pdf.io >> Free >> DILONGA DYA BUKOLA BUDI NAABU BANTU NE BEENA BWA....pdf
-
DILONGA DYA BUKOLA BUDI NAABU BANTU NE BEENA BWA NYUNGULWILU (EISE ...
- FileName: CGES_tsiluba.pdf [read-online]
-
-
- FileSize: 50 KB download
-
Share |
- Shared by: siteresources_worldbank_org 6 month ago
- Category: Free
- Report us: delete it
-
-
Abstract: babungi, lupeta ludi mwa huhumbajiibwa pa luhasa. NJILA WA BULOMBODI BWA NYUNGULWILU Bupitu bwa hulombola nyungulwilu budi babwambula hudi bukalenga budi butwa cyala cya
-
Download the ebook
DILONGA DYA BUKOLA BUDI NAABU BANTU NE BEENA BWA
NYUNGULWILU (EISE) DYA BADI NE KANTU KABUKABU (FC) NE
DYAMBULWISHA DYA PATUPU DYA IDA MU KAABA KA POLOKALAMA WA
DITUNGA WA MAALU A MEETU NE BULAMI BWA PANU (PNFoCo)
KAABA KA BULOMBODI BWA MAALU A NYUNGULWILU NE A BANTU (CGES)
Citupa cya ndeheelu
Ngondo wa citeema wa cidimu cya 2008
Agreco
1
CIKOSU _ MWENZEYI WA MEEYI _ KAABA KA BULONGOLODI BWA
NYUNGULWILU NE BWA BANTU (CGES)
Bwikadi bwa bulombolodi bwa nyungulwilu ne bwa Bantu bulongolola mu bwihadi bwa
PNFoCo budi ne hiipacila ha hujaadiha diteeha dya bidiidi bishilangana bya buhibi bya Banka
biyima hilondeshile mihenji ya mudimu. Dyela dya mihenji ya ditunga ya pabwayi mu maalu
a ditangila maalu a nyungulwilu mu ditunga hadiyiku, bidiidi bya banka wa buloba bujima
kebidi bilonda polokalama. Nansha nanku, diiyi dihulu dya ditunga bwa maalu a nyungulwilu
didi mu njila wa hudimanyishabu ne dyela mihenji pa ditangila dya nyungulwilu ne dilonda.
Bwikadi bwa bulombodi ebu budi bulweja mwanda ewu.
CGES udi umvwija mushindu udi ne bya kwenza bwa bihala bimanyiha ne habidi bifidila
mfwalanga ne cya hutangidiibwa bwa maalu a nyungulwilu ne a Bantu, mushindu udi bipeta
bya ditangila edi ne cya kumanyiha ne dilonda/hontolola bwa hujaadiha bwa humona mwa
humanya ne njila yonso eyi idi mihwata mudimu bumudibi byambe ne bipeta ne mbipeta.
CCGES ewu, uvwa mwenza hunyimu hwa njila wa disuulaja dihala dya polohalama
mupangadiha, ne mashintahaja hampaada ne mombelu ewu wa seheteela uvwa mumvwija ne
mwitalija mu mudimu vwa mulwela lantu.
Mepetangana a humpala avwa menzeka mu polovense idi ne meetu mu ngondo misaatu wa
cidimu cya 2008 mudi Bantu bapita ba 600 fabwela mu cisangilu anyi bihila benza anketa
buludi enzeji bwa huhumlaja ngiihadilu wa myaba uvwa inuhambaja hu dibala mukanda
munena udi utangila bwalu ebu. Mepetangana uvwa menzela mu myaba bu Bihoro,
Mbandaka, Ivembe Moke, Boongo, Inongo, Epulu, Beni, Mambasa, Lisala, Boso.bimba,
Kubutu, Yafunga, Yoela, ne mikwabu, avwa matangila nangananga dyumvwijila dya bulanda
buvwa naabu beena misohu ne meetu (beena ditunga ne halayi beena ditunga) ne mishindu ya
bulombodi buvwapu anyi bulami dihwata midimu mu meetu (mpangu) ne dimubwelu
didiihadila. Bipeta bya mapetangana aa bivwa bibweja mu muhanda udi uleeja ngiihadilu wa
myaba eyi.
Ngiihadilu ewu uvwa mutangulula ne mwitabija hudi mudimu wa humpala uvwa mwenzeha
mu difuhu 1 ne mafuhu 2 a ngondo mwina ay iwa cidimu cya 2008 mu Kinshasa musangisha
bantu bapita pa mahumi ataonu.
Mu cihondu cya mudimu ewu, muvwa habidi mumvwija ne musungula njila hu maalu
mashilangana mimanga hudi PNFoCo. Mu matuku 3 a ngondo mwinaayi, cilondo cya
mudimu muhesa uvwa musangisha beena teheniha batwa hu 25, huvwa hwenzeha disuulahaja
dya maalu a nyungulwilu ne a Bantu dya njila miteeha hu mwayo.
Cisangilu cisaatu cya diitabiji uvwa usangisha Bantu mahumi ataanu uvwa cyenzeha mu
mafuhu 14 ne 15 a ngondu mwitaanu ne cyabidi disuulahaja dya maalu a nyungulwilu,
mapanyadiha a dipeepeja ne midimu ya huhumbaja.
CGES udi umvwija mu mishindu yonso cyena bwalu ne dyumvwija dya bwalu budi bwa
hwenza (lungenyi lwelahaja). Udi uteeha palusehe maalu adi ashindiha ngiihadilu wa
mpindyewu wa seheteela wa meetu ne bulami mu ditunga. Bilondeshile ngiihadilu ewu,
bipeta bya anketa myenza mu zona idi mitabeela ya mudimu, mikanda mishilangana mifunda
pa bwalu ebu, ngenyi ya polohalama wa ditunga wa meetu ne Bulami (PNFoCo) ne mihanda
ya mihenji idihu, disuulahaja dya polohalama yonso divwa dyenzeha bilondeshile ngenzelu ya
2
ditangila ne budimu dya nyungulwilu. Bipeta cya disuulahaja edi, dyenza hudi cibungi cya
Bantu badi mu seheteela cihondu cya bisangilu cya mudimu bisatu, bidi bifila njila ya budimu
ne umvwijila mapangadiha a pabwawu bwa dipwehesha dya maalu mabi anyi dimdya dya
maalu mimpe a midimu ya PNFoCo.
Njila munena wa disuulahaja ewu new a dipetangana dya Bantu nuhala muhumbaja hu
diholola dya lwapoolu ne dipetongana dya mu ditunga dya Bantu aba beena maalu
mahongola, masuulahaja ne matumina beena hantu hu byanza bashilangana bumudibi bileeja
hudi bidiidi bya mudimu bya banha wa buloba bujima.
Bwihadibwa bulombodi ebu bwa Nyungulwilu ne bwa Bantu budi bulonda habidi twaba
tuhwabuybulombodi twenza cihondu cya EES ewu bwa maalu adi alonda aa:
- Bintu bya nshidimihilu (OP4.11);
- Beena ,isohu (OP4.10);
- Dilanjilula dya haduji didiswila dya Bantu (OP4.12);
- Kaaba bwena mudimu (OP4.12)
Bidi bihengediibwa ne mihanda mihwabu lwa huhumbaja CGES bwa maalu a pa bwawu aa:
POLOKALAMA
PNFoCo mwihala dyandamuna dya buhalenga hu nshinga udi mu cyalu wa seheteela,
ueambulwisha bwa haaba he budimu panhaci pa midimu ne ngenyi myela mpindyewu eyi
yavwa hwenzeha.
Udi utangila bulombodi bwa bintu bya panu byonso bwabi ne bulami bwa nanu. Ne cyaadiha
bulami bwa meetu ne diluhiluha dya seheteela wa meetu wanenga pa mwa ne diitulija dya
bubidi fuhilangana.
Polokalama wa mudimu udi wenzeha ne bitupa bisambombo biwa bifunda mushindu udi
ulonda ewu mu mihanda ya ntahu :
Mudimu wa 1 : « Diholesha dya mahalenga » (nangananga Ministeela wa maalu a
Nyungulwilu , Bulami lwa bintu bya panu ne wa ngundu ya bileya, mudimu wau di ne maalu
a bulombodi bwa beena mudimu ba makalenga a ditunga pamwa ne diilaha dya nzubu.
Mudimu wa 2 : « Dikwatangana dya nyama ka mikolu » : zona ya midimu ne dimwangalya
dya mihanda ya meeyi ne mikenji bu edi dya palwadi dya maalu a meetu. Mudimu ne zona
miliyo 10 ya ha mu zona wa humpala wa cileejelu wa polokalama mu polovense isatu eyi :
Bandundu, Equateur ne polovense Orientale. Udi habidi utangila dipihija dya mishindu ya
dishintulula dya mihanda ya hala.
Mudimu wa 3 : « Bulami bwa bintu bya panu » : diitulijilula dya bipaapu bya myaba mihuba
itupu ne dyenza dya bipyabipya bidi nangananga bifunda ne mu cihondu cidi cipita
polokalama ew, bwa husahidila miliyo 15 ya ha mu cipaapu eu ne myaba mihuba bwa
humona mwa hupeta 15% wa telitwala mu zona mihuba bumudibi bifunda mu diiyi dya
maalu a meetu.
Mudimu wa 4 : « Kontololu ne dyahaja dya meetu adi bufuha » : Mudimu ewu udi utangila
dyenza dya ndongamu ya dyahaja ne dihwata dya mudimu, dijihija dya dyenza dya mihanda
3
ya bilonda dya meeyi, dilongesha dya bukwaci bwa mudimu wa meetu dihumbana bwa hufila,
huhontolola ne hufuta dyenza dya midimu ya meetu.
Mudimu wa 5 : « Bwunji bwa mudimu wa meetu mu misohu ne bwa bantu bwonso ».
Mudimu ewu udi wa dilonda dya diiyi dya maalu adi mafunda mu muhanda wa majinga a
dyenza mudimu mu meetu, bumudi bintu bya bitadi bipingaja hu polovense, pa mwa ne
dimanya divula dya mishindu ya dihwata dya midimu ya meetu ya bantu bwonso. Udi habidi
ne mihenji ya dilwa naayi nyama hu miholu ku ngenyi ya maalu a bubanji a mu misohu
bumudi ba pigme.
Midimu wa 6 : « Nyungulwilu », mudimu ewa udi utwanyama hu miholu dipenza dya diiyi
dya kaala ha Nyungulwilu, dilonda dya polokalama « bu dishipa dya GEEC) dituha bileejela
bidi bilondangana ne binenga bya dyenza mudimu wa meetu ne dihwata dya kapeepa ka
kaalona (Njila wa dilululuha dya nhayaadi, pa hwepuha dihosa dya mici,…)
PNFoCo udi udibweja mu ditunga ne difila dya bantu ne mfwalanga bya PNFoCo mu
midimu ya meetu ya dilama ne dipenza mudimu, nangananga buhwaci bwa mudimu wa
meetu a mu misohu, ne ya bantu bwonso, ne ya diholesha dya mahumbanyi a mahalunga
malombodi, hontolola ne dikuba dya meetu ne dya nyungulwilu uebukala ne cya hwenzeha
nangananga pa telitwala wa polovense Orientale, Bandundu ne Equateur.
Polokalama wa ditunga wa meetu ne Bulami udi ne dijinga dya hwahaja ngiihadilu wa
bulombodi bwa meetu mu ditunga dya Kongo Demokratike. Polokalama ewu udi muhwata
manza abidi hudi beena kantu ku byanza kabukabu, he IDA, GEF ne buhwa bantu badi ne
mfwalanga ne matunga masanga a Eropa, Allemagne, Angleterre, Belgika, France,
Luxembourg ne mahwabu, ne bamonyi ba byuma bahwabu badi bafila mfwalanga bwa ebidi
byelela menyi bwa kwenza ne badi ne twipacila twa mishindu umwa nangananga Qllemagne
ne matunga mango a A merika.
Diiyi ditangila meetu didi haaba kadi kamanya ne mpindyewu bwa maalu a bulombodi bwa
meetu bwa ditunga didi dipatula mu cidimu cya 2002. kadi mikanda ya dilonda diiyi edi
kayena miitabija hudi bwonso ne neihala mwa hwitabwibwa havidhi amu cihondu cya
dyenzeha dya lungenyi lwelahaja . Diiyi dyela bwa bulami bwa bintu bya panu pamwa ne
diiyi dyapa nyungulwilu adi matuucisha bantu niitu ne adi mu njila wa hwihala dilonda hudi
muhanda wa mapangadiha pa dilondesha dya maalu a nyungulwilu.
MUSHINDU WENDA WA DYENZA MUDIMU
Midimu minene ya PNFoCo idi ya ditwa njila wa mahalenga nyama ku mikolu bwa
hulongolola anyi kwakaja bulombodi bwa seheteela wa meetu ne bulami, kukongolaja
midimu yonso ya beena mfwalanga ne mudimu mu maalu a meetu ne bulami mu ditunga, bwa
kujaadika difwanungana dya mishindu bwa kufila ha bipeta bilenga ne bwa hutwa njila wa
bulombodi wa ditunga nyama hu miholu ne bwa hontololu wa meetu bwa hulongola
hishaadila bya ditunga.
