19نجو عصرین 40-50جی ایللرینده ایراندا یارانمیش بهای دینی دونیا دینلری آراسیندا ان سون یارانانلارداندیر. تام موستقیل دینی تعلیم اولماسینا باخمایاراق، اونو بعضا یالنیش اولاراق «ایسلام طریقتی» و یاخود «ایسلام داخیلینده رئفورماسییا حرکاتی» کیمی تقدیم ائدیرلر. بهایلر واحید بین‌الخلق تشکیلاتدا – بهایلرین خلق آراسی بیرلیگینده بیرلشمیشدیر. بو خلق آراسی دین قورومون عالی روحانی و تشکیلاتی،  " آللاهین اوجا عدالت ائوی" (بیت العدل اعظم الهی)  و موقدس زیارتگاهلاری ایسرایلین حیفا و عکا شهرلرینده یئرلشمیشدیر. بهایلرین خلق آراسی بیرلیگی– صولحو، جماعت اۆچون اینسان حاقلارینی قوروماق، خالقلارین ایقتیصادی، سوسیال و مدنی اینکیشافی نا نایل اولماق یوللاریندا بمت-نین بیر سیرا اورقانلاری– ئکوسوس(Ecosos)، یونیسئف(UNISEF)، یونئپ ایله امکداشلیق ائدیر. بیرلیک هر ایل دونیانین موختلیف یئرلرینده تحصیل، صحیییه، ائکولوگییا، اینسان حوقوقلاری ساحه سینده 1500-ه قدر لاییحه حیاتا کئچیریر. آمریکا، کانادا، اوستورالیاو بعضی اوروپا، آسیا و آفریقا اؤلکه‌لرینده بهای ایجماعلاری نفوسو آزلیق ساییلیرلار. بهای دینینین تاریخی، علی محمد باب، حسینعلی نوری (بهاء الله) و عبدالبها دؤورونون دراماتیک ایشلرینه گوره چوخ کیتابلار یازیلمیشدیر. بو کیتابلاردان بعضیلرینین آذربایجان دیلینه ترجومه‌سی وار: