اویغور سوی‌قیریمی — چین حؤکومتی طرفیندن چین خالق جومهوریتی‌ نین شینجان اویغور موختار بؤلگه‌سی داخیلینده و اطرافیندا یاشایان اتنیک اویغورلار ا، او جومله‌دن دیگر اتنیک و دینی آزلیق‌لارا قارشی تؤره‌دیلن اینسان حوقوق‌لاری پوزونتولاری. چین حؤکومتی 2014-جو ایلدن بری چین کومونیست حیزبی‌نین باش کاتیبی سی تسینپین رهبرلیگی دؤورونده اکثریتی اویغور اولان بیر میلیوندان چوخ موسلمانین هئچ بیر قانونی پروسه اولمادان حبس دوشرگه‌لرینده ساخلانیلماسینا گتیریب چیخاران سیاست یوروتموشدور. بو، ایکینجی دونیا ساواشی ندان بری اتنیک و دینی آزلیق‌لارین ان بؤیوک میقیاسلی حبسده ساخلاما حالینا چئوریلمیشدیر. بو دؤورده مینلرله مسجید داغیدیلمیش و یا ضرر گؤرموش، یوز مینلرله اوشاق زورلا والیدئین‌لریندن آیریلمیش و گئجه‌گوندوزلی مکتب‌لرینه گؤندریلمیشدیر.