कधी एखाद्या सहलीला जाण्यासाठी तर कधी कामानिमित्त नाहीतर नातेवाईकांकडे जाण्यासाठी आपण रेल्वेने प्रवास करतो . रेल्वे प्रवासाला जास्त वेळ लागत असला तरीही तो आरामदायी असतो . याशिवाय रेल्वेचा प्रवास फारसा खर्चिकही नसतो . मात्र रेल्वेने प्रवास करत असताना काही किमान नियम पाळणे आवश्यक असते . यासाठी त्या नियमांची पुरेशी माहितीही असायला हवी . त्यामुळे आपला रेल्वे प्रवास जास्त सुखाचा होऊ शकतो . आता काय आहेत हे नियम आणि ते पाळल्यामुळे आपला काय फायदा होतो याविषयी… १ . मधली सीट वापरण्याची वेळ रेल्वेमध्ये थर्ड एसी आणि स्लिपरसाठी ३ सीट असतात . यामध्ये वरच्या दोन सीटवरील लोक दिवसा खालच्या सीटवर एकत्र बसतात . मधले सीट जर वर केले तर खालच्या सीटवरील लोकांना व्यवस्थितपणे बसता येत नाही . त्यामुळे यासाठी रेल्वे प्रशासनाने विशेष नियम केला आहे . त्यानुसार प्रवाशांना रात्री १० ते सकाळी ६ या वेळातच मधले सीट उघडता येईल असे स्पष्टपणे म्हणण्यात आले आहे . त्यानंतरही प्रवाशाने हे सीट उघडे ठेवले तर ते नियमाच्या विरोधात असल्याने या प्रवाशाच्या विरोधात तक्रार होऊ शकते . २ . श्रेणी अपडेट करता येणार तुम्ही तिकीट काढल्यानंतर काही वेळा ते वेटिंगवर असते . स्लीपरमध्ये तिकीट वेटिंगवर असेल आणि थर्ड एसीमध्ये जागा रिकाम्या असतील तर तुम्हाला ही सीट मिळू शकतात . थर्ड एसीमध्येही सीट नसतील तर सेकंड एसीमध्ये जागा असल्यास तिथे जागा नक्की होऊ शकते . ही सुविधा रेल्वेने नव्याने सुरु केली असून ती ग्राहकांसाठी अतिशय फायदेशीर आहे . विशेष म्हणजे ही अपग्रेड करण्याची सुविधा प्रवाशांना मोफत देण्यात आली आहे . मात्र रेल्वे आरक्षण करताना सीट अपग्रेडेशन असा एक पर्याय असतो . त्यावर क्लिक केल्यासच ही सुविधा मिळू शकते . ३ . रेल्वेला उशीर झाल्यास पैसे परत आपल्याकडे अनेकदा विविध कारणांनी रेल्वे उशीरा येतात . यामध्ये रेल्वेला तीन तासांहून जास्त वेळ उशीर झाला आणि तुम्ही तिकीट रद्द केले तर तुम्हाला तिकिटाची पूर्ण रक्कम परत मिळते . यामध्ये एकही रुपया कापला जात नाही . मात्र रेल्वेला उशीर झालेला नसला आणि आपण तिकीट रद्द केले तर २५ ते ५० टक्केच रक्कम परत मिळते . ४ . ओळखीचा वैध पुरावा तुम्ही रेल्वेने प्रवास करत असाल तर तुमच्याकडे तुमच्या ओळखीचा पुरावा असणे आवश्यक असते . हा पुरावा म्हणून तुमच्याकडे आवश्यक ती कागदपत्रे नसतील तर तुम्ही आरक्षित केलेल्या जागेवर हक्क सांगू शकत नाही . त्यामुळे विना ओळखपत्र प्रवास करणे रेल्वेच्या नियमांनुसार चुकीचे आहे .


जिओने टेलिकॉम क्षेत्रात येऊन दोन वर्षे पूर्ण झाल्यानिमित्त ग्राहकांना मोफत डेटा आणि कॅशबॅक ऑफर देण्याची घोषणा केली आहे . आता जिओची प्रतिस्पर्धी एअरटेलने आपल्या प्रीपेड ग्राहकांसाठी एक नवा पॅक सादर केला आहे . नवीन एअरटेल रिचार्जची किंमत ४१९ रूपये असून या पॅकमध्ये ग्राहकांना १ . ४ जीबी डेटा दररोज मिळेल . एअरटेल ग्राहकांना आधीपासूनच ३९९ रूपये आणि ४४८ रूपयाचा रिचार्ज पॅक देत आहे . या दोन्ही पॅकची किंमत क्रमशः ७० दिवस आणि ८२ दिवसांसाठी आहे . ४१९ रूपयाचा एअरटेल रिचार्ज पॅक कंपनीच्या अधिकृत वेबसाइट आणि अॅपच्या माध्यमातून घेता येईल . या पॅकची वैधता ७५ दिवस आहे . ग्राहकांना या पॅकमध्ये अमर्यादित लोकल , एसटीडी कॉल ( दररोज ३०० मिनिट आणि प्रत्येक आठवड्याला १००० मिनिट ) मिळतात . ग्राहकांना या रिचार्ज पॅकमध्ये मोफत नॅशनल रोमिंग आणि १०० एसएमएस मिळतात . एअरटेल टीव्ही अॅपचे अॅक्सेसही या पॅकबरोबर मिळेल . रिलायन्स जिओच्या ३४९ रूपयाच्या रिचार्जमध्ये १ . ५ जीबी डेटा मिळतो . या ७० दिवसांच्या व्हॅलिडिटीच्या या पॅकमध्ये अमर्यादित व्हाइस कॉल आणि १०० एसएमएस दररोज मिळतात . त्याचबरोबर जिओ अॅप्सचे अॅक्सेसचाही मोफत लाभ घेता येईल . सध्या मिळत असलेल्या जिओ ऑफरअंतर्गत ३०० रूपये आणि त्याहून अधिकच्या रिचार्जवर ५० रूपये कॅशबॅक मिळेल . म्हणजे याची प्रभावी किंमत घटून २४९ होते .


व्हॉट्सअॅपवरील अफवा पसरवणाऱे आणि खोटे संदेश रोखण्यासाठी व्हॉट्सअॅपने मोठे पाऊल उचलले असून भारतासाठी कंपनीने तक्रार निवारण अधिकाऱ्याची नियुक्ती केली आहे . व्हॉट्सअॅपने कोमल लाहिरी या महिला अधिकाऱ्यावर ही जबाबदारी सोपवली आहे . कोमल लाहिरी अमेरिकतूनच भारतातील व्हॉट्सअॅप मेसेजवर नजर ठेवणार आहेत . त्यामुळे आता व्हॉट्सअॅपवर फिरणाऱ्या फेक मेसेजसंदर्भात युजर्सना कोमल लाहिरी यांच्याकडे तक्रार नोंदवता येणार आहे . व्हॉट्सअॅपकडून भारतासाठी तक्रार निवारण अधिकाऱ्याची नियुक्ती भारतात गेल्या काही काळात अनेक अफवा पसरवणाऱ्या खोट्या मेसेजेसमुळे जमावाकडून मारहाणीच्या अनेक घटना घडल्या होत्या , यामध्ये मारहाण झालेल्या व्यक्तींचा बेदम मारहाणीमुळे मृत्यू झाला होता . या घटनानंतर भारताने व्हॉट्सअॅपला असे अफवांचे मेसेज रोखण्यासाठी प्रयत्न करण्यासंदर्भात चर्चा झाली होती . त्यानंतर व्हॉट्सअॅपने हे पाऊल उचलले आहे . त्यामुळे आता युजर्सना व्हॉट्सअॅप वापरताना काही मदत लागली तर त्यांनी मोबाईल अॅपवरून , मेलद्वारे किंवा पत्र लिहून मदत मागता येणार आहे . यानिमित्ताने कोमल लाहिरी यांच्या नावाची चर्चा सुरु झाली असून त्यांच्याबद्दल थोडी माहिती जाणून घेऊयात . कोमल लाहिरी यांच्या लिंकडिनवरील प्रोफाइलनुसार , मार्च २०१८ पासून त्या व्हॉट्सअॅप सोबत ग्लोबल ऑपरेशन अॅण्ड लोकलायजेशनच्या सीनिअर डायरेक्टर म्हणून काम करत आहेत . त्यांना अर्थ आणि सुरक्षेचा चांगला अनुभव आहे . व्हॉट्सअॅपच्या आधी त्यांनी फेसबुकसोबत काम केलं आहे . ऑगस्ट २०१४ मध्ये त्यांनी फेसबुकसोबत काम सुरु केलं . आधी त्यांना प्रोडक्ट प्लानिंग अॅण्ड ऑपरेशन ऑफ शेअर्ड सर्व्हिसेसच्या डायरेक्टपरदी नेमण्यात आलं . यानंतर त्यांना सीनिअर डायरेक्टर पद देण्यात आलं . जवळपास दोन वर्ष नऊ महिने कम्युनिटी ऑपरेशन्स अॅण्ड हेड ऑफ कम्युनिटी सपोर्टच्या सीनिअर डायरेक्टर म्हणून त्यांनी काम पाहिलं . कोमल यांनी ग्लोबल ऑनलाइन पेमेंट कंपनी PayPal मध्येही सीनिअर डायरेक्टर म्हणून काम केलं आहे . सहा महिन्यांच्या कालावधीत त्यांनी अनेक पदांवर काम केलं . कोमल यांनी पुणे विद्यापीठातून बीकॉम केलं आहे . तर सेंट क्लारा युनिव्हर्सिटीतून एमबीए केलं . कोमल लाहिरी यांना ईमेल किंवा एसएमएस करुन करु शकता संपर्क फेसबुकच्या मालकीच्या असलेल्या व्हॉट्सअॅपने आपली वेबसाईटही अपेडट केली आहे . यामध्ये या तक्रार निवारण अधिकाऱ्याची नियुक्ती करण्यात आल्याचा उल्लेख करण्यात आला आहे . यामध्ये त्यांनी सांगितलं आहे की , युजर मोबाइल अॅप किंवा ईमेलचा वापर करत कोमल यांच्याशी संपर्क साधू शकतात . यानंतर कोमल युजरची मदत करतील . कोमल लाहिरी यांना आधी फेसबुक आणि इन्स्टाग्राममध्ये काम केलं असून कम्युनिटी ऑपरेशनमध्ये सीनिअर डायरेक्टर राहिल्या आहेत . तिथे त्यांनी चार वर्ष काम केलं होतं . कशी करायची तक्रार ? युजर्ससाठी अॅपच्या सेटिंगमध्ये हेल्प फिचरमध्ये कॉन्टॅक्ट असा पर्याय देण्यात आला आहे . युजर या माध्यमातून थेट कंपनीच्या सपोर्ट टीमशी संपर्क साधू शकतात . जर त्यांना तक्रार पुढे न्यायची असेल तर थेट तक्रार अधिकाऱ्याशी संपर्क साधला जाऊ शकतो . पुढील वर्षी भारतात निवडणुका येऊ घातल्या आहेत . या पार्श्वभूमीवर व्हॉट्सअॅपच्या माध्यमातून खोटे मेसेज व्हायरल होऊ नयेत यासाठी सरकारने फेसबूक , व्हॉट्सअॅप , ट्विटर यांसारख्या सोशल मीडियांबाबत कडक पावले उचलली आहेत .


बऱ्याच वर्षांच्या रिलेशनशिपनंतर सेलिब्रिटींचे ब्रेकअप झाल्याचं आपण अनेकादा पाहिलंय . ब्रेकअपनंतरही या कलाकारांनी त्याची मैत्री कायम ठेवल्याचीही उदाहरणं आपल्यासमोर आहेत . पण , सुशांत सिगं राजपूत आणि अंकिता लोखंडे मात्र याला अपवाद ठरत आहेत . अंकिता तिच्या पूर्वाश्रमीच्या प्रियकराचा म्हणजेच सुशांतचा चेहराही पाहू इच्छित नाहीये . सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार जरी सुशांत आणि अंकिताच्या भेटीगाठींच्या चर्चा असल्या तरीही अंकिता मात्र त्याला भेटण्याच्या मनस्थितीत नाहीये . अंकिताने आपल्या काही खास मित्रमंडळींना सुशांतला न भेटण्याचा आणि त्याच्याशी एकही शब्द न बोलण्याचा ठाम निर्णय सांगितला आहे . ब्रेकअपनंतर अंकिता सुशांतच्या आयुष्यातून निघून गेली . त्यामुळे तिच्या आणि सुशांतच्या भेटण्याच्या चर्चा खोट्या आहेत असंच तिचं म्हणणं आहे . कामाच्या निमित्ताने सुशांतला भेटण्यास तिची काहीच हरकत नाहीये . कारण सध्यातरी अंकिता तिच्या करिअरवर लक्ष केंद्रित करत असून , बॉलिवूड पदार्पणासाठी फारच उत्सुक आहे . या साऱ्यामध्ये तिला सुशांत आणि क्रितीच्या बहुचर्चित प्रेमप्रकरणाची पूर्ण कल्पना असून , त्या गोष्टाला ती फारसं महत्त्व देत नाही . वाचा : … . म्हणून राजेश खन्ना यांनी बदलली होती त्यांच्या वरातीची वाट कंगना रणौतच्या ‘मणिकर्णिका : द क्वीन ऑफ झांसी’ या चित्रपटातून अंकिता बॉलिवूडमध्ये पदार्पण करण्यासाठी सज्ज झाली आहे . तेव्हा आता खासगी आयुष्य आणि रिलेशनशिपपेक्षा अंकिता तिच्या करिअरलाच प्राधान्य देत असल्याचं पाहायला मिळतंय . ‘पवित्र रिश्ता’ या मालिकेतून अंकिता नावारुपास आली होती . याच मालिकेच्या सेटवर सुशांत सिंग राजपूतसोबत ती रिलेशनशिपमध्येही आली त्यानंतरच्या काळात हे दोघं अनेक वर्षे लिव्ह इनमध्ये होते . पण , काही कारणास्तव त्यांच्या नात्यात दुरावा आला आणि प्रेक्षकांची ही लाडकी जोडी कायमची वेगळी झाली .


उंटीणीचे दूध हे मधुमेह , स्वमग्नता , संधिवात यावर गुणकारी असते , असा दावा नॅशनल रीसर्च सेंटर ऑन कॅमल या बिकानेर येथील संस्थेचे संचालक डॉ . एन . व्ही . पाटील यांनी केला आहे . त्यांनी सांगितले , की उंटीणीच्या दुधात प्रथिने , जीवनसत्त्वे व अँटी ऑक्सिडंट अधिक असतात , त्यामुळे ते गुणकारी ठरते . गाय किंवा बकरीच्या दुधापेक्षा उंटीणीच्या दुधाची चव वेगळी असते . त्याचा वापर औषधासाठी केला जातो . त्यामुळे या दुधाचा खप वाढला आहे . २०१६ - १७ मध्ये संस्थेकडून स्वमग्नता व मतिमंद अशा १०८ मुलांवर उंटीणीच्या दुधाचा प्रयोग करण्यात आला असता त्यांच्यात ३० . २२ टक्के सुधारणा दिसून आली . उपचारापूर्वीच्या मुलांच्या ७५ गुणांकाच्या मुलात ४३ ते ५८ टक्के सुधारणा दिसून आली . तर ९० गुणांक असलेल्या मुलांमध्ये ३४ टक्के सुधारणा दिसून आली . देशात उंटांची संख्या ४ लाख असून त्यातील ८२ टक्के राजस्थानात आहेत . त्यांची संख्या कमी होत चालली आहे . उंटीणीचे दूध गुणकारी असूनही त्याची निर्यात करण्यात अडचणी आहेत , शिवाय अमूल कंपनीशी याबाबत चर्चा सुरू आहे . उंटीणीच्या दुधातून २०१७ - १८ मध्ये ११ . ९८ लाखांचा महसूल मिळाला होता तो २०१३ - १४ मध्ये ३ . ३७ लाख होता . उंटीणीच्या कच्च्या व पाश्चारीकरण केलेल्या दुधाचा खप २०१३ - १४ पासून अनुक्रमे ७९ टक्के व १११ टक्के वाढला आहे . उंटीणीच्या दुधाला देशातून मागणी वाढत आहे . २०१३ - १४ मध्ये ५०८८ लिटर दूध विकले गेले तर २०१७ - १८ मध्ये ९१२४ लिटर दूध विकले गेले होते . c


राष्ट्रीय डर्ट ट्रॅक मालिकेत पुण्याच्या ऋग्वेद बारगुजेने वरिष्ठ , तर युवराज कोंडे देशमुखने ज्युनियर गटात विजेतेपद मिळविले . अनुभवी पिंकेश ठक्कर दोन गटांत विजेता ठरला , तर लोकेश भोसलेने नवोदित गटात बाजी मारली . ऋग्वेदने पहिल्या मोटोत पहिला , तर दुसऱ्या मोटोत दुसरा क्रमांक मिळविला . दुसरी शर्यत नाशिकच्या यश पवारने जिंकली , पण एकूण क्रमवारीत ऋग्वेदचे ११४ , तर यशचे १०१ गुण झाले . युवराजने तिसरा क्रमांक मिळविला . ज्युनियर गटात युवराजने ६० गुणांसह वर्चस्व राखले . सार्थक चव्हाण दुसरा आला . ऋग्वेदने सांगितले की , पहिल्या शर्यतीत मी सुरवात चांगली करीत आघाडी घेतली . ती शेवटपर्यंत टिकविली . दुसऱ्या शर्यतीत मात्र सुरवात चांगली झाली नाही . त्यामुळे धोका न पत्करता दुसरा क्रमांक टिकविण्यावर लक्ष केंद्रित केले . मद्रास मोटर स्पोर्टस क्लबच्या ट्रॅकवर प्रथमच डर्ड ट्रॅक स्पर्धा पार पडली . सहाशे मीटरवर दोन मोठे डावे कॉर्नर आणि एस आकाराचे दोन अडथळे होते . निकाल - ज्युनियर - युवराज कोंडे देशमुख ( पुणे ) , सार्थक चव्हाण ( पुणे ) , श्लोक घोरपडे ( सातारा ) . नवोदित - पहिली शर्यत - लोकेश भोसले ( पुणे ) , श्रीनिवास कोकाटे ( इचलकरंजी ) , अश्पाक मुलाणी ( सांगली ) . दुसरी शर्यत - श्रीनिवास कोकाटे , लोकेश भोसले , अश्पाक मुलाणी . खुला गट क - पहिली शर्यत - पिंकेश ठक्कर ( पुणे ) , लोकेश भोसले ( पुणे ) , श्रीनिवास कोकाटे ( इचलकरंजी ) . दुसरी शर्यत - पिंकेश ठक्कर , लोकेश भोसले , श्रीनिवास कोकाटे . खुला गट ब - पहिली शर्यत - पिंकेश ठक्कर ( पुणे ) , श्रीनिवास कोकाटे ( इचलकरंजी ) , लोकेश भोसले ( पुणे ) . दुसरी शर्यत - पिंकेश ठक्कर ( पुणे ) , लोकेश भोसले ( पुणे ) , अश्पाक मुलाणी ( सांगली ) . खुला गट अ - पहिली शर्यत - ऋग्वेद बारगुजे ( पुणे ) , यश पवार ( नाशिक ) , युवराज कोंडे देशमुख . दुसरी शर्यत - यश पवार ( नाशिक ) , ऋग्वेद बारगुजे ( पुणे ) , युवराज कोंडे देशमुख ( पुणे ) .


सध्या सगळ्यात जास्त कोणत्या सिनेमाबद्दल बोलले जात असेल तर तो म्हणजे ‘ऐ दिल है मुश्किल’ . हा सिनेमा येत्या दिवाळीत प्रदर्शित होणार की नाही , फवादची भूमिका सिनेमात ठेवली जाणार की त्यावर कात्री लागणार अशा अनेक विषयांमुळे हा सिनेमा सध्या चर्चेत आहे . रणबीर कपूर आणि ऐश्वर्या राय बच्चन यांची हॉट केमिस्ट्री हाही अनेक दिवसांपासूंनचा चर्चेचा विषय होताच . नुकतेच सिनेमाच्या शूटिंगच्यावेळी एक व्हिडिओ व्हायरल झाला होता . या व्हिडिओमध्ये सिनेमाची अभिनेत्री अनुष्का शर्मा हिरोच्या म्हणेज रणबीरच्या कानाखाली मारताना दिसत आहे . या व्हिडिओमध्ये रणबीर आणि अनुष्का अयान आणि अलीजे या व्यक्तिरेखा साकारत आहेत . या सिनेमात त्यांची सर्वोत्तम केमिस्ट्री दाखवण्यात आली आहे . १ मिनीटे ३७ सेकंदाच्या या व्हिडीओत रणबीर आणि अनुष्काची पडद्यामागची मस्ती दाखवण्यात आली आहे . या व्हिडिओमध्ये अनुष्का रणबीरला जोरदार कानाखाली मारते , ज्यामुळे रणबीरला रागही आला होता . व्हिडिओमध्ये रणबीर अनुष्कावर रागवताना दिसत आहे . अनुष्काला ‘मस्करी करायचीही काही हद्द असते’ असे रणबीरने सुनावले . रणबीरच्या या बोलण्याने अनुष्कालाही राग आला . मी हे जाणीवपूर्वक केलेलं नाही असं ती रणबीरला म्हणाली . त्यानंतर तिने त्यासाठी माफीही मागीतली .


