ؤلکده ایری شهرلر مؤجود ایدی, اؤلکه‌داخیلی و بین‌الملل تجارت رابیطه لری دۇرمادان گلیشمه ائدیردی. آتروْپاتئنادا دؤولت دینی زردوشتلۆک اولموشدور. ائر.اول اۆچ عصرین ۲۰جی ایللرینده آرتابازانین دؤورۆنده اؤلکه‌نین اراضی‌لری خئیلی گئنیشلنرک خزر دنیزیندن کیچیک آسیایا قدر بؤیۆک بیر اراضینی اَحاطه ائتمیشدیر. همین ایللره پارفیا ایمپئریاسینین (er.əv. ۲۴۸-۲۲۷) گۆجلنمسی ده تصادف ائدیر. اؤزلرینه مرکزی آسیا, جنوبی قافقاز, ایران و مئسوْپوْتامیانین بیر سیرا اوستانلرینی تابع ائتدیررک بۇ دؤولتین حکمدارلاری غصبکار سیاست یۆرۆدۆردۆلر. بۇ ایشده اونلارین اساس رقیبی نهنگ و قۆدرتلی روم ایمپئریاسی (e.ə. ۶ – e.۵ əsrlər) اولموشدور. روم و پارفیا آراسیندا قافقازی اوْ جمله‎دن آذربایجانی اؤزۆنه تابع ائتدیرمک اۇغرۇندا آردی-آراسی کسیلمین ساواشلر آپاریلیردی. ایلک مرحله‌ده آتروْپاتئنا پارفیانین مۆتفیقی کیمی چیخیش ائتمیش و بۇ دؤولتلرین بیرگه سعیی نتیجه سینده روملیلار بیر نئچه دؤیۆشده مغلوب ائدیلمیشدیر. لاکین ائ.ا. ۲۰جی ایلده آتروْپاتئنادا ایکی عاریابارزان حاکمیته گلیر. اوْ هله گنج ایکن رومدا تربیه‎ آلمیش و بۇ سببدن اوْنۇن پرستیشکاری اولموشدور.