بیر چوْخ معلومات بوتونو و ساحه‌سی‌نین حقیقتاً علم (ساحه‌سی) اوْلوب اولمادیغی موباحیثه مؤوضوع‌سو اوْلموشدور. بۇ باره‌ده موذاکیره‌لر و فیکیر آیری‌لیق‌لاری اوْلدوقجا بؤیوک سای‌دادیر و سوسیال و داورانیش علملر کیمی بعضی ساحه‌لر موختلیف تنقیدچی‌لر طرفیندن علم‌دن کنار اولماق‌لا گوناه‌لاندیریلمیش‌دیر. موختلیف ساحه‌لردن بیر چوْخ آدام، مثلاً نوبئل موکافاتی صاحبی فیزیکچی پئرس و. بریدگمان (Percy W. Bridgman) کیمی بعضی عالیم‌لر و مثلاً آبش سئناتورو کای بایلئی هوتچینسون (Kay Bailey Hutchinson) کیمی بعضی سیاست‌چی‌لر، دیگر بوداق‌لارا نیسبتن ایسپئسیفیک-اولمایان، موعممالی و یا علمی باخیم‌دان یئرسیز تاپدیق‌لاری بعضی بوداق‌لار اۆچون "علم" سؤزجوگونو ایستیفاده قاچینمیشدیرلار. بعضی فیلوسوف‌لار دا بۇ باخیم‌دان فرقلی فیکیرلر تقدیم ائتمیشلر؛ مثلاً کارل پوپئر (Karl Popper) علمی اوصولون و دلیل‌لرین وارلیغینی رد ائتمیشدیر. پوپئره گؤره یالنیز بیر دنه ائورن‌سل (اونیوئرسال) اوصول واردیر؛ منفی سیناق و یانیلما اوصولودور. بو، علم، ریاضیات، فلسفه، سنت وس. داخیل اینسان ذئهنی‌نین بوتون محصول‌لارینی ایحاطه ائتدیگی کیمی، حیاتین تکامولونو ده ایحاطه ائدر. همچینین پوپئر، تنقیدی راسیونالیزم (پوپپئر، آلبئرت) ایله فرانکفورت مکتبی (آدورنو، هابئرماس) آراسین‌داکی اجتماعی علملرین متودولوژی‌سینی مؤوضوع آلان فلسفی بیر موذاکیره اولان، پوزیتیویزم موذاکیره‌سینه ده ایشتیراک ائتمیشدیر.