آوروپالاشماق ع.حسین‌زاده میلّی ترقّي پروقرامينا داخيل ائديلميش اساس مراملاردان، ايدئولوژي ايستيقامتلردن بيري ايدي. او، خالقا بو ايدئياني تبليغ ائتمکله آوروپا عئلم و تئکنیکینی، صنايع‌سيني اؤيرنمک و اؤز حياتي ايشلرينده تطبيقيني نظرده توتور و يازيردي:"' ترقّي و تمدّون هو‌سينده اولان هر بير میلّت اؤز میلّی اوُدبا (ادیبلری) و عولَماسي‌نین اثرلريله کيفايتلنديکجه چوخ دا ايره‌ليگه دوغرو گئده بيلمز... بير اينگيليس، بير فرانسيز، بير آلمان، بير ايتاليان ابن رشدون، ابو علي سينا‌نین، فارابي‌نین، فردوسي‌نین، سعدي‌نین، ملای-رومي‌نین، نظامي‌نین آثاريندان فيضياب اولماغا، بو کيمي عولمايا-ترجومه، شرح و تفسيرلر واسيطه‌سيله اؤز میلّتلرينه مال ائديلمگه چاليشديقلاري حالدا بيزه ده لازيمدير کي، اونلارين لاپلاس‌لاري، لاوازیه‌لري، روسولاري، پاستورلاري، نيوتون لاري، اسپئنسئرلري، ائديسون‌لاري، رئنتگئن‌لري، مارکس‌لاري، گيننئس‌لري واسيطه‌سيله اؤز معاريفيميزي، اؤز آنا ديليميزده اولان کيتابخانالاري تضييقه چاليشاليم. جهالتين، تعصوبون کؤکونو آنجاق بو واسيطه ايله قوروتماق، سؤکوب آتماق اولار. باشقا يول يوخدور. '""فیوضات"-ين صحيفه‌لرينده آوروپا شاعير و يازيچيلاري‌نین اثرلري‌نین ترجومه‌سي‌نین چاپي دا بو مقصده خيدمت ائدير. تولستوي، گوته، روسو، مونتئسکيو کيمي گؤرکملي سيمالار حاقّيندا نيسبتن اطرافيلي و دقيق معلوماتي آذربايجان اوخوجولاري ايلک دفعه بو درگیده چاپ اولونان مقاله و ترجومه‌لردن آلميشديلار. گوته‌نین "فاوست"-و، شئکسپرين "ژولیوس سئزار"-ي آذربايجان تورکجه‌سينه ترجومه اولونور، آوروپا مدنيتي تبليغ ائديليردي. ع.حسین‌زاده اونو "آوروپالاشاليم" شوعاريندا گوناهلانديرانلارا جاواب وئره‌رک يازيردي:"' ايندي بيزه دئرلر کي، مادام اينگيليسلر، فيرنگلر، فيلانلار بؤيله ايميشلر نه اۆچون سيز ده ... 'فیوضات'ايميزدا اينگيليسلر، فيرنگلره موراجيعت ائدييورسونوز. اورتايا گاه گوته‌نین 'فاوستو'نو، گاه شئکسپرين 'ژولیوس سئزار'-يني، گاه نه بيليم هانکي آوروپالي‌نین هانکي اثريني چيخارييورسونوز؟ آوروپالاشاليم، فيرنگلشه‌ليم دييورسونوز؟ لاکين ائي قارئ! موراجيعتدن موراجيعته فرق واردير. بيز آوروپاليلارين ادبياتينا، صنايعلرين، عولوم و معاريفلرينه کشفيات و ايختيراعاتلارينا موراجيعت ائتمک ايستييوروز، اؤزلرينه دئييل. بيز ايستييوروز کي، ايسلام اؤلکه‌سينه اونلارين بئيينلري، ديماغلاري گيرسين، بوغازلاري، معده‌لري گيرمه‌سين. بيز ايستييوروز کي، اؤلکه‌ميز اونلارين بئيينلريني هضم ائتسين. '"بونلاردان علاوه بير چوخ تورکيه و روسیه اديبلري‌نین اثرلري ترجومه و ايقتيباس اولونوردو. مجموعه‌ده بير چوخ رسملر و گؤرونوشلر درج اولونوردو.