بندانگشتی|اورخون آبیده‌لری موزه‌سی- [[موغولیستان]] آبیده 1889-جو ایلده ن.م. یادرینتسئف طرفیندن کشف ائدیلمیشدیر. بیلگه خاقان آبیده سی کول‌تیگین آبیده‌سی ایله بیرلیکده کوْشوْ-سایدام آبیده‌لری آدلانیر. بو آبیده ایلک دفعه  و.و. رادلوف و پ.م.مِلیورانسکی طرفیندن 1897-جی ایلده  " اورخون اِکسپدیسیاسی اثرلری‌نین توپلوسو، دؤرد "  اثرینده نشر ائدیلمیشدیر. اثرده هر ایکی آبیده‌نین و.و. رادلوف طرفیندن تصویری وئریلیر، پ.م. ملیورانسکی ایسه متن‌لرین روس دیلینه ترجومه‌سینی، هابئله آبیده‌لرین گؤی‌تورک الیفباسی ایله یئددی جدولی‌نین مؤلیفی‌دیر. بیلگه خاقان آبیده‌سی‌نین تام متنی‌نین روس دیلینه ترجومه‌سی، ترانسکریپسیا و اوریژینالداکی متنی ایله بیرلیکده، س.ی مالوف طرفیندن 1959-جو ایلده ائدیلمیشدیر. ه.ن. اورکون 1936-جی ایلده بیلگه خاقان آبیده‌سی‌نین متن، ترانسکریپسیا و تورک دیلینده ترجومه شکلینده نشر ائتدیرمیشدیر. آبیده‌نی اینگیلیس دیلینده ترانسکریپسیا و ترجومه شکلینده 1968-جی ایلده طلعت تکین نشر ائتدیرمیشدیر. آبیده‌نین متن، ترانسکریپسیا و تورک دیلینده ترجومه شکلینده نشری دفعه‌لرله محرم ارگین طرفیندن حیاتا کئچیریلمیشدیر. آبیده‌نی آذربایجان تورکجه‌سینه ایلک دفعه گؤی‌تورک الیفباسی ایله متن، ترانسکریپسیا و آذربایجان تورکجه‌سینه ترجومه، هابئله گیریش و قئیدلر شکلینده 1993-جو ایلده ه.ه. رجبوف ائتمیشدیر. بوندان باشقا اونون بیلگه خاقان آبیده‌سی حاقیندا و بیلگه خاقانین شخصیتی حاقیندا مقاله‌لری ده چاپ ائدیلمیشدیر. موتخصیص لرین فیکرینجه اونگین، کول‌تیگین و بیلگه خاقان آبیده‌لری آشینا سویونا منسوبدور. قئید ائتمک لازیمدیر کی، بو اوچ آبیده‌نین پالئوقرافیاسی و دیلی بیر-بیرینه چوخ یاخیندیر.