1876-جی ایلده حاجی سعید تیفلیسه کؤچموش، 1884-جو ایلین اوّل‌لرینه‌دک اورادا روحانی ایداره‌سینده ایشله‌میشدیر. قافقاز جانیشین‌لیگی باش ایداره‌سی‌نین تقدیماتی ایله 1877-جی ایلده زاقافقازیا روحانی ایداره‌سینه اعزام اولونان سعید اونسی‌زاده ایکی آیا یاخین اورادا چالیشیر. تیفلیسین ادبی-مدنی موحیطی اونون آرزوسوندا اولدوغو قزئت نشری و مطبعه یاراتماق کیمی دؤورون ان موترقّی ایدئیاسینی حیاتا کئچیرمگه ایمکان یارادیر. تیفلیس موحیطینده حاجی سعید افندی چوخدان نظرده توتدوغو قزئت چیخارماق ایشینه باشلاییر. " ضیاء قفقازیه "  قزئتی‌نین 1881-جی ایلده نشر اولونان 16-جی ساییندا بو ایستک قیسا شکیلده تصویر ائدیلیب:  "' نئچه واخت ایدی کی، مطبعه و مطبوعات ایشینی عمله گتیرمک آرزوسوندا ایدیک کی، مطبعه‌میز برگونه شهرده اولسون کی، اورادا جومله اسباب موحیّا اولسون. آشکاردیر کی، قافقازدا تیفلیسدن باشقا بو مطلبه شاییسته یئر یوخدور. '"  سعید اونسی‌زاده 1878-جی ایل دسامبر آیی‌نین 4-ده قزئتین نشرینه ایجازه آلماق اوچون قافقاز سانسور کومیته‌سینه عریضه ایله موراجیعت ائدیر. او، اؤز موراجیعتینده یازیردی کی، شرقلی‌لر ده غربلی‌لر قدر ایشیغا و حقیقته جان آتیرلار، اونلاری بیر-بیرلرینه دوشمن ائدن جهالت‌دیر. سعید افندی  "ضیا "  قزئتی‌نین مرام و مقصدینی آچیقلاییر و بیلدیریردی کی، نشر اؤز قارشیسینا اؤلکه‌نین داخیلینده، خاریجی اؤلکه‌لرده باش وئرن یئنی‌لیک‌لری اوخوجولارا چاتدیرماقلا اونلارین اینکیشافینا کؤمک ائتمک ایسته‌ییر. سعید افندی طرفیندن تقدیم اولونان سندلری تفتیش ائدن سانسور کومیته‌سی قافقاز جانیشین‌لیگی‌نین باش ایداره‌سینه بئله بیر مضموندا تقدیمات گؤندرمیشدی:  "' ‌سانسور کومیته‌سی مطبوعات حاقیندا قانونا اساساً حاجی‌سعید افندی اونسی‌زاده‌نین عریضه‌سینی، هابئله  ' ضیا '  قزئتی‌نین مرامنامه‌سینی نظردن کئچیریب، بئله قرارا گلیر کی، اونون خواهیشی سانسور اساسنامه‌سینده طلب اولونان بوتون شرط‌لره اویغون‌دور. بو سببدن قزئتین تاتار (آذربایجان) دیلینده نشری خوصوصی فایدا وئره بیلر. محض بونا گؤره دیر کی، حاجی سعید اونسی‌زاده‌نین آرزوسونون یئرینه یئتیریلمه‌سینی‌ سیز ذاتی-عالی‌لریندن خواهیش ائدیر. '"  اونون‌ سعی‌لری نهایت 1878-جی ایلین آخیرلاریندا باش توتدو. بئله‌لیکله، قزئتین 1879-جو ایل ژانویه آیی‌نین 1-دن اعتیباراً  نشرینه ایجازه وئریلدی. سانسور کومیته‌سی  " ضیا"‌‌نین نشرینه ایجازه وئررکن قزئتین ‌سیاستی‌نین قافقازداکی موسلمان‌لار آراسیندا گئنیش تبلیغ اولونماسینا، یئرلی حاکیمیت اورقان‌لارینا، چنوونیک‌لره دستک اولاجاغینا بئل باغلاییر، اومید ائدیردی. طبیعی کی، قرارین قبولوندا سعید اونسی‌زاده‌نین روحانی زومره‌سینه منسوب‌لوغو، کئچیب-گلدیگی یول و فعالیتی، چار‌سسیاستینه ضید مؤوقع توتماماسی نظره آلینمیشدیر. نشری‌نین ایلک واخت‌لاریندا  " ضیا " یا یاخشی موناسیبت گؤستریلمه‌سی‌نین باشلیجا سبب‌لری ده بو ایدی.