Dinanga nngikadilu wa mushinga mukole
NYUMA wakasaka mupostolo Paulo bua kufunda bua ngikadilu tshitema idi muntu upeta ku bukole bua nyuma muimpe. (Gal. 5:22, 23) Wakaleja mudi ngikadilu milenga eyi yenza tshintu tshimue tshitudi tubikila ne: “dimuma dia nyuma.” * Dimuma edi didi dileja “bumuntu bupiabupia.” (Kolos. 3:10) Anu mudi mutshi mua kukuama bimuma padibu bawutabalela bimpe, ke mudi muntu mua kuleja dimuma dia nyuma padi nyuma muimpe wenza mudimu bipepele mu nsombelu wende kakuyi tshipumbishi.—Mis. 1:1-3.
Ngikadilu wa kumpala wa dimuma dia nyuma udi Paulo utela nngikadilu wa mushinga mukole wa dinanga. Mmushinga kayi udi nawu dinanga? Paulo wakamba ne: yeye kayi ne dinanga, uvua “tshianana.” (1 Kol. 13:2) Kadi, dinanga ntshinyi? Mmunyi mutudi mua kupeta ngikadilu eu ne kumuleja dituku dionso?
MUSHINDU WA KULEJA DINANGA
Nansha mudi miaku kayiyi mua kumvuija bipepele ngikadilu wa dinanga, Bible udi uleja mushindu wa kudileja. Tshilejilu, tudi tubala ne: dinanga didi ne “lutulu ne buimpe.” Didi kabidi “disanka ne bulelela,” ne didi “dikolesha muoyo mu malu onso, ditabuja malu onso, ditekemena malu onso, ditantamena malu onso.” Dinanga didi kabidi dikonga kudiumvua mukokibue kudi bantu bakuabu ne kubatabalela ne muoyo mujima, ne kabidi kubalamata bikole. Ku lukuabu luseke, dipangila dinanga didi dimuenekela ku mukawu, lutambishi, bikadilu bibi, budinangi, ne dilaminangana munda, mmumue ne: dibenga kufuilangana luse. Bishilangane ne ngikadilu mibi idi kayiyi ne mushinga eyi, dinanga ditudi tujinga bua kuikala nadi “kadiena didikebela anu masanka adi” to.—1 Kol. 13:4-8.
TSHILEJILU TSHIA DINANGA TSHIA YEHOWA NE YEZU
“Nzambi udi dinanga.” Mu bulelela, Yehowa ke dinanga dine. (1 Yone 4:8) Midimu yende yonso ne bienzedi biende bidi bijadika dinanga diende. Tshienzedi tshitambe bunene tshia dinanga tshidiye muenzele bantu nkutuma Yezu bua kukenga ne kutufuila. Mupostolo Yone wakamba ne: “Mu bualu ebu, dinanga dia Nzambi diakamueneka bua bualu buetu, bualu Nzambi wakatuma Muanende mulela umuepele pa buloba bua tupete muoyo ku butuangaji buende. Dinanga mu bualu ebu didi ne: tuetu katuvua banange Nzambi, kadi yeye wakatunanga, kutumaye Muanende bu mulambu wa kubuikidila nawu mibi yetu.” (1 Yone 4:9, 10) Bua dinanga dia Nzambi, tudi mua kufuidibua luse bua mpekatu yetu ne kupeta ditekemena ne muoyo.
Yezu wakaleja muvuaye munange bantu pakitabaye bua kukumbaja disua dia Nzambi. Paulo wakafunda ne: “[Yezu] udi wamba . . . ne: ‘Tangila! Ndi mulue bua kuenza disua diebe.’ . . . Ku diambuluisha dia ‘disua’ edi, tudi bavuijibue ba tshijila ku difidibua dia mubidi wa Yezu Kristo musangu umue bua kashidi.” (Eb. 10:9, 10) Kakuena muntu udi mua kuleja dinanga ditambe bunene dia buena edi to. Yezu wakamba ne: “Kakuena muntu udi ne dinanga dipite edi: dia muntu ufila muoyo wende bua balunda bende.” (Yone 15:13) Tuetu bantu bapange bupuangane tudiku mua kuidikija dinanga didi Yehowa ne Yezu batuleje anyi? Eyowa! Tukonkononayi mutudi mua kuenza nunku.
“NUTUNGUNUKE NE KUENDA MU DINANGA”
Paulo udi utukankamija ne: “Nulue bidikiji ba Nzambi bu bana bende bananga; nutungunuke ne kuenda mu dinanga anu bu muvua Kristo pende mununange ne mudifile bua bualu buenu.” (Ef. 5:1, 2) Tudi ‘tutungunuka ne kuenda mu dinanga’ patudi tuleja ngikadilu eu mu malu onso a mu nsombelu wetu. Tudi tuleja dinanga dia nunku mu bienzedi, kadi ki nganu mu mêyi to. Yone wakafunda ne: “Bana banyi bakese, katuena ne bua kunangangana anu ne mêyi anyi ne mukana patupu, kadi tunangangane mu bienzedi ne mu bulelela.” (1 Yone 3:18) Tshilejilu, tuetu tuenda bilondeshile dinanga dia Nzambi ne dia muinetu, neditusake bua kuyisha bakuabu ‘lumu luimpe lua Bukalenge.’ (Mat. 24:14; Luka 10:27) Tudi kabidi tuenda mu dinanga patudi ne lutulu, bulenga, ne tufuilangana luse. Ke bualu kayi, Bible udi utubela ne: “Anu bu mudi Yehowa munufuile luse ne muoyo mujima, nudi ne bua kuenza penu nanku.”—Kolos. 3:13.
Kadi katuena ne bua kubuejakaja dinanga dilelela dia mushindu eu ne dinanga dinekesha to. Tshilejilu, bua kupuwisha muana udi udila, muledi udi ne dinanga dinekesha udi mua kupesha muana eu tshintu tshionso tshidiye ulomba nansha tshidi katshiyi tshikumbane. Kadi muledi udi bulelela munange muanende neikale ne dîsu dikole padibi bikengela. Bia muomumue, Nzambi udi dinanga, kadi “Yehowa udi unyoka muntu udiye munange.” (Eb. 12:6) Patudi tuenda mu dinanga, netufile dinyoka didi dikumbane padibi bikengedibua. (Nsu. 3:11, 12) Bushuwa, patudi tuenza nunku tudi ne bua kuvuluka ne: tuetu petu tudi bena mpekatu ne tutu tukeba kuenza malu adi kaayi aleja dinanga. Nanku, kudi malu adi atulomba tuetu bonso bua kuakaja mushindu wetu wa kulejangana dinanga. Mmunyi mutudi mua kuenza nunku? Tukonkononayi mishindu isatu.
MMUSHINDU KAYI UUDI MUA KUPETA DINANGA?
Tshia kumpala, lomba Nzambi nyuma wende wakuambuluisha bua kuikala ne dinanga. Yezu wakamba ne: Yehowa udi upesha “badi bamulomba nyuma muimpe.” (Luka 11:13) Tuetu basambile, balombe nyuma muimpe ne badienzeje bua ‘kutungunuka ne kuenda mu diumvuangana ne nyuma,’ bienzedi bietu nebitambe kuleja dinanga. (Gal. 5:16) Tshilejilu, wewe muikale mukulu mu tshisumbu tshia bena Kristo, udi mua kulomba nyuma muimpe bua akuambuluishe bua kupesha bakuabu mibelu ya mu Mifundu ne dinanga. Anyi biwikala muledi, udi mua kulomba bua nyuma wa Nzambi akuambuluishe bua kunyoki bana bebe ne tshiji to, kadi bua ubanyoke ne dinanga.
Tshibidi, elangana meji a muvua Yezu muleje dinanga nansha pavuabu bamuyobola. (1 Pet. 2:21, 23) Bidi mua kutulomba bua kuelangana meji a tshilejilu tshia Kristo nangananga padibu batufiikishe munda anyi batuenzele malu adi kaayi makane to. Bikondo bia nunku, lukonko luimpe lua kudiela ludi ne: ‘Yezu uvua mua kuenza tshinyi?’ Muanetu wa bakaji mukuabu diende Leigh, wakamona ne: didiela lukonko elu divua dimuambuluishe bua kuela meji kumpala kua kuenza bualu. Udi ulonda ne: “Musangu mukuabu, muena mudimu netu mukuabu wakatumina balunda banyi ba ku mudimu mesaje ku Enternete wakula bibi buanyi meme ne bua mudimu umvua ngenza. Bualu ebu buakansama ku muoyo bikole. Kadi ngakalua kudiebeja ne: ‘Mmunyi mundi mua kuidikija Yezu mu dienzela dia muntu eu malu?’ Meme mumane kuelangana meji a tshivua Yezu mua kuikala muenze, ngakangata dipangadika dia kulekela bualu ebu ne kubenga kubuvuija tshilumbu. Pakapita matuku, ngakamanya ne: muena mudimu netu eu uvua ne disama dikole ne uvua ne malu a bungi avua mamushiye kabungama. Ngakadiambila ne: pamuapa bidiye mufunde ebi ki mmubifunde mu yeye to. Kuelangana meji a tshilejilu tshia Yezu tshia dilejangana dinanga nansha pavuabu bamuyobola kuakangambuluisha bua kuleja muena mudimu netu eu dinanga dia muomumue.” Eyowa, tuetu bidikije Yezu, netuikale tuenza malu ne dinanga misangu yonso.