Mushindu wa dyenza mudimu dituma (MOD) wenzeha hudi byapu bya dyenza midimu mu
njila wa mumvwanga na matwa cyala hudi PNFoCo ne badiye uhwata naabu mudimu (ONG
ne bilo bya dilonga) ba mu ditunga ne ba benyi. Boobu aba nebateeka pa myaba lisumbu
anyi :tusumbu twa mudimu wa polokalama. Mu mishindu mikwabu, baludihi ba midimu
batuma nebiihala bwa hukumlajija midimu kadi bantu ne kulongolola ne hutwa cipala pa
4
mumvwangana ne bantu ba mu menji anyi ba mweka bwa kukumbajija citupa cya midimu
ivwabu babapeesha.
Majinga a mfwalanga udi naawu PNFoCo adi a miliyo 250 padi lupetu lwa dihwata naalu
mudimu lwanyika lwa IDA ne mpetu ya bantu bwonso, ne lwihala lwa miliyo ya US 70.
Nansha nanku, bilondesha bunena budi budyunda bwa seheteela, bwa beena hantu hu byanza
babungi, lupeta ludi mwa huhumbajiibwa pa luhasa.
NJILA WA BULOMBODI BWA NYUNGULWILU
Bupitu bwa hulombola nyungulwilu budi babwambula hudi bukalenga budi butwa cyala cya
dyumvwangana dya difila mfwalanga.
Bukongolodi bwa PNFoCo nebwikala ne a baatu a cipungidieci bidi byumvwija mu cipeta cya
ditangila edi dya nyungulwilu ne dya bantu.
CGES ewu udi ufila njila minena idi ne PNFoCo ne cya hulonda bwa hatuutaheena ne bidi
bikengela hwenza bya bidiidi bya bulami : CGES udi umvwija majitu mambula hudi benyi
mu dilonda dya mapangadiha mashilangana ne mudimu udi ijaadiha bulami bwa nyungulwilu
ne bantu. Udi ushindiha habidi majinga a dihontolola ne dilonda ne humvwija bihondu
bilenga bya hwahumbaja.
CGES udi ne buhenji bwa bidi ne ya hwenza bihwabu pa nyungulwilu ne pa bantu ku
cipungidi nangananga hudi MOD idihu mayi cikondu kutunguja citupa cya ne bidibo ne cya
kwenza hudi babahwacishibaabu. MOD badi ne cya hwihala mu cisumbu cyabu ne mumanyi
nansha umwa ma maalu a nyungulwilu ne mu mamanya pa bantu bwa hujaadiha dilondesha
dya bidibu ne cya kwenza.
Bukongolodi bwa PNFoCo budi ne cya hujaadiha ne mu myaba yonso ya midimu ya
polokalama mudi munanganybwa ma huntala ya madifila mu maalu a nyungulwilu ne habidi
beena mudimu ba malongolodi ( MOD ne babakwacishi) hateeha pa myaba midimu uvwa
mulongesha bwa dijinga edi.
Bamanyi mu cidiidi cya bulami ba PNFoCo badi ne cya hudijaakila ne twabu twa bulombodi
twonso tulongolola bwa ditangila dya nyungulwilu twihala tuhwata midimu.
Maalu a bantu a polokalama ewu miikala mapita bunena , bihengela ne diiba dya dyenzulula
dya Ministeela wa Nyungulwilu, Bulami bwa panu ne wa ngendu ya dibandila (MECN-T) ne
diiba dya diteeka pa myaba bisumba bya midimu bihwabu, bidi ne cya hwenza bya bungi bidi
bitangila dilama dya bwihadi bwimpe bwa bantu ne dyangata dimpe ne mushinga dya maalu
aa mu ndonganyi wa ngenyi myel. Mulongu wa twaba twa pabwatu di tulongolola bwa hulwa
njila ewu nyama ku miholu anyi :
- Kaaba bulombodi bwa bintu bya nshidimuhilu ;
- Ndongamu wa kaaba ka dilanjilula dya kadiyi didisswila ;
- Kaaba bwena mudimu ;
- Kaaba ha cidiidi bwa beena misohu.
CGES udi uleeja hantu ne hantu hanjila wa ditangila dya nyungulwilu wahuteeha mu cyalu ne
umvwija hucitupa hu citupa, mu dibweja bidi ne cya kwenza bya ditunga bidipu ne abi
Nangananga bya bidiidi bya bulami bipatula.
5
Njila muhumbana udi nunhumumvwija hu dilapulula dya mishindu too ne hu dilongolola dya
bila bya nyngulwilu. Bitupa ebi :
- Ditapulula dya tusumba ne diibija dya kupeta ditapulula edi padibi bihengediibwa ;
- Disungula dya muntu wa hwashila bwalu bwa dihumbaja dya EIE/PGE habidi
bihengela ;
- Dyangala ne mushinga dya EIE/PGE byenza ;
- Dibweja dya mapangadiha ya ha myungulwila mu DAO ne/anyi ipungidi cya kwenza
midimu ;
- Bila bya nyungulwilu bya lungenyi lwelahaja
CGES udi upeesha habidi bwa cisumbu cyonso mishindu ajila bidi bifihisha bwa huheepesha
maalu mapita bubi adi mu polohalama.
Pa humbusha maalu maluma diiyi a pa bwa wu menza pa mudimu onso mumanya hudi EES,
njila minena idi ifihishisha hudilonda ngenzelu nyoyi eyi :
- dyenzula dya cibambalu cya bukongolodi bwa huteeha haaba ha bulombodi bwa
nyungulwilu ne bwa bantu :
• Mumanyi wa pahwenda wa nyungulwilu
• Mumanyi mu maalu a bantu ne a bubanji
• Mumanyi wa beena misohu
- disonsola dya bafidi anyi bangaci ba mapangadika mu maalu a nyungulwilu ba
PNFoCo ;
- dilwela kubuhala dya bamfumu ya maalu a nyungulwilu bulongesha ludi PNFoCo mu
mwaba onso wabwa kukumbaja midimu mifidila mfwalanga hudi polokalama ;
- dilongesha dya bamfumu babadibu bahwata naabu midimu hu dilonda dya CGS ;
- dihumbaja dya EES/PGES bwa maalu a hwenza adi ne bukola bwa hwikala ne
mushinga munena ;
- dihumbaja dya EES bwa ebi bidi bitangila mihanda mimanya ya hu manyishabu ne
dihwacisha dya polohalama.
DITEEKA DYA KAABA KA BULOMBODI BWA NYUNGULWILU NE BWA BANTU
Bumuvwa dilonga divwa difila anyi dyenzeja kaaba aka bulombodi bwa nyungulwilu ne bwa
bantu didi EES ne hadiyi EIES, maalu adi ne cya hwenza adi mu mulongu hawuyi wa
mudimu hadi mwihala wa budimu ne adi ne cya hwangaciibwa ne mushinga diiba dya
dilongolola/ dijihija dya tusumba tushilangana ne ngenyi myelahaja ya PNFoCo.
