वाचक मित्रांनी बहुधा ‘जाडय़ा रडय़ाची’ कथा वाचली असेल . इंग्रजीत त्याला ‘लॉरेल हार्डीची’ कथा म्हणतात . आपल्याला उद्या जर देव भेटला व ‘वर माग’ म्हणाला ; तर मी आहे तसा बारीक ‘चवळीची शेंगच’ राहू दे असे सांगेन . आपले शरीर बारीक असणे हा आपल्या जीवनांतील एक प्लस पॉइंट आहे असे निश्चित समजावे . बारीक शरीर सहसा काटक असते . कृश व्यक्तीला हृद्रोग , मधुमेह , शोथ , मूत्रपिंड विकार , कंड या रोगलक्षणांची बहुधा बाधा होत नाही . पण काही वेळा हा विकार आनुवंशिक असतो . तर बऱ्याच वेळा चुकीच्या जीवनपद्धतीमुळे ; निकस व अपुरा आहार , उत्तम व शांत झोपेचा अभाव ; दारू , तंबाखू , धूम्रपान अशासारखी व्यसने ; सततची रात्रपाळी , शारीरिक ताकदीच्या बाहेर कामे करणे ; वारंवार ताप किंवा कफ , सर्दी , खोकला , स्वरभंग , दमा , क्षय यांसारख्या आजारांमुळे काश्र्य विकाराची पाश्र्वभूमी तयार होते . अशा विविध कारणांचा पूर्णपणे निपटा झाल्याशिवाय ; संबंधित कृश व्यक्तीची प्रकृती अजिबात सुधारत नाही . आयुर्वेदीय चिकित्सकांकडे च्यवनप्राश , धात्तीरसायन , कुष्मांडपाक , अश्वगंधापाक , अश्वगंधारिष्ट , सुवर्णमाक्षिकादि वटी , पुष्टी वटी , शृंगभस्म , चंद्रप्रभा ; अशी खूप खूप टॉनिक औषधे असतात . पण अशा महागडय़ा औषधांच्या नादी लागण्यापेक्षा पुढील मुद्दय़ांकडे प्रथम लक्ष द्यावे . संबंधित कृश व्यक्ती जे जेवण जेवते ; ते रुची ठेवून जेवते का याकडे बारकाईने लक्ष हवे . जेवणखाण करताना मन प्रसन्न असायला हवे . मन प्रसन्न असले की आपसूकच आपली एकादशपंच कर्मेद्रिये , पंच ज्ञानेंद्रिये आणि आत्मा आपापली कामे नीट करतात . ‘कोंडय़ाचा मांडा’ करता येतो . कृश व्यक्तीने ठरवून किमान व्यायाम ; सूर्यनमस्कार , जोर बैठका , पोहणे किंवा मोकळ्या हवेत भरपूर फिरणे ; असे करणे आवश्यक आहे . जेवताना जेवणाकडे शंभर टक्के लक्ष द्यावे . भोजनाचे वेळी वर्तमानपत्र वाचन किंवा टीव्ही बघणे टाळावे . रात्रो खूप उशिरा किंवा राक्षसकाली जेवू नये . आपल्या आहारांत ठरवून पुढील पदार्थाचा समावेश आहे का हे कटाक्षाने पाहावे . गहू , वाटाणा , हरभरा , उडीद , मूग अशी कडधान्ये ; दही , कांदा , बटाटा , तूप , दूध , अंडी , मांसाहार ; याबरोबरच आंबा , केळे , चिकू , पेरू , डाळिंब , सफरचंद , ताडगोळे , पांढरे खरबूज अशी फळे , आपणास शक्य असल्यास अक्रोड , काजू , खजूर , खारीक , जरदाळू , पिस्ता , बदाम , बेदाणा , हळीव , शेंगदाणे , ओले किंवा सुके खोबरे यांची निवड करावी . फ्लॉवर , बटाटा , कांदा , रताळे अशा भाज्यांची निवड करावी . आहाराला पुरेशा व्यायामाची जोड हवी . केसांचे विकार तुम्ही - आम्ही दूरदर्शनवर जाहिरातीत नित्य , आपल्या लांबसडक केसांचे रहस्य ; लाडिकपणे सांगणारी सौंदर्यवती महिला पाहात आहोत . पण हे भाग्य सगळ्याच महिलांना मिळत नाही . असे लांबसडक , सुंदर केस असावेत अशी प्रत्येकीची इच्छा असते . पण आजकाल जिकडे पाहावे तिकडे केसांच्या समस्या पाहायला मिळतात . केसांचे रोग विविध प्रकारचे आहेत . केस गळणे , पांढरे होणे , केसांत कोंडा होणे , खवडे होणे , अकाली टक्कल पडणे , केस रुक्ष होणे , केसांना फाटे फुटणे ; इ . इ . केसांच्या अशा समस्या केवळ शाम्पू , साबण , केस धुवायच्या पावडरी वा विविध तेले चोपडून संपत नाहीत . त्याकरिता काही महत्त्वाचे खाण्यापिण्याचे यमनियम पाळणे आवश्यक आहे . हे पथ्यपाणी फार खटाटोपीचे वा खर्चीक अजिबात नाही . सर्वसामान्यपणे केसांच्या बहुतेक सर्व समस्या या जास्त मिठाचे सेवन , आंबट - खारट पदार्थ उदा . लोणची , पापड , शिळे फरमेन्टेड अन्न , दही , लिंबू , चिंच , कैरी यांचे अतिसेवन यामुळे उद्भवतात . या गोष्टी टाळता येतात . आंघोळीकरिता दूषित पाणी वापरण्याशिवाय इलाज नसेल तर केस गळणे , खराब वा पांढरे होणे या समस्यांनी घेरले जाते . बोअरचे पाणी , गढूळ पाणी किंवा संथ तलावातील पाण्यामुळे केसांच्या मुळांना इजा होते . जास्त मीठ असणाऱ्या पदार्थामुळे नवीन केस येऊ शकत नाहीत , केसांत कोंडा होतो . केस पांढरे होतात . या सर्व समस्यांवर वर्तमानपत्रे ; रेडिओ , दूरदर्शनवरील जाहिरातींमुळे अजिबात मात करता येत नाही . आयुर्वेदीय तज्ज्ञ पोटात घेण्याकरिता आरोग्यवर्धिनी , लघुसूतशेखर , रससिन चूर्ण अशी औषधे सुचवितात . महाभृंगराज तेल , आमलक्यादी तेल , जवा कुसुमादी तेल अशांची लक्षणेपरत्वे निवड करायला सांगतात . केसांच्या मुळाशी हलक्या हाताने तीळ तेल , खोबरेल तेल नियमितपणे व्यवस्थित जिरवले तरी केशवर्धनाचे काम खात्रीने होते . केसांत खवडे , उवा , लिखा असल्यास करंजेल तेलात थोडा कापूर मिसळून ते मिश्रण सायंकाळी किंवा रात्री झोपताना जिरवावे . खूप लवकर टक्कल पडत असेल , केसांना फाटे फुटत असतील , केस खूप रुक्ष झाले असतील तर ; घरी ओला नारळ खवून त्यांत थोडे पाणी मिसळून , ते मिश्रण मंदाग्नीवर सावकाश आटवावे . उत्तम नारिकेल तेल तयार होते . कोरफड , आवळा , जास्वंद , गुलाबकळी , उपळसरी यांच्या स्वरस किंवा काठय़ांबरोबर तीळ तेल वा खोबरेल तेल मिसळून सावकाश आटवावे . अशा रीतीने तयार केलेले तेल वापरावे . केस धुण्याकरिता शाम्पू , साबण , सोडा वापरण्याऐवजी आवळा , नागरमोथा , बावची , कापूरकाचरी असे मिश्रण असणारे केश चूर्णाचा एकदोन दिवसाआड वापर करावा . शिकेकाई , रिठा , संत्री किंवा लिंबाच्या सालींचाही केस धुवायला वापर करावा . ज्यांना स्नानाकरिता समुद्राचे पाणीच वापरावे लागते त्यांनी केसांना फडके बांधून समुद्रस्नान करावे . म्हणजे केसांची फार हानी होत नाही . अशा रीतीने केसांची ‘केस’ जिंकेल तोच खरा वैद्य किंवा हेअर स्पेशालिस्ट जाणावा . केसांच्या समस्या केवळ शाम्पू , साबण , केस धुवायच्या पावडरी वा विविध तेले चोपडून संपत नाहीत . त्याकरिता काही महत्त्वाचे खाण्यापिण्याचे यमनियम पाळणे आवश्यक आहे . वैद्य प . य . वैद्य खडीवाले – response . lokprabha @ expressindia . com सौजन्य – लोकप्रभा