रिमा मूळची पुण्याची . पण मुंबईत ती गिरगावात आंबेवाडीत राहायची . तेव्हाची ती नयन विष्णू भडभडे . बालकलाकार ते चरित्र नायिका अशी खूपच मोठी वाटचाल करुनही रिमा कधीच गिरगावाला विसरली नाही . याचा प्रत्यय दोनच वर्षांपूर्वी याच गिरगावातील टोपीवाला व्याख्यानमालेत तिची जाहीर मुलाखत घेताना आला . साधारणपणे १९८५ च्या आसपास रिमा गिरगाव सोडून अंधेरीत राहायला गेली . तोपर्यंत ती अभिनयाच्या क्षेत्रात नावारूपास येत होती . आपल्या या चौफेर वाटचालीनंतरही तिची गिरगावची ओढ व आठवण कायम असल्याचा छानसा प्रत्यय आला . खूप वर्षांनी गिरगावात आल्याने कसे वाटले , काय भावना आहेत , असा पहिलाच प्रश्न मी करताच तिने श्रोत्यांवर एक नजर टाकत म्हटलं की इथं बाहेर जे बसस्टॉप आहेत तिथं बससाठी रांग लावण्यापासूनच्या माझ्या खूपच आठवणी आहेत . समोरच मॅजेस्टिक चित्रपटगृहात किती तरी मराठी चित्रपट मी पाहिलेत . याच गिरगावातील साहित्य संघ मंदिरात मी अनेक नाटकं पाहिलीत . आणि कालांतराने तिथंच नाट्यप्रयोगही केले . गिरगावातील चाळ संस्कृती , तेथील माणुसकी व चांगुलपणाचा अनुभव घेतलाय . महत्त्वाचे म्हणजे सर्वानी मिळून मिसळून सण साजरे करण्याची पद्धत . गोकुळाष्टमी , गणेशोत्सव , रंगपंचमी सगळं काही चांगलंच आठवणीत आहे . त्यावेळी गिरगावपासून जास्त लांब जायला आईची परवानगी नसे . तरी मी ग्रँटरोडला सुपर चित्रपटगृहात अवघ्या एक रुपयात कोणता तरी चित्रपट पाहायला भावाबरोबर गेले हे आईला कळल्यावर आईने केलेली शिक्षा आजही मला लक्षात आहे . गिरगावातील त्या आठवणी मी कधीच विसरणार नाही . विरकर हॉटेलपासून कुलकर्ण्यांच्या भजीपर्यंत कोणतीच गोष्ट मुळचा गिरगावकर जगात कुठेही गेला तरी विसरणे शक्यच नाहीत . मला संपूर्ण कारकिर्दीत गिरगावने दिलेले संस्कार व सभ्यता कायम उपयोगात आली . रिमा अगदी मनापासून भरभरून बोलली व ही जाहीर मुलाखत खूपच रंगली . ज्येष्ठ अभिनेत्री रिमा लागू यांचे निधन गेल्याच महिन्यात पुन्हा एकदा रिमाचे गिरगावात येणे झाले . स्थानिक शिवसेना शाखेने ‘कट्टर गिरगावकर’ या पुरस्काराने विविध क्षेत्रांतील मान्यवरांना गौरवले . तेव्हा रिमा येणे स्वाभाविक होतेच . या निमित्ताने पुन्हा रिमाची भेट झाली . योगायोगाने रिमाचा हा शेवटचा पुरस्कार ठरलाय . VIDEO : रिमा लागू यांचे चित्रपटांतील गाजलेले सीन मराठी हिंदी चित्रपटसृष्टीत विविध कारणास्तव रिमाची नेहमीच भेट होई . राजदत्त दिग्दर्शित ‘माझं घर माझा संसार’पासून ( १९८४ ) आमच्या अगणित भेटी झाल्यात . आपलं नवीन काय चाललंय हे अगदी उत्साहात सांगतानाच पटकन एखाद्या जुन्या आठवणीत रमणे हे तिचे विशेष होते . ‘मैने प्यार किया’पासून ( १९८८ ) रिमाने हिंदी चित्रपटातील ग्लॅमरस आई ही प्रतिमा रुजवली . त्याच रिमाने महेश मांजरेकर दिग्दर्शित ‘वास्तव’मध्ये ( १९९९ ) आपल्या गॅगस्टर पुत्रावर ( संजय दत्त ) गोळी चालवणाऱ्या करारी आईचीही भूमिका साकारली . रिमाची अष्टपैलू वाटचाल खूपच मोठी व वैशिष्ट्यपूर्ण . आता फक्त त्याच्या आठवणीच राहिल्यात… नाटक , चित्रपट व मालिकांसह तिने सामाजिक सांस्कृतिक बांधिलकी जपली होती . मराठी व हिंदीसह गुजराती रंगभूमीवरदेखील भूमिका साकारल्या होत्या . कन्नड व भोजपुरी चित्रपटातूनही भूमिका केल्यात . हिंदी चित्रपटसृष्टीत कुठेही भेटली तरी आवर्जून मराठीतच बोलणार हेदेखील तिचे विशेष होतं ! – दिलीप ठाकूर


इंदूरः न्यूझीलंडविरुद्धच्या तिसऱ्या कसोटीमध्ये कारकिर्दीतील सर्वोत्तम कामगिरी करणारा भारताचा अव्वल फिरकीपटू आर . आश्विन आता कसोटीतील गोलंदाजांच्या क्रमवारीत पुन्हा पहिल्या क्रमांकावर दाखल झाला आहे . आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने आज ( बुधवार ) जाहीर केलेल्या ताज्या क्रमवारीनुसार आश्विनने डेल स्टेन आणि जेम्स अँडरसन यांना मागे टाकले आहे . इंदूरमधील न्यूझीलंडविरुद्धची तिसरी कसोटी सुरू होण्यापूर्वी गोलंदाजांच्या क्रमवारीत आश्विन तिसऱ्या स्थानी होता . या कसोटीत आश्विनने पहिल्या डावात 81 धावांत सहा गडी , तर दुसऱ्या डावात 59 धावांत सात गडी बाद केले . या कामगिरीमुळे आश्विनचे एकूण गुण 900 झाले . 2000 नंतर कसोटी क्रमवारीत 900 गुण करणाऱ्या मोजक्या गोलंदाजांमध्ये आता आश्विनचाही समावेश झाला आहे . याआधी मुथय्या मुरलीधरन , ग्लेन मॅकग्रा , व्हरनॉन फिलॅंडर , डेल स्टेन आणि शॉन पोलॉक यांनी ही कामगिरी केली आहे . कसोटी गोलंदाजांच्या क्रमवारीत आश्विनपाठोपाठ दक्षिण आफ्रिकेचा डेल स्टेन आहे . त्याचे 878 गुण आहेत . त्यानंतर इंग्लंडचा जेम्स अँडरसन 870 गुणांसह तिसऱ्या स्थानी आहे . कसोटी गोलंदाजांची क्रमवारी : 1 . आर . आश्विन ( भारत ) 2 . डेल स्टेन ( दक्षिण आफ्रिका ) 3 . जेम्स अँडरसन ( इंग्लंड ) 4 . स्टुअर्ट ब्रॉड ( इंग्लंड ) 5 . रंगना हेराथ ( श्रीलंका ) 6 . यासीर शहा ( पाकिस्तान ) 7 . रवींद्र जडेजा ( भारत ) 8 . मिचेल स्टार्क ( ऑस्ट्रेलिया ) 9 . नील वॅग्नर ( न्यूझीलंड ) 10 . व्हरनॉन फिलॅंडर ( दक्षिण आफ्रिका ) कसोटी फलंदाजांची क्रमवारी : 1 . स्टीव्ह स्मिथ ( ऑस्ट्रेलिया ) 2 . ज्यो रूट ( इंग्लंड ) 3 . हाशिम आमला ( दक्षिण आफ्रिका ) 4 . युनूस खान ( पाकिस्तान ) 5 . केन विल्यमसन ( न्यूझीलंड ) 6 . अजिंक्य रहाणे ( भारत ) 7 . ऍडम व्होजेस ( ऑस्ट्रेलिया ) 8 . एबी डिव्हिलिअर्स ( दक्षिण आफ्रिका ) 9 . डेव्हिड वॉर्नर ( ऑस्ट्रेलिया ) 10 . ऍलिस्टर कूक ( इंग्लंड )


‘फॅशन’ , ‘क्वीन’ , ‘तनू वेड्स मनू’ यांसारख्या चित्रपटांमध्ये दमदार अभिनय कौशल्य सादर करत प्रेक्षकांची मनं जिंकणारी अभिनेत्री कंगना रणौत गेल्या काही दिवसांपासून चांगलीच चर्चेत आहे . चित्रपटसृष्टीतील घराणेशाहीविरुद्ध आवाज उठवणाऱ्या कंगनाने नेहमीच आपली परखड मतं मांडली . ‘एनडीटीव्ही युथ फॉर चेंज’ या कार्यक्रमात तिने पुरस्कार सोहळे , आगामी ‘सिमरन’ चित्रपटाच्या लेखकाने तिच्यावर केलेले आरोप या विषयांवर ती व्यक्त झाली . ‘सिमरन’ चित्रपटाची लेखक अपूर्व आसरानीने कंगनावर दिग्दर्शनाचं श्रेय लाटल्याचा आरोप केला होता . या चित्रपटाच्या पोस्टरमध्ये कंगनाचं नाव सहलेखिका म्हणून नमूद करण्यात आलं होतं . याला विरोध दर्शवत कंगनाने जे काम केलंच नाही त्याचं श्रेय लाटत असल्याचा आरोप त्याने फेसबुकवर केला . यावर स्पष्टीकरण देत कंगना म्हणाली , ‘या चित्रपटात मी दिग्दर्शनाचं कोणतंच काम केलं नाही . जर मी ते केलं असतं तर अभिमानाने ती गोष्ट सांगितली असती . ’ कंगना मुळची हिमाचल प्रदेशमधील मंडी जिल्ह्यातील आहे . तिच्या कुटुंबियांचा चित्रपटसृष्टीशी दूरदूरपर्यंत काहीच संबंध नव्हता . ‘मोठ्या शहरे आर्थिक गोष्टींवर जास्त लक्ष देणारी असतात . तर छोट्या गावांमध्ये मावशी , आत्या , इतर लोक काय म्हणतील याचाच जास्त विचार केला जातो . अशा वातावरणात मी लहानपणापासून राहिले . त्या विचारसरणीमध्ये माझी घुसमट व्हायची आणि मला त्यातून मुक्त व्हायचे होते , ’ असे ती म्हणते . दमदार अभिनयामुळे कंगनाचे चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर यशस्वी ठरले . मात्र कंगना पुरस्कार सोहळ्यांपासून नेहमीच लांब राहिली . याबद्दल ती म्हणाली की , ‘आपल्या पुरस्कार सोहळ्यांमुळे अनेक फेरफार केले जातात . उदाहरणार्थ , सोहळ्यात परफॉर्म करण्यासाठी आधीच कोणता पुरस्कार मिळणार हे तुम्हाला सांगितले जाते . यामुळे मी अशा सोहळ्यांपासून दूरच राहणे पसंत करते . ‘ ‘चित्रपटांमधील तुमचे महत्त्व अधोरेखित करता येण्यासारखे काम करायला मला आवडते . माझ्या ३० वर्षांच्या आयुष्यात मी आतापर्यंत खूप काही पाहिले आहे . एक चित्रपट तुमच्या आयुष्याची जवळपास दोन वर्ष घेतो . अशा प्रकारचे योगदान मला चित्रपटांमध्ये द्यायचे आहे . मनोरंजनाचा भाग बाजूला ठेवला तर तुमचे महत्त्व अधोरेखित करता येणार नाही असे कोणतेही काम मला करायचे नाही , ’ असे कंगना ठामपणे सांगते . तिचा आगामी ‘सिमरन’ चित्रपट १५ सप्टेंबर रोजी प्रेक्षकांच्या भेटीला येतोय . यामध्ये पुन्हा एकदा ती स्त्रीप्रधान भूमिका साकारताना दिसणार आहे .


गेले ३ महिने सुरु असलेलं प्रो - कबड्डीचं पाचवं पर्व अखेर संपुष्टात आलं . गतविजेत्या पाटणा पायरेट्सने अंतिम फेरीत गुजरात फॉर्च्युनजाएंट संघावर एकतर्फी मात करत विजेतेपद पटकावलं . या हंगामात दबंग दिल्लीच्या संघाला मात्र अपेक्षित कामगिरी करता आलेली नाही . ‘अ’ गटात दबंग दिल्लीचा संघ २२ सामन्यांत ५ विजयांसह अखेरच्या स्थानावर राहिला . अवश्य वाचा – प्रो कबड्डीचा तीन महिन्यांचा कालावधी अतिशय कंटाळवाणा ! दबंग दिल्लीचं प्रतिनिधीत्व केलेला इराणचा मिराज शेख या हंगामानंतर आपल्या मायदेशी परतला आहे . गेले ३ महिने मिराज आपल्या परिवारापासून दूर होता . यामुळे घरी गेल्यानंतर मिराजने सर्वप्रथम आपली लाडकी मुलगी सोफीयासोबत वेळ घालवणं पसंत केलं . मिराज आणि त्याची लहानगी मुलगी सोफीया यांच्यातले काही निवांत क्षण दबंग दिल्लीच्या संघाने आपल्या फेसबूक पेजवर शेअर केले आहेत . मिराजने या हंगामात दबंग दिल्लीच्या कर्णधारपदासह चढाईची धुराही सांभाळली . २० सामन्यांमध्ये मिराजने १०४ गुणांची कमाई केली . यात ९६ गुण मिराजने चढाईत तर ८ गुण हे बचावफळीत मिळवले होते . मिराजला त्याचा इराणी साथीदार अबुफजल मग्शदुलूने चांगली साथ दिली . मात्र इतर खेळाडूंनी या हंगामात पुरती निराशा केल्यामुळे दोन्ही खेळाडूंचे प्रयत्न तोकडेच पडले . त्यामुळे पुढच्या हंगामात दबंग दिल्लीचा संघ कशी कामगिरी करतोय याकडे सर्वांचं लक्ष असणार आहे . अवश्य वाचा – Pro Kabaddi Final – गतविजेत्या पाटणा पायरेट्सची विजयाची हॅटट्रिक , अंतिम फेरीत गुजरातवर मात


‘बाहुबली २’ या चित्रपटाच्या प्रदर्शनाची तारीख जसजशी जवळ येत आहे तसतशी या चित्रपटाविषयीची उत्सुकता आणखीनच शिगेला पोहोचत आहे . या चित्रपटाचे दोन नवे पोस्टर नुकतेच प्रदर्शित झाले असून , सध्या ते बरेच चर्चेत आहेत . हे दोन्ही पोस्टर अनेकांचेच लक्ष वेधत असून , चित्रपटाच्या कथानकाला साजेसे असेच हे पोस्टर आहेत . पण , या दोनपैकी एका पोस्टरविषयी सध्या काही वेगळेच बोलले जात आहे . अभिनेत्री दीपिका पदुकोणच्या ‘xXx : द रिटर्न ऑफ झेंडर केज’ या चित्रपटाच्या एका पोस्टरची नक्कल करत ‘बाहुबली २’चा हा पोस्टर बनविण्यात आला असल्याचे म्हटले जात आहे . त्यामुळे पोस्टरबाजीचे हे प्रकरण आता चांगलाच रंग धरू लागलेय . एस . एस . राजामौली दिग्दर्शित या चित्रपटाच्या नव्या पोस्टरमध्ये चित्रपटातील मुख्य कलाकारांचे चेहरे दिसत असून , अभिनेता प्रभास आणि राणा डग्गुबतीचा लूक सर्वांचे लक्ष वेधत आहे . त्यासोबतच या पोस्टरमध्ये कटप्पाही दिसत आहे . चित्रपटातील कलाकारांच्या चेहऱ्यावरील भाव पाहता ‘कटप्पाने बाहुबलीला का मारले ? ’ या प्रश्नाविषयीचे कुतूहल आणखीनच वाढले आहे . बहुचर्चित ‘बाहुबली २’ या चित्रपटाचे पोस्टर हॉलिवूड चित्रपटांच्या पोस्टरप्रमाणेच असण्याची ही काही पहिलीच वेळ नाही . याआधीही अभिनेता प्रभास हत्तीवर उभा असल्याचे ‘बाहुबली २’चे एक पोस्टर टोनी जाच्या ‘आँग बॅक २’ या चित्रपटाच्या पोस्टरपासून प्रेरित असल्याचे म्हटले जात होते . त्यामुळे आता या नव्या पोस्टरमागची मूळ संकल्पना काय ? हाच प्रश्न अनेकांच्या मनात घर करत आहे . दरम्यान , १६ मार्चला या बहुप्रतिक्षित चित्रपटाचा ट्रेलर लाँच करण्यात येणार असून , त्याआधीच चित्रपटाच्या संपूर्ण टीमने एकामागोमाग एक पोस्टर प्रदर्शित करण्यास सुरुवात केली आहे . एस . एस . राजामौली दिग्दर्शित या चित्रपटाने प्रदर्शनापूर्वीच लोकप्रियतेचे परमोच्च शिखर गाठले आहे . त्यामुळे आता प्रदर्शनानंतर ‘बाहुबली - द कन्क्लूजन बॉक्स’ ऑफिसवर कोणते नवे विक्रम बनवणार हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरणार आहे . २८ एप्रिलला ‘बाहुबली २’ हा चित्रपट तेलगु , तमिळ आणि हिंदी अशा तीन भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार आहे .


स्तनपान करणे बाळासाठी किती आरोग्यदायी आहे हे सर्वाना माहिती आहेच . मात्र स्तनपान करणे हे मातांसाठीही तितकेच लाभदायक असल्याचे नव्याने करण्यात आलेल्या संशोधनात स्पष्ट झाले आहे . स्तनपान करण्यामुळे पुढील आयुष्यात मातांना हृदयविकारचा झटका अथवा स्ट्रोक येण्याचा धोका अतिशय कमी होत असल्याचा दावा संशोधनामध्ये करण्यात आला आहे . अमेरिकेतील ऑक्सफर्ड विद्यापीठाच्या संशोधकांनी याबाबत संशोधन केले . स्तनपान करणाऱ्या आणि न करणाऱ्या महिलांची या वेळी तुलना करण्यात आली . ज्या महिला आपल्या बाळाला स्तनपान करतात त्यांना स्तनपान न करणाऱ्या महिलांच्या तुलनेत हृदयविकारचा झटका येण्याचे प्रमाण ८ टक्क्यांनी कमी होत असल्याचे संशोधकांना आढळून आले . ज्या महिला आपल्या बाळाला दोन वर्षे अथवा त्यापेक्षा अधिक स्तनपान करतात त्यांना स्तनपान न करणाऱ्या महिल्यांच्या तुलनेत हृदयविकारचा झटका येण्याचे प्रमाण १८ टक्क्यांनी कमी होत असून , स्ट्रोक येण्याचे प्रमाण १७ टक्क्यांनी कमी होत असल्याचे संशोधकांनी सांगितले . गरोदरपणामध्ये महिलेच्या चयापचयामध्ये मोठय़ा प्रमाणात बदल घडून येतो . बाळ जन्माला आल्यानंतर त्याला आवश्यक असणारी ऊर्जा मिळण्यासाठी माता फॅट साठवून ठेवते . बाळ जन्माला आल्यानंतर स्तनपान करण्यासाठी त्याचा फायदा होतो . स्तनपान करणे बाळाच्या आरोग्यासाठी जितके लाभदायक आहे , तितकेच ते मातेसाठी आहे , असे संशोधकांनी म्हटले आहे . या अभ्यासासाठी दोन लाख ८९ हजार ५७३ महिलांचा अभ्यास करण्यात आला . ‘अमेरिकन हर्ट असोसिएशन’ या नियतकालिकामध्ये हे संशोधन प्रसिद्ध करण्यात आले आहे .


