ادر حکومتی تیفلیسدن بۇرا ایۇنۇن ۱۶دا کؤچۆر. همین واقتدا بیرینجی موقّتی حکومت تشکیل اولونۇر. فتحعلی خان خوْیسکی باخانلار(وزیرلر) شوراسینین باشقانی سئچیلیر, عئینی زاماندا اوْ داخلی ایشلر وزیری وظیفه‎سینی ده ایجرا ائدیردی. آدر تاریخینده جمعی بئش حکومت تشکیل اولونمۇشدۇر. اونلاردان اۆچۆنه ف.خوْیسکی, ایکیسینه ایسه ن.یۇسیفبیلی باشچیلیق ائتمیشدیر. بۇ حادثه‌لر زامانی شیمالی آذربایجاندا ایکی سیاسی قۆتب مؤجود ایدی. مرکزی گنجه اوْلان یئلیزاوئتپوْل قۇبئرنیاسینین اراضی‌لرینده آدر دؤولتی, اؤلکه‌نین شرق بؤلگه‌لرینده ایسه بوْلشئویکلر باشدا اوْلماقلا شوْروی حاکمیتی فعالیت گؤستریردی. هله ۱۲۹۷ شمسی ایلین اردیبهشت آیینین ۵ ده بوْلشئویکلر اؤزلرینین باکی کوْممۇناسینی و باکی خالْق کوْمیسسارلاری شوراسینی یاراتمیشدیلار. بۇ حکومت شوْروی رۇسییه سینا تابع اوْلۇب قارشیسینا آدر-ای لغو ائتمک آماج (مقصد)اینی قوْیمۇشدۇر. دؤولت مستقللیینی قوْرۇماق آماج ایله آدر حکومتی ۱۹۱۸-جی ایۇنۇن ۴ده عثمانلی ایمپئریاسی ایله صولح و دوستلوق حاقیندا قرارداد(آنلاشما) امضاءلاییر. عثمانلی اوردوسۇ گنجه یه داخل اوْلۇر. بۇندان سونرا اؤزل(خصوصی) آذربایجان نیظامی کوْرپۇسۇ یارائدیلیر. بۇ کوْرپۇس عثمانلی اوردوسۇ ایله بیرگه قافقاز اسلام اوردوسۇنۇ تشکیل ائدیر. ایۇل آییندا گنجه اۆزرینه حرکت ائدن باککوْمۇنانین سلاحلی دسته‌لری همین اوردو وریندن بیر نئچه دؤیۆشده دارماداغین ائدیلیر و گئری اوْتۇردۇلۇر. ۱۲۹۷ شمسی ایلین ایۇلۇن ۳۱ده باکی خالْق کوْمیسسارلاری شوراسی حاکمیتدن امتناع ائدیر. شهرده حاکمیت داشناک و مئنشئویکلردن تشکیل اولونمۇش سئنتروْکاسپی (Mərkəzi Xəzər) دیکتاتۇراسینین علینه کئچیر. لاکین آرتیق شهریور آیینین ۲۴ ده قافقاز اسلام اوردوسۇ باکینی آزاد ائدیر. بۇنۇن آردینجا شهره آدر-این رهبرلیی ده کؤچۆر. ۱۲۹۷ شمسی ایلین آذر آیینین ۱۶ ده آذربایجان پارلمان اینین طنطنه‌لی آچیلیشی اوْلۇر. پارلمان ۹۷ دئپۇتاتدان عبارت اولموش, اوْنۇن باشقانی ایسه علیمردان بئی توْپچۇباشوْو سئچیلمیشدیر.