Na gaunisala ko rawa ni kunea kina na i tukutuku nuitaki mo kua kina ni vakacalai e na i tukutuku lasu | How to find trustworthy information and avoid scams
E levu na i vakamacala e tu me baleta na i cula ni kena tarovi na mate na COVID-19. e na sala ni vetaratara e na maliwa lala, kei na i tukutuku e tabaki raraba. E rawa ni vakamalumalutaka na yalo ka vakatubu veilecayaki, ni sega ni matata se i tukutuku cava e rawa ni nuitaki. Mo tovolea ga mo ciqoma na i tukutuku ko kila ni dina ka nuitaki. Kua ni wasea e dua na kena i tukutuku vua e dua tale, vakavo ga kevaka ko kila ni dina taucoko.
Na vanua ko rawa ni kila mai kina na i tukutuku nuitaki
E rawa ni kune na i tukutuku vakamacala nuitaki ka yavutaki e na macala ni vakadidike, e na veivanua oqo:
Na Minisitiri ni Bula
Na Minisitiri ni Bula, e qarava na veika me baleta na bula raraba kei na nodra qaravi ko ira e vakaleqai na i tuvaki ni yagodra, e Niu Siladi raraba. E vakarautaka ka liutaka na i tuvatuva ni veiqaravi me taurivaki.
Na i cula me tarova na COVID-19 – Minisitiri ni Bula (external link)
Na Vanua ni soli i Vakasala e na i cula me tarova na mate, e yacana na Immunisation Advisory Centre (IMAC)
Na IMAC e dua na i soqosoqo e na noda vanua raraba, e tiko mai na Koronivuli ni Bula ni Lewenivanua e na Univesiti e Okaladi. E vakarautaka na i tukutuku e yavutaki mai na vakadidike ni veiyasai vuravura, kei na vakadidike e caka e Niu Siladi, me baleta na mate e rawa ni tarovi e na i cula, na kena yaga kei na veika me ririkotaki.
Na Valenivolavola ni Veivakasalataki ni Wainimate (external link)
Na World Health Organization (WHO)
Na WHO e tiki ni Matabose kei Vuravura, e qarava vakatabakidua na veitabana ni bula e veiyasai vuravura.
Na i Cula ni COVID-19 — WHO (external link)
Na veitukutuku lasutaki ni i cula ni COVID-19
E tiko e so na ka bibi mo kila me baleta na lasu e vakatetei tiko me baleta na i cula:
- Ko na sega ni kerei mo sauma na nomu cula, se mo sauma na vanua mo tu kina e na i yatu e na veitarataravi ni veicula.
- Na i tukutuku dodonu me baleta na i cula, e na vakarautaka ga e dua na tabana ni bula e nuitaki, me vaka na Minisitiri ni Bula, na i soqosoqo ni duavata e na valuti ni mate ka yacana na Unite against COVID-19, se matabose ni bula ena nomu tikina (DHB).
- E na sega ni la’ki culai iko yani e na nomu vale e dua na kena i vakalesilesi, vakavo ga ke ko sa veivosakitaka oti tu me caka vaka kina.
- E na sega ni tarogi vei iko mo wasea e so na kemu i tukutuku e na text se imeli. Ke ko raica oqori, vakaraitaka ki na CERT NZ Kua ni sauma.
- Kevaka ko taura e dua na i tukutuku e na imeli, talevoni, SMS, ka tarogi yani kina e dua na ka vakailavo me baleta na cula, oqori e lasutaki. Vakaraitaka ki na CERT NZ e na gauna totolo duadua.
Kevaka ko raica e dua na i tukutuku me baleta na veicula ka sega soti ni dina, vakaraitaka ki na CERT NZ. (external link) E rawa tale ga ni ko qiri vei ratou ena 0800 237 869.
Vakaqaqa mo kila e so tale na i tukutuku lasutaki me baleta na i cula ni COVID-19 (external link)
fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn tgl_Latn fij_Latn eng_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn fij_Latn