= " تاریخده موستقیلّیک مودافیعه چیسی اولاراق تانینان آذربایجان آرتیق تهران حؤکومتینین تظییقی و ظولمو آلتیندا قالا بیلمز. آذربایجان خالقینین اؤزل بیر آنا دیلی واردیر، مکتبلرده و ایدارلرده بو دیلی ایشلتمک لاظیمدیر. آذربایجانی صنایعلشدیرمک و وطنیمیزین زنگینلیکلری اونا عآید اولمالیدیر. = ۱۹۴۵-جی ایل اوکتیابرین ۲-دن ۴-دک تبریزده ADP-نین ای قورولتایی کئچیریلدی آدپ-نین قورولتایدا قبول ائدیلمیش پروقرامیندا میلّی مسئله بارده دئییلیردی: = " ایران مملکتی داخیلینده یاشایان هر بیر میلّتین موختارییّتی و اؤز موقدّراتینی تعیین ائتمک حوقوقو ایالت و ویلایت انجومنلری واسیطسیله تامین ائدیلملیدیر. = "ایران مجلیسی و حؤکومتی آذربایجان خالقینین طلبلرینی ائشیتمدی. ایالت و ویلایت انجومنلرینین تشکیل اولونمایاجاغینی رسمی صورتده ائلان ائتدی. حؤکومت چوخلو میقداردا ارزاقی آذربایجاندان داشیتماقلا اورادا سونی قیتلیق یاراتماق ایستدی. آذربایجان تاجیرلرینین ۱۵ میلیون تومنه یاخین پولونو تهران بانکلارینا کؤچورمکله، آذربایجان تیجارتینده چتینلیکلر یاراتدی. ۱۹۴۵-جی ایل سئنتیابرین ۱۰-دا ماراغا و اوکتیابرین ۲۰-ده اردبیل شهرلرینده حربی وضعیّت اعلان ائدیلدی. ماراغادا ADP-نین فعال عضوو، شهر ایدارسینین ریسی محمّد حوسئین راهور ترور نتیجسینده اؤلدورولدو. آذربایجان خالقینین اعتیراضینا باخمایاراق، سئنتیابرین ۱۲-ده قاتی ایرتیجاچی س. م. فرّخ آذربایجانا والی تیین اولوندو. حؤکومت باشچیسی، حربی ناظیر و ایران قوشونو باش قرارگاهی ریسینین ایشتیراکی ایله کئچیریلن ایجلاسدا ADP نین کومیته عضولرینین تبریزده حبس ائدیلرک گیزلی و تعجیلی تهرانا آپاریلماسی قرارا آلیندی. بو بارده حؤکومتین آزربایجانداکی دیویزییا کوماندانلیغینا خوصوصی امر ده وئریلدی."