अमेरिकेच्या जस्टिन गॅटलिन याने रविवारी गोल्डन ग्रॅंड प्रिक्स स्पर्धेत शंभर मीटर धावण्याची शर्यत जिंकून वेगवान धावपटूचा किताब मिळविला . त्याने १० . २८ सेकंद अशी सरस वेळ दिली . अंतिम शर्यतीत गॅटलिनला जपानच्या धावपटूंकडून तगडे आव्हान मिळाले . त्याने जपानच्या असाका केंब्रिज याला केवळ शतांश तीन सेकंदाने मागे टाकले . स्पर्धेत २०० मीटर शर्यतीत कॅनडाच्या ॲरॉन ब्राऊन याने २० . ६२ सेकंद वेळ देत बाजी मारली . महिलांची शंभर मीटर शर्यत बल्गेरियाच्या इव्हेट लालोवा कॉलिओ हिने जिंकली . तिने ११ . ४० सेकंद वेळ देताना अमेरिकेच्या तवाना मिडोज हिला शतांश चार सेकंदाने मागे टाकले . ब्राँझपदक विजेता तिआना बाटोलेटा हिने लांब उडीतील जगज्जेतेपदाला साजेशी कामगिरी करताना ६ . ७९ मीटरच्या उडीसह सुवर्णपदक जिंकले .


वाहतुकीशी संबंधित हवाप्रदूषणामुळे शरीरातील उच्च घनतेच्या लिपोप्रोटिनची उच्च पातळी कमी होत असून यामुळे हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधी आजारांमध्ये वाढ होत असल्याचा इशारा एका नव्या संशोधनात देण्यात आला आहे . हवाप्रदूषणामुळे हृदय , रक्तवाहिन्यांसंबंधी आजार , अॅथेरोस्क्लेरोसिस आणि हृदय बंद पडण्याबाबत संशोधकांना यापूर्वी माहीत आहे . मात्र याच्या थेट संबंधाबाबत अनिश्चितता होती , असे अमेरिकेच्या वॉशिंग्टन विद्यापीठातील स्कूल ऑफ पब्लिक हेल्थच्या ग्रिफिथ बेल यांनी म्हटले आहे . शरीरातील कोलेस्टेरॉलची स्थिती उत्तम राहिल्यास हृदय आरोग्यदायी राहण्यास मदत होत असल्याचे अभ्यासात दिसून आले . या अभ्यासासाठी अमेरिकेतील ६ , ६५४ मध्यमवयीन आणि वृद्धांचा समावेश करण्यात आला होता . सहभागी करण्यात आलेले सर्व जण वाहतुकीमुळे होणाऱ्या हवाप्रदूषणामध्ये राहत होते . त्यामुळे त्यांच्या शरीरातील उच्च घनतेच्या लिपोप्रोटिनची उच्च पातळी कमी झाली होती . वाहनांमधून बाहेर पडणारा काळा कार्बन हा सर्वात जास्त असुरक्षित असून वर्षभरामध्ये शरीरातील चांगले कोलेस्टेरॉल कमी करण्याशी संबंधित आहे . महिला आणि पुरुष हवाप्रदूषणाला वेगळय़ा पद्धतीने प्रतिसाद देतात . लिपोप्रोटिनची घनता ही प्रदूषणामुळे पुरुष आणि महिलांमध्ये कमी होते . मात्र याचे प्रमाण महिलांमध्ये अधिक प्रमाणात दिसून येते . लिपोप्रोटिन हवाप्रदूषण झाल्यामुळे घडून येते . मात्र त्यामुळे हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधी आजारांमध्ये वाढ होण्याचा धोका असल्याचे बेल यांनी सांगितले .


कतरिनाची बहिण इसाबेला ही सध्या बॉलिवूडमध्ये प्रवेश करण्या करता धडपडत आहे . बॉलिवूडमध्ये पदार्पण करण्यासाठी योग्य संधीच्या शोधात असलेल्या इसाबेलाला अखेर ती संधी मिळाली आहे . त्यामुळे इसाबेला लवकरच एक चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण करणार आहे . इसाबेला रेमो डिसुझाच्या आगामी चित्रपटात झळकणार आहे . तिच्यासोबत सुरज पांचोली मुख्य भूमिकेत असणार आहे . अर्थात डान्सवर आधारित हा चित्रपट असणार असून तुर्तास तरी ‘टाइम टु डान्स’ असं नाव चित्रपटासाठी नक्की करण्यात आलं आहे . सुरजनं देखील या वृत्ताला दुजोरा दिला आहे . ‘चित्रपट डान्सवर आधारित असल्यानं गेल्या दोन वर्षांपासून आम्ही वेगवेगळ्या नृत्यप्रकारचा सखोल अभ्यास करत आहोत . ’ अशी माहिती त्यानं दिली आहे . तसेच आपली सहकलाकार इसाबेलाचंही त्यानं कौतुक केलं आहे . इसाबेला या चित्रपटासाठी विशेष मेहनत घेत आहे . ती यात बॉलरुम डान्सर दाखवण्यात आली आहे . त्यामुळे दिवसातून किमान दहा तास तरी ती वेगवेगळे नृत्यप्रकार शिकण्यात व्यग्र असते असंही सुरज म्हणला . कॉमेडियन सिद्धार्थ सागर गेल्या चार महिन्यांपासून बेपत्ता ? इसाबेलाचा हा पहिला हिंदी चित्रपट असल्यानं या चित्रपटासाठी तिही खूप उत्सुक आहे . लंडनमध्ये या चित्रपटाचा काही भाग चित्रीत करण्यात येणार आहे . दीड महिने चित्रपटाची टीम लंडनमध्ये राहणार असल्याची माहिती इसाबेलानं दिली आहे . नुकतीच इसाबेला लॅक्मेच्या जाहिरातीत झळकली होती . इसाबेलाच्या बॉलिवूड पदार्पणाविषयी कतरिनाही खूप उत्सुक आहे . भांड्यांच्या दुकानात काम करणारा ‘तो’ झाला चित्रपट निर्माता


झारखंडच्या रणजी संघाचा फिरकी गोलंदाज शाहबाज नदीम इंग्लंडविरुद्धच्यी टी - २० सामन्यांमधून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण करण्याची शक्यता आहे . रणजी चषकाच्या नऊ सामन्यांमध्ये ५१ विकेट घेणाऱ्या शाहबाजची यावेळी संघात वर्णी लागण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे . एकदिवसीय मालिका आणि टी - २० मालिकेसाठी आर . अश्विन आणि रवींद्र जडेजा यांना विश्रांती देण्याचा निवड समितीचा विचार आहे . तर अक्षर पटेलचा ही समावेश संघात होईल की नाही याबाबत शंका आहे तेव्हा सातत्याने चांगले प्रदर्शन करणाऱ्या नदीमची संघात निवड होऊ शकते . मागील दोन वर्षांचा रणजीचा चषकाचा विचार करता त्याने १०० विकेट्स घेतल्या आहेत तेव्हा त्याच्या नावाचा विचार होऊ शकतो . त्याने आतापर्यंत ८३ आयपीएल सामने खेळले आहेत . आयपीएलमधील त्याची गोलंदाजीची सरासरी ६ . ५९ आहे . चॅम्पियन्स ट्रॉफीआधी सराव होणे आवश्यक असल्यामुळे भारताचे प्रमुख खेळाडू एकदिवसीय सामन्यात खेळतील . त्यामुळे निवड नवीन खेळाडूंना संधी देण्याचा धोका पत्करला जाऊ शकता असा विचार करुन जर निवड समिती काही खेळाडूंना मैदानात उतरविणार असेल तर नदीमला टीम इंडियाची जर्सी घालू शकेल . जेव्हा जेव्हा रवींद्र जडेजाला विश्रांती देण्यात आली तेव्हा त्याची जागा अक्षर पटेलने घेतली आहे . या मालिकेसाठी अक्षर पटेलचा विचार केला जाणार नाही तेव्हा नदीम हा या सामन्यांमध्ये खेळू शकतो . सध्या नदीमचे वय २७ वर्षे आहे . महेंद्र सिंह धोनीने देखील त्याच्या खेळाचे नेहमी कौतुक केले आहे .


