1920-جی ایلین مئی آییندا تبریزده دموکرات فیرقه ‌سی‌نین رهبرلیگی ایله بؤیوک میتینق تشکیل ائدیلدی. میتینقده ایمپیریالیست‌لرین و ایران ایرتیجاعچی قووّه‌لری‌نین علئیهینه موباریزه‌نی داها دا گوجلندیرمگه چاغیریش‌لار سسلندیریلدی. میتینق ایشتیراکچی‌لاری تکلیف ائتدیلر کی، آذربایجان بوتون ایران تاریخی بویو همیشه آزادلیق اوغروندا قاباقجیل اولموشدور. بو سببدن ده اونون آذربایجان ایالتی یئرینه  " آزادیستان "  (آزادلیق اؤلکه‌سی) آدلانماسی داها دوزگوندور. و تکلیف ایشتراکچی‌لار طرفیندن قبول ائدیلدی. بندانگشتی|[[شیخ محمد خیابانی]] بو میتینقدن سونرا قیام حرکاتی آذربایجانین دیگر شهرلرینه، زنجان، مراغا، میانا، اهر، خوی و داها سونرا اردبیل ه ده یاییلدی. 1920-جی ایل 22 ژوئنده آذربایجان دموکرات فیرقه‌سی عومومی سسله میلّی حؤکومتین قورولماسی حاقیندا قرار قبول ائتدی و شیخ محمد خیابانی میلّی حؤکومتین صدری سئچیلدی. 1920-جی ایل ژوئنین22-ده حؤکومت باشچیسی کیمی خیابانی آلاقاپی‌یا کؤچدو. بو، آذربایجان تاریخینده یارانمیش ایلک دموکراتیک میلّی حؤکومت ایدی. " آذربایجان "  سؤزو یئرینه بوتون لؤوحه‌لرده، دؤولت ورقه‌لرینده  "آزادیستان ایالتی‌"  یازیلدی. خیابانی‌نین علئیهینه اولان بیر سیرا شخص‌لر، او جومله‌دن دوکتور زیناالعابدین خان، میرزه باقر طلیعه، حسین آغا فیشنگچی ( " تبریز "  قزئتی نین رداکتورو)، سلطان‌زاده و باشقالاری قیام علئیهینه فعالیته باشلاییب، گیزلینجه عین‌الدوله‌نین یانینا گئدیردیلر. دیگر بیر دسته ایسه آلمان " Kart Vispço"  تشکیلاتی نین ال آلتیسی،  "کلیدی-نیجات "  قزئتی نین رداکتورو ق.رضازاده نین رهبرلیگی ایله سوسیال-دموکرات حیزبی عونوانی آلتیندا آذربایجان دموکرات حیزبی علئیهینه فعالیت گؤسترمگه باشلادی. تبریزین وضعیتینی اؤیرنمک اوچون بورایا گلمیش اینگیس سیاسی ایداره رییسی خیابانی ایله گؤروشه‌رک اونونلا صؤحبت‌لشمیش و آذربایجانین طلب‌لری‌نین نه اولدوغونو سوروشموشدور. خیابانی دئمیشدیر:  " آذربایجان ایرانین آیریلماز ایالتی‌دیر. آذربایجان اهالیسی اؤز قانلاری باهاسینا آلدیقلاری آنایاسانین ایجراسینی و عملده مشروطه رژیمینی قورویوب، بوتون اؤلکه‌ده ایصلاحات آپاریلماسینی ایسته‌ییر ".