سودان‌دا قوزئی-گونئی قارشی‌دورماسینین تاریخی ۱۹-جو عصردن باشلاییر. ۱۸۹۹-جو ایلده باغلانمیش میصر-بریتانیا موقاویله‌سینه اویغون اولاراق اوزون مدت سودانی بۇ ایکی دؤولت بیرگه ایداره ائتمیش‌دیر. اصلین‌ده ایسه سودانا بریتانیالیلار نظارت ائدیردیلر. بریتانیا موستملکه‌چیلری بورادا اؤز مؤقعلرینی مؤحکملتمک اۆچون گونئی‌دا یاشایان خریستیان و آنیمیست آفریقا قبیلهلری ایله قوزئی‌دا یاشایان موسلمان عربلر آراسین‌دا موناسیبتلری دایم گرگینلش‌دیریردیلر. ۱۹۵۲-جی ایل میصر اینقیلابین‌دان سوْنرا رسمی قاهیره سودان خالقینین اؤز موقددراتینی تعیین ائتمک حقوقونو تانی‌دی. سوْنراکی ایللرده سوداندا مجلیس سئچکیلری کئچیریل‌دی، دؤولت تأسیسات لاری یارادیلدی، میصر و بریتانیا قوْشونلاری اؤلکه اراضی‌سین‌دن چیخاریل‌دی. ۱۹۵۶-جی ایل ژانویه‌نین ۱-ده سودانین دؤولت موستقیل‌لیگی اعلان ائدیله‌ن واخت اؤلکه‌ده قوزئی-گونئی قارشی‌دورماسی آرتیق باشلامیش‌دی. اوزون ایللر داوام ائتمیش سلاح‌لی موناقیشه ۱۹۷۲-جی ایلده اتیوپینین باشکندی آدیس آباباده سوله موقاویله‌سینین باغلانماسی ایله باشا چاتدی. موقاویله‌یه اویغون اولاراق، جنوبا داخیلی ایدارئتمه مسئله‌لرین‌ده موختاریت وئریلدی. لاکین ۱۹۸۳-جو ایلده یارادیلمیش جنوبی سودان خالق آزادلیق حرکاتی و اوْنون حربی قانادی اوْلان سودان خالق آزادلیق اوردوسو مرکزی خارتوم حکومتینین قوه‌لرینه قارشی حربی عملیاتلاری برپا ائتدی. بونا فورمال سبب کیمی سودان حکومتینین جنوبون اینضیباطی-اراضی بؤلگوسونو دییش‌دیرمه‌سی و بورادا شریعت نورمالارینی تطبیق ائتمه‌سی گؤستریلیردی. قونشو اؤلکه‌لرین، خصوصیله، اتیوپی و اوقاندانین گونئی‌لولارا گئنیش دستک وئرمه‌سی وطنداش مۆحاریبه‌سینی داها دا قیزیش‌دیریردی. ۲۰ ایلده‌ن چوْخ داوام ائتمیش سلاح‌لی قارشی‌دورمانین گئدیشین‌ده طرفلردن هئچ بیری دیگرینه اوستون گله بیلمه‌دی. ۲۰۰۲–۲۰۰۴-جو ایللرده شیماللا گونئی آراسین‌دا آپاریلمیش دانیشیقلار ۲۰۰۵-جی ایلین ژانویه‌سینده کنیانین باشکندی نایروبیده هرطرف‌لی سوله سازیشینین ایمضالانماسی ایله نتیجه لندی. بۇ سند اؤلکه‌ده وطنداش مۆحاریبه‌سینه فورمال اولاراق سون قوی‌دو. حربی عملیاتلارین گئدیشین‌ده ایکی میلیون سودان‌لی هلاک اوْلموش، تخمیناً دؤرد میلیون نفر قاچقین دوشموش‌دور. سازیشین شرطلرینه گؤره، جنوبا آلتی ایل مدتینه گئنیش موختاریت وئریلیر، سوْنرا ایسه بۇ اراضینین ایستاتوسو رفراندوما چیخاریلیر. اؤلکه‌نین پارچالانماسی احتیمالی سیاسی قوه‌لر آراسین‌دا قارشی‌دورمایا سبب اوْلدو. آنجاق رسمی خارتوم حساب ائدیردی کی، داوام‌لی مۆحاریبه شرایطین‌ده جنوبلا بیر یئرده یاشاماق‌دان‌سا سوله باغلاییب آیریلماق یاخشی‌دیر. اونسوز دا شیماللا جنوبو بیرلش‌دیره‌ن جهتلر اونلاری آییران جهتلردن چوْخ دئییل.