रोज योगसाधना केल्यास शुक्राणूंचा दर्जा सुधारतो , त्यामुळे वंध्यत्वाच्या काही प्रकारांवर मात करता येते , असे अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान केंद्राच्या एका अभ्यासात म्हटले आहे . नेचर रिव्ह्य़ू युरॉलॉजी या आंतरराष्ट्रीय वैद्यकीय नियतकालिकात हे संशोधन प्रसिद्ध झाले असून त्यात म्हटले आहे , की डीएनएतील बिघाडामुळे शुक्राणूंचा दर्जा घसरतो , त्यामुळे होणारी संतती आरोग्यसंपन्न असतेच असे नाही . अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थेच्या शरीरशास्त्र व युरॉलॉजी , ऑबस्टेट्रिक्स व गायनॅकॉलॉजी या शाखांनी एकत्रितपणे हे संशोधन केले आहे . प्रमुख संशोधक प्राध्यापक डॉ . रीमा दाडा यांनी सांगितले , की शुक्राणू जर दर्जेदार नसतील , तर वंध्यत्वाची शक्यता असते त्यामुळे वारंवार गर्भपात होतात , जन्मतः दोष निर्माण होतात . हे सगळे शुक्राणूचा डीएनए खराब असेल तर होते . डीएनए खराब होण्याचे कारण ऑक्सिडेटिव्ह ताण हे असते . ऑक्सिडेटिव्ह ताण हा मुक्त कणात वाढ व शरीराच्या ऑक्सिजन क्षमतेतील घट यामुळे निर्माण होतो . पुरुषातील शुक्राणू पेशी या ताणाला बळी पडत असतात . प्रदूषण , कीटकनाशके , कीडनाशके , विद्युतचुंबकीय प्रारणे यांचा त्यांच्यावर अनिष्ट परिणाम होत असतो . हे सगळे घटक काही सुधारणांनी टाळता येतात . त्यात जीवनशैलीत बदल हा महत्त्वाचा घटक आहे . रोज योगसाधना केल्याने ऑक्सिडेटिव्ह ताण कमी होतो . डीएनएची हानी कमी होते व टेलोमीअरची लांबी कमी होत नाही म्हणजेच आपले आयुष्य वाढण्याचे ते निदर्शक असते . २०० पुरुषांचा सहा महिने अभ्यास केल्यानंतर त्यांच्यात शुक्राणूंवरील ऑक्सिडेटिव्ह ताण २१ दिवसांनी कमी झाला व त्यांच्या डीएनएचा दर्जाही उंचावला . शुक्राणूंचे वहनही सुधारले . योगसाधनेमुळे वार्धक्याची प्रक्रिया कमी वेगाने होते . टेलोमीअरची लांबी कायम ठेवली जाते त्यामुळे दीर्घायुष्य लाभते .


भारतीयांचं सर्वांत आवडतं पेय कोणतं असा प्रश्न विचारल्यास , चहा हे उत्तर हमखास ऐकायला मिळतं . गरमागरम चहाचा आस्वाद घ्यायला अनेकांनाच आवडतो . चहाचे विविध प्रकारही बाजारात सहज उपलब्ध असतात . अनेकदा ऑफीसमध्ये उकळत्या दुधाचा वाफाळलेला चहा मिळणं शक्य नसल्याने ‘टी बॅग’चा पर्याय उपलब्ध करून दिला जातो . बऱ्याच ठिकाणी हे टी बॅग सर्रास वापरले जातात . पण तुम्हाला माहित आहे का , की हाच टी बॅगचा चहा एखाद्या टॉयलेट सीटपेक्षा १७ पटींनी अधिक अस्वच्छ असू शकतो . ‘इनिशिअल वॉशरुम हायजीन’ या ब्रिटीश संस्थेच्या एका अहवालातून ही धक्कादायक माहिती समोर आली आहे . या अहवालानुसार , एका टॉयलेट सीटवर २२० जीवाणू असले तर ऑफिस टी बॅगवर ३ , ७८५ जीवाणू असतात . या अहवालात इतरही काही वस्तूंचा समावेश आहे . चहाच्या किटलीच्या हँडलवर २ , ४८३ जीवाणू , वापरलेल्या मगच्या हँडलवर १ , ७४६ जीवाणू तर फ्रिजच्या हँडलवर १ , ५९२ जीवाणू असतात . कार्यालयांमध्ये काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांच्या सर्वेक्षणाच्या आधारावर हा अहवाल तयार करण्यात आला आहे . या सर्वेक्षणानुसार , सुमारे ८० टक्के कर्मचारी फ्रिज उघडताना , स्वतःसाठी चहा किंवा कॉफी बनवण्यापूर्वी हात धुवत नाहीत . म्हणूनच कार्यालयांमध्ये दिल्या जाणाऱ्या टी बॅगवर जीवाणूंचे प्रमाण अधिक असते .


तरे , रहाणेची अर्धशतकी खेळी , बडोद्यावर मात कर्णधार आदित्य तरे आणि अजिंक्य रहाणे यांच्या अर्धशतकी खेळाच्या जोरावर मुंबईने सय्यद मुश्ताक अली ट्वेन्टी - २० क्रिकेट स्पध्रेत बडोद्यावर सहा धावांनी विजय मिळवला . विजयासाठी २११ धावांचा पाठलाग करणारा बडोद्याचा संघ निर्धारित २० षटकांत ८ बाद २०५ धावाच करू शकला . मुंबईच्या प्रवीण तांबेने सर्वाधिक तीन बळी टिपले . प्रथम फलंदाजी करणाऱ्या मुंबईला ११ धावांवर असताना श्रेयस अय्यरकरवी पहिला धक्का बसला . त्यानंतर रहाणे आणि तरे यांनी दीडशे धावांची भागीदारी केली . रहाणेने ५३ चेंडूंत ११ चौकार व १ षटकार खेचून ७८ धावा केल्या , तर तरेने ४१ चेंडूंत प्रत्येकी पाच चौकार व षटकार लगावताना ७९ धावांची खेळी केली . शिवम दुबेने १३ चेंडूंत ४ खणखणीत षटकार आणि दोन चौकार खेचून ३७ धावांची नाबाद खेळी साकारली आणि मुंबईला ३ बाद २११ धावांचा पल्ला गाठून दिला . लक्ष्याचा पाठलाग करणाऱ्या बडोदा संघाला मितेश शाह आणि केदार देवधर यांनी अर्धशतकी सलामी देत चांगली सुरुवात करून दिली . मात्र , मधल्या फळीतील फलंदाजांना दुहेरी धावसंख्या गाठण्यात अपयश आल्याने त्यांची अवस्था ५ बाद ८४ अशी झाली . विष्णू सोळंकीने ६९ धावांची आणि स्वप्निल सिंगने ३५ धावांची खेळी करून बडोद्याचा संघर्ष सुरू ठेवला . मात्र त्यांना अवघ्या सहा धावांनी पराभव पत्करावा लागला . संक्षिप्त धावफलक मुंबई : ३ बाद २११ ( अजिंक्य रहाणे ७८ , आदित्य तरे ७९ ; रिषी अरोथे १ / ५१ ) वि . वि . बडोदा : ८ बाद २०५ ( मितेश शाह ३३ , केदार देवधर ३१ , विष्णू सोळंकी नाबाद ६९ , स्वप्निल सिंग ३५ ; प्रवीण तांबे ३ / २६ , शिवम दुबे २ / ६ ) .


रणजी करंडक स्पर्धेत महाराष्ट्र संघाचा प्रभारी संघनायक स्वप्निल गुगळे याने त्रिशतक गाठले असून अंकित बावणे याने आपले द्विशतक पूर्ण केले आहे . दोघांनीही साडेपाचशेहून अधिक धावांची भागीदारी रचली आहे . स्वप्निल आणि अंकित यांनी मैदानात जम बसवल्यामुळे दिल्ली संघासमोरील अडचणी वाढल्या आहेत . रणजी करंडक क्रिकेट सामन्याच्या पहिल्या दिवशी महाराष्ट्राने २ बाद २९० अशी धावसंख्या उभारली होती . त्यानंतर आज दोघांनीही न डळमळता दिल्लीच्या गोलंदाजांचा खरपूस समाचार घेतला . दिल्लीकडून तब्बल सात गोलंदाजांचा वापर करण्यात आला असून अद्यापही ही जोडी फोडण्यात त्यांना यश आलेले नाही . वानखेडे स्टेडियमवर सुरू असलेल्या या लढतीत महाराष्ट्राने नाणेफेक जिंकून प्रथम फलंदाजी स्वीकारली , परंतु अल्पावधीत त्यांची २ बाद ४१ अशी केविलवाणी अवस्था झाली होती . सलामीवीर हर्षद खडिवाले ( १० ) आणि चिराग खुराना ( ४ ) यांना नवदीप सैनीने सकाळच्या पहिल्या अर्ध्या तासातच बाद केले होते . त्यानंतर स्वप्निल गुगळे आणि अंकित बावणे यांनी मैदानात टिच्चून फलंदाजी करत संघाला सावरले .


ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध पहिल्या कसोटीत ऐतिहासिक विजय मिळविणाऱ्या बांगलादेशने दुसऱ्या कसोटीच्या पहिल्या डावात तीनशे धावांचा पल्ला पार केला . यात नॅथन लिऑनने सात गडी बाद करून बांगलादेशला रोखण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले . प्रत्युत्तरात डेव्हिड वॉर्नर व पीटर हॅण्डस्कोम्ब यांनी संयमी फलंदाजी करीत १२७ धावांची नाबाद भागीदारी केली आणि ऑस्ट्रेलियाला मजबूत स्थिती गाठून दिली . ऑस्ट्रेलिया संघ अजूनही ८० धावांनी पिछाडीवर असला तरी वॉर्नर व हॅण्डस्कोम्ब यांचा खेळ पाहता तिसऱ्या दिवशी बांगलादेशला विकेट मिळविण्यासाठी संघर्ष करावा लागेल . सकाळी खेळाला सुरुवात झाली , त्यावेळी पहिल्याच षटकांत लिऑनने मुशफिकूर रहीमला टिपले . ताईजूल इस्लामला बाद करून लिऑनने सहा वर्षांत तिसऱ्यांदा कसोटीत सात गडी बाद करण्याची किमया केली . ॲश्टोन अगरने दोन गडी बाद केले . मेहदी मिराजला वॉर्नरने अचूक फेकीवर धावबाद केले . ऑस्ट्रेलियाची सुरुवात निराशजनक झाली . उपाहारानंतर काही मिनिटांतच मॅट रेनशॉ तंबूत परतला . मुस्तफिजूर रहमानच्या गोलंदाजीवर उचलून मारण्याचा त्याचा प्रयत्न फसला आणि बॅटची कड घेऊन चेंडू यष्टिरक्षक रहिमच्या हाती गेला . वॉर्नर आणि स्टीव स्मिथने ९३ धावांची भागीदारी करून डाव सावरण्याचा प्रयत्न केला . मात्र , ताईजूल इस्लामच्या एका सरळ चेंडूवर स्मिथचा त्रिफळा उडाला आणि ऑस्ट्रेलियाला दुसरा धक्का बसला . धावफलक - बांगलादेश पहिला डाव ( ६ बद २५३ वरून पुढे ) मुशफिकूर रहीम त्रि . गो . लिऑन ६८ , नासीर हुसेन झे . वाडे गो . अगर ४५ , मेहदी हसन मिराज धावबाद ११ , ताईजुल इस्लाम झे . स्मिथ गो . लिऑन ९ , मुस्तफिजूर रहमान नाबाद ०० , अवांतर ५ , एकूण सर्वबाद ३०५ . बाद क्रम - १ - १३ , २ - २१ , ३ - ७० , ४ - ८५ , ५ - ११७ , ६ - २२२ , ७ - २६५ , ८ - २९३ , ९ - २९६ , १० - ३०५ . गोलंदाजी - पॅट कमिन्स २२ - ५ - ४६ - ० , नॅथन लिऑन ३६ . २ - ७ - ९४ - ७ , स्टीव ओ किफी २३ - ० - ७९ - ० , ॲश्टोन अगर २३ - ९ - ५२ - २ , ग्लेन मॅक्सवेल ४ - ० - १३ - ० , हिल्टन कार्टराईट ५ - १ - १६ - ० . ऑस्ट्रेलिया पहिला डाव - मॅट रेनशॉ झे . मुशफिकूर गो . रहमान ४ , डेव्हिड वॉर्नर खेळत आहे ८८ , स्टीव स्मिथ त्रि . गो . ताईजूल इस्लाम ५८ , पीटर हॅण्डस्कोम्ब खेळत आहे ६९ , अवांतर ६ , एकूण २ बाद २२५ . बाद क्रम - १ - ५ , २ - ९८ . गोलंदाजी - मेहदी हसन मिराज २० - २ - ५३ - ० , मुस्तफिजूर रहमान १० - ० - ४५ - १ , शाकीब अल हसन १५ - ० - ५२ - ० , ताईजूल इस्लाम १५ - १ - ५० - १ , नासीर हुसेन १ - ० - ४ - ० , मोमीनूल हक २ - ० - ६ - ० , सब्बीर रहमान १ - ० - ९ - ० .


काळवीट शिकार प्रकरणात बेकायदा शस्त्र बाळगल्याप्रकरणी अभिनेता सलमान खानला जोधपूर न्यायालयाने नुकताच दिलासा दिला होता . बेकायदा शस्त्र बाळगल्याप्रकरणी सलमान खानची न्यायालयाने निर्दोष सुटका केली आहे . त्यानंतर आज सलमान खानने पुन्हा एकदा काळवीट शिकारप्रकरणी जोधपूर न्यायालयात जवाब नोंदवण्यासाठी हजेरी लावली होती . यावेळी सलमानने तो निरपराध असल्याचे म्हटले . सलमानने आज न्यायालयात त्याच्यावर असलेले सर्व आरोप फेटाळून लावले . सलमानला विचारण्यात आलेल्या ६५ प्रश्नांची उत्तरे देताना त्याने आपल्याला वन विभागाकडून या प्रकरणी मुद्दामहून गोवण्यात येत असल्याचे म्हटले . मी निरपराध असून , माझ्यावर खोटा आरोप केला जात आहे , असे सलमानने न्यायालयात म्हटले . केवळ प्रसिद्धी मिळवण्यासाठी वन विभाग आपल्याला या प्रकरणात गोवण्याचा प्रयत्न करत असल्याचेही त्याने म्हटले . यावेळी अभिनेता सैफ अली खान , अभिनेत्री तब्बू , सोनाली बेंद्रे आणि नीलम हेसुद्धा उपस्थित होते . गेल्या वर्षभरात सलमानला बऱ्याच खटल्यांना सामोरे जावे लागले . काळवीटची शिकार करणे , बेकायदेशीरपणे शस्त्र बाळगणे आणि शस्त्रास्त्रांचा गैरवापर अशा विविध कलमांखाली सलमान खानविरोधात गुन्हा दाखल करण्यात आला होता . १९९८ मध्ये ‘हम साथ साथ है’ चित्रपटाच्या चित्रिकरणादरम्यान कंकणीजवळ सलमान व त्याच्या सहकाऱ्यांनी चिंकारा काळविटाची शिकार केल्याचा आरोप होता . बिष्णोई समाजाच्या तक्रारीनंतर २ ऑक्टोबर १९९८ रोजी याप्रकरणी गुन्हा दाखल करण्यात आला होता . त्यानंतर १२ ऑक्टोबरला सलमानला अटकही करण्यात आली होती . मात्र , पाच दिवसांनी त्याची जामिनावर सुटका झाली होती . २००६ मध्ये वन्य प्राणी कायद्यानुसार जोधपूर येथील भवद जवळ चिंकाराची शिकार केल्या प्रकरणी सलमानला एक वर्ष कारावास आणि ५००० रूपये दंडाची शिक्षा सुनावण्यात आली होती . सलमान व्यतिरिक्त अभिनेता सैफ अली खान , अभिनेत्री सोनाली बेंद्रे , तब्बू आणि नीलम यांच्यावर देखील दोन काळविटाची शिकार केल्याचा गुन्हा नोंदवण्यात आला होता . काळवीटची शिकार करणे , बेकायदेशीरपणे शस्त्र बाळगणे आणि शस्त्रास्त्रांचा गैरवापर अशा विविध कलमांखाली सलमान खानविरोधात गुन्हा दाखल करण्यात आला होता . राजस्थान हायकोर्टाने गेल्यावर्षी जुलैमध्ये सलमानची काळवीट शिकार प्रकरणातून निर्दोष सुटका केली होती . कोर्टाने सलमान खानच्या परदेशवारीवर निर्बंध घातले होते . मात्र राजस्थान सरकारने याविरोधात पुन्हा सुप्रीम कोर्टात याचिका दाखल केली होती .


