استانبول اونیورسیته‌سی ادبیات فاکولته‌سی اسکی تورک فیلولوژیسی باشقانی پروفسور دوْکتور محرم ارگین ین دوْکتورا طلبه‌سی اوْلان حسین محمدزاده صدیق (دوزگون) ایراندا بیر دیلچی کیمی شؤهرت قازانمیشدیر. اونون بۇ ساحه‌یه گیریشی ایلک دفعه ۱۳۵۱ ـنجی ایلده تهراندا نشر ائتدیگی «گفتاری پیرامون زبان‌های ایرانی در آذربایجان» باشلاندی. سوْنرا «گفتارهایی پیرامون مسائل زبانشناسی ایران» آدلی کیتابی چاپ اوْلدو. انقلابدان سوْنرا «یادمان‌های تورکی باستان» و «سه سنگیاد باستانی» آدلی کتابلاری چاپدان چیخدی. بۇ ایکی کیتابی او، اورخون کتیبه‌لری نین فارسجا ترجمه‌سینی و اسکی تورکجه دیل بیلگی‌سینی اؤیرتمه اۆچون یازیب نشر ائتدی. دیلچی‌لیک ساحه‌سینده حسین دوزگونون مهم کتابی فرضیه زبان آذری و کسروی آدلی علمی اثری‌دیر. او بۇ اثرده ایثبات ائدیر کی فارسجا کؤکنلی آذری عونوانلی بیر دیل هئچ زامان یارانمامیش و احمد کسروی بونو بیر تئوری کیمی اؤنه سورموشدور. تهران اونیورسیته‌لری‌نین دیلچیک بؤلوملرینده اوخویان بیر چوخ دوْکتورا و یوکسک لیسانس طلبه‌لری‌نین اوستاد راهنما و اوستاد موشاویری اوْلان دوْکتور صدیق اونلارین آذربایجان تورکجه‌سی ساحه‌سینده‌کی آراشدیرمالارینا یاردیم ائتمیشدیر. او جمله‌دن حسین خوش باطن‌ین «مطالعه‌ی ساختار نحوی زبان ترکی از دیدگاه رده‌شناسی» اوستادی‌دیر. بیر چوخ دیلچی‌لیک ساحه‌سینه عائد اوْلان کیتابلارا اؤن سؤز یازمیشدیر. میثال اۆچون رضا شعبانی‌نین «دستور زبان ترکی آدلی کیتابینی میثال گتیرمک اولار. دوزگون، دیلچیلیک ایله علاقه‌دار عبدالعلی خلخالی نین «قاعده‌ی زبان تورکی» و میرزا طبیب آشتیانی نین «قواعد زبان تورکی» کیتابلارینی تصحیح و چاپ ائتمیش و «لغات لهجه‌ی تبریز» عونوانلی کیتابی انتشار وئرمیشدیر. او، تورک دیللریندن علاوه، آوستا (=دین دبیره) دیلینده ده تحقیق ائتمیش و زردوشتون قاثه‌لر کیتابینی فارسجا منظوم اولاراق ترجمه ائتمیش و «بهسروده‌های زرتشت» آدی آلتیندا چاپ ائتدیرمیشدیر.