बॉलिवूडमध्ये करिअर घडवण्यासाठी धडपडणाऱ्या अनेक नवोदित कलाकारांसाठी सलमान म्हणजे ‘गॉडफादर’च . सलमाननं कित्येक अभिनेते अभिनेत्रींना बॉलिवूडमध्ये संधी मिळवून दिली आहे . इतकंच नाही तर अनेकांचं बुडतं करिअरही सलमाननं वाचवलं आहे . ही यादीही मोठी आहे . आता कॉमेडिअन कपिल शर्मा याचं करिअर पुन्हा मार्गी लावण्यासाठी सलमान प्रयत्न करणार असल्याच्या चर्चा बी - टाऊनमध्ये ऐकायला मिळत आहेत . एकेकाळी छोटा पडदा गाजवणारा कपिल शर्मा सध्या सगळ्यापासून दुरावला आहे . खासगी आयुष्यातील वाद , आरोप - प्रत्यारोप त्यातून आलेलं नैराश्य यामुळे कपिलनं सर्वांपासून दूर जाणं पसंत केलं आहे . काही महिन्यांपूर्वी त्यानं नवा शोही केला होता पण दोन एपिसोडनंतर हा शो चॅनेलला बंद करावा लागला होता . कोणी एकेकाळी बॉलिवूडमधले अनेक बडे कलाकार आपल्या चित्रपटाचं प्रमोशन करण्यासाठी पहिली पसंती कपिलच्या शोला द्यायचे . पण आता मात्र परिस्थिती पूर्णपणे बदलली आहे . सध्या कपिलच्या हातात कोणताही शो नाही . त्यामुळे कदाचित कपिलचं करिअर सावरण्यासाठी सलमान आणि सोहिल कान कपिलला एक संधी देऊ शकतात अशी शक्यता वर्तवण्यात येत आहे . काही वर्षांपूर्वी सोहिल खाननं कपिलला चित्रपटात काम देण्याचं आश्वासन दिलं होतं . कपिल आणि सलमानचे असलेले घनिष्ठ संबध पाहता कपिलला चित्रपटात काम करण्याची संधी भविष्यात खान बंधु देऊ शकतात अशी आशा निर्माण झाली आहे .


‘बिग बॉस १०’ चा प्रोमो शनिवारी प्रदर्शित झाला . बिग बॉस या रिअॅलिटी टिव्ही शोचे हे १० वे पर्व आहे . या शोच्या अनेक पर्वाचे सुत्रसंचालन सलमान खान याने केले आहे . या प्रोमोमध्ये सलमान खान एका अंतराळवीराच्या पोशाखात दिसत आहे . त्याला अंतराळात दाखवण्यात आले आहे . यात तो मानवाच्या इतिहासाशी निगडीत काही गोष्टींवर बोलताना दिसत आहे . चंद्रावर पहिलं पाऊल ठेवणारा माणूस , अंड आधी की कोंबडी यांसारखे डायलॉग बोलताना तो दिसतो . यावेळी बिग बॉसच्या १० व्या पर्वात सर्वसामान्य लोकांनाही समाविष्ट करुन घेण्यात येणार आहे . याबद्दलची माहिती आधीच्या प्रोमोमध्ये देण्यात आली होती . या प्रोमोला कलर्सचे सीईओ राज नायक यांनी ट्विट केले आहे . या १० व्या पर्वाची टॅग लाइनही जरा हटके आहे . ‘इंडिया इसे अपना ही घर समझो’ अशी या शोची टॅग लाइन आहे . बिग बॉस हा शो नेहमीच त्यातल्या स्पर्धकांच्या भांडणामुळे आणि वादग्रस्त वक्तव्यांमुळे चर्चेत राहीला आहे . त्यामुळे यावेळी नेमकी कोणते वादग्रस्त स्पर्धक या बिग बॉसच्या घरात जाणार हे पाहणं औत्सुक्याचं ठरेल . सलमान खानने आतापर्यंत बिग बॉसच्या नऊ पैकी पाच पर्वांचे सुत्रसंचालन केले आहे . प्रिंस नरुला हा स्पर्धक बिग बॉसच्या नवव्या पर्वाचा विजेता होता . याशिवाय बिग बॉसमध्ये सहभागी झालेल्या एका स्पर्धकाने सलमानला माकड बोलून नुकताच वाद ओढवून घेतला होता . पाहा हा बिग बॉसच्या १० व्या पर्वाचा प्रोमो -


पदार्थांची चव वाढवण्यासाठी जेवणात हमखास लिंबाचा वापर होतो . लिंबामध्ये मोठ्या प्रमाणात ‘क’ जीवनसत्त्व तर असतेच त्याशिवाय यातील फायबरचा पचनशक्ती सुधारण्यासाठी आणि वाढलेले वजन कमी करण्यासाठी उपयोग होतो . लिंबाच्या रसाचा वापर करून झाल्यानंतर अनेकजण त्याच्या साली फेकून देतात . पण सौंदर्य खुलवण्यापासून ते भांड्यांवरचे चिवट डाग घालवण्यापर्यंत अनेक छोट्या मोठ्या गोष्टींसाठी लिंबाच्या सालीचा वापर होऊ शकतो . तेव्हा लिंबाच्या सालीचा वापर कशाप्रकारे करता येऊ शकतो हे जाणून घेऊयात . वाचा : चेहऱ्याचे सौंदर्य खुलवायचेय ? हे आहेत उपाय वाचा : गुणकारी आल्याचे आठ फायदे – अनेकदा जेवण्याच्या भांड्याला आतून चिवटपणा राहतो . साबणाने देखील हा चिवटपण जात नाही . एखादा पदार्थ करपला की भांड्याच्या तळाला डाग राहतात अशावेळी लिंबाच्या सालीने भांडी घासली की चिवटपणा लगेच निघून जातो . – कुकरमध्ये भात शिजवताना कुकर आतून काळा पडतो अशावेळी खाली पाण्यासोबत लिंबाची एक साल देखील ठेवावी , सालीमुळे कुकर आतून काळा होत नाही . – चहा किंवा कॉफी तयार करताना भांड्यावर येणार काळा थर काढण्यासाठी लिंबाच्या सालीचा वापर होऊ शकतो . – फ्रिजमध्ये जर दुर्गंध येत असेल तर दोन तीन लिंबाच्या साली ठेवाव्या , फ्रिजेमधी दुर्गंधी लगेच दूर होते . – घरात मुंग्या येत असतील तर त्या जिथून येतात तिथे लिंबाची साल ठेवावी , मुंग्या किंवा इतर छोट्या कीटकांचा त्रास कमी होतो . – लिंबांच्या सालीचा वापर करून तुम्ही नखं स्वच्छ करू शकता . लिंबाची साल पाय किंवा हातांच्या बोटावर अलगद फिरवल्यास नखं तर स्वच्छ होतातच पण नखांवर एक वेगळीच चमक देखील येते . – ढोपर किंवा हाताचे कोपरे काळवंडले असतील तर त्या ठिकाणी लिंबाच्या सालीने मसाज केल्याच काळवंडलेली त्वचा उजळते .


अखेरची कसोटी वाचवण्यासाठी दक्षिण आफ्रिकेचा सलामीवीर डीन एल्गरने जिद्दीने लढा दिला . ८६ धावांची झुंजार खेळी उभारणाऱ्या एल्गरने सामन्यानंतर मात्र तिसरी कसोटी रद्द करण्याची आवश्यकता होती , अशी प्रतिक्रिया व्यक्त केली . दक्षिण आफ्रिकेच्या दुसऱ्या डावातील नवव्या षटकात एल्गरच्या हेल्मेटवर चेंडू येऊन जोरात आदळला होता . त्यामुळे तिसऱ्या दिवसाचा खेळ पंचांनी लवकर थांबवण्याचा निर्णय घेतला . त्यानंतर दोन्ही संघांचे कर्णधार आणि सामनाधिकाऱ्यांशी चर्चा करून चौथ्या दिवसाच्या खेळाला प्रारंभ झाला . याबाबत एल्गर म्हणाला , ‘‘तिसऱ्या दिवशी खेळपट्टीचे स्वरूप अतिशय बिकट झाले होते . त्यामुळे फलंदाजांसाठी ते आव्हानात्मक ठरत होते . त्यामुळे सामना रद्द करणे योग्य ठरले असते . ’’ नोव्हेंबर २०१४मध्ये डोक्याला चेंडू लागून मृत्यू झालेल्या फिलिप ह्युजेसचा संदर्भ देऊन एल्गर म्हणाला , ‘‘ऑस्ट्रेलियातील ती घटना आजही आठवली की अंगावर काटा येतो . चाहत्यांना कसोटी क्रिकेट पाहायला आवडते . परंतु आपण मानवतेच्या दृष्टिकोनातून मैदानाचे गंभीर स्वरूप समजून घेण्याची आवश्यकता आहे . ’’ जसप्रीत बुमराचा चेंडू एल्गरच्या हेल्मेटच्या ग्रिलवर लागला होता . याबाबत तो म्हणाला , ‘‘वाँडर्सवर अशा प्रकारच्या उसळणाऱ्या चेंडूंचा कधीही अनुभव घेतला नव्हता . त्यामुळे पंचांचा खेळ लवकर थांबवण्याचा घेतलेला निर्णय हा योग्यच होता . ’’


वाचक लेखक अमेरिकेच्या अर्कान्सस राज्यात एक हिऱ्यांची खाण आहे . तिथे दिवसाचे १० डॉलर्स प्रवेशमूल्य भरले की तिथे खणण्याचे , उकरण्याचे काम करून तुमच्या हाती एखादा हिरा , गेलाबाजार एखादी हिरकणी लागली तर ते तुम्ही विनाअट घेऊ शकता . कोणी अडवणार नाही . ही नशिबाला कौल लावण्याची सुवर्ण ( हिरे ) संधी आहे की नाही ? पृथ्वीच्या पोटात ९० ते १६० कि . मी . खोलीवर तप्त रस खदखदत असतो . अशा तापमानात दगडी कोळशाचे रूपांतर हिऱ्यात होऊ शकते . कधी हा तप्त रस पृथ्वीच्या बाहय़थराला भेदून बाहेर ज्वालामुखीच्या रूपाने प्रगट होतो . असाच एक ज्वालामुखी लाखो वर्षांपूर्वी उसळला होता . त्या अग्निरसातून काही हिरे आले . हा तप्त रस ८३ एकरातून बाहेर पसरला . त्यातून हिरे आले असतील अशी कल्पना खरे तर कोणालाच नव्हती . हा लाव्हा दीर्घ क्षेत्रावर पसरून कालांतराने थंड झाला . हडलस्टोन त्याच्या जवळपास २४३ एकरावर शेती करीत होता . तो निरक्षर होता . १९०६ साली शेतात खणत असता दोन चकचकीत पिवळ्या रंगाचे दगड त्याच्या हाती लागले . ते काय आहेत याची कल्पनाच त्याला नव्हती . एकाच्या ग्राइण्डिंग व्हीलवर ते घासून पाहत असता त्या व्हीलवर त्याची चकाकी उमटली . तेव्हा ते काय आहे हे तपासण्यासाठी रत्नपारख्याकडे नेण्यात आले . ते निघाले हिरे ! एकाचे वजन २ . ५ / ८ कॅरट तर दुसऱ्याचे १ . ३ / ८ कॅरट . काही वर्षांपूर्वी ही शेतजमीन त्याने एक हजार डॉलर्स आणि एका तट्टाच्या बदल्यात खरेदी केली होती . ती खाणकाम करणाऱ्यांनी ३६ हजार डॉलर्सना विकत घेतली . हडलस्टोनला तेवढा फायदा खूप वाटला . खरेदीदारांनी त्या जागी हिऱ्यांची खाण सुरू केली . ती बातमी सर्वत्र पसरल्यावर तिकडे लोक येऊ लागले . त्यांच्या सोयीसाठी हॉटेले निघाली . काही दिवसांनी इतकी गर्दी होऊ लागली की हॉटेलात राहायला जागा मिळेना . जे नशीबवान होते त्यांना हिरे सापडू लागले . १९९९ पर्यंत तिथे ४७१ हिरे सापडले . तिथे हिऱ्यांसाठी खोदकाम करायचे असेल तर टिकाव , पावडी , बादल्या स्वतःच्या आणाव्या लागतात किंवा तिथेच भाडय़ाने मिळू शकतात . तिथल्या केंद्रावर हिरे कसे शोधावेत याचे प्रात्यक्षिक दाखवणारे व्हिडीओ बघता येतात . एखाद्याला हिरा सापडला तर प्रमाणपत्र मिळते . साखळी लावलेले कुत्रे खाणीत नेता येतात . आतमध्ये उन्हात थांबण्यासाठी निवारे आहेत . तिथे शीतपेये मिळू शकतात . मात्र शोधकाम करण्यासाठी बॅटरीवर किंवा मोटारीवर चालणारी यंत्रे वापरता येत नाही . फ्लडलाट्टरसच्या वा धातुशोधक यंत्रांच्या उपयोगाला परवानगी नाही . तरीही कित्येक जण तिथे मुक्काम ठोकून अनेक दिवस नशिबाची परीक्षा घेतात . त्यांच्यापैकी एकाला सापडलेला १ . ०९ कॅरटचा हिरा अप्रतिम ठरला आहे . दुसऱ्या एका नशीबवान माणसाला ६ . ५३ कॅरट वजनाचा एस्परँझो हिरा २०१५ साली सापडला . त्याला पैलू पाडल्यावर त्यातून ४ . ६ कॅरटचा हिरा मिळाला , ज्याची किंमत पाच लाख डॉलर्स केली गेली होती . या जागेची अनेकवार विक्री होत गेली . १९७२ साली सरकारने ती जागा साडेसात लाख डॉलर्सना विकत घेतली . त्यातील ९११ एकरावर ज्वालामुखी विवरातील जागेवर सरकारी उद्यान करून त्यातील ३७ एकर जागा जनतेला नशीब अजमावण्यासाठी खुली ठेवलेली आहे . ज्या हडलस्टोनला तिथे पहिले दोन हिरे मिळाले होते व ज्यामुळे या जागेला मोठी किंमत मिळाली होती , त्याचे नशीब मात्र खडतर निघाले . त्याने हाती आलेला पैसा जिथे गुंतवला होता , तो बुडाला . तो विपन्नावस्थेत १९३६ मध्ये मरण पावला . हल्ली पुष्कळ लोक अमेरिकेत पर्यटनासाठी जातात . त्यापैकी कोणाला नशीब अजमवायचे असेल तर त्याने तिकडे जाण्याचा विचार करावा . कोणी सांगावे , त्याला एखादा हिरा मिळूनही जाईल . मात्र परदेशी माणसाला तिथे नशीब अजमवायची संधी आहे की नाही हे तपासून जावे . दिगंबर गाडगीळ – response . lokprabha @ expressindia . com सौजन्य – लोकप्रभा


भारतात अनेकजणांसाठी चहा म्हणजे जणू अमृतच . सकाळी उठल्यापासून ते रात्री झोपेपर्यंत अनेकवेळा चहा घेणारे कित्येक जण आहेत . यातही मसाला चहा , वेलची चहा , आलं घातलेला चहा , गवती चहा असे अनेक प्रकार असतात . चहा हा अनेकांचा ‘वीक पॉईंट’ असतो , असे म्हटले तरी चालेल . दिवसातून एखादवेळी चहा पिणे ठिक आहे . पण सातत्याने चहा प्यायल्याने आरोग्याच्या अनेक तक्रारी उद्भवतात . आता चहाची तल्लफ तर आलीय आणि चहा आरोग्यासाठी घातक आहे असे म्हटल्यावर काय करावे असा प्रश्न तुमच्यासमोर नक्की पडला असेल . तर ‘ब्लॅक टी’ हा नेहमीच्या चहाला उत्तम पर्याय ठरु शकतो . त्याचे आरोग्यासाठी अनेक फायदेही आहेत . पाहूयात ‘ब्लॅक टी’ आरोग्याला कशापद्धतीने उपयुक्त असतो . वजनवाढीवर मिळेल नियंत्रण ‘ब्लॅक टी’मध्ये असणाऱ्या अँटीऑक्सिडंटसमुळे फॅट बर्न होण्यास तसेच लठ्ठपणा कमी करण्यास मदत होते . चहामध्ये दूध घातल्याने अँटीऑक्सिडंटसचा परिणाम कमी होतो . इतकेच नाही तर ‘ब्लॅक टी’मुळे भूक कमी लागूनदेखील शरीराला जास्त ऊर्जा मिळते . त्यामुळे आपण जास्तीत जास्त अॅक्टीव राहतो . पचनक्रिया चांगली होते ‘ब्लॅक टी’ खाल्लेल्या अन्नाचे चांगल्यारितीने पचन करण्यासाठी अतिशय उपयुक्त ठरतो . पचनशक्ती चांगली करण्यासाठी तसेच , पोटदुखी , गॅस यांच्यावर उत्तम उपाय म्हणून काम करतो . या समस्या दूर झाल्यामुळे आपल्याला हलके आणि शांत वाटते . हृदयाशी निगडीत अडचणी दूर करण्यास उपयुक्त रोज ‘ब्लॅक टी’ प्यायल्यास वजन कमी होण्याबरोबरच पचनक्रियाही सुधारते . यामुळे हृदयाशी निगडीत अडचणी दूर होण्यास मदत होते . कोलेस्टरॉलची पातळी योग्य ठेवण्यासाठी याचा फायदा होतो . प्रतिकारशक्ती वाढण्यास उपयुक्त शरीराची प्रतिकारशक्ती चांगली असेल तर विविध आजार होण्यापासून आपला बचाव होतो . पण प्रतिकारशक्ती चांगली नसेल तर कोणत्याही आजाराचा संसर्ग अगदी कमी वेळात होतो . ‘ब्लॅक टी’मुळे रोगप्रतिकारशक्ती वाढण्यास उपयोग होतो . ( ही बातमी संशोधकांनी केलेल्या वैद्यकीय संशोधनावर तसेच तज्ज्ञांच्या मतांवर आधारित आहे . कोणताही वैद्यकीय उपचार करण्यापूर्वी आरोग्यतज्ज्ञांशी व डॉक्टरांशी सल्लामसलत करणे आवश्यक आहे . )


मोनॅको : क्रीडा विश्वातील महान धावपटू उसेन बोल्ट आणि जिम्नॅस्ट सिमोनी बिल्स यांची प्रतिष्ठेच्या लॉरेस जागतिक पुरस्कारात वर्षातील सर्वोत्कृष्ट खेळाडू म्हणून निवड करण्यात आली . खेळामधील ' ऑस्कर ' म्हणून या पुरस्कारांची ओळख आहे . बोल्टने विक्रमी चौथ्यांदा हा पुरस्कार पटकावला . यापूर्वी बोल्ट 2009,10 आणि 13 मध्ये या पुरस्काराचा मानकरी ठरला होता . टेनिसपटू रॉजर फेडरर , सेरेना विल्यम्स , साहसी क्रीडापटू केली स्लॅटर यांनीही हा पुरस्कार यापूर्वी चार वेळा पटकावला आहे . बोल्टला सर्वकालिक सर्वोत्तम धावपटू मायकेल जॉन्सनच्या हस्ते हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला . बोल्टप्रमाणेच ऑलिंपिकमध्ये जिम्नॅस्टिक क्रीडा प्रकारात सर्वोत्तम कामगिरी करणारी सिमोनी बिलेस महिला विभागात सर्वोत्तम खेळाडू ठरली . रियो ऑलिंपिकमध्ये तिने चार सुवर्ण आणि एक ब्रॉंझ अशी एकूण पाच पदके मिळविली . ऑलिंपिकमधील सर्वकालिन सर्वोत्तम खेळाडू म्हणून ओळख असलेल्या जलतरणपटू मायकेल फेल्प्सला जोरदार पुनरागमन करणारा खेळाडू म्हणून गौरविण्यात आले . पुनरागमनाच्या स्पर्धेत त्याने पाच सुवर्णपदकांची कमाई केली . ' फॉर्म्युला वन ' मधील जगज्जेता निको रॉसबर्ग यालदेखील ' ब्रेक थ्रू ऑफ दि इयर ' पुरस्काराने गौरविण्यात आले . यापूर्वी 2014 आणि 2015 मध्ये उपविजेता राहिल्यानंतर गेल्यावर्षी रॉसबर्गने प्रथमच विजेतेपदाला गवसणी घातली होती . अन्य पुरस्कार बीआट्रिस व्हिओ : अपंग खेळाडू ऑलिंपिक रिफ्युजी टीम : प्रेरणा पुरस्कार वेव्हज फॉर चेंज : सर्वोत्कृष्ट क्रीडा कार्यक्रम रचेल ऑथर्टन : ऍक्शन स्पोर्टसमन लिस्टर सिटी : ऍचिव्हमेंट पुरस्कार शिकागो क्लब : सर्वोत्कृष्ट संघ बार्सिलोना 12 वर्षांखालील संघ : पहिला विशेष क्रीडा पुरस्कार सध्या ऍथलेटिक्स क्षेत्रात उसेन बोल्ट आणि उसेन बोल्ट याचेच नाव गाजत आहे . त्याची कामगिरीदेखील तशीच असल्यामुळे तो सर्वोत्तम धावपटू आहे , यात शंकाच नाही . पण , माझ्यासाठी अजूनही जेसी ओवेन्सच सर्वोत्तम आहे . - मायकेल जॉन्सन , माजी महान धावपटू .