इंडोनेशियात सुरु असलेल्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताने Sailing क्रीडा प्रकारात ३ पदकांची कमाई केली आहे . 49er FX Women’s प्रकारात भारताच्या वर्षा गौतम आणि श्वेता शेर्वेगर जोडीने रौप्य पदकाची कमाई केली . Sailing क्रीडा प्रकारात यंदाच्या स्पर्धेतलं भारताचं हे पहिलं पदक ठरलं . यानंतर भारताच्या हर्षिता तोमरने Open Laser 4.7 प्रकारात कांस्यपदक पटकावलं . याचसोबत वरुण ठक्कर आणि गणपती चेंगप्पा जोडीने 40er Mens प्रकारात कांस्य पदकाची कमाई केली . २० वर्षीय श्वेता आणि २७ वर्षीय वर्षा यांच्या जोडीने पहिल्या १५ प्रयत्नांनंतर ४० गुणांची कमाई करत दुसरं स्थान पटकावलं . तर १६ वर्षीय हर्षिता तोमरने १२ प्रयत्नांनर ६२ गुणांची कमाई केली . “माझ्यासाठी हा अनुभव शब्दात न सांगणारा आहे . माझ्यासारख्या तरुण खेळाडूसाठी ही स्पर्धा एक चांगला अनुभव ठरला आहे . ” कांस्यपदक विजेत्या हर्षिता तोमरने आपली भावना व्यक्त केली .


सुपरस्टार सलमान खान बॉलिवूडमध्ये आपल्या मैत्रीसाठी ओळखला जातो . सलमान खानने बॉलिवूडमधील अनेकांना मदत केली असून त्याचे अनेक किस्से प्रसिद्ध आहेत . अशामध्ये सलमानचा आणखी एक किस्सा आहे ज्यामध्ये त्याची मानलेली बहिण श्वेता रोहिरासोबत भेट कशी झाली होती हे समोर येतं . मिळालेल्या माहितीनुसार , श्वेताच्या वडिलांचं निधन झाल्यानंतर सलमान आणि श्वेताच्या नात्यात जवळीक निर्माण झाली . यानंतर सलमानने श्वेता आणि तिचा भाऊ सिद्धार्थ यांची जबाबदारी घेतली . 2014 मध्ये श्वेता पुलकित सम्राटसोबत विवाहबंधनात अडकली . यावेळी सलमाननेच तिचं कन्यादान केलं होतं . एका मुलाखतीदरम्यान स्वतः श्वेताने कोणत्या परिस्थितीत आपली सलमान खानशी भेट झाली याचा खुलासा केला होता . ‘त्यावेळी आपण सातवीत शिकत होतो . एक दिवस आपण आपल्या मित्रांसोबत गॅलेक्सी अपार्टमेंटजवळ पोहोचलो तेव्हा तिथे आपली सलमानशी भेट झाली’ , असं श्वेताने सांगितलं . मिड डेने दिलेल्या रिपोर्टनुसार , ‘सातवीत शिकत असताना गॅलेक्सी अपार्टमेंटच्या बाहेर माझी आणि सलमानची भेट झाली . त्यावेळीत माझ्यासोबत खूप सारी मुलं होती . मी या मुलांना राखी बांधली असल्याचं सलमानला सांगितलं . त्या दिवसापासून माझं आणि सलमानचं नातं सुरु झालं . त्यावेळी मला सलमान माझे वडील सुनील रोहिरा यांना आधीपासून ओळखत असल्याचं माहिती पडलं . माझे वडील आणि सलमान वांद्रे येथील सी रॉक हॉटेलमध्ये भेटत असत . सलमाननेच माझं कन्यादान केलं’ , अशी माहिती श्वेताने दिली आहे .


जलतरणपटू वीरधवल खाडेचा निर्धार * जलतरण सोडण्याचा विचार केला नव्हता ! ‘‘मी जलतरण सोडण्याचा विचार अजूनपर्यंत कधीही केला नव्हता . २०१४ मध्ये निवडणुकीच्या कामात व्यस्त असल्यामुळे मी जलतरणापासून खूप काळ दूर राहिलो होतो . त्या वेळेस मी मालवण येथे सराव करण्यासाठी जायचो . पुढे नोव्हेंबर महिन्यात माझी बदली झाल्याने जलतरणासाठी वेळ काढणे खूप कठीण जायचे ; पण मी हार न मानता पुन्हा आंतरराष्ट्रीय स्पर्धामध्ये देशाला पदके मिळवून देण्यासाठी सज्ज झालो आहे , ’’ असे वीरधवल खाडे म्हणाला . राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेसाठी मी अथक परिश्रम करीत आहे . सुवर्णपदक जिंकण्याच्या इराद्यानेच मी उतरणार आहे , असा निर्धार जलतरणपटू वीरधवल खाडेने व्यक्त केला . ४ एप्रिलपासून सुरू होणाऱ्या राष्ट्रकुल स्पर्धेत ५० मीटर फ्री स्टाइल व ५० मीटर बटरफ्लाय या दोन प्रकारच्या स्पर्धेत मी सहभागी होणार आहे . याचप्रमाणे २०२०च्या ऑलिम्पिक स्पर्धेच्या दृष्टीने आतापासूनच मी तयारी सुरू केली आहे . भारतासाठी ऑलिम्पिकमध्ये सुवर्णपदक जिंकण्याचेच माझे स्वप्न आहे , असा विश्वास त्याने व्यक्त केला . राष्ट्रकुल स्पर्धेच्या तयारीबाबत वीरधवल म्हणाला , ‘‘मागील सहा महिन्यांपासून मी राष्ट्रकुल स्पर्धेसाठी तयारी करीत आहे . बेंगळुरू येथील अकादमीत प्रशिक्षक निहार अमीन यांच्या मार्गदर्शनाखाली आम्ही सर्वच जलतरणपटू मेहनत घेत आहोत . दिवसातून जास्तीत जास्त वेळ सराव कसा करता येईल , यावरच माझे लक्ष असते . आमच्या नेहमीच्या बोलण्यातदेखील फक्त कामगिरीत आणखी कशा प्रकारे सुधारणा करू शकतो , यावर चर्चा होते . ’’ भारतीय जलतरणपटूंपुढील आव्हानांबाबत वीरधवल म्हणाला , ‘‘देशात वर्षभरात फक्त ३ ते ४ राष्ट्रीय पातळीवरील जलतरण स्पर्धा आयोजित केल्या जातात . त्यामुळे जलतरणपटूंना हवी तशी कामगिरी दाखवता येत नाही . राष्ट्रकुल , आशियाई व ऑलिम्पिक स्पर्धासाठी आम्ही बरीच मेहनत घेतो . या दर्जाच्या जागतिक स्पर्धाचे देशातसुद्धा आयोजित करण्याची आवश्यकता आहे . ’’ ‘‘भारतात अनेक गुणी जलतरणपटू आहेत , पण त्यांना समोर आणण्यासाठी योग्य ते व्यासपीठ उपलब्ध व्हायला हवे आणि त्यानंतरच आपण इतर देशांतील जलतरणपटूंशी तोडीची स्पर्धा करू शकतो . याशिवाय या स्पर्धाचे दूरचित्रवाणीवर थेट प्रक्षेपण झाल्यास खेळाडूंना आणि खेळाला त्याचा विशेष फायदा होईल , ’’ असे मत वीरधवलने व्यक्त केले . भारतात जलतरणाला कमी महत्त्व दिले जाते , याकडे वीरधवलने लक्ष वेधले . तो म्हणाला , ‘‘आपल्या देशात प्राधान्याने क्रिकेटवेड जपले जाते . यानंतर हॉकी , फुटबॉल यांसारख्या खेळांचा क्रमांक लागतो . जलतरणामध्ये कारकीर्द घडवणे , हे कोणत्याही खेळाडूला आव्हानात्मक वाटते , पण वस्तुस्थिती वेगळी आहे . मुळात या खेळामुळे आपण स्वतःला शारीरिकदृष्टय़ा अधिक सक्षम बनवतो , तसेच आपली कार्यक्षमता वाढते . अधिकाधिक युवा पिढीला या खेळाकडे आकर्षित करण्यासाठी आमची ही जबाबदारी आहे की , आम्ही राष्ट्रकुल , आशियाई व ऑलिम्पिक स्पर्धामध्ये सर्वाधिक पदके जिंकावीत .


