آتاسی‌نین وفاتیندان سونرا اونون وضعیتی پیسلشیر، اوّلکی اینانج‌لارینی سورغولاماغا باشلاییر. حتّی ایش او یئره چاتیر کی، ایجماع اونون " عهدی-عتیق "  تفسیری نین کوفری ایفاده لر احتیوا ائتدیگینه فیتوا وئریر و اونو ایجماعدان قووورلار (1656). ائله همین ایل او، آمستردامدان لاهه‌یه گلیر، بوردا اؤز گوذرانینی میکروسکوپ و عئینک‌لر اوچون حاضیرلانان لنزلری جیلالاماقلا تأمین ائدیر. بونونلا یاناشی، ایلک فلسفی-علمی اثرلرینی ده محض بو دؤورده یاراتماغا باشلاییر. بو اثرلر ائله ایلک آندان اعتیباراً گوجلو تاثیر باغیشلاییر؛ حتّی اونو هئیدِلبرق بیلیم‌یوردونا موعلیم اولاراق چاغیریرلار. لاکین او حیاتی بویونجا هئچ کیمدن آسیلی اولماق ایسته‌میردی؛ ائله بو سببدن ده بو تکلیفی ردّ ائدیر. "تانری، اینسان و اونون خوشبخت‌لیگینه دایر‌" ،  "‌عاغیلین تکامولو حاقیندا ریساله" ،  " سیاسی ریساله‌" ،  "اخلاق "  و س. اونون اساس اثرلری‌دیر.