जमैकाचा उसेन बोल्ट , यजमान ग्रेट ब्रिटनचा मो फराह या दोन महान ॲथलिट्सची होणारी कामगिरी आणि त्यांच्या देदीप्यमान कारकिर्दीचा शेवट शुक्रवारपासून सुरू होत असलेल्या १६ व्या जागतिक ॲथलेटिक्स स्पर्धेचे प्रमुख आकर्षण ठरेल . स्पर्धेच्या इतिहासातील सर्वांत भव्य स्पर्धा असे वर्णन याविषयी करण्यात आले आहे . रिलेविषयी सांगू शकत नाही ; मात्र शंभर मीटर शर्यतीनंतर ‘अनबिटेबल , अनस्टॉपेबल’ असे हेडिंग राहील , अशी घोषणाच बोल्टने केली . तो म्हणाला , ‘‘यंदाच्या मोसमात मी फक्त तीन शर्यती धावलो असलो , तरी तुम्ही माझ्या क्षमतेविषयी शंका घेऊ नका . यापूर्वीही असे घडले आहे आणि प्रत्येकी वेळी मीच सुवर्णपदकाचा मानकरी ठरलो आहे . ’’ शंभर मीटर शर्यतीत पराभूत झाल्यास दोनशे मीटर शर्यतीत सहभागी होणार का , या प्रश्नावर बोल्टने नम्रपणे नाही असे उत्तर दिले . त्यामुळे दोनशेमध्ये बोल्ट विरुद्ध दक्षिण आफ्रिकेचा वायदे व्हॅन निकर्क ही संभाव्य लढत पाहायला मिळणार नाही . बोल्टच्या शर्यतीचे हेडिंग ठरण्यापूर्वीच मो फराहचे हेडिंग निश्चित झालेले असेल . कारण , पहिल्याच दिवशी दहा हजार मीटरची अंतिम शर्यत होत आहे . तो जिंकला , तर त्याचे हे जागतिक पातळीवरील सलग दहावे सुवर्णपदक राहील . स्पर्धा या दोन नावांभोवती केंद्रित असली , तरी चारशे मीटरचा विश्वविक्रमवीर वायदे व्हॅन निकर्क या नावाविषयी चर्चा करणे गरजेचे आहे . विश्व व ऑलिंपिक विजेतेपद मिळविल्याने तसा तो नावारूपास आला आहे . मात्र , येथे तो दोनशे व चारशे मीटर शर्यतीत सहभागी होणार आहे . दोन्ही शर्यतींत तो विजयी ठरला तर ही दुर्मिळ कामगिरी मानली जाईल . कारण आधुनिक ॲथलेटिक्समध्ये या दोन शर्यतींची निवड एकत्रितपणे ॲथलिट्स करीत नाहीत . असे यश फक्त मायकेल जॉन्सन यांनी मिळविले आहे . त्यामुळेच निकर्ककडे नवीन हिरो म्हणून पाहिले जात आहे . इरफान ( चालणे ) यांच्याकडून अपेक्षा लांबपल्ल्याचा धावपटू जी . लक्ष्मणन केवळ पाच हजार मीटरमध्येच धावणार त्याची निवड दहा हजार मीटरसाठीदेखील . मात्र , दमछाक टाळण्यासाठी संघ व्यवस्थापनाचा निर्णय स्पर्धा विशेष महिलांच्या ५० कि . मी . धावण्याच्या शर्यतीचा प्रथमच समावेश इलीन थॉम्प्सन , डाफने शिफर्स ( स्प्रिंट ) , कॅस्टर सेमेन्या ( ८०० मीटर ) यांच्या कामगिरीकडे लक्ष गेन्झेबे , तिरुनेश दिबाबा ( इथियोपिया ) बहिणींचे आकर्षण पुरुष , महिला मॅरेथॉन प्रथमच एकाच दिवशी केनिया , अमेरिका , जमैका देशांत अव्वल स्थानासाठी चुरस उत्तेजक सेवन रोखण्यासाठी घेणार सहाशे चाचण्या जागतिक स्पर्धेत आतापर्यंत १५५ धावपटू दोषी कॅनडाचा स्प्रिंट धावपटू आंद्रे दी ग्रासीची मांडीच्या दुखापतीमुळे माघार


साऊथ सुपरस्टार महेश बाबूने बॉलिवूडमध्ये पदार्पण करावं अशी त्याच्या लाखो चाहत्यांची इच्छा आहे . ‘भारत अने नेनू’ हा त्याचा तेलुगू चित्रपट नुकताच प्रदर्शित झाला आणि बॉक्स ऑफीसवर या चित्रपटाने घसघशीत कमाई केली . या यशानंतर महेश बाबू स्पेनमध्ये कुटुंबीयांसोबत सुट्ट्यांचा आनंद घेत होता . तिथून परतताना त्याने मुंबईत एका बॉलिवूड निर्मात्याची भेट घेतल्याची जोरदार चर्चा होती . बॉलिवूड पदार्पणासाठी त्याने प्रयत्न सुरू केल्याचं म्हटलं जात होतं . आता त्याची पत्नी नम्रता शिरोडकरने याबाबत खुलासा केला आहे . ‘डेक्कन क्रॉनिकल’ने दिलेल्या मुलाखतीत तिने म्हटलं की , ‘सध्या तरी त्याची बॉलिवूडमध्ये येण्याची इच्छा नाही . त्याने मुंबईत एका बॉलिवूड निर्मात्याशी भेट घेतल्याच्या बातम्या पूर्णपणे खोट्या आणि तर्कहीन आहेत . बॉलिवूडचा विचारसुद्धा त्याच्या मनात नाही . मुंबईत तो हेअर स्टायलिस्ट हाकिम अलिमसोबत एका तेलुगू चित्रपटासाठी लूक टेस्ट देण्यासाठी थांबला होता . ’ वाचा : कोण म्हणतं ‘पानिपत’ अडचणीत ? - आशुतोष गोवारिकर नम्रताने केलेल्या या खुलासामुळे महेश बाबूच्या चाहत्यांची निराशा मात्र नक्कीच झाली आहे . मला चांगली ऑफर मिळाली तर मी बॉलिवूडचा विचार नक्की करेन असं त्याने एका मुलाखतीत म्हटलं होतं . मात्र आता त्याचं बॉलिवूड पदार्पण लांबणीवर जाण्याची चिन्हं दिसत आहेत .


ज्युनियर हॉकी वर्ल्डकपमध्ये भारताने उपांत्य फेरीत रोमहर्षक लढतीमध्ये पेनल्टी शूटआऊटमध्ये ऑस्ट्रेलियावर ४ – २ ने मात करत अंतिम फेरीत धडक दिली आहे . रविवारी वर्ल्डकपमधील अंतिम फेरी रंगणार असून या सामन्यात भारतासमोर बेल्जियमचे आव्हान असणार आहे . हॉकीच्या ज्युनियर विश्वचषक स्पर्धेत भारताच्या हॉकी संघाने उपांत्यपूर्व फेरीत स्पेनवर मात करून स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीत दिमाखात प्रवेश केला होता . शुक्रवारी उपांत्य फेरीत भारतासमोर ऑस्ट्रेलियासारख्या तुल्यबळ संघाचे आव्हान होते . अपेक्षेप्रमाणे ही लढत चुरशीची होती . ७० मिनिटांचा खेळ संपला तेव्हा दोन्ही संघ २ - २ ने बरोबरीवर होते . त्यामुळे शेवटी पेनल्टी शूटआऊट पार पडले . शूटआऊटमध्ये सुमित , हरमनप्रीत , हरजीत , मनप्रित या चौघांनी गोल मारत भारताला विजय मिळवून दिला . तर भारताचा गोलकिपर विकास दाहिया या सामन्यातला हिरो ठरला . दाहियाने शूटआऊटमध्ये उत्तम बचाव करत ऑस्ट्रेलियाच्या खेळाडूंना गोल मारण्यापासून रोखले . शूटआऊटमध्ये ऑस्ट्रेलियाला फक्त दोन गोल करता आले . उपांत्य फेरीत भारतीय संघाने वर्ल्डकपमधील सर्वोत्तम खेळी केली . मध्यंतरानंतर भारताने सामन्यात दमदार पुनरागमन केले . पिछाडीवर असलेल्या भारताला मनदीप आणि गुरजत या दोघांनी गोल मारुन आघाडी मिळवून दिली . सामना संपण्यास काही मिनिटांचा अवधी असताना ऑस्ट्रेलियाने एक गोल मारला आणि २ - २ अशी बरोबरी साधली .


एखादी आठवण आपल्या मनात अशी काही घर करुन जाते की , आयुष्यभरासाठी आपल्याला तिचं महत्त्वं जरा जास्तच असतं . क्रिकेट विश्वातही अशीच एक घटना आजच्या दिवशी पुन्हा एकदा सर्वांच्या मनात डोकावत आहे . आजच्याच दिवशी सात वर्षांपूर्वी २ एप्रिल २०११ ला भारतीय क्रिकेट संघाने आयसीसी विश्वचषकावर आपलं नाव कोरलं होतं . मुंबईच्या वानखेडे स्टेडियम येथे पार पडलेल्या विश्वचषकाच्या अंतिम सामन्याचा तो थरार आजही कोणी विसरु शकलेलं नाही . शेवटच्या षटकापर्यंत उत्कंठा वाढवणाऱ्या या सामन्याने अनेकांचीच स्वप्नपूर्ती केल्याचं पाहायला मिळालं होतं . खुद्द मास्टर ब्लास्टर सचिन तेंडुलकरचंही स्वप्न या निमित्ताने साकार झालं होतं . ज्यामध्ये संघाशी संलग्न प्रत्येक व्यक्तीसोबतच महत्त्वाची भूमिका निभावली ती म्हणजे महेंद्रसिंह धोनीने . २८ वर्षांनंतर भारतीय क्रीडारसिकांच्या उत्सहाला उधाण आलं , जेव्हा महेंद्रसिंह धोनीने विजयी षटकार लगावत भारतीय क्रिकेटमध्ये अतिशय महत्त्वपूर्ण अशा क्षणाची नोंद केली होती . ११ चेंडूंमध्ये भारतीय क्रिकेट संघाला चार धावांची गरज होती . श्रीलंकेच्या संघाने केलेल्या २७४ धावांचा पाठलाग करत भारतीय संघाचे चार गडी तंबूत परतले होते . ही सर्व परिस्थिती लक्षात घेत स्ट्राईकवर असलेल्या संघाचा तत्कालीन कर्णधार , कॅप्टन कूल महेंद्रसिंह धोनी याने आपलं संपूर्ण बळ आणि महत्त्वाकांक्षी दृष्टी एकवटत चेंडू आला त्याच गतीने मैदानाबाहेर भिरकावला . हा षटकार लगावल्यानंतर काही क्षणांसाठी धोनीची नजर त्या चेंडूवरच खिळली होती , तो क्षण आणि अवघ्या काही तासांचा तो खेळ प्रत्येकाच्याच मनात भावनांचं काहूर माजवून गेला होता , असं म्हणायला हरकत नाही . त्या सामन्याचा धावता आढावा… प्रथम फलंदाजी करत श्रीलंकेच्या संघानं विश्वचषकाच्या अंतिम सामन्यात २७४ धावांचा डोंगर रचला होता . ज्यामध्ये महेला जयवर्धनेने १०३ धावा केल्या होत्या . कुमार संघकाराने या सामन्यात ४८ धावा केल्या होत्या . श्रीलंकेच्या खेळाडूंसमोर गोलंदाजी करणाऱ्या भारतीय संघातील युवराज सिंह आणि झहिर खान या दोघांनीही प्रत्येकी दोन गडी बाद केले होते . लंकन खेळाडूंच्या फटकेबाजीनंतर चाहत्यांच्या पाठिंब्याच्या साथीने भारतीय संघ मैदानात उतरला . सुरुवातीपासूनच श्रीलंकन गोलंदाजांनी भारतीय फलंदाजांच्या नाकीनऊ आणले होते . सेहवाग आणि सचिन हे दोन्ही खेळाडू , ज्यांच्याकडून अनेक अपेक्षा होत्या ते अगदी स्वस्तात तंबूत परतले होते . पण , गौतम गंभीरने भारताची बाजू सांभाळत ९७ धावा केल्या . ज्यात भर पडली ती म्हणजे कर्णधार महेंद्रसिंह धोनीच्या ९१ धावांची . धोनीच्या या धावांमध्ये त्याच्या फलंदाजीचं कौतुक करावं तितकं कमीच होतं . पण , मुळात त्याने मारलेला शेवटचा षटकारच या सामन्यात खऱ्या अर्थाने ‘चार चाँद’ लावून गेला . धोनीचा हा षटकार सचिन तेंडुलकरचंही स्वप्न पूर्ण करुन गेला . आपल्या कारकिर्दीतील शेवटचा विश्वचषक जिंकण्याची इच्छा सुरुवातीपासूनच सचिनच्या मनात होती . जी धोनीच्या त्या षटकारामुळे आणि संघातील प्रत्येक खेळाडूच्या योगदानामुळे पूर्ण झाली होती . २०११ या वर्षातील ती तारीख , तो दिवस आणि धोनीच्या ब्रिगेडची ती कामगिरी क्रीडारसिकांच्या मनात कायमचं स्थान मिळवून गेली हेच खरं .


कलर्स मराठीवरील नुकतीच सुरु झालेली ‘लक्ष्मी सदैव मंगलम्’ ही मालिका सध्या बरीच चर्चेमध्ये आहे . विशेषकरून प्रेक्षकांन प्रत्येक भागामध्ये दिसणारे गावाचं सौंदर्य आणि मालिकेमधील कलाकार यामुळे ही मालिका आवडत आहे . त्या गावामध्ये वाढलेली अवखळ , लाघवी प्रेमळ अशी लक्ष्मी म्हणजे समृद्धी केळकर प्रेक्षकांच्या विशेष पसंतीस उतरत आहे . मालिकेमध्ये मल्हार म्हणजेच ओमप्रकाश , आर्वी म्हणजेच सुरभी हांडे प्रेक्षकांना मुख्य भूमिकेत दिसत आहेत यांना देखील प्रेक्षकांची पसंती मिळत आहे . प्रेक्षकांना या व्यतिरिक्त मालिकेमधील अजून एक पात्र आवडत आहे आणि ते म्हणजे बाब्या . बाब्या म्हणजे मालिकेमधील लक्ष्मीचा जीवाभावाचा मित्र . लक्ष्मी मालिकेमध्ये या बाब्याबरोबर गावामध्ये फिरताना दिसते . लक्ष्मीला कुठली दुखापत झाली , तिला कधी कोणाची गरज भासली की , हा बाब्या तिच्याबरोबर सावली सारखा असतो . लक्ष्मीबरोबर असलेला तिचा हा गोड मित्र तिच्या प्रत्येक जखमेवरील मलमच आहे . लक्ष्मी त्याच्यासोबत रमते , त्याच्या मिश्कील स्वभावामुळे , त्याच्या खोड्यांमुळे तिला तिच्या दुःखाचा क्षणभर का होईना विसर पडतो . या बाब्याचे आणि लक्ष्मीचे पडद्यामागेदेखील खूप चांगले नाते आहे . प्रत्येक मालिकेमध्ये एक लहान मुलं असलं की , दिवस कसा निघून जातो हे कळत नाही , थकव्याचादेखील विसर पडतो . संपूर्ण सेटवर चैतन्यपूर्ण वातावरण असते . सेटवर सगळ्यांच्याच मनामध्ये ही लहान मुलं विशेष जागा निर्माण करतात . तसचं काहीसं लक्ष्मी सदैव मंगलम् या मालिकेच्या सेटवर झाले आहे . मालिकेतील बाब्या म्हणजे वेद आंब्रे ठाण्याला रहातो आणि सेटवर जमलेल्या गट्टीमुळे तो लक्ष्मीबरोबरच सेटवर येण जाणं करतो . अभ्यासदेखील सेटवरच पार पडतो . सेटवर सगळेच त्याला ‘चपडचपड’ अशी हाक मारतात . कारण वेदची सेटवर प्रचंड बडबड सुरु असते आणि सगळी बडबड झाल्यानंतर त्याचे असे म्हणणे असते की , ‘मी काही बोलतच नाही’ . अशा या मिश्कील आणि लाघवी स्वभावाच्या वेदने ‘लक्ष्मी सदैव मंगलम्’ मालिकेच्या सेटवर सगळ्यांचीच मनं जिंकली आहेत . लक्ष्मी आणि बाब्याचे पडद्यावर आणि पडद्यामागे खूपच छान जमते जे प्रेक्षकांना मालिकेमध्येदेखील दिसून येते . सेटवर वेद फक्त त्याच्या आईलाच घाबरतो आणि त्याचे बाबा बरोबर असतील तर त्याची सेटवर धम्माल - मस्ती सुरु असते .


लठ्ठपणा कमी करणे ही एक मोठी समस्या बनली आहे . बैठी कार्यपद्धती , जंकफूडचे सेवन , अपुरी झोप आणि इतरही अनेक गोष्टींमुळे स्त्रिया आणि पुरुष यांच्यात लठ्ठपणा वाढत चालला आहे . मग ही वाढलेली चरबी कमी करण्यासाठी अनेक पर्यायांचा अवलंब केला जातो . कधी जिम लावणे तर कधी डाएट प्लॅन असे उपाय करुन ही चरबी कमी करण्याचा प्रयत्न करण्यात येतो . मात्र तरीही चरबी घटण्याचे नाव घेत नसेल तर योगशास्त्राची मदत घेऊन बघा . योगासने हा पारंपरिक भारतीय व्यायाम असून त्यातील अनेक आसने ही विविध समस्यांवर उपयुक्त ठरतात . जानुस्पर्शासन हे दंडस्थितीतील एक आसन आहे . त्याचा चरबी कमी करण्यासाठी चांगला उपयोग होतो . प्रथम दंडस्थिती घेऊन सरळ उभे रहावे . मग एका पायावर उभे राहून दुसरा पाय जमिनीला समांतर न्यावा . श्वास सोडत डोके जास्तीत जास्त या उभ्या केलेल्या पायाच्या गुडघ्यापर्यंत नेण्याचा प्रयत्न करावा . डोके गुडघ्याला लागले तर तुमचे शरीर लवचिक आहे असे समजावे . सुरुवातीला हा लवचिकपणा येत नाही . मात्र सरावाने तो येतो . डोके गुडघ्याला लावण्याच्या स्थितीत श्वास रोखावा . दोन्ही हातांनी जमिनीला समांतर असलेल्या पायाचे पाऊल पकडावे , नाकाने गुडघ्याला स्पर्श करण्याचा प्रयत्न करावा . त्यावेळी कुंभक करावे . या आसनाचे अनेक फायदे आहेत . या आसनामुळे शरीराची चरबी कमी होण्यास मदत तर होतेच आणि खाल्लेले अन्नही चांगले पचते . तसेच कुंभक स्थितीमुळे हृदयाला एक प्रकारचा व्यायाम होतो आणि श्वसन कार्य सुधारते . दमा असलेल्या व्यक्तींनी हे आसन जरूर करावे . या आसनात प्राणायामाचा चांगला अभ्यास होऊ शकतो . हे आसन नियमित केल्यास गुडघेदुखी थांबते . या आसनाने पोटऱ्यांनाही व्यायाम होतो . तसेच कंबर लवचिक होते आणि कंबरेला ताण बसल्यामुळे कंबरदुखी थांबते . एकदा डाव्या पायाने , एकदा उजव्या पायाने असे दोन्ही पायांनी जानुनासिकास्पर्शासन करता येते . सुजाता गानू - टिकेकर


कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणालीच्या मदतीने कर्करोगाचे निदान मानवी पातळीवरील निदानापेक्षा जास्त चांगल्या पद्धतीने करता येते . फुफ्फुसाच्या कर्करोगात काही बारीक ठिपके सीटी स्कॅनमध्ये दिसत असतात , त्यांचे अवलोकन कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या मदतीने जास्त चांगल्या प्रकारे करता येते . कृत्रिम बुद्धिमत्ता व्यवस्थेने निदान ९५ टक्के अचूक होते . मानवी डोळय़ांनी निदान ६५ टक्के अचूक होते . अमेरिकेतील युनिव्हर्सिटी ऑफ सेंट्रल फ्लोरिडाचे रॉडनी लालोंद यांनी सांगितले , की यात आमची कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणाली मेंदूवर आधारित आहे . चेहरा ओळखण्याच्या सॉफ्टवेअरआधारे अलगॉरिथम यात वापरला आहे . यात किमान १००० सीटी स्कॅन वापरून सॉफ्टवेअर तयार केले असून , त्यामुळे संगणकीय आकलनातून कर्करोगाच्या गाठींचे निदान करता येते . यात संगणकाला सगळय़ा गोष्टी आधीच शिकवलेल्या असतात . सीटी स्कॅनमधील नेमका कुठला भाग बघायचा हे यात महत्त्वाचे असते . चेतापेशी , ऊती व इतर घटक वेगळे कसे ओळखायचे व नेमकी त्यातील गाठ कुठली व ती कर्करोगकारक असल्यास कशी असते , याचे सर्व प्रशिक्षण कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणालीला दिले असल्याने रुग्णांची तपासणी जास्त अचूक पद्धतीने होते . डॉक्टरांच्या निदानापेक्षा यातील अचूकता जास्त असल्याने त्याची मदत घेणे जास्त महत्त्वाचे ठरणार आहे . आगामी काळात वैद्यक क्षेत्रात कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणालीचे महत्त्व हे जास्त वाढत जाणार आहे . कर्करोगाची गाठ व साधी गाठ यातील भेद ओळखणे काही वेळा मानवी पातळीवर कठीण जाते , त्यात या प्रणालीचा वापर शक्य होणार आहे .


