تورُّم یا شیشمک اؤلکه حیاتینین  بۆتون ساحه‌لری‌له سیخ صورت‌ده باغلیدیر. سیاسی پروسِس لر، ایقتیصادی دییشیک‌لیکلر، اۇلوسلار آراسی موناسیبتلر و. .. تورّم سوییه‌سینه اوْپئراتیو فوْرمادا ائتکی(تاثیر) گؤسترمک قابلیتینه مالیک‌دیر. دئسک کی، تورّم یئنی دؤور تاریخی‌نین محصولودور اوْندا سهو ائدریک. بیر آز آراشدیرساق گؤرریک کی، بۇ تاریخ بوْیو جمعیتین قاباقجیل پروبلمی کیمی مؤوجود اوْلموش‌دور. بۇ پروسس دمیر پولون کاغیذ پوللا عوض اوْلونماسیندان سوْنرا اوْریتایا چیخمیش‌دیر. کاغیذ پوللارین چاپین‌دان سوْنرا پول مردم نظرن دَیَردن دوشمه‌یه باشلاییردی. گله‌جک‌ده تورّم آدلاندیریلان بۇ پروسس-پولون آلیجی‌لیق قابیلیتی‌نین آزالماسی چاغداش دؤورون ان بؤیوک پروبلملریندن بیری کیمی اوْرتایا چیخماغا باشلادی. قیمتلرین هر جور آرتماسی تورّم دئمک دئییل‌دیر. قیمتلر محصولون کئیفیتی‌نین یاخشیلاشدیریلماسیندان، اۆرتیم (تولید) خرجلری‌نین آرتماسیندان، بایرامقاباغی قیمتلرین قالخیمین‌دان اوْلا بیلر. تورّم مجمو طلب‌له مجمو تکلیف آراسیندا بالان‌سین پوزولماسی نتیجه‌سینده اؤلکه‌نین  بۆتون بازارلاریندا قیمتلرین عۆمومی آرتیمینا سبب اوْلور. تورّم آنلاییشینا، تورّم پروسسینه مۆختلیف ایستیقامتلرده یاناشماق اوْلار