شیفاهی خالق ادبیاتی و یازیلی تاریخی سالنامهلرین قدیمی کۇنولاریندان ایستیفاده ائدن نیظامی، ایسلامدان اوّلکی و ایسلام دؤورو ایرانینی بیرلشدیرمیشدیر. نیظامینین قهرمانلیق-روْمانتیک شعرلرینی سوْنراکی عصرلر بوْیونجا، فارس دیلینین ایستیفاده اوْلوندوغو بۆتون اراضیلرده اؤزونو اوْنا اوْخشاتماغا چالیشان گنج صنعتکارلارین یارادیجیلیغینا تأثیر ائتمیش، نَینکی ایراندا، هم ده آذربایجان جومهوریتی، افغانیستان، گورجیستان، هیندیستان، ایران، پاکیستان، تاجیکیستان، تورکیه و اؤزبکیستان کیمی چاغداش اؤلکه‌لرین کولتورینین فوْرمالاشماسیندا رول اوْینامیشدیر. نیظامینین یارادیجیلیغی، حافظ شیرازی، مولانا جلال‌الدین رومی و سعدی کیمی بؤیوک صنعتکارلارین یارادیجیلیغینا تأثیر ائتمیشدیر. اوْنون، مۆختلیف اجتماعی، مدنی و علمی کۇنولاری ایشیقلاندیران بئش مثنویسی بۆتون شرق اؤلکه‌لرینده بؤیوک مشهورلوغا مالیک اوْلموشدور کی، بونو دا، شاعیرین اثرلرینین چوْخلو سایدا و مۆختلیف دؤورلره عایید اَل‌یازمالارینین دؤوروموزه چاتماسی ثبوت ائدیر. نیظامینین "خوسرو و شیرین"، "لئیلی و مجنون" و "ایسکندرنامه" کیمی اثرلرینین قهرمانلاری، ایندی ده، بۆتون ایسلام اؤلکه‌لرینده، ائله‌جه ده دونیادا تانینماقدادیر.