तेजश्री गायकवाड – response . lokprabha @ expressindia . com उन्हाळ्याचा त्रास होऊ नये म्हणून खाण्यापिण्याच्या बाबतीत जशी काळजी घेतली जाते , तशीच कपडय़ांच्या बाबतीतही घ्यायला हवी . म्हणजे आरोग्यही सांभाळले जाईल आणि लुकही मिळेल . एप्रिल महिन्यामध्ये उन्हाचा कडाका वाढू लागला आहे . वाढत्या उष्म्यापासून वाचण्यासाठी जे वेगवेगळे उपाय अवलंबले जातात , त्यात एक उपाय म्हणजे कपडे . उन्हाळ्यात कोणतेही कपडे घातले आणि निघालो असं केलं तर जास्त त्रास होतो . त्यामुळे या काळात कपडय़ांच्या कलेक्शनमध्ये बदल करणं गरजेचं आहे . योग्य कपडय़ाची निवड केली तर तुम्ही उन्हाळ्यातही ‘कुल’ राहू आणि दिसू शकता . प्रिंट्स : उभ्या स्ट्राइप्स ( Vertical Stripes ) मेन्स फॅशनमध्ये स्ट्राइप्सला वर्षांनुवर्षे भलतेच महत्त्व आहे . त्यामुळे स्ट्राइप्सची फॅशन कधी आऊट ऑफ जात नाही . यंदाही समर लुकमध्ये उभ्या स्ट्राइप्सचा बोलबाला असणार आहे . उभ्या स्ट्राइप्समध्येही वेगवगळे प्रकार असतात . आकाराने मोठी स्ट्राइप्स , लहान स्ट्राइप्स , सिंगल स्ट्राइप्स , डबल स्ट्राइप्स असे अनेक प्रकारांची फॅशन तुम्हाला सहज बघायला मिळेल . उभी स्ट्राइप्स असलेली प्रिंट फॉर्मल शर्ट , ब्लेझरपासून ते वेगवेगळ्या जॅकेट्स मध्येही ट्रेण्डिंग आहे . अगदी टी - शर्टमध्येही तुम्हाला या स्ट्राइप्सचे वेगवेगळे प्रकार बघायला मिळतील . त्यामुळे यंदाच्या समर लुकसाठी तुमच्या कपाटामध्ये उभ्या स्ट्राइप्सची प्रिंट असलेले कपडे नक्कीच असायला हवेत . बोल्ड आणि फ्लोलर प्रिंट मेन्स फॅशनमध्ये चेक्स प्रिंट , स्ट्राइप्स अशा काही मोजक्या प्रिंट्स सोडल्या तर जास्त काही नसतं अशी समजूत आहे . आणि त्यातच मेन्स फॅशनमध्ये बोल्ड आणि फ्लोलर प्रिंटला काही वर्षांपासूनच महत्त्व आलं आहे . मेन्स समर लुकमध्ये लाइट रंगाच्या फ्लोरल प्रिंट्सची चलती असणार आहे . या प्रिंट्सचा आकार लहान ते मोठा असा सगळ्या आकारात तुम्हाला बाजारात उपलब्ध होईल . फ्लोरल प्रिंट्स जास्तीत जास्त शर्टवरतीच ट्रेंिडग आहेत . याव्यतिरिक्त अॅबस्ट्रॅक्ट प्रिंट , बोल्ड पोलका डॉट प्रिंट अशा प्रिंट्सही ट्रेण्डिंग असणार आहेत . त्यामुळे यंदा बिनधास्त अशा प्रिंट्सचे टी - शर्ट आणि शर्ट तुम्ही वापरू शकता . रंग : उन्हाळ्यात वापरल्या जाणाऱ्या कपडय़ांच्या रंगामुळे आपल्या समर लुकमध्ये खूप फरक पडतो . त्यासाठी कपडय़ांच्या ट्रेण्डिंग रंगासोबत योग्य रंगाची निवड केली तर आपल्या शरीरालाही उन्हाचा , गर्मीचा त्रास होत नाही . या वर्षी समर लुकमध्ये टोनल ( tonal ) रंग ट्रेण्डिंग आहेत . टोनल रंग म्हणजे सेम रंगाच्या ग्रुपमधल्या शेड . लॅव्हेंडर : समर लुकमध्ये लॅव्हेंडर हा रंग सगळ्यात जास्त बघायला मिळणार आहे . रोमॅन्टिक आणि ऐलिगंट असा हा रंग कोणत्याही प्रकारच्या कपडय़ामध्ये सूट करेल . पर्पल अल्ट्रा वॉयलेट रंग हा कलर ऑफ द एअर आहे . आणि पर्पल ही याचीच एक शेड आहे . या रंगाची लाइट शेड उन्हाळ्यात डोळ्यांना थंडावा देते . त्यामुळे या समर लुकमध्ये तुमच्याकडे या रंगाचे कपडे असणं नक्कीच गरजेचं आहे . रॅप्चर ( Rapture ) रोझ साधारणतः पिंक कलरच्या शेडमध्ये असणारा हा रंगही उन्हाळ्यात डोळ्यांना थंडावा देतो . उन्हाळ्यातल्या घामामध्ये फ्रेशनेसची गरज असते आणि याचंच काम हा रंग करतो . फिक्कट निळा निळा रंग नेहमीच फ्रेश वाटतो . फिक्कट निळ्या रंगाच्या वेगवेगळ्या शेड असतात . हा रंग मेन्स फॅशनमध्ये नेहमीच ट्रेण्डिंग असतो . मिल्क व्हाइट उन्हाळा म्हटलं की पांढरा रंग आलाच . या पांढऱ्या रंगाच्याही शेड असतात . यामध्येही तुम्ही नीट बघितलं तर डार्क टू लाइट अशा शेड तुम्हाला दिसतील . यामधील मिल्क व्हाइट ही शेड यंदा ट्रेण्डिंग आहे . बॉट्टमस : उन्हाळा म्हटलं की रोजच्या वापरातील जीन्स अजिबात वापराविशी वाटत नाही . आणि रेग्युलर ट्राऊजरलाही काही पर्याय असावा असं वाटतं . नाही तर आपल्या लुकमध्ये तोचतोपणा येतो . साइड स्ट्राइप ट्राउजर साइड स्ट्राइप ट्राऊजर म्हणजे सर्वसामान्यांच्या मते ट्रॅक पॅण्ट्स . पण साधारणतः ट्रॅक पॅण्ट्स सारखीच दिसणारी साइड स्ट्राइप ट्राऊजर यंदाच्या अनेक फॅशन डिजायनरच्या समर कलेक्शनमध्ये बघायला मिळाली . या साइड स्ट्राइप ट्राऊजरवर तुम्ही अगदी शर्टपासून ते टी - शर्ट , जॅकेट्सपर्यंत सगळं घालू शकता . स्लिम फिट शर्ट आणि साइड स्ट्राइप ट्राऊजर , प्लेन टी - शर्ट त्यावर ओवर साइझ जॅकेट आणि त्याखाली डार्क रंगाची साइड स्ट्राइप ट्राऊजर नक्की ट्राय करून बघा . डेड डेनिम / रिप्ड ( Ripped ) लाइट डेनिम जीन्स रोजच्या वापरातील पायाला घट्ट चिकटून बसणारी जीन्स उन्हाळ्यात नकोच असते . पण आपण १२ महिने ही जीन्स वापरतोच . त्यामुळे उन्हाळ्यातही कितीही त्रास झाला तरी बरेच लोक जीन्स घालतात . हेच हेरून डेड डेनिम किंवा रिप्ड ( Ripped ) लाइट डेनिम जीन्स बाजारात आल्या आहेत . लेग फ्रेंडली अशा या जीन्स तुम्हाला कडक उन्हाळ्यातही वापरता येतील . या जीन्स लुज फिटिंग असणाऱ्या , वॉशिंगसाठी सोप्या आणि महत्त्वाचं म्हणजे सहज घालता आणि काढता येणाऱ्या अशा आहेत . अशा जीन्सवरती तुम्ही प्रिंटेड टी - शर्ट , लुझ फिटिंग शर्ट , पेस्टल रंगाचे शर्ट , चेक्स शर्ट घालू शकता . लॉगर शॉर्ट्स उन्हाळा म्हटलं की बॉट्टमसमध्ये शॉट्स आल्याच . नेहमीप्रमाणे गुडघ्याच्या वर किंवा गुडघ्याच्या खाली असणाऱ्या यंदा शॉर्ट्सच्या उंचीमध्ये बदल झाला आहे . अनेक फॅशन डिझायनरच्या कलेक्शनमध्ये ही उंची गुडघ्याच्या अगदी बरोबर मध्येपर्यंत आहे . या शॉर्ट्सवर लाइट रंगाचे शर्ट , प्रिंटेड टी - शर्ट , त्यावर जॅकेट्स घालू शकता . शॉर्ट्सच्या रंगानुसार योग्य तो टी - शर्ट किंवा शर्ट निवडला तर तुमचा समर लुक तयार . ट्राउजर ट्राऊजरमध्ये लाइट रंगाच्या लिनन फॅब्रिकच्या ट्राऊजर उन्हाळ्यात वापरायला हव्यात . सुटसुटीत असणाऱ्या या ट्राऊजर पायाला चिकटून बसत नाहीत आणि आपला घामही शोषून घेतात . याची पेअर जास्तीत जास्त फॉर्मल आणि सेमी फॉर्मल शर्टसोबत जास्त छान दिसते आणि ही फॅशन ट्रेण्डिंगही आहे . यासोबत पांढऱ्या रंगाच्या चिनोजही ( chinos ) दरवर्षीप्रमाणे इन ट्रेण्ड आहेत . क्लीन - फिट , लाइट वेट आणि कम्फर्टेबल लुक असणाऱ्या या चिनोजची पेअर तुम्ही टी - शर्ट किंवा शर्टसोबत करू शकता . ट्राऊजरमध्ये छोटय़ा प्लीट्स असणाऱ्या ट्राऊजर नव्याने बाजारात आल्या आहेत . या ट्राऊजर म्हणजे हाय स्ट्रीट फॅशनचा उत्तम नमुना आहे . यावरती फिटेड टी - शर्ट आणि ट्रेंडिंग बोल्ड बेल्ट घालून बघा . बेस्ट हाय स्ट्रीट फॅशन समर लुक तुम्हाला सहज मिळेल . फुटवेअर : मेन्स फॅशनमधील अतिमहत्त्वाचा भाग म्हणजे फुटवेअर . तुम्ही अप्पर आणि लोअर गारमेंट कितीही योग्यरीत्या घालत असेल तरी चुकीच्या फुटवेअरमुळे तुमचा संपूर्ण लुक बिघडू शकतो . त्यामुळे योग्य फुटवेअरची निवड गरजेची आहेच . लोफर्स ( loafers ) समर सीजनमध्ये मेन्स लोफर्स हा एक उत्तम पर्याय मानला जातो . यामध्ये पायाला आराम मिळतो आणि त्यामुळेच अनेकांची याला पसंती मिळते . हे लोफर्स तुम्ही कोणत्याही प्रकारच्या लुकवरती कॅरी करू शकता . निळ्या , पांढऱ्या , राखाडी , काळ्या अशा अनेक रंगामध्ये हे बाजारात सहज उपलब्ध आहेत . स्निकर्स वर्षभर इन ट्रेण्ड असणाऱ्या स्निकर्समध्येही अनेक प्रकार आहेत . यंदा स्निकर्समध्ये तुम्हाला पेस्टल रंगाच्या शेड बघायला मिळतील . लाइट , फ्रेश अशा या शेड कडक उन्हातही पायाला आणि डोळ्यालाही थंडावा देतील . पांढऱ्या रंगाचे कॅनव्हास स्निकर्सही या वर्षी ट्रेण्डिंग आहेत आणि हे फुटवेअर कोणत्याही पद्धतीच्या लुकवरती शोभून दिसतात . या फुटवेअरमुळे कोणताही लूक कधीही फसत नाही . त्यामुळे समर लुकसाठी याचा बिनधास्त वापर करा . सेलिब्रिटी समर लुक काही वर्षांपूर्वी आलेला अक्षय कुमारचा ‘हॉलिडे’ हा सिनेमा आठवतोय का ? या सिनेमामध्ये अनेक सीन्समध्ये अक्षय कुमार समर लुकमध्ये दिसला . त्याचा ‘तूही तो है खयाल मेरा’ या गाण्यातील समर लूक तुम्हालाही हवाय ? त्यासाठी या काही टिप्स .


मोबाईल कंपन्यांमध्ये सध्या जोरदार स्पर्धा सुरु असून दिवसागणिक कंपन्या नवनवीन फोन दाखल करत आहेत . सॅमसंग या नामवंत कंपनीने नुकतेच आपले एक नवीन मॉडेल बाजारात दाखल केले आहे . या फोनचे नाव Samsung Galaxy J6 असून त्याच्या लाँचचा कार्यक्रम नुकताच मुंबईत पार पडला . आपल्या या नवीन फोनबाबत कंपनी सोशल मीडियावर मागच्या काही दिवसांपासून माहिती देत आहे . या फोनच्या विक्रीच्या संदर्भात सॅमसंग इंडियाने आपल्या अधिकृत ट्विटर हँडलवरुन माहिती दिली आहे . या ट्विटनुसार हा फोन आजपासून बाजारात विक्रिसाठी उपलब्ध असल्याचे सांगितले आहे . सॅमसंगने या फोनचा एक टीझरही दाखल केला आहे . या फोनच्या बाबतीतील एक टीझरही कंपनीने जाहीर केला होता . ज्याच्या कॅप्शनमध्ये नवी डिझाईन आणि फिचर्सबरोबरच तुमचे आयुष्य आनंदी बनवेल . आपल्या या नवीन फोनच्या प्रमोशनसाठी कंपनी # ToInfinityAndMore आणि # GalaxyJ6 हा हॅशटॅग वापरत आहे . हा फोन अॅमेझॉन आणि फ्लिपकार्टवर उपलब्ध असेल असेही सांगण्यात आले आहे . या फोनची किंमत १३ , ९९० रुपये इतकी असून ३ जीबी रॅम आणि ३२ जीबी स्टोरेज देण्यात आले आहे . दुसरीकडे सॅमसंगने नुकत्याच लाँच झालेल्या OnePlus 6 ला टक्कर देण्यासाठी Galaxy S8 आणि Galaxy A8 + वर कॅशबॅक ऑफर दिली आहे . या दोन्ही फोनवर कंपनीने अनुक्रमे ८ हजार आणि ५ हजार रुपयांची कॅशबॅक ऑफर दिली आहे .


इरफान खानच्या ‘हिंदी मीडियम’ चित्रपटात मुख्य भूमिका साकारणारी अभिनेत्री सबा कमर ही पाकिस्तानी चित्रपटसृष्टीतील आघाडीची अभिनेत्री आहे . सबाने टीव्ही मालिकांपासून करिअरला सुरूवात केली . हळूहळू तिने पाकिस्तानी चित्रपटसृष्टीत आपला जम बसवला . तिची पाकिस्तानमधील लोकप्रियता पाहूनच तिला बॉलिवूडमध्ये काम करण्याची संधी मिळाली . सध्या सबाचा एक व्हिडिओ व्हायरल होत असून या व्हिडिओमध्ये ती धुम्रपान करताना दिसत आहे . त्यामुळे नेटकऱ्यांनी तिच्यावर कडाडून टीका केली आहे . विशेष म्हणजे यापूर्वी पाकिस्तानी अभिनेत्री माहिरा खानदेखील धुम्रपान केल्यामुळे ट्रोल झाली होती . सबाच्या या व्हिडिओबरोबरच तिचे काही फोटोही व्हायरल होत असून या फोटोमध्ये सबा धुम्रपान करताना दिसत आहे . त्यामुळे काही नेटकऱ्यांनी तिला ट्रोल करत आक्षेपार्ह वक्तव्यही केले आहेत . तर काहींनी सबाचं समर्थनही केलं आहे . विशेष म्हणजे व्हायरल होत असलेले हे फोटो एका फोटोशूटच्या वेळी काढण्यात आले आहेत . शूटमधून मिळालेल्या फावल्यावेळात सबा धुम्रपान करत असून हे फोटो तिच्या परवानगीशिवाय काढण्यात आले आहेत . दरम्यान , काही टीकाकारांनी सबाची तुलना पाकिस्तानी अभिनेत्री माहिरा खानबरोबर केली आहे . गेल्या वर्षी अभिनेता रणबीर कपूरबरोबर माहिराने धुम्रपान केल्यामुळे तिला नेटकऱ्यांनी ट्रोल केलं होतं . त्यानंतर सबानेदेखील तिच्याच पावलावर पाऊल ठेवल्यामुळे तिला नेटकऱ्यांच्या टीकेच धनी व्हावं लागलं आहे . मात्र सबाने अद्यापतरी टीकाकारांना उत्तर दिलं नसून ती या फोटोवर काय प्रत्युत्तर देईल याकडे साऱ्याचं लक्ष वेधलं आहे .


क्रिकेटप्रमाणे आता कुस्तीतही करार पद्धत भारताचा अव्वल कुस्तीपटू बजरंग पूनिया , विनेश फोगट आणि पूजा धांडा यांचा ‘अ’ श्रेणीत समावेश करण्यात आला आहे . भारतीय कुस्ती महासंघाने ( डब्ल्यूएफआय ) क्रिकेटच्या धर्तीवर कुस्तीपटूंसाठीही क्रांतिकारी अशी मध्यवर्ती करार पद्धत शुक्रवारी अमलात आणली . राष्ट्रकुल आणि आशियाई स्पर्धेत सुवर्णपदक मिळवल्यामुळेच बजरंग आणि विनेशला अ श्रेणीत स्थान देण्यात आले आहे . अ श्रेणीतील कुस्तीपटूंना वर्षांला ३० लाख रुपयांची रक्कम मिळणार आहे . पूजा धांडा ही जागतिक अजिंक्यपद कुस्ती स्पर्धेत पदक मिळवणारी भारताची चौथी महिला कुस्तीपटू ठरल्याने तिचाही अ श्रेणीत समावेश करण्यात आला . दोन वेळा ऑलिम्पिक पदक विजेता सुशील कुमार आणि ऑलिम्पिक कांस्यपदक विजेती साक्षी मलिक सध्या चांगल्या कामगिरीसाठी धडपडत असल्याने त्यांना अ श्रेणीसाठी विचारात घेण्यात आले नाही . त्यांचा ब श्रेणीत समावेश करण्यात आला असून त्यांना वर्षांला २० लाख रुपयांचे आर्थिक साहाय्य दिले जाईल . दरवर्षी खेळाडूंच्या कराराचे मूल्यांकन करण्यात येईल . क श्रेणीत संदीप तोमर , साजन भानवाला , विनोद ओम प्रकाश , रितू फोगट , सुमित मलिक , दीपक पूनिया आणि दिव्या कारकान यांचा समावेश असून त्यांना वर्षांला १० लाख रुपयांची रक्कम देण्यात येईल . ड गटातील खेळाडूंना ५ लाख रुपये मिळणार असून त्यात राहुल आवारे , नवीन , उत्कर्ष काळे , सचिन राठी , विजय , रवी कुमार , सिमरन , मानसी आणि अंशू मलिक यांना स्थान देण्यात आले आहे . खेळाडूंना मध्यवर्ती करारात स्थान देणारी डब्ल्यूएफआय ही भारतीय ऑलिम्पिक महासंघाशी संलग्न असलेली पहिली आणि बीसीसीआयनंतरची दुसरी राष्ट्रीय क्रीडा संस्था ठरली आहे . भारतीय कुस्ती महासंघाचे अध्यक्ष ब्रिजभूषण शरण सिंग यांनी उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्या उपस्थितीत राष्ट्रीय वरिष्ठ कुस्ती स्पर्धेदरम्यान ही घोषणा केली . ‘‘१५ नोव्हेंबरपासून ही मध्यवर्ती कराराची पद्धत लागू करण्यात येईल . कुस्तीपटूंना तीन महिन्यांच्या अंतराने ही रक्कम विभागून देण्यात येईल , त्यामुळे कुस्तीपटूंना दुसऱ्या कुणावरही अवलंबून राहावे लागणार नाही . ’’


दिवाळी आली की वेगवेगळ्या कंपन्या आपल्य़ा ऑफर्स लाँच करतात . ग्राहकांना आकर्षित करण्यासाठी टेलीकॉम ऑपरेटर कंपन्यांची धडपड सुरु असते . रिलायन्स जिओने बाजारात दाखल होत मागच्या दिड वर्षात खळबळ उडवली आहे . जिओने मोफत इंटरनेट आणि कॉलिंगची सुविधा दिल्याने इतर कंपन्यांचे धाबे दणाणले होते . त्यानंतरही एकाहून एक आकर्षक प्लॅन जाहीर करत कंपनीने आपल्या ग्राहकांना खुश करण्याचे ठरवले आहे . दिवाळीच्या निमित्ताने कंपनीने आणखी एक खास ऑफर जाहीर केली आहे . दिवाळी जिओ ऑफर असं या नव्या प्लॅनचे नाव आहे . या प्लानमध्ये ग्राहकांना १०० टक्के कॅशबॅक मिळणार आहे . हा प्लॅन १८ ऑक्टोबर रोजी सुरु झाला असून तो ३० नोव्हेंबरपर्यंत सुरु राहणार आहे . जिओच्या सर्व ग्राहकांना त्याचा लाभ घेता येईल असे कंपनीने कळवले आहे . जिओच्या या प्लानची किंमत १६९९ रुपये असून त्यामध्ये अनलिमिटेड कॉलिंगही मिळणार आहे . याशिवाय हे रिचार्ज केल्यास ग्राहकांना रोज १०० एसएमएस मिळणार आहे . विशेष म्हणजे जिओच्या या प्लॅनची मुदत एक वर्षासाठी असणार आहे . या प्लॅनमध्ये ग्राहकांना एकूण ५४७ . ५ जीबी डेटा मिळणार असून तो संपल्यानंतर ६४ kbps चा स्पीड मिळणार आहे . १०० टक्के कॅशबॅक आणि इतक्या सुविधा देणारा हा प्लॅन ग्राहकांसाठी निश्चितच फायदेशीर आहे .


भारत आणि ऑस्ट्रेलिया यांच्यातील दुसऱ्या एकदिवसीय सामन्यात अखेरच्या षटकात पांड्याचा झेल आणि त्याच चेंडूवर ऑस्ट्रेलियन खेळाडूंनी धावबादची अपील केल्याचे पाहायला मिळाले . सामन्यातील ४८व्या षटकाच्या चौथ्या चेंडूवर हार्दिक पांड्याने रिचर्ड्सनच्या गोलंदाजीवर हवेत चेंडू मारला . स्मिथने हा झेल सहज टिपला . हा चेंडू नो बॉल असू शकतो हे लक्षात येताच स्मिथनं पांड्याला धावबाद करण्याची धडपड केली . मात्र त्याचा हा प्रयत्न अपयशी ठरला . यावेळी ऑस्ट्रेलियन खेळाडूंनी चेंडू डेड झालेला नसल्याचे सांगत धावबादसाठी दाद मागताना दिसले . पण पंचानी हे अपील फेटाळून लावले . पांड्याला नो बॉलमुळे झेल बाद दिले नाही हे सर्वांना मान्य असेल . मात्र क्रिकेटच्या नियमावलीत नो बॉलवर फलंदाज धावबाद ठरतो . त्यामुळे पंचानी ऑस्ट्रेलियन संघावर अन्याय केला का ? असा प्रश्न क्रिकेट चाहत्यांना पडू शकतो . मात्र पंचानी ऑस्ट्रेलियावर संघावर कोणताही अन्याय केलेला नाही . कारण क्रिकेटच्या नियमावलीनुसारच पंचानी हार्दिक पांड्याला नाबाद दिले . काय सांगतो आयसीसीचा नियम “क्रिकेटच्या नियमावलीतील २७ . ७ नुसार जर गैरसमजातून फलंदाज मैदान सोडत असेल तर पंच हस्तक्षेप करून फलंदाजाला थांबवू शकतात . शिवाय हा चेंडू डेड बॉल म्हणून घोषित करू शकतात . याच नियमाच्या आधारावर आजच्या सामन्यात हार्दिक पांड्याला नाबाद ठरवण्यात आले . ” त्यानंतर पावसाने खेळामध्ये व्यत्यय आणला . त्यानंतर साधारण १५ मिनिटांनी खेळाला पुन्हा सुरुवात झाली . विशेष म्हणजे रिचर्ड्सनचा चेंडू डेड बॉल घोषित करण्यात आल्यावर नियमाप्रमाणे पुढचा चेंडू हार्दिक पांड्याने खेळणे अपेक्षित होते . मात्र पावसानंतर भुवनेश्वरने हा चेंडू खेळल्याचे पाहायला मिळाले .


ड जीवनसत्त्वाने हाडांचे आरोग्य सुधारत असले तरी स्तनाचा कर्करोग बरा करण्यातही त्याचा उपयोग होतो असे संशोधनात दिसून आले आहे . स्तनाचा कर्करोग ही जगातील महिलांमधील एक मोठी आरोग्य समस्या असून ते महिलांच्या मृत्यूचे एक प्रमुख कारण आहे . लवकर वयात येणे , मासिक पाळी उशिरा बंद होणे , तिशीनंतर गर्भवती होणे , कौटुंबिक इतिहास हे कर्करोगामागचे महत्त्वाचे घटक आहेत . ड जीवनसत्त्वामुळे स्तनाच्या कर्करोगाची वाढ कमी होते असे असले तरी यावर अजून संशोधनाची गरज आहे . सहाशे ब्राझिलीयन महिलांचा अभ्यास करून असे सांगण्यात आले की , ड जीवनसत्त्वामुळे कर्करोगाला आळा बसतो . जर्नल मेनोपॉजमध्ये हे संशोधन प्रसिद्ध झाले आहे . रजोनिवत्तीनंतर महिलांमध्ये ड जीवनसत्त्वाची कमतरता असते , त्यावेळीच कर्करोगाचे निदान होते . त्याचा संबंध लठ्ठपणाशीही असतो . ज्या महिलांमध्ये ड जीवनसत्त्वाचे प्रमाण अधिक असते त्यांच्यात स्तनाच्या कर्करोगाची जोखीम कमी असते असे अमेरिकेतील दी नॉर्थ अमेरिकन मेनोपॉज सोसायटी या संस्थेचे संचालक जोआन पिंकर्टन यांनी म्हटले आहे . यापूर्वीही ड जीवनसत्त्व व स्तनाच्या कर्करोगाने मृत्यू यांचा अभ्यास करण्यात आला आहे . ज्या महिलांमध्ये ड जीवनसत्त्व अधिक असते त्यांच्यात स्तनाच्या कर्करोगाने मृत्यू पावण्याची शक्यता पन्नास टक्क्य़ांनी कमी होते . त्यामुळे स्तनाचा कर्करोग असणाऱ्या महिलांमध्ये ड जीवनसत्त्वाचे प्रमाण वाढवणे महत्त्वाचे आहे किंबहुना प्रतिबंधात्मक पातळीवरही ड जीवनसत्त्वाचे शरीरातील प्रमाण पुरेसे असणे आवश्यक आहे असे संशोधकांचे म्हणणे आहे .


