شامانلار حیاتلارینی ماغارا و گیزلی حجره‌لرده منزوی بیر شکیلده کئچیرن، "سحری - طبی" خصوصيتلره صاحب اوْلان و جمعیتده "جادوگرلیک - دوْکتوْر/حکیملیک" وظیفه‌‌لرینی بوْينونا گؤتوررلر. بۇ زهد حیاتی ایچریسینده داوام ائدن وجد و ایستیغراک مشقلریله اؤزونده‌کی "اختاتیقو - عشق ایله اؤزوندن کئچه‌رک مست اوْلما" خصوصيتلری قۇتلندیررلر. گؤرونمز عالمله تماسی تامین ائده بیله‌جک وضعیتی قبول ائدن شامانلار، تیتره‌مه، هۇشونو ایتیرمه، اؤزوندن کئچمه شکیللرینده اؤزونو خاریجه وۇران بۇ "هايپئرموْتیویته" قابیلیتلری سايه‌سینده "سحری" و "سرّی" گۆجلرینی قازانماقدادیرلار. شامانلار بۇ خصوصيتلرینی چوْخ يوْروجو و اۇزون سۆرن بیر دینی مناسک سايه‌سینده وجد آيینلری واسطه‌‌سیله الده ائتمیشلر. بۇ آيینلر اسناسیندا بیر جۆر ایستیغراک حالینا گیرن، ایهتیلاچ حالیندا کؤپوره‌رک صیفتی قارالان و بی‌تاب دۆشونجه‌يه قدر دؤنن، نهايتده اؤزوندن کئچن شامانین اشيا و مخصوص عالمله اوْلان بۆتون تماسی ایتمکده‌دیر. ساموْيئتلر و اوْستياکلاردا ارثی خصوصی بیر قابیلیته باغلی اوْلان بۇ وظیفه‌‌ تۇنگوزلار، ياقوتلار و آلتايلاردا ياری ارثی، ياری قازانیلمیش بیر خصوصيتدیر. عئینیله کؤهنه يۇنان و کؤهنه روْمادا اوْلدوغو کیمی آشاغی و يۇخاری عالملر آراسیندا ائلچیلیک وظیفه‌‌سین بیر بوْينونا گؤتورن "ایللومینه آداملار" یعنی "کاهینلر" اۆچون ایستیفاده ائدیلن شامان تعبیری موختلیف بؤلگه‌لرده ديَیشیک آدلار آل/گؤتورمکده‌دیر. وظیفه‌‌لری آز قالا بیر-بیری‌نین عئینی اوْلان بۇ شامانلارا، سیبیر تۆرکلرینده سوْيوْک، اسکیموْلاردا آنگاکوْک، لاپوْنلاردا نوْیدئ، ساموْيئتلرده تادیبجا، دیگر بعضی تۆرک قوْملاری آراسیندادیرسا "قام" آدی وئریلر. "اوْغوزلار" ایسه ایسلامیتین قبولوندان سوْنرا اؤز قاملارینا اوْزان آدینی وئرمیشلر. طبیعی عالمله اوْلان تماسلاری سايه‌سینده دیگر اینسانلاردان فرقلیلشن، يۆکسک بیر رۇح حالینا صاحب اوْلمالاری سببیله ده سوْن درجه‌‌ قۆووتلی و دیگر اینسانلار آراسیندا حاکمیت الده ائتمیش اوْلان شامانلار، عمومی و عهد قۇربان مراسیملرینده حاضیر اوْلماقلا عهده‌چیلیکلیدیرلر.