بؤیوک ادیب ایکی دفعه  موقدس حج زیارتینده اولموشدور. بو سیاحتی ایله علاقه‌دار ۱۹۶۷-جی ایلده چاپ اولونموش  "‌سفرنامه‌"  آدلی یول قئیدلرینی یازمیشدیر. اثر قوتقاشینلی‌نین گئتدیگی یولون جوغرافیاسی‌نین اؤیره‌نیلمه‌سینده بؤیوک اهمیت داشیییر. حاضیردا بو اثرین جمعی ۱۲۶ صحیفه‌سی تاپیلمیشدیر. اسماعیل بیگ ایستعفایا چیخدیقدان سونرا آذربایجان خالقی‌نین معاریفلنمه‌سینده و اویانماسیندا آکتیو فعاللیته باشلامیشدیر. سؤزسوز کی، بو دا تزار حؤکومتی‌نین ماراق‌لارینا جاواب وئرمیردی. اونا گؤره ده قوتقاشینلینی تئزلیکله آرادان گؤتورمک اوچون پلان‌لار جیزیلیردی. بندانگشتی|"رشید بیگ و سعادت خانیم‌" اثری فرانسه‌دیلینده اسماعیل بیگ قوتقاشینلی آذربایجان ادبیاتینا چاغداش نثر، حکایه ژانرینی گتیرن یازیچی‌دیر. قوتقاشینلی یارادیجی‌لیغی‌نین شاه اثری  "رشید بیگ و سعادت خانیم‌"  اثری‌دیر. بو اثرده ایکی زادَگان عاییله‌یه مخصوص اولان گنجلرین محبتیندن بحث ائدیلیر. بوندان باشقا بعضی قایناق‌لار گؤره قوتقاشینلی‌نین  "‌طوطو‌"  آدلی اثری ده اولموشدور. آنجاق بو اثر ایتیریلمیش و گونوموزه گلیب چاتمامیشدیر.