Kahwji dyenza dya buhola ebu bwa huhumbaja mu citupa eci cya dilongolola, maalu adi ne
cya hwenzeha matwa hu onso a EES haahwihala mangata ne mushinga. Bidi munku bwa
humpala ne buhongolodi bwa PNFoCo , MECN_T ne beena hantu hu byanza lashilangana
badyangacila luhasa byamu/twaba twa bulombodi bifuma hu lwapoolu ya dilonga edi ne
lantigila ne diisu diholafwa hubweja maalu adi ne cya hwenzeka mu njila wa ndongamija ne
dilubuluha dya polohalama.
Mushinga wa dyenza mudimu wa CGES udi muswihangana ne masonsodi ne makoleshi a
mahumbanyi, ne dihwacisha mu maalu a teheniha, ne dyenza dya malonga a maalu
nyungulwilu a pabwawu ne mfwalanga ya mudimu buludi ya bamanyi ba pabwabu 3 badi ne
cya hujaadiha dilonda mapangadika shilangana mumvwija mu twaba twa bulombodi ne
dilonda dya dyalondesha dya wu.
6
Mushinga
Midimu Mfumu mucinha Lupoolu
50 000
Dilongesha dya musumba na bamanyi ba CCP Mwena menji Ditwadija dya polohalama
Disonsola ne dilongesha dya bunena ba Mwena menji + 40 000 Ditwadija dya polohalama
MECN_T hu ditangila dya nyungulwilu wa mumanyi mu ne hwenza hudi
PNFoCo. Disonsola dya baludihi ne maalu a muhwacishi mupyanu pya
babombodi ba bahwacishi (MOD) nyungulwilu wa yonso
PNFoCo
Dilongesha dya bamfumu nyungulwilu wa Mumanyi mu 40 000 Hu dyenzulula diiba dya
bahwacishi (citupa cya mushinga cidi cifila maalu a cidimu cya humpala cya
hudi badi baditwa munda) myungulwilu wa polohalama
PNFoCo
Dibwa dya nyama hu mikolu dya matunga Mwena menji 400 000 Ku meeba makola a
menyi dya CCP mu maalu a bubombodi bwa cihondu cya polohalama
maalu a nyungulwilu bwa nhacihaci wa nangananga wa ditwadija
ngondo 3 ku cidimu munhaci mwa bidimu 5.
Dihumbaja dya malonga Mwena menji 1 000 000 Mu citupa cya
Midimu Bamfumu Mushinga Lupoolu
mucinha
Mihumbaja cya pabwayi Dilongolola dya mihwabu
Difutu ne mfwalanga ya Buhongolodi bwa 1 100 000 Mu dyenda dya polohalama
dikwata naayi midimu ya PNFoCo
bumanyi 3 ba ditunga/citupa
dya ditunga bwa bidimu 5
Bintu bilama bya cidimu Buhongolodi bwa 1 250 000 Padihu dijinga
cijima bya $ 250 000 bwa PNFoCo
dyenzeka dya CGES ne
mapangadika a dipeeja ne
bivwa habiyi bihala mu
meetu
Bungi 3 880 000
Mihanda mihwabu minena idi ufihishisha hu dilongamijane dileeja njila ya midimu ya
PNFoCo bwa huyihumbajija mushindu umwa ne bidiidi bishilangana bya bulami bipapula
uvwa milongolola, uvwa wa hu mihanda onso udi ne lupetu.
Kaaba ha bidiidi Lupetu
Kaaba ha cidiidi cya dibangilula $ 1 200 000
Kaaba ku bwena mudimu $ 6 350 000
Kaaba ha bulongolodi bwa bintu bya Dyangata mena dya bya hulama bya cidimu
ushidinuhilu cijima hudi CGES padihu dyenza
Kaaba ha cidiidi cya beena misohu $ 5 100 000
Bungi bujima bwa lupetu bwa hujaadiha bulami a maalu a nyungulwilu ne a Bantu lwa
polohalama budi munhu bwa 16 653 000 ya dollars.
7
DILONGA DYA BUKOLA BWA BANTU NE BWANYUNGULWILU (EISE) OYA
BEENA KANTU KU BYANZA KABUKABU (FC) NE DYAMBULWISA DYA
PATUPU
OYA IDA MU KAABA KA POLOKALAMA WA DITUNGA WA MEETU NE
BULAMI
BWA BINTU BYA PQNU ( PNFoCo)
KAABA KA BULOMBODI BWA BINTU BYA NSHIDIMUKILU
(CGPC)
Citupa cya ndekeelu
Ngondo wa alaama wa adimu cya 2008
Agreco
8
CIKOSO MWENZEYI WA MEEYI KAABA BULOMBODI BWA BINTU BYA
NSHIDIMUKILU (CGPC)
Bintu lya nshidimuhilu bya ditunga dya Kongu Demokratika bidi bihubiibwa kahesa : ne
patudi twahula apa biihala pa mabeji pamutapa hwihalabi bihubiibwa bushuwa .
Mukanda wa meena myaba mailu a nshidimhilu whaadi mulongolola hudibidimu 50 ne
hawatu nuwanji kwenzeha.
Dimanya dya bungi bwa myaba eyi kadicyena dimanya kabidi ne ngiihadilu wayi kabidi :
Bidi bya bushuwa ne zona ya humpala ya bileepele polokilama wa PNFoCo idi ne bishaadila
bya nuwinshi mwa bukola bimanya ne bulelela ne bidi habiyi bimanya ne myaba ya uhayayi.
Nansha nanku dicinda dya ne ngunyi myelakaja mihumbaja ya PNFoCo idi pabwipi didi
dikesa.
Kaaba ha bulombodi bwa bintu bya nshidimukilu (CGPC) hadi hamawija muhenji ya hulonda
padi cidi mwa hwenza ciihala ciipi ne hilometela umwa ne mwaba udi hawayi mwanji
hulenga anu wowo nhayawu mwaba wakala wa maalu a nzaubi anyi nzubu mumanyika.
Panunku ndi ne bujitu bwa mudimu ewu udi umvwija bangabanga ne mudimu hutwadija
mushindu udyemwela meyi bwa hulonda bwa hwapela ne myaba eyi kayilu hupeta bintu bibi
lya hashidi ne hushiya yoayi eyi nw niishinde uwaye humpala .
Padi udi mwa hwanza umeneha mu kilometa umwa humpala hwa mwaba ndi ne bishaadila
mumanya ; PNFoCo ndi mwa hubenga bwa kuci kumbaja mwena maalu a bishaadila bya
mwinshi mwa buloba bwa hwenzayi anketa. Mwena maalu a bishaadila wu udi upangadiha
mihenyi ya dihuba anyi dilonga.
Udi uyi leeja mu ndongamu wa bukombodi bwa myaba ya bishaadila idi mihumemyina.
CGPC udi umvwija na bujaadihi bituka bishilangaua bidi myenzeya bi,pe polohalama wa
bukabi bwa bintu bya nshidimukilu ne mishindu idi yenzeja bwa hutangila bunena bwa
bwalu.
