හිත කියන්නේ මහ පුදුම දෙයක්. ඔබේ හිත ගැනත් ඔබ හිතල තියෙනව ද? ඔබගේ හිත මොන වගේ එකක් ද කියලා මොහොතකටවත් කල්පනා කරල බලල තියෙනව ද? ජීවිතය ලස්සන හා අර්ථවත් කරගන්න කැමති ඕනෑ ම කෙනෙකුට තමන්ගේ හිත ගැන  අවබෝධයක් ලබාගන්න වෙනවා. හිත හරි පුදුමයි නේ ද? හිතේ ඇති වන චේතනාව තමයි කර්මය කියලා කියන්නේ. (චේතනාහං භික්ඛවේ කම්මං වදාමි) හිතට අයහපත් සිතුවිලි ද යහපත් සිතුවිලි ද ඇති වෙනවා. සියල්ලට ම පෙරටුව ගමන් කරන්නේ සිත නිසයි එහෙම වෙන්නේ. හිතට අරමුණක් ඇති වුණාම තමයි යම් යම් කටයුතුවලට ඔබ නැඹුරු වෙන්නේ. සෑම ක්‍රියාවකටම ශ්‍රේෂ්ඨ වන්නෙත් හිතයි. ප්‍රසන්න වූ සිතුවිල්ලක් ඇති වුණා ම ඔබට යහපත් ක්‍රියා කරන්නට සිදුවෙනවා. කයින් හෝ වචනයෙන් ඔබ කරන එම ක්‍රියාව යහපත් ද අයහපත් ද කියලා තීරණය කරන්නේ හිතයි. ඇතැම් අය යහපත් ක්‍රියාවන් කරන අවස්ථා අපට දකින්නට පු`ඵවන්. එවිට ඔහු යහපත් පුද්ගලයකු යැයි කියනවා. එම තත්ත්වයට පුද්ගලයා පත් කරන්නේ හිතයි. කරුණාව, දයාව වැනි උතුම් හැඟුම් ඇති කරන්නේ හිතයි. ඒ අනුව පුද්ගලයා කරුණාවන්ත වැඩ ද දයාවන්ත වැඩ ද කරන්න පෙළඹෙනවා.