पुणेः खरं सांगायचे तर अशी ही बनवाबनवी हा चित्रपट इतका लोकप्रिय होईल याची आम्हाला कल्पना नव्हती . तेव्हा तर तो चाललाच . परंतुू आजही त्यातील धनंजय मानेची जादू कायम आहे , मला वाटते , लक्ष्मीकांत बेर्डे यांचा आजवरचा मला तो सर्वौत्तम परफाॅर्मन्स वाटतो , अशी पावती दिलीय खुद्द धनंजय माने अर्थात , अशोक सराफ यांनी . सध्या शेंटिमेंटल या चित्रपटाच्या निमित्ताने ते पुन्हा एकदा अनेक माध्यमांशी बोलतायत . त्यावेळी झालेल्या गप्पांमध्ये अशोक मामा यांनी आठवणींचा हा पट उलगडला . ते म्हणाले , ' ' अशी ही बनवाबनवी ' या चित्रपटाचे श्रेय दिग्दर्शक सचिन यांना द्यावे लागेल . त्यावेळी हा चित्रपट धो धो चालला . शिवाय तो आजही चालतो आहे . सर्वांनीच चोख कामे केली . पण मला लक्ष्मीकांत बेर्डे यांचा आजवरचा तो सर्वोत्तम परफाॅर्मन्स वाटतो . कारण , त्याने अत्यंत समजूतीने स्त्री व्यक्तिरेखा साकारली . तिचा आब राखून तरीही विनोद निर्मिती करत त्याने कमाल केली . अशी भूमिका पुन्हा त्याच्या वाट्याला आली नाही . ' या चित्रपटातील लोकप्रिय अशी धनंजय मानेंचा उल्लेखही त्यांनी केला . ते म्हणाले , ' धनंजय माने इथेच राहतात का हा संवाद इतका लोकप्रिय होईल याची कल्पना मला नव्हती . पण आजही लोक त्याचे कौतुक करतात . असे होईल असे मला वाटले नव्हते , अशी कबुलीही त्यांनी यावेळी दिली .


पुणे : गेल्या काही दिवसांपासून फास्टर फेणेची उत्सुकता होती . भा . रा . भागवत यांच्या फेणेने अनेक पिढ्यांचं मनोरंजन केलं . पण अलिकडच्या पिढ्यांना मात्र तो फारसा माहीत नाही आदित्य सरपोतदार दिग्दर्शित फास्टर फेणेमुळे या फेणेला पुन्हा ग्लॅमर येईल . हा फास्टर फेणे वयाने मोठा आहे . स्मार्ट आहे . आजच्या सर्व साधनांचा , इंटरनेटचा , मोबाईलचा योग्य वापर करुन ही गोष्ट गुंफण्यात आली आहे . ती थरारक तर आहेच . शिवाय अनेक महत्वाच्या मुद्द्यांना हा फेणे जाता जाता स्पर्श करून जातो . या चित्रपटाला ई सकाळने दिले आहेत 4 चीअर्स . फास्टर फेणेचा लाईव्ह रिव्ह्यू . . आदित्य सरपोतदारने यापूर्वी बनवलेल्या नारबाची वाडी या चित्रपटाचीही जोरदार चर्चा होती . त्यानंतर हा दिग्दर्शक नवं काय घेऊन येतो याकडे लोकांचं लक्ष लागलं होतं . भा . रा . भागवतांची जन्माला घातलेल्या फास्टर फेणेला त्याने पडद्यावर आणायचं ठरवलं . त्याला साथ दिली ती लेखक क्षितीज पटवर्धनने . या चित्रपटाची कथा , पटकथा , संवाद त्याचे आहेत . फेणेला पडद्यावर आणायचं तर त्यासाठी आवश्यक असणारी थरारक गोष्ट हा त्याचा यूएसपी आहे . तो लक्षात घेऊन मेडिकलच्या विश्वात होणाऱ्या काॅप्यांना आणि बोगस परीक्षार्थींना समोर ठेवून गोष्ट रचण्यात आली . या चित्रपटाचा ट्रेलर पाहिल्यावर ते सहज लक्षात येतं . फास्टर फेणे अर्थात बनेश भिडे हा मेडिकलची प्रवेश परीक्षा देतो आहे . त्यावेळी त्याला एक विद्यार्थी भेटतो . 200 पैकी त्याला 197 गुण पाडायचे आहेत . अन पेपर संपता संपता अचानक या विद्यार्थ्याने आत्महत्या केल्याची बातमी पसरते . चाणाक्ष फेणेला यात काहीतरी काळंबेरं असल्याचं लक्षात येतं . मग पुढे तो या प्रकरणाचा कसा छडा लावतो त्याची ही गोष्ट आहे . चित्रपटाच्या सर्वच विभागांनी चोख काम केलंय . छायांकन , पार्श्वसंगीत , अभिनय , कलादिग्दर्शन आदींनी योग्य योगदान दिल्याने तांत्रिक बाजू भक्कम झाल्या आहेत . यात आवर्जून उल्लेख करायला हवा तो अमेय वाघचा . कारण प्रत्येकाच्या मनात फास्टर फेणे आहे . आता वयाने मोठा झालेला फास्टर फेणे वठवणे हे तसं आव्हान होतं , पण अमेय वाघचं काम अफलातून झालंय . गिरीश कुलकर्णी यांचा व्हीलनही स्टाईलबाज झालाय . या चित्रपटाची भट्टी उत्तम जमलीय . अबालवृद्धांनी पाहावा असा हा चित्रपट बनला आहे . म्हणूनच ई सकाळने या चित्रपटाला दिले 4 चीअर्स .


इंडियन प्रीमियर लीग ( आयपीएल ) ट्वेन्टी - २० क्रिकेट संपल्यानंतर आता देशाच्या आर्थिक राजधानीत ३० आणि ३१ मे रोजी होणाऱ्या प्रो कबड्डी लीगच्या सहाव्या पर्वाच्या लिलावाकडे क्रीडा क्षेत्राचे लक्ष वेधले आहे . १२ संघांचा समावेश असलेल्या या लीगच्या लिलावासाठी ४२२ खेळाडू उपलब्ध आहेत . या लिलावासाठी इराण , बांगलादेश , जपान , केनिया , कोरिया , मलेशिया आणि श्रीलंका , आदी १४ अन्य देशांच्या ५८ खेळाडूंचा समावेश करण्यात आला आहे . या लिलावाला सामोरे जाण्यापूर्वी १२ संघांपैकी नऊ संघांनी महत्त्वाच्या काही खेळाडूंना कायम ठेवले आहे . मात्र यू मुंबासहित तीन संघांनी संपूर्णतः नवा संघ बांधण्याचे धोरण आखले आहे . भविष्यातील कबड्डी तारे या उपक्रमातून निवडलेले ८७ खेळाडू लिलावासाठी उपलब्ध असतील . लिलावाची रूपरेषा संघात कायम खेळाडू बंगाल वॉरियर्स : सुरजीत सिंग , मणिंदर सिंग ; बेंगळूरु बुल्स : रोहित कुमार ; दबंग दिल्ली : मेराज शेख ; गुजरात फॉच्र्युनजायंट्स : सचिन , सुनील कुमार , महेंद्र रजपूत ; हरयाणा स्टीलर्स : कुलदीप सिंग ; पाटणा पायरेट्स : प्रदीप नरवाल , जयदीप , जवाहर डागर , मनीष कुमार ; पुणेरी पलटण : संदीप नरवाल , राजेश मोंडल , मोरे जीबी , गिरीश इर्नाक ; तामिळ थलायव्हास : अजय ठाकूर , अमित हुडा , सी . अरुण ; तेलुगू टायटन्स : नीलेश साळुंखे , मोहसीन मॅघसोडलोजाफरी .


माझ्यातील खेळ अजून संपला नाही याची जाणीव करून देत महेंद्रसिंग धोनी याने आपण कसोटीतून निवृत्ती किंवा कर्णधार पदावरून पायउतार झालो असलो तरी पुढील वर्ल्डकप सहज खेळू शकतो , असा विश्वास व्यक्त केला . निवृत्तीबाबत विविध तर्कवितर्क लढविणाऱयांचेही धोनीने आपल्या वक्तव्यातून तोंड बंद केले . धोनीने नुकतेच झारखंड संघाचे नेतृत्त्व करताना विजय हजारे करंकडात उपांत्य फेरी गाठली होती . कसोटीतून निवृत्ती घेतल्यानंतरही धोनीने स्थानिक क्रिकेट सामन्यांत सहभागी होऊन आपले फीटनेस जपले आहे . नुकतेच धोनीने एका प्रमोशलन कार्यक्रमात उपस्थितांशी संवाद साधला . यावेळी धोनीला त्याच्या फिटनेस आणि पुढे आणखी किती काळ देशाकडून खेळण्याचा मानस आहे याबाबत विचारण्यात आले . क्रिकेटमधून केव्हा निवृत्ती घ्यावी लागेल याचा अंदाज आपण केव्हाच ठरवू शकत नाही . एखादी मोठी दुखापत देखील खेळाडूला निवृत्ती घेण्यास भाग पाडू शकते . पण सध्याच्या परिस्थितीनुसार मी पुढील वर्ल्डक्प देखील सहज खेळू शकेन , असे धोनी म्हणाला . सध्या २०१७ हे वर्ष सुरू असून वर्ल्डकपसाठी आणखी दोन वर्षांचा कालावधी शिल्लक आहे . या दोन वर्षांत काय होईल हे सांगता येत नाही . याशिवाय , संघाच्या वेळापत्रकावरही पुढची रणनिती ठरते . तुम्ही जेव्हा दहा वर्ष सतत क्रिकेट खेळता तेव्हा तूम्ही एका ‘विंटेज कार’ सारखे होता . तुम्हाला तुमच्या शरिराकडे जास्त लक्ष द्यावे लागते , असेही धोनी पुढे म्हणाला . गेल्या काही महिन्यांपासून भारतीय संघाचे कसोटी दौरे सुरू असल्याने धोनीला राष्ट्रीय संघातून आराम मिळाला होता . पण धोनीने यावेळी झारखंडकडून स्थानिक सामन्यांमध्ये खेळण्याचा मार्ग स्विकारला . धोनीने झारखंड संघाचे नेतृत्त्व करून युवा खेळाडूंना प्रोत्साहन देण्याचे काम केले . धोनी आता भारतीय संघात थेट चॅम्पियन्स चषकात खेळताना दिसणार आहे . आयसीसीच्या चॅम्पियन्स चषकानंतर धोनी निवृत्तीची घोषणा करण्याची शक्यता याआधी वर्तविण्यात आली होती .


शर्करायोग मधुमेह म्हणजे पॅनक्रिअॅसमधील पदार्थ आणि नियंत्रणाबाहेर गेलेली साखर इतकेच समीकरण दृढ झाले होते . पण आता मधुमेहाचा मेदाशी जास्त संबंध आहे , असे लक्षात आले आहे . मधुमेद हा शब्द उच्चारला किंवा लिहिला की पहिल्यांदा डोक्यात येणारा विचार काय असतो ? ‘ध’चा ‘द’ झालेला दिसतोय . एकदा ‘मधुमेद – दोन शत्रूंची युती’ अशी एक पोस्ट लिहिली होती . त्यावर एकदोन प्रतिक्रिया आल्या त्या बहुतेक ‘विद्येचे माहेरघर’ अशी ओळख असलेल्या शहरातून आणि ज्यांची ओळख साक्षात ब्रह्मा , विष्णू आणि महेश अशी असते अशा व्यावसायिकांकडून आलेल्या होत्या . त्यात लिहिले होते , ‘पोस्ट बरी आहे . गुगलवरून माहिती शोधण्याचे प्रयत्न दिसून येतात . शुद्धलेखनातील चुका टाळणेही मराठी भाषेच्या संवर्धनासाठी आवश्यक आहे . ऑटोकरेक्ट नावाचा पर्याय बंद करा . ‘ध’चा ‘द’ झाला आहे . ‘ध’चा ‘मा’ झाल्याने काय घडले हे वाचावे . अर्थात या बदलांमुळे लिखाणाच्या दर्जात काही फार मोठी सुधारणा वगैरे होणार नाही हे मान्य करूनही निदान मराठी तरी सुधारावे म्हणून ही नम्र पोस्ट . काय होते की चुकून अशी पोस्ट आमच्याकडून रीपोस्ट झाली आणि कोणी त्यावरून टीका केली तर ? असे होऊ नये म्हणून ही विनंती . ’ काय सॉलिड प्रतिक्रिया होती . एकाच चेंडूवर सिंगल काढताना ओव्हरथ्रोच्या चार रन्स अशी ही प्रतिक्रिया . ‘मधुमेद’ असे लिहिताना तिथे ‘द’ हेच अक्षर अपेक्षित आहे . मधुमेह हा मधुमेद या रोगाचा उपप्रकार आहे . ज्यांच्या स्वादुग्रंथी ( पॅनक्रिआज ) मधून इन्सुलीन पाझरण्याचे प्रमाण कमी कमी किंवा बंद होणे या एकाच कारणामुळे रक्तातील साखर वाढते त्याला मधुमेह म्हणायला हवे . ज्याला टाईप वन डायबेटिस म्हणतात तो हा . आपल्या देशांत बहुतांश लोकांना होतो तो मधुमेद . याला मधुमेद म्हणण्याचे कारण असे की यांत इन्सुलिन जास्त प्रमाणात तयार होत राहते . यात खरा शकुनीमामा असतो तो मेद . म्हणून याला मधुमेद म्हणणेच योग्य . मधुमेद या शब्दाशी एक मजेशीर दंतकथा जोडलेली आहे . व्हिक्टर मिनकोवस्की या डॉक्टरने एक प्रयोग केला . त्यात त्याने एका कुत्र्याचे पॅनक्रिआस निकामी केले आणि त्यामुळे कुत्र्याला मधुमेह झाला . यातून एक गोष्ट सिद्ध झाली की पॅनक्रिअॅसमधून असा काहीतरी पदार्थ निघतो जो मधुमेह न होण्यासाठी कारणीभूत ठरतो . पुढे बँटिंग आणि बेस्ट यांनी हेच संशोधन पुढे नेऊन पॅनक्रिअॅसमधून पाझरणाऱ्या पदार्थाचा म्हणजे इन्सुलिनचा शोध लावला . त्या काळी मधुमेहाचे निदान करण्यासाठीची टेस्ट म्हणजे रुग्णाची लघवी चाखून ती गोड आहे किंवा नाही हे तपासणे . त्यासाठी वाइन टेस्टरसारखे वॉटर टेस्टर असत . रुग्णाची लघवी चाखून बघणे हाच या लोकांचा व्यवसाय असे . मिन्कोवस्कीने स्वतः लघवी चाखून बघितली आणि पॅनक्रिअॅस काढल्याने मधुमेह होतो हे सिद्ध केले . त्यातील दंतकथा अशी की या मिन्कोवस्कीला कोणतेही वास येत नसत . पुढे ४० - ५० वर्षांनी मधुमेह आणि त्यातील गुंतागुंतीमागे ( complications ) मेद या घटकाचा किती मोठा वाटा असतो हे कळले . त्या वेळेस अनेकजण मेद हा घटक इतकी वर्षे इतका उपेक्षित का राहिला यावर विचार करू लागले . मेदाचा मधुमेहावरील प्रभाव हा साखरेपेक्षा खूप जास्त असतो हे लक्षात आले तेव्हा एक प्रसिद्ध मधुमेह तज्ज्ञ म्हणाले की ‘मेदाची भूमिका माहीत नसल्यामुळे गेली कित्येक वर्षे फक्त साखरेवर संशोधन करण्यात वेळ आणि पैसा फुकट गेला . ’ हे का झाले याचा लोक शोध घेऊ लागले . मधुमेह झाला की पेशींमध्ये जळण्यासाठी साखर उपलब्ध होत नाही . त्यासाठी मग मेद वापरला जातो . तो अपुरा पडतो आणि संपूर्ण जळत नाही . चुलीत सरपण घातले आणि ते पूर्ण जळले नाही तर नुसताच धूर होतो तसेच काहीसे होते . मेद पूर्ण न जळल्यामुळे कीटोन्स नावाचा पदार्थ तयार होतो . मधुमेहाच्या घातक परिणामांना हे कीटोन्स जबाबदार असतात . पॅनक्रिअॅस काढून टाकल्यामुळे लघवीतून जशी साखर वाहून जाते तसेच कीटोन्सही बाहेर पडतात . उसाच्या कारखान्याबाहेर मळीचा तीव्र , गोडूस वास येतो तसा कीटोन्समुळे लघवीला वास येतो . मिन्सोवस्कीच्या जिभेला साखरेची चव कळली , पण त्याला वास येत नसल्यामुळे त्याला कीटोन्सचा वास येतोय हे समजले नाही . त्यामुळे मधुमेह म्हणजे पॅनक्रिअॅसमधील पदार्थ आणि नियंत्रणाबाहेर गेलेली साखर इतकेच समीकरण दृढ झाले . लगेच बँटिंगने इन्सुलिन शोधून काढले . खरे तर इन्सुलिन आणि मेद यांचा संबंध , इन्सुलिन आणि साखर या संबंधापेक्षा खूप महत्त्वाचा आणि गुंतागुंतीचा आहे . इन्सुलिनमुळे रक्तातील साखर कमी करता येते , इन्सुलिनच्या वापरामुळे जीव वाचतो ; ही गोष्ट इतकी रोमांचक होती की सर्व ऊर्जा ही साखर आणि इन्सुलिन यावरील संशोधनावर खर्च झाली . म्हणून तर ही मिन्कोवस्की दंतकथा बनून राहिला . असं म्हटलं जातं की मिन्कोवस्कीला वास येत असता तर मधुमेहाच्या संशोधनात आणि उपचारात , मेद दुर्लक्षित राहिला नसता आणि इतकी वर्ष , श्रम आणि पैसा जास्त चांगल्या पद्धतीने वापरता आला असता . ती नजरचूक किंवा याला नाकचूक म्हणू या , ती पुन्हा टाळण्यासाठी मधुमेद हाच शब्द योग्य वाटतो . एकदा टीव्हीवर भीमसेन जोशींची मुलाखत चालू होती . बहुधा जी . एन . जोशी मुलाखत घेत होते . त्यात त्यांनी भीमसेनजींना विचारले की , तुम्ही जोडराग फारसे गात नाही याचं काय कारण ? त्यांवर त्यांनी दिलेल्या उत्तराचा सारांश काहीसा असा होता , ‘जोडराग गाताना ते दोन राग सम प्रमाणात दिसायला हवेत . दोन्ही एकत्र गाताना एकमेकांचा आविष्कार वाढायला हवा . असे खूप कमी जोडराग आहेत . आजकाल होतं काय की गायक सांगतो की आता ‘काफी कानडा’ पेश करतोय आणि पेश होते फक्त कॉफी . कानडा आपला पाहुणा कलाकार . ’ मधुमेद या शब्दांचा विचार करताना मला नेहमी वाटते की , ‘मधुमेद’ हा त्या काफी कानडा सारखा तर नाही ना ? खूप मधुमेह आणि पाहुण्या कलाकारासारखा मेद . पण तसं काहीही नाही . हा आजार होण्यामध्येही मेदाचा वाटा मोठा आहे . त्यावरील उपचारातदेखील आता मेदावरील उपचार हे साखरेवरील उपचारांइतकेच जोमाने शोधले जात आहेत . या रोगाच्या गुंतागुंतीमध्येही मेदाची भूमिका महत्त्वाची असते . मेद म्हणजे शरीरात जमा होणारी चरबी किंवा स्निग्ध घटक . यालाच बाळसं म्हणतात . ‘प्रौढत्वी निज शैशवास जपणे , बाणा कवीचा असे’ असे कवींचे वर्णन केले जाते , पण प्रौढ होताना जर बाळसं जपून ठेवले तर मात्र त्याच्या काव्यप्रतिभेचे आविष्कार दिसण्याऐवजी रोगाचे अहवाल दिसतात . या चरबीला स्निग्ध पदार्थ म्हटलेले कोणाला कळत नाही आणि चरबी म्हटलेले आवडत नाही . चरबी ही वाढत नाही तर एखाद्याला ती ‘चढते’ . आपल्याला अनेक शब्द उच्चारायला ओशाळवाणे वाटते . संडासला किंवा परसाकडे जातो असं म्हणताना घाण वाटते पण टॉयलेटला जायचे असं म्हटलं की जरा स्वच्छ वाटतं . एकदा मी कोकणात जाताना एका हॉटेलमध्ये एक संवाद ऐकला . मुंबईची एक सुंदर , स्मार्ट मराठी मुलगी आणि तिचे नातेवाईक गाडीतून उतरले . ही मुलगी आणि तिची मैत्रीण झरझर पुढे आल्या . त्यांनी गल्ल्यावरील माणसाला विचारले , ‘‘अंकल लू कुठे आहे ? ’’ त्यावर त्याचा प्रश्न ‘‘कोण लू ? ’’ मग या मुलींनी विचारले , ‘‘रेस्टरूम कुठे आहेत ? ’’ , यावर उत्तर ‘‘इथे रूम न्हाहीत . ’’ तेवढय़ात तिची आई पुढे आली आणि तिने विचारले , ‘‘भाऊ , बाथरूम आहे का ? आणि स्वच्छ आहे ना , पाणी आहे ना ? ’’ हे ऐकून त्याने कुठे जायचे हे सांगितले . त्या मुलींच्या चेहऱ्यावर मात्र ‘बाथरूम’मध्ये जायला लागले म्हणून ओशाळलेले भाव होते . रोज ज्याला आपण मध्या म्हणतो त्याचा एकदम मधुकरराव असा कोणी उल्लेख केला तर आपण दचकतो की नाही ? म्हणून कोणाला काय म्हणतो हे खूप महत्त्वाचे असते . कोणी म्हणेल नावात काय आहे ? मला वाटते शेक्सपियरच म्हणून गेला आहे , ‘‘व्हॉट्स इन अ नेम ? दॅट विच वुई कॉल अ रोज बाय एनी अदर नेम वुड स्मेल अॅज स्वीट . ’’ पण नाव हे खूप गोष्टींवर प्रभाव टाकू शकते . मधुमेद हे नाव घेताच उपचारात मेद या घटकाचा विचार झाला का नाही हेही चटकन डोक्यात येते . तेव्हा मधुमेद ही शुद्धलेखनाची चूक नाही . खरे तर जेव्हा मधुमेह हा शब्द वापरला जातो तेव्हा हा एकदा झाला की कधीही न जाणारा आजार वाटतो . तेच शिकणाऱ्या डॉक्टरांच्या मनावर ठसते . मग मधुमेह कधीही बरा होणार नाही , इतकेच काय त्याला नियंत्रणात ठेवण्यासाठी लागणारी औषधेही कमी होणार नाहीत हा समज पक्का होत गेला . ज्या वेळेस त्याला मधुमेद म्हणू लागले तेव्हा त्याची प्रतिमा बदलली . तो बरा नाही तरी तीव्रता कमी होऊ शकते ही आशा लोकांच्या मनात पालवली . त्या दृष्टीने आहार , औषधे यांच्यात बदल केले जाऊ लागले . एकदा का आत्मविश्वास आला की आजाराची तीव्रता कमी होते , औषधे कमी होतात , की लोक पूर्ण ताकदीने प्रयत्न करतात आणि म्हणूनच मधुमेद आणि मधुमेह दोन्हींची तीव्रता कमी होऊ शकते . बहिणाबाईंची एक कविता आहे , ‘कशाला काय म्हणू नही’ . त्यात त्या म्हणतात ; ‘बिना कपाशीनं उले , त्याले बोंड म्हणू नही’ किंवा ‘धावा ऐकून अडला , त्याले पाय म्हणू नही’ . त्यांच धर्तीवर म्हणायला हवे ‘मेदातून जल्मा आला , त्याले मधुमेह म्हणू नही’ . डॉ . नितीन पाटणकर – response . lokprabha @ expressindia . com सौजन्य – लोकप्रभा


रजनीकांतचे चाहते त्याच्यासाठी काहीही करू शकतात हे आता सगळ्यांना ठाऊक झाले आहे . रजनीकांत यांच्यावरच्या वेड्या प्रेमापोटी हे चाहते काय करतील , याचा काही नेम नाही . आता हेच बघा ना त्यांचे चाहते केवळ आणि केवळ ‘कबाली’ या सिनेमाचा फर्स्ट डे फर्स्ट शो पाहण्यासाठी चक्क जपानवरून चेन्नईत आलेत . पण हे जपानमध्ये राहत असलेले कोणी भारतीय नागरिक नाहीत तर हे जपानचेच रहिवासी आहेत . काळ्या रंगाचे टी - शर्ट त्यावर रजनीकांत यांचा फोटो असा पेहराव करून हे चाहते खास सिनेमा पाहण्यासाठी चेन्नईत आले . रजनीकांत यांच्या स्टाईलचे आम्ही दिवाने आहोत . त्यांचे जोक्स , त्यांच्या सिनेमाने आम्हाला इतके वेड लावले आहे की त्यांचा चित्रपट आम्हाला पाहायचा होता म्हणून आम्ही जपानवरून चेन्नईत आलो , अशी प्रतिक्रिया या जपनी चाहत्यांनी दिली . वाचा : Kabali Movie : ‘कबाली’चा मुंबईत नवा इतिहास , वाचा अरोरा टॉकीजमध्ये प्रेक्षकांनी काय केले… भारतातील लोक तर रजनीकांतचे दिवाने आहेत पण आता त्यांच्या जपानी चाहत्यांना थेट चेन्नईत पाहून संपूर्ण जगातच त्यांचे चाहते आहेत हे ख - या अर्थाने म्हणावे लागेल . केवळ आणि केवळ रजनीकांत याचा चित्रपट पाहण्यासाठी आलेल्या या चाहत्यांना बघून रजनीकांतचे चाहते त्यांच्यासाठी कोणताही वेडेपणा करू शकतात या वाक्यावर तुम्हालाही विश्वास ठेवावाच लागेल . वाचा : ‘कबाली’मधील रजनीकांतच्या लूकने उडवली खळबळ , ‘यंग अवतारा’चे कौतुक


‘जिसकी कुक्कू , उसकी बंबई . ’ ‘हालांकि कुक्कू अपना जादू बताती नहीं क्योंकि जादू बताते ही जादू का असर खत्म हो जाता है . ’ असे ‘सेक्रेड गेम्स’ मधले कुक्कू वरचे हिट डायलॉग अनेकांना पाठ आहेत . कुक्कू आपल्या जादूचं गुपीत जरी सांगत नसली तरी कुक्कू साकारणाऱ्या कुब्रा सैतनं तिचे अनेक अनुभव शेअर केले आहे . सेक्रेड गेम्स वेबसिरिज हिट झाली , पुढच्या भागांवर बंदी आल्यानं एका रंजक वळणावर येऊन ही वेबसिरिज संपली . आता चाहते पुढच्या भागांची प्रतीक्षा करत आहेत . या सिरिजमधले अनेक पात्र प्रेक्षकांच्या कुतूहलाचा विषय ठरले आहेत त्यातलीच एक म्हणजे कुब्रा सैत होय . या वेबसिरिजमध्ये कुब्रानं टान्सजेंडरची भूमिका साकारली आहे . कुब्राची भूमिका प्रेक्षकांवर इतकी छाप सोडणारी होती की कुब्रा खरंच ट्रान्सजेंडर आहे का ? असेही प्रश्न काहींनी तिला थेट विचारले . ही आपल्या अभिनयाची पोचपावती असल्याचं कुब्रा म्हणते . पण , कुब्राच्या यशामागची खरी जादू तिनं नुकतीच ‘दी इंडियन एक्स्प्रेस’ला दिलेल्या मुलाखतीत सांगितली . ‘या भूमिकेसाठी मला फक्त माझ्या नृत्यकौशल्यावर अधिक लक्ष द्यावं लागलं . माझं नृत्यकौशल्य खूपच वाईट त्यामुळे चांगल्या प्रकारे नृत्य करणं हे माझ्यासाठी खरंच आव्हानात्मक होतं . कुब्रा ट्रान्सजेंडर आहे , मी प्रत्यक्षातही टॉमबॉयसारखीच वागते त्यामुळे अभिनयात वेगळं असं मला काही द्यावं लागलं नाही , फक्त आवाजाकडे मी आणखी लक्ष दिलं . तो आवाज पुरूषासारखा किंवा अगदीच महिलेसारखा नसावा अशी भूमिकेची गरज होती म्हणून या बारिकसारिक गोष्टींकडे मी लक्ष द्यायला सुरूवात केली आणि यातून कुब्रा उभी राहिली . ’असं ती म्हणाली . कुब्राच्या अभिनयाचं कौशल्य पाहून करिनानंही तिचं कौतुक केलं होतं . कुब्रा आणि नवाजुद्दीन सिद्दीकी या दोघांमध्ये चित्रित करण्यात आलेल्या एका दृश्यासाठी कुब्राला सात ते आठ वेळा नग्न होऊन सिन द्यावे लागले होते . यामुळे दुखावलेल्या कुब्रानं आपल्या भावना व्यक्त केल्या होत्या , मात्र त्याच दृश्यात कुब्रानं दिलेल्या अप्रतिम अभिनयामुळे अनेक कलाकरांनी तिचं कौतुक केलं होतं .


सणासुदीच्या दिवसांमध्ये मिठाईची मोठ्याप्रमाणावर खरेदी होते . देवाला नैवेद्य दाखविण्यासाठी तर एकमेकांना देण्यासाठी मिठाईची खरेदी होताना दिसते . मात्र , मिठाईमध्ये जास्त प्रमाणात भेसळ होण्याची शक्यता असते . अशाप्रकारे झालेली भेसळ आरोग्यासाठी अतिशय घातक असते . मिठाईचे अनेक प्रकार हे दूधापासून तयार केलेले असतात . नाशिवंत पदार्थ असल्याने मिठाई ठराविक कालावधीत संपवणे गरजेचे असते . मिठाईचे आयुष्य केवळ ३ ते ४ दिवसांचे असते . मात्र , अनेकदा मिठाईची मुदत संपली तरीही विकली जाते . त्यातून मग विषबाधा होण्यासारखे प्रकार घडतात . त्यामुळे तुम्ही मिठाई खरेदी करत असाल तर काही गोष्टींची विशेष काळजी घेणे मगत्त्वाचे आहे . १ . मिठाई खरेदी केलीत तर ती ३ ते ४ दिवसांत संपवा . अन्यथा ही खराब मिठाई खाल्ल्याने आरोग्याला त्रास होण्याची शक्यता असते . २ . मिठाई घेण्याआधी त्याचा एखादा बारीक तुकडा चाखून पाहा आणि मगच खरेदी करा . ३ . अनेकदा मिठाई खराब झाली आहे की नाही हे त्याचा वासावरुन आणि रंगावरुनही दिसून येते . त्यामुळे ते ओळखायला शिकायला हवे . ४ . आपण कोणाला भेट म्हणून देण्यासाठी मिठाई घेत असू तर खवा , पनीर यांपासून तयार झालेली मिठाई घेऊ नका . ५ . खात्री असलेल्या नामांकित दुकानातून मिठाई घेणे केव्हाही चांगले . सणासुदीच्या दिवसांत स्थानिक कोणत्याही दुकानातून मिठाई घेणे टाळा . ६ . सोनपापडी किंवा इतर कोणतीही सीलबंद मिठाई असेल तर त्यावरील एक्सपायरी डेट पहायला विसरु नका . मुदत उलटून गेल्यानंतरही अशी मिठाई विकली जात असेल तर अन्न व औषध प्रशासनाकडे तक्रार करा .


अखेर तिसऱ्या दिवशी सूर गवसलेल्या भारतीय फिरकीपटूंना ऑस्ट्रेलियाचा पहिला डाव 276 धावांत संपुष्टात आणण्यात यश आले . ऑस्ट्रेलियाने भारतावर 87 धावांची आघाडी घेतली आहे . रवींद्र जडेजाने सहा बळी मिळविले . ऑस्ट्रेलियाने आज ( सोमवार ) तिसऱ्या दिवशी 6 बाद 237 वरून पुढे खेळताना मोठी आघाडी घेण्याच्या दिशेने आगेकूच केली होती . पण , रिव्ह्यूमध्ये जिवदान मिळालेल्या स्टार्कला अखेर आश्विनने बाद केले . त्यानंतर जडेजाने ऑस्ट्रेलियाचे शेपूट गुंडाळण्याचे काम केले . जडेजाने मॅथ्यू वेडला 40 धावांवर पायचीत बाद केले . त्यानंतर लायन आणि हेझलवूडहेही बाद झाल्याने ऑस्ट्रेलियाचा डाव 276 धावांत संपुष्टात आला . त्यापूर्वी , दुसऱ्या दिवशी बॅट आणि बॉलमध्ये रंगलेला संघर्ष हेच बंगळूर कसोटी सामन्याच्या दुसऱ्या दिवसाचे वैशिष्ट्य ठरले . पहिल्या दिवशी खराब फलंदाजी करून पायावर धोंडा पाडून घेतलेल्या भारतीय गोलंदाजांनी दुसऱ्या दिवशी कमालीचा अचूक मारा करून ऑस्ट्रेलियाच्या फलंदाजांना त्रस्त केले ; पण त्यांनीदेखील तेवढ्याच संयमाने त्यांना प्रत्युत्तर देत दिवस अखेरीस 48 धावांची आघाडी मिळविली होती . फलंदाजी कठीण झालेल्या खेळपट्टीवर भारतीय गोलंदाजांनी आज प्रयत्नांची पराकाष्ठा केली . वेळोवेळी त्यांनी ऑस्ट्रेलियाच्या फलंदाजांच्या तंत्राची आणि एकवेळ आपल्या " डीआरएस ' घेण्याच्या कौशल्याची कसोटी बघितली . एरवी आक्रमक खेळणाऱ्या ऑस्ट्रेलियाच्या प्रत्येक फलंदाजाने दाखवलेला संयम या वेळी निर्णायक ठरला . धावफलक भारत पहिला डाव 189 ऑस्ट्रेलिया पहिला डाव - सर्वबाद 276 डेव्हिड वॉर्नर त्रि . गो . अश्विन 33 , मॅट रेनशॉ यष्टिचित साहा गो . जडेजा 60 - 196 चेंडू , 5 चौकार , 1 षटकार , स्टीव्ह स्मिथ झे . साहा गो . जडेजा 8 , शॉन मार्श झे . नायर गो . यादव 66 - 197 चेंडू , 4 चौकार , पीटर हॅंड्सकॉम्ब झे . अश्विन गो . जडेजा 16 , मिशेल मार्श पायचीत गो . शर्मा 0 , मॅथ्यू वेड पायचीत 40 , मिशेल स्टार्क झे . जडेजा गो . अश्विन 26 , नॅथन लायन पायचीत गो . जडेजा 0 , हेझलवूड झे . राहुल गो . जडेजा 1 , ओकीफ नाबाद 4 , अवांतर 22 एकूण 122.4 षटकांत 276 गोलंदाजी - ईशांत शर्मा 27 - 8 - 48 - 1 , उमेश यादव 24 - 7 - 57 - 1 , आर . अश्विन 49 - 13 - 84 - 2 , रवींद्र जडेजा 21.4 - 1 - 63 - 6 , करुण नायर 1 - 0 - 7 - 0 .


फेसबुकचीच मालकी असलेल्या व्हॉटसअॅपने जगभरातील सर्वांचेच मन जिंकले आहे . एकमेकांशी संपर्क साधायला अतिशय सोपे आणि सुटसुटीत असणारे हे साधन अगदी कमी कालावधीत लोकप्रिय झाले . व्हॉटसअॅप कायमच आपल्या युजर्सला जास्तीत जास्त चांगल्या सुविधा देण्याच्या प्रयत्नात असते . त्यासाठी ते ठराविक कालावधीने नवनवीन प्रयत्न करताना दिसतात . नुकतेच व्हॉटसअॅपने एक नवीन फिचर आणले आहे . ‘डिलीट फॉर एवरीवन’ असं या फिचरचं नाव असून यामध्ये ग्राहकांना आपण कोणाला चुकून मेसेज पाठवला तर तो समोरच्या व्यक्तीने वाचण्याआधी डिलीट करता य़ेणार आहे . यामुळे चुकीने पाठवले जाणाऱ्या मेसेजमुळे होणार गोंधळ थांबू शकतो . यामध्ये आता आणखी एक आश्चर्याची बाब समोर आली आहे . एका स्पॅनिश वेबसाईटने एक अनोखे अॅप्लिकेशन तयार केले आहे . या अॅप्लिकेशनमार्फत व्हॉटसअॅपचे डिलीट केलेले मेसेज आपल्याला पुन्हा पाहता येणार आहेत . नोटिफिकेशन हिस्टरी असे या अॅप्लिकेशनचे नाव असून व्हॉटसअॅप यूजर्ससाठी ते अतिशय फायद्याचे ठरणार आहे . मोबाईलमधील मेमरी फुल होत असल्याच्या कारणाने आपण अनेकदा व्हॉटसअॅपमधील मेसेज डिलीट करतो . परंतु सध्या अनेक महत्त्वाची कामेही या अॅप्लिकेशनवर अगदी सहज होतात . परंतु डेटा डिलीट केल्याने आपली ऐनवेळी अडचण होते . युजर्सची हीच अडचण लक्षात घेऊन या वेबसाईटने हे अॅप्लिकेशन डेव्हलप केले आहे . यासाठी व्हॉटसअॅपने स्पॅनिश कंपनीशी टायअप केले आहे . या नवीन फिचरचा लाभ घेण्यासाठी तुम्हाला तुमचे व्हॉटसअॅप अकाऊंट अपडेट करावे लागणार आहे . त्यानंतर नोटिफीकेशन हिस्टरी हे अॅप्लिकेशन डाऊनलोड करावे लागणार आहे . त्यानंतर तुम्हाला व्हॉटसअॅपमधील एखादा मेसेज पाहायचा असेल आणि त्यावर तो मेसेज डिलीट झाला आहे , असे नोटिफिकेशन येत असेल तर नोटिफिकेशन हिस्टरीमध्ये जाऊन तो मेसेज पुन्हा पाहता येणार आहे .


आपल्या परखड भूमिकांसाठी ओळखली जाणारी ट्विंकल खन्ना कधीच तिच्या वक्तव्यांसाठी कोणाचीही माफी मागत नाही . सध्या सुरु असणाऱ्या एका वादातही तिने हीच भूनिका घेतल्याचे पाहायला मिळत आहे . युट्यूबर मल्लिका दुआ आणि अभिनेता अक्षय कुमार यांच्यामध्ये सुरु असणाऱ्या आरोप प्रत्यारोपांच्या सत्रात ट्विंकलने उडी घेतल्यामुळे तिच्या ट्विटवर आणि मत मांडण्याच्या पद्धतीवरच सध्या अनेकांचे लक्ष लागून राहिले आहे . अक्षयने ‘द ग्रेट इंडियन लाफ्टर चॅलेंज’ या कार्यक्रमात मल्लिकाविषयी केलेल्या आक्षेपार्ह वक्तव्यानंतर या सर्व प्रकरणाला वाचा फुटली होती . त्यानंतर ट्विंकलने ट्विट करत अक्षयची बाजू मांडत या प्रकरणात उडी घेतली . हे प्रकरण कुठे शांत होण्याचे नाव घेत नाही तोच ट्विंकलने आणखी एक ट्विट करत पुन्हा मल्लिकाची खिल्ली उडवली आहे . “अक्षय कुमारची आवडती गाडी कोणती…’बेल’गाडी , तो मशिदीत का जातो ? ‘दुआ’ मागण्यासाठी” , असे विनोदी अंगाने जाणारे ट्विट तिने केले . तिच्या या ट्विटवर मल्लिकानेही उपरोधिकपणे हसण्याचे ट्विट करत हे प्रकरण आणखी चाळवले आहे . मल्लिका आणि ट्विंकलचा चाहता वर्ग पाहता दोघींचेही हे ‘ट्विटर वॉर’ लगेचच चर्चेचा विषय ठरत आहे . त्यांच्या वादात आता अक्षय कुमार काही प्रतिक्रिया देत विषयाला पूर्णविराम देतो का , याकडेच अनेकांचे लक्ष लागून राहिले आहे . वाचा : अभिनयाव्यतिरिक्त बॉलिवूडकरांचे ‘हे’ आहेत ‘इन्कम सोर्स’ एका टेलिव्हिजन शोमधील अक्षयच्या ‘त्या’ वक्तव्यामुळे सोशल मीडियावरही बऱ्याच चर्चा रंगल्या . मल्लिका दुआचे वडिल , ज्येष्ठ पत्रकार विनोद दुआ यांनीसुद्धा अक्षयवर नाराजी व्यक्त केली होती . सरतेशेवटी ट्विंकलने या प्रकरणात उडी घेत ट्विट करत सारवासारव करण्याचा प्रयत्न केला . ‘जो स्पर्धक उत्तमरित्या सादरीकरण करतो , त्याच्यासाठी मंचावरील एक घंटा वाजवली जाते . बजाओ किंवा बजाऊंगा या शब्दांचा चुकीचा अर्थ घेऊ नये . विनोदाला चुकीच्या पद्धतीने मांडू नका’ , असे म्हणत तिने अक्षयच्या वक्तव्याचा हेतू स्वतःच्या दृष्टीकोनातून मांडण्याचा प्रयत्न केला होता . ‘अक्षयने तो संवाद विनोदी अंदाजात वापरला होता . सहसा हा संवाद सर्वांकडूनच वापरला जातो . त्याचे उदाहरण द्यायचे झाल्यास , ‘मै तुम्हारी बजा दूंगा । , या मेरी बज गई । ’ ही वाक्ये नेहमीच वापरली जातात . यात कोणताच चुकीचा अर्थ नाही , ’ असंही ती म्हणाली होती . नकलाकार श्याम रंगीलाने त्याचा परफॉर्मन्स दिल्यानंतर मल्लिकाने त्याची प्रशंसा करण्यासाठी घंटा वाजवली असता , अक्षयने तिला म्हटले की , ‘आप बेल बजाओ , मै आपको बजाता हूं । ’ आणि हा व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्यामुळेच हे प्रकरण चर्चेत आले होते .


तणाव , कमी झोप यांमुळे डोळ्याच्याखाली काळी वर्तुळे तयार होतात . सतत डोळे चोळणं , अॅलर्जी , झोप न येणं , डोळ्यांखालची निस्तेज त्वचा , वयोमान , डीहायड्रेशन , आनुवंशिकता आणि कधी कधी पिगमेण्टेशनमुळेही डोळ्यांखाली काळी वर्तृळं निर्माण होतात . ते घालवण्यासाठी डॉक्टर आणि त्यांनी दिलेल्या वेगवेगळ्या क्रिमचा वापर केला जातो . पण , जर काही घरगुती उपाय केले तर ही वर्तुळे काही प्रमाणात कमी करता येऊ शकतात . ही वर्तुळं घालविण्यासाठी मग बाजारात मिळणारी विविध उत्पादने वापरली जातात . त्यातील घटकांची योग्य ती माहिती नसल्याने ही उत्पादने अनेकदा त्वचेसाठी घातक ठरु शकतात . केवळ सौंदर्यासाठी नाही तर आरोग्याच्या दृष्टीनेही या काळ्या वर्तुळांचा विचार व्हायला हवा . हे एखाद्या आजाराचे सूचक लक्षण असू शकते . त्यामुळे ही वर्तुळे कशाने तयार झाली यांच्या मूळाशी जाऊन योग्य ते उपचार करायला हवेत . अशाप्रकारच्या सर्व समस्यांसाठी चांगला आहार , पुरेसा व्यायाम , मानसिक शांती आणि योग्य तेवढा वेळ झोप गरजेची असते . तरीही डोळ्याखाली वर्तुळं येत असतील तर काही घरगुती उपाय पुढीलप्रमाणे – टोमॅटो एक लहान चमचा लिंबू रस आणि लहान टोमॅटोची पेस्ट एकत्र करुन ते मिश्रण डोळ्याखाली लावावे . हे मिश्रण १० मिनीटे डोळ्यांवर ठेऊन त्यानंतर पाण्याने धुवावे . दिवसातून साधारण दोनवेळा हा प्रयोग केल्यास त्याचा फायदा होतो . याबरोबरच टोमॅटो , लिंबाचा रस आणि पुदीना यांचा रस प्यायल्यासही काळी वर्तुळे कमी होण्यास फायदा होतो . बटाटा डोळ्याखाली आलेली काळी वर्तुळे लवकरात लवकर घालवायची असतील तर बटाट्याचा अतिशय चांगला उपयोग होतो . कच्च्या बटाट्याचा रस कापसाच्या बोळ्याने डोळ्यांवर लावावा . यातही कापूस या रसात भिजवून तो डोळ्यांवर ठेवावा . १० मिनिटांसाठी हा कापूस असाच डोळ्यांवर ठेवा आणि नंतर डोळे धुवून टाका . टी बॅग थंड टी बॅग या डोळ्यांखालची काळी वर्तुळे जाण्यासाठीचा आणखी एक उत्तम पर्याय असतो . या टी बॅग पाण्यात भिजवून त्या थोडा वेळ फ्रिजमध्ये गार करण्यासाठी ठेवाव्यात . त्यानंतर त्या डोळ्यांवर ठेवाव्यात . या उपायाने तुम्हाला चेहऱ्यात बराच फरक झालेला दिसेल . बदाम तेल बदाम तेल केसांच्या , त्वचेच्या आरोग्यासाठी अतिशय उत्तम काम करते . यामध्ये मोठ्या प्रमाणात व्हिटॅमिन ई असते . त्वचा कोमल होण्यासाठी याचा उपयोग होतो . त्यामुळे झोपताना डोळ्याखाली बदाम तेल लावून मालिश केल्यास काळी वर्तुळे दूर होण्यास मदत होते . संत्र्याचा रस संत्र्याचा रस हा डोळ्यांखाली काळी वर्तुळे दूर होण्यासाठी आणखी एक उत्तम घरगुती उपाय आहे . हा रस डोळ्यांखाली लावल्यास अगदी कमी वेळात अतिशय चांगला उपयोग झालेला दिसतो . केवळ काळी वर्तुळे कमी करण्यासाठीच नाही तर डोळ्यांची चमक वाढविण्यासाठीही याचा उपयोग होतो . गुलाब पाणी गुलाब पाण्यामुळे त्वचा चमकदार होण्यास मदत होते . त्वचेत जीवंतपणा येण्यासाठी या पाण्याचा उपयोग होतो . दिवसातून दोन वेळा १५ मिनीटांसाठी कापसावर गुलाबपाणी टाकून हा कापूस डोळ्यांवर ठेवल्यास त्याचा अतिशय चांगला उपयोग होतो .


पार्किन्सन म्हणजे कंपवाताचा आजार असलेल्या रुग्णांच्या शारीरिक स्थितीची माहिती स्मार्ट फोटच्या मदतीने थेट डॉक्टरांना देण्यासाठी स्मार्ट ग्लोव्हज् तयार करण्यात आले आहेत . त्यात हाताची थरथर व बोटांच्या अवघडलेपणाची माहिती नोंदली जाईल . या ग्लोव्हज्च्या निर्मितीत एका भारतीय संशोधकाचाही हातभार लागला आहे . ऱ्होड्स आयलंड विद्यापीठाच्या वेअरेबल बायोसेन्सिंग टेक्नॉलॉजी या संस्थेतील कुणाल मंकोडिया यांनी सांगितले , की ग्लोव्हज , मोजे , कपडे व बूट याचे रूपांतर उच्च तंत्रज्ञानाधारित वस्तूत करण्याचा आपला प्रयत्न आहे . त्यातून लोकांचे आरोग्य सुधारण्यास मदत होईल . पार्किन्सन म्हणजे कंपवाताच्या रुग्णांना हालचाली करणे अवघड जाते . त्यामुळे ते फार अंतर चालू शकत नाहीत . नवीन प्रकारचे ग्लोव्हज् स्मार्ट फोनला जोडले असल्याने रुग्णांच्या शारीरिक स्थितीची माहिती थेट डॉक्टरांना कळू शकेल . पक्षाघाताच्या रुग्णांसाठी मंकोडिया हे हातमोजे व पायमोजे तयार करीत आहेत . यात संवेदकांचा वापर करून डॉक्टर किंवा फिजीओथेरपिस्टना रुग्णांच्या स्थितीची माहिती मिळेल . गुडघे व घोटय़ाच्या हालचाली विशिष्ट प्रकारच्या मोजांनी ( सॉक्स ) टिपता येतील . कंपवाताच्या रुग्णांना हालचालीस मर्यादा असल्याने त्यांना नेहमी रुग्णालयात किंवा डॉक्टरांकडे काही वेळा अवघड असते . अशा परिस्थितीत स्मार्ट फोनला जोडलेले ग्लोव्हज् उपयोगी ठरणार आहेत . ( टीप : ‘ आरोग्यवार्ता ’ मधील बातम्या या जगभरातील संशोधकांनी केलेल्या वैद्यकीय संशोधनावर आधारित असतात . त्यामुळे त्यातील मतांशी ‘ लोकसत्ता ’ चा संबंध नाही . कोणताही वैद्यकीय उपचार करण्यापूर्वी आरोग्यतज्ज्ञांशी व डॉक्टरांशी सल्लामसलत करणे आवश्यक आहे . )


चर्चा डॉ . अनिल कुलकर्णी – response . lokprabha @ expressindia . com नॅककडे पाहण्याचा दृष्टिकोन हा एक परीक्षा एवढाच आहे . पण ती परीक्षा नसून शैक्षणिक प्रक्रिया आहे याचे भान आपल्याला आलेले नाही . त्यामुळेच नॅकच्या आदर्श चित्रात रंग भरून शैक्षणिक इंद्रधनुष्य अवतरणार आहे का , हा खरा प्रश्न आहे . नॅक ( नॅशनल असेसमेंट अॅण्ड अॅक्रिडिशन कौन्सिल ) ही विद्यापीठ आणि महाविद्यालयांच्या गुणवत्तेचे मूल्यमापन करणारी राष्ट्रीय संस्था आहे . ‘नॅक’चे शिवधनुष्य विद्यापीठ व महाविद्यालयांनी पेलले तर शैक्षणिक इंद्रधुष्य अवतरायला वेळ लागणार नाही . ‘नॅक’च्या नवीन मूल्यांकन प्रणालीनुसार मूल्यांकन होणार आहे . या पद्धतीनुसार ६५ टक्के मूल्यांकन संगणक आणि गणिती पद्धतीने होणार असून व्यक्तिनिष्ठ मूल्यमापनाला त्यात थारा नाही . पीअर टीमला पूर्वी पूर्ण अधिकार होते . त्यामुळे काही ठिकाणी गोंधळ झाला . अपात्र पात्र झाले , काहींनी पीअर टीमच्या सहकार्याने वरची ग्रेड मिळवली . आता पीअर टीमचे अधिकार ३० टक्क्यांवर आणले आहेत , तर विद्यार्थ्यांकडून आलेल्या माहितीतून तयार झालेले संगणकीय गुणदान ५ टक्के आहे . ( ६५ + ३० + ५ = १०० टक्के ) अशी गुणदान पद्धत नवीन मूल्यांकन पद्धतीत आहे . प्रत्येक उच्चशिक्षण संस्थेला आपला स्वयंअभ्यास अहवाल ऑनलाइन , अन्य माहिती , पुरावेसुद्धा ऑनलाइनच द्यावे लागतील . त्यामुळे महाविद्यालयाचा आरसा वास्तवच दाखवेल . जेथे अंतर्गत गुण आहेत तेथील विद्यार्थी ‘नॅक’समोर संस्थेविरुद्ध मत , पुरावे देतील काय ? ज्या महाविद्यालयात परराज्यातील विद्यार्थी व परदेशातील प्राध्यापक नाहीत , त्यांना २० गुणांना मुकावे लागेल . महाविद्यालयांचा शैक्षणिक दर्जा तपासून त्यांना ‘नॅक’चे प्रमाणपत्र देण्यासाठी मोठय़ा प्रमाणावर मोहीम हाती घेण्यात आली होती . महाविद्यालये तेवढय़ापुरती सजली , नटली ; पण नंतर पुन्हा पहिल्यासारखीच वागू लागली का ? किती महाविद्यालयांनी ‘नॅक’ प्रक्रिया गंभीरपणे घेतली , असे अनेक प्रश्न आता सामोरे येऊ लागले आहेत . अनेक महाविद्यालयांनी समितीसमोर फसवे चित्र निर्माण केले व ग्रेड मिळवली . काही महाविद्यालये व त्यांना मिळालेली ग्रेड यांचा सव्र्हे केला , तर अनेक प्रश्नचिन्हे निर्माण होतात . ‘नॅक’मुळे अध्ययन - अध्यापन प्रक्रिया सुधारली का ? ‘नॅक’ ‘जजमेंट’साठी होते , ती ‘पनिशमेंट’ नव्हती , पण शैक्षणिक प्रक्रिया सुधारण्यासाठी आपली काही बांधिलकी आहे , याची जाण कुणाला व किती आहे ? भव्य इमारत , तज्ज्ञ प्राध्यापक , समृद्ध ग्रंथालय असे जाहिरातींतून िबबवणे म्हणजे चांगले महाविद्यालय नव्हे . अनेक महाविद्यालयांकडे यातील काही तरी असले तर निकषांप्रमाणे नसते . महाविद्यालयात अध्ययन - अध्यमापन प्रक्रिया कशी चालते , भव्य इमारतीत सोयीसुविधा कशा आहेत ? चांगल्या परंपरा आहेत का ? मूल्य , शिस्त रुजवण्यासाठी काम केले जाते का ? अभ्यासोत्तर कार्यक्रम , सांस्कृतिक कार्यक्रमाची रेलचेल याचा विचारही आवश्यक आहे . केवळ निकाल चांगले म्हणून महाविद्यालय चांगले असे नव्हे . निकाल चांगला लागणे व लावणे यासाठी विद्यार्थी , परीक्षक , घोटाळे , अध्ययन - अध्यापन इ . प्रक्रिया कारणीभूत असते . ‘नॅक’साठीच फक्त सर्व पूर्तता करायची , नंतर ‘जैसे थे’ होणार असेल , तर शिक्षणप्रक्रियेस मोठा फटका बसेल . आदर्श महाविद्यालय रोज आदर्श असले पाहिजे . भौतिक सुधारणा पशांनी करता येतात . नतिक सुधारणांचे काय ? नतिकता एका रात्रीतून येणार नाही , ती रुजवायला लागते . अध्ययन - अध्यापन प्रक्रिया , शैक्षणिक तंत्रज्ञानाचा अध्यापनात वापर , शिक्षक विद्यार्थी अशी आणि अन्य अनेक संकल्पना काही गोष्टी महाविद्यालयांनी करायच्या असतात हे ‘नॅक’मुळे महाविद्यालयांना जाणवायला लागले आहे . अभ्यासक्रम व जीवनक्रम यांची सांगड शैक्षणिक संस्थेत घालता आली पाहिजे . ध्येयधोरणे जरी शैक्षणिक संस्था ठरवत असल्या तरी अभ्यासक्रम विद्यापीठ तयार करते . संस्था स्थापन करताना पूर्वी काही ध्येयधोरणे असत , त्यात कालानुरूप बदल होणे अपेक्षित आहे . अलीकडेच काही संस्थांनी कोणत्या मंत्र्यामार्फत महाविद्यालय मिळते हा विचार केला . आधी दुकान , मग माल अशा स्वरूपात ही दुकाने उघडली . मंत्र्यांची पहिली सही वाळते ना वाळते , तोच दुसरे महाविद्यालय दिले गेले . विद्यापीठाचा मास्टर प्लॅन कागदावरच राहिला , असेही मध्यंतरी झाले . त्यामुळे अशा महाविद्यालयांच्या भौतिक सुविधांचा प्रश्न निर्माण झाला . ‘नॅक’मुळे निदान इमारतीला रंग , हिरवळ लावणे हे सुरू झाले . मूळ प्रश्न अध्ययन - अध्यापन प्रक्रिया सुधारली का ? विद्यार्थी तासाला बसतात का ? तास होतात का ? मग कोचिंग का बहरतंय व कॉपीला आळा का नाही ? हे प्रश्न अनुत्तरितच राहतात . ‘नॅक’मुळे शैक्षणिक संस्थांमध्ये आमूलाग्र बदल व्हायला हवा . यापुढे दर पाच वर्षांनी ‘नॅक’ समिती येणार , यापुढे मूल्यांकन ई - मेलने होणार . त्या दृष्टीने इलेक्ट्रॉनिक युगात महाविद्यालये सज्ज हवीत . अनेक योजना , प्रकल्पांची माहिती हवी असेल तर इंटरनेट हवे . ऑनलाइन परीक्षा सुरू होणार , यासाठी ही महाविद्यालये सज्ज हवीत . प्रदूषणमुक्त वाहन किंवा आयएसआय ट्रेडमार्कप्रमाणे केवळ शिक्कामोर्तब होणार नसून , ग्रेडमुळे महाविद्यालयांत स्पर्धा वाढेल . जाहिरातीत महाविद्यालये आपल्या ग्रेडचा उल्लेख करतात . ‘नॅक’च्या स्वयंमूल्यमापन अहवालात भौतिक सुविधेला १५ गुण आहेत . जाहिरातीतून अवतरलेल्या महाविद्यालयांना एका रात्रीतून भौतिक सुविधा कशा प्राप्त होणार ? ‘नॅक’ समितीसाठी महाविद्यालये केवळ रंगरंगोटी करू शकतील . रात्रीतून चित्र बदलणार नाही , पण या निमित्ताने इमारतीची देखभाल होते . इमारती सुसह्य़ होतात , हे मान्य करावे लागेल . काही महाविद्यालये लाज वाटावी अशी आहेत . काही लाज राखणारी आहेत . काही ‘ताज’सारखी आहेत . ‘नॅक’साठी बऱ्याच ठिकाणी जे नाही ते दाखविण्याचा प्रयत्न होत आहे . अहवालानुसार ‘रेकॉर्ड’ केले जात आहे . शिक्षणाच्या विकासाबरोबर सुधारणाही आवश्यक आहेत . नावीन्यपूर्ण निकडीचे अभ्यासक्रम याची दखल शैक्षणिक संस्थांना घेण्याची वेळ आली आहे . सशक्तीकरण होण्यासाठी आहे त्या साधनसंपत्तीचा जास्तीत जास्त विनियोग , संधी , क्षमता यांचा योग्य वापर ‘नॅक’मुळे आवश्यक ठरत आहे . ‘नॅक’मध्ये विद्यार्थ्यांनी प्राध्यापकांचे मूल्यांकन करायचे आहे . प्राध्यापकांची तयारी कशी असते , ते चर्चा करतात का ? शंकानिरसनासाठी उपलब्ध असतात का ? विद्यार्थ्यांनी अभ्यासक्रमाचे मूल्यमापन करण्यासाठीच्या प्रश्नावल्या आहेत . आता विद्यार्थी प्रत्यक्ष व परस्पर ‘नॅक’ समितीशी संपर्क करू शकतील . ‘नॅक’ला सामोरे कसे जायचे , एवढय़ापुरतेच उद्दिष्ट ठेवून चालणार नाही . ‘नॅक’ ही परीक्षा नव्हे , शैक्षणिक प्रक्रिया आहे याचा विसर पडता कामा नये . ‘नॅक’मुळे शैक्षणिक जागृती अपेक्षित आहे . लाखो रुपये खर्चून महाविद्यालये हा शैक्षणिक विधी करवून घेण्यासाठी प्रतीक्षा यादीत आहेत . ‘नॅक’ समितीसमोर विद्यार्थ्यांना काय विचारले जाईल , त्याला त्यांनी काय उत्तरे द्यायची , माजी विद्यार्थी , पालक , अध्यापकांनी काय व कसे सामोरे जायचे , याची प्रात्यक्षिके व प्रशिक्षण रंगीत तालमी महाविद्यालयात चालू आहेत , पण अध्यापन प्रक्रिया अव्याहत सुरू राहणारी आहे . ‘नॅक’पुरता देखाव्याचा डोलारा निर्माण केला , तर शिक्षण प्रक्रियेतला मूळ आत्माच हरवला जाईल . महाविद्यालयात विद्यार्थीच तासाला बसत नसतील तर हे व्यर्थ आहे . अनेक महाविद्यालयांसमोर ही समस्या आहे . प्रवेश व परीक्षा यापेक्षाही महाविद्यालये काही करू शकतात हे समाजासमोर यायला हवे व ‘नॅक’ ही संधी आहे . ‘नॅक’मुळे अनुदानावर काही परिणाम होणार नाही , या भ्रमात राहून चालणार नाही . महाविद्यालये हेल्थ सíव्हसेस पुरवितात का ? सेल्फ फिनािन्सग कोस्रेस आहेत का ? विद्यार्थ्यांना रोजगार , स्वयंरोजगारासाठी कारखाना , उद्योगसमूह , व्यवस्थापन यांच्याशी त्यांचे िलकेजेस आहेत का ? विद्यार्थ्यांना पदवी मिळवून देणे एवढेच ध्येय व उद्दिष्ट आहे का ? अनेक गोष्टी करायला हव्यात , हे महाविद्यालयांना माहीत आहे , पण क्षमता , आíथक मर्यादा व दृष्टीशिवाय हे शक्य नाही . प्रमाणीकरण करण्यासाठीच्या बाबी महाविद्यालयांना माहीत आहेत , पण यासाठीचा शैक्षणिक संस्कार काही महाविद्यालयांवर झालाच नाही . एक सोपस्कार म्हणून काही महाविद्यालये चालू आहेत . वशिल्याचे प्राध्यापक , व्यवस्थापनावर सर्व नातेवाईकच , महाविद्यालयाला अर्थप्राप्तीचे साधन समजणे , राजकारण करणे यासाठीच महाविद्यालय असेल तर ‘नॅक’ला ते सामोरे कसे जाणार ? स्थानिक सल्लागार समितीचा वैधानिक इशारा न मानणारी महाविद्यालये चालूच आहेत . ‘नॅक’ तपासणी करणार नाही . गुणदोष दाखवणार नाही , फक्त स्वयंमूल्यमापन अहवालाची पडताळणी करणार . ‘नॅक’मुळे शैक्षणिक दारिद्रय़रेषेखालील महाविद्यालये उघडकीस येतील का ? प्रत्येकाचा बुद्धय़ांक ठरलेला , त्यात फार वाढ होत नाही . प्रत्येक महाविद्यालयाला व्यक्तिमत्त्व असते . ते सुधारताही येते . इमारत रंगवता येईल , पण ‘नॅक’च्या आदर्श वास्तव चित्रात रंग भरून शैक्षणिक इंद्रधनुष्य अवतरणार आहे का ? सर्वानाच हे शिवधनुष्य पेलणार आहे का ? आज देशातील सुमारे सहा टक्के विद्यार्थी उच्चशिक्षण घेतात . सध्या ३०० विद्यापीठे व लाखो विद्यार्थी शिक्षण घेत आहेत . विस्तार झाला , पण गुणवत्तेत आपण कुठे आहोत याचे मूल्यमापन आवश्यक आहे . विस्ताराबरोबर सिंहावलोकनही आवश्यक आहे . बदललेले संदर्भ लक्षात घेऊन शिक्षण प्रक्रिया बदलायला हवी . मानसिकता बदलायला हवी . ‘नॅक’मधील सातत्य महाविद्यालयांना तारणार आहे . ‘नॅक’मुळे जास्तीचे अनुदान मिळेल . महाविद्यालयांना शैक्षणिक शिस्त लागेल . भविष्याचे नियोजन करण्याची शिस्त लागेल . स्पध्रेमुळे स्पध्रेत टिकण्याची धडपड सुरू होईल , चतन्य येईल . महाविद्यालयांना मिळणारा दर्जा ही त्यांची ऊर्जा ठरेल . जाहिरातीच्या युगात प्रमाणीकरण आवश्यक आहे . महाविद्यालयांनाही त्यामुळे संजीवनीच मिळणार आहे , पण त्यासाठी ‘नॅक’कडे विधायक दृष्टिकोनातून बघायला हवे . ‘नॅक’ ही सातत्याने चालणारी प्रक्रिया आहे , हे मान्य करावे लागेल , अन्यथा सारी शैक्षणिक प्रक्रिया गोंधळाची होईल . सौजन्य – लोकप्रभा


१० एप्रिल १९१२ रोजी इंग्लंडच्या साऊ थ हॅम्प्टन बंदरातून अमेरिकेच्या स्वप्नभूमीकडे पहिल्या प्रवासाला निघालेली ‘टायटॅनिक’ ही महाकाय , आलिशान बोट प्रस्थानानंतर अवघ्या सहाव्या दिवशीच १५ एप्रिलला अॅटलान्टिक महासागरात एका हिमनगावर आदळून सागरतळी विसावली . या दुर्दैवी अपघातात त्यावरील दीड हजारांवर प्रवाशी तसेच नाविक मरण पावले . जगातील सर्वाधिक गाजलेली बोट दुर्घटना म्हणून टायटॅनिकच्या या शोकांतिकेचा उल्लेख केला जातो . १९९७ साली याच घटनेवरून तयार करण्यात आलेल्या दिग्दर्शक जेम्स कॅमरुन यांच्या ‘टायटॅनिक’ या चित्रपटाने दहा ऑस्कर पुरस्कारांवर आपले नाव कोरत अमाप प्रसिद्धी व लोकप्रियता मिळवली होती . हा चित्रपट विशेष लोकप्रिय ठरला तो ‘जॅक’ आणि ‘रोझ’ यांच्या प्रेमकथेमुळे . ‘कधीही न बुडणारे जहाज’ म्हणून प्रसिद्ध असणाऱ्या टायटॅनिकला अपघात होतो आणि अपघातात ‘रोझ’ला वाचवण्याच्या प्रयत्नात ‘जॅक’चा मृत्यू होतो . या चित्रपटाला २० वर्षे लोटून गेली परंतु आजही अनेक चाहते या हृदयस्पर्शी शेवटाबद्दल आपली नाराजी व्यक्त करतात . दिग्दर्शक जेम्स कॅमरुन यांच्यासहित चित्रपटात काम केलेल्या लिओनार्दो दी कॅप्रिओ , केट विन्सलेट , बिल पेक्सटन यांच्यापैकी प्रत्येक कलाकाराच्या मुलाखतीत किमान एक प्रश्न ‘टायटॅनिक’मधील जॅकच्या निधनाबद्दल विचारला जातो . असाच काहीसा प्रकार पुन्हा एकदा बिली जेन याने नुकत्याच दिलेल्या मुलाखतीत घडला आहे . बिली जेन याने चित्रपटात खलनायकाची भूमिका स्वीकारली होती . त्याने साकारलेल्या केल्डन हॉकली या व्यक्तिरेखेबद्दल आजही चाहत्यांच्या मनात असलेली नाराजी वेळोवेळी समाजमाध्यमांवर पाहायला मिळते . मुलाखतीत बिली जेनला रोझ आणि जॅकमधील प्रेमसंबंध माहीत असतानाही त्याने रोझला लग्नासाठी जबरदस्ती का केली ? तसेच अपघातानंतरही जॅकला जिवंत ठेवता आले नसते का ? असे प्रश्न विचारण्यात आले . यावर बिली काही क्षण हसला आणि त्याने ‘नाही’ असे ठाम उत्तर दिले . कारण ‘टायटॅनिक’ हा प्रेमपट नसून एका महाकाय जहाजाला झालेल्या भीषण अपघातावर आधारित चित्रपट होता . चित्रपटाची पटकथाच अशाप्रकारे तयार केली गेली की ज्यात जॅकचा मृत्यू हा अटळ होता . तसेच जेम्स कॅमरुन यांना चित्रपट फ्लॅशबॅकमध्ये चालावा असे अपेक्षित होते . आणि त्यासाठी चित्रपट ज्या व्यक्तिरेखेभोवती त्याने भूतकाळात रमणे गरजेचे ठरते . तसेच जुन्या आठवणीत रमण्यासाठी पहिले प्रेम हे एक उत्तम माध्यम असू शकते . त्यामुळे लेखकाने पटकथा पुढे नेण्यासाठी प्रेम या संकल्पनेचा वापर केला . चित्रपटात जॅकचा मृत्यू होतो . म्हणूनच रोझ जॅकला आठवण्यासाठी फ्लॅशबॅकमध्ये जाते . परिणामी त्या जुन्या आठवणींच्या माध्यमातून आपल्याला टायटॅनिक जहाजाचा प्रवास पाहता येतो . आता चाहत्यांच्या अपेक्षेप्रमाणे त्यात नायक व नायिकेला जिवंत ठेवूनही इतर प्रेमपटांप्रमाणे चित्रपट फ्लॅशबॅकमध्ये नेता आला असता परंतु त्यामुळे कथेतील तीव्रता नाहीशी झाली असती , असे बिली जेनला वाटते .


पावसाची आपण सगळेच आतुरतेने वाट पाहत होतो , अखेर तो दाखलही झाला आहे . १ आठवडा होत नाही तर राज्यात अनेक ठिकाणी नागरिकांचा मृत्यूही झाला आहे . हा आकडा वाढत असून विज अंगावर पडणे हे त्यातील एक महत्त्वाचे कारण आहे . काही दिवसांतच या पावसाचा बररसण्याचा वेग वाढेल आणि मग ढगांचा गडगडाट , विजा चमकणे अशा गोष्टी वेगाने सुरु होतील . पाऊस सुरु झाली की ठिकठिकाणी शेतीची कामे सुरु होतात . शेतात या घटना घडण्याची शक्यता जास्त असल्याने शेतकऱ्यांनी विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे . अपघातापासून स्वतःचा आणि आपल्या कुटुंबिय तसेच मित्रमंडळींचा बचाव करण्यासाठी काही सोप्या टिप्स समजावून घेणे आवश्यक आहे . पाहूयात काय केल्यास आपण विजांपासून बचाव करु शकू… – शेतात काम करीत असताना शेताजवळील घराचा त्वरित आसरा घ्यावा . – शेतातील सुरक्षित ठिकाणाचा आसरा घेतल्यानंतर पायाखाली कोरडे लाकूड , प्लास्टिक , गोणपाट , कोरडा पालापाचोळा ठेवा . दोन्ही पाय एकत्र करून गुडघ्यावर दोन्ही हात ठेवून तळपायावर बसा . – ओल्या शेतात अथवा तलावात काम करणाऱ्या व्यक्तींनी तत्काळ कोरड्या व सुरक्षित ठिकाणी जावे . – पायाव्यतिरिक्त शरीराचा कुठलाही भाग जमिनीला स्पर्श होणार नाही याची काळजी घ्यावी . – पोहणारे , मच्छिमारी करणारे यांनी त्वरित पाण्यातून बाहेर यावे . – झाडापासून झाडाच्या उंचीपेक्षा दुप्पट अंतरावर उभे रहावे . – एखादे उंच झाड ( जसे शेतातील बैठकीचे झाड ) सुरक्षित ठेवायचे असल्यास , वृक्षाच्या उंच फांदीवर तांब्याची एक तार बांधून तिचे दुसरे टोक जमिनीत खोलवर गाडून ठेवावे . – पक्के घर हे सर्वात सुरक्षित ठिकाण आहे . शक्य असल्यास आपल्या घरावर वीज वाहक यंत्रणा बसवावी . – आपले घर , शेत इत्यादींच्या जवळपास कमी उंचीची झाडे लावावीत . – जंगलात असाल तर कमी उंचीच्या व दाट झाडांचा आसरा घ्यावा . – वृक्ष , दलदलीचे ठिकाण किंवा पाण्याचे स्त्रोत यापासून शक्यतो दूर रहा . – मोकळ्या आकाशाखाली असणाऱ्यांनी एखाद्या छोट्या ( कमी उंचीच्या ) झाडाखाली आसरा घ्यावा . – असे शक्य नसल्यास जमिनीपासून खालील खोलगट ठिकाणी गुडघ्यात वाकून बसा . जर आधीच खोलगट भागात असाल तर वरती येवू नका . – चारचाकी वाहनातून प्रवास करीत असल्यास वाहनातच रहावे . विजा चमकत असताना या गोष्टी टाळा – खुल्या मैदानात उभे राहू नका . विजा सर्वात जास्त खुल्या मैदानात पडतात . – झाडाखाली उभे राहू नका . उंच ठिकाणी , झाडावर चढू नका . – विजेचा खांब , टेलिफोनचा खांब , टॉवर इत्यादीजवळ उभे राहू नका . – गाव , शेत , आवार , बाग आणि घर यांच्याभोवती तारेचे कुंपण घालू नका , कारण ते विजेला आकर्षित करते . – दोन चाकी वाहन , सायकल , ट्रॅक्टर , नौका यावर असाल तर तत्काळ उतरून सुरक्षित ठिकाणी जा . अशावेळी वाहनातून प्रवास करू नका . – एकाच वेळी जास्त व्यक्तींनी एकत्र राहू नका . दोन व्यक्तीमध्ये किमान १५ फूट अंतर राहील याची काळजी घ्या . – धातूची दांडी असलेल्या छत्रीचा वापर करू नका . – पाण्याचा नळ , फ्रीज , टेलिफोन यांपासून दूर रहा . – विजेवर चालणारे यंत्र तसेच धातूपासून बनलेल्या वस्तू इत्यादीपासून दूर रहा . – प्लग जोडलेली विद्युत उपकरणे हाताळू नका . दूरध्वनीचा तसेच मोबाईलचा वापर टाळा .


वजन कमी करायचे तर हे खा , ते करा असे सल्ले लठ्ठ व्यक्तींना सातत्याने देण्यात येतात . यामध्ये आहारतज्ज्ञांबरोबरच घरातील व्यक्ती आणि मित्रमंडळीही पुढे असतात . मात्र काही पेयांमुळेही वाढलेले वजन कमी होण्यास मदत होते . त्यामुळे हे सोपे उपाय वेळीच जाणून घेणे अतिशय गरजेचे आहे . या पेयांचा रोजच्या आहारात समावेश केल्यास शरीरावर वाढलेली अनावश्यक चरबी कमी होण्यासाठी त्याचा उपयोग होतो . पाहूयात काय आहेत हे उपाय… पाणी आरोग्याला सर्वात फायदेशीर कोणते पेय असेल तर ते म्हणजे पाणी . पाण्याला जीवन म्हटले जाते ते खरेच आहे . दिवसभरात जास्तीत जास्त पाणी पिणे आवश्यक असते . यामुळे अनेक शारीरिक अडचणींपासून सुटका होते . यामध्ये थोड्या प्रमाणात लिंबू पिळल्यास तेही फायदेशीर ठरु शकते . व्हेडिटेबल सूप जंकफूड खाण्याच्या ऐवजी व्हेजिटेबल सूप घेणे वजन कमी करण्यासाठी अतिशय फायदेशीर ठरते . यामुळे आपण आहारातून घेत असलेल्या कॅलरीज कमी होण्यासही मदत होते . तसेच सर्व भाज्या शरीरात जातात ज्या आरोग्यासाठी अतिशय फायदेशीर असतात . ग्रीन टी ग्रीन टी आरोग्यदायी असतो असे म्हटले जाते मात्र तो कधी आणि कसा घ्यावा याचेही काही नियम आहेत . ते पाळून ग्रीन टी घेतल्यास तो अतिशय उपयुक्त ठरु शकतो . शरीरातील ग्लुकोज आणि साखर कमी करण्यासाठी ग्रीन टीचा उपयोग होतो . त्यामुळे शरीरातील फॅटस जळण्यासही मदत होते आणि ग्रीन टी हा वजन करण्याचा उत्तम उपाय ठरतो . काळी कॉफी शरीरातील फॅटस बर्न करण्यासाठी आणि मेटाबॉलिझम चांगला रहावा यासाठी काळी कॉफी अतिशय उपयुक्त असते . आपण ज्यावेळी आराम करतो त्यावेळी या कॉफीतील कॅफेन हा पदार्थ फॅट्स बर्न करण्याचे काम करतो . त्यामुळे तुम्हाला चहा किंवा कॉफी घेण्याची इच्छा झाल्यास काळी कॉफी घेणे हा अतिशय उत्तम उपाय ठरु शकतो . स्कीम्ड मिल्क दूध हे आरोग्यासाठी कायमच चांगले असते . मात्र त्यातील स्निग्धांश कमी करुन हे दूध घेतल्यास ते नक्कीच आरोग्यदायी असते . जन्मापासून दूध हेच मुख्य अन्न असल्याने ते आयुष्यभर उपयुक्त ठरते . दुधामध्ये मोठ्या प्रमाणात प्रथिने असतात , जी आरोग्याला उपयुक्त ठरु शकतात . हाडे मजबूत राहण्यासाठीही दूधाचा उपयोग होतो .


नृत्यदिग्दर्शिका फराह खान हिने दिग्दर्शक करण जोहरच्या आगामी ऐ दिल है मुश्किल या सिनेमाबाबत चालणाऱ्या वादावर आता आपली प्रतिक्रिया दिली . आहे . फराह म्हणाली की , करण असं कधीच काही करणार नाही जे देशाच्या विरोधात जाणारं असेल . फराहची ही प्रतिक्रिया करणने त्याची बाजू मांडणाऱ्या व्हिडिओनंतर दिली आहे . करणने मंगळवारी हा सिनेमा प्रदर्शित व्हावा अशी मागणी करणारा एक व्हिडिओ शूट केला होता . यात त्याने देश हा कोणत्याही गोष्टींपेक्षा मोठाच आहे असे म्हटले आहे . भारत पाकिस्तान यांमध्ये जर अशीच स्थिती राहिली तर तो भविष्यात कोणत्याही पाकिस्तानी कलाकाराबरोबर काम करणार नाही असेही तो यावेळी म्हणाला . करणच्या या प्रतिक्रियेनंतर फराह म्हणाली की , त्याला जे वाटतं तो तेच बोलला आहे . फराहला जेव्हा सध्या सुरु असलेल्या या वादाबद्दल विचारले तेव्हा ती म्हणाली की , काल आम्ही एकत्र शूटिंग करत होतो . करण माझा खूप चांगला मित्र आहे . मला माहितीए तो खूप दुःखी आहे आणि त्याने तेच सांगितले जे त्याला वाटते . फराह पुढे म्हणाली की , जे देशाच्या हिताचं नसेल असे करण कधीच काही करणार नाही . आता त्याचे स्पष्टीकरणही आले आहे . त्यामुळे सगळ्याच गोष्टी स्पष्ट झाल्या आहेत . आता या गोष्टीवरही पडदा टाकला पाहिजे . हॅप्पी न्यू इयरच्या या दिग्दर्शिकेने स्वतःची नृत्य शाळा सुरु केली आहे . बुधवारी विद्यार्थ्यांसोबत वेळ घालवल्यानंतर तिने माध्यमांशीही चर्चा केली . ४२ वर्षीय फराह गोविंदाला बॉलिवूडमधला सर्वोत्कृष्ट डान्सर मानते . जेव्हा जेव्हा गोविंदा नाचत असतो त्याला पाहणाऱ्या प्रत्येकाच्या चेहऱ्यावर आपसूक हसू येतं असं तिला वाटतं . आपल्या या नृत्य शाळेबद्दल बोलताना ती म्हणाली की , माझ्याकडे नृत्य दिग्दर्शनाचा २५ वर्षांचा अनूभव आहे . मी या १२ आठवड्यांच्या या प्रशिक्षणामध्ये मी विद्यार्थ्यांना स्वतः शिकवणार आहे . माझ्यावेळी असे प्रशिक्षण देणारे कोणतीही कार्यशाळा नव्हती . यामुळेच नृत्य दिग्दर्शक बनायला मला एवढा वेळ लागला . तिच्या मते आपल्याकडे अनेकजण छान नृत्य करु शकतात . पण , त्यांना तांत्रिक गोष्टी शिकण्याची गरज आहे . या कार्यशाळेचा त्यांना नक्कीच फायदा होईल .


‘द कपिल शर्मा शो’मधून नाराज होऊन बाहेर पडलेला कपिलचा सहकलाकार आणि बालमित्र चंदन प्रभाकर शोमध्ये परतलाय . शोमध्ये वापसी केलेल्या चंदनचे स्वागतदेखील जोरदार झाले . प्रेक्षकांसोबतच नवजोत सिंग सिद्धू यांनीदेखील उभे राहून टाळ्यांच्या गजरात त्याचं स्वागत केलं . ‘चंदू चहावाला’ शोमध्ये परतल्याचा आनंद कपिलच्याही चेहऱ्यावर दिसून येत होता . मनातील कटूता दूर करत कपिलच्या शोमध्ये परतण्याचा निर्णय घेऊन चंदनने कपिलसोबतची मैत्री कायम ठेवल्याचं म्हटलं जात होतं . त्यामुळे चंदन मंचावर परतल्यावर ‘अपने तो अपने होते है’ हे गाणं लावण्यात आलं . शोच्या या भागातही नेहमीप्रमाणे चंदन आणि कपिल एकमेकांची खिल्ली उडवताना दिसले . शोच्या टीझरमध्ये चंदनच्या वापसीबद्दल जेव्हा सिद्धूंनी त्याला विचारलं तेव्हा तो म्हणाला की , ‘नाही , मी कपिलच्या तब्येतीची विचारपूस करायला आलो आहे . त्याला रुग्णालयात दाखल केल्याचं मी ऐकलं होतं . ’ चंदूच्या या उपहासात्मक उत्तरावर कपिलही खिल्ली उडवताना दिसतो . महत्त्वाचे म्हणजे ज्या घटनेवरून या दोन मित्रांमध्ये वाद झाला , त्या विषयाचा उल्लेख चंदनने आवर्जून शोच्या या भागात केला . वाचा : या अभिनेत्याच्या वडिलांनी आत्महत्या करण्यापूर्वी केलेली पत्नी - मुलीची हत्या ऑस्ट्रेलियातील अनेक फोटो सोशल मीडियावर चाहत्यांसोबत शेअर करण्याची इच्छा होती . मात्र जेव्हा आम्ही परतलो , तेव्हा अगोदरच इंटरनेटवर बातमी आणि फोटो व्हायरल झाले होते , अशा शब्दांत चंदनने कपिलची खिल्ली उडवली . मेलबर्नहून मुंबईमध्ये परतत असताना कपिलने मद्यधुंद अवस्थेत सुनील ग्रोवरला शिवीगाळ केली होती . एवढेच नाही तर त्याच्या दिशेने कपिलने बूटही फेकला होता . यावेळी अली आणि चंदनसोबतही कपिल उद्धटपणे वागला होता . इतकंच नव्हे तर तू मला कसा काय विसरलास असा प्रश्न जेव्हा कपिलने त्याला विचारला तेव्हा , ‘पंतप्रधान नरेंद्र मोदींपेक्षाही जास्त तू बातम्यांमध्ये झळकतोस , तुला कोणी कसं विसरू शकेल ? ’ या चंदनच्या उत्तराने सेटवर हास्यकल्लोळ झाला . राहत इंदोरी , डॉ . कुमार विश्वास आणि शबीना अदीब हे पाहुणे या आठवड्यात येणार आहेत . चंदन प्रभाकर आणि भारती सिंग कपिलच्या शोमध्ये आल्याने आता ‘द कपिल शर्मा शो’ आणि कृष्णा अभिषेकच्या ‘ड्रामा कंपनी’मध्ये स्पर्धा नक्कीच वाढणार आहे .


क्रिकेटची मॅच सुरु झाल्यापासून तुम्ही ज्या जागी बसलेलात तिथेच मॅच संपेपर्यंत बसून होता का ? चांगल्या कामाला जाताना जाणीवपूर्वक उजवा पाय आधी टाकता का ? असे एक ना अनेक गोष्टी आपण कळत नकळत करत असतो . यात किती शास्त्र असतं आणि किती अंधश्रद्धा हा विचारही आपल्या मनात येत नाही . नित्याच्या सवयींमध्ये तुम्ही नक्की कशाचं अनुसरण करता हे पुढील उदाहरणांवरुन कळेलच . रात्री नखं कापू नयेः आपल्याकडे रात्रीची नखं कापायची नाहीत असं नेहमीच म्हटलं जातं . का असं विचारल्यावर क्लेश मागे लागतो हे नेहमीचं ठरलेलं उत्तर मिळतं . पण ज्यावेळी नखं कापू नये असं सांगितलेलं तेव्हाचा काळ वेगळा होता . तेव्हा घराघरात वीज नव्हती , त्यामुळे रात्री नखं कापली तर इजा होण्याची भितीही होतीच . पण , माणूस आजही शास्त्रापेक्षा क्लेश मागे लागेल या गोष्टीलाच अधिक घाबरतो . रात्री झाडू मारु नयेः रात्र झाली की घरातून बाहेर पडायला जशी बंदी असते तशीच बंदी घरात काही कामं करायलाही असते . दिवे लागणच्यावेळी झाडू मारू नये असं म्हणतात तसंच रात्रीच्या वेळीही झाडू मारला तर लक्ष्मी पाठ फिरवते अशी पूर्वीची कल्पना होती . पण त्यामागचं शास्त्र मात्र कोणालाच माहिती नव्हतं . विजेची सोय नसल्यामुळे अंधारात घरातली किमती गोष्टही कचऱ्याबरोबर बाहेर फेकली जाऊ शकते . म्हणून त्या काळात रात्री झाडू मारु देत नव्हते . घरात केस विंचरु नकाः घरात केस पडले तर घरात वाद होतात असे आपले आजी - आजोबा आपल्याला सांगायचे . पण , असं का ? याचं उत्तर मात्र नीटसं त्यांनाही माहिती नसल्यामुळे आपल्याला गप्प केलं जायचं . घरी केस पडले असतील तर ते दिसायलाही वाईट दिसतं . त्यामुळे त्यावरुन भांडणं तर होणारच ना… यावर उपाय म्हणजे केस विंचरुन झाल्यावर खाली पडलेले केस स्वतः उचलणे . . यामुळे घरभर अस्वच्छताही दिसणार नाही आणि त्यामुळे भांडणंही होणार नाहीत कात्री आणि चावीशी खेळू नकाः आता कात्रीने का खेळायचं नाही यात काही फार विचार करण्याची गरज नाही . लहान मुलांच्या हातात कात्री दिली तर त्यांना इजा होऊ शकते . शिवाय चावीही तोंडात घातली तर इजा होऊ शकते . पण मुलांना सांगणार कसं यासाठी कदाचित नशीब बिघडतं ही भीती घातली असेल . मांजर आणि रस्ताः मांजर , रस्ता आणि माणूस हे एक वेगळंच नातं आहे . मांजराने रस्ता कापला तर काही तरी अशुभ होणार हे ठरवूनच माणूस त्या मांजराच्या आधी धावत पुढे जातो किंवा काही पाऊलं मागे तरी जातो . पण तुम्ही ज्या प्रवासाला जात आहात त्या मांजरीचाही कोणता तरी प्रवास असेलच ना ? हा विचार कधी कोणी केला आहे का ? तोंड गोड कराः कोणत्याही चांगल्या कामाला जाताना , परीक्षेला जाताना दही साखर खाऊन निघण्याची परंपरा तर अनेक वर्षांचीच . पण यामुळे चांगले गुण मिळायला मदत होत नाही तर चिंताग्रस्त असल्यामुळे पोटात जो कोलाहल माजतो त्यावरचा उपाय म्हणजे दही साखर होय . पोट साफ ठेवायला दही साखर मदत करतं . काळा टिळा हवाचं बाईः लहान मुलांना बाहेरच्याची नजर लागू नये म्हणून डोळ्यात भरभरून काजळ घातलं जातं . पण या काजळामुळे बाळांची नजर खराब होऊ शकते याचा कधी विचार केला का ? काचेचं तुटणंः घरात एखादी काच तुटली तर काही तरी वाईट घडणार असं अनेकांना वाटत असतं . पण तुटलेल्या काचा घरी ठेवल्या तर नक्कीच कोणा ना कोणाला तरी इजा होऊन दुखापत होऊ शकते . त्यामुळे वाईट तर होणार ना…


पहिल्या वन - डे सामन्यात भारताकडून पराभव स्विकाराव्या लागणाऱ्या दक्षिण आफ्रिकेच्या संघाला आणखी एक धक्का बसला आहे . डरबन वन - डे सामन्यात आपल्या शतकी खेळीने दक्षिण आफ्रिकेचा डाव सावरणाऱ्या फाफ डु प्लेसिसच्या बोटाला दुखापत झालेली आहे . या दुखापतीमुळे डु प्लेसिस भारताविरुद्धच्या उर्वरित मालिकेसाठी संघातून बाहेर गेला आहे . डु प्लेसिसच्या जागी फरहान बेहरदीन आणि हेन्रीक क्लासेन यांची आफ्रिकेच्या संघात निवड करण्यात आलेली आहे . अवश्य वाचा – डरबन वन - डे सामन्यात तब्बल १४ विक्रमांची नोंद , कर्णधार विराट कोहलीचं आक्रमक शतक भारताविरुद्ध पहिल्या सामन्यात डु प्लेसिसच्या बोटाला दुखापत झाल्याचं समोर येतंय . वैद्यकीय तपासणीत डु प्लेसिसच्या बोटाला फ्रॅक्चर झाल्याचं समोर आलं . या दुखापतीमधून सावरण्यासाठी डु प्लेसिसला किमान ३ ते ६ आठवड्यांचा कालावधी द्यावा लागणार आहे . त्यातच मार्च महिन्यात ऑस्ट्रेलियाचा संघ कसोटी मालिका खेळण्यासाठी आफ्रिकेत येणार आहे , त्यासाठी ‘क्रिकेट साऊथ आफ्रिका’ने डु प्लेसिसला विश्रांती देण्याचा निर्णय घेतला आहे . अवश्य वाचा – पहिल्या विजयाने मनोबल उंचावेल – कोहली दक्षिण आफ्रिकेचा धडाकेबाज फलंदाज एबी डिव्हीलियर्सही सध्या दुखापतीमुळे वन - डे सामने खेळत नाहीये . त्यातच कर्णधाराला दुखापतीमुळे संघाबाहेर जावं लागणं ही आफ्रिकेसाठी चिंतेची बाब मानली जात आहे . त्यामुळे या दोन महत्वाच्या खेळाडूंच्या अनुपस्थितीत आफ्रिकेचं नेतृत्व कोण करणार हे देखील स्पष्ट झालेलं नाहीये . सुत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार हाशिम आमलाकडे संघाचं नेतृत्व देण्यात येऊ शकतं . पहिल्या वन - डे सामन्यात भारताने आफ्रिकेवर ६ गडी राखून मात केली होती . अवश्य वाचा – माझ्या यशात महेंद्रसिंह धोनीचा अर्धा वाटा – कुलदीप यादव


चेतन भगत यांच्या बहुतेक कादंबऱ्यांवर चित्रपट बनले आहेत . " हाफ गर्लफ्रेंड ' या कादंबरीवर आधारित चित्रपटही लवकरच येत आहे . त्यात अर्जुन कपूरची मुख्य भूमिका आहे . चेतन यांच्या " 2 स्टेट्स ' या कादंबरीवरील " 2 स्टेट्स ' या चित्रपटातही अर्जुन मुख्य भूमिकेत होता . " हाफ गर्लफ्रेंड ' या चित्रपटाच्या सेटवर चेतनने अर्जुनसोबत बराच वेळ घालवला . या भेटीत चेतन यांना अर्जुन हा आपल्यासारखाच असल्याचा साक्षात्कार झाला आहे . त्याच्याकडे पाहून चेतनला आपले तरुणपण आठवते . अर्जुनशिवाय कुणीच माझ्या भूमिकेत योग्य दिसणार नाही . मी स्वतःला अर्जुनमध्ये पाहतो असे तो म्हणतो .


