روسیه ایشغالی و موستملکه‌چیلیگینین ایلک دؤورونده قاراباغین اراضیسی و سرحدلرینین بئله دقیق تصویر ائدیلمه‌سی اونونلا ایضاح اولونور کی، ۱) بۇ فاکتی بیلاواسیطه قاراباغین ایداره‌سیله مشغول اوْلان دؤولت آدامی یازیر، باشقا سؤزله، همین فاکت رسمی سندلره اساسلانان رسمی سؤزدور، روسیه‌نین خیدمتینده اوْلان دؤولت آدامینین رسمی سؤزودور؛ ۲) دیگر طرفدن بۇ فاکت یالنیز رئاللیغا، تجروبه‌یه اساسلانماقلا قالماییب ایلک منبعلرله ده ثوبوت اولونور. میرزه جامالین مؤوقئعیینین دوغرولوغونو گؤسترمک اۆچون قدیم تاریخ کیتابلارینا ایستیناد ائتمه‌سی تصادوفی دئییل. گؤروندویو کیمی، سیاسی-جوغرافی مکان اولاراق، تاریخده همیشه "داغلیق قاراباغ" دئییل، بوتؤو حالدا، ینی قاراباغین بوتون اراضیسینی – داغلارینی، دوزنلرینی ایحاطه ائدن عومومی بیر "قاراباغ" آنلاییشی اولموشدور. باشقا سؤزله، "داغلیق قاراباغ" آنلاییشی چوخ سونرالارین "محصولودور" ،سئپاراتچیلیق نیتی ایله قاراباغین بیر حیصه‌سینه وئریلمیش آددیر. عادیجه منطیق ده بونو ثوبوت ائدیر: اگر داغلیق قاراباغ وارسا، دئمه‌لی دوزن و یا آران قاراباغ دا وار! رئاللیق دا بئله‌دیر: بۇ گون آذربایجاندا هم داغلیق قاراباغ وار، هم ده آران قاراباغ (ینی دوزن قاراباغ)! اؤزو ده هم دوزن (اران)، هم ده داغلیق قاراباغ همیشه، بوتون تاریخی دؤورلرده بیر خالقین – آذربایجان خالقینین وطنی اولموشدور، دیلینده "قارا" و "باغ" سؤزلری اوْلان خالقین! آذربایجان خالقینین یوزلرله ان قدیم، ان نادیر فولکلور نومونه‌لری، موسیقی اینجیلری محض قاراباغدا یارانمیشدیر، قاراباغلا باغلیدیر.