Cikosu cihese cya bintu ne bantu bya palwabi mu ditunga udi habidi ufila mu mukanda
9
DILONGA DYA BUKOLA BUDI NAABU BANTU NE BWA NYUNGULWILU DYA
BEENA KANTU KU BIANZA KABUKABU NE DYAMBULWISHA DYA PATUPA
DYA IDA MU KAABA KA POLOKALAMA WA DITUNGA WA MEETU NE BULAMI
BWA PANU (PNFoCo)
KAABA KA CIDIIDI CYA DIBANJILULA DYA KADIYI DIDISWILA (CPRI)
Citupa cya ndeheelu
Ngondo wa citeena wa cidimu cya 2008
Agreco
10
CIKOSU _ MWENZEYI NA MEEYI _ KAABA KA CIDIIDI CYA DIBANJILULA
DYA KADIYI DIDISWILA (CPRI)
PNFoCo udi polokalama udi ditunga dya Kongu udipeesha mishindu ya hwenza ne hajaadiha
cidiidi cyenda cya budilu mu mudimu wa ditangila maalu a meetu ne bulami bwa bintu bya
panu. Munhaci mwa bidimu 5 udi munda mwenda ne bisumbu bya midimu 6 mifunda mudibi
bilonda ebi mu mihanda ya ntaku:
Mudimu wa1:” Dikolesha dya luahalenga “: nangananga ministela wa maalu a Nyungulwilu,
Bulami bwa panu newa Mwena ngendu ya bileya, mudimu ewu udi ne maalu a bumbodi bwa
beena mudimu ba mahalenga a ditunga pamwa ne diibaka dya nzubu.
Mudimu wa 2: “Ditwangana nyama hu miholu”: zona ya midimu ne dimwangalaja dya
mihanda ya meeyi ne mihenji bu edi pabwa di dya maalu a meetu. Mudimu udi ne zona
bitootu anyi miliyo 10 ya ha mu zona wa humpala wa uleejelu wa polokalama mu polovense
isatu eyi:Bandundu, Equateur ne polovense Orientale. Udi kabidi utangila dyihija dya
mishindu ya dishintulula dya mikanda ya kala.
Mudimu wa 3:”Bulami bwa buhwa panu”: diitabijilula dya bipaapu bya myaba mikuba itupu
ne dyenza dya bipyabipya bidi nangananga bifunda ne mu cikondu cidi cya cipita polokalama
ewu, bwa kusakidila miliyo 15 ya ha mu cipaapu eu ne myaba mihuba bwa humona mwa
hupeta 15% wa telitwala mu zona mihuba bumudibi bifinda mu diiyi dya maalu a meetu.
Mudimu wa 4:”Kontololu ne dyahaja dya meetu adi bufuha” : Mudimu ewu udi utangila
dyenza dya ndonga mu ya dyahaja ne dihwata dya mudimu, dihija dya dyenza mikanda ya
dilonda dya meeyi dilongesha dya buhwaci bwa mudimu wa meetu dihumbana bwa hufila
kuhontolola ne hufila dyenza dya midimu ya meetu.
Mudimu wa 5:”Bwenji bwa mudimu wa meetu mu misohu ne bwa Bantu bwonso”. Mudimu
ewu udi wa dilonda dya diiyi dya maalu adi mafunda ma lihanda ne majinga a dyenza
mudimu mu meetu, bumudi bintu bya huhwata naabi mudimu mu misohu, dilondesha dya
dyangata dya bitadi bipingaja hu povense, pamwa ne dimanya dipula dya mishindu ya
dihwata dya midimu ya meetu ya Bantu bwonso. Udi habidi ne mihenji ya ditwa naayi nyama
hu miholu hu ngenyi ya maalu a bubanji a mu misoku bumudi bapigme.
Mudimu wa 6: “Nyungulwilu” mudimu ewu udi utwa nyama ku mikolu hu dyenza dya diiyi
dya kaaba ha Nyungulwilu, dilonda dya polokalama (bu dishipa dya GEEC) diteeha dya
bileejelu bidi bilondangana ne binenga bya dyenza mudimu wa meetu ne dihwata dya kapeepa
ha karbona (njila wa dilubuluka dya uhayaadi, pa hwepuka dihose dya mici…)
PNFoCo udi udibweja mu ditunga ne difila dya Bantu ne mfwalanga bya PNFoCo mu
mudimu ya meetu ya dilama me dyenza mudimu, nangananga buhwaci bwa mudimu wa
meetu a mu misoku ne bantu bwonso, ne ya diholesha dya makumbanyi a makalenga
malombodi, hontololu ne dihuba dya meetu ne dya nyungulwilu nebiihala ne cya hwenzeha
nangananga pa telitwala wa polovense Orientale, Bandundu ne Equateur.
Polokalama wa ditunga wa meetu ne Bulami udi ne dijinga dya hwahaja ngiikadilu wa
bulombodi bwa meetu mu ditunga dya Kongo Demokratike. Polokalama ewu udi muhwata ne
manza a bidi kudi beena kantu ku byanza kabuhabuha. IDA, GEP ne bukwa mfwalanga ya
11
Bantu bwonso idi ifidiibwa kudi beena mfwalanga ne malunga masanga a Eropa, Allemagna,
Angleterre, Belgique, France, Luxembourg ne mahwabu, ne bamonyi ba byuma bahwabu badi
bafila mfwalanga bwa ebibidi ne cya hwenza ebi/polokalama badi ne twipacila twa mushindu
umwa nangananga Allemagne ne Matunga masanga a Amerika.
Diiyi didi ditangila meetu didi haaba kadi kamanya ne mpindyewu bwa maalu a bulombodi
bwa meetu bwa ditunga didi dipatula mu cidimu cya 2002. Kadi mikanda ya dilonda diiyi edi
kayena mitabija hudi bwonso ne neihala mwa hwitabwibwa hashidi a mu cihondu cya
dyenzeka dya lungenyi lwelahaja. Diiyi dyela bwa bulami bwa bukwa panu pamwa ne diiyi
dya pa nyungulwilu adi matwicisha Bantu mitu ne adi mu njila hwitabijiibwawu. Diiyi edi
dya ndeheluu didine cya hwihala dilonda hudi mikanda wa mapangadika pa dilondesha dya
maalu a nyungulwilu.
Ne bya mu bipyabipya bibidi ebi ditunga didi dimona dipeepela dilubuluka dya munamuna ne
dipatula ne lungenyi bintu bya pa buloba ne tubanda. PNFoCo ne atwa nyama hu mikolu njila
ewu pa hushindika midimu ya bya bya mu bipyabipya nangananga pa bulombodi bwa meetu
ne bwa dilama.
Njila mifila hudi banka wa buloba bujima idi ilondiibwa mu kabiijima hu PNFoCo ne
nangananga njila wa mudimu udi mu cyalu. (OP)4.12 udi utangila dibanjilula dya kadiyi
didiswila ne ditabaleela (difuta) dya Bantu anyi beena mudimu batuma kudi polokalama.