सेंट किट्स : भारताविरुद्धच्या आगामी क्रिकेट कसोटी मालिकेपूर्वीच वेगवान गोलंदाज जेरोम टेलर याने कसोटीतून निवृत्ती जाहीर केल्याने वेस्ट इंडीजच्या संघाला धक्का बसला आहे . भारताविरुद्धच्या मालिकेसाठीच्या मूळ संघात टेलरची निवड झाली होती ; मात्र निवृत्तीची त्याने अधिकृतरित्या कल्पना दिल्यानंतर त्याला या संघातून वगळण्यात आले . एकदिवसीय आणि ट्वेंटी - 20 क्रिकेटमधील कारकिर्द वाढविण्यासाठी त्याने हा निर्णय घेतल्याचे सांगितले जात आहे . वेस्ट इंडीजच्या कसोटी संघामध्ये टेलरची जागा पक्की नव्हती . गेल्या 13 वर्षांत तो 46 कसोटी सामने खेळला आहे . त्यात त्याने 130 बळी मिळविले . दुखापतींमुळे तो कायम संघाच्या आत - बाहेरच राहिला . 2009 ते 2014 अशी तब्बल पाच वर्षे त्याला कसोटी संघात स्थान मिळाले नव्हते . यापूर्वी यंदाच्या जानेवारीमध्ये सिडनीत ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध झालेल्या कसोटीमध्ये टेलरला स्थान मिळाले होते . यात त्याला एकही बळी मिळविता आला नव्हता . या संपूर्ण मालिकेत त्याला केवळ दोनच गडी बाद करता आले होते .


ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका कसोटीत बॉल टॅम्परिंग प्रकरणावरुन निर्माण झालेलं वादळ शमतं न शमतं , तोच आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये बॉल टॅम्परिंगचा आणखी एक प्रकार समोर आला आहे . वेस्ट इंडिज विरुद्ध श्रीलंका कसोटी सामन्यात , लंकेचा कर्णधार दिनेश चंडीमलवर बॉल टॅम्परिंग केल्याचा आरोप ठेवण्यात आलेला आहे . सेंट लुशिया येथे खेळवण्यात येत असलेल्या दुसऱ्या कसोटी सामन्यात हा प्रकार घडला असून , श्रीलंकन संघ व्यवस्थापनाने आपल्या खेळाडूंनी कोणतीही चुकीची गोष्ट केली नसल्याचं म्हटलं आहे . आयसीसीने चंडीमलवर नियम क्रमांक 2.2.9 चं उल्लंघन केल्याचा ठपका ठेवलेला आहे . दुसऱ्या कसोटीच्या तिसऱ्या दिवशीच्या खेळात , श्रीलंकन खेळाडूंनी मैदानात न उतरण्याचा निर्णय घेतल्यामुळे सामना सुरु होण्यासाठी दोन तास विलंब झाला होता . या कारणासाठी दोन्ही पंचांनी श्रीलंकेला 5 धावांचा दंडड ठोठावला होता . श्रीलंकन क्रिकेट बोर्डाने या प्रकरणी आपल्या खेळाडूंना संपूर्ण पाठींबा दिला आहे . आमच्या संघातील कोणत्याही खेळाडूने चुकीचं काम केलं नसून , लंकन क्रिकेट बोर्ड आपल्या खेळाडूंच्या पाठीमागे ठामपणे उभं असल्याचं , प्रसिद्धीपत्रकात म्हणलं आहे . याआधी बॉल टॅम्परिंग प्रकरणी दोषी आढळल्यानंतर ऑस्ट्रेलियाचा कर्णधार स्टिव्ह स्मिथ , डेव्हीड वॉर्नर आणि कॅमरुन बँक्रॉफ्ट यांच्यावर निलंबनाची कारवाई करण्यात आली होती . त्यामुळे आगामी काळात आयसीसी या प्रकरणी नेमकी काय भूमिका घेते हे पाहणं महत्वाचं ठरणार आहे .


‘आयफा २०१७’ पुरस्कार सोहळ्यामध्ये सर्वांत जास्त लक्ष वेधले ते शाहिद आणि मीराच्या जोडीने . ग्रीन कार्पेटवरील दोघांचे फोटो असो किंवा गाऊन सांभाळण्यासाठी शाहिदने मीराची केलेली मदत असो , सर्वत्र याच जोडीची चर्चा होऊ लागलीये . ‘उडता पंजाब’ चित्रपटासाठी शाहिदला मिळालेल्या सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याच्या पुरस्काराचे श्रेय शाहिदने मीराला दिले . ‘माझी ताकद , नेहमी माझ्यासाठी लकी ठरणारी , ’ असे कॅप्शन देत शाहिदने सोशल मीडियावर पोस्ट टाकली होती . IIFA चे हे १८ वर्ष असल्याने शाहिदला त्याने वयाच्या १८ व्या वर्षी कोणती खट्याळ गोष्ट केली असा प्रश्न विचारला गेला . या प्रश्नाला त्याने दिलेले उत्तर सध्या चर्चेचा विषय ठरलाय . शाहिद कपूर म्हणाला की , ‘मी १८ वर्षांचा होतो तेव्हा मला या गोष्टीची अजिबात कल्पना नव्हती की मी एका अशा मुलीशी लग्न करणार आहे , जी मी १८ वर्षांचा असताना पाच वर्षांची होती . हीच गोष्ट खट्याळ असल्याचे मला वाटते . ’ या संपूर्ण पुरस्कार सोहळ्यात शाहिद आणि मीराने माध्यमांशी आणि चाहत्यांशी संवाद साधत सर्वांचे लक्ष वेधले . त्याचप्रमाणे दोघेही मिशानंतर दुसऱ्या बाळासाठी प्लॅनिंग करत असल्याची काही दिवसांपूर्वी चर्चा होती . ‘हो नक्कीच’ असे म्हणत यावरही दोघांनी सकारात्मक उत्तर दिले . शाहिद आणि मिशाचे सुरेख फोटो सोशल मीडियावर अनेकदा पाहायला मिळाले . मिशाबद्दल शाहिदला विचारले असता तो म्हणाला की , ‘माझ्या आयुष्यातील ती एक महत्त्वपूर्ण गोष्ट आहे . प्रत्येक दिवशी ती आम्हाला ( शाहिद आणि मीरा ) बदलते . स्वतःबद्दल विचार करण्यापूर्वी मी आता तिच्याबद्दल विचार करतो . ’ PHOTOS : ईशा देओलचे ‘मॅटर्निटी फोटोशूट’ त्याचप्रमाणे मीरा आणि त्याच्या नात्याबद्दल तो पुढे म्हणाला की , ‘मी खूप कंटाळवाणा पती आहे असे माझ्या पत्नीला वाटते . मागील तीन दिवसांपासून मी कामातच व्यस्त आहे . इथे इतक्या लांब आपण आलोय आणि तुला वेळच नाही असे ती म्हणते . पुरस्कार सोहळा संपल्यानंतर मी तिच्यासाठी नक्कीच वेळ देईन . ’


आपला बांधा सुडौल आणि आकर्षक असावा असे बहुतांश महिलांना वाटते . मात्र घरातल्या गोष्टी , नोकरी आणि इतर बाबतीत अडकून गेल्याने महिलांचे स्वतःकडे दुर्लक्ष होते . सकाळच्या कामांच्या गडबडीत व्यायाम मागे पडतो . मग शरीरावर विनाकारण वाढणाऱ्या चरबीमुळे आपण बेढब दिसू लागतो . या परिस्थितीतून स्वतःची सुटका करुन घ्यायची असेल आणि आपला बांधा सुडौल दिसावा असे वाटत असेल तर निश्चितच काहीतरी प्रयत्न करण्यावाचून पर्याय नसतात . कमीत कमी वेळात आणि उपकरणांशिवाय सहज करता येतील असे व्य़ायामप्रकार केल्यास बांधा सुडौल होण्यास निश्चितच मदत होते . तेव्हा पाहूयात असेच काही सोपे आणि सहज करता येण्याजोगे व्यायामप्रकार… दोरीच्या उड्या – दोरीच्या उड्या मारणे हा अतिशय उत्तम व्यायमप्रकार आहे असे लहान मुलांना सांगण्यात येते . मात्र हा व्यायामप्रकार केवळ लहान मुलांसाठीच नाही तर सर्वच वयोगटातील लोकांसाठी उत्तम व्यायाम आहे . महिलांनी हा व्यायाम केल्यास त्यांना बांधा योग्य त्या आकारात आणण्यासाठी त्याचा निश्चितच फायदा होतो . जागेवर उभे राहून जॉगिंग – जॉगिंग हाही उत्तम व्यायामप्रकार आहे . मैदानावर किंवा बागेत जाऊन व्यायाम आणि त्यातही जॉगिंग करणारे आपल्याला अनेक जण दिसतात . पण महिलांना घाईत व्यायामाला बाहेर पडता येत नाही . अशा महिलांनी जागेवर उभे राहून जॉगिंग केल्यास त्याचा चांगला फायदा होतो . रोज कीमान १० मिनिटांसाठी जॉगिंग करा . ही वेळ तुम्ही हळूहळू वाढवत नेऊ शकता . यामुळे तुमच्या शरीराची ताकद वाढण्यास मदत होते . स्क्वाट्स – कंबरेच्या खालचा भाग योग्य त्या आकारात येण्यासाठी स्क्वाट्स मारण्याचा फायदा होतो . स्नायूंची ताकद वाढण्यास मदत होते . तसेच यामध्ये शरीराला ताण पडल्याने शरीरावरील अनावश्यक चरबी घटण्यासही मदत होते . पुश - अप – पुशअप मारल्यामुळे संपूर्ण शरीराला ताण पडतो . शरीरातील वरच्या भागाचे स्नायू बळकट होण्यासाठी पुश - अप अतिशय उपयुक्त ठरतात . सुरुवातीला तुम्ही १० ते १५ पुश - अप मारत असाल तर हळूहळू याची संख्या आणि वेग थोडाथोडा वाढवत न्या . प्लॅकस – प्लॅकस करणे वाटते तितके सोपे नसते . मात्र सवयीने हे नक्की जमू शकते . सुरुवातीला केवळ १० सेकंद टिकवून ठेवावे . नंतर हा कालावधी ३० , ४५ ते ६० सेकंदांपर्यंत वाढवावा . प्लॅंकमुळे डोक्यापासून टाचेपर्यंत सर्व अवयवांचा व्यायाम होतो . प्लॅंक नियमित केल्यास पाठीची आणि मणक्याची दुखणी दूर होण्यास मदत होते .


आभास निर्माण करणारे रसायन असलेली अळिंबी म्हणजे मशरूम हे तीव्र प्रकारच्या नैराश्यावर उपयोगी असल्याचे दिसून आले आहे . केवळ बारा लोकांवर उपचार करून हा प्राथमिक निष्कर्ष काढण्यात आला आहे , तरीही नैराश्याच्या रुग्णांसाठी ही आशादायी बाब मानली जात आहे . सिलोसायबिन असे या रसायनाचे नाव असून त्यामुळे मेंदूतील सेरोटोनिन संग्राहक उत्तेजित होतात परिणामी व्यक्ती एकदम आनंदी मूडमध्ये राहते . या औषधामुळे या रुग्णांमध्ये फार वेगळे परिणाम दिसून आले असून किमान आठ जणांमध्ये नैराश्याचा मागमूसही उरला नाही , असा दावा करण्यात आला आहे . लॅन्सेट सायकिअॅट्री या नियतकालिकात याबाबतचे संशोधन प्रसिद्ध झाले असून बऱ्या झालेल्या आठ रुग्णांपैकी किमान पाच रुग्ण तीन महिने नैराश्यापासून दूर आहेत . तज्ज्ञांनी सावधपणे या संशोधनाचे स्वागत केले असून या मशरूम्सचा उपयोग गुणकारी असला , तरी तो अजून पूर्ण सिद्ध झाला नसल्याचे म्हटले आहे . आणखी मोठय़ा प्रमाणावर या मशरूममधील रसायनाच्या चाचण्या घेण्यात याव्यात , अशी मागणी जोर धरू लागली आहे . यात चाचणीच्या सुरुवातीला किमान नऊ रुग्णांना तीव्र स्वरूपाचे व जुनाट नैराश्य होते व तीन जणांना मध्यम स्वरूपाचे नैराश्य होते . एक रुग्ण तर तीस वर्षै नैराश्याने पछाडलेला होता . त्या सर्वानी आधी नैराश्यावर वेगळ्या पद्धतींनी उपचार करून घेतले होते , पण त्यात यश आले नव्हते . इम्पिरियल कॉलेज लंडन या संस्थेत या रुग्णांना मशरूममधील सिलोसायबिन हे रसायन देण्यात आले . अनेक मशरूममध्ये असेल एवढे रसायन त्यांना दिले जात होते , त्यानंतर त्यांच्यावर त्याचा परिणाम सुरुवातीला सहा तास टिकला , नंतर त्यांना अभिजात संगीत ऐकवण्यात आले व मानसिक आधारही देण्यात आला . डॉ . रॉबिन कारहार्ट हॅरिस यांनी सांगितले , की सिलोसायबिनचा परिणाम चांगला आहे व त्यामुळे मनाला शांततेचा अनुभव येतो व चित्तवृत्ती प्रफुल्लित होतात . सध्या नैराश्यावर ज्या उपचारपद्धती आहेत , त्यापेक्षा सर्वात चांगला परिणाम या मशरूममधील रसायनाने दिसून आला आहे , त्याच्या अधिक चाचण्या घेण्याची गरज आहे . प्रा . डेव्हिड नट यांनी असा दावा केला , की माणूस एकाच निराशाजनक विचारात अडकून पडला तर तो आत्मटीका करू लागतो व नकारात्मक बनतो , पण या औषधाने मनाला वंगणासारखा फायदा होतो व तो नैराश्यातून मुक्त होतो . सिलोसायबिन हे जे रसायन या मशरूममध्ये आहे ते मेंदूतील सेरोटोनिनशी संबंधित संग्राहकाला उद्दीपित करते . ज्या लोकांमध्ये सेरोटोनिनचे कार्य व्यवस्थित चालते त्यांना सतत उत्साही वाटत असते हे याआधी सिद्ध झालेले आहे . यात रुग्णांची माहिती तीन महिन्यांतीलच आहे , त्यामुळे आणखी प्रयोग करण्याची गरज आहे , असे डॉ . कारहार्ट हॅरिस यांनी सांगितले . यातील प्रा . नट यांना सरकारने औषध सल्लागारपदावरून फटकळपणामुळे काढले होते , पण त्यांच्या मते लालफितीच्या कारभारामुळे ३० पौंडाचे औषध लोकांना १५०० पौंडांना घ्यावे लागते व कुणा शहाण्या माणसाला हा वेडेपणा आहे हे पटेल .


ऑक्टोबर हिटचा त्रास हळूहळू जाणवू लागला आहे . कडाक्याच्या ऊनामुळे होणारी शरीराची काहिली दूर करण्यासाठी आपण थंडगार पाणी पितो . उन्हाळा असो किंवा ऑक्टोबर महिना थंडगार पाणी पिण्याइतका दुसरा उत्तम पर्याय असूच शकत नाही . पण तुम्हीही तहान भागवण्यासाठी वारंवार थंड पाणी पित असाल तर मात्र तुमच्या तब्येतीवर याचा गंभीर परिणाम होऊ शकतो . वाचा : काळय़ा चहाच्या सेवनामुळे वजन कमी करण्यास मदत – मलावरोधास अडथळा : शरीरातील उष्मा कमी व्हावा म्हणून लोक थंड पाणी पितात . परंतु यामुळे मलावरोधास अडथळा निर्माण होतो . तुम्ही जेवढे थंड पाणी पिता त्यातला बराचसा भाग लहान आतड्यांमार्फत शोषला जातो . तो शरीराची द्रवहानी भरुन काढण्यास उपयोगी पडतो आणि नंतर मूत्रविसर्जनावाटे शरीराबाहेर फेकला जातो . पण ते पाणी जितक्या मात्रेमध्ये आतड्यांपर्यंत पोहोचणे आवश्यक आवश्यक असते तितक्या मात्रेमध्ये पोहोचत नाही . यामुळे भरपूर थंड पाणी पिऊन मलावरोधाचा त्रास होतो . – पचनशक्तीच्या कार्यात अडथळा : थंडगार पाण्यामुळे पचनकार्यातही अडथळा निर्माण होतो . थंड पाण्यामुळे रक्तवाहिन्या आंकुचित होतात आणि याचा परिणाम पचनशक्तीवर देखील होतो . – सर्दी खोकला : थंड पाण्यामुळे सर्दी खोकल्याचा त्रास वारंवार होतो . त्याचप्रमाणे संसर्ग होऊन घसा खवखवणे , दुखणे अशा समस्यांही उदभवतात . – ऊर्जा अधिक खर्च होणे : शरीराचे एक विशिष्ट तापमान असते . थंड पाणी शरीरात गेल्याने शरीरातील अंतर्गत तापमानवर याचा परिणाम होतो . हे तापमान पूर्ववत आणण्यासाठी शरीराला अधिक उर्जा तयार करावी लागते . परिणामी चयापचय क्रियेवरही परिणाम होतो . – थंड पाण्याच्या अतिसेवनामुळे डोकेदुखी , पाय दुखणे त्याचप्रमाणे रोगप्रतिकार शक्ती कमी होणे यासारखा त्रासही होतो . वाचा : मिठाई खरेदी करताय ? ‘या’ गोष्टी लक्षात ठेवा


‘थ्री बिलबोर्ड्स आउटसाइड इबिंग , मझूरी’ चित्रपटातील सहायक अभिनेता सॅम रॉकवेलने ९० व्या ऑस्कर पुरस्कारात ‘सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता’ या पुरस्कारावर आपले नाव कोरले . सॅमने पटकवलेला हा त्याच्या सिनेकारकिर्दीतील पहिला ऑस्कर पुरस्कार आहे . सर्वोत्कृष्ट सह्हायक अभिनेता या गटात ‘विलिएम डफो’ , ‘वूडी हारेलसन’ , ‘रिचर्ड जेनकिन्स’ हे इतर तीन स्पर्धक होते . तीनही स्पर्धकांमध्ये अतितटीची लढत होती यांतील प्रत्येक कलाकाराने आपली कलाकृती सादर करताना त्यात अक्षरशः जीव ओतून सिनेमातील व्यक्तिरेखा जिवंत केली पण या साऱ्यांमध्ये ‘थ्री बिलबोर्ड्स आउटसाइड इबिंग , मझूरी’तील सॅमची भूमिका उजवी ठरली . सॅम रॉकवेल सहायक अभिनेता जरी असला तरी देखिल त्यातील मुख्य पात्रांवर वरचढ ठरणारा अभिनय त्याने चित्रपटात सादर केला आहे . संपूर्ण सिनेमा त्याच्याच भोवती फिरावा इतका तो भूमिकेशी एकरुप झालेला दिसतो . १९८९ पासुन कार्यरत असलेल्या सॅमची कारकिर्द फार मोठी आहे . त्यामुळे या ऑस्कर स्पर्धेतील एक अनुभवी खेळाडू म्हणुन त्याच्याकडे सर्वांच्याच नजरा होत्या . पण कोणत्याही पूर्वग्रहाला बळी न पडता अभिनयावरची त्याची पकड , भूमिकेचा अभ्यास , चित्रपटातील त्याच्या बारीकसारीक हालचाली ह्या वाखाण्याजोग्या आहेत . चित्रपटाच्या आशयातील साधेपणा त्याच्या सादरीकरणात परावर्तीत झालेला दिसतो . थोडक्यात काय तर उत्कृष्ट अभिनयाचे सुरेख प्रदर्शन सॅम रॉकवेलने केल्यामुळेच तो सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता या पुरस्काराचा मानकरी ठरला आहे .


