ابوالعلاء معری عرب ادبیاتی‌نین ان مشهور سیمالاریندان بیری، عرب دیلچی‌لیگی و دیل بیلیمی‌نین نهنگ بیلیجیسی ایدی. سونرالار خطیب تبریزی اونون حاقیندا دئیه‌جکدی کی،" عربلرین دیلینده ابوالعلاء معری معلوم اولمایان بیرجه سؤز ده یوخدور. بو سؤزلر اونا مخصوصدور: "بشر جینسی ایکی قیسمه بؤلونور: بیر قیسمینده عاغیل وار، دین یوخدور، او بیری قیسمینده دین وار، عاغیل یوخدور." عالیمین گؤزلری کور اولسا دا، او، اولاغان اوستو یادداش صاحیبی ایدی. خطیب تبریزی اونون ایری متنلری یاددا ساخلاماق باجاریغیندان بحث ائدرکن بئله بیر حکایه دانیشیر: "مُعَرةُ النعمان، مرّه مسجیدینده من اونون قارشیسیندا اوتوروب، اونا (ابوالعلاء) کیتاب اوخویوردوم. او (خطیب تبریزی) دئدی: "من ایکی ایل اونون یا‌نیندا قالدیم. بو مودّت عرضینده اؤز وطنیمدن هئچ کسی گؤرمه‌میشدیم. بیردن ناماز قیلماق اۆچون ایچری گیرنلرین آراسیندا بیر قونشومو گؤردوم. سئوینجدن حالیم دَییشدی. ابوالعلاء سوروشدو: "سنه نه اولدو؟" من دئدیم کی، ایکی ایلدیر اؤز اؤلکه‌مدن هئچ کیمله راستلاشمامیشام. ایندی بیر قونشومو گؤردوم. او دئدی: "گئت بیر آز اونونلا صؤحبت ائله." من سوروشدوم: "بلکه درسیمی بیتیریم، سونرا؟" او دئدی: "دور، من سنی گؤزله‌یه‌رم." من آیاغا قالخیب، قونشوملا گؤروشدوم، اونونلا آذربایجان تورکجه‌سی نده خئیلی صؤحبت ائتدیم. سونرا یئریمه دؤندوم. ابوالعلاء سوروشدو: "سیز هانسی دیلده دانیشیردینیز؟" من جاواب وئردیم کی، بیز آذربایجان اهالیسی‌نین دیلینده دانیشیردیق. او دئدی: "من (بو) دیلی بیلمیرم. آنجاق سیزین بوتون دانیشدیقلارینیزی تکرار ائده بیلرم." سونرا او، بیزیم صؤحبتیمیزی سؤزبه‌سؤز تکرار ائتدی. قونشوم تعجوبله سؤیله‌دی: "او، آنلامادیغی شئیلری نئجه ازبرله‌ییب؟"