USA zveřejnily omylem návod na atomovku

Washington - Pokud se zajímáte o detailní informace sloužící k výrobě jaderné pumy, měli jste od března tohoto roku díky USA unikátní šanci. Americká vláda podle zjištění deníku New York Times zveřejnila na internetu irácké dokumenty, které podrobně vysvětlují, jak na to. Deník dnes napsal, že americká vláda v březnu pod tlakem Kongresu založila internetovou stránku, na níž zveřejňuje archivy z dob vlády Saddáma Husajna. Na webu se ale nedopatřením ocitly i texty, které experti na zbraně označují za nebezpečné. Jedná se například o detailní záznamy o tajném iráckém jaderném výzkumu z doby před válkou v Perském zálivu (1991). Tyto dokumenty mohou podle odborníků posloužit jako základní příručka pro vytvoření jaderné bomby.Ve čtvrtek americká vláda příslušnou internetovou adresu zablokovala poté, co se reportéři New York Times dotazovali na stížnosti od expertů. "Již se nám podařilo vytvořit účinný systém, který zajistí pečlivé přehodnocení obsahu těchto dokumentů před tím, než je znovu zveřejníme," uvedl mluvčí ředitele amerických zpravodajských služeb Johna Negroponteho. Vláda USA přitom ale musela o zveřejnění takto závažných informací vědět podle nejmenovaných diplomatických zdrojů přinejmenším od minulého týdne. Bezpečnostní služby již prý mají situaci pod kontrolou. Po půl roce... | Foto: Wikimedia Commons Tehdy si měli zástupci Mezinárodní agentury pro atomovou energii (MAAE) soukromně stěžovat americkému velvyslanci kvůli obavě, že by dostupné informace mohly pomoci státům, jako je Írán, s vývojem jaderné zbraně.Dokumenty obsahují diagramy, tabulky, rovnice a další poznatky o budování bomby. Podle expertů jdou mnohem dále než jiné "návody", které se dosud na internetu vyskytovaly. Na zveřejnění iráckých archivů tlačili hlavně republikánští zákonodárci. Tvrdili, že věří, že jejich zveřejnění pomůže najít důkazy o předválečných hrozbách režimu Saddámu Husajna. Argumentovali tím, že se rozvědkám nepodařilo dostatečně zanalyzovat 48 000 krabic zabavených dokumentů a že veřejnost může přispět k hlubšímu prozkoumání textů.


Masahiko: Zlé sny preli, strach nie

Japonci po neastí krajinu neopustili, práve naopak, vracajú sa. Masahiko sa tie vrátil domov. Ale na Slovensko. Ke 11. marca nastalo veké zemetrasenie a vlna cunami zabila tisíce udí, bol práve v rodnom Tokiu a preil tam aj týdne po kataklizme. Hoci bol v akej ivotnej situácii, do SME aj odtia posielal svoje stpeky, kde písal o tom, o sa v krajine deje. Dnes je u opä doma, pri svojej manelke, no bolí ho, e tam musel necha svoju mamu. Ná kolega MASAHIKO SHIRAKI.SkryVypnú reklamuSkryVypnú reklamuSkryVypnú reklamulánok pokrauje pod video reklamouSkryVypnú reklamulánok pokrauje pod video reklamou Ako ste preívali prvé niivé zemetrasenie? Práve som oféroval, boli sme s mamou vybavova nieo na úradoch. Ke sa to zaalo, myslel som si, e mám defekt, auto lietalo zo strany na stranu. Zastavil som, ale vetko sa hýbalo naalej, domy, bilbordy. Bol som práve na nadjazde, tak som musel rýchlo odís, bál som sa, aby sa nezrútil. Prili sme domov, zaplitelevízor. Program bol zruený, len nonstop správy. Moderátorka mala na hlave helmu. A v oiach strach. A potom? Potom sa hocikedy ozval z televízie alarm, to sa vysielanie úplne preruí a zobrazí sa mapka s varovaním, ktoré oblasti budú kedy a ako silno zasiahnuté. Nasledovali otrasy, stále, niekokokrát denne. Predtým som sa zemetrasení nebál. Ke u ma spal nejaký kamarát zo zahraniia a prebudil ma vzruene: Masahiko, je zemetrasenie, tak som mu povedal: To je v pohode, ni sa nedeje, spi. Ako ste mohli by taký pokojný? Na zemetrasenia nás pripravovali od detstva, mali sme v kole pravidelné cvienia. Po 11. marci sme sa vetci zaali bá kadého otrasu. A tie cvienia zo koly som si prvýkrát zopakoval v praxi. Kedykovek sme sa aj o tvrtej ráno zobudili, obliekli sa, obuli a vliezli pod stôl s vankúom na hlave. Ale ete predtým sme nechali otvorené dvere, lebo keby ich nieo zavalilo, nedalo by sa vyjs. Nechalo to na vás nejaké následky? Ke ste dlho na lodi, tak sa pod vami potom kýva aj pevná zem. asto som potom cítil otrasy, aj ke iadne neboli. Aj po príchode na Slovensko som sa sthal a spotil, len ke sa ozval nejaký zvlátny zvuk, hoci to len vo vetre zarachotila alúzia alebo také nieo. A mal som zlé sny. U to naastie prelo. Ten strach nie. O neastí informovali médiá celého sveta. Aký je rozdiel medzi spravodajstvom a realitou? Ke som bol poas neastia v Japonsku, bál som sa vemi, ale moja ena Olinka sa na Slovensku bála ovea viac. Ke som sa sem vrátil, o svojich blízkych v Japonsku sa bojím viac, ako ke som bol tam. To je zvlátne. Denne telefonujem s mamou. Kadé ráno, ke zapínam poíta, búcha mi srdce, aké správy sa dozviem. Mohlo to by ete horie? Mohlo. Viete, toto zemetrasenie a cunami postihli oblas Sanriku, o ktorej vieme, e jej hrozia silné otrasy. Ale máme ete jedno epicentrum zemetrasení v oblasti Tókaj v blízkosti Tokia a keby sa ozvalo, to by bol koniec. V Sanriku mali lepiu ochranu, okrem iného desametrový múr proti cunami. Tokio ni také nemá. A veké astie je aj to, e z troch prefektúr oblasti Sanriku  Iwate, Miyagi a Fukuima dostala tá posledná najmení zásah cunami, ak by to bolo inak, ktovie, ako by to dopadlo s elektrárou. A ete nezabúdajme na to, e Fudi je sopka, a vraj nespí. O tomto vetkom sme vedeli, ale nejako sme na to nemysleli. Hovorili sme si  ve sa toho hádam nedoijeme. A zrazu je to realita. Japoncov nikdy nenapadlo, e na ostrove, kde hrozia silné otrasy, nie je najlepí nápad stava atómové elektrárne? Nie. Povedali, e sú bezpené a tak som to aj bral. Pravda je taká, e Japonsko nemá prírodné zdroje energie, nemá vea moností. o poviete na postoj vlády k neastiu vo Fukuime? Japonci pred neastím verili vláde na sto percent. To sa zmenilo. Japonsko nieo hovorilo, ale Juná Kórea, Amerika a Európa tvrdili nieo úplne iné. Poda ma je príinou dezinformácií spolonos Tepco, ktorá prevádzkuje elektráre. Nie sú otvorení. Sú ako deti. Ke diea urobí nieo zlé, mama ho zavolá a povie  a teraz sa priznaj, o si povyvádzal. Ale decko povie len as vecí a ke mama zatlaí, tak z neho vylezú ete alie, ale nikdy sa neprizná so vetkým. Nevieme ete, ako dopadne Tepco, ale súkromná spolonos by nemala prevádzkova jadrové elektrárne. Ako podávali situáciu japonské médiá? V Japonsku je aj v médiách kastový systém. Napríklad ke tu robí ktokovek tlaovku, môe na u prís zástupca akéhokovek média. V Japonsku nie, vláda komunikuje len s vybranými médiami. A tie potom informujú v podstate rovnako. To je vlastne aj problém Tepca. Firma má hierarchiu a na miesto neastia posielajú tie najniie kasty. Nie je v médiách alternatíva, povedzme typu WikiLeaks? oraz viac udí primárne sleduje nezávislé, guerillové zdroje hlavne na internete a oficiálne médiá skôr ako doplnok. Bude katastrofa znamena pri najbliích vobách zmenu vlády? Neviem. Japonsko je v tomto ako itatené. V Japonsku sú dve dominantné súperiace strany - Demokratická strana Japonska (DPJ) a Liberálno-demokratická strana (LDP). Voba je aká, úprimne povedané, mne sa nepái ani jedna. A premiérova popularita upadala u pred katastrofou. Fascinujúca disciplína, s akou Japonci zvládali situáciu, sa u rozoberala mnohokrát. Na o iné by ste vak ete upozornili vy? Vea Japoncov sa po neastí zo zahraniia vrátilo domov, napríklad portovci. Keby sa toto stalo niekde v Európe, vea udí odíde do zahraniia. Japonci nie. Preo? Hranicu Japonska tvorí more a preto sú Japonci zvyknutí ostáva doma. Tu sú udia zvyknutí cestova  do Prahy, do Viedne. Staí sadnú na bicykel, do auta, vlaku a u sme v zahranií. Z Japonska sa dá odís len loou, o nie je obvyklé, alebo letecky. Pre Japoncov je aká predstava o tom, e by mali i niekde inde. Boja sa aj svojej inakosti, jazykových bariér. Preto im aj vyhovuje organizovaná turistika. Také tie balíky pre turistov typu návteva pamiatky a potom ochutnávka vín. V kolektíve sa necítia nesvoji. Japonský kastový systém zrejme preniká aj do alích stránok ivota. Ste ním nejako poznaený? Vemi ilustratívne sú letecké havárie v Japonsku. ím to je, e napriek pikovým lietadlám, technológiám a know-how ich bolo v Japonsku príli vea? To preto, e ke éfpilot vydal príkaz, nikto z posádky sa mu neodváil oponova. V Japonsku trvá vetko príli dlho, lebo nikto nemôe a nevie oponova zlým rozhodnutiam éfov. V Japonsku lovek stále myslí za nejaký kolektív. Hovorí sa tomu íta vzduch. To znamená rozumie tímu a spoloným cieom, vycíti kolektívnu atmosféru. Kto to vie, je úspený. To je aj dôvod, preo nemôem i v Japonsku  som individualista. Neviem íta vzduch. Na Slovákoch sa mi pái, ke sú otvorení a povedia svoj názor. Na zaiatku som mal s tým trochu problém, ale vdy som taký chcel by. Náture Slovákov ste sa mono priblíili aj vaka seriálu Z mesta do mesta, ktorý je celý zaloený na vás a práve v týchto doch ho vysiela Slovenská televízia. Ako vznikal? Dokumentaristi Pavol Pekarík, Ivan Ostrochovský, Marek Leák si ma vybrali vaka stpekom v SME. V seriáli chodím s batôkom po Slovensku a stretávam sa so zaujímavými umi. Hodili ma do vody, musel som s tými umi komunikova so svojou zlou sloveninou, nikto mi nepomáhal a z toho som mal spoiatku problémy. Mám toti v krvi japonskú vlastnos  nech verejnos nevidí moje zlyhania. Ale potom som sa uvonil a zaal som si to uíva. Na Slovensku ijete devä rokov. Prekvapilo vás nieím pri nakrúcaní seriálu? Ja som predtým vemi necestoval, lebo som mal predsudky. e Slováci sú voi cudzincom uzavretí, e ich neprijímajú. A pri nakrúcaní seriálu som sa zoznámil so Slovenskom bliie. Mono sú spoiatku voi cudzincom rezervovaní, ale potom sa roztopia. U Japoncov je to opane, najprv sú formálne ústretoví, jemní, úsluní, ale ke im zanete klás otázky, uzavrú sa do seba. Udreli vám do oí aj iné zásadné rozdiely? V Levoi ma sprevádzal uite, od narodenia slepý. Fantasticky vedel vníma mesto, ukazoval mi ho. Presne vedel, o kde je. A ja som si uvedomil, e sa dajú miesta vníma aj inými zmyslami ako zrakom. Tento lovek Levou nikdy nevidel, nikdy si ju nevyfotil, ale úprimne ju miloval cez hmat, vône, vietor, zvuky. Japonci vnímajú miesta cez turistické bedekre a displejedigitálnych fotoaparátov. Toto bola pre ma veká lekcia. Bol na vás táb tvrdý? Musel som sa naui presadi, v tvorivom vzruení asto zaali rozpráva rýchlo a ja som im vôbec ni nerozumel. Ako správny Japonec som najprv sedel a usmieval sa, ale potom mi zaalo prekáa, e som mimo diania, a zaal som ich asertívne napomína. Takto som sa zbavil alieho kúska japonskej mentality, ktorá mi nie je blízka. A zaali sme spontánne premýa rovnako. S nimi som sa nauil íta vzduch.


Międzynarodowa agencja: Iran narusza umowę nuklearną

Iran naruszył umowę nuklearną ze światowymi mocarstwami, zwiększając dopuszczalne zapasy wzbogaconego uranu i doprowadzając go do wyższej czystości niż dozwolona - poinformawała dzisiaj Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA), która opublikowała kwartalny raport dla państw członkowskich. Według raportu Iran obecnie posiada 241,6 kg wzbogaconego uranu, chociaż jego limit, wynikający z umowy, wynosi 202,8 kg. Poinformowano, że irański uran jest wzbogacany do poziomu 4,5 proc., czyli przekroczony jest próg 3,67 proc. górnej granicy czystej rozszczepialności, do której Teheran oficjalnie może go rafinować. Według MAEA irańskie zasoby wzbogaconego uranu są nadal znacznie mniejsze niż przed podpisaniem umowy nuklearanej, gdy Teheran posiadał kilka ton tego rozszczepialnego materiału. Jego poziom wzbogacenia jest również znacznie niższy niż 20 proc., osiągnięte przez Iran przed porozumieniem. Władze Iranu wielokrotnie powtarzały, że jego program nuklearny jest przeznaczony do wytwarzania energii elektrycznej i innych pokojowych celów. Umowa nuklearna została zawarta w 2015 roku przez Iran ze światowymi mocarstwami – USA, Rosją, Chinami, Wielką Brytanią, Francją i Niemcami; miała ona powstrzymać Iran przed zbudowaniem broni atomowej, w zamian oferując Teheranowi stopniowe znoszenie sankcji. Stroną porozumienia jest też Unia Europejska. W maju 2018 roku prezydent USA Donald Trump, mimo sprzeciwu pozostałych sygnatariuszy,wycofał swój kraj z porozumieniai przywrócił antyirańskie sankcje, aby m.in. uniemożliwić Iranowi eksport ropy naftowej i zmusić go do negocjacji w sprawie szerszego porozumienia, obejmującego także irański program rakietowy oraz działania Teheranu w regionie. Pozostałe mocarstwa, które sygnowały tę umowę, chcą ją utrzymać w mocy. Jest to jednak bardzo trudne, gdyż w wyniku amerykańskich sankcjiTeheran wznowił prace nad wzbogacaniem uranudo poziomu 4,5 proc. i zagroził ponadto, że rozważa wzbogacanie uranu do poziomu 20 proc. lub wyższego oraz ponowne uruchomienie wirówek, których dezaktywacja była jednym z najważniejszych postanowień umowy nuklearnej. Niedawno irański rząd zapowiedział, że jeśli sygnatariusze umowy nie zezwolą na eksport irańskiej ropy, Teheran co 60 dni będzie dalej ograniczał swoje zobowiązania z niej wynikające. (mt)


Ławrow o możliwym użyciu broni jądrowej. Jest reakcja Ukrainy

Rosyjski minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow zapowiedział w sobotę w Nowym Jorku, że wszystkie rosyjskie prawa i doktryny, w tym doktryna nuklearna, będą miały zastosowanie do terytoriów Ukrainy, "przyłączonych" do Rosji w drodze "referendów". Ukraina stanowczo zareagowała na te słowa. "Kijów nie podda się" — napisał w nocy z soboty na niedzielę minister spraw zagranicznych Ukrainy Dmytro Kułeba. Do gróźb Rosji odniósł się także szef unijnej dyplomacji. — Wszystkie terytoria Federacji Rosyjskiej, które mogą zostać objęte rosyjską Konstytucją, będą oczywiście pod pełną ochroną państwa, jest to całkowicie naturalne. Wszystkie prawa, doktryny, koncepcje i strategie Federacja Rosyjska będzie mogła zastosować na całym jej terytorium — powiedział przebywający w Nowym Jorku na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ Siergiej Ławrow. Komentując zapowiedź USA o nieuchronnej reakcji Waszyngtonu w przypadku "przyłączenia" ukraińskich terytoriów do Rosji, szef rosyjskiego MSZ oświadczył, że "nie zamierza przedstawiać żadnych ponurych prognoz”, ale stwierdził jednocześnie, że "dostarczając broń do Kijowa, Stany Zjednoczone, Unia Europejska i NATO nie mogą twierdzić, że są neutralne i nie mogą mówić, że nie uczestniczą w konflikcie". Według Ławrowa USA, wysyłając broń na Ukrainę i dostarczając Kijowowi dane wywiadowcze oraz satelitarne, stawiają się w sytuacji, w której "nie są neutralne i są stroną konfliktu". Rosyjski minister zaatakował słownie także Zachód mówiąc, iż "oficjalna rusofobia na Zachodzie jest bezprecedensowa, a jej skala jest groteskowa”, natomiast Unia Europejska, zdaniem Ławrowa, stała się "autorytarna i dyktatorska". Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo: Słowa Ławrowa spotkały się ze stanowczą reakcją ze strony Ukrainy. "Oświadczenia Kremla o możliwym użyciu broni jądrowej są absolutnie nie do przyjęcia i Kijów nie podda się" — napisał w nocy z soboty na niedzielę na Twitterze minister spraw zagranicznych Ukrainy Dmytro Kułeba. "Nieodpowiedzialne wypowiedzi Putina i Ławrowa dotyczące możliwego użycia broni jądrowej są absolutnie nie do przyjęcia" – napisał Kułeba. "Ukraina się nie podda. Wzywamy wszystkie mocarstwa nuklearne do zabrania głosu i wyjaśnienia Rosji, że taka retoryka zagraża światu i nie będzie tolerowana" — dodał. Głos w sprawie zabrał także doradca prezydenta Ukrainy Mychajło Podolak. — Jeśli chodzi o szantaż nuklearny, to nie jest to już kwestia Ukrainy, jest to kwestia bardziej globalna. Rosja otwarcie deklaruje gotowość do pogwałcenia ogólnej doktryny odstraszania nuklearnego, podpisanej przez wiele państw nuklearnych. Doktryna ta przewiduje, żebroń nuklearnanigdy nie może być użyta do ataku, zwłaszcza przeciwko krajowi, który jej nie ma – powiedział Podolak. Według niego Rosja, czyli duży kraj z bronią jądrową, który do tej pory "poniżał" i obrażał wszystkich, uważając się za lepszy i silniejszy niż wszystkie inne państwa, teraz otwarcie grozi użyciem broni jądrowej przeciwko małej, nieatomowej Ukrainie. — To bardzo ważny niuans. Umowa o nieużywaniu broni jądrowej jasno określa algorytm możliwości jej użycia: czy istnieje zagrożenie dla integralności terytorialnej państwa jako takiego. Wojna toczy się tylko na terytorium Ukrainy, czyli na terytoriach okupowanych przez Rosję. Absolutnie te tereny to terytorium Ukrainy i na pewno nikt tu nie stanowi zagrożenia dla Rosji – podkreślił doradca prezydenta Wołodymyra Zełenskiego. Jego zdaniem inne państwa posiadające broń nuklearną powinny ostrzec Rosję przed możliwymi konsekwencjami takiego kroku, w związku z tym konieczne jest przekazanie Rosji stosownej notatki, że każda próba użycia broni jądrowej będzie traktowana jako atak na cywilizację i w odpowiedzi zostanie przeprowadzony kontratak nuklearny. — Świat powinien przestać grać w tę grę. Nie ma referendów, nie ma rosyjskich terytoriów na Ukrainie. Są okupowane ziemie ukraińskie, które wyzwalamy, dlatego, jeśli Rosja mówi o broni jądrowej, to nie należy z nią flirtować. Należy jej wytłumaczyć, że istnieje traktat nuklearny i zgodnie z nim wszystkie państwa, które mają broń jądrową, będą mogły przeprowadzić kontratak — podsumował. Na groźby Rosji odpowiedział także szef unijnej dyplomacji. —Unia Europejska powinna poważnie potraktować groźby prezydenta Rosji Władimira Putina, dotyczące możliwości użycia broni jądrowej w wojnie w Ukrainie — powiedział Josep Borrell w wywiadzie dla BBC. Według niego wojna osiągnęła "niebezpieczny moment". — To z pewnością niebezpieczny moment, ponieważ rosyjska armia jest osaczona, a odpowiedź Putina — grożenie użyciem broni jądrowej — jest bardzo złe — powiedział Borrell. Jego zdaniem, mimo iż siły Putina są wypierane z wielu terytoriów Ukrainy, należy nadal dążyć do "rozwiązania dyplomatycznego" tego kryzysu, które "zachowałoby suwerenność i integralność terytorialną Ukrainy". — W przeciwnym razie możemy zakończyć wojnę, ale nie będzie pokoju i będziemy mieć kolejną wojnę — podkreślił Borrell. — Kiedy ludzie mówią, że to nie blef, musisz traktować ich poważnie — zaznaczył szef dyplomacji UE,odnosząc się do orędzia Putina sprzed kilku dni, w którym rosyjski przywódca zapowiedział,że "w przypadku zagrożenia dla naszego państwa, naszej ziemi i narodu wykorzystamy wszystkie niezbędne środki do obrony. — To nie jest blef — mówił wówczas.


Automatika zareagovala na poruchu v ruskej JE odstavením reaktora

Moskva 30. januára (TASR) - Ete v priebehu dneka by sa mala obnovi prevádzka reaktora v ruskej jadrovej elektrárni Balakovskaja v Saratovskej oblasti, ... Moskva 30. januára (TASR) - Ete v priebehu dneka by sa mala obnovi prevádzka reaktora v ruskej jadrovej elektrárni Balakovskaja v Saratovskej oblasti, ku ktorého odstaveniu dolo automaticky po poruche v zariadení. Informoval o tom éfininier tejto jadrovej elektrárne.SkryVypnú reklamulánok pokrauje pod video reklamouSkryVypnú reklamulánok pokrauje pod video reklamou K automatickému odstaveniu reaktora dolo dnes v skorých ranných hodinách po poruche elektrického systému. Ani v samotnej elektrárni, ani v jej okolí nenamerali následne hodnoty rádioaktívneho iarenia, ktoré by prevyovali povolené hodnoty. Personálu, ani obyvatestvu v okolí nehrozí nebezpeenstvo. Na území Ruskej federácie je aktuálne v prevádzke 10 jadrových elektrární s asi tridsiatimi reaktormi pochádzajúcimi ete z éry Sovietskeho zväzu. 6 le juh


Orbán Viktor: Meg kell védeni a gazdaságot a fenyegető veszélyektől

Végre kell hajtani egy versenyképességi fordulatot, és 2020 után az 5 százalék fölötti növekedési tartományt kell elérni – mondta Orbán Viktor miniszterelnök a Magyar Kereskedelmi és Iparkamara gazdasági évadnyitóján. Matolcsy György arról beszélt, hogy versenyképességi fordulatra van szükség. A miniszterelnök azt mondta: a 2016-os év feljogosít arra, hogy gratuláljak a gazdasági szereplőknek. Az MKIK-ra szükség van, és a kamara az esély arra, hogy pártalapon ne lehessen sikeres gazdaságpolitikát csinálni – mondta Orbán Viktor. A gazdasághoz egységre és együttműködésre van szükség – tette hozzá. Ha csak annyit teszünk, és úgy folytatjuk, ahogy az elmúlt hat évben csináltuk, akkor nem fogunk előrelépni – mondta Orbán Viktor. Az olimpia kapcsán azt mondta, hogy nagy dolgok nélkül benne maradunk ebben a közepesen fejlett helyzetben. Arról is beszélt, hogy nem véletlenül gáncsolják Brüsszelből a paksi erőműépítést és a Budapest–Belgrád vasutat. Az, hogy most biztatóan állunk, az nem óvatosságra késztet, hanem arra, hogy újabb és újabb nagy dolgokról gondolkozzunk. A következő években is központban marad a munka fontossága – tette hozzá. A kormány kitart amellett, hogy a teljes foglalkoztatottságot kell megcélozni. Orbán Viktor arról is beszélt, hogy az elmúlt években jelentősen átalakították a magyar államadósság struktúráját, ami azt jelenti, hogy a külföldi kézben lévő államadósság is csökkent. A miniszterelnök azt is mondta, hogy külföldi devizában nem biztos, hogy érdemes állampapírt kibocsátani. A nemzeti bankrendszerről pedig azt mondta, hogy a 2009-es pénzügyi válság bebizonyította, hogy a külföldi bankok hazavitték a pénzüket. Éppen emiatt fontos egy nemzeti érdekkörben lévő pénzintézeti rendszer – tette hozzá. Orbán Viktor arról is beszélt, hogy az alacsony adószint nem tetszik a versenytársainknak, így az osztrákok különösen fenyegető hangot ütnek meg. Ha bármelyik országban beszüntetik a magyar munkavállalók lehetőségeit, akkor korlátozzuk a korlátlan külföldi tőkeáramlást az adott országból. Megvédjük a saját érdekeinket – tette hozzá. A kormányfő elmondta, sikerült elérni a segélyalapú rendszer helyett a munkaalapú rendszert. A kormányfő szerint teljességgel elképzelhetetlen, hogy munka helyett jövedelmet kapjanak az emberek. Ha olcsó energiát akarunk, arra csak az atomenergia lehet a megoldás – mondta Orbán Viktor. Kutatás-fejlesztésre 2020-ra a GDP 1,8 százalékát költheti az állam. Orbán Viktor arról is beszélt, hogy miközben versenyképesek akarunk lenni, Magyarországot föl kell értékelni. Ebben a dimenzióban kell értékelni a magyar lépéseket. Az etnikai homogenitást meg kell őrizni – mondta Orbán. A túl nagy keveredés bajjal jár – tette hozzá. Azt is mondta: közbiztonság és terror ügyében sem fogunk engedni, baj mindig történhet, de a fenyegetettség nem növekedhet. Szerinte a következő években a 3–5 százalékos sávban kell lennie a gazdasági növekedésnek, 2020 után pedig az 5 százalék fölötti növekedési tartományt kell elérni. Azt is mondta: azon a pályán kell maradni, ahol vagyunk. Percről percre Végre kell hajtani egy versenyképességi fordulatot – hangoztatta a kormányfő. Ehhez meg kell védeni a gazdaságot a fenyegető veszélyektől, amelyek például az adórendszert és a munkahelyteremtő támogatásokat érik az EU részéről – mondta. Uniós források nélkül is megy Idén és jövőre 13-14 éve nem látott mértékben, 4 százalék felett nő várhatóan a magyar gazdaság, ez már benne van a kívánatos, 3-5 százalékos felzárkózási tartományban – mondta a nemzetgazdasági miniszter. Varga Mihály hozzátette, a tavalyi év 2 százalékos növekedéssel "érdekes év" volt, amikor az uniós támogatási időszakok között váltás zajlott, az ipar lényegében stagnált, az építőipar 15 százalékkal esett vissza, a mezőgazdaság és a szolgáltatói szektor húzta a növekedést. A miniszter szerint ekkor bebizonyosodott, hogy a magyar gazdaság uniós források felhasználása nélkül is képes legalább 2 százalékos növekedésre. Megjegyezte, egyre jobb az ország külső megítélése, és felidézte, hogy tavaly mindhárom nagy hitelminősítő befektetésre ajánlott kategóriába tette Magyarországot. Mérsékelni kell az adóelkerülést Matolcsy György jegybankelnök arról beszélt, hogy sikeresen egyensúlyba került a magyar gazdaság. Fenntarthatóvá vált a gazdaság, nemcsak egy fiskális és monetáris fordulat történt, hanem egy felzárkózási fordulat. A felzárkózás fenntarthatóságához viszont versenyképességi fordulatra van szükség, hogy a magyar gazdaság kikerüljön a közepesen fejlett országokra jellemző növekedési csapdából – mondta. Hozzátette, ehhez szükséges egyebek mellett a személyi jövedelemadó kulcsának csökkentése, amely munkahelyteremtésre, munkavállalásra és a tudástőke felhalmozására ösztönöz. Fontos az adóelkerülés további mérséklése, a hozzáadott érték arányának növelése az exportban, és a kutatás-fejlesztési kiadások növelése is – mondta. Matolcsy ismertetése szerint sikeres volt az államháztartási hiány csökkentése az elmúlt években. Az ország kikerült a túlzottdeficit-eljárásból, és sikerült elérni, hogy folyamatosan csökkenjen az államadósság ráta. Az MNB arra törekszik, hogy tartsa az inflációs célt, de ezzel egyidejűleg a pénzügyi stabilitást és a gazdasági növekedést is megőrizze. Matolcsy György elmondta, hogy célzott programokat hajtottak végre, ilyen volt a növekedési hitelprogram is. A fenntarthatóságot és a versenyképességet nevezte az egyensúly és a növekedés mellett a következő években a legfontosabb gazdasági célnak Parragh László, a Magyar Kereskedelmi és Iparkamara elnöke. Ehhez elengedhetetlennek nevezte a bérek növekedését, mert, mint fogalmazott, az alacsony munkabérek nem ösztönöznek a versenyképesség javítására.Szerinte alapvetően kedvező folyamatokat lehet látni a gazdaságban, valamennyi makrogazdasági mutató pozitív irányt tükröz.


Výhybka

Nemecko sa rozhodlo, e od roku 2022 rozíri zástup krajín, ktoré nevyuívajú energiu z jadra. Pritom ete vseptembri minulého roka konzervatívno-liberálny kabinet odsúhlasil predenie ivotnosti atómových elektrární do roku 2037, ím zásadne revidoval rozhodnutie predchádzajúcej vlády, ktorá atómové elektrárne chcela zatvori vroku 2025.ím sa dá vysvetli názorový prerod, ktorým vuplynulých mesiacoch prela nemecká kancelárka Angela Merkelová? Mono za ním nájs tri hlavné dôvody. Okrem katastrofy vo Fukuime je to najmä veobecný odpor Nemcov katómovej energii, ktorý sa odrazil vobrovskom neúspechu vládnych strán vkrajinských vobách. Parlamentné voby 2013sa blíia a Merkelová si uvedomuje, e jej koaliný partner liberáli sa vnich mono nedostane ani do Bundestagu. Ak sa chce udra pri moci, na obzore sa rtajú dve monosti: veká koalícia sSPD alebo koalícia so Zelenými. Týmto rozhodnutím zoberie vietor zplachiet oraz populárnejím Zeleným. i medzi Rýnom a Odrou vpriebehu jedenástich rokov dokáu nahradi jadro alternatívnymi zdrojmi energie, si nikto netrúfa odhadnú. Jedno je vak isté náklady na túto transformáciu budú nesmierne. Nemecké STOP atómovej energii bude ma obrovský dosah aj na okolité táty, ktoré doteraz energiu odtiato dováali a teraz ju budú vyváa. Otom, e energia zdraie, niet pochýb. Vkonenom dôsledku, podobne ako po ropnej kríze, vak môe takto vasne nastavená výhybka venergetike vetkých posunú dopredu.


V odstavenej jadrovej elektrárni v Nemecku zbúrajú dve chladiace vee

Demoláciu môu z diaky sledova aj diváci. BERLÍN. Dve chladiace vee v odstavenej jadrovej elektrárni Grafenrheinfeld v strednom Nemecku zbúrajú v piatok riadenými výbuchmi. Znienie oboch 143 metrov vysokých veí s priemerom základne pribline 105 metrov a priemerom vrcholu pribline 64 metrov je plánované niekoko sekúnd po sebe. Demoláciu môu z diaky sledova aj diváci, ktorí sa rozmiestnia pozd rieky Mohan a na poliach a lúkach mimo ochrannej zóny výbuchu, píe DPA. Pred samotnou demoláciou sa ozve výbuch na odstraenie vtákov v blízkosti veí. Projektový manaér závodu v Grafenrheinfelde Matthias Aron uviedol, e celý proces potrvá 30 sekúnd. Náklady poda neho predstavujú nieo cez 3,3 milióna eur. Ide o historicky druhú demoláciu chladiacich veí vyradenej nemeckej jadrovej elektrárne. V máji 2020 zdemolovali dve vee jadrovej elektrárne Philippsburg. Jadrovú elektráre Grafenrheinfeld uviedli do prevádzky v roku 1981. Odstavená bola v roku 2015, jej demontá sa zaala v roku 2018. Poda vedúceho projektu Arona potrvá pravdepodobne alích 10 rokov. Nemecko bolo poda DPA v marci 2011 natoko znepokojené jadrovou katastrofou v japonskej Fukuime, e vtedajia kancelárka Angela Merkelová oznámila postupné ukonenie vyuívania jadrovej energie v krajine. Do leta 2011 odstavili osem starích jadrových elektrární. Po iestich desaroiach vyuívania jadrovej energie v Nemecku boli v apríli 2023 odstavené posledné tri jadrové elektrárne. Ich demontá a vypratanie vak potrvá niekoko rokov, dodáva DPA.


Irán elleni szankciókra készül az EU

Mivel Irán továbbra is folytatja az atomprogramját, az Európai Unió olajembergót fog bevezetni az ország ellen. Az EU-s külügyminiszterek jövő hétfőn tanácskoznak majd a részletekről. Törökország közben inkább a tárgyalásokat szorgalmazza. Kövesse az Indexet Facebookon is! Kapcsolódók (4) Az Irán elleni olajembargóról, valamint az iráni központi bank elleni korlátozó intézkedésekről döntenek a jövő hétfőn Brüsszelben az EU-országok külügyminiszterei – közölte csütörtökön egy név nélkül nyilatkozó uniós diplomata. Elmondása szerint egyelőre nincs végleges egyetértés abban, hogy az olajembargóval kapcsolatban hány hónapos átmeneti időszakot írjanak elő a döntés életbe léptetése előtt. Franciaország eredetileg azt javasolta, hogy ez csak egy hónap legyen, a gazdaságilag nagy mértékben az iráni olajszállításoktól függő Görögország viszont egy évet szeretett volna kikötni. Az is elképzelhető, hogy végül hat hónapban állapodnak meg. Az olajembargó uniós vélemények szerintnagyon érzékenyen érintené Iránt, amely dacol a nemzetközi közösséggel, és nem hajlandó nemzetközi felügyelet alá helyezni a nukleáris programját. Teheránban tagadják azokat a gyanúkat, hogy az iráni program nem békés célokat, hanem atomfegyver előállításátcélozza. Az átmeneti időszakra azért lesz szükség, mert az uniós országoknak fel kell készülniük az embargó miatt kieső iráni kőolaj pótlására. Ez a legkézenfekvőbb módon Szaúd-Arábiától várható – mondta egy uniós diplomata. Az illető nem tagadta azonban, hogy az embargó miatt így is fel fog menni a kőolaj világpiaci ára. Irán várhatóan úgy próbálja majd meg csökkenteni az olajembargó hatását, hogy Japánnak, Dél-Koreának, Indiának, illetve Kínának ad el több kőolajat. Az embargós döntésről készülő EU-tervezetben várhatóan felülvizsgálati záradék is helyet kap, vagyis az unió elállhat az embargótól, ha Iránnal megállapodás születne a nukleáris programot illetően. A másik várható döntés az iráni központi bank Európában elérhető javainak zárolására, a bankkal való ügyletek megtiltására vonatkozik majd. Ebben az ügyben a tervek szerint csak a humanitárius célú pénzügyi tranzakciók lebonyolítása, illetve a már korábban megkötött ügyletek realizálása lehet kivétel. Törökország a tárgyalások felújítását szorgalmazza Törökország szorgalmazta csütörtökön az iráni atomprogramról folytatott nemzetközi tárgyalások azonnali felújítását. Törökország kész otthont adni az Irán és az ENSZ Biztonsági Tanácsának öt állandó tagja, valamint Németország közötti tárgyalásoknak, vagy bármilyen más módon hozzájárulni a megbeszélések folytatásához – mondta Ahmet Davutoglu török külügyminiszter iráni hivatali partnerével, Ali Akbar Szálehivel közös sajtótájékoztatóján Ankarában. A lényeg, hogy haladéktalanul megkezdődjenek a tárgyalások, és csökkenjen a feszültség – hangsúlyozta. Iráni tisztségviselők korábban azt mondták, hogy szívesen vennék, ha Törökországban rendeznék meg a tárgyalásoknak. Franciaország szerint Irán nem akar tárgyalni Közben Párizsban Alain Juppé francia külügyminiszter azt nyilatkozta, hogy úgy tűnik, hogy Irán nem hajlandó tárgyalni, ezért a következő lépés a szankciók szigorítása lehet. A francia diplomácia irányítója kijelentette, hogy reméli, az EU-tagállamok külügyminiszterei hétfőn Brüsszelben megállapodnak az iráni olajkivitelt sújtó embargóról és az iráni központi bank forrásainak befagyasztásáról. Hírek szerint több EU-tagállam vonakodik egy Irán elleni olajembargó bevezetésétől. Egyrészt a fennálló élő szerződéseket féltik, másrészt attól tartanak, hogy az embargó következtében nagyon megnőhetnek az olajárak, ami kiszámíthatatlan következményekkel járhat, főleg az olyan, gazdasági problémákkal szembesülő országokban, mint Görögország. Kövesse az Indexet Facebookon is!


Švýcaři jaderné elektrárny nevypnou, návrh zelených v referendu odmítli

Obyvatelé Švýcarska ve všelidovém hlasování odmítli iniciativu zelených, kteří chtěli zkrátit životnost pěti jaderných elektráren v zemi na nejvýše 45 let a zároveň zakázat výstavbu nových. Pokud by voliči návrh v referendu schválili, museli by se tři z celkových pěti elektráren zavřít už příští rok, čtvrtá v roce 2024 a poslední v roce 2029. Uvedená pětice momentálně vyrábí skoro polovinu švýcarské elektřiny.Ke schválení iniciativy, kterou kromě Švýcarské strany zelených a části levice podporovala také různá ekologická hnutí, byla podle švýcarských zákonů o referendu nutná nejen většina všech hlasujících voličů (Volksmehr), ale i schválení „kantonální většinou“ (Ständemehr), přičemž z 26 kantonů má 20 celý hlas a šest disponuje hlasem polovičním.Krátce po poledni bylo jasné, že iniciativu odmítli lidé v 11 kantonech a v jednom bývalém „polokantonu“, a iniciativa tak již nemůže získat „kantonální většinu“. Podle předběžných výsledků návrh navíc odmítla většina všech hlasujících, zřejmě až 55 procent. Průzkumy před referendem přitom předpovídaly velmi těsný výsledek.Stejně jako u mnoha jiných referend se projevily i rozdílné názory obyvatel různých částí země. Zatímco ve frankofonních kantonech na západě iniciativa uspěla, v německojazyčných ztroskotala. V kantonu Schwyz v centru Švýcarska se proti návrhu vyslovilo dokonce 68 procent voličů, největší podporu naopak získal podle předběžných výsledku v kantonu Ženeva, kde ho podpořilo 58 procent hlasujících.Švýcarští zelení referendum prosazovali od zničení japonské jaderné elektrárny Fukušima vlnou cunami v březnu 2011 s argumentem, že stárnoucí elektrárny přestávají být bezpečné.Konec přirozené životnostiV reakci na Fukušimu švýcarské úřady ohlásily záměr jaderné elektrárny postupně odstavit. Vláda a průmysl argumentují, že rychlý odchod od jádra by mohl zvýšit závislost na fosilních palivech a také způsobit výpadky.Vláda má plán odstavit jaderné elektrárny „na konci jejich přirozené životnosti“. To je však pro odpůrce jaderné energie příliš vágní pojem, umožňující provozovat reaktory teoreticky donekonečna.Zelení proto před čtyřmi lety začali se sběrem 100 tisíc podpisů, což je podmínka pro uspořádání lidového hlasování na celostátní úrovni.Nejstarší jaderné elektrárny na světěV hustě osídleném 8milionovém Švýcarsku není žádná z pěti stávajících jaderných elektráren vzdálena více než než 70 kilometrů od městských center. Vzhledem ke znepokojení veřejnosti nebyla v zemi nová jaderná elektrárna postavena od roku 1984.Švýcarsko má od uzavření elektrárny v britském Oldbury nejstarší jaderné elektrárny na světě. Beznau I začala dodávat elektřinu do sítě již v roce 1969, Beznau II a Mühleberg v roce 1972. O sedm let později následoval Gösgen a v 80. letech se přidala poslední elektrárna Leibstadt.Současná vláda už oznámila, že se chystá příští rok předložit voličům v referendu návrh na postupné utlumování činnosti všech jaderných elektráren v zemi. Poslední z nich by se podle něj měla uzavřít v roce 2050.


Rusko spolupracuje s USA a Kanadou pri ochrane jadrových objektov

Rusko zintenzívnilo spoluprácu so Spojenými tátmi a Kanadou v úsilí o ochranu svojich jadrových zariadení pred teroristickými útokmi. MOSKVA. Informovali o tom noviny Kommersant. Trojica krajín bude monitorova takéto zariadenia z protiteroristického výcvikového centra Abramovo, 400 kilometrov východne od Moskvy, píe Kommersant s odvolaním sa na ministerstvo obrany.SkryVypnú reklamulánok pokrauje pod video reklamouSkryVypnú reklamulánok pokrauje pod video reklamou Centrum bude vyuívané na kolenie pracovníkov ministerstva obrany v oblasti bezpenostných taktík a opatrení. "Svet je dnes konfrontovaný s novými hrozbami," povedal pre denník vedec Vladimir Orlov. "Medzinárodné teroristické organizácie sa zaínajú viac zaujíma o zadováenie si jadrových zbraní alebo útoky proti jadrovým zariadeniam." Centrum v Abramove je súasou novej spolupráce medzi Ruskom a USA. Bude tie monitorova transport jadrových materiálov v rámci ruského územia. Výstavbu strediska navrhol americký národný úrad pre jadrovú bezpenos (NNSA). as nákladov budú plati USA a Kanada. Zdroj: DPA


Problemy w elektrowniach atomowych we Francji. 2 mln ludzi otrzymają tabletki z jodem

Wśród osób mieszkających w pobliżu 19 francuskich elektrowni atomowych - to ok. 2,2 mln ludzi - będą dystrybuowane tabletki z jodem. Ma to związek z awariami wykrytymi w niektórych z zakładów. Rząd już wcześniej powiększył strefy bezpieczeństwa wokół wszystkich elektrowni - informuje portal thelocal.fr. Urząd ds. bezpieczeństwa jądrowego ASN ogłosił w czerwcu powiększenie strefy bezpieczeństwa wokół każdej zelektrowniz 10 do 20 km. Na dotychczas objętym strefą obszarze przepisano pigułki około 375 tys. gospodarstw domowych. Teraz będzie ich znacznie więcej. Mieszkańcy otrzymają w najbliższych dniach recepty uprawniające do odbioru tabletek jodu w aptekach. Dostaną również pisma z informacją o tym, co zrobić w razie awarii jądrowej. Przedsiębiorstwo Électricité de France, dostarczające energię elektryczną, ogłosiło, że rozpoznało problemy produkcyjne w sześciu aktywnych reaktorach jądrowych weFrancji. Nadal jednak uważa się je za "zdatne do użytku". Problemy wystąpiły w reaktorach w Blayais, Bugey, Fessenheim, Dampierre-en-Burly i Paluel. Z kolei reaktor jądrowy w palenisku Flamanville w Normandii musiał zostać wyłączony z powodu wykrycia śladów korozji w systemach rezerwowych. Francja pobiera większość swojej energii elektrycznej z generatorów jądrowych. Jest to najbardziej zależny od energii jądrowej kraj na świecie, choć zobowiązał się do ograniczenia uzależnienia od energii jądrowej, głównie poprzezwyłączenie najstarszych reaktorów- czytamy na stronie thelocal.fr. Źródło:thelocal.fr (pmd)


Irán súhlasil s poiadavkou. aby obohatený urán dodával Rusku

Islamabad 24. decembra (TASR) - Irán súhlasil s tým, abyobohatený urán z jadrovej elektrárne Buíri dodával Rusku. Poasnávtevy Pakistanu to dnes ... Islamabad 24. decembra (TASR) - Irán súhlasil s tým, aby obohatený urán z jadrovej elektrárne Buíri dodával Rusku. Poas návtevy Pakistanu to dnes potvrdil iránsky prezident Muhammad Chatámí. Irán buduje jadrové zariadenie v Buíri napriek výhradám USA s ruskou pomocou. Rusko si údajne pre dokonenie zariadenia stanovilo podmienku, aby mu Teherán dodával obohatený urán, ktorý by inak bolo moné poui na výrobu jadrových zbraní.SkryVypnú reklamulánok pokrauje pod video reklamouSkryVypnú reklamulánok pokrauje pod video reklamou Minister jadrovej energetiky Ruskej federácie Alexander Rumjancev je v týchto doch na návteve Iránu. Úelom jeho cesty je prerokova spoluprácu na poli atómovej energie a podpísa dohodu o spracovaní vyhoretého jadrového paliva z budovanej iránskej elektrárne. Rusko-iránsku spoluprácu v oblasti jadrovej energetiky ostro kritizujú USA. Spojené táty dôrazne naliehajú na Rusko, aby odstúpilo od projektu, kee poda Washingtonu by to mohlo napomôc údajnému iránskemu programu vývoja jadrových zbraní. Ruská strana namieta, e zmluvy sú dostatonou zárukou proti íreniu jadrových zbraní. Buírsky kontrakt má hodnotu 800 miliónov dolárov a Rusi zvaujú plány na výstavbu aj alích reaktorov v Iráne, zatia bez uzatvorenia konkrétnych dohôd. 4 vr


ína zaala výstavbu novej jadrovej elektrárne

Krajina v októbri zruila stavebné moratórium po havárii vo Fukuime. Na nové zariadenie minie 370 miliónov eur. PEKING. ína zaala stava novú jadrovú elektráre. Po jadrovej havárii v japonskej Fukuime vyhlásil toti Peking stavebné moratórium, ktoré odvolal vlani v októbri. ínska tátna tlaová agentúra Sinchua oznámila, e elektráre v ung-chengu, pobrenom meste vo východnej provincii an-tung, bude ma moderné bezpenostné opatrenia, ktoré vyvinuli ínski vedci.SkryVypnú reklamulánok pokrauje pod video reklamouSkryVypnú reklamulánok pokrauje pod video reklamou Jej výstavba vyjde na tri miliardy jüanov (370 miliónov eur). ína je najväím svetovým spotrebiteom energie a atómová energia je kúovým prvkom v jej oficiálnych snahách obmedzi nárast dopytu po klasických palivách, pripomína agentúra AP. Peking po niivom zemetrasení a cunami v Japonsku v roku 2011, ktoré zniili elektráre Fukuima, zastavil schvaovanie nových atómových elektrární, aby uskutonil bezpenostné kontroly. Zákaz zruil a v októbri.


Amiről Trump azt mondja, hogy az övé nagyobb, az nincs is

Kövesse az Indexet Facebookon is! Donald Trump Kim Dzsongunnak küldött twitteresfigyelmeztetéseóta tudjuk, hogy az ő nukleáris gombja nagyobb, mint az észak-koreai diktátoré. És működik is. De tényleg van piros gombja, már azon az egyen kívül, amelyikkelkólát hozat bea sokat látott ovális irodába? Focilabda és süti Mivel a bolygó, de legalábbis az emberiség léte múlik rajta, az atomrakétákat elindító protokoll kicsit bonyolultabb, mint megnyomni egy asztalba vagy speckó bőröndbe applikált gombot. Épp ezért a dolog nem is így néz ki. Addig stimmel, hogyvan egy bőrönd, ebben lehetne épp piros gomb is az atomarzenál aktiválására. A Zero Halliburton márkájú, fekete bőrbevonatú acéltáska mindig az elnök közelében van, az őrség egy tagja cipelimagához bilincselve. Bárhol is járjon az Egyesült Államok elnöke, ez az antennával ellátott,futballlabdánakbecézett bőrönd biztosítja az összeköttetést a Pentagonban lévő parancsnoki központtal, amely fogadja az elnök utasítását. Ezenkívül benne van a Fekete Könyv a javaslatokkal a támadási opciókra, utasításokkal, mi a teendő a nukleáris támadás megindítása után. Gomb a rakétaindításhoz nincs benne. De a bőrönd még kevés az atomháború elindításához. Az elnöknél van a sütinek becézett plasztikkártya, rajta a titkos kóddal, amellyel azonosíthatja magát, nehogy valami illetéktelen dörmögje trumposan bele a telefonba, hogy „Nuke them, now!” Veszett már el a bőrönd is, párszor a süti is, de egyikből sem lett baj. A pár havonta megújítandó sütit Jimmy Carter például a zakójában felejtette, amikor a Fehér Ház mosodájába küldte tisztításra, hagyta el hosszabb időre Bill Clinton is, de összezárt szájjal hallgatott róla. Valójában ebben nem volt túl nagy kockázat: ha illetéktelen kezekbe került volna, akkor az kevés, mert nincs ott a bőrönd. De ha minden ugyanabba az illetéktelen kézbe kerülne, akkor is van egy trükk: a sütin több, kódnak látszó számsor is van, de azt csak az elnök tudja, melyiket kell bemondania. Viszont az elvesztett süti nem jelentette azt, hogy az Egyesült Államok a válaszcsapás lehetősége nélkül állt egy esetleges támadás előtt: a sütit ugyanis az alelnök is megkapja, kicsi az esélye, hogy ő is pont a mosodába küldi. A kubai válság hozta a bőröndöt Az Egyesült Államok elnöke közelében 1962 óta van az utasítás kiadását lehetővé tevő mobil rendszer, mert akkor tűnt reálisnak, hogy az Egyesült Államokat elérheti atomtölteteivel a Szovjetunió. Nyikita Hruscsov azonban elállt attól, hogy a szocialista blokkba megtért Kubába atomrakétát telepítsen – cserébe az Egyesült Államok visszavonta Törökországba és Olaszországba telepített rakétáit –, így a III. világháború veszélyét sikerült elhárítani. Porszem azért kis híján csúszott a gépezetbe, ami viszont arra példa, hogy messze nem a bőröndön és a sütin múlik a dolog, akár amerikai, akár szovjet - vagy a hidegháború vége után orosz - oldalon, hiszen ez utóbbinak is megvolt a speciális összeköttetése az elnök és a parancsnokság között, igaz, jó húsz évvel később, mint az amerikaiaknak. Először a kubai válság alatt győzött a józan ész, igaz, ehhez inkább indulatos kiabálás, mint szabatos protokoll kellett: 1962 szeptemberében nukleáris töltettel indult útnak négy szovjet tengeralattjáró, amelynek parancsnoka nem kapott egyértelmű utasítást arra, mikor vesse be a rakétákat. Folyamatos összeköttetés híján kis túlzással állítható, hogy erre szabad kezet kapott. Mire a Karib-tengerreértek, már rég kitört a válság, amiről ők a mélyben semmit sem tudhattak, viszont azt látták, hogy a visszariasztásukra az amerikaiak bombákat vetettek be. A parancsnok már kiadta volna az utasítást a rakéta kilövésére, ebbe azonban a protokollt felrúgva beavatkozott a másodtiszt. Állítólag verekedésig, de legalábbis kiabálásig ment a dolog, míg végül Vaszilij Arhipov meggyőzte felettesét, hogy ez elhamarkodott döntés volna. Feljöttek a felszínre, ahol amerikai rombolók álltak és végül a visszafordulás mellett döntöttek – ami lényegében egybevágott a Hruscsov és Kennedy közötti egyezséggel is. 1967-ben viszont az amerikaiak hitték, hogy a szovjetek támadást indítottak, mivel hirtelen több amerikai műhold is becsődölt, ami egy kozmikus atomrobbantás következménye is lehetett. (Betiltásukig csináltak ilyet mindketten, és sokattanultunkbelőle.) Mégsem indultak el a rakéták, mert időbenbeavatkozotta néhány évvel korábban felállított NORAD, amely a kozmikus időjárást figyelte: közölték, hogy napkitörés okozta mágneses vihar miatt némultak el a műholdak. 1983-ban megint a szovjeteken volt a sor, hogy tévedésből majdnem háborút indítsanak: ekkor a szovjet Rakétatámadást Jelző Rendszer (SZPRN) jelezte, hogy az Egyesült Államok rakétát indított a Szovjetunió felé.Szerencsére a Moszkvától száz kilométerre fekvő, a jeleket fogadó központ ügyeletes tisztje, Sztanyiszlav Petrovgyanúsnak találta, hogy csupán egyetlen pontról és csak néhány rakéta indult útnak a műhold jelzése szerint, ezért a riasztást az alezredes tévesnek minősítette. Ezt a jelzést továbbította a központba, így a megnyugtató információ jutott a Kremlbe is. Később kiderült, hogy a műholdat csupán a magaslégköri felhőkön megcsillanó napfény tévesztette meg. Aszerencsés kimenetelű incidens csak 1991 után került nyilvánosságra utána viszont atavaly elhunyt Petrov több külföldi kitüntetést vehetett át a békét jelentő józan döntéséért. A jó viszonyon múlt a válaszcsapás Azért maradt az oroszoknak a posztszovjet időszakra is egyesetük, amikor a néhai Borisz Jelcin a bőröndhöz kapott. Megint nem azon múlt a világbéke, hogy megvan-e az összeköttetés vagy esetleg illetéktelen kezekbe került az elnökcsemodanja: 1995-ben norvég-amerikai együttműködésben indítottak útnak egy rakétát a norvég űrközpontból, Andøya szigetéről. Az amerikaiak Trident ballisztikus rakétájára hasonlított és Oroszország felé tartott, néhány perce volt csak Jelcinnek arra, hogy döntsön az ellencsapásról. Valójában a kanadai gyártmányú Black Brant XII-es típusú meteorológiai rakéta jeleit látták, amelyet az északi fény vizsgálatára küldtek fel. Az orosz elhárítórendszer technikailag jól vizsgázott: időben észrevette a kilövést és még időben jelzést adott arról is, hogy a rakéta egy idő után távolodni kezdett az orosz területektől, hogy végül a Spitzbergák közelében csapódjon be. Annál rosszabbul vizsgázott az orosz bürokrácia, és ennek megint nem volt köze a bőröndhöz: a január 25-i kilövés tervéről decemberben és január elején is értesítették a norvégok az orosz külügyminisztériumot, ahonnan viszont valamiért nem ment tovább az információ a Kremlbe. Jelcin kivárásán múlt, hogy a félreértésből nem lett tragédia. Ehhez persze az is kellett, hogy Oroszország és a Nyugat között akkor alapvetően jó volt a viszony, ami nem mondható el a jelenlegi helyzetről. (Borítókép: Chip Somodevilla / Getty Images Hungary) 5 könyvTöbb mint 600 meghökkentő, érdekes és tanulságos történet! Kövesse az Indexet Facebookon is!


USA a Juná Kórea uskutonia v marci veké vojenské cvienia

Soul 17. februára (TASR) - Armáda USA dnes oznámila, e budúcimesiac uskutoní spolu s juhokórejskými oddielmi dve vojenskécvienia. Kadoroné manévre ... Soul 17. februára (TASR) - Armáda USA dnes oznámila, e budúci mesiac uskutoní spolu s juhokórejskými oddielmi dve vojenské cvienia. Kadoroné manévre vak poda nej nesúvisia s krízou okolo severokórejského jadrového programu.SkryVypnú reklamulánok pokrauje pod video reklamouSkryVypnú reklamulánok pokrauje pod video reklamou Spoloné cvienia sú orientované na obranu a ich cieom je zlepi schopnos americko-juhokórejských síl bráni Junú Kóreu pred "vonkajou agresiou", uviedlo americké vojenské velenie v Soule. Zúastnia sa na nich prísluníci vetkých zloiek, vrátane prieskumných a osobitných jednotiek. O manévroch informovali aj Severnú Kóreu. Tá zatia na plánované manévre nereagovala, no v minulosti ich zvyajne odsudzovala ako prípravu na vpád. Jedno z cviení sa koná od roku 1961, druhé od roku 1994. USA, ktoré majú v Junej Kórei 37.000 vojakov, a ich spojenci vyzvali po vypuknutí novej krízy KDR, aby sa vzdala svojich nukleárnych plánov. Pchjongjang obvinil Washington z prípravy preventívneho útoku na komunistickú krajinu. Japonsko v reakcii na rastúce napätie v súvislosti s podozrivým jadrovým zbrojným programom KDR rozhodlo, e v budúcom roku zane spolu so Spojenými tátmi skúky zostrelenia balistických striel. Informoval o tom dnes denník Nihon Keizai imbun v ase, ke to vyzerá, e Pchjongjang obnoví raketové testy. Japonsko a USA spolone preverovali monosti vybudovania protiraketového títu zameraného na ochranu amerických jednotiek v Ázii a ich spojencov. Doposia vak nevykonali skúky zachytenia prilietajúcich balistických striel. Tie by mali poda denníka prebieha na Havaji dva roky. Tokio a Washington zaali skúma technológiu pre takýto systém po tom, o KDR v auguste 1998 vypálila raketu ponad hlavný japonský ostrov Honú. Projekt vak nepostúpili do vývojovej fázy z obavy pred rozhnevaním íny. Peking sa postavil proti obrannému systému USA v regióne v znepokojení, e ho rozíria aj na ochranu Taiwanu.


Czarne żaby z Czarnobyla. Ekspresowa ewolucja w strefie wykluczenia

W latach 2017-2019 hiszpańscy naukowcy przebadali ponad 200 żab na różnych obszarach północnej Ukrainy, w tym z okolic elektrowni jądrowej w Czarnobylu. Skupili się na ubarwieniu skóry rzekotek wschodnich, które zazwyczaj jest jasnozielone. Badania zapoczątkowali po znalezieniu w czarnobylskiej zonie kilku osobników czarnych jak smoła. Według uczonych, zabarwienie skóry może działać jako mechanizm ochronny przed promieniowaniem jonizującym, a wyniki ich analiz sugerują, że żaby z okolic elektrowni, gdzie doszło do katastrofy, mogły przejść proces szybkiej ewolucji w odpowiedzi na promieniowanie. W latach 2017-2019 hiszpańscy naukowcy przebadali ponad 200 żab na różnych obszarach północnej Ukrainy, w tym z okolic elektrowni jądrowej w Czarnobylu. Skupili się na ubarwieniu skóry rzekotek wschodnich, które zazwyczaj jest jasnozielone. Badania zapoczątkowali po znalezieniu w czarnobylskiej zonie kilku osobników czarnych jak smoła. Według uczonych, zabarwienie skóry może działać jako mechanizm ochronny przed promieniowaniem jonizującym, a wyniki ich analiz sugerują, że żaby z okolic elektrowni, gdzie doszło do katastrofy, mogły przejść proces szybkiej ewolucji w odpowiedzi na promieniowanie.Zanieczyszczenie środowiska jest wszechobecne jednak jego długoterminowe konsekwencje ekologiczne nie zawsze są jasne i wciąż słabo zbadane. Tak jest chociażby w przypadku skażenia radioaktywnego po poważnej awarii w elektrowni jądrowej w Czarnobylu. Dotychczas przeprowadzono bardzo mało badań dotyczących ewolucji organizmów przewlekle narażonych na promieniowanie jonizujące, takie jak w Strefie Wykluczenia wokół Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej.Wypadek w czwartym reaktorze elektrowni jądrowej w Czarnobylu w 1986 roku spowodował największe w historii uwolnienie materiału radioaktywnego do środowiska. Wpływ ostrej ekspozycji na wysokie dawki promieniowania był dotkliwy dla środowiska. Jednak ponad trzy dekady po wypadku Czarnobyl stał się jednym z największych rezerwatów przyrody w Europie. Schronienie znajduje tu dziś zróżnicowana gama zagrożonych gatunków, w tym niedźwiedzie, wilki czy rysie.Promieniowanie jonizujące może uszkadzać materiał