۱۹۴۵ ایلینده آذربایجان ایشغال اوْلوناندان سوْنرا پهلوی رژیمی آذربایجان‌دا کیتاب یاندیرما مراسیمینه کئچدی. بۆتۆن تۆرکجه یازیلان کیتاب‌لار -مضمونونا باخمایاراق- توپلانیب یاندیریلدی، تۆرکجه یازارلار و شاعیرلر زیندانا سالینیب و یا سۆرگۆنه یوللاندیلار. بۇ ایللردن آذربایجان‌دا «دیرَنیش ادبیّاتی» یاراندی.