Tshisatu, keba bua kuikala ne lungenyi lua dinanga dia kudifila bua bakuabu, didi tshimanyinu tshia bena Kristo balelela. (Yone 13:34, 35) Bua bualu ebu, Mifundu idi itulomba bua kuikala ne “meji” a muomumue ne avua nawu Yezu. Pavuaye mumbuke mu diulu, “wakadivuija tshianana” bua bualu buetu, “too ne ku lufu.” (Filip. 2:5-8) Patudi tuidikija dinanga diende dia kudifila bua bakuabu, mushindu utuikala tuela meji ne tudiumvua newikale anu bu wa Kristo, ne nebitusake bua kuteka majinga a bakuabu kumpala kua etu. Mmasanka kayi makuabu adi muntu upeta padiye ne dinanga?
MASANKA ATUDI TUPETA PATUDI NE DINANGA
Patudi tulejangana dinanga, tudi tupeta masanka bunyi tshianana. Tukonkononayi bilejilu bibidi ebi:
DÎKU DIETU DIA BENA KRISTO DIA PA BULOBA BUJIMA: Bu mutudi banangangane, tudi bamanye ne: nansha tuetu baye mu tshisumbu tshia muaba kayi pa buloba ebu, nebatuakidile bimpe kudi bana betu ba balume ne ba bakaji. Ndisankapu kayi dia kuikala munangibue kudi ‘tshisumbu tshijima tshia bana betu badi pa buloba’! (1 Pet. 5:9) Mmuaba kayi mukuabu uudi mua kupeta dinanga dia mushindu eu pa kumbusha munkatshi mua bantu ba Nzambi?
DITALALA: ‘Dilekelelangana bilema mu dinanga’ didi dituambuluisha bua kuikala mu “tshisuikidi tshia ditalala.” (Ef. 4:2, 3) Tudi tupeta ditalala edi mu bisangilu bietu bia tshisumbu, mu mpuilu ne mu mpungilu. Kuenaku witaba ne: lungenyi lua ditalala elu ludi bulelela lua pa bualu mu buloba ebu budi bupanduluke lelu anyi? (Mis. 119:165; Yesh. 54:13) Patudi tukeba ditalala pankatshi petu ne bantu bakuabu, tudi tuleja buondoke bua dinanga ditudi babanange nadi didi disankisha Tatu wetu wa mu diulu.—Mis. 133:1-3; Mat. 5:9.
“DINANGA DIDI DIKOLESHA”
Paulo wakafunda ne: “Dinanga didi dikolesha.” (1 Kol. 8:1) Mmunyi mudi dinanga dikolesha? Mu nshapita wa 13 wa mukanda uvua Paulo mutumine bena Kolinto, (mu tshidibu babikila ne: “Musambu wa Dinanga”) udi umvuija mudi dinanga dikolesha. Bumue bualu budi ne: didi dikeba diakalenga dia bakuabu. (1 Kol. 10:24; 13:5) Bualu bukuabu, bu mutu dinanga diela meji, ditabalelangana, dikale ne lutulu ne bulenga, ditu dienza bua mêku ikale ne dinanga ne bisumbu bikale mu buobumue.—Kolos. 3:14.
Dinanga ditudi nadi bua Nzambi ke didi ne mushinga wa bungi ne didi ditamba kukolesha kupita mishindu mikuabu ya dinanga. Dinanga dia nunku didi disangisha bantu ba miaba yonso, ba makoba onso, ne ba miakulu yonso mu tshisumbu tshia disanka bua kuenzela Yehowa mudimu ‘diapa dionso muinshi mua bujitu.’ (Sef. 3:9) Tudisuikayi bua kuikala ne ngikadilu eu wa mushinga mukole wa dimuma dia nyuma muimpe wa Nzambi dituku dionso.
^ tshik. 2 Etshi ntshitupa tshia kumpala tshia ku bitupa tshitema bia tshiena-bualu tshidi tshiakula bua ngikadilu yonso wa dimuma dia nyuma.
lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn