veigasau ki na dua na uciwai drodro lailai ka toka ravita na vanua e vakayacori kina na veivakamatei oqo voleka e dua na loga ni vuni bitu kau levu.
Sa sala ka vakanamata tiko mai liu me na cabeti cake mai vei iratou na i lawalawa nei Misi Peka sa i koya na delana cere o delai Navatusila ka cere vinaka me rawa ni ratou qai yacova yani na tuleita.
Mai na vanua e ratou laumoku kina o Misi Peka, Setareki Seileka kei iratou na vo ni lawalawa e rauta ni 3000 na fute ki na dela ni Tuleita e cake.
E kena i talanoa ka talanoataki vakawasoma ni ko i rau na dro bula mai e na laba oya ko Aisea Nasekai kei Josevata Nagata e rau laki tukutuku sara.
Ko Aisea a tukutuku sara vei Radini Talatala Misi Peka e Davuilevu kei Josevata ki Rewa vei Talatala Jesse Carey.
E na dua na i tukutuku nei Small ka tauri rawa e vola koto kina ni a tukuna na turaga na Tui Vatusila me gole yani e dua talega mai na matavuvale vakaturaga ka toka e na koro veibasai kei Naqaqadelavatu e na gauna e ratou a yaco kina kina o Misi Peka me na laki kauti iratou vaka ki na sala ki Vuda.
Ia, ni qai yaco yani e na siga kadua na kawa vakaturaga oqo, sa dave na dra. E curumi koya e dua na nuiqawaqawa levu e na nona vakabutubutu e na loma buturara ni vale vaka-Viti. E tukuni ni a caqeta e dua na kamunaga ka tuberi yani ki vua me kerei kina na nona veivosoti.
Sa i koya beka oqori ka a vakavuna me ratou sereki kina na tauri tiko vakavesu, aya ko i rau na kai Vunaqumu ka rau veikau cake e rau sa vesu tiko ka yadravi vinaka sara.
E vakatalega kina na kena i ka tolu ka turaga ni Tailevu ka sa laki vakaitikotiko sara e na dua na koro mai Ra ka ratou sa bula tiko e na gauna oqo na nona kawa ka ratou vakabula tale tikoga na yacana.
E vakaraitaka ko Wiliame Rabuneune Vereivalu, e dua na lewe ni koro o Korovou e na yavusa o Nakurukuruvakatini e Naitasiri ni i vola nei Baker ka volai mai Vunaqumu oya e na 19 ni Jiulai 1867 ki vei Radini Talatala Misi Peka kei Talatala Carey e qai yaco vei rau e na Tusiti oya e na i ka 23 ni Jiulai 1867.
E na mataka lailai e kauta yani e rua na bati ni noqu yavusa na i vola ka rau laki solia ka laki moce sara vei Talatala Carey e Rewa, e kaya ko Rabunebune.
E vakaraitaka ko Rabunebune e na nona qai yaco yani ko Misi Peka ki Vunaqumu (Nakurukuruvakatini) sa lotu rawa tiko mai na vanua ka se cabe makawa kina na rarama ni lotu.
Sa lotu rawa tiko mai na noqu vanua ni bera ni qai yaco yani o Misi Peka, ka rau kauta yani na i sulu ni lotu na wekaqu dina mai Soloira, Serea e Waimaro kei na turaga levu ni Rewa ko Ro Qaraniqio,
E kaya ko Rabunebune na kena yaco yani na sulu ni lotu e Vunaqumu donuya na nodrau valu tiko o Rewa kei Bau ka tekivu e na 1843 ka qai lesu tale mai ko Ro Qaraniqio e na 1854 ka ra qai mai bale e na 1855.
A ciqoma na i sulu ni lotu na turaga ka veiliutaki tiko e Vunaqumu ko Ro Vuniamatana.
E na qai kuri tale yani.
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn