"دیریلیک" درگیسی 1914-جو ایلین سئنتیابر آیی‌نین 16-دا مطبوعات فعالیتینه باشلامیشدیر. بو درگی میرزه بالا محمدزاده‌نین یازدیغی کیمی، هم ده سیاسی بیر تورک مجموعه‌سی ایدی. 1914-جو ایلده 8، 1915-جی ایلده 9، 1916-جی ایلده ایسه 7 نؤمره‌سی چاپ اولونموشدور. 1916-جی ایلین اورتالاریندا نشری دایاندیریلمیشدی. مجموعه‌‌نین صاحیب ایمتیازی ابولفضل مطلب‌زاده، مودیری ایسه علی‌عیاس مذنب ایدی. محمد امین رسول‌زاد‌ه‌ نین، کاظم اوغلونون، عبدالخالق جنّتی‌نین، علی ستارلی، جعفر جبارلی‌ نین، علی آغا واحد ین ایشتیراک ائتدیگی بو مجموعه‌ده ادبی نومونه‌لر ده اوخوجولارا چاتدیریلیردی. مطبوعات تاریخی‌نین آراشدیریجیلاری "دیریلیک" درگیسینی ادبی-مفکوره مرکزلریندن بیری حساب ائدیرلر. جومهوریت ایدئیاسی‌نین مؤلیفلریندن اولان محمد امین رسول‌ زاده‌نین میلّی شوعور کونسئپسیاسی‌نین پروقرامی اولان "دیریلیک ندیر؟" آدلی مشهور اثری ده بو درگیده چیخمیشدیر. روس ایمپئریاسی‌ نین دونیایا حاکیم اولماق پلانلاریندان بحث ائدن "روس ایمپئراتورو بؤیوک پیوترون وصیتنامه‌سی" آدلی تاریخی سند ده "دیریلیک"ده درج اولونموشدور.