ایکینجی دونیا موحاریبه‌سی زامانی ایران اؤز " نئیتراللیغینی " اعلان ائتسه‌ده اؤلکه‌ده چوْخ گوجلو فاشیست کشفیاتی واردی. بونو بیلن سووئتلر و اینگیلیس اؤز قوشونلارینی ایرانین اراضی‌سینه یئریتدیلر. شوروی قوشونلاری ایران آذربایجانینا گیردی. سسری (شوروی) ایرانین اراضی‌سینه گیرمه‌سینی ۱۹۲۲-جی ایلده ایران و شوروی آراسیندا اوْلان موقاویله‌ایله ایضاح ائتدی (همین موقاویله‌یه گؤره اگر بیر دؤولتین تهلوکه‌سیزلیگینه قارشی شرایط یارانارسا، دیگر طرف اونون اراضیسینه قوشون یئریده بیلر). شوروی و بریتانیا  ایرانی ايشغال ائتمه‌یه باشلادیلار، اونلار ایرانی ایشغال ائدن‌دن سوْنرا رضا پهلوی‌نی سلطنت‌دن خلع ائدیب و عزل ائتدیلر، و اونون اؤز اوْغلون محممد رضا پهلوی نی سلطنته یئتیردیلر. شوروی و بؤیوک بریتانییا قوشونلاری ایران اراضیسینده ۱۹۴۶-جی ایله کیمی قالدیلار. بۇ قوشونلارین اساس مقصدی فارس کؤرفزی و خزر دنیزینی بیرلشدیرن نقلیات یوللارینی مودافیعه ائتمه‌لی ایدی. موحاریبه قورتاردیقدان سوْنرا سووئت (شوروی) قوشونلاری نین بیر حیصه‌سی، همچینین قوشونلا بیرگه گئتمیش اوْلان آذربایجانلیلار، ایران آذربایجانیندا مسکونلاشدیلار.