آذربایجان‌لی‌لار مین‌ایل‌لیک‌لر بویو اؤزلری‌نین دوغما تورپاغی اولان تاریخی آذربایجان اراضی‌سینده یاشایاراق دونیا سیویلیزاسیاسینا بؤیوک تؤحفه‌لر وئرمیش‌لر. موحاریبه‌لر، اینقیلاب‌لار، حربی موناقیشه‌لر، دونیادا گئدن موختلیف اجتماعی-سیاسی پروسس‌لر نتیجه‌سینده آذربایجان پارچالانمیش، آذربایجان‌لی‌لارین بیر قیسمی اؤز یورد-یووالارین‌دان دیدرگین سالینمیش، دئپورتاسیالارا معروض قالمیش، بیر-بیرین‌دن آیری دوشموش‌دور. ایش تاپماق، تحصیل آلماق مقصدی‌له دوغما یوردو ترک ائده‌رک باشقا اؤلکه‌لرده قرار توتوب یاشایان آذربایجان‌لی‌لاردا واردیر. بئله‌لیک‌له‌ده، آذربایجان‌لی‌لار تاریخی آذربایجان تورپاق‌لارین‌دان بوتون دونیایا یاییلمیش‌لار. حاضیردا اونلار دونیانین بیر چوخ اؤلکه‌لرینده یاشاییرلار. روسیادا، اوکراینادا، موستقیل دؤولت‌لر بیرلیگی‌نین دیگر اؤلکه‌لرینده، بالتیکیانی اؤلکه‌لرده، آوروپادا، آمئریکادا، شرق اؤلکه‌لرینده ایری آذربایجان ایجماع‌لاری یارانمیش‌دیر.