काही क्षणात आणि कमी खर्चात हिवतापाची तपासणी करणारे नवे उपकरण कलकत्त्यामधील संशोधकांनी तयार केले आहे . अभियांत्रिकी आणि व्यवस्थापन संस्था आणि भारतीय अभियांत्रिकी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान संस्था , शिबपूर यांनी संयुक्तपणे कमी खर्चात हिवतापाची तपासणी करणारी प्रणाली तयार केली असल्याचा दावा केला आहे . यात काही फेरबदल केल्यास या प्रणालीद्वारे डेंग्यूची तपासणीदेखील शक्य होणार असल्याचे संशोधकांनी सांगितले . आम्ही मोबाइलच्या कॅमेराला कागदी सूक्ष्मदर्शक यंत्राला जोडले असून याद्वारे काही रसायनांसह रक्ताच्या नमुन्याचे छायाचित्र काढता येणार आहे . त्यानंतर ही माहिती केंद्रीय सव्र्हरला पाठविण्यात येणार असून रक्तात हिवतापाच्या पेशींचा शोध लावला जाणार आहे . असे आयआयईएसटी , शिबपूरचे विभागीय प्रमुख डॉ . अिरदम बिस्वास यांनी सांगितले . यानंतर तपासणीचा निकाल हा नोंदणीकृत डॉक्टरांना पाठविण्यात येणार आहे . या रक्तचाचणीसाठी प्रत्येक रुग्णाला केवळ १० रुपये इतका खर्च येणार असून या प्रणालीमुळे काही सेकंदांमध्ये तुम्हाला तुमच्या रक्तचाचणीचा अहवाल रुग्णांना हातात मिळतो असे बिस्वास यांनी सांगितले . आयईएमचे प्राध्यापक निलांजना दत्ता रॉय आणि त्यांचे सहकारी यांच्या मदतीने हा प्रयोग करण्यात आला आहे . सामान्य सूक्ष्मदर्शक यंत्राच्या मानाने कागदी यंत्राची किंमत स्वस्त असून या यंत्राद्वारे केलेल्या रक्तचाचण्यांपैकी ९० टक्के चाचण्या यशस्वी झाल्या असल्याचे बिस्वास यांनी सांगितले . याच प्रणालीमध्ये काही बदल केल्यास डेंग्यूची तपासणीदेखील शक्य असल्याचे त्यांनी सांगितले .


पतीचा मृत्यू झाला असला तरी त्याला निर्दोष सिद्ध करण्यासाठी एका पत्नीने कंबर कसली आहे . ती पत्नी म्हणजे दिवंगत अभिनेता इंदर कुमारची पत्नी पल्लवी कुमार . ४४ वर्षीय इंदर कुमारचा २७ जुलैला हृदयविकाराच्या तीव्र झटक्याने मृत्यू झाला होता . त्याच्या आकस्मिक मृत्यूमुळे जेवढे बॉलिवूड हळहळले होते तेवढेच त्याचे चाहतेही हळहळले होते . माणूस गेल्यावर त्याच्या भूतकाळापासून ते वर्तमान आणि भविष्यापर्यंत साऱ्याचीच चर्चा होते . याला इंदर कुमार तरी कसा अपवाद ठरले . अभिषेकसोबत लग्न केल्याचा दावा करणारी ‘ती’ येणार ‘बिग बॉस ११’ मध्ये ? इंदर कुमारच्या नैराश्याचे कारण काम न मिळणं आणि त्यामुळे आलेली आर्थिक अडचण हे होतेच शिवाय त्याच्यावर असलेला बलात्काराचा आरोप हेही नैराश्याचं मुख्य कारण होते , असे पल्लवीचे म्हणणे आहे . २०१४ मध्ये २५ वर्षीय एका मॉडेलने बॉलिवूडमध्ये संधी देण्याच्या आमिषाने इंदर कुमारने बलात्कार केल्याचा आणि तीन दिवस मारहाण केल्याचा आरोप केला होता . ‘स्पॉटबॉयईज’ला दिलेल्या मुलाखतीत पल्लवी म्हणाली की , ‘इतर अनेक कारणांसोबतच त्याच्यावर झालेला बलात्काराचा आरोप त्याला सतत सलत राहायचा . अशा गंभीर आरोपासाठी जर तुम्हाला तुरुंगात जावं लागलं तर त्याचा ताण साहजिकच येणार . त्यातही जर तुम्ही कलाकार असता तेव्हा सगळ्यांच्या नजरा तुमच्यावरच खिळलेल्या असतात . सुनावणीवेळी जाताना त्याला फार त्रास व्हायचा . ’ जेव्हा बलात्कार खटल्यातील दोषीचा मृत्यू होतो , तेव्हा ते प्रकरण निकालात निघते . इंदर कुमारच्या बाबतची असेच घडले . इंदरच्या मृत्यूनंतर हा खटला बंद होणार होता . मात्र आता पल्लवीनेच न्यायालयात हा खटला सुरू ठेवण्याची विनंती केली आहे . ‘इंदर निर्दोष असल्याची मला खात्री आहे . त्याच्याकडून पैसे उकळण्यासाठी आणि त्याच्या प्रसिद्धीचा गैरवापर करण्यासाठी खोटे आरोप लावले गेले आहेत . त्याला न्याय मिळायला हवा म्हणून मी न्यायालयात याचिका दाखल करुन खटला सुरू ठेवण्यास सांगितले . आमच्या बाजूनेच निकाल लागेल याची मला खात्री आहे . शिवाय खोटे आरोप करणाऱ्या त्या मॉडेललाही योग्य ती शिक्षा झाली पाहिजे , ’ असे पल्लवीचे म्हणणे आहे .


सध्या संकटात सापडलेला भारतीय क्रिकेटपटू मोहम्मद शमीला आणखी एक मोठा झटका बसण्याची शक्यता आहे . सूत्रांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार , बीसीसीआयच्या अँटी करप्शन युनिटकडून लवकरच मोहम्मद शमीची चौकशी सुरू केली जाऊ शकते . मोहम्मद शमीची पत्नी हसीन जहाँने शमीवर मॅच फिक्सिंगचा थेट आरोप केला नव्हता . पण विदेशी व्यक्तीकडून पैसे घेतल्याचा उल्लेख केला होता . त्यानंतर बीसीसीआयची अॅडमिनिस्ट्रेटर कमिटी सीओएने अँटी करप्शन युनिटला हसीन जहाँच्या आरोपांची चौकशी करण्यास सांगितले आहे . https : / / twitter . com / ANI / status / 973809234751221762 हसीनने आरोप केला होता की , शमीने दुबईत पाकिस्तानच्या अलिस्बा नावाच्या मुलीकडून पैसे घेतले होते . यामध्ये इंग्लंडमध्ये राहणारा उद्योगपती मोहम्मदभाईचाही समावेश होता . हसीनने स्वतः यावेळी उपस्थित असल्याचा दावा केला होता . हसीनने शमीला आरोपीच्या पिंजऱ्यात उभे करत शमी जर स्वतःच्या पत्नीला धोका देऊ शकतो तर देशाला धोका का देऊ शकत नाही , अशी शंका उपस्थित केली होती . सीओएने अँटी करप्शन युनिटला येत्या सात दिवसांत अहवाल देण्याची सूचना केली आहे . सूत्रांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार , मोहम्मदभाई आणि अलिस्बा कोण आहेत ? शमीने त्यांच्याकडून खरेच पैसे घेतले आहेत का ? पैसे घेतले असतील तर त्यांचा हेतू काय होता , याचा अँटी करप्शन युनिट तपास करेल . बीसीसीआयनेही या तीन मुद्द्यांचाच तपास केला जाईल हे स्पष्ट केले आहे . दरम्यान , मोहम्मद शमीने मॅच फिक्सिंगच्या आरोपांचा इन्कार केला आहे . देशाला धोका देण्यापूर्वी मी मरणे पसंत करेन असे , शमीने म्हटले आहे . बीसीसीआयने शमीला आपल्या वार्षिक करारातही स्थान दिलेले नाही . कोलकाता पोलिसांनीही शमीविरोधात घरगुती हिंसाचाराप्रकरणी गुन्हा दाखल केला आहे . हसीननेही पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांच्याकडे मदतीची मागणी केली होती . हसीनने पोलीस संरक्षणाचीही मागणी केली आहे .


काही दिवसांपूर्वी ' मी पण सचिन ' या चित्रपटाचं पोस्टर सोशल नेटवर्किंग साईटवर झळकलं होतं . यावरुन या चित्रपटात काय पाहायला मिळणार याची उत्सुकताही अनेकांना लागून राहिली होती . आता या चित्रपटाचा टीझरही सोशल नेटवर्किंग साईटवर प्रदर्शित करण्यात आला आहे . ' डोन्ट स्टॉप चेसिंग युअर ड्रीम ' अशी टॅगलाईन असलेल्या या चित्रपटात स्वप्नील जोशी क्रिकेटपटूची भूमिका साकारताना दिसतोय . खेळ असो , नाहीतर आयुष्य , शेवटचा टप्पा पडल्याशिवाय कधीही हार मानायची नाही , असा प्रेरणादायी संदेश या टीझरमधून देण्यात येत आहे . गावात राहूनही लंडनच्या लॉर्ड्स ग्राउंडवर क्रिकेट खेळण्याचं स्वप्न उराशी बाळगून , त्या मार्गानं प्रयत्न करणाऱ्या स्वप्निलच्या आयुष्यात काही विचित्र घडामोडी घडत असल्याचं या टीझरमधून दिसत आहे . त्यामुळे स्वप्नीलचं हे स्वप्न पूर्ण होतंय , की अधुरं राहतंय , हे चित्रपट पाहिल्यावरच कळेल . इरॉस इंटरनॅशनल आणि एव्हरेस्ट इंटरटेंटमेन्ट प्रस्तुत आणि गणराज असोसिएट निर्मित ' मी पण सचिन ' चित्रपट येत्या 1 फेब्रुवारीला प्रदर्शित होत आहे . नीता जाधव आणि गणेश गीते या चित्रपटाचे निर्माता असून श्रेयश जाधव यांनी लेखन आणि दिग्दर्शनाची धुरा सांभाळली आहे . इरॉस इंटरनेशनलद्वारे ' मी पण सचिन ' या चित्रपटाचे जागतिक स्तरावर वितरणही केले जाणार आहे .


फुटबॉलप्रेमींना प्रतीक्षा लागून राहिलेला फुटबॉल हंगाम येत्या २४ नोव्हेंबरपासून सुरू होत आहे . कोल्हापूर स्पोर्ट्स असोसिएशनतर्फे ( केएसए ) वरिष्ठ गट साखळी फुटबॉल स्पर्धेद्वारे हंगामास सुरुवात होईल . छत्रपती शाहू स्टेडियमवर स्पर्धेचे आयोजन केले आहे . संघ व खेळाडूंच्या नाव नोंदणीनंतर फुटबॉल हंगाम कधी सुरू होणार , याची विचारणा फुटबॉलप्रेमींतून होत होती . केएसएतर्फे १८ नोव्हेंबरला हंगाम सुरु करण्याची तयारी सुरु होती . यंदाच्या हंगामासाठी परजिल्ह्यातून व परदेशातून घेतलेले काही खेळाडू २४ नोव्हेंबरनंतर कोल्हापुरात येणार आहेत . त्यामुळे संघाने २४ नोव्हेंबरपासून हंगाम सुरू करावा अशी मागणी केएसएच्या पदाधिकाऱ्यांकडे केली . या मागणीचा विचार करून पदाधिकाऱ्यांनी काल ( सोमवार ) बैठक घेऊन तारीख निश्चित केली . परदेशी खेळाडू यंदाही मैदानावर आपले कौशल्य सादर करणार असल्याने कोणता संघ साखळी सामन्यात भारी पडेल , याची उत्सुकता आहे .


तामिळमधील सुप्रसिद्ध टीव्ही सूत्रसंचालक आणि अभिनेत्री सबेर्ना साबू ही चेन्नईमधील मदुरावोयल येथील तिच्या राहत्या घरी मृतावस्थेत आढळली . मिळालेल्या माहितीनुसार , गेल्या तीन दिवसांपासून सबेर्नाचे घर बंद होते . त्यानंतर तिच्या घरातून घाणेरडा वास येऊ लागल्याने शेजा - यांनी याबद्दल पोलिसांना कळवले . पोलीस आले तेव्हा त्यांना घराचा दरवाजा आतून उघडाच असल्याचे कळले . तसेच , त्यांना घरात जाताच सबेर्नाचा मृतदेह सडलेल्या अवस्थेत सापडला . सबेर्नाच्या मृत्यूचा संपूर्ण तामिळ इंडस्ट्रीला धक्का बसला आहे . तिने टीव्ही सूत्रसंचालक म्हणून आपल्या करियरला सुरुवात केली होती . त्यानंतर तिने काही दैनंदिन मालिकांमध्येही काम केले . सन वाहिनीवरील ‘पसमलर’ तसेच स्टार विजय वाहिनीवरील काही मालिकांमध्येही तिने काम केले होते . तसेच , धनुषच्या ‘पदीकथवन’ , विशालच्या ‘पूजाई’ आणि सिंबूच्या ‘कालै’ चित्रपटांमध्ये तिने छोट्या भूमिका साकारल्या होत्या . तिच्या मित्रमैत्रिणींनी माध्यमांशी बोलताना सांगितले की , सबेर्ना ही जितकी बोल्ड होती तितकीच ती भावनिकही होती . ती नात्यांना खूप गांभीर्याने घेत असे . पोलिसांना घटनास्थळी सबेर्नाने आत्महत्येपूर्वी लिहलेले पत्र मिळाल्याचे म्हटले जात आहे . मात्र , याबाबत अद्याप कोणतीही अधिकृत माहिती समोर आलेली नाही . दरम्यान , आता पोलिसांनी याप्रकरणी शोध घेण्यास सुरुवात केली असून सध्या तरी ही आत्महत्या असल्याचेच म्हटले जात आहे . याबाबत सविस्तर माहिती मिळालेली नाही . टीव्ही अभिनेत्रींमध्ये यावर्षी मृतावस्थेत आढळणारी सबेर्ना ही दुसरी प्रसिद्ध अभिनेत्री आहे . याआधी , मार्च महिन्यात टीव्ही सूत्रसंचाकल आणि अभिनेता एस साई प्रशान्थ याने त्याच्या चेन्नईतील निवासस्थानी आत्महत्या केली होती . त्याने आत्महत्येपूर्वी लिहलेल्या पत्रात यासाठी कोणालाही जबाबदार मानू नये असे लिहले होते . प्रशान्थच्या आत्महत्येमागे एकाकीपण आणि उदासीनता ही कारणे असल्याचे पोलिसांचे म्हणणे होते .


भारताविरुद्धच्या दुसऱ्या ट्वेंटी - 20 सामन्यात अखेरच्या षटकात ज्यो रुटला पायचीत बाद देणारे पंच शामसुद्दीन यांच्याविरुद्ध इंग्लंडचा कर्णधार इयान मॉर्गनने सामनाधिकाऱ्यांकडे तक्रार केली आहे . इयान मॉर्गनने भारताकडून पाच धावांनी पराभव स्वीकारावा लागल्यानंतर पंचांनी घेतलेल्या निर्णयाच्या दर्जाबाबत निराशा व्यक्त केली . संघ व्यवस्थापनाकडून सामनाधिकाऱ्यांकडे याबाबत आवाज उठविण्यात येणार आहे . ज्यो रुटच्या बॅटला लागून चेंडू पॅडवर लागल्यानंतर शामसुद्दीन यांनी त्याला पायचीत बाद दिले होते . या निर्णयामुळे सामन्याला कलाटणी मिळाली , असे इंग्लंडच्या व्यवस्थापनाचे मत आहे . मॉर्गन म्हणाला , की पुढच्या सामन्यापूर्वी चूका सुधारण्याची आमच्याकडे संधी आहे . त्यामुळे आम्ही खराब पंचगिरीबद्दल तक्रार दाखल करणार आहोत . ट्वेंटी - 20 मध्ये डीआरएसचा वापर का करण्यात आलेला नाही , हे मला समजले नाही . अनेक निर्णय आमच्याविरोधात गेल्याने आम्ही सामना जिंकण्यापासून दूर राहिलो . हे खूप निराशाजनक होते .


चित्रपटांची विक्रमी कमाई आणि ‘बाहुबली २’ हे समीकरण आता चांगलच जमून आलं आहे . २८ एप्रिलला प्रदर्शित झालेल्या या चित्रपटाच्या कमाईचे आकडे दिवसेंदिवस वाढतच जात आहेत . जगभरातील प्रेक्षकांवर ‘माहिष्मती साम्राज्य’ आणि ‘बाहुबली’चीच जादू पाहायला मिळते आहे . मुख्य म्हणजे विविध भाषांमध्ये प्रदर्शित झालेल्या या चित्रपटाच्या हिंदी व्हर्जनने भारतात आतापर्यंत ३८७ कोटींच्या कमाईचा आकडा पार केला आहे . किंबहुना हा आकडा क्षणाक्षणाला बदलत आहे . आतापर्यंत आमिर खानच्या ‘दंगल’ या चित्रपटानेच इतकी घसघशीत कमाई केली होती . पण , आता मात्र मिस्टर परफेक्शनिस्टच्या या चित्रपटाला धोबीपछाड करण्यासाठी प्रभासचा ‘बाहुबली २’ सज्ज झाला आहे . एस . एस . राजामौली दिग्दर्शित हा चित्रपट ज्या वेगाने विविध विक्रमांना गवसणी घालतो आहे ते पाहता आता त्याला रोखणं निव्वळ अशक्यच आहे . व्यापार विश्लेषक तरण आदर्श यांनीही त्यांच्या ट्विटर अकाऊंटवरुन याबाबतची माहिती देणारं एक ट्विट केलं आहे . ‘कटप्पाने बाहुबलीला का मारलं ? ’ या प्रश्नाचं उत्तर जाणून घेण्यासाठी बऱ्याच दिवसांपासून प्रेक्षकांमध्ये ‘बाहुबली २’ पाहण्याची उत्सुकता लागून राहिली होती . तिच उत्सुकता आणि चित्रपटासाठी असणारं प्रेक्षकांचं वेड पाहता राजामौली आणि त्यांच्या टीमने बरीच मेहनत घेत ‘बाहुबली २’ हा चित्रपट साकारला . हा चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर चित्रपटगृहांमध्ये टाळ्यांचा कडकडाट , प्रेक्षकांच्या शिट्ट्या आणि त्यांनी दिलेली दाद हे सर्व काही फार महत्त्वाचं असल्याचं म्हणत चित्रपटातील कलाकारांनी प्रेक्षकांचे आभार मानले आहेत . ‘बाहुबली २’ मधील काही दृश्ये आणि त्यांचे व्हिडिओसुद्धा सोशल मीडियावर शेअर करण्यात येत आहेत . ‘बाहुबली २’ची आतापर्यंतची कमाई पाहता इतर चित्रपटांच्या प्रदर्शनावरही त्याचा परिणाम पाहायला मिळतो आहे . हा चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतरच्या आठवड्यात कोणताच मोठा चित्रपट प्रदर्शित करण्यात आला नव्हता . पण , १२ मे रोजी अमिताभ बच्चन यांचा ‘सरकार ३’ आणि परिणीती चोप्रा , आयुषमान खुरानाचा ‘मेरी प्यारी बिंदू’ हे दोन चित्रपट प्रदर्शित झाले आहेत . तेव्हा ‘बाहुबली २’ला दूर सारून प्रेक्षक हे चित्रपट पाहण्यासाठी चित्रपटगृहांकडे वळतात का , हे पाहणं औत्सुक्याचं ठरणार आहे .


