"آشیق غریب"  داستانی آشیق‌لار طرفیندن زامان-زامان یئنی-یئنی واریانت‌لاردا سؤیلنن محبت داستان‌لاریندان بیری‌دیر. داستان باره ده یازیلی معلومات‌لار 19. عصرین 20-جی ایل‌لرینه تصادوف ائدیر. منبع‌لرده گؤستریلیر کی، 1813-جو ایلده قاراباغین گولوستان کندینده ایران-روسیه موحاریبه‌سی‌نین یئکون‌لارینا دایر  "گولوستان"  موقاویله‌سی‌نین باغلاندیغی واخت بیر ضیافت تشکیل ائدیلیر. آذربایجانین ایکی‌یه بؤلونمه‌سینه یول آچان حادیثه‌یه حصر ائدیلمیش همین مجلیسده  "غریب‌ ایله شاه صنمین حکایتی"  داستانی سسله‌نیب. بوندان 12 ایل سونرا داستان روس مطبوعاتینا یول تاپیب. "گولوستان"  موقاویله‌سی‌نین ایمضالانما مراسیمینده ایشتیراک ائدن آ.لازارئف آدلی حربی موشاویر 1825-جی ایلده روس ادبی مجموعه‌لری‌نین بیرینده یازی ایله چیخیش ائدیر. همین مقاله‌ده او، گولوستاندا ایمضالانان سازیشه حصر اولونان و ایران دیپلومات‌لاری طرفیندن تشکیل ائدیلن مجلیسده نصرت‌الدین آدلی بیر صنعتکارین سازدا "غریب‌له شاه ‌صنمین حکایتی" آدلی بیر روایت اوخودوغونو و بوتون مجلیسده‌کی‌لری حئیران ائتدیگینی یازیر. سونرا علاوه  ائدیر کی،  "کاش تزاریزمین قافقازا ایصلاحا گؤندردیگی روس یارادیجی‌‌لاریندان بیری ایمپریانی سارسیتماغا چاغیران ایدئیالاردان ال چکیب، بئله تاثیرلی روایت‌لری قلمه آلیب بیزلرین روحونو اوخشایایدی"‌.