මිනිසා බුද්ධිය අරගෙන එන්නේ සංසාරයෙන් ද?  මිනිසා ලබන උගත්කම කියලා කියන්නේ එකක්. බුද්ධිය යනු වෙනත් එකක්. උගත්කමත් බුද්ධියත් යනු දෙකක් ද? එහෙම නැත්නම් එකක් ද?  එකක් වගේ දෙකක් ද? දෙකක් වගේ එකක් ද? ආදී වශයෙන් විමසා බලන්න පු`ඵවන්. එමෙන් ම ඒවාට උත්තරත් තියෙනවා. උගත්කම කියල කියන්නේ එකක්. එය මෙලොව උපත ලැබුවායින් පසු ව පොතපත කියවීම තුළින් මතක ශක්තිය වර්ධනය කර ගැනීමෙන් මතකයේ තියෙන දේවල් ලේඛන බසට ගැනීමේ හැකියාව මගින් විභාග පාස් කරලා ලබාගන්න එකක්. රැකියාවක් ලබාගැනීම සඳහා ආදාළ විෂයෙහි උගත්කම අවශ්‍යයි. නමුත් ජීවත්වීම සඳහා උගත්කම අත්‍යවශ්‍ය වන්නේ නැහැ. බුද්ධිය කියල කියන්නේ කෙනෙක් සංසාරය පුරා වර්ධනය කර ගනිමින් අරගෙන යන එකක්. කෙනෙක් මෙලොව එළිය දකින කොටත් බුද්ධිය අරගෙනයි එන්නේ. මහෝෂධ පණ්ඩිතයො මෙලොව උපත ලබන කොට සඳුන් ගැටයක් අතින් අරගෙන ආවා. බුද්ධිය කියල කියන්නේ අන්න ඒ වගේ.