शरीर आणि मन सुदृढ राहण्यासाठी योगासने अतिशय महत्त्वाची असतात . योगासनांमुळे शरीराला व्यायाम तर होतोच पण मनाची एकाग्रता वाढते . मनाची एकाग्रता बौद्धिक विकास करते . आसनांमुळे स्थिरता येते . श्वासावर नियंत्रण येण्यास मदत होते , ज्यामुळे शारीरिक व्याधी दूर होऊन आयुष्यमान वाढण्याची शक्यता असते . शरीराला लवचिकता येते . शरीराच्या सर्वच क्रिया योग्य पद्धतीने पार पडतात . सध्या अनेकांना झोप न येण्याचा त्रास असतो . त्यावरही योग अतिशय उपयुक्त ठरतो . पद्मासन हे एक ध्यानासन स्थितीतील महत्त्वाचे आसन आहे . यामध्ये शरीराला कमळासारखा आकार प्राप्त होतो . याला कमलासनही म्हटले जाते . बैठक स्थितीत डाव्या मांडीवर उजवा पाय ठेवावा व उजव्या मांडीवर डावा पाय ठेवावा . दोन्ही हातांचे अंगठे व तर्जनीची टोके एकमेकांना चिकटवून डावा हात डाव्या गुडघ्यावर आणि उजवा हात उजव्या गुडघ्यावर अलगद ठेवावा . म्हणजेच हात गुडघ्यावरून खाली ध्यानमुद्रेत ठेवावे . हे आसन प्राणायामाला व ध्यान करण्यास योग्य आहे . दोन्ही नाकपुडय़ातून सावकाशपणे संथ श्वास घ्यावा व संथपणेच सोडावा . डोळे मिटून मन एकाग्र करावे . रोज दिवसातून एकदा शक्यतो रिकाम्या पोटी हे आसन केल्यास फायदा होतो . दिवसभरातून फक्त पाच मिनिटे देऊन केलेले पद्मासन शरीर आणि मनासाठी उपयुक्त असते . पद्मासनाची महती खूप मोठी आहे . आपले शरीर लवचिक तर होतेच पण हात , पाय , हृदय यांचे कार्य सुधारते . पोटातील अतिरिक्त चरबीवर दाब येऊन तिची रोज अंशतः घट होते म्हणजेच शरीर व्याधी मुक्त होते , झोप शांत लागते , दमा असल्यास दमेकरी लोकांनी हे आसन जरूर करावे . ज्यामुळे दम्याचा विकार कमी होतो . तसेच काही लोकांना झोपल्यानंतर जोरजोरात श्वास घेण्याची म्हणजेच घोरण्याची सवय असते . पण रोज पद्मासन केल्यास घोरणेसुद्धा कमी होते . सुजाता गानू - टिकेकर , योगतज्ज्ञ


दोन आठवडयांपूर्वी कॅलिफोर्नियात दिमाखदार सोहळयात अॅपलने लाँच केलेले iPhone XS आणि iPhone XS मॅक्स हे दोन्ही फोन विक्रीसाठी भारतात उपलब्ध झाले आहेत . अॅपलचे हे दोन्ही फोन लाँच झाल्यापासून चर्चेत आहेत . iPhone XS हा iPhone X चे पुढचे अपग्रेडेड व्हर्जन आहे तर iPhone XS मॅक्स हा iPhone XS पेक्षा एक पाऊल पुढे आहे . अॅपलच्या दोन्ही लेटेस्ट iPhone मध्ये ओएलईडी डिस्पले आहे . या दोन्ही नव्या आयफोनमध्ये A12 बायोनिक चिप देण्यात आली आहे . त्यामुळे Animoji , फोटोज आणि पोट्रेट मोडमध्ये अमुलाग्र बदल करू शकतो . अॅपलच्या दोन्ही फोनमध्ये अनेक नवीन फिचर्स आहेत . iPhone XS – ५ . ८ इंच OLED डिस्पले , २४३६ X ११२५ पिक्सल रेसोल्युशन , A12 बायोनिक चीपसेट , ६४ जीबी / 256जीबी / 512 जीबी स्टोअरेज क्षमता आहे . १२ एमपी + १२एमपी रेअर कॅमरा , आयओएस १२ iPhone XS ६४ जीबीच्या भारतातील फोनची किंमत ९९ , ९०० रुपये आहे . iPhone XS मॅक्स ६४ जीबीच्या भारतातील फोनची किंमत १ लाख ९ हजार ९०० रुपये आहे . iPhone XS तुम्ही जुन्या iPhone X च्या शेजारी ठेवला तर तो तितका नवीन , ओरिजनल वाटणार नाही . अॅपलने फोनचा लूक , रंगावर जास्त मेहनत घेतलीय . साईडला स्टेनलेस स्टील फ्रेम आणि सोनेरी रंगाची कडा आहे . iPhone XS तीन रंगांमध्ये उपलब्ध आहे . आयफोन ५ एस पासून अॅपलने सोनेरी रंगाचा वापर सुरु केला . नव्या iPhone XS मध्ये व्हिडिओ पाहताना एक वेगळा आनंद मिळतो . अॅपलच्या दोन्ही iPhone XS आणि iPhone XS मॅक्स या दोन्ही फोनचा वेग प्रचंड असून कॅमेरा तंत्रज्ञानातही लक्षणीय प्रगती केली आहे . A12 बायोनिक चीपमुळे हा वेग वाढला आहे तसेच या दोन्ही फोनमध्ये डयुअल सीमची सोय आहे . iPhone Xs आणि iPhone Xs Max हा आतापर्यंतचा सर्वात वेगवान आयफोन असल्याचा दावा कंपनीने लाँचच्यावेळी केला होता . हे आयफोन पहिल्या आयफोनपेक्षा ३० टक्के अधिक वेगवान आहेत असे कंपनीने लाँचच्यावेळी सांगितले होते आता हे फोन वापरणाऱ्यांनाही तसाच अनुभव येत आहे .


चॅम्पियन्स करंडक स्पर्धेसाठी भारतीय संघाची निवड लांबवत भारतीय क्रिकेट मंडळ आयसीसीवर दडपण आणण्याचा प्रयत्न करीत आहे . आयसीसीमधील भारताचा उत्पन्नाचा वाटा कमी करण्याबाबतच्या निर्णयावर आयसीसी सोमवारी होणाऱ्या बैठकीत शिक्कामोर्तब करण्याची दाट शक्यता आहे . ते टाळण्यासाठी चॅम्पियन्स करंडक स्पर्धा बहिष्काराचा विचार कायम आहे , हेच भारतीय मंडळ सूचित करीत आहे . चॅम्पियन्स करंडक स्पर्धा जूनमध्ये आहे . या स्पर्धेसाठी संघ निवडीची मुदत 25 एप्रिल आहे . आयसीसीची बैठक 24 एप्रिलला आहे . बैठकीपूर्वी संघ जाहीर न करून आयसीसीवर दडपण आणण्याचा भारतीय मंडळाचा थेट प्रयत्न आहे . आयसीसीच्या उत्पन्नात योग्य वाटा न मिळाल्यास चॅम्पियन्स करंडक स्पर्धेवर बहिष्कार टाकण्याचा भारतीय मंडळ विचार करीत आहे . आधुनिक क्रिकेटमध्ये संघनिवडीची अंतिम मुदत असा काही प्रकार नसतो . चॅम्पियन्स स्पर्धा अजून खूप दूर आहे , असे भारतीय मंडळाच्या वरिष्ठ पदाधिकाऱ्यांनी सांगितले . प्रशासकीय समितीचा बहिष्कारास विरोध असल्याचे सांगितले जात आहे . भारतीय मंडळाच्या वार्षिक सर्वसाधारण सभेतही याबाबत एकमत झाले नाही . त्यामुळेच याबाबतचे सर्वाधिकार आयसीसीच्या सभेस उपस्थित राहणाऱ्या अमिताभ चौधरी यांना देण्याचा निर्णय झालेला नाही . भारतीय मंडळाच्या बैठकीत झालेल्या निर्णयानुसारच मी कार्यवाही करणार आहे . सध्या एवढेच सांगणे योग्य होईल , असे चौधरी यांनी सांगितले . संघनिवड लांबवण्याचा निर्णय भारतीय मंडळाने आयसीसीला कळवलेला नाही . आवश्यकताच असेल , तर ही औपचारिकता पार पाडण्यात येईल . आता स्पर्धेत न खेळण्याचा निर्णय झाला , तर काय होईल . भारतीय मंडळाने चॅम्पियन्स करंडक स्पर्धेसाठी संघ निवडला आहे ; पण तो खेळणारच याची हमी नाही , असे निवडलेल्या संघाबाबत कळवताना आयसीसीला सांगायचे . आयसीसीच्या बैठकीत काय होते , यावर सर्व काही अवलंबून असेल , असे भारतीय मंडळाच्या क्रिकेट पदाधिकाऱ्यांनी सांगितले . आयसीसीला भारताकडून सर्वाधिक उत्पन्न मिळते ; मात्र नव्या निर्णयानुसार भारतास 53 कोटी अमेरिकन डॉलरच आठ वर्षांसाठी मिळतील . आता यात वाढ न झाल्यास आयसीसीच्या बैठकीनंतर बीसीसीआयची पुन्हा बैठक होईल व त्यात चॅम्पियन्स स्पर्धेचा निर्णय होईल , असे सांगितले जात आहे . नेहरा की शमी हा कळीचा मुद्दा चॅम्पियन्स करंडक स्पर्धेत सहभागी होणाऱ्या भारतीय संघातील चौथ्या मध्यमगती गोलंदाजाच्या जागेसाठी आशीष नेहरा आणि महम्मद शमी यांच्यात चुरस आहे . अर्थात ही संघनिवड कधी होईल , याबाबत काहीच सांगितले जात नाही . रविचंद्रन अश्विन येत्या आठवड्यात सराव सुरू करेल . त्याच्यासह रवींद्र जडेजाची निवड निश्चित आहे . अखेरच्या षटकात प्रभावी मारा करू शकणारा जसप्रीत बुमराह , स्विंग गोलंदाज भुवनेश्वर कुमार , उमेश यादव यांची निवड निश्चित आहे . हार्दिक पंड्या बॉलिंग ऑल राऊंडर म्हणून संघात येईल . या परिस्थितीत शमी आणि नेहरा यांच्यातच चुरस असेल . यात नेहराचे पारडे जड आहे . शमी कसोटीसाठी जास्त उपयुक्त मानला जातो . तो 2015 च्या विश्वकरंडक स्पर्धेनंतर एकदिवसीय लढत खेळलेला नाही . त्याची दिल्ली डेअरडेव्हिल्स सर्व लढतींसाठी निवडही करीत नाही . नेहरा 2011 च्या वर्ल्डकपनंतर एकदिवसीय संघातून बाहेर आहे ; पण ट्वेंटी 20 लढतीसाठी त्याला पसंती दिली जात आहे . कर्णधार विराट कोहलीसही गोलंदाजांना मार्गदर्शन करण्यासाठी तो हवा आहे . काही दिवसांपूर्वी त्याला दुखापतीने सतावले होते ; पण तो लवकरच तंदुरुस्त होईल . आयपीएल स्पर्धेत प्रभावी यॉर्कर टाकत असलेल्या बसिल थम्पी याचाही विचार होऊ शकेल , असेही मानले जात आहे .


अनुवांशिक लठ्ठपणाचा उपचार करणारे औषध संशोधकांना आढळले असून यामुळे व्यक्तीच्या भुकेवर नियंत्रण ठेवून त्याचे वजन कमी करता येणार आहे . लठ्ठपणा असलेल्या लोकांपैकी दोन ते सहा टक्के लोकांच्या भुकेच्या जनुकांमध्ये उत्परिवर्तन होते . यामुळे त्यांच्यामध्ये लठ्ठपणा विकसित होण्याची अधिक शक्यता असते . याला मोनोजेनिक लठ्ठपणादेखील म्हटले जाते . अशा प्रकारचा लठ्ठपणा असलेले लोक सद्यःस्थितीत उपलब्ध असणाऱ्या उपचारांना चांगल्या प्रकारे प्रतिसाद देत नाहीत . आहारावर नियंत्रण आणि शस्त्रक्रियेमुळे या लोकांचे वजन कमी करण्यात मदत होते , मात्र त्यांना वजनावर नियंत्रण ठेवता येत नसल्याने याचे दीर्घकालीन प्रभाव चांगले नाहीत . अनुवांशिक लठ्ठपणा असणारे लोक लिराग्लुटाइड या औषधाच्या मदतीने वजन कमी करू शकत असल्याचे डेन्मार्कमधील कोपेनहेगन विद्यापीठातील संशोधकांना आढळले आहे . हे औषध ‘जीएलपी - १’ या भुकेवर आळा घालणाऱ्या संप्रेरकामध्ये बदल करून तयार करण्यात आले आहे . यामुळे लठ्ठ लोकांना जास्त भूक लागत नसून चार महिन्यांच्या आत त्यांच्या एकूण वजनाच्या सहा टक्के वजन कमी करू शकतात . साइन सोरेनसन टोरेकोव यांनी सांगितले . हा अभ्यास ‘सेल मेटाबॉलिस्म’ या नियतकालिकात प्रसिद्ध करण्यात आला आहे . संशोधकांनी रोगजन्य म्युटेशनमुळे लठ्ठपणा झालेल्या १४ आणि कोणत्याही प्रकारचे म्युटेशन न होता लठ्ठपणा झालेल्या २८ लोकांचा अभ्यास केला . या दोन्ही गटांना एकाच प्रकारचा आहार देण्यात आला त्याचप्रमाणे त्यांच्यावर एकसारखे औषधोपचार करण्यात आले . या वेळी मोनोजेनिक लठ्ठपणा असणाऱ्यांनी चार महिन्यांत सात किलो वजन घटवले .


करण जोहरच्या " कॉफी विथ करण ' या टॉक शो मध्ये सेलिब्रेटी नेहमीच त्याच्याकडून मिळणाऱ्या गिफ्ट हॅम्परसाठी वेडे होत असताना आपण पाहिलंय . प्रेक्षकांना नेहमीच असं वाटत असेल हे सेलिब्रेटी एवढे श्रीमंत असून एका गिफ्ट हॅम्परसाठी का एवढे वेडे होतात . असं काय आहे या हॅम्परमध्ये ? तुम्हालाही प्रश्न पडला आहे ना ? या प्रश्नाचं उत्तर खुद्द करण जोहरनेच कॉफी विथ करणच्या पाचव्या सीझनच्या एका भागात अनवधानाने दिलं . सूत्रांनुसार " कॉफी विथ करण ' च्या या गिफ्ट हॅम्परमध्ये ब्राऊनी , कॉफी मग , हेल्थ बार , हवेत तरंगणारे स्पीकर , रोस्टेड कॉफी , कॉफी फ्रेंच प्रेस , नॉरडिक कॅन्डी , क्लिन्झिंग पेस्ट , पाच लाखाचे वॉवचर , हेल्थ जार , चॉकलेट , शॅम्पेन , कुकीज , चीज प्लॅटर एवढ्या सगळ्या गोष्टी आहेत . ऐकून हैराण झालात ना ? मग का नाही सेलिब्रेटी या गिफ्ट हॅम्परसाठी वेडे होणार ?


भारतीय संघाचा सलामीवीर गौतम गंभीर याचे तब्बल दोन वर्षांनतर भारतीय क्रिकेट संघात पुनरागमन झाले आहे . न्यूझीलंडविरुद्धच्या दुसऱया कसोटी सामन्यासाठी गौतम गंभीरचा संघात समावेश करण्यात आला आहे . गौतम गंभीरसोबतच फिरकीपटू जयंद यादवलाही संधी देण्यात आली आहे . कानपूर कसोटीत दुखापतग्रस्त झाल्याने लोकेश राहुल याला दुसऱया कसोटीला मुकावे लागणार आहे . लोकेश राहुलच्या जागी गौतम गंभीरचा भारतीय संघात समावेश केला जाण्याची शक्यता वर्तविण्यात आली होती . त्यावर बीसीसीआयकडून शिक्कामोर्तब झाले आहे . तर इशांत शर्माला चिकनगुनिया झाल्यामुळे त्याच्या जागी जयंत यादव या नव्या चेहऱयाला संधी देण्यात आली आहे . बीसीसीआयने बुधवारी रात्री गंभीर आणि जयंत यादवच्या भारतीय संघातील समावेशाबाबतची माहिती दिली . गंभीरच्या भारतीय संघातील समावेशाबाबतची माहिती समोर येताच क्रीकेट क्षेत्रातील अनेकांनी गंभीरला शुभेच्छा देखील दिल्या . गौतम गंभीर भारतीय संघासाठी २०१४ साली इंग्लंड विरुद्ध आपला शेवटचा आंतरराष्ट्रीय कसोटी सामना खेळला होता . या सामन्यात गंभीरला केवळ तीन धावा करता आल्या होत्या . त्यानंतर गंभीरने राष्ट्रीय संघातील स्थान गमावले होते . संघातून वगळण्यात आल्यानंतर गंभीर गेल्या दोन वर्षांपासून स्थानिक क्रिकेट सामन्यांत दमदार कामगिरी करून आपली योग्यता सिद्ध करून दाखवली . याचेच फलित म्हणून गंभीरला संघात स्थान देण्यात आले आहे . गौतम गंभीरने दुलीप करंडक स्पर्धेत ७१ . २० च्या सरासरीने तब्बल ३५६ धावा कुटल्या होत्या . ‘इंडिया ग्रीन’ विरुद्धच्या सामन्यातील दोन डावांत प्रत्येकी ९० आणि ५९ धावांची खेळी साकारली होती . त्यानंतर अंतिम सामन्यात ‘इंडिया रेड’ विरुद्ध गंभीरने दोन डावांत प्रत्येकी ९६ आणि ३६ धावांची खेळी साकारून संघाला करंडक जिंकून दिला होता . स्थानिक क्रिकेट स्पर्धेतील गौतम गंभीरच्या कामगिरीच्या निकषांवरून त्याला राष्ट्रीय संघात स्थान देण्यात आल्याचे सांगितले जात आहे .


अभिनेता संजय दत्त याच्या आगामी भूमी चित्रपटाच्या सेटवर काही पत्रकारांना धक्काबुक्की करण्यात आल्याचा प्रकार समोर आला आहे . संजूबाबाचे बॉडीगार्ड आणि चित्रपटाचा दिग्दर्शक ओमांग कुमार याच्या चमूतील काही व्यक्तिंनी पत्रकारांना मारहाण केल्याचे वृत्त आहे . संजय दत्त आग्रा येथील ताजमहल कलाकृतीजवळ त्याच्या चित्रपटाचे चित्रीकरण करत आहे . त्याच दरम्यान , तेथे काहीतरी वाद झाल्याने संजय दत्तच्या बॉडीगार्ड्सने पत्रकारांना धक्काबुक्की करण्यास सुरुवात केली . टाइम्स ऑफ इंडियाने दिलेल्या वृत्तानुसार , त्यावेळी संजय दत्त तेथेच होता . मात्र , सेटवर गडबड झाल्याचे पाहून त्याने तेथून निघून जाणे योग्य समजले . चित्रपटाच्या चित्रीकरणामुळे व्हीआयपी रोडवर वाहतूक कोंडी झाली होती . तेथे आम्ही लोकांच्या प्रतिक्रिया घेत होतो , अशी माहिती प्रसारमाध्यमांतील काही व्यक्तिंनी दिली . तर एका वृत्तवाहिनीचे छायाचित्रकार अजय यादव म्हणाले की , ‘वाहतूकीत अडकलेल्या लोकांचे मी फोटो घेत असताना दुपारी २ च्या दरम्यान ही घटना घडली . ’ याविषयी पोलिसांशी संवाद साधला असता ते म्हणाले की , सदर प्रकरणी आमच्याकडे माहिती आली आहे . पण , दोन्ही बाजूंकडून कोणतीही लेखी तक्रार अद्याप दाखल करण्यात आलेली नाही .


