۱۹۱۸–۲۰ ایللرده آذربایجان خالق جومهوریتی حؤکومتینه موخالیفتده اولان مطبوعات ایچری‌سینده ان فعالی و گوجلوسو بولشویک مطبوعاتی ایدی. بو مطبوعات همین ایللرده شیمالی آذربایجانین سووئت روسیه‌سی ترکیبینه قاتیلماسی اوغروندا موباریزه آپاریردی. روسیه‌دن تکجه ایدئولوژی دئییل، هم ده مادّی-تکنیکی جهتدن یاردیم آلان آذربایجان بولشویک‌لری گئنیش مطبوعات شبکه‌سی یاراتماغا نایل اولموشدولار. بولشویک‌لر ۱۹۱۷–۲۰ ایللرده آذربایجاندا قیرخدان آرتیق آددا قزئت و درگی چیخارمیشلار. بولشویک مطبوعاتینی چوخ حاضیرلیقلی سیاسی قووّه لر ایداره ائدیردی. بولشویک مطبوعاتی‌نین آپاریجی اورقانی  " هومّت "  قزئتی ایدی. قزئت ۱۹۱۷–۱۸ ایللرده یازیچی و پوبلیسیست محمد سعید اوردوبادی و اینقیلابچی-پوبلیسیست داداش بنیادزاده‌نین رداکتورلوغو ایله چیخیردی. بولشویک مطبوعاتی‌نین ان فعال نوماینده سی علی‌حیدر قارایئف ایدی. او، ۱۹۱۸-جی ایلده بیر مودّت تیفلیسده گورجوستان منشویک حؤکومتی داخیلینده  " هومت "  پارتی‌سی‌ نین میلتچی فراکسیونونا مخصوص  "آل بایراق "  آدلی قزئتین رداکتورو اولموش، ۱۹۱۹ ایلدن باکی‌یا گلیب، بولشویک‌لرله فعال امکداشلیغا باشلامیشدی. ع.قارایئف۱۹۱۸–۲۰ ایللرده روس و آذربایجان دیللرینده نشر ائدیلن  " آل بایراق " ،  " زحمت صداسی " ،  " آذربایجان فوقراسی " ،  "Bednota" ،  "Raboçaya pravda" ،  "Qolos truda" ،  "مشعل " ،  " اوکتوبر اینقیلابی "  کیمی قزئت و درگی‌لرین رداکتورو اولموشدور. بوتون بو دؤوری مطبوعات اورقان‌لاری ظاهیراً نه قدر رنگارنگ اولسا دا، مضمونجا بیر او قدر یکرنگ ایدی. بولشویزمه خیدمت ائدن بو مطبوعات سوسیالیزم ایدئیالارینی تبلیغ ائدیر، کوتله‌لری سوسیالیست اینقیلابی اوغروندا موباریزه‌یه چاغیریر، خالقین میلّی بیرلیگینی، عنعنه‌وی ایدئال‌لارینی صینفی قارشی‌دورما ایدئیاسی ایله زهرله‌ییردی. ۱۹۱۸–۲۰ ایللرده باکی‌دا یئرلی بولشویک‌لرله بیر مؤوقعده دایانان و آذربایجاندا میلّی حؤکومتله موخالیفتده اولان"Bakinets" (۱۹۰۷–۲۰), "Bakinskayajizn", "Bakinskiy raboçiy" (۱۹۰۶–۲۰, RSDFP باکی کومیته‌سی‌نین اورقانی), "Bakinskoye slovo", "Bakinskoye utro", "İskra", "Nabat" (۱۹۱۹), "Naşa jizn" (۱۹۱۹), "Proletariy" و س. روس-دیللی قزئت و درگی‌لر ده چیخیردی. ۱۹۱۸–۲۰ ایللرده آذربایجاندا ارمنی‌ دیلینده چیخان قزئت و درگی‌لر ایچری‌سینده میلّی حؤکومته قارشی قاتی دوشمنچی‌لیک مؤوقئعییندن چیخیش ائدن  " آرتساخ " ،  " آپاراژ "  و س. قزئت و درگی‌لر خوصوصیله فعاللیق گؤستریردی. روس دیلینده چیخان داشناک‌یؤنلو  "Znamya truda", "Yedinaya Rossiya" ("İskra"), "Naşe vremya", "Vperyod"  کیمی قزئت‌لر میلّی حؤکومتین علئیهینه تبلیغاتدا هئچ ده اونلاردان گئری قالمیردی. بو نشرلرین تحریه هئیت‌لری آذربایجان خالقی‌نین میلّی منافع‌لرینه خیدمتدن و اونو تمثیل ائتمکدن چوخ اوزاق ایدی. اونلار میلّی پارتی‌لره، هر جور میلّی ایدئیایا، میلّی اؤزونودرکه قارشی قیزغین موباریزه آپاریر، فهله‌لری هر واسیطه ایله میلّی آزادلیق حرکاتیندان اوزاقلاشدیرماغا چالیشیر، خالقین حوریت و جومهوریت آرزولارینا قارشی چیخیردیلار. سوسیالیست و بولشویک مطبوعاتی باکی‌دا و آذربایجانین بیر چوخ شهر و کندلرینده ارمنی‌-بولشویک قولدورلاری‌نین تورک-موسلمان اهالی‌یه قارشی ۱۹۱۸ ایل مارس قیرغینینی، سونراکی سوی‌قریم‌لاری داها دا قیزیشدیریر، یئنی تخریبات‌لارا ال آتیردی. " Znamya truda "  قزئتی یازیردی کی،  " باکی‌داکی مارس حادیثه‌لری‌نین میلیون ایضاحی وار ". "Vperyod"  قزئتی ایسه موساواتچی‌لارین گویا روسلاری آذربایجاندان سیخیشدیریب چیخارتدیغینی ایدیعا ائدیردی. ۱۹۱۸–۲۰ ایللرده باکی‌دا گورجو، یهودی، لهیستان، فارس و باشقا دیللرده ده، اصلینده، میلّی حؤکومته قارشی چیخان، آیری-آیری خاریجی قووّه‌لرین منافعیینی مودافیعه  ائدن بیر سیرا دؤوری مطبوعات اورقان‌لاری نشر ائدیلیردی.