۱۵-جی عصرین سونون‌دا بیلیم یوردوین رئکتورو یئپیسکوپ ایوهانن فون دالبئرقین تشببوسو ایله بورادا هومانیزم مدنیتی تدریس ائدیلیر. هایدلبرگ بیلیم یوردوین‌ده آلمان هومانیزم مکتبینین یارادیجیلارین‌دان رودولف آقریکولا، کونراد سئتلس، یاکوب اویمپفئلینق، ایوهانن رئیخلینین آدلارینی قئید ائتمک اولار. ۱۴۸۲-جی ایلده پاپا IV سیکست روحانی اولمایان و ائولی شخصلرین پاپانین راضی‌لیغی ایله بیلیم یوردو‌ده عادی تیبب پروفئسسورو وظیفه‌سینه تعیین اولونماسینا، ۱۵۵۳-جو ایلده ایسه پاپا III یولیوس کلیسا گلیرین‌دن روحانی اولمایان پروفئسسورلارا وسایت آیریلماسینا ایجازه وئریر. مارتین لوتئرین موهازیره‌لری ۱۵۱۸-جی ایلین آپریلین‌ده بیلیم یوردو‌ده بؤیوک عکس-سدا دوغورور، اونون معلم و عالیملر آراسین‌دان اوْلان طرفداشلاری تئزلیکله آلمانین جنوب-غربینده رئفورماسییا حرکاتینین آپاریجی قوه‌لرینه چئوریلیرلر. ۱۵۶۳-جو ایلده هایدلبرگ بیلیم یوردوینین ایلاهیات مکتبینین امکداشلاری هایدلبرگ کاتئخیزی‌سی (خریستیانلارین سوال-جاواب شکلین‌ده اوْلان شریعت کیتابی) هازیرلاییرلار. ۱۶-جی عصرده هومانیزمله یاناشی، بیلیم یوردو‌ده کالوینیزم جرهیانی دا تدریس اوْلونور و بۇ جرهیانین آپاریجی سیمالارین‌دان پاوئل سخئدئ، یان قروتئر، مارتین اوپیتس و ماتتئوس مئریانینی قئید ائتمک اولار. بۇ دؤورده بیلیم یوردو اؤلکه‌نین موهوم مده‌نی و آکادمیک مرکزینه چئوریلیر، آلی مکتبه چوخ‌لو سای‌دا عالیم جلب ائدیلیر. لاکین ۱۶۱۸-جی ایلده باشلامیش اوتوز ایللیک مۆحاریبه بیلیم یوردوین اینکیشافینی دایاندیریر. ۱۶۲۲-جی ایلده دونیا اوزره تانینمیش پالاتینا کیتابخاناسی بیلیم یوردوین کلیسا‌سین‌دن اوغورلاناراق رومیا گتیریلیر. ۱۶۹۳-جو ایلده ایسه XIV لودوویقین قوشونلاری، دئمک اولار کی، هایدلبرگ بیلیم یوردوینین بینالارینی تامامیله داغی‌دیر.