ज्या ठिकाणी आचरेकरांच्या शिकवणीने सचिनला क्रिकेटच्या देवाची उपमा मिळाली . त्याच क्रिकेटच्या मैदानातून आज गुरुसमोर शिष्याच्या दबंगगिरीचे किस्से ऐकायला मिळत आहेत . भारतीय क्रिकेट आणि प्रशिक्षकांच्यातील वादाची ही पहिली घटना नाही . यापूर्वी ग्रेग चॅपल आणि भारतीय संघाचा माजी कर्णधार सौरव गांगुली यांच्यातील वादंग क्रिकेट चाहत्यांनी अनुभवले आहे . यावेळी मैदानात दादागिरी करणाऱ्या ग्रेग चॅपल यांच्यापेक्षा क्रिकेट चाहत्यांनी दादा अर्थात सौरव गांगुलीला समर्थन दिले . मात्र सध्याच्या घडीला विराट virat kohli कदाचित समर्थनाला पात्र ठरणार नाही . मैदानावर सातत्याने चांगली खेळी करत कोहलीची क्रिकेटविश्वात विराट दिशेने वाटचाल सुरु आहे . मात्र नेतृत्वाची धुरा सांभाळताना त्याच्यात निर्माण झालेला अहंकार हा चांगल्या नेतृत्त्वाचे लक्षण मुळीच नाही . प्रसारमाध्यमातील वृत्तानुसार , चॅम्पियन्स करंडक स्पर्धेदरम्यान इंग्लंडमध्ये विराटने थेट कुंबळेंना संघातील एकाही खेळाडूला तुमच्या मार्गदर्शनाखाली खेळायचे नाही , असे सांगितले . त्याच्या या उद्धटपणानंतर सयंमी कुंबळेंनी राजीनामा देवून संघाला अलविदा केले . विशेष म्हणजे कुंबळे anil kumble शिवाय कॅरेबियन दौऱ्यावर चाललो आहोत याची संघातील एकाही खेळाडूला कल्पना नव्हती . विराटने सैराट खेळीने क्रिकेट चाहत्यांची मनं जिंकली हे सत्य असले तरी कुंबळेंनी १८ वर्षांच्या कारकिर्दीत संयम आणि शिस्त काय असते , हे दाखवून दिले आहे . त्यामुळे या वादात कुंबळेंकडे कोणताही क्रिकेट जाणकार बोट नक्कीच करणार नाही . मग विराट चुकतोय का ? हा प्रश्न पडणे स्वाभाविकच आहे . थोडा विराटच्या बाजून विचार केल्यास २०१९ चे मिशन फत्ते करण्यासाठी संघातील सहकाऱ्यांच्या भावना त्याला कुंबळेंपर्यंत पोहोचवायच्या होत्या . त्यामुळेच मिनी विश्वचषकातच त्याने हा पवित्रा घेणे पसंत केले असावे , असे मानायलाही हरकत नाही . मग तर भारतीय संघातील खेळाडूंबद्दलच प्रश्नचिन्ह निर्माण होईल . गावस्करांचा स्ट्रोक परफेक्ट ठरेल . कोणतेही काम आवडीने किंवा सवडीवर नव्हे तर जबाबदारीने पार पाडावे लागते . पण सध्याचा संघातील खेळाडू याबाबतीत बेफिक्रे आहेत असेच म्हणावे लागेल . हा अर्थ सर्वांना लागू होत नसला तरी एकामुळे टीमचा गोंधळ उडतो हे देखील नाकारता येणार नाही . यापूर्वी सौरव गांगुली आणि चॅपेल यांच्यातील वादानंतर बीसीसीआयने राहुल द्रविडच्या खांद्यावर नेतृत्व सोपवले . बिकट परिस्थितीत त्याने खिलाडूवृत्तीने ही जबाबदारी स्वीकारली . कदाचित याच प्रकरणाचा परिणाम २००७ च्या विश्वचषकात दिसून आला . द्रविडच्या नेतृत्वात सचिन सेहवाग या सारख्या दिग्गज खेळाडूंचा भरणा असताना भारताला बांगलादेशविरुद्ध मानहानीकारक पराभव स्वीकारावा लागला . या पराभवामुळे भारतीय क्रिकेटवर काळे ढगच दाटून आले . भारतीय क्रिकेटमध्ये अंधःकार पसरला . या पराभवानंतर द्रविडने काही न बोलता कर्णधारपद सोडले . त्याच काळात भारतीय संघाच्या यष्टीरक्षकाची जबाबदारी देखील द्रविडने पार पाडली . तो कर्णधार म्हणून किती यशस्वी झाला यापेक्षा त्याने थोड्या कालावधीत शिस्तबद्ध खेळाडूसोबत गुणी कर्णधाराच्या पक्तींत नाव कमावले . त्यानंतर बीसीसीआयने महेंद्रसिंग धोनीकडे भारतीय संघाच्या नेतृत्वाची धुरा सोपवली . नवख्या खेळाडूंना घेऊन गाडी पटरीवर आणायचं त्याच्यासमोर आव्हान होत . त्याने गाडी रुळावरच नव्हे तर एक्स्प्रेस गतीने पळवण्याचे संकेत दिले . कर्णधाराची धुरा हाती घेतल्यानंतर २००७चा पहिला विश्वचषकावर त्याने नाव कोरले . धोनी हा भारतीय संघाला यशाच्या शिखरावर घेऊन गेला . त्याने ही आवडीच्या खेळाडूला संघात घेण्यास प्राधान्य नक्कीच दिले . पण यापेक्षाही त्याने शांत डोक्याने मैदानात घेतलेल्या अनेक निर्णयांनी क्रिकेटमध्ये धक्कादायक निकालाची अविस्मरणीय नोंद केली . त्याचा नेतृत्त्व सोडण्याचा निर्णय हा स्वतःचा होता की त्याच्यावर दबाव आणला गेला हे सत्य फक्त त्याला आणि बीसीसीआयलाच ठाऊक असेल . पण या मोठ्या निर्णयानंतर ही तो मैदानात शांत डोक्यानेच उतरताना दिसतोय . अर्थात विराटने गांगुली , द्रविड आणि धोनीचा आदर्श डोळ्यासमोर ठेवला असता तरी आजचे रामायण घडले नसते . भविष्याचा विचार करुन धोनीची सूत्रे कोहलीच्या हाती आली आहेत . यात आता त्याच्या नेतृत्वाखाली भारतीय संघांची कामगिरी चांगली असली तरी कर्णधार म्हणून त्याने अजून छाप पाडलेली नाही . यासाठी त्याला काही वेळ द्यायला हवा . पण सध्या त्याच्यावर पडलेला ठपका नेतृत्त्व गुण सिद्ध करण्यासाठी त्याला मोठा अडथळा ठरु शकतो . दुसरा मद्दा असा की , कोणाचा आदर करायचा हा ज्याचा त्याचा वैयक्तिक प्रश्न आहे , पण कोणाचा अनादर होणार नाही याची काळजी तर घ्यायला हवीच . त्यात तुमचा चाहता वर्ग तुम्हाला फॉलो करत असेल तर तुमची जबाबदारी आणखी वाढते . त्यामुळे मैदानात धावांचा पाऊस पाडून कहर करणाऱ्या विराटने हे भान राखणे आवश्यक होते . आता विराटला कुंबळेंचा आदर आहे हे ठिक आहे , पण अनादर दाखवून आदर व्यक्त करण्याची त्याची खोड न रुचणारी अशीच आहे . त्यामुळे एकूणच विराटचे असे वागणे बरं नव्हे , असेच म्हणावे लागेल . पुढील काळात भारतीय संघाच्या कामगिरीवर त्याच्या नेतृत्त्वाचा लेखाजोखा होईलच , पण कुंबळे आणि कोहली यांच्यात रंगलेला खेळ विराटच्या कारकिर्दीला लागलेल ग्रहण म्हणूनच ओळखलं जाईल . – सुशांत जाधव sushant . jadhav @ indianexpress . com


आयफोनची उत्पादक कंपनी असलेली अॅपल व भारतीय दूरसंचार नियामक मंडळ किंवा ट्राय यांच्यामध्ये सध्या वाद सुरू असून जर समाधानकारक तोडगा निघाला नाही तर आयफोन हा भारतात कुचकामी ठरू शकतो . गेल्या वर्षभरापासून अॅपल व ट्राय यांच्यामध्ये हा वाद सुरू असून त्याचे पर्यवसान आयफोनधारकांचं मोबाईल कनेक्शन बंद होण्यात होऊ शकतं . ट्रायनं त्यांच्या नवीन नियमांमध्ये म्हटलं आहे की जर अॅपलनं ट्रायच्या सूचनांचं पालन केलं नाही तर भारतातल्या सगळ्या दूरसंचार कंपन्या आयफोनचं नेटवर्क बंद करतील . हा वाद नक्की काय आहे ? ट्रायनं व्यापारी संदेशांच्या दळणवळणासंदर्भात एक नियंत्रण जारी केलं होतं , ज्यानुसार ग्राहक त्यांना त्रासदायक वाटणारे , नकोसे वाटणारे कॉल्स किंवा मेसेजेस बंद करू शकतात , त्यांची तक्रार करू शकतात . ट्रायनं त्यासाठी डू नॉट डिस्टर्ब ( डीएनडी 2.0 ) हे अॅपही लाँच केलं आहे . परंतु अॅपल हे अॅप त्यांच्या अॅप स्टोअरमध्ये दाखल करून घेत नाहीये कारण कॉल व मेसेजेसना परवानगी असणारी थर्ड पार्टी अॅप्स अॅपल स्वीकारत नाही . हा वाद सुमारे वर्षभर सुरू आहे . दरम्यान गुगलनं त्यांच्या प्ले स्टोअरमध्ये डीएनडी 2.0 हे अॅप स्वीकारायला मंजुरी दिली आहे . अॅपलच्या या नकारामुळे ट्रायनेही कडक भूमिका घेतली आहे . अॅपलचा पर्याय काय आहे ? काही वृत्तांनुसार लवकरच येणाऱ्या आयओएस 12मध्ये अॅपलनं काही फीचर्स समाविष्ट केली आहेत जी ग्राहकांना नकोसे वाटणारे कॉल रिपोर्ट करायची , तक्रार करायची सुविधा देतील . पण यासाठी स्वतंत्र अॅप लाँच करण्यास सरकार उत्सुक नाही . मग काय होऊ शकतं ? जर या वादामुळे ट्रायने अॅपलचे आयफोन , अॅपल वॉच थ्री सेल्युलर आदी उपकरणं नियमबाह्य असल्याचं सांगत नाकारली तर दूरसंचार कंपन्यांना या उपकरणांशी संलग्न असलेल्या मोबाईल क्रमांकांना बंद करावं लागणार आहे . थोडक्यात सांगायचं झालं तर हा वाद मिटला नाही आणि ट्राय आपल्या भूमिकेवर ठाम राहिली तर आयफोन ग्राहकांचं मोबाईल कनेक्शन कट होऊ शकतं .


भारताचे माजी खेळाडू आणि सध्या समालोचनाची जबाबदारी पार पाडणारे सुनिल गावसकर अडचणीत सापडण्याची शक्यता आहे . दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या पहिल्या टी - २० सामन्यात भारताचा गोलंदाज जयदेव उनाडकटच्या गोलंदाजीदरम्यान मैदानात पडला होता . यावेळी समालोचनादरम्यान गावसकर यांनी उनाडकडटी खिल्ली उडवत , त्याला आयपीएलमध्ये लागलेल्या सर्वाधिक रकमेच्या बोलीवरुनही टोला लगावला होता . “यंदा आयपीएलमध्ये जयदेवने चांगली कमाई केली आहे . कदाचीत याच कारणामुळे त्याला भारतीय संघात संधी दिली गेली असावी . पण ज्या रकेमेची बोली उनाडकटवर लागली आहे , त्या योग्यतेचा तो आहे का ? ” मात्र काही वेळातच आपल्या या वक्तव्यावरुन गावसकर यांनी प्रकरण सांभाळून घेण्याचा प्रयत्न केला . “मी मस्करी करत होतो . जयदेव उनाडकट एक चांगला गोलंदाज आहे . याशिवाय फलंदाजांना चकवा देण्याचं कसबही त्याच्या गोलंदाजीत आहे . ” मात्र समालोचनादरम्यान उनाडकटच्या क्षमतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारं वक्तव्य केल्याप्रकरणी , बीसीसीआय गावसकरांवर कारवाई करण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे . कोणत्याही खेळाडूवर वैय्यक्तीक भाष्य करणं समालोचकांना टाळायचं असतं . याआधीही अरुण लाल , हर्षा भागले यासारख्या प्रसिद्ध समालोचकांना बीसीसीआयच्या कारवाईला सामोरं जावं लागलं होतं . जयदेवला ११ . ५ कोटींच्या बोलीत राजस्थान रॉयल्सच्या संघाने विकत घेतलं आहे . अकराव्या हंगामात सर्वात जास्त बोली लागलेला जयदेव पहिला भारतीय खेळाडू ठरला होता . त्यामुळे बीसीसीआय आता गावसकरांवर काय कारवाई करतं याकडे सर्वांचं लक्ष असणार आहे .


कोलकाता येथील सॉल्ट लेक स्टेडियमवर फुटबॉलप्रेमींना इंग्लंड आणि मेक्सिको यांच्या दर्जेदार खेळाचा आस्वाद घेता येणार आहे . इराक आणि चिलीच्या कामगिरीबाबत साशंकता व्यक्त केली जात असली तरी फुटबॉल चाहत्यांचा उत्साह त्यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी पूरक आहे . गट फ इराक : कुमार विश्वचषक स्पध्रेत इराकने एकदाच सहभाग घेतला आहे आणि लक्षात ठेवण्यासारखी त्यांच्याकडून कामगिरी झालेली नाही . संयुक्त अरब अमिराती येथे २०१३ मध्ये झालेल्या स्पर्धेत इराकला ‘फ’ गटातील तिन्ही साखळी सामन्यांत पराभव पत्करावा लागला . मात्र चार वर्षांत पुलाखालून बरेच पाणी गेले आहे . इराकने एएफसी १६ वर्षांखालील अजिंक्यपद स्पर्धेत बलाढय़ इराणचे आव्हान मोडून काढत पहिल्यांदा आशियाई स्पर्धा जिंकली आणि कुमार विश्वचषक स्पर्धेची पात्रता मिळवली . त्यांनी या मार्गात उझबेकिस्तान आणि जपानसारख्या संघांवरही विजय मिळवत सर्वाना आश्चर्याचा धक्का दिला . त्यांच्या मोहम्मद दाऊदला आशियाई स्पर्धेतील सर्वोत्तम खेळाडू म्हणून गौरवण्यात आले . विश्वचषक स्पर्धेत एकही विजय मिळवण्यात अपयशी ठरलेल्या सहा संघापैकी इराक हा एक संघ आहे . मेक्सिको : रॉल गुटीएरेज यांच्या मार्गदर्शनाखाली २०१० ते २०१३ हा काळ मेक्सिकोसाठी सुवर्णकाळ होता . मेक्सिकोने २००५ मध्ये पेरू येथे पहिल्यांदा कुमार विश्वचषक उंचावला आणि त्यानंतर २०११ मध्ये गुटीएरेज यांच्या संघाने घरच्या मैदानावर पुन्हा जेतेपद पटकावले . यजमान म्हणून जेतेपद पटकावणारा मेक्सिको हा पहिलाच देश ठरला . २०१३ मध्ये त्यांनी जेतेपदापर्यंत मजल मारली , परंतु अंतिम लढतीत नायजेरियाने त्यांना पराभूत केले . २०१५ मध्ये त्यांना चौथ्या स्थानावर समाधान मानावे लागले . विश्वचषक स्पर्धेत सर्वाधिक सहभाग नोंदवणाऱ्या संघांमध्ये अर्जेटिनासह संयुक्तपणे तिसरे स्थान पटकावले आहे . या क्रमवारीत ब्राझील आणि अमेरिका ( प्रत्येकी १६ ) आघाडीवर आहेत . विश्वचषक स्पर्धेत सलग सात विजय नोंदवणाऱ्या ब्राझील , नायजेरिया आणि स्वित्र्झलड या यादीत मेक्सिकोचाही समावेश आहे . त्यांनी २०११च्या स्पर्धेत ही कामगिरी केली . २०१३च्या उपांत्यपूर्व फेरीत पेनल्टी शूटआऊटमध्ये गोलचा पाऊस अनुभवायला मिळाला . ब्राझील आणि मेक्सिको यांच्यातील या लढतीत पेनल्टी शूटआऊटच्या २४ प्रयत्नांत २१ गोल करण्यात आले आणि मेक्सिकोने ११ - १० असा विजय मिळवला . चिली : चिली सलग दुसऱ्यांदा आणि एकूण चौथ्यांदा विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी होत आहे . १९९३च्या स्पर्धेतील तिसरे स्थान ही त्यांची सर्वोत्तम कामगिरी आहे . विश्वचषक स्पर्धेतील १३ सामन्यांत चिलीला केवळ एकदाच प्रतिस्पर्धी संघाकडून गोल पत्करावा लागलेला नाही . १९९३च्या विश्वचषक स्पर्धेत त्यांनी टय़ुनिशियावर २ - ० असा विजय मिळवला . चिलीने दक्षिण अमेरिकन अजिंक्यपद स्पर्धेत दुसरे स्थान पटकावून विश्वचषक स्पर्धेची पात्रता निश्चित केली . अर्जेटिनाचे माजी गोलरक्षक हेर्नान कॅपुटो यांच्या मार्गदर्शनाखाली चिलीने १८ वर्षांनंतर म्हणजेच २०१५ मध्ये कुमार विश्वचषकाची पात्रता निश्चित केली . कॅपुटो यांनी आपल्या कारकीर्दीतील १५ वष्रे चिलीत घालवली . त्यामुळे त्यांना या संघातील खेळाडूंची नसन् नस माहीत आहे . या वेळी सर्वोत्तम कामगिरी करण्यासाठी ते उत्सुक आहेत . इंग्लंड : इंग्लंड चौथ्यांदा विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी होत आहे . दोन वर्षांपूर्वी त्यांना पहिल्यांदाच पहिल्या फेरीचा अडथळा पार करता आला नव्हता . वरिष्ठ आणि २० वर्षांखालील विश्वचषक स्पर्धेत इंग्लंडची कामगिरी सातत्यपूर्ण झालेली आहे , परंतु कुमार विश्वचषकात त्यांना यश आलेले नाही . २००७ मध्ये त्यांनी या स्पर्धेत पदार्पण केले . ‘‘भारतात होणाऱ्या विश्वचषक स्पर्धेची आम्ही पात्रता मिळवली आहे आणि हेच आमचे पहिले लक्ष्य होते . स्पर्धेतही आम्ही सातत्यपूर्ण कामगिरी करण्यासाठी प्रयत्नशील असणार आहोत . राष्ट्रीय संघाच्या दीर्घकालीन वाटचालीचा विचार करून आम्ही तयारी केली आहे , ’’ अशी प्रतिक्रिया इंग्लंडचे प्रशिक्षक स्टीव्ह कूपर यांनी दिली . पूर्वाचलाची शान गुवाहाटी स्टेडियम पूर्वाचलातील राज्यांमध्ये आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चमक दाखवण्याची क्षमता असणारे विपुल क्रीडानैपुण्य आहे . या नैपुण्याला संधी मिळावी तसेच या राज्यांमधील क्रीडाप्रेमींना आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील सामने पाहण्याची संधी मिळावी , या उद्देशानेच गुवाहाटी येथे इंदिरा गांधी अॅथलेटिक्स स्टेडियम बांधण्यात आले . २००७ मध्ये तिथे ३३व्या राष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धाचे आयोजन करण्यात आले होते . साधारणपणे ३५ हजार प्रेक्षक बसू शकतील अशी तेथे व्यवस्था आहे . विविध खेळांच्या स्पर्धा तेथे आयोजित करण्याची सुविधा आहे . भारत व मलेशिया यांच्यात येथे २०११ मध्ये फुटबॉलचा मित्रत्वाचा सामना झाल्यानंतर या भागातील फुटबॉलप्रेमींसाठी ते उपयुक्त केंद्रच लाभले आहे . २०१५ मध्ये विश्वचषक पात्रता फेरीतील नेपाळबरोबरची लढत येथे घेण्यात आली . दक्षिण आशियाई क्रीडा स्पर्धाचेही येथे आयोजन करण्यात आले होते . इंडियन सुपर लीगमध्ये नव्याने भाग घेतलेल्या नॉर्थ - ईस्ट युनायटेड फुटबॉल क्लबसाठी हे घरचे मैदान झाले आहे . आयएसएलचेही काही सामने आयोजित केल्यामुळे फुटबॉलविषयी लोकांमधील आपुलकी वाढू लागली आहे . पूर्वाचल राज्यांमधील अनेक खेळाडूंसाठी येथे सराव शिबिरेही आयोजित करण्यास सुरुवात झाल्यामुळे चांगले प्रशिक्षण घेण्यासाठी या खेळाडूंचा खूप लांब जाण्याचा त्रास वाचला आहे . संकलन : स्वदेश घाणेकर , मिलिंद ढमढेरे


बेदरकारपणे गाडी चालवून ऑटोरिक्षाला धडक दिल्याप्रकरणी आणि दोन व्यक्तींना जखमी केल्याप्रकरणी गायक , सूत्रसंचालक आदित्य नारायण चांगलाच अडचणीत सापडला होता . वर्सोवा पोलिसांनी त्याला अटक करुन काही वेळानंतर जामीनावर त्याची सुटकाही करण्यात आली होती . मंगळवारी या सर्व प्रकरणी आदित्यने माफी मागत अपघातात जखमी झालेल्यांचा संपूर्ण वैद्यकीय खर्च उचलण्याची तयारी दाखवली आहे . ‘तो एक दुर्दैवी अपघात होता . जे काही झालं त्याबद्दल मी मानपासून माफी मागतो’ , असे आदित्य ‘आयएएनएस’ या वृत्तसंस्थेशी संवाद साधताना म्हणाला . आदित्य त्याची मर्सिडिझ बेंझ ही कार चालवत असताना हा अपघात घडला . या अपघातात ऑटोरिक्षा चालक आणि महिला प्रवासीही जखमी झाली होती . लोखंडवाला सर्कल येथे झालेल्या त्या अपघाताविषयी सांगत आदित्य म्हणाला , ‘मला वाटलं समोरुन येणारा चालक त्याच्या गाडीचा वेग कमी करेल . पण , त्याने तसं काहीच केलं नाही . त्याने आपली गाडी उजवीकडे वळवली . त्याच्या गाडीला माझी धडक लागू नये यासाठी मी कार डावीकडे वळवली आणि तेव्हाच तिथे असणाऱ्या एका ऑटोरिक्षावर जाऊन माझी कार धडकली . ’ एकाएकी रस्त्यावर गोंधळाचे वातावरण पाहून त्या ठिकाणी गर्दी होण्यास सुरुवात झाली . पण , कोणीच मदतीसाठी पुढे सरसावले नव्हते . त्यावेळी आदित्यनेच सुरेखा शिवेकर ( ३२ ) आणि चालक राजकुमार बाबुराव ( ६४ ) यांना कोकिलाबेन अंबानी रुग्णालयात दाखल करत त्यांच्यावर उपचार सुरु करण्याची व्यवस्था केली . इतकंच नव्हे तर जखमींच्या उपचाराचा संपूर्ण खर्चही करण्याची जबाबदारी घेत त्याने जखमींची चौकशी करण्यासाठी रुग्णालयात भेटही दिली होती . वाचा : अठराव्या वर्षीच तिने अंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधील ‘हा’ अनोखा विक्रम आपल्या नावावर नोंदवला एक जबाबदार नागरिक म्हणून आदित्यने त्याचं कर्तव्य पार पाडलं आहे . जखमींवर उपचार सुरु असून त्यांचे कुटुंबीयसुद्धा त्यांची काळजी घेत आहेत’ , असं आदित्यचे वकिल जुल्फीकर मेमन यांनी स्पष्ट केलं . कलम ३३८ आणि २७९ अंतर्गत आदित्य नारायण विरोधात गुन्हा दाखल करण्यात आला होता .