मध्य प्रदेशमधील अशोक नगर जिल्ह्यातील ‘चंदेरी’ शहर ऐतिहासिक ठिकाणांसठी प्रसिद्ध आहे . त्याचप्रमाणे तिथे विणल्या जाणाऱ्या चंदेरी साडीसाठी देखील . ऐतिहासिक नोंदीनुसार चंदेरी ही शिशुपाल राजाच्या राज्याची राजधानी होती . चंदेरी विणण्याची ही कला तेराव्या शतकात राजा शिशुपालाच्या राजकाळात प्रसिद्ध झाली . सुरुवातीला कारागीर मुख्यतः मुस्लिम असत , इ . स . १३५० च्या सुमारास कोष्ठी कारागीर झाशीहून चंदेरी गावात स्थलांतरित झाले . मध्य प्रदेशमधील अशोक नगर जिल्ह्यातील ‘चंदेरी’ शहर ऐतिहासिक ठिकाणांसठी प्रसिद्ध आहे . त्याचप्रमाणे तिथे विणल्या जाणाऱ्या चंदेरी साडीसाठी देखील . ऐतिहासिक नोंदीनुसार चंदेरी ही शिशुपाल राजाच्या राज्याची राजधानी होती . चंदेरी विणण्याची ही कला तेराव्या शतकात राजा शिशुपालाच्या राजकाळात प्रसिद्ध झाली . सुरुवातीला कारागीर मुख्यतः मुस्लिम असत , इ . स . १३५० च्या सुमारास कोष्ठी कारागीर झाशीहून चंदेरी गावात स्थलांतरित झाले . विणकाम : मुळची नऊवारी असलेल्या चंदेरी साडीच्या दोन्ही बाजूला पदर असतात . चंदेरी साडी तीन प्रकारच्या कापडात विणली जाते . सिल्क , चंदेरी कॉटन , कॉटन / सिल्क , इ . चंदेरी विणण्याची ही कला फार पूर्वीपासून पिढ्यान पिढ्या चालत आलेली आहे . काही वेळेला रेशमासोबत जरीदेखील विणकामात वापरली जाते . त्यामुळे साडीला चमक येते . नक्षीकाम : नाजूक नक्षीकाम , कमी प्रमणातले जरी काम आणि पातळ विणकाम ही चंदेरी साडीची खासियत आहे . काठा - पदरावर सोन्याच्या व चांदीच्या धाग्यांनी जरीकाम आणि भरतकाम केलेले असते . चंदेरी साडी ही तिच्या सुबक नक्षीकामासाठी प्रसिद्ध आहे . नाणी , फुले , मोर यांसारखे नक्षीकाम पदरावर केलेले असते . पदरावरचे काठ विरूद्ध दिशेला विणलेले असतात , किंवा फक्त एक छोटी पट्टी विणलेली असते . काठाच्या नक्षीकामावर बनारसी साडीचा प्रभाव जाणवतो . त्यामध्ये झालर , मीनाकारी , फूल - बुट्टी , कैरी हे प्रकार असतात . भरतकाम आणि जरीकामात मुघल राजवाटीचा प्रभाव जाणवतो . १९७० च्या सुमारास चंदेरीच्या नक्षीकामात बदल झाले . गंगा - जामनी , मेहंदी रंगे हाथ , सदा सौभाग्यवती भव यांसरखे काठ महिलांमध्ये खूप प्रसिद्ध झाले . रंग : नावाप्रमाणेच चंदेरी साडी चंदेरी रंगात मिळते . चंदेरी साडी ही पांढ - या व हलक्या रंगातही विणली जाते . बदलत्या काळानुसार ही साडी लाल , काळ्या , निळ्या अशा गडद रंगातही मिळते . लाल रंगात विणल्या जाणा - या साडीला ‘आसावली’ म्हणतात . मूळ हातमागावर विणलेल्या चंदेरीची किंमत ५००० पासून सुरू होते . चंदेरी कापडाची ओढणी , कुर्ता देखील १५०० हजारापर्यंत मिळते . साडीची किंमत नक्षीकाम आणि जरीकामावर अवलंबून असते . खरी चंदेरी साडी कशी ओळखालः ⦁ नक्षीकाम हे विशेषतः सोने , चांदी किंवा तांब्याच्या पावडरीचे आवरण वापरून हातमागावर विणलेले असते . ⦁ हातमागावर विणलेल्या चंदेरी साडीचा पृष्ठभाग नेहमी खाली वर असतो . ⦁ हातमागावर विणलेल्या साडीचे नक्षीकाम उठून दिसते . तर मशीनवर विणलेल्या साडीचे नक्षीकाम वापरानुसार निघून येते . काळजी कशी घ्यावी : थंड पाण्यात अगदी थोडी पावडर वापरून साडी धुवावी . साडी उलट्या बाजूने सावलीत वाळत घालावी . इस्त्री देखील उलट्या बाजूने करावी . साडीची व्यवस्थित घडी करून ठेवावी . दोन्ही बाजूंना पदर असलेल्या या साडीची ओढणी बनवून पंजाबी ड्रेस वर घालता येते . साडीवरच्या नक्षीकाम आणि जरीकामामुळे अनारकली देखील उत्तम दिसेल . साडीवर भरजरी दागिने खुलून दिसतात . – वल्लरी गद्रे


अश्विनच्या फिरकीचा सामना करण्यासाठी मार्गदर्शन ऑस्ट्रेलियाचा डावखुरा फलंदाज ट्रेव्हिस हेड याने त्याचा दक्षिण ऑस्ट्रेलिया संघाचा जुना सहकारी हॅरी निल्सन याच्याकडून फिरकीपटू रविचंद्रन अश्विनचा सामना करण्यासाठी सल्ला मागणार असल्याचे म्हटले आहे . भारताविरुद्ध ६ डिसेंबरपासून सुरू होणाऱ्या कसोटी सामन्यापूर्वी त्याच्याशी चर्चा करणार असल्याचे ट्रेव्हिसने सांगितले . पाहुण्या भारताच्या संघाविरुद्ध खेळताना दक्षिण ऑस्ट्रेलियाचा डावखुरा फलंदाज निल्सनने शतकी खेळी केली होती . त्या सराव सामन्यात त्याने अश्विनच्या फिरकीचा अत्यंत समर्थपणे सामना केल्याने त्याच्याशी या विषयावर चर्चा करण्याचे मी ठरवले आहे , असे ट्रेव्हिसने नमूद केले . अश्विनने डावखुऱ्या फलंदाजांवर नेहमीच वर्चस्व गाजवले आहे . त्यात ऑस्ट्रेलियाच्या विद्यमान संघात किमान ४ फलंदाज डावखुरे आहेत . त्यामुळे अश्विनला हाताळणे हे त्यांच्यापुढे आव्हान राहणार आहे . ‘‘आमचे फलंदाज हे अश्विनची गोलंदाजी खेळण्यास सक्षम आहेत . मीसुद्धा अश्विनविरुद्ध आयपीएल सामन्यांमध्ये दोनदा खेळलो आहे . परंतु त्या वेळी फार काळ संधी मिळाली नव्हती . तसेच कसोटी सामन्यात त्याच्याविरुद्ध खेळण्याचाही अनुभव माझ्याकडे नाही , ’’ असेही ट्रेव्हिसने सांगितले .