Bilondeshile mudimu mukwata, mudimu ne mudimu udi ne cya hupeesha beena mu bintu
anyi mfwalanga pa hulonda cidi polokalama mwamba, ku dijimija dijima anyi dihese dya
bintu bya panu. Ka bumudi uleejelu a) diholesha dya mahalenga, ku dyasa dya nzubu didi
dyenzeja bwa kumbuka pa myaba nne huya ku mikwabu.b) difuka dya bipaapu bya malabu
bikuba, didi mwa kukandika baashi ba humyelelu ya maayi bwa kabaditu mu bintu bya
myutu, c) dikwata dya mudimu wa mwitu edi didi ne ndongamu ya dyakaja cya kumbusha
maalu a madimi ku mahooheshi idi wu naayi mamanya mu nyungulwilu wa mudimu.
Ke bumudi habidi mamanya onso ne diteeka dya bileejelu bifunda mu mudimu 5 ne 6.
Lwapolu ludi lusuulakaja ne lufwanyikija bumudi pa meeyi mishindu ya dyumbuka pa
mwaba ne diya pa mukwabu ne mafutu bifunda kudi OP 4.12 pamwe ne mikanda ya meeyi ya
Kongu. Ludi luleeja ne OP 4.12 udi ulondesha musangu wa ndeheelu mu bwalu bwa
polokalama ewu, udi mupita bwimpe humpala kwa mikanda ya Kongu, kadi hahuyi
ditupahanangana naayi. Cileejelu OP 4.12 udi uleeja mafutu, ne makooheshi a diihala ne bintu
a Bantu beena mudimu adi ne cya hupeciibwa patupu, bishilangana ne buhooheshi bwa
mwena Kongu.
Ludi lumvwija kantu ne kantu mishindu idi ne cya kwenjiibwa kudi PNFoCo ne beena dyenza
(ICCN, ONG, bya meetu…) bwa kumanya ne hufuta menemene bubi bwenzela Bantu. Nsapi
ya mishindu eyi ngwa ne, mishindu eyi idi ne cya kulombodiibwa mu didibweja dya bwonso
ne patooka, ku citupa cyonso cya mudimu, ne idi ne cya hatangila ne diisu dikola bwa
hubweja Bantu bwonso badi basangila mu komite anyi lifutu cya Dibanjilula, idi ne
Ndongamu ya Mudimu ya Dibanjilula ya kampala ne a pabwayi hu lungenyi lwelakaja
lwonso idi ijaadiha diikala dyiyi: Lwapoolu ludi lumvwija myabu hulonda ya Ndongamu ya
midimu ya Dibanjilula icivwavwa.
12
Lwapoolu ludi luleeja ne ngenzelu udi ne cya kulondiibwa nansha bishi mu njila ya diheba
udi wa hwepuha bya bungi ditambakana anyi ditwa apa, ditwa apa dyonso, ne hukeepesha
bihese dijimija dya mahoohesha a dyenza naawu bwalu.
Mukanda udi utangila maalu a mudimu udi habidi mwenza udi utangila mishindu wa pa
bwawu mahooheshi ne dicinha dya huafuta.
Bilondeshile polokalama udi habidi ne majinga a bunga, Bantu beena bwabu kabidi babungi
ne myaba ya midimu mipita kabidi bungi, ditupahana anyi diselemuka dyonso mu maalu
dibanjilula didi mwa hufikisha ku makenga a mfwalanga manena ne ajika menemene njila
dilubuluka dya polokalama.
Lwapoolu lutangila bwa maalu a buhookeshi, nangananga elu ludi lumvwija mu mukanda ya
meetu? Bipeta bya ndeheelu bya difuta dya myaba mihuba ne dyenza dya mudimu wa meetu
wa matanda.
Bidi bitangila mishindu minene ya Bantu badi babumbana badi bangata hu mudimu: beena
misoku badi banso ku myelelu ya maayi ne bumbudi ba tubanda.
- Meeyi hauna abenga midimu ya Bantu ya meetu idi ùu mulongu wa eyi miteeka bwa
kulamiibwa, udi uyilombola ne dijinga dya hualama ne kuenzelula. Ebi bidi
byunzululanjila wa dyenza myaba mikuba idi ne dijinga dya kulama beena mudimu pa
myaba yaabu ne humvwija naayi mishindu idi inenga ya dyangata dya bintu, kahuyi
dyumbuka dya Bantu. Bwa mushindu myaba mikuba, mwaba wa cisabu kawena
kabidi ne mushingu. Bwalu bwa nengenu budi bwela mu cyalu mu cibungi.
Ndongamu ya dyakaja idi njila mumanya hudi meeyi wa dyenza dya polokalama ya
midimu.
- Meeyi adi ambusha amu dyangata dya meetu a dipatula: ke maalu a budimi, ci ci cidi
dipikya dimweneka ne didi difikikisha hu diikala ne mushinga munene bwalu maalu
dibanjilula ke bwalu haayi lwapoolu ludi lumanyisha mapangadiha asatu makumbaja.
1) dyangata ne mushingu dya mikenji mikese ya majinga ku diiku ne ku diiku pa
malabaa meetu bwa madimi. Muhenji mumanya udi wa 10ha ku diiku ne 20ha milama
bwa ndelanganyi. 2) dikumbaja humpala dya zona ya midimuminene bangabanga ne
diheba dya njila yonso ya disakidilu. 3) dyangata bujitu kudi beena meetu majinga a
dibanjilula musangu umwa mu mikanda ya malomba a disahidila a civwavwa mu ya
dikwata dya midimuya meetu dya mpindyewu byabwa kutuuta dikasa dya dikudimuka
dyabu.
Lwapoolu ludi lumanyisha bwalu bunena bwa dyumbula dya tubanda munda mwa myaba
mikuba bumudi mpangu milamina ya meetu. Ludi luleeja na diikala dya Bantu edi didi
dya nkama ya binunu bya Bantu pa kusangisha polovense isatu idi ne midimu eyi ne
nangananga mu zona ya meetu adi afuka, mu myaba mikuba ne mu eyi idi ikengela ya
hukuba.
Lwendu bwa Bantu elu ludi luvudija mafuku onso ne lupingaja ku lusehe luhwabu
hunyima maalu a budimi. Kabyena bymvwika anyi kabiyi kwenzeka bwa kubumsha
Bantu aba ne kwbakanociha ne kabumbudi, mudimu udi pa kwamba bimpe,
utupakanangana ewu wa dikwata dya mudimu wa meetu, pa kumbusha dyumbula dya
mupohohu.