हैदराबादहून बंगळुरूकडे जाणाऱ्या महामार्गावर मोइनाबाद शहराच्या आधी एक रस्ता डावीकडे जातो . वाहनांची वर्दळ एकदम कमी होते . एका वेळी जेमतेम दोन मोठी वाहनं जातील असा रस्ता सुरू होतो . पावसामुळे हिरवीकंच झालेली सृष्टी डोळ्यांना सुखावते . कुठलंच प्रदूषण नसल्यानं प्रत्येक श्वास रंध्रारंध्रात साठवून ठेवावासा वाटतो . आपण पत्ता चुकलोय असं वाटायला लागतं . निवांत म्हशींचा एक ताफा आपल्याला न्याहाळतो . तेवढय़ात उजव्या दिशेनं जाणारा छोटा रस्ता जाताना दिसतो . तिथेच एक साधासा फलक रोवलेला दिसतो . पांढऱ्या पृष्ठभागावर हिरव्या रंगात लिहिलेलं असतं - ‘सानिया मिर्झा टेनिस अकादमी’ . रस्ता आणखी लहान होतो . एका बाजूला चाफ्याची झाडं तर दुसऱ्या बाजूला गवताची पाती वाऱ्यावर डोलत असतात . हिरवीगार वळणं घेत रस्ता जाऊन थबकतो . गेटमधून आत शिरून पुढे गेल्यावर टुमदार फार्महाऊसप्रमाणे वास्तू दिसते . पांढऱ्या रंगाच्या दुमजली वास्तूवर कोणाचंही नाव नव्हतं . जरा मागे डोकावलं तर अचंबित करणारं दृश्य . वनभोजनाला जावं अशा वातावरणात आंतरराष्ट्रीय दर्जाची नऊ हार्ड कोर्ट्स आणि तीन क्ले कोर्ट्स पावसाच्या सरीनंतरच्या उन्हात चमकत असतात . सहा ग्रॅण्डस्लॅम जेतेपदे आणि दुहेरीच्या जागतिक क्रमवारीत अव्वल स्थानी असलेल्या सानिया मिर्झाच्या संकल्पनेतून साकारलेली ही संरचना . सानियाची आई नसीमा मिर्झा स्वागत करतात . अकादमीचे फोटो काढा , पण माझा फोटो नको असं ठामपणे सांगतात . सानियाकडे असलेला आत्मविश्वास आणि रोखठोक स्वभाव कुठून आला याची तात्काळ प्रचीती येते . अकादमीत सरावासाठी आलेल्या लहान मुलांशी गुजगोष्टी करत नसीमा माहिती देऊ लागतात . ‘‘सानियाला ज्या कष्टांचा सामना करावा लागला होता , तो नव्या पिढीला भोगायला नको , यासाठीच हा सगळा खटाटोप . शेणापासून तयार करण्यात आलेल्या कोर्टवर सानिया खेळली आहे . अनेकदा कोर्टवर खड्डे असत . ज्यामुळे तिच्या पायाच्या घोटय़ाला दुखापत झाली आहे . अकादमीची संकल्पना आमची आहे . महेश भूपतीच्या कंपनीने कोर्टाची निर्मिती केली आहे . फ्रेंच खुल्या स्पर्धेच्या धर्तीवर विटांचे सहा थर देऊन क्ले कोर्ट तयार केलं आहे . ग्रास कोर्ट केव्हाही तयार करता येऊ शकतं , ’’ असं नसीमा यांनी सांगितलं . अकादमीचा विचार कधी डोक्यात आला , या प्रश्नाचं उत्तर देताना नसीमा म्हणाल्या , ‘‘२००३ मध्ये सानियाने विम्बल्डन जेतेपदावर कब्जा केला . त्या वेळी अकादमीचा विचार डोक्यात आला . जमीन आधीच खरेदी केली होती , पण पडीक होती . सानियानं यशोशिखर गाठलं , मग आम्ही अकादमीविषयी गांभीर्यानं विचार सुरू केला . अकादमीचं बांधकाम पूर्ण व्हायला साडेतीन वर्षे लागली . आम्ही कोणाकडूनही पैसा घेतला नाही . त्यामुळे वेळ लागला . या प्रकल्पासाठी ७ - ८ कोटी रुपये खर्च आला . ’’ ‘‘आम्ही जमीन घेतली , तेव्हा इथे काहीच नव्हतं . चार वर्षांत या परिसराचा कायापालट होईल . खेळताना शांतता असावी , कोणत्याही स्वरूपाचे प्रदूषण असू नये . सहजतेने एकाग्र व्हावे , या विचारातून शहरापासून दूर जागा निवडली . सध्या अकादमीत ७० ते ८० मुलं टेनिसची धुळाक्षरं गिरवत आहेत . त्यांना शिकवण्यासाठी १० प्रशिक्षकांची फौज आहे , ’’ असं नसीमा यांनी सांगितलं . ‘‘सानियानं टेनिसच्या निमित्ताने देशांतर्गत प्रचंड प्रवास केलाय . आमच्याकडेही पैसा नव्हता . हमारी ख्वाहिशों को मारके इसको बनाया . त्याग करावा लागतो . फिरायला गेलो नाही . तिची कारकीर्द हेच आमचं आयुष्य झालं . देशभरात टेनिसचा प्रसार करण्यात सानियाचा वाटा मोलाचा आहे . मुली आहेत म्हणून नाराज झालो नाही . त्यांना आवडलं त्या क्षेत्रात जाऊ दिलं . सातत्याने चांगली कामगिरी करते आहे म्हणूनच यश मिळालं आहे . प्रसारमाध्यमं वाद निर्माण करतात . तेच संपवतात . नायक किंवा खलनायक करायचं तेच ठरवतात , ’’ असं नसीमा यांनी आपलं प्रामाणिक मत प्रकट केलं . त्या पुढे म्हणाल्या , ‘‘सानियानं कधीही वादांची पर्वा केली नाही . आपण करतोय ते योग्य आहे , याची तिला जाणीव आहे . ती जे करतेय ते योग्य असेल याची आम्हाला खात्री आहे . बाकी कशानं फरक पडत नाही . ती बोलते ते करून दाखवते . पालक , मुलं आणि प्रशिक्षक अशी त्रिसूत्री आहे . पालकांच्या बरोबर मुलं सर्वाधिक वेळ असतात . त्यामुळे पालकांना योजनेत सहभागी करून घेणं अत्यावश्यक आहे . एकत्रित आलो तरच योग्य दिशेने जाऊ शकतो . कोणताही बदल असेल तर पालकांना माहिती हवं . आताचे पालक अतिउत्साही आहेत . प्रक्रियेला महत्त्व देत नाहीत . अथक मेहनत करावीच लागते . मुलांवर दडपण आणतात . त्याने स्वारस्य संपते . त्यांनी खेळाचा आनंद लुटायला हवा . २४ वर्षांत सानियाने एकदाही आज सराव नको असं म्हटलेलं नाही . असा दृष्टिकोन हवा ! ’’ ‘‘प्रार्थना ठोंबरे चांगली खेळते , हे सानियाच्या लक्षात आलं . आता सानिया तिच्यासह खेळते आणि शिकवतेही . अकादमीत आल्यानंतर प्रार्थनाने १६ पैकी १२ स्पर्धाची जेतेपदे पटकावली आहेत . जागतिक क्रमवारीत साडेतीनशेहून १८६ पर्यंत आगेकूच केली आहे . ऑलिम्पिकमध्ये सानिया आणि प्रार्थना भारताचे प्रतिनिधित्व करणार आहेत , ’’ असं नसीमा मिर्झा यांनी सांगितलं . पराग फाटक parag . phatak @ expressindia . com


सध्याच्या जीवनशैलीमुळे स्थूलपणा ही समस्या वाढताना दिसते . याबरोबरच अगदी लहान वयापासूनच अनेकांना दमा झाल्याचेही आपण पाहतो . योगसाधनेत यावर उपाय असून खगासन केल्याने या समस्यांवर मात करता येते . हे विपरित शयन स्थितीतील आसन आहे . यासाठी जमिनीवर पालथे झोपून पद्मासन घालावे . दोन्ही हात कोपरात दुमडून छातीजवळ न्यावेत . हाताचे तळवे जमिनीवर स्थिर करावे . श्वास घेत छाती उचलावी व फक्त डोके उचलून मागे टाकावे . दृष्टी आकाशाकडे स्थिर करावी . जेवढा वेळ श्वास रोखता येईल तेवढा वेळ रोखावा मग हळूहळू श्वास सोडत छाती आणि डोके पूर्वस्थितीत आणावे . अंडी चांगली राहण्यासाठी ‘हे’ करा आसन स्थिती घेताच शरीर शिथिल करावे . या आसन स्थितीत जास्त काळ राहणे अवघड आहे . या आसनामुळे मधुमेह नियंत्रित होतो . श्वासाचे विकार बरे होतात . दम्याचा विकार ही बरा होण्यास मदत होते . दृष्टीदोष जातो . चक्कर येत असल्यास त्यावरही आराम मिळतो . छाती भरदार होते . पुरूषांसाठी हे आसन अधिक लाभदायक आहे . संभोग क्रीडेचा अधिक काळ आनंद या आसनाच्या नियमित सरावामुळे घेता येतो . स्थुलता कमी होते . पोटातील वायू निघून जाण्यास मदत होते . या आसनात शरीराची पक्षासारखी किंवा खगासारखी स्थिती होते म्हणून याला खगासन म्हणतात . नाभी विकारही दूर होतात म्हणून प्रत्येक पुरूषाने खगासन करावे . मात्र तज्ञ योगशिक्षकाची मदत घ्यावी . सुजाता गानू - टिकेकर


केदार जाधवचे झंझावाती शतक ; जगदीश झोपेचे पाच बळी आंतरराष्ट्रीय खेळाडू केदार जाधव याने कर्णधारपदास साजेसा धडाकेबाज खेळ करीत शतक टोलविले , त्यामुळेच महाराष्ट्राला विजय हजारे चषक क्रिकेट स्पर्धेत बलाढय़ दिल्लीविरुद्ध १९५ धावांनी विजय मिळविता आला . जगदीश झोपे याने पाच गडी बाद करीत महाराष्ट्राच्या विजयास हातभार लावला . महाराष्ट्राने प्रथम फलंदाजी करताना ५० षटकांत ८ बाद ३६७ धावांचा डोंगर रचला . त्यामध्ये केदारने केलेल्या आक्रमक ११३ धावा तसेच त्याने नौशाद शेख ( ५२ ) याच्या साथीत केलेल्या शतकी भागीदारीचा मोठा वाटा होता . दिल्लीकडून गौतम गंभीर याने शैलीदार अर्धशतक टोलवूनही त्यांचा डाव ३३ . ४ षटकांत अवघ्या १७२ धावांमध्ये कोसळला . महाराष्ट्राकडून जगदीश झोपे याने पाच विकेट्स घेत महत्त्वपूर्ण कामगिरी केली . नाणेफेक जिंकून प्रथम क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय दिल्लीस चांगलाच महागात ठरला . महाराष्ट्राने विजय झोल ( ३५ ) याच्यासह पहिले दोन गडी जरी ७९ धावांत गमावले तरीही दिल्लीस या सामन्यावर पकड घेता आली नाही . नौशाद याच्या साथीत केदारने चौफेर फटकेबाजी करीत मैदान दणाणून सोडले . या जोडीने १०७ धावांची झंझावती भागीदारी करीत सामन्याला कलाटणी दिली . नौशाद याने आठ चौकारांसह ५२ धावा केल्या . केदार याने केवळ ८३ चेंडूंमध्ये ११३ धावा केल्या . त्यामध्ये ११ चौकारांबरोबरच आठ उत्तुंग षटकारांचा समावेश होता . केदार याने नौशादच्या जागी आलेल्या अंकित बावणे याच्या साथीत ५९ धावांची भर घातली . बावणे याने एक चौकार व दोन षटकारांसह २९ धावा केल्या . विजयासाठी ३६८ धावांच्या लक्ष्याचा पाठलाग करताना गंभीर याने शिखर धवन याच्या साथीत ९ . ४ षटकांत ६४ धावांचा पाया रचला . तथापि ही जोडी फुटल्यानंतर मधल्या फळीतील फलंदाजांना मोठी खेळी करता आली नाही . गंभीर याने सात चौकारांसह ५३ धावा केल्या . धवन याने २४ धावा केल्या . मधल्या फळीत मिलिंदकुमार ( ३८ ) व मनन शर्मा ( नाबाद २१ ) यांच्यासह दिल्लीच्या फलंदाजांना महाराष्ट्राच्या प्रभावी माऱ्यापुढे आक्रमक खेळ करता आला नाही . झोपे याने केवळ १९ धावांमध्ये पाच गडी बाद केले . प्रदीप दाढे याने दोन बळी घेत त्याला चांगली साथ दिली . संक्षिप्त धावफलक


चिंचोळे रस्ते , पावसामुळे रस्त्यावर आणि बाजूलाही तयार झालेली चिखलाची डबकी , वाहतूक कोंडी अशा वातावरणात उभ्या असलेल्या पाटलीपुत्र क्रीडा संकुलातील छोटेखानी मैदानात पाटणा पायरेट्सने प्रो कबड्डी लीग स्पर्धेत बंगळुरू बुल्सवर ३१ – २५ अशी सरशी साधली . गतविजेत्या पाटणा पायरेट्स संघाला पाठिंबा देण्यासाठी चाहते मोठय़ा प्रमाणावर गर्दी करतील अशी अपेक्षा होती . मात्र १७०० प्रेक्षकक्षमतेचे मैदान निम्मेच भरले होते . दोन्ही संघांनी सुरुवातीला धोका न पत्करण्याचे धोरण अवलंबल्याने गोलशून्य स्थिती बराच वेळ कायम होती . बंगळुरूच्या विनोद कुमारने यशस्वी चढाई करत कोंडी फोडली . यानंतर दोन्ही संघांनी एकमेकांना टक्कर देत प्रत्येक गुणासाठी झुंजवले . पाटण्याने चढाईपटूंच्या बळावर १३व्या मिनिटाला बंगळुरूवर लोण चढवला . मध्यंतराला पाटण्याने १५ – १२ अशी निसटती आघाडी घेतली . मध्यंतरानंतर रोहित कुमारने बंगळुरूच्या आक्रमण आणि बचावाची धुरा खांद्यावर घेत पिछाडी भरून काढली . जवळपास आठ मिनिटे बाकी असताना बंगळुरूने २० – २१ अशी वाटचाल केली . मात्र पाटण्याचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या अब्लोफझल माघशडोलोने दोन जणांना बाद करत पाटण्याला २४ – २० आघाडी मिळवून दिली . निर्णायक चढाईच्या वेळी बंगळुरूच्या रोहित कुमारला बाद करत पाटण्याने २६ – २० अशी आगेकूच केली . पवन कुमारला माघारी धाडत पाटण्याने २८ – २१ असा वरचष्मा राखला . बंगळुरूचा बदली खेळाडू पवन कुमारला टिपत पाटण्याने विजयाचे पारडे आपल्या बाजूने राहील याची काळजी घेतली . शेवटच्या मिनिटाला पाटण्याने ५ सेकंदांच्या निर्धारित वेळेत चढाई न केल्याने बंगळुरूला एक गुण देण्यात आला . मात्र विजयासाठी तो पुरेसा नव्हता . पाटण्याने हा मुकाबला ३१ – २५ असा जिंकला . पाटण्यातर्फे प्रदीप नरवालने चढायांमध्ये आठ गुण पटकावले . भरवशाच्या राजेश मोंडलने सहा गुणांची कमाई केली . कुलदीप सिंगने पकडी करताना सहा गुण मिळवत त्याला चांगली साथ दिली . आजचे सामने थेट प्रक्षेपण : स्टार स्पोर्ट्स वाहिन्यांवर


श्रावण आला की सणांचे दिवस सुरू होतात . गणपती , नवरात्र , दसरा आणि दिवाळी अशी एका मागोमाग एक सणांची रांगच असते . सण म्हणले की गोडधोड खाणे ओघानेच आले . मिठाई , पंचपक्वान्नांच्या मेजवान्या आल्याच . आनंदाचे हे प्रसंग साजरे करण्यासाठी गोड खाणे होतच असते . तमाम आबालवृद्ध लाडू , पेढे , हरतऱ्हेची बर्फी , गुलाबजाम , रसमलाई , श्रीखंड यावर ताव मारत असताना मधुमेही रुग्णांची मात्र पंचाईत होते . गोड खावे तर रक्तातील साखर वाढते आणि नाही खाल्ले तर घरातल्या सुगरणींना आणि बाहेरच्या मित्र आणि नातेवाईकांना राग येतो . आजमितीला दर दहा जणांमागे एकाला मधुमेह असतोच , त्यामुळे खूप जणांना या लादलेल्या पथ्याचा त्रास होत असतो . मात्र मधुमेहींनी काही सोपी तत्वे पाळली तर आनंदही मिळेल आणि रक्तातली साखरसुद्धा ताब्यात राहील . १ . मधुमेहामध्ये गोड अजिबात खाऊ नये , असे सर्वांच्या मनावर बिंबवलेले असते . काही प्रमाणात त्यात तथ्य असले , तरी ते पूर्ण खरे नाही . लक्षात ठेवा मधुमेहात दिवसभरात आपल्या आहारातून १५०० कॅलरीज एवढे उष्मांक देणारे अन्न पोटात जावेच लागते . या १५०० कॅलरीज ४ किंवा ५ समभागातून आपल्याला मिळाव्या लागतात . २ . याचा अर्थ प्रत्येकी ३०० कॅलरीज देणारे अन्न दिवसातून ५ वेळा किंवा ३५० - ४०० कॅलरीजएवढे ४ वेळा खायचे असते . ३ . आपल्या गोड खाण्यातील कॅलरीजचे प्रमाण पाहिले , तर ⦁ १ गुलाबजाम - १९० ⦁ बर्फीचा १ तुकडा - १२५ ⦁ १ पेढा – ८० ⦁ जिलबी - १०० ग्रॅम - १०० ⦁ १ रसगुल्ला - ७५ ⦁ १ वाटी हलवा - ३६० ⦁ कलाकंद ५० ग्रॅम - १७५ ⦁ १ वाटी गाजराचा हलवा - ३६० ⦁ १ बुंदीचा लाडू - १०० ४ . ४ . रोजच्या आहाराचे गणित - आपल्या एका पोळीत आकारानुसार ८० ते १०० कॅलरीज असतात . नेहमीच्या वाटीभर भाजीत ६० कॅलरीज असतात . १ मूद भातात २०० , तर १ वाटी वरणात ४० - ४५ कॅलरीज असतात . ५ . आता सणाला गोड खाताना १ पेढा खाल्ला तर पाउण पोळी कमी खा . १ बर्फीचा तुकडा किंवा २ जिलब्या खाल्ल्या तर १ चपाती कमी . असे थोडे गणित करून आपला आहार नियंत्रित करा . डॉ . अविनाश भोंडवे , फॅमिली फिजिशियन