बडोद्यावर सहा विकेट्स राखून विजय तामिळनाडू संघाने विजय हजारे चषक क्रिकेट स्पध्रेच्या उपांत्य फेरीत बडोदा संघावर ६ विकेट्स राखून विजय मिळवला . या विजयासह तामिळनाडूने पाचव्यांदा विजय हजारे चषक उंचावण्याच्या दिशेने एक पाऊल पुढे टाकले आहे . बडोद्याचे २१९ धावांचे माफक लक्ष्य तामिळनाडूने ४७ . ३ षटकांत ४ बळींच्या मोबदल्यात पूर्ण केले . यष्टीरक्षक दिनेश कार्तिक आणि कर्णधार विजय शंकर यांच्या अर्धशतकी खेळींच्या जोरावर तामिळनाडूने हा विजय मिळवला . नाणेफेक जिंकून प्रथम फलंदाजीला आलेल्या बडोद्याला केदार देवधर आणि आदित्य वाघमोडे यांनी ९२ धावांची सलामी दिली . रविश्रीनिवासन साई किशोरने देवधरला बाद करून बडोद्याच्या डावाला सुरुंग लावला . त्यानंतर टप्प्याटप्प्याने बडोद्याचे खेळाडू माघारी पाठवण्याची जबाबदारी तामिळनाडूच्या गोलंदाजांनी चोख बजावली . वाघमोडेचा संघर्ष वॉशिंग्टन सुंदर याने संपुष्टात आणला . डावखुरा फिरकीपटू किशोरने ५९ धावांत ४ बळी टिपले . त्याला अश्विन क्रिस्ट , राहिल शाह व सुंदर यांनी प्रत्येकी दोन बळी टिपून चांगली साथ दिली . प्रत्युत्तरात तामिळनाडूचे ३ फलंदाज ९५ धावांवर माघारी परतले . मात्र , अनुभवी कार्तिक आणि कर्णधार शंकर यांनी संघाला विजयपथावर आणले . कार्तिकने १०७ चेंडूंत ४ चौकारांसह १०७ , तर शंकरने ६७ चेंडूंत ४ चौकारांसह नाबाद ५३ धावांची खेळी केली . सुंदरने २३ चेंडूंत २ षटकार आणि १ चौकार खेचून नाबाद २६ धावा केल्या आणि तामिळनाडूच्या विजयावर शिक्कामोर्तब केले . संक्षिप्त धावफलक बडोदा ४९ . ३ षटकांत २१९ ( केदार देवधर ४६ , आदित्य वाघमोडे ४५ , पिनल शाह ३६ ; रविश्रीनिवासन साई किशोर ४ / ५९ , अश्विन क्रिस्ट २ / २२ ) पराभूत वि . तामिळनाडू ४७ . ३ षटकांत ४ बाद २२० ( दिनेश कार्तिक ७७ , विजय शंकर नाबाद ५३ ; अतित शेठ ३ / ३६ ) , सामनावीर – दिनेश कार्तिक . निकोल्सच्या शतकाने न्यूझीलंडला सावरले वेलिंग्टन : दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या दुसऱ्या कसोटी सामन्यात हेन्री निकोल्सने पहिले कसोटी शतक झळकावताना यजमान न्यूझीलंडचा डाव सावरला . न्यूझीलंडचा संपूर्ण डाव २६८ धावांवर बाद झाल्यानंतर प्रत्युत्तरात पहिल्या दिवसअखेर आफ्रिकेने २४ धावांवर दोन्ही सलामीवीर गमावले आहेत . कॅगिसो रबाडा ( ८ ) आणि हशिम आमला ( ० ) खेळत आहेत . आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून प्रथम क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला . आफ्रिकेच्या गोलंदाजांनी पाहुण्यांचा निम्मा संघ १०१ धावांवर माघारी पाठवून कर्णधार फॅफ डू प्लेसिसचा निर्णय योग्य ठरवला . मात्र , आफ्रिकेच्या वेगवान माऱ्यासमोर निकोल्स निर्धाराने उभा राहिला . त्याने १६१ चेंडूंत १५ चौकारांसह ११८ धावांची खेळी करून संघाला दोनशे धावांचा पल्ला पार करून दिला . जे . पी . डय़ुमिनीच्या गोलंदाजीवर निकोल्स त्रिफळाचीत झाल्यानंतर न्यूझीलंडचे तळाचे फलंदाज अवघ्या ५१ धावांत तंबूत परतले . न्यूझीलंडच्या २६८ धावांचा पाठलाग करताना आफ्रिकेचीही तारांबळ उडाली . सलामीवीर स्टीफन कुक आणि डीन एल्गर हे धावफलकावर १२ धावा असताना माघारी परतले . त्यानंतर आफ्रिकेच्या फलंदाजांनी सावध खेळ करून एकही बळी पडू दिला नाही . संक्षिप्त धावफलक डय़ुमिनी ४ / ४७ , कॅगिसो रबाडा २ / ५९ ) वि . दक्षिण आफ्रिका ( पहिला डाव ) ७ षटकांत २ बाद २४ ( कॅगिसो रबाडा खेळत आहे ८ ; टीम साऊदी १ / १८ , कॉलीन डे ग्रँडहोम १ / २ ) .


‘यशराज फिल्म्स’ या बॅनरअंतर्गत साकारणाऱ्या ‘ठग्स ऑफ हिंदोस्तान’ या चित्रपटामध्ये मोठे फेरबदल झाल्याचं वृत्त ‘स्पॉटबॉय ई’ या वेबसाइटने प्रसिद्ध केलं आहे . चित्रपटाच्या संगीत दिग्दर्शन विभागात हे फेरबदल करण्यात आले असून , सध्या त्याविषयीच्याच चर्चा चित्रपटवर्तुळात रंगण्यास सुरुवात झाली आहे . सुरुवातीपासूनच शंकर - एहसान - लॉय हे त्रिकूट या चित्रपटाला संगीत देणार असल्याचं म्हटलं जात होतं . पण , आता मात्र ते या प्रोजेक्टचा भाग नसून , त्यांच्याऐवजी एका मराठमोळ्या संगीतकार जोडीच्या नावाला प्राधान्य देण्यात आलं आहे . बॉलिवूडमधील या प्रसिद्ध संगीतकार त्रिकूटाच्या एक्झिटनंतर ‘ठग्स ऑफ हिंदोस्तान’मध्ये अजय - अतुल या संगीतकार जोडीला एण्ट्री मिळाली आहे . सध्याच्या घडीला हा मोठा फेरबदल असल्याचंही म्हटलं जात आहे . चित्रपटाच्या स्क्रीप्टमध्ये काही बदल करण्यात आले . त्यावेळी शंकर - एहसान - लॉय यांनी काम करण्यास सुरु केलेल्या चालींमध्ये काही बदल करण्यास त्यांना सुचवण्यात आलं . पण , त्यांच्याकडे तितका वेळ नसल्यामुळे या चित्रपटातून त्यांना काढता पाय घ्यावा लागला . संगीत क्षेत्रात प्रेक्षकांच्या आवडीचं हे त्रिकूट ‘ठग्स…’ मधून बाहेर पडताच अजय - अतुलचं नाव या बिग बजेटसोबत जोडलं गेलं आहे . याविषयी ‘स्पॉयबॉय ई’ला दिलेल्या माहितीत एहसान म्हणाला , ‘हो आम्ही त्या प्रोजेक्टचा भाग होतो . पण , स्क्रीप्टमध्ये काही बदल केल्यामुळे परिस्थिती बदलली . वेळेअभावी आम्ही काही गोष्टींची पूर्तता करु शकलो नाही . त्यामुळे आम्ही हा प्रोजेक्ट सोडला’ . या त्रिकूटानंतर अजय - अतुलची ‘ठग्स…’मध्ये थेट एण्ट्री कशी झाली असाच प्रश्न तुमच्याही मनात घर करतोय ना ? शंकर - एहसान - लॉय यांनीच निर्मात्यांना या मराठमोळ्या संगीतकार जोडीचं नाव सुचवलं . याविषयीच सांगताना एहसान म्हणाला , ‘अजय - अतुल यांच्यासोबत काम करण्याचा अनुभव खूपच छान असतो . त्यामुळे आम्ही त्यांचं नाव पुढे केलं . त्यांच्या पुढच्या वाटालीसाठी मी त्यांना खूप शुभेच्छा देऊ इच्छितो . ’ वाचा : अभिनयाव्यतिरिक्त बॉलिवूडकरांचे ‘हे’ आहेत ‘इन्कम सोर्स’ विजय कृष्ण आचार्य दिग्दर्शित ‘ठग्स ऑफ हिंदोस्तान’ हा चित्रपटसुद्धा गतकाळातील काही घटनांचा आधार घेत साकारला जात असून , त्याचं माल्टामधील चित्रीकरण पूर्ण झालं आहे . अमिताभ बच्चन , आमिर खान , कतरिना कैफ , फातिमा सना शेख अशी तगडी स्टारकास्ट असलेला हा चित्रपट अनेकांचं लक्ष वेधतोय .


सॅमसंग कंपनीने मागील बाजूला चार कॅमेरे आणि पुढील बाजूला एक कॅमेरा असलेला एकूण पाच कॅमेऱ्यांनी युक्त गॅलेक्सी ए9 ( 2018 ) हा स्मार्टफोन भारतात लाँच केला आहे . 20 नोव्हेंबरपासून या स्मार्टफोनसाठी नोंदणी सुरू झाली असून 28 नोव्हेंबरपासून विक्री सुरू होणार आहे . मागील बाजूला चार कॅमेऱ्यांचा सेटअप ही या स्मार्टफोनची खासियत असून चार रिअर कॅमेरे असलेला हा जगातील पहिला स्मार्टफोन असल्याचं सांगितलं जात आहे . दिल्ली - एनसीआरमध्ये मंगळवारी एका कार्यक्रमात हा फोन लाँच करण्यात आला . गेल्या महिन्यात मलेशियामध्ये हा स्मार्टफोन कंपनीने सादर केला होता . जाणून घेऊया काय आहे याची खासियत आणि किंमत – Galaxy A9 अॅन्ड्रॉइड 8.0 ओरियोवर कार्यरत असेल . यामध्ये 6.3 इंचाचा फुल - एचडी + ( 1080×2280 पिक्सल ) इन्फिनिटी डिस्प्ले असेल . यामध्ये क्वालकॉम स्नॅपड्रॅगन 660 प्रोसेसर आहे . हा स्मार्टफोन 6 जीबी आणि 8 जीबी रॅम अशा दोन व्हेरिअंटमध्ये लाँच करण्यात आला आहे . यात इनबिल्ट स्टोरेज 128 जीबी असणार आहे , मायक्रो एसडी कार्डच्या मदतीने स्टोरेज 512 जीबीपर्यंत वाढवता येईल . यातील मागील बाजूला असलेला मुख्य कॅमेरा 24 मेगापिक्सलचा प्रायमरी कॅमेरा आहे , यामध्ये एलईडी फ्लॅश आणि एफ 1.7 / अपर्चरचा समावेश आहे . तर , 10 मेगापिक्सलचा दूसरा टेलीफोटो कॅमेरा आहे . यासोबत देण्यात आलेला 8 मेगापिक्सलचा अल्ट्रा - वाइड कॅमेरा 120 डिग्री लेंस आणि एफ / 2.4 अपर्चरसोबत असेल . अखेरचा म्हणजे चौथा कॅमेरा 5 मेगापिक्सलचा ( अपर्चर एफ / 2.2 ) डेप्थ कॅमेरा असेल . याशिवाय सेल्फीप्रेमींसाठी Samsung Galaxy A9 ( 2018 ) मध्ये एफ / 2.0 अपर्चर असलेला 24 मेगापिक्सलचा फ्रंट कॅमेरा देण्यात आला आहे . फेस अनलॉक , बिक्सबी असिस्टंट आणि सॅमसंग पे हे फिचर असतील . कनेक्टिव्हिटीसाठी यामध्ये 4जी व्हीओएलटीई , वाय - फाय 802.11एसी , ब्ल्यूटुथ 5.0 , यूएसबी टाइप - सी , एनएफसी आणि 3.5 एमएम हेडफोन जॅक आहेत . एक्सेलेरोमीटर , एंबियंट लाइट सेंसर , जायरोस्कोप , मॅग्नेटोमीटर , प्रॉक्सिमिटी सेंसर आणि आरजीबी लाइट सेंसर हे फिचर देखील असतील . याशिवाय फास्ट चार्जिगला सपोर्ट करेल अशी 3800 एमएएच पावरची बॅटरी यामध्ये असणार आहे . या स्मार्टफोनच्या 6 जीबी रॅम व्हेरिअंटची किंमत 36 हजार 990 रुपये ठेवण्यात आली आहे . तर 8 जीबी रॅम व्हेरिअंटची किंमत 39 हजार 990 रुपये ठेवण्यात आली आहे . ब्लॅक , ब्ल्यू आणि पिंक या तीन रंगांमध्ये हा स्मार्टफोन उपलब्ध असणार आहे .


सरळ वळण दरमहा जितके पैसे येतात , त्यातले बरेचसे गुंतवणुकीच्या छोटय़ा - मोठय़ा बरण्यांमध्ये लुप्त होत असताना जरा वाईट वाटतं . पण ही सगळी खटपट आयुष्याचा गाडा सुरळीत हाकण्यासाठीच असते , याची जाणीव तो गाडा अडखळला की मगच होते . गुंतवणूक हा नावाप्रमाणेच गुंतागुंतीचा विषय आहे . हा गुंता कधी सुरू झाला हे कळायच्या आतच आपण त्यात गुंतलेले असतो . भावनिक गुंतवणूक हा एक वेगळा प्रांत झाला . पण इथं जो विषय सुरू आहे तो आहे आर्थिक गुंतवणुकीचा . मुळात जन्माला आल्या आल्या ज्याप्रमाणे एक आडनाव आपोआप लागतं , त्याचप्रमाणे त्या आडनावाची आणखी एक एफडीही काढली जात असावी . जन्माचा दाखला आणि त्या एफडीची पावती हे दोन्ही कागद म्हणजे मनुष्य जिवंत असून या ग्रहावर अस्तित्वात आहे याचाच पुरावा मानला जाऊ शकतो . असो . थोडक्यात काय , तर काही कळायच्या आधीच आपल्या पडत्या काळाची सोय जन्मदाते करून ठेवत असतात . त्यांच्या दूरदृष्टीचे , जाणतेपणाचे मानावे तेवढे आभार कमीच . पण ही जी सोय आहे ती आपली आपण कशी काय जोपासायची याचं ज्ञान येण्यासाठी पावतीचा कागद जुना व्हायला लागतो . वाढत्या वयासोबत कधी या पावत्या वाढत जातात तर कधी बँकेची खाती . व्यवहारज्ञान येईपर्यंत हे सगळे आर्थिक व्यवहार जन्मदातेच करीत असतात . आपल्या नावावर घेतलेले शेअर्स हे प्रकरण नेमकं काय आहे याची कल्पना मिसरूड फुटेपर्यंत काही येत नाही . आणि व्याजाची गणितं ही धक्के खाल्ल्याशिवाय कळत नाहीत . शाळेत शिकलेली आकडेमोड नसानसांमध्ये रुजण्यासाठी वेळ लागतो . अगदी कॉलेजात जायला लागल्यावरसुद्धा हा मामला गोंधळून टाकणारा असतो . कधीमधी छोटे - मोठे प्रयत्न सुरू असतात . वेबसाइट्सचं पेव फुटल्यानंतर एक व्हच्र्युअल शेअर बाजाराची वेबसाइट आली होती . त्यावर थेट पैशाचे व्यवहार न करता प्रशिक्षणासाठी शेअर्सची खरेदीविक्री करता यायची . कॉलेजात असताना हा प्रकार भारी वाटायचा . त्यामुळे त्याची प्रचंड क्रेझ होती . चार भिंतींच्या आड मिळालेल्या शिक्षणापेक्षा या आभासी विश्वाने दिलेले धडे खरे शिक्षण देऊ न गेले . पण या गुंतवणुकीचे खरे प्रशिक्षण वर्ग सुरू झाले ते घडय़ाळाच्या काटय़ाला जुंपून घेतल्यानंतर . महिन्याअखेरीला येणाऱ्या लक्ष्मीचं नियोजन कसं करायचं , तिची वृद्धी कशी करायची हे जन्मदाते आणि काही नजीकच्या मित्रांकडूनच शिकायचं असतं . अर्थात त्यासाठी काही संस्थाही आहेत . पण आपुलकी आणि निःस्वार्थ भावनेने मिळालेलं शिक्षण पवित्र असतं म्हणे ( कोण म्हणे ते माहीत नाही ) . विमा , एसआयपी , म्युच्युअल फंड्स वगैरे कानाला भारी वाटणारे शब्द वापरात आणायची वेळ आली तेव्हा पंचाईत झाली . पीएफ , ईपीएफ , पीपीएफ यांसारख्या फकारान्त संकल्पना अंगवळणी पडण्यासाठी वेळप्रसंगी घरच्यांच्या शिकवण्याही लावल्या . पण कसंय ना , की पैसा खेळत ठेवण्यासाठी हे गुंतवणुकीचे खेळ करावे लागतात . बाकी आरडी , पोस्ट वगैरे प्रकार म्हणजे जादूचे कप्पे . लहानपणी कुणी नातलग आले की ते हाताच्या मुठीत दहा - विसाची , कधी कधी पन्नासाची नोट ठेवून द्यायचे . मग त्या नोटा वही - पुस्तकात , एखाद्या पाकिटात दडवून ठेवल्या जायच्या . कधी कधी एखाद्या विजारीच्या खिशात राहून जायच्या . आणि मग काही दिवसांनी , महिन्यांनी अचानक हाताला नोटा लागायच्या . कुठल्याशा जाहिरातीत म्हटल्याप्रमाणे छोटी छोटी खुशियों की जमापूँजी ती हीच . तेव्हा होणारा आनंद हा आरडी , पोस्टसारख्या संकल्पनांमधून जिवंत राहिला आहे . बाकी मागे राहिलेलं बालपण म्हणजे मोडलेल्या एफडीसारखं आहे . असो . टप्प्याटप्प्याने माणूस या प्रांतात तरबेज व्हायला लागतो तसतसा त्याचा आत्मविश्वास वाढू लागतो . हे एसआयपी , फंड्स वगैरे म्हणजे बालवाडीतल्या संकल्पना वाटायला लागतात . भविष्याचा विचार करताना ते जर का सुदृढ , सशक्त आणि तब्येतीत रंगवायचं असेल तर मग गुंतवणूकही तशीच बलवान लागते असा कानमंत्र आप्तेष्ट देतात . आणि मग मोर्चा सोनं , चांदी , रिअल इस्टेटकडे वळायला लागतो . तसं तर सोन्याचांदीमधली गुंतवणूक हीदेखील टँहँऽऽऽ सोबतच होत असते . करगोटी , वळे इथून सुरू होत होत भिकबाळीमार्गे सोन्याची साखळी तयार होत असते . पण स्वतःहून स्वतःच्या पैशांनी जेव्हा सोने खरेदी होते तेव्हा मात्र बराच विचारविमर्श होतो . मुळात सोन्यामधली गुंतवणूक हा प्रकार मुलांना ( यामध्ये कुठेही लिंगभेद करायचा उद्देश नाही . कृपया भावना दुखावून घेऊ नयेत . ) कळायला जरा उशीर लागतो . अर्थात हा नियम काही सरसकट लागू होत नाही . पण आपल्याकडे सोनं म्हणजे मुलींचा प्रांत आणि रिअल इस्टेट म्हणजे मुलांचा अशी अलिखित विभागणी करून ठेवलेली असते . या समजाला छेद देत दोन्हीकडे व्यापारी माल या नजरेने जो पाहतो तोचि साधू ओळखावा . दहावीला भूमितीच्या पेपरात चार विभाग असायचे . सुरुवातीचे दोन विभाग बऱ्यापैकी सोपे असायचे . सी आणि डी विभागतल्या आकृत्या मात्र डोकं फिरवणाऱ्या असायच्या . त्यांची क्षेत्रफळं , परिमिती , कोनाचे अंश काढता काढता मेंदूच्या त्रिज्येचा भोज्जा उडालेला असायचा . रिअल इस्टेटमधली गुंतवणूक म्हणजे हे सी आणि डी विभाग . या विभागातले प्रश्न सोडवावे तर लागतातच . नाहीतर गुणांचं क्षेत्रफळ कमी भरतं . पण ते सोडवण्यासाठी बरीच डोकेफोड करावी लागते . घर घेतानाची धावाधाव आणि तडफड ही तशीच काहीशी असते . त्यात पुन्हा मुलांचं लग्न वगैरे व्हायचं असेल तर ही गुंतवणूक म्हणजे असलीच पाहिजे असा काहीसा समज . लाडवांचा मोठा डबा भरताना इतर लहानसहान डब्यांमधले लाडू जसे योगदान देतात तसे मग आरडी , शेअर्स , एफडी , सोनं वगैरे एकत्रित येऊन एक रक्कम उभी करतात . आणि मग त्या रकमेसह कर्ज नावाच्या भुताला अगत्याचं निमंत्रण पाठवलं जातं . हे सगळे सोपस्कार पार पडले की मग हफ्त्याच्या अक्षता दर महिन्याला पडायला लागतात . जोपर्यंत घराचे हप्ते सुरू होत नाहीत तोपर्यंत खऱ्या अर्थाने गुंतवणूक होत नसते असं म्हणतात ( हे असं कोण म्हणतं काय माहीत . जे कुणी हे असं सगळं ‘म्हणे’वाले आहेत त्यांना विशेष नैपुण्य पुरस्कारच बहाल केला पाहिजे . ) मध्यंतरी बिटकॉइनला चमक आली तेव्हा नाक्यावर चर्चेला उधाण आलं होतं . या नवीन प्रकारामध्येही थोडी घुसखोरी करावी म्हणून अनेकजण प्रयत्न करत होते . पण मग नंतर या गुंतवणुकीमधला धोका लक्षात आल्यावर अनेकांनी माघार घेतली . मुळातच गुंतवणूक हा प्रकारच धोका पत्करण्याचाच मार्ग असतो . फक्त हा धोका नियोजनपूर्ण धोका , म्हणजे ज्याला इंग्रजीत कॅलक्युलेटेड रिस्क म्हणतात , असा असतो . कमवलेल्या पैशाचा योग्य रीतीने विनियोग होत असतानाच त्याची वाढ कशी करायची हे योग्य वयात कळणंच गरजेचं असतं . म्हणूनच नोकरीला लागलं रे लागलं की घरचे कसले कसले फॉर्मस् भरायला देतात . त्यावर सह्या करताना कटकट वाटत असते . दरमहा जितके पैसे येतात , त्यातले बरेचसे हे छोटय़ा - मोठय़ा बरण्यांमध्ये लुप्त होत असताना जरा वाईट वाटतं . पण ही सगळी खटपट ही आयुष्याचा गाडा सुरळीत हाकण्यासाठीच असते , याची जाणीव तो गाडा अडखळला की मगच होते . त्यामुळे आरोग्याचा विमा असो , की एसआयपीचे हप्ते असोत , हा गुंता जितका मोठा तितका चांगला . कारण प्रपंचात उद्भवणारे बरेचसे प्रश्न अनेकदा हा गुंताच सोडवत असतो . पुष्कर सामंत – response . lokprabha @ expressindia . com / @ pushkar _ samant सौजन्य – लोकप्रभा