Lwapoolu ludi ne dyela dya mikenji ya Kongu, kabyena mwa kwenzeka ne makooheshi a
dikwata mudimu mashilangana iihala mafila mu myaba anyi ma dyanyisha mu cipaapu
cimwa. Ludi lumanyisha ne dilonga didi ne cya kwenzeka bwa kuteesha bwalu bwa
13
makookeshi ebu, lutangila bikola ne Bantu beena bwalu bulela bwa mishindu ya dikwata
mudimu mwaba umwa mu myaba mikuba mipyamipya mifunda huulu ehu.
Nansha hwihala njila myunzuluka bwa hwepela dyumbuka dyonso ne difuta, lwapoolu
ludi luleeja bintu bilama ne budimu, bwa kupihija maalu mapita humanyika mu
dikumbaja dya eci cidi mukanda wa maalu a mudimu uleeja ne mudimu wonso wa
pabwawu ne cya huteeka mu polokalama. Bwa bidi bitangila bumbudi ba tubanda,
lwapoolu ludi lutapulula pankaci pa aba badi ne dyanyisha dya dihwata mudimu ne
ababadi habayi naadi.
Ludi lumbusha aba badi banyema mvita, aba badi dyumbuka kadiyi dimanya anyi mu
mushindu nimanya hudi PNFoCo.
Bwa humona mwa kwikala ne cya mwa mudimu cipeepela, udi ulama 500 000 dollars
bwa zona bwa minena myaba mikuba ne habidi bwa zona ya mpangu ya meetu milamina.
Udi cilama hakese 50 000 ya dollars bwa dyasa dya nzubu.
Lupeta lujima lwa ditwila lwa CPRI ewu ludi lwa 1 200 000 ya dollar.
Diteeka dya bukalenga bwa CPRI, dilombolola dya Ndongamu ya Dibanjitula, ne
dihumbaja dya dilonga pa disangisha dya mahooheshi bidi mudimu bukongolodi bwa
polokalama ne nangananga kudi mumanyi wende mupiluka mu maalu a Bantu ne a
bubanji.
14
DILONGA DYA BUKOLA BWA BANTU NE BWA NYUNGULWILU (EISE) DYA
BEENA KANTU KUBYANZA KABUKABWA (FC) NE DYAMBOLWISHA DYA
PATUPA DYA IDA MU KAABA KA POLOKALAMA WA MEETU NE BULAMI
BWA PANU (PNFoCo)
KAABA KA CIDIIDI BWA BEENA MISOKU (CPPA)
Citupa cya ndeheelu
Ngondo wa citeema wa wa udimu cya 2008
Agreco
15
CIKOSU _ MWENZEYI CIDIDI BWA BEENA MUSOKU
PNFoCo udi polokalama udi ditunga dya Kongu udipeesha mishindu ya hwenza ne hujaadika
cidiidi cyenda cya diditwamu mu mudimu wa ditangila maalu a meetu ne bulami bwa bintu
bya panu. Mu bidimu 5 polokalama udi munda mwenda ne midimu 6:
Mudimu wa 1: “Diholesha dya makalenga” (nangananga ministeela wa maalu a nyungulwilu,
bulami bwa bintu bya panu new a dibandila dya bintu bya bileya bya ma ditunga (ICCN),
mudimu ewu udi ne maalu a bulombodi bwa beena mudimu badi mu mahilinga a ditunga pa
mwa ne diibaka dya nzubu.
Mudimu wa 2 : “Dyeyemenangana” dihosoloja zona ya mudimu ne humwangalaja mihanda
ya meeyi ne mikenji bunuidi ewu wa pabwa wu wa diiyi dya maalu a meetu. Mudimu ewu udi
ne tutupa twa zona miliyo 10 ya ha mu zona munena ntungunuja wa polohalama he polovense
isatu eyi: Bandundu, Equateur ne polovense orientale.
Udi habidi utangila dijikija dya mishindu ya dishintulula mihanda ya kala.
Mudimu wa 3 : “Bulami bwa bintu bya panu” : dimanyinuna dya bipaapu bikuba bitupaopu
ne dyenza dya bipyabipya : bidi nangananga bimanyika ne badi mwa husahidila miliyo 15 ya
ka ka cipaapu cya myaba mikuba.
Mudimu 4 :”Kontololu ne dilongolola dya dya meetu a bufuka” :
Mudimu ewu udi wangila dyenza dya ndogamu ya dilongolola ne mudimu yaayi, dijikija dya
mikanda ya dilonda dya meeyi, dilongesha dya maalu a mbulamatadi wa maalu a meetu
muhumbana bwa hufila, huhontolola ne hufutu midimu ya meetu myenza.
Mudimu wa 5: “Buhwaci bwa midimu ya meetu new a mu misoku ne bwa Bantu bwonso”.
Mudimu ewu udi wa dilonda ya meeyi bwa maalu mafunda mu mihanda idi na majinga a
dihwata dya mudimu mu meetu bunuidi bya mwa nansha bya mu misohu, dilondesha dya
dyenza mudimu ne bitadi bipingajila polovense, pamwa ne dimanya dya mishindu ya dihwata
naayi midimu ya meetu ya Bantu bwonso. Udi habidi munda mwawu ne mihenji ya diholesha
mu mabohu ngenyi ya pa maalu a bubanji a mu misohu bumudi a ba pygmées.
Mudimu wa 6 : “Nyungulwilu” mudimu ewu udi utwa njila wa dyenza muhanda wa diiyi
dihulu pa nyungulwilu nyama ku mikolu, dilonda ne ditangila dya polokalama (bu dishipa
dya GEEC), dileeya dya mishindu ya hulonda milondangana ne ya munamunanu ya dihwata
dya mudimu wa meetu ne dihwata dya kapeeta ka kalbona (Njila wa dilu buluha dya nkayadi,
pa kwepela dikosa dya mici, …)
Milombola hudi Ministeele wa Nyungulwilu, wa Bulamilwa bintu bya panu na wa dibandila
dya bintu bya bileya, PNFoCo udi ulwa hupoeta manbulwisha mapita bungi a mulongu wa
humpala, mwonu emu muhaadi musanganyiibwa mahwacisha a IDA , a GEF (bwa Garamba
ne Virunga) a matunga masanga a Eropa ne a beena hantu hubyanza ba bungi.
Mudimu yonso idi mu lungenyi lwelahaja miikala ne mushinga buludi anyi hawudi buludi
hadi beena musohu badi baasa mu zona ya meetu eyi. Bwa cidiidi cya mudimu 4.10 wa banha
wa buloba bijima, CPPA ewu udi udijaadihila ne hunyima hwa dibanga dya mudimu wa
PNFoCo, beena misohu bam u ditunga dya Kongu Demokratike, mbwena hwamba ne mba
“Pygmées” habahusanganyiibwa mu usombelu mubi kumpala hwa ewu udihaohu
mpindyewu.
16
Bapela munkaci mwa bapela, mahooheshi a hwihala naa wu ne bintu bya panu hudi ba pygmé
kaena mamanya mu mahoohesh a beena Kongu.
