BBC Uzbek - Afg'oniston - افغانستان شمال نینگ 60 فایز سمنتگه بولگن احتیاجی نی تولید قیله دی
افغانستان شمال نینگ 60 فایز سمنتگه بولگن احتیاجی نی تولید قیله دی
Сўнгги янгиланиш 27 октябр 2012 - 10:56 GMT
افغانستانده قیته قوریش مسئله سی رواجلنیشی بیلن، بو مملکت نی سمنت وارد قیلووچی اولکه لر قطاریده کیردیرگن.
افغانستان هر ییلی 6 ملیون تُن سمنت گه احتیاجی بار. اما اوزی هر ییلی 150 تُن سمنت تولید قیله دی.
حاضرگی کونده افغانستان بو محصولات گه جدی نیازی بار. هرچند نیچه مدت دن بیری سمنت کارخانه سی پلخمری شهریده منظم شکلده فعالیت گه باشله گن. اما سمنت کارخانه سی مردم نینگ احتیاجلرینی حاضرگه قدر قانیقتیره آلمه گن.
سمنت غوری فابریکه سی نینگ رییسی اسلام الدین احمدی بو توغری یده بونده ی دیدی:
" کونده لیک 400 تن سمنت ایککی کارخانه آرقه لی ایشلب چیقاره میز بوقدر سمنت 60 فایز شمال اهالیسی نینگ احتیاج لرینی برطرف ایته آله دی."
سمنت غوری کارخانه سی قریب 50 آلدین فعالیتگه باشله دی. اوشبو زمانده هرییلی 150 مینگ تُن سمنت ایشلب چیقاریب، مملکت ایچکی احتیاج لرینی برطرف ایتریدی. ایچکی اوروشلر جریانیده بو کارخانه فعالیتی کمه ییب، ایشله ب چیقاریش ایشی مذکور رقم نینگ یریمی گه یتیشدی. زمان اوتیشی بیلن اقتصادی سیاست هم اوزگردی شونگه ماس بو کارخانه بوندن آلتی ییل آلدین خصوصی بولیمگه تاپشریلدی.
ینگی سهمدارلر گه کوره، بو کارخانه نینگ ینگی لش و زمانه وی اسباب اسکونه لربیلن جهازلنتریش اوچون قریب اوتیز ملیون دالر سرمایه یاتقیزیلگن.
اما ایریم تنقیدچیلرنی ایتشچه، خصوصی بولیمی نینگ بو ییرده سرمایه یاتقیزیشی و کارخانه نینگ اداره قیلیشی توغریسیده موفق بوله آلمه گن.
بغلان ولایتی کینگاش رییسی محمد رسول محسنی بو ییرده گی ایشچیلر انچه قیین چیلیک لر بیلن روپه ره بولیب ایشله ش لرینی بیان ایته دی.
" نه فقط راضی ایمس من بلکه نیچه مراتبه سمنت کارخانه و کان ایشچیلری ناراضیلیک نمایش یولگه قوییب،اوز حقوق لرینی طلب قیلدیلر. بیز اولرنینگ شکایت لرینی ریاست جمهورلیک وکانلر وزیرلیگیگه هم یتکزدیک دیب ایته دی محسنی جنابلری."
بوییرده ایشله یاتگن آلتی یوز ایشچیلرنینگ اکثریتی کارخانه مدیریتی اوزگریشی بیلن وضعیت لری یخشی بوله دی دیگن امیده ایدی لیکن بوندی بولمه دی.
27 ییل دن بیری بو فابریکه گه ایشله ب کیلگن اوزبیک محمد قربان بونده ی دیدی:
" بیزنینگ آیلیگی میز دولت ایشچیلری نینگ آیلیک لریگه کوره، یوقاری اما قیمت لرهم یوقاری دیر. اگر بیزنی آیلیگی میز 5000 افغانی بولسه کارخانه نینگ قیته دولتی بولیشینی ایستیمیز".
سهمدار کیشلر، ایککینچی کارخانه نی هم کونده لیک بیرمینگ تُن سمنت ایشلب چیقاریش ظرفیتیگه قدر فعال قیلیشلری کیره ک ایدی. اما آلتی ییل اوتیشی بیلن هم بو کارخانه او ظرفیت گه ایریشمه گن. بیراق ینگی کارخانه مالک لری بیرگن سوزلرینی اکثریتیگه عمل قیلگنینی ایته دیلر.
غوری سمنتی صفت نقطه نظریدن افغانستان مردمی آره سیده یخشی شهرت گه ایگه. هرکونی مینگلب خریطه سمنت بو کارخانه دن افغانستان شمالی حدودلریده آلیب کیتیله دی.
پلخمری بازاریده پاکستان دن کیلتریلگن سمنت و اوشبو ولایت ده گی کارخانه ده ایشلب چیقارگن سمنت، بیرجای و بیر دوکانده هم ساتیله دی.
دوکاندار لرنینگ بیریگه کوره، بیرخریطه غوری سمنت قیمتی 270 وبیرخریطه پاکستانلیک فوجی ناملی سمنت قیمتی 360 افغانی دیر.
هرییلی مینگلب تن پاکستانلیک سمنت سالنگ شاه یولی آرقه لی اورته آسیا دولت لریگه ترانزیت بوله دی. یوللرنی بوزیق لیگی ایسه سمنت یوکلنگن موترلرنی نیچه کون یولده قالیشی گه هم سبب بوله دی.
مردم نینگ سمنت گه بولگن تقاضا لری کون سایین آرتیب بارماقده، شو اوچون دولت یقین کیله جکده سمنت ایشلب چیقاروچی باشقه بیرنیچه کارخانه قوریشینی ریجه لشتیرگن.
شو جمله دن جبل السراج ده گی سمنت کارخانه سی نینگ قیته ایشگه توشریش همده، قندهار و هرات ولایتلریده هم سمنت کارخانه لری قوریلیشی ریجه گه کیرتیلگن.
افغانستانده آهک تاشی و کومیرکانلری کوپلیگیگه قره گنده سمنت ایشلب چیقاریش اوچون یخشی ظرفیت لر موجود. کوپچلیک سمنت ایشله ب چیقاریش اوچون سرمایه یاتقیزیلسه، افغانستان نینگ تشقی اولکه لرگه بولگن سمنت احتیاجلری اولکه ایچکریسدن تامین بولیشگه ایشانچ بیلدیره دیلر. لیکن حاضرگی شرایط ده افغانستان نینگ اوزی قوشنی اولکه لرده ایشلب چیقاریلگن سمنت بازاریگه ایلنگن.
غوری فابریکه سی نینگ رییسی اسلام الدین احمدی:
"برق بندلرینی توزه تیش و تاش کومیرینی قازیب چقاریش اوچون کوپراق اعتبار قره تیلسه، بیزنینگ تولیداتی میز قیمتی پس توشه دی وموجود قینچیلیگی میز هم حل بوله دی".
آلتی ییل اوترایکن، دولت هم خصوصی بولیم لر ایشلریدن اونچه لیک راضی ایمس، کانلر وزیرلیگی غوری سمنت کارخانه قراردادلرینی قیته کوریب چیقماقچی. وزیرلیککه کوره، حاضرگی قرارداد کمچلیکلر بیلن بیرگه بولیب، بو مسله هم دولت وهم خصوصی بولیم لرده قینلچیک یره تگن.
افغانستان کانلر وزیری نینگ سوزچیسی جواد عمر:
" هیچ زمانده تورت صفحه ده قرارداد بولمیدی، اما تاسف بیلن بو قرارداد تورت صفحه ده، قرارداد متنیده اوزگریش آلیب کیلینیشگه قرار آلینگن. بو شرکت گه بیریلیشی ایتیلگن، بولیم لر داوطلب لیککه قویلسین."
شهرنینگ باشقه بیر بولمیده، برق ایشلب چیقاریش ایشی دوام ایتماقده. غوری سمنت کارخانه سی نینگ کونده لیک 8 میگاوات برق گه نیازبار.
بو برق نینگ کوپ قسمی اوزبیکستان دن کیلتریلگن برق دن تامین بوله دی. محلده گی سوو برقی هم کونده لیک 1.5 میگاوات برق کارخانه گه بیره دی.
غوری کارخانه سی کونده لیک 160 تُن تاش کومیری مصرف قیله دی. بو تاش کومیری ایسه شهر نینگ 14 کیلومترلیگیده جایلشگن تاش کومیر کانیدن تامین لنه دی.