شاقۇلی حرکتلر - دوزه‌ن‌لیکلره نیسبته‌ن داغلاردا داها سۆرعتله گئدیر. یئرین داخیلین‌ده باش وئرن پروسئسلر سطح‌ده تدریجی، چۆخسرلیک قالخما و ائنمه‌یه سبب اوْلۇر. مثلاً: هۆلند اؤلکه‌سی هر ایل ۳ م.م. ائنیر، سکاندیناوییا یاریم‌آداسی ایسه ۱ س.م. قالخیر. شاقۇلی حرکتلر نتیجه‌سین‌ده ائنمیش ساحه قرابئن (گودال)، قالخمیش ساحه ایسه هورست آدلانیر. قرابئنلرین سو ایله دولماسی نتیجه‌سین‌ده بایکال، اۇرمییه و وان کیمی گؤللر یارانیب. قرابئن و هورستلار پیلله شکلین‌ده اوْلدوق‌دا فایادلانیر. اۆفۆقی حرکتلر ده شاقۇلی حرکتلر کیمی تدریجه‌ن باش وئریر. تئکتونیک چاتلارلا پارچالانمېش لیتۇسفئر تاوالاری اۆست اؤرتوک سطحی ایله ایلده ۲-۳ س.م. سۆرعتله «سۇرۇشه‌رک» حرکت ائدیر. اۇفۇقی حرکتلر نتیجه‌سین‌ده ائنمیش ساحه آنتی‌کلینال (Anticline) و قالخمیش ساحه ایسه سینکلینال (Syncline) آدلانیر.