Kabeena ne mahooheshi pa maalu a malaba ne dihwata dyabu dya mudimu wa malaba didi
dihese.
Bulongodi bwa Bantu bwabu habwena bubweja mu mbulalatadi, ne dimanyihabu ne ca beena
mwabu (sitoye) didi dihondahaja hu mishindu wa usombelu wabu wa dibenga husomba
mwaba umwa.
Buhumbanyi bwabu bwa huleeja mahooheeshi aabu mu maalu a dilumbulula budi buhesa.
Bumanyi bwabu budi bupita buhesa ne mushindu ya usombelu wa lu panu (dimwa dya maayi
a maakenda, buhola bwa mubidi ne a buloagi bwa kalaasa) bipita bubi humpala hwa Bantu
bwonso.
Bukala ne mpuukapuuha ya dijimija maalu aabu a nshidimuhilu ne mapeepela, Bantu aba badi
bahengela hubangacila mihenji ya pabwayi idi inuifihishisha hu didibweja mushindu wa
bumuntu mu diya dijima dya humpala dya beeena Kongu, cidi cijinga dyenda dilelela, ne
hulama diya humpala dya maalu a nshidimuhilu hu dyengeleka dya bumuntu bwenda bwa hu
cilelu.
Panunku CPPA udi umangisha mihenji ya patooha bwa mudimu onso wa PNFoCo ,
mudyumvwangana ne muhenji 4.10.Mihenji eyi idi munhu mu cihosu:
- kusonsola Bantu bwonso beena bwalu bwa nyungulwilu wabu pa dyangata ne mushinga
malengela a beena misohu (PA), bumudibu bapita hwikala bapela hudi bahwabu, ne bumudi
nshidimukilu wabu mwihala ne maalu adi ahengela kulama.
-kupeesha PA mishindu ya hudimweshabu, hudibala, hudilongolola ne hwihalabu
bashintakajangana munhaci mwabu ne bwa hulama ebi bidi mu maalu a nshidimuhilu wabu
ne ngezelu ya bu idi ikengela huyilama.
-kwenzeja bwa ne malongolodi a PA iihala mu myaba yonso ya dyenza, ya dyangata hu
midimu, ya dyenza polohalama, ya mapangadiha ya dihwata dya mudimu, ya dihontolola ne
ya dilonda bwa hatangila, ne ya dyabanyangana dya mamonyi a pa mudimu anyi ya dilama
dya dilama dya bintu bya panu. Ebi bidi bwa dyenza dya meeyi ne mihenji, bwa zona ya
midimu, bwa dyenza ne dilonda dya muhanda wa majinga, bwa dyabanga dya bintu bipingaja,
bwa njila ya difutu ne dibanjilul, bwa dilongesha ne disonsola didi dihengedi bwa diyisha
humpala dya mudimu ewu.
- kujaadihilu ne mahooheshi a kwikala ne bintu bya panu bya ba pyme adi malama uyi ne
mushindu udi ubengangana, badi bapata mafutu malelela adi abambulwisha bwa huhuba
byahudya byabu ne mamonyi aabu, pamwa ne hulongolola usombelu wabu panu.
-kudijaadihilu ne dihwata dya mudimu wa buloba mushindu wa momumwa cihondu cidilu ne
dijinga dya ne biihala ne mwoyo.
CPPA ewu udi utuma mapangadiha a hantu ne bifila dya mfwalanga dya polohalama kudi
ndongamu ya midimu umwa ne umwa ya pabwayi mumanya kudi PNFoCo.
Nansha nanhu, udi upangadiha mapangadiha a latataaha a dikolesha mahumbanyi bu difila
dya mfwalanga didi dibweja mu lwapolu elu.
Mihenji eyi idiya difila hudi ONG idi icunga ba pigme hu dyumvwangana dya mudimu,
mishindu ya hujaadiha ne:
1. Disonsola dya nyungulwilu wabu wa maalu a mbulamatadi ne a cidiidi (kalenga
busongula)
2. dimanya dya misumba mumanya ba pigme
17
3. hulongolola PA bwa ne babwela mu njila ya dyumvwangona ne dilwila malengela
nabu mafunda hudi PNFoCo;
4. hwilapu diila dya dyela menji adi utangila meeyi, dya mahangadiha a dilonda ne a
mihenji idi miswihangana ne bumbodi bwa bintu bya panu/
Pa hukumbaja mapangadika aaa malengela a bantu bwonso ne CPPQ udi umona bwa hufuta
mamanya mu zona ibidi myelela l
- Other pdf books
- Related pdf books
lua_Latn unk lua_Latn eng_Latn unk unk bod_Tibt unk eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn unk unk lua_Latn unk eng_Latn lua_Latn lua_Latn kmb_Latn lua_Latn lua_Latn kin_Latn lua_Latn vec_Latn unk bem_Latn bem_Latn bem_Latn tso_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lin_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn yor_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn unk lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lug_Latn afr_Latn kon_Latn nld_Latn lua_Latn smo_Latn lua_Latn lua_Latn fon_Latn lua_Latn bem_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn tso_Latn kin_Latn lua_Latn bem_Latn lua_Latn wol_Latn lua_Latn lua_Latn unk lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn tso_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lug_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn unk lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn kon_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lug_Latn lua_Latn lua_Latn run_Latn lua_Latn lua_Latn tso_Latn unk lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lin_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn tso_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn run_Latn bem_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn spa_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn tso_Latn lug_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn tso_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn tso_Latn unk lua_Latn lua_Latn unk lua_Latn lua_Latn lua_Latn bem_Latn lua_Latn spa_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn spa_Latn tso_Latn kin_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn bem_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn kin_Latn lua_Latn lua_Latn cjk_Latn wol_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn war_Latn kin_Latn lua_Latn tso_Latn lua_Latn kin_Latn lua_Latn bem_Latn unk lug_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn run_Latn lug_Latn gle_Latn lua_Latn lua_Latn vec_Latn unk lug_Latn gle_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn nya_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn zsm_Latn run_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lug_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn kon_Latn lua_Latn unk lua_Latn lua_Latn lua_Latn run_Latn lua_Latn kin_Latn lua_Latn vec_Latn unk tsn_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn bem_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn tso_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn unk lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn yor_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn bem_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn kin_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn kik_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn unk lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn tso_Latn lua_Latn tso_Latn tum_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn bem_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn tum_Latn kon_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn xho_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn unk lua_Latn bem_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn bem_Latn bem_Latn lua_Latn bem_Latn lug_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn unk lug_Latn lua_Latn lua_Latn run_Latn lug_Latn kin_Latn lua_Latn vec_Latn unk bem_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lug_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn kin_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn unk lua_Latn lua_Latn lua_Latn kmr_Latn bem_Latn lua_Latn bem_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn bem_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn umb_Latn lua_Latn unk bem_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn eng_Latn eng_Latn