1859ـ‌جو ایلده «تئودور نولدکه» آلمانین گؤرکملی شرقشوناسی، اثری یئنیدن ایستینساخ ائدیب، اونون چئویرمه‌سینه چالیشدی، آما مووفق اولماییب، ایشی باشا چاتدیرا بیلمه‌دی. اونون ایشی‌نین آردینی روس عالیمی «پروفسور بارتولد» توتوب و نئچه داستانین متنینی روسجا ترجومه‌سیله درگیلرده نشر ائتدی. تورکیه ده «موعلیم رفعت» 1915ـ‌جی ایلده و سوْنرالار «محرم ارگین» و «اورهان شاییق گؤک‌یای» و آذربایجاندا «حمید آراسلی»، «دمیرچی‌زاده» و «ا.سولطانعلی» و «م.ح. طهماسب» اوزون ایللر علمی شیوه ایله دده قورقود بویلاری اوستونده ایشله‌ییب و دَیرلی اثرلر یازیب و یایدیلار.