خیلافت‌ده ریاضیات، نوجوم، جوغرافیا کیمی علملر اۇغورلا اینکیشاف ائدیردی. بؤیوک شهرلرده عالی مکتبلر آچیلیردی. باغداددا یونان عالیملری‌نین الیازیلاریندان عبارت کیتابخانا آچیلمیش‌دی. بۇ کیتابخانانی "مودرویک‌لیک خزینه‌سی" آدلان‌دیریردیلار. اقلیدسین هندسهیه عایید اثرلری، هیند آسترونوملاری و ریاضیات‌چیلارینین آراشدیرمالاری عرب ریاضیات‌چیلارینا معلوم ایدی. اوْنلار جبر (عربجه "الجبر" – حساب) علمی‌نین اساسینی قوْیدولار، هیند رقملریندن ایستیفاده ائتمه‌یه باشلادیلار. سوْنرادا بۇ رقملری عربلردن آوروپالیلار اؤیرن‌دیلر. ایندیدک آوروپادا بۇ رقملری "عرب رقملری" آدلان‌دیریرلار. باغداد و دمشق شهرلرینده رصدخانالار آچیل‌دی. آسترونوملار مورکّب آلتلردن ایستیفاده ائده‌رک یئر کوره‌سینین تخمینی بؤیوکلویونو حسابلایا بیل‌دیلر. اوْنلار سمادا گؤزله اؤرونن اۇلدوزلارین دۇرومینی تصویر ائدیردیلر. اوْرتا آسیا عالیمی بیرونی یئرین گونش اطرافیندا فیرلانماسی ادّعاسینی ایر‌لی سورموش‌دو، اوْ زامان اۆچون بۇ داهیانه فرضیه حساب اوْلونوردو. عربلر جوغرافیایا بؤیوک شرافت گؤستریردیلر. بونو بئله بیر آتالار سؤزو ثبوت ائدیر "کیم علم نامینه سیاهته چیخیرسا، جننت قاپیلاری اوْنون اۆزونه آچیق‌دیر." جوغرافیاشوناسلار یالنیز باشقا اؤلکه‌لر حاقیندا کیتابلار اوْخوماقلا کیفایت‌لنمیر، اؤزلری همین اؤلکه‌لرده اوْلماغا جان آتیر، حیاتلارینی تهلوکه قارشیسیندا قویاراق اۇزاق اؤلکه‌لره سیاهته چیخیردیلار. عرب سییاهلاری خیلافت اؤلکه‌لرینی، هیندوستانی، چینی تصویر ائتمیش ، آفریقانین و شرقی اوروپانین لاپ ایچریلرینه گدیب چیخمیش‌دیلار. اوْنلار اؤزلرینه معلوم اوْلان اؤلکه‌لرین و دنیزلرین خریطه‌لرینی چکمیش‌دیلر. خیلافت‌ده طبابت اۇغورلا اینکیشاف ائدیردی. اوْرتا آسیادا بؤیوک عالیم ابن سینا (۹۸۰-۱۰۳۷) یاشاییردی. آوروپادا اوْنو آویسننا آدلان‌دیریردیلار. ابن سینا تبیب کیمی اؤزل‌له بؤیوک شؤهرت قازانمیش‌دی. اوْ، اؤزون‌دن اوّل هئچ کسین آییرد ائده بیلمدیی بیر چوْخ نوخوشلوقلرین علامتلرینی تصویر ائتمیش ‌دی. اوْنو یوزدن چوْخ علمی اثری واردی. شرق‌ده اوْنو "عالیملرین باشچی‌سی" آدلان‌دیریردیلار.