تورک دؤولت‌لری‌نین تاریخی قورولوشو و دؤولته یؤنه‌لیک دوشونجه‌لری اوغوز خان افسانه‌سی ایله ایلک تصوّورات‌لارینی اورتایا قویموشدور. بو افسانه‌‌لرده آیدین شکیلده دونیا حاکیم‌لیگی و دونیا دؤولتی قورما اوتوپیاسی یئر آلمیشدیر. 2. گؤک‌تورک‌ لردن قالان اورخون یازی‌لاری دا بو کونتکستده چوخ اؤنملی یئر آلیر. بو یازی‌لارا گؤره دؤولت تانری‌نین تورک کاغان‌لارینا بیر هدیه‌سی‌دیر و عومومی داواملی‌لیغین اولماسی دؤولتله باغلی‌دیر. همین یازی‌لاردا مستقیل‌لیک شوعورو وورغولانمیش، تورک کاغان‌لارینا نصیحت‌لر وئریلمیش، دؤولتین پایتاختی‌نین اؤتوکن اولماسی‌نین واجیب‌لیگی وورغولانمیش و چین‌ین اینتریقالاریندان اوزاق دایانماق لازیم اولدوغونا ایشاره ائدیلمیشدیر. یازی‌لارین تورک‌لرده دؤولت قورما و موستقیل‌لیک مسله‌سینده کی  یئره ده اؤنملی‌دیر چونکی، یازی‌لارداموستقیل‌لیک‌لریندن محروم اولان توپلوم‌لاری اؤلموش قبول ائدن ایفاده‌لر مؤوجوددور و چین اسارتینده اولان مودت بو چرچیوه ده دَیرلندیریلیر. تورک‌لر ایلک تورک دؤولت‌لریندن مودرن تورکیه‌ یه قدر اولان مودتده دؤولتی بوتون احتیاج‌لاردان اوستون اولان بیر وارلیق اولاراق گؤرموشلر و تؤره‌لره اولان باغلی‌لیغی دؤولتین داواملی‌لیغی ایله ایلیشکی‌لندیرمیشدیلر.تؤره آنلاییشی اورخون یازی‌لاریندا دا کئچمکده‌دیر و عومومی معنادا تؤره عدالت آنلاییشی دؤولتین اساسینی تشکیل ائدیر. بو آنلاییش  تورک‌لرین ایسلامیتی قبول ائتمه‌سیندن سونرا خوصوصیله قاراخانلی‌لار و سلجوق‌لار باشدا اولماقلا دیگر تورک توپلولوق‌لاریندا دا داوام ائتمیشدیر.