گونئی قافقازین ایکی دؤولتی آراسینداکی موناقیشه ۱۹۸۸-جی ایلده، ائرمنیستانین آذربایجانا اراضی ادعالاری شکلینده باشلاییب. آذربایجان ۲۰% اراضی‌سی – کئچمیش داغ‌لیق قاراباغ موختار ویلایتی و اونا یاخین ۷ اینضیباطی رایون ائرمنیستان سلاح‌لی قوه‌لری‌نین ایشغالی آلتیندادیر. ۱۹۹۴-جی ایلین ماییندا طرف‌لر آراسیندا آتشکس ایمضالانیب و روسیه، فرانسه و آمریکا بیرلشمیش ایالتلری کیمی دؤولت‌لرین بیرجه باشلیق ائتدیگی آتَت-این (ATƏT) مینسک قروپونون واسیطه‌چی‌لیگی آلتیندا باشلانیلان باریش دانیشیق‌لاری هله ده اوغورسوز شکیلده داوام ائدیر. ایشغال آلتیندا اولان آذربایجان اراضی‌لری‌نین قئید-شرط‌سیز بوشالدیلماسی حاقدا بیرلشمیش میللتلر تهلوکه سیزلیک (ب.م.ت) شوراسی طرفین‌دن قبول ائدیلمیش دؤرد سؤزلشمه ائرمنیستان طرفین‌دن ایجرا ائدیلممیش اولاراق قالیر. ساواش ایللرینده آذربایجانا بؤیوک مادی و معنوی ضرر دَیمیش، چوخو گوناه‌سیز دینج ساکین اولان ۳۰ مین آذربایجان‌لی ائرمنی‌لر طرفین‌دن قتل ائدیلمیش، بیر میلیونا یاخین اینسان قاچقین و زوراکی کؤچکونه چئوریلمیش‌دیر. ایشغال ائدیلمیش اراضی‌لرده ۶۰۰ مکتب، ۶۵ پئشه مکتبی و ۷۰۰ ساغلیق مرکزی، ائرمنیستان سلاح‌لی قوه‌لری طرفین‌دن داغیدیلیب.