आपल्या जीवनशैलीतील अनेक लहान - सहान गोष्टी आपल्या आरोग्यावर परिणाम करत असतात . दिवसभर एकाच जागी बसून राहील्याने किंवा शरीराच्या चुकीच्या ठेवणीमुळे आपल्याला अनेक समस्यांना सामोरे जावे लागते . आपल्या शरीराची ठेवण योग्य असल्यास आपण काही समस्या टाळू शकतो . यातही बसण्याची आणि उभे राहण्याची पद्धत महत्त्वाची असते . काही लोकांना दिर्घकाळ उभे राहून काम करावे लागते . अशावेळी तुमची उभे राहण्याची पद्धत जर चुकत असेल तर आरोग्याच्या काही समस्या उद्भवू शकतात . त्यामुळे उभे राहण्याची कोणती पद्धत योग्य आहे हे लक्षात घ्यायला हवे . १ . शरीराची चांगली ठेवण म्हणजे तुमचे स्नायू आणि हाडे एका सरळ रेषेत असणे . म्हणजेच तुमचे महत्त्वाचे अवयव योग्य पद्धतीने कार्यरत राहतात . तुमची शरीराची ठेवण नीट असेल तर तुमची मज्जासंस्था जास्त चांगल्या पद्धतीने काम करु शकते . २ . तुमची ठेवण चांगली नसेल तर त्याचा तुमच्या आरोग्यावर तर परिणाम होतोच पण कामावरही परिणाम होतो . चुकीच्या ठेवणीमुळे तुम्हाला सांधेदुखी , अपचन , श्वसनाशी निगडीत आजार उद्भवण्याची शक्यता असते . तसेच दिर्घकाळ असे उभे राहील्यास तुम्ही क्षमतेपेक्षा कमी काम करता . ३ . आता चुकीची ठेवण म्हणजे काय तर तुमचा चेहरा शरीरापेक्षा काही प्रमाणात पुढे आलेला असणे , सतत पाठीत पोक काढून उभे राहणे यामुळे तुमच्या माकडहाडाचा समतोल बिघडतो आणि त्याचा संपूर्ण शरीरावर चुकीचा परिणाम होतो . ही आहेत चुकीच्या ठेवणीची लक्षणे थकवा – तुमच्या शरीराची ठेवण योग्य नसेल तर तुम्ही लवकर थकता आणि त्यामुळे तुम्ही तुमचे काम योग्य पद्धतीने पूर्ण करु शकत नाही . मान , पाठ , खांदे आणि पाय आखडणे – काही वेळा अचानक तुमचे पाय , पाठ आणि मान आखडल्यासारखे तुम्हाला वाटते . पण हे एकाएकी होत नाही तर तुमची बसण्याची आणि उभे राहण्याची पद्धत चुकीची असल्याने हे होते . जवळपास ८० टक्क्यांहून अधिक पाठदुखी आणि मानदुखीच्या तक्रारी या शरीराच्या चुकीच्या ठेवणीमुळे झालेल्या असतात . त्यामुळे या गोष्टींकडे लक्ष देऊन विशेष काळजी घ्यायला हवी . सांधेदुखी – आपल्यातील अनेकांना अगदी कमी वयात सांधेदुखी किंवा आमवात असा त्रास होतो . हा त्रास व्यायामाचा अभाव आणि आपल्या शारीरिक ठेवणीकडे दुर्लक्ष केल्याने होतो . त्यामुळे कायमच आपली उभे राहण्याची पद्धत योग्य ठेवल्यास त्याचा फायदा होतो .


तिसऱ्या एकदिवसीय सामन्यात ऑस्ट्रेलियावर १६ धावांनी मात सिडनी - कसोटी मालिका जिंकणाऱ्या ऑस्ट्रेलियाला एकदिवसीय मालिकेत इंग्लंडविरुद्ध हार पत्करावी लागली आहे . इंग्लंडने तिसऱ्या सामन्यात रविवारी ऑस्ट्रेलियाचा १६ धावांनी पराभव करून पाच सामन्यांची मालिका खिशात घातली . प्रथम फलंदाजी करताना इंग्लंडने जोस बटलरच्या नाबाद शतकी खेळीच्या जोरावर ६ बाद ३०२ धावा केल्या . त्यानंतर ऑस्ट्रेलियाला ५० षटकांत ६ बाद २८६ असे रोखून विजय मिळविला . जोस बटलरने मोक्याच्या वेळी झळकावलेले शतक आणि गोलंदाजांनी केलेल्या नियोजनबद्ध माऱ्यामुळे इंग्लंडला एकदिवसीय मालिका जिंकता आली . मार्क्स स्टोईनिसने अखेरच्या षटकापर्यंत ऑस्ट्रेलियाच्या आशा पल्लवित ठेवल्या होत्या . मात्र , ‘डेथ ओव्हर’मध्ये मार्क वूड आणि ख्रिस वोक्स यांनी अचूक मारा करून ऑस्ट्रेलियाला विजयापासून दूर ठेवले . प्रथम फलंदाजी करताना एकवेळ ६ बाद १८९ असे अडचणीत असताना बटलर आणि वोक्स यांनी सातव्या विकेटसाठी नाबाद ११३ धावांची भागीदारी करून इंग्लंडचे आव्हान भक्कम केले . बटलरने अखेरच्या चेंडूवर कारकिर्दीमधील पाचवे शतक साजरे केले . त्यानंतर त्याने स्मिथचा घेतलेला झेलही इंग्लंडच्या विजयात महत्त्वाचा ठरला . आव्हानाचा पाठलाग करताना पुन्हा एकदा ॲरॉन फिंच तुफान खेळला . पण , डेव्हिड वॉर्नर , कॅमेरून व्हाईट झटपट बाद झाल्यामुळे ऑस्ट्रेलियाच्या आव्हानावर मर्यादा आल्या . त्यानंतर कर्णधार स्मिथ , स्टाईनिस यांनी ऑस्ट्रेलियाला आशा दाखवल्या . पण , इंग्लंडच्या अचूक गोलंदाजीसमोर त्यांचेही काही चालले नाही . संक्षिप्त धावफलक इंग्लंड ६ बाद ३०२ ( जोस बटलर नाबाद १०० - ८३ चेंडू , ६ चौकार , ४ षटकार , ख्रिस वोक्स नाबाद ५३ , जोश हेझलवूड २ - ५८ ) वि . वि . ऑस्ट्रेलिया ५० षटकांत ६ बाद २८६ ( ॲरॉन फिंच ५२ , मिशेल मार्श ५५ , मार्क्स स्टोईनिस ५६ , स्टिव्ह स्मिथ ४५ , मार्क वूड २ - ४६ , ख्रिस वोक्स २ - ५७ )


दिग्दर्शक एस . एस . राजमौली यांचा ‘बाहुबली २’ सिनेमा सध्या कोटींच्या कोटी उड्डाणे घेतो आहे . या सिनेमाचा फायदा जेवढा निर्मात्यांना सध्या होतो आहे . तेवढाच किंबहुना त्याहून जास्त फायदा कलाकारांना होतो आहे . आता हेच बघा ना… बॉलिवूडमध्ये काम करण्याची अनेकांचीच इच्छा असते . काहींना ती संधी मिळत नाही तर काही मिळालेल्या संधीचं सोनं करतात . ‘बाहुबली’मधील कलाकारांना आता राष्ट्रीय पातळीवर ओळख मिळाली आहे . त्यामुळे यातले कलाकार बॉलिवूडमध्ये कधी दिसतील असाच प्रश्न त्यांच्या चाहत्यांना पडला आहे . त्यातही राणा डग्गुबती आणि तमन्ना भाटिया यांनी हिंदी सिनेमांत काम केले आहे . पण ‘बाहुबली’ आणि ‘देवसेने’ला हिंदी सिनेमात बघायला त्यांचे चाहते उत्सुक झाले आहेत . पण आता तुमची इच्छा पूर्ण होणार असंच वाटतंय… देवसेना कदाचित हिंदीमध्येही दिसेल , अशी शक्यता वर्तवण्यात येत आहे . बॉलिवूडचे सुप्रसिद्ध निर्माते बोनी कपूर लवकरच ‘बाहुबली’ची ‘देवसेना’ अर्थात अनुष्का शेट्टीला बॉलिवूडमध्ये लॉन्च करणार असल्याच्या चर्चा आहेत . बोनी यांनी अनुष्काला बॉलिवूडमध्ये लॉन्च करण्याची पूर्ण तयारी केली असून , आता प्रतीक्षा आहे ती फक्त अनुष्काच्या होकाराची . जर अनुष्काने बोनी कपूर यांचा प्रस्ताव स्वीकारलाच तर लवकरच प्रेक्षकांना देवसेनेचा अभिनय हिंदी सिनेमातही पाहायला मिळणार . खरेतर अनुष्काला बोनी यांच्या सिनेमात काम करण्यासाठी श्रीदेवीच मनवू शकते . याचे मुख्य कारण म्हणजे दाक्षिणात्य सिनेसृष्टीत आजही श्रीदेवीच्या नावाचा दबदबा आहे . श्रीदेवी तिथल्या अनेक दिग्दर्शक , निर्मात्यांना ओळखते . त्यामुळे या ओळखीचा फायदा घेऊन ती अनुष्काला बोनी यांच्या सिनेमात काम करण्यासाठी गळ घालू शकते . पण तरीही हिंदी सिनेमांत करायचे की नाही हे मात्र अनुष्कावर अवलंबून आहे . जेव्हापासून ‘बाहुबली २’ सिनेमा प्रदर्शित झाला , त्या दिवसांपासून बाहुबलीमधील कलाकारांवर नवीन सिनेमांत काम करण्यासाठी ऑफर्सचा पाऊस पडत आहे . पण यातही अनुष्काला आदित्य चोप्रा , विधू विनोद चोप्रा अशा अनेक बड्या निर्मात्यांनी आणि दिग्दर्शकांनी आपल्या सिनेमात काम करण्यासाठी विचारले आहे . अर्थात अनुष्काने अद्याप एकही ऑफर स्वीकारलेली नाही . तिला योग्य तो निर्णय घ्यायला वेळ हवा आहे . बॉलिवूडमधील पदार्पणासाठी योग्य सिनेमाची निवड करण्याची तिची योजना आहे . अनुष्काने ‘बाहुबली २’मध्ये देवसेनेची भूमिका साकारली होती . अमरेंद्र बाहुबलीची पत्नी बनलेल्या अनुष्काच्या अभिनयाचे कौतुक सध्या अनेक पातळींवरून होत आहे .


संगीतच्या माध्यमातून शिक्षण घेतल्याने त्याचा मेंदूच्या क्षमतेवर परिणाम होत असून , त्यामध्ये वाढ होत असल्याचे दिसून आले आहे . आवाज आणि नियंत्रण हालचाली योग्य ठेवण्यासाठी संगीत आवश्यक असल्याचे संशोधकांनी सांगितले . या संशोधनाचा फायदा स्ट्रोक आलेल्या रुग्णांना हालचाल करण्यासाठी हे संशोधन फायदेशीर ठरणार आहे . ब्रिटनच्या एडिनबर्ग विद्यापीठातील संशोधकांनी याबाबत अधिक संशोधन केले . त्यासाठी काम करण्यासाठी उजवा हात वापरणारे ३० स्वयंसेवक सहभागी झाले . त्यांना दोन गटांमध्ये विभागण्यात आले . त्यांना डाव्या हाताच्या बोटावर आधारित असलेले एक काम शिकण्यास दिले . एका गटास संगीताच्या मदतीने , तर दुसऱ्या गटास संगीताशिवाय ते काम पूर्ण करण्यास सांगितले . चार आठवडय़ांच्या सरावानंतर दोन्ही गटांनी तितकेच चांगले प्रदर्शन केले . त्यानंतर या दोन्ही गटांतील सदस्यांचा एमआरआय काढण्यात आला . यामध्ये ज्या गटाने संगीताच्या मदतीने काम केले , त्यांच्या मेंदूच्या क्षमतेमध्ये वाढ झाल्याचे दिसून आले . त्यांच्या o्रवणविषयक आणि इतर क्षेत्रांतील हालचालीसंबंधित भागामध्ये बदल आढळून आला . ज्या गटाने संगीताशिवाय हे काम पूर्ण केले त्यांच्यामध्ये हा बदल दिसून आला नाही , असे संशोधकांनी सांगितले . मेंदूच्या पेशीतील यंत्रणांमध्ये कशा प्रकारे बदल घडून येतात यावर अभ्यासामध्ये लक्ष केंद्रित करण्यात आले होते . हे संशोधन स्ट्रोक आलेल्या रुग्णांसाठी फायदेशीर ठरेल , असे संशोधकांनी सांगितले . यापुढील वर्षांमध्ये यावर अधिक संशोधन अपेक्षित असून , यामध्ये अनेक लोकांना सहभागी करून घेणे आवश्यक आहे . संगीतामुळे आपल्या शरीरामध्ये अनेक प्रकारचे सकारात्मक बदल दिसून येतात . संगीत हालचाल करण्यासाठी प्रोत्साहन देत असल्याचे आपल्याला बऱ्याच काळापासून माहिती असल्याचे , संशोधकांनी सांगितले . हे संशोधन ‘मेंदू आणि आकलन’ या नियतकालिकामध्ये प्रसिद्ध करण्यात आले आहे .


एनएफडीसी निर्मित “२० म्हंजे २०” ह्या मराठी चित्रपटाचा नुकताच ट्रेलर प्रकाशित करण्यात आला . दिग्दर्शक उदय भंडारकर यांचे दिग्दर्शन असलेला “२० म्हंजे २०” हा मराठी चित्रपट प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण प्रणालीवर भाष्य करतो . एन एफ डी सी नेहमीच नवीन कलागुणांना वाव देऊन , त्यांना एक चांगले व्यासपीठ उपलब्ध करून देते . त्याचाच एक भाग म्हणून “२० म्हंजे २०” एका आशयघन सिनेमाची निर्मिती केली . “२० म्हंजे २०” हा मराठी चित्रपट महाराष्ट्रातील तसेच भारतातील कमी होणाऱ्या शासकीय शाळा का कमी होत आहेत , तसेच किमान प्राथमिक शिक्षण मिळणे प्रत्येक विध्यर्थाचा मुलभूत अधिकार कसा आहे , या विषयीचे महत्व पटवून देतो . मृण्मयी गोडबोले व तिच्या सोबतचे सर्व बालकलाकार ज्यात प्रामुख्याने पार्थ भालेराव ( भूतनाथ फेम ) , मृणाल जाधव ( दृश्यम फेम ) , मोहित गोखले , अश्मित पठारे , साहिल कोकटे आदी असून त्यांच्या सोबत अरुण नलावडे , राजन भिसे यांची ह्यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत . किल्ला फेम अविनाश अरुण यांचे छाया दिग्दर्शन असून दिपक जोशी व रविंद्र भागवते यांची कथा आहे . “२० म्हंजे २०” हा मराठी चित्रपट येत्या १० जूनला सर्वत्र महाराष्ट्रात प्रदर्शित होत असून सर्व विद्यार्थी व पालक चित्रपटाला भरभरून प्रतिसाद देतील असा मानस चित्रपटाचे दिग्दर्शक उदय भंडारकर व एनएफडीसीने व्यक्त केला .


वन - डे मालिकेत ५ - १ असा विजय संपादन केल्यानंतर भारताने पहिल्या टी - २० सामन्यातही दक्षिण आफ्रिकेला पराभवाचं पाणी पाजलं . या सामन्यात महेंद्रसिंह धोनीच्या नावावर एक विक्रम जमा झाला आहे . श्रीलंकेच्या कुमार संगकाराला मागे टाकत धोनी आता टी - २० क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक झेल घेणारा यष्टीरक्षक ठरला आहे . अवश्य वाचा – महेंद्रसिंह धोनी संघाचा अविभाज्य भाग , त्याला पर्याय नाही – किरण मोरे २५४ सामन्यांमध्ये संगकारांच्या नावावर १३३ झेल जमा आहेत . कालच्या सामन्यात भुवनेश्वर कुमारच्या गोलंदाजीवर रेझा हेंड्रिक्सचा झेल पकडत धोनीने आपल्या टी - २० कारकिर्दीतला १३४ वा झेल पकडला . या यादीत दिनेश कार्तिक तिसऱ्या , पाकिस्तानचा कामरान अकमल चौथ्या तर वेस्ट इंडिजचा दिनेश रामदिन चौथ्या स्थानावर आहे . ( ही कामगिरी आंतरराष्ट्रीय सामने , आयपीएल आणि स्थानिक टी - २० सामन्यांमधली मिळून देण्यात आलेली आहे . ) दरम्यान पहिल्या टी - २० सामन्यात अन्य भारतीय खेळाडूंनीही काही विक्रमांची नोंद केली –


तुम्हाला पाणीपुरी आवडते का ? उत्तर हो असल्यास हा लेख जरा जास्त लक्ष्यपूर्वक वाचा . कारण आठवडाभरापूर्वीच पाणीपुरी घशात अडकल्याने कानपूरमधील घाटमपूर येथील हरबशपूर गावातील नरेश सचान या ४६ वर्षीय ट्रक चालकाचा तडफडून मृत्यू झाला . पाणीपुरी खाताना ती अन्ननलिका आणि श्वसननलिकेदरम्यान अडकल्याने नरेशचा मृत्यू झाल्याचे डॉक्टरांचे म्हणणे आहे . अनेकजण पाणीपुरी खाताना पटापट पाणीपुऱ्या खाण्याला प्राधान्य देतात . त्यामुळेच पाणीपुरी खातानाही काळजी घेणे गरजेचे आहे . हो हे वाक्य हस्यास्पद वाटत असले तरी पाणीपुरीवाल्याकडील गर्दीमुळे अनेकदा पटापट पाणीपुरी दिली जाते आणि पुऱ्या देण्याच्या आणि खाण्यातील समतोल राखण्याच्या नादात कशाहीप्रकारे पुरी खाल्ली जाते . म्हणून आम्ही देत आहोत पाणीपुरी खाताना काय काळजी घ्यावी या संदर्भातील टीप्स… > पाणीपुरी खाताना अनेकजण घाई करतात . पाणीपुरीची चव तोंडात जास्त वेळ रहावी किंवा पाणी खाली पडू नये म्हणून पाणीपुरी तोंडात जितक्या आत ठेवता येईल तितक्या आत ठेवण्याचा प्रयत्न करतात . मात्र पाणीपुरी एकदम घश्यात ठेवणे चुकीचे आहे . ती जीभेच्या पुढच्या भागावर ठेवून बारीक चावून खावी . पाणीपुरी वेगाने खाताना ती नीट चावली न गेल्याने तुकडे तसेच अन्ननलिकेत गेल्यास अन्ननलिकेच्या आतील भागातील कातडी निघण्याची शक्यता असते . त्यामुळे अन्ननलिकेला संसर्ग होण्याची शक्यता वाढते . > पाणीपुरी खाताना तोंड मोठे उघडले जाते . त्यामुळे आपली श्वास घेण्याची क्रिया मंदावते . आणि अन्ननलिकेची क्रिया सुरु होते . अन्ननलिका आणि श्वास नलिकांवर एक झडप असते ती वेळोवेळी उघड बंद होत असते . श्वास नलिकेची झडप उघडी राहिल्यास खाल्ले जाणारे पदार्थ श्वास नलीकेत जाऊन अडकतात आणि श्वास घेण्यास अडथळा निर्माण होऊ शकतो . > घसा खराब असताना पाणीपुरी खाणे टाळावे असे डॉक्टर्स सांगतात . घसा खराब असताना पाणीपुरी खालल्यास घशावर आणखीन ताण पडतो . त्यात पाणीपुरीमध्ये अंबट - गोड आणि तिखट पाण्याचे मिश्रण असल्याने ठसका लागण्याची शक्यता वाढते . > पाणीपुरी योग्यप्रकारे बारीक चावून गिळावी . पाणीपुरी बारीक चावल्याने ती अन्ननिलिकेतून जाताना त्याचा अन्ननिलिकेच्या स्नायूंना त्रास होत नाही . > स्वच्छ ठिकाणावरील पाणीपुरी खावी . > खूप जास्त प्रमाणात पाणीपुरी खाल्ल्याने अपचन आणि पोटासंदर्भातील आजार होऊ शकतात . पाणीपुरीमधील एकंदरीत सर्वच घटकांचे अती जास्त प्रमाणात सेवन केल्यास ते शरिरासाठी अपायकारक असते .


शरीराच्या रोगप्रतिकारक प्रणालीला मात देत मेंदूपर्यंत पसरणाऱ्या प्राणघातक बुरशीजन्य संसर्गाला आळा घालण्याचा नवा मार्ग संशोधकांनी आढळला आहे . इंग्लंडमधील शेफिल्ड विदय़ापीठ आणि अमेरिकेतील हार्वर्ड वैदय़कीय शाळेतील संशोधकांनी क्रिप्टोकोकोसिस या आजाराचा अभ्यास केला . हवेतून पसरणाऱ्या जंतूंमुळे या आजाराची माणसांना आणि प्राण्यांना लागण होते . या आजारामुळे फुप्फुसांचा संसर्ग होतो . त्याचप्रमाणे पांढऱ्या रक्तपेशींद्वारे हा आजार मेंदूपर्यंत पोहोचण्याचा धोका असतो . याला आळा घालण्यासाठी संशोधकांना पांढऱ्या रक्त पेशींचे वर्तन नियंत्रित करण्याचे संकेत आढळले आहेत . रोगजनकांना पांढऱ्या रक्तपेशींमधून काढून टाकण्यासाठी ईआरके - ५ या पेशी रेणूला प्रवृत्त केले जाऊ शकते . मॅक्रोफेज या पांढऱ्या पेशी सर्वप्रथम संसर्गाच्या प्रतिसाद देतात असे बर्मिगहॅम विदय़ापीठातील रॉबिन मे यांनी सांगितले . मॅक्रोफेज या पेशी आक्रमण करणाऱ्या जिवाणू किंवा बुरशीला ओळखून त्यांना नष्ट करतात आणि शरीराच्या रोगप्रतिकारक प्रणालीला सतर्क करण्याचे काम पार पाडतात . पण क्रिप्टोकोकोसिस यांसारख्या आजारांमध्ये जिवाणू हे पांढऱ्या पेशींचा प्रतिकार करण्यास उत्क्रांत होत असून ते पांढऱ्या पेशींचा वापर शरीरात पसरण्यासाठी करून घेतात , असे मे यांनी सांगितले . आम्हाला ईआरके - ५ नामक पेशीरेणू आढळले असून यांना रोगजनकांना पांढऱ्या रक्तपेशींमधून काढून टाकण्यास प्रवृत्त करता येते . झेब्रामास्यात ईआरके - ५ला आळा घातल्याने व्हामोसायटोसिसचे पांढऱ्या रक्त पेशीतील प्रमाण वाढले असून यामुळे प्राणघातक बुरशीजन्य संसर्गाचा मेंदूपर्यंत होणाऱ्या प्रसाराला रोखता येत असल्याची माहिती मे यांनी दिली . हा शोध जर्नल सायन्स अडव्हान्सेस या नियतकालिकात प्रसिद्ध करण्यात आला आहे .


भारतीय कसोटी संघाचा मधल्या फळीतील फलंदाज चेतेश्वर पुजारा आणि महिला क्रिकेटपटू हरमनप्रीत सिंग यांची भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाकडून ( बीसीसीआय ) अर्जुन पुरस्कारासाठी शिफारस करण्यात आली आहे . गेल्या कसोटी मोसमात चेतेश्वर पुजाराने कमालीची फलंदाजी करत धावा जमाविल्या होत्या . तर , हरमनप्रीतची कामगिरीही उल्लेखनीय झाली होती . याच कामगिरीच्या जोरावक त्यांची या प्रतिष्ठेच्या पुरस्कारासाठी शिफारस झाली आहे . मात्र , बीसीसीआयने राजीव गांधी खेलरत्न पुरस्कारासाठी यंदा कोणाचीही शिफारस केलेली नाही . बीसीसीआयच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार , क्रीडा मंत्रालयाकडे आम्ही अर्जुन पुरस्कारासाठी पुजारा आणि हरमनप्रीत यांच्या नावाची शिफारस केली आहे . गेल्या मोसमात या दोघांची कामगिरी जबरदस्त झाली आहे . पुजाराने कसोटी मोसमात सर्वाधिक 1316 धावा केल्या आहेत . तर , महिलांच्या मर्यादित षटकांच्या सामन्यात हरमनप्रीतने चांगली कामगिरी केली आहे .


आयर्लंडचा संघ ११ ते १५ मे दरम्यान आपला पहिलावहिला कसोटी सामना खेळणार आहे . हा सामना आयर्लंडमधील डबलीन येथे पाकिस्तनविरुद्ध खेळला जात आहे . आयर्लंड या संघासाठी जरी हा त्यांचा पहिलाच कसोटी सामना असला , तरी या संघातील एक खेळाडू मात्र या आधीही कसोटी सामना खेळला आहे . आयर्लंडच्या कसोटी संघात निवड झालेला हा खेळाडू आहे बॉईड रँकिन . रँकिन हा आयर्लंड या संघाकडून खेळण्याआधी इंग्लंडच्या संघाकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळला आहे . रँकिन याच्या आंतरराष्ट्रीय कारकिर्दीची सुरुवात आयर्लंड संघापासूनच झाली . २००७ ते २०१२ या कालावधी दरम्यान रँकिन आयर्लंड संघाकडून खेळत होता . ऑगस्ट २०१२मध्ये त्याने आयर्लंडची साथ सोडली . त्यानंतर २०१३ - १४ मध्ये त्याने इंग्लंडच्या संघाचे प्रतिनिधित्व केले . त्यानंतर २०१६मध्ये तो पुन्हा आयर्लंडच्या संघात परतला . कसोटी कारकिर्दीबाबत बोलायचे झाल्यास ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड यांच्या दरम्यान होणाऱ्या प्रतिष्ठेच्या अॅशेस कसोटी मालिकेत त्याने इंग्लंडचे प्रतिनिधित्व केले आहे . रँकिनला या मालिकेत केवळ एक कसोटी सामना खेळण्याची संधी मिळाली . या सामन्यात त्याने १३ धावा केल्या आणि १ बळी टिपला . त्यानंतर २०१६ पर्यंत त्याला इंग्लंडच्या कसोटी संघात स्थान मिळाले नाही . त्यामुळे तो फेब्रुवारी २०१६पासून पुन्हा आयर्लंड संघामध्ये परतला . आयर्लंडच्या संघाला जून २०१७मध्ये कसोटी संघाचा दर्जा मिळाला . या आधी त्यांना कसोटी क्रिकेट खेळण्याची परवानगी नव्हती . मात्र २०१७ मध्ये त्यांना कसोटी संघाचा दर्जा प्राप्त झाला . आता पाकिस्तनाविरुद्ध आयर्लंड आपली पहिली कसोटी खेळत आहे . मात्र , त्या आधीच संघातील रँकिनच्या नावे देशापेक्षा १ कसोटी जास्त आहे .


रिलायन्स जिओ या टेलिकॉम कंपनीने अगदी कमी कालावधीत भारतात आपले स्थान निर्माण केले आहे . ग्राहकांच्या खिशाला परवडतील अशा एकाहून एक उत्तम ऑफर्स देत जिओने ग्राहकांची पसंती मिळवलीच पण त्यानंतर आकर्षक कॅशबॅक ऑफर्स देत जिओने त्यांना अधिकच खूश केले आहे . जिओने नुकतीच आपली आणखी एक ऑफर जाहीर केली असून ३९८ च्या रुचार्जवर ग्राहकांना ७०० रुपयांची कॅशबॅक ऑफर मिळणार आहे . ऑनलाइन रिचार्ज करणाऱ्या ग्राहकांना ही ऑफर मिळणार असून ती ३१ जानेवारीपर्यंत उपलब्ध असेल असे सांगण्यात आले आहे . तुम्ही ३९८ रुपयांपेक्षा जास्त रुपयांचे रिचार्ज केले तर तुमच्या वॉलेटमध्ये ३०० रुपये येतील . याशिवाय जिओच्या अॅपमध्ये ५० रुपयांचे ८ व्हाऊचर मिळतील . त्यामुळे पुन्हा रिचार्ज करायचे असल्यास ग्राहकांना हे व्हाऊचर वापरता येतील . याशिवाय अँमेझॉन पे , फोन पे , फ्रिचार्ज आणि पेटीएमसारख्या इतर वॉलेटमधून रिचार्ज केल्यावर आकर्षक ऑफर्स देण्यात येणार असल्याचे कंपनीने सांगितले आहे . अॅमेझॉन पे वर ५० रुपयांची कॅशबॅक मिळेल . मोबिक्विकवरुन रिचार्ज केल्यावर jiogift चा कोड टाकून तुम्हाला ३०० रुपयांची कॅशबॅक मिळणार आहे . पेटीएमव्दारे रिचार्ज केल्यावर न्यू जिओचा कोड टाकल्यानंतर ५० रुपयांची तर पे - टीएम जिओ कोड टाकल्यानंतर ३० रुपयांची कॅशबॅक मिळेल . अॅक्सिस पेव्दारे रिचार्ज केल्यावर युजर्सना १०० रुपयांची कॅशबॅक मिळेल . याबरोबरच फोन पेव्दारे रिचार्ज केल्यावरही नवीन युजर्सना १०० रुपये आणि जुन्या युजर्सना ३० रुपये कॅशबॅक ऑफर मिळू शकेल . ३९८ रुपयांच्या रिचार्जवर ग्राहकांना अनलिमिटेड डेटा दिला जात असून त्यात हाय स्पीडचा केवळ १ . ५ जीबी डेटा दिला जात आहे . याबरोबरच या प्लॅनमध्ये अनलिमिटेड कॉलिंग आणि रोज १०० मोफत मेसेज देण्यात येत आहेत . याआधी जिओने ३९९ रुपयाचे रिचार्ज करणाऱ्या ग्राहकांना तब्बल २५९९ आणि ३३०० रुपयांची कॅशबॅक दिली होती . त्यानंतर आता ही अनोखी ऑफर जिओच्या ग्राहकांसाठी नक्कीच आनंदाची बाब आहे . सातत्याने नवनवीन प्लॅन्स जाहीर करत ग्राहकांना खूश करणाऱ्या जिओला ग्राहकांचा प्रतिसादही चांगला मिळत असून त्यामुळे स्पर्धक कंपन्याही विविध ऑफर्स जाहीर करत असल्याचे दिसते .


आंबा , फणस , काजू , खरबूज , कलिंगड बरोबरच या काळात रानमेवाही मुबलक प्रमाणात उपलब्ध असतो . वर्षांतून एकदा मिळणाऱ्या या फळांचं उन्हाळ्यात आवर्जून सेवन करावं . ‘डोंगरची काळी मैना’ म्हणून प्रचलित असलेले करवंद हे फळ आरोग्याच्या दृष्टीने फारच उपयुक्त आहे . करवंद ही नैसर्गिकरीत्या जंगलात वाढलेली असतात त्यांच्यावर कोणत्याही प्रकारची रासायनिक प्रक्रिया केली जात नाही . दिवसेंदिवस वाढणाऱ्या उकाड्यात ही फळे खूप लाभदायक ठरतात म्हणूनच ती वेगवेगळ्या विकारांवर गुणकारी मानली जातात . वाचा : समजून घ्या ! पौगंडावस्थेतील आहाराच्या गरजा करवंदामध्ये असणारे औषधी गुणधर्म – करवंदामध्ये ‘क’ जीवनसत्त्व भरपूर प्रमाणात असल्याने त्वचाविकारामध्ये करवंद सेवनाचा फायदा दिसून येतो . – करवंद हा रानमेवा आहे , तो नैसर्गिकरित्या उपलब्ध झालेला असल्यामुळे याच्या सेवनाने दुष्परिणाम होत नाहीच . जर रक्ताच्या कमतरतेमुळे अशक्तपणा जाणवत असेल तर रोज मूठभर करवंदे खावीत . याने रक्ताची कमतरता नक्कीच भरून येईल . – करवंदामुळे शरीराची रोगप्रतिकारक शक्तीदेखील वाढते . – करवंदामध्ये मोठ्या प्रमाणात सायट्रिक अॅसिड असल्यामुळे उष्णतेमुळे होणारे विकार करवंद सेवनाने कमी होतात . – उन्हाचा त्रास होत असेल यामुळे , शरीराचा दाह होत असेल , तर करवंदाचे सरबत करून प्यावे . वाचा : उन्हाळ्यात दुपारच्या जेवणात हे पदार्थ आवर्जून असावेत – करवंदामध्ये फायबर भरपूर प्रमाणात असल्याने मलावष्टंभाचा त्रास कमी होतो . – अरुची , मळमळ , उलटी या विकारांमध्ये करवंदे अत्यंत गुणकारी आहेत . – आम्लपित्तामुळे छातीत जळजळ होत असेल तर करवंदाचे सरबत थोड्याथोड्या अंतराने पीत राहावे , काही वेळाने आराम वाटतो . – करवंदाची पाने हीदेखील औषधी गुणधर्माने युक्त आहेत . ही पाने मधामध्ये बारीक करून खाल्ल्यास कोरडा खोकला नाहीसा होतो . – करवंदामध्ये कॅल्शिअमही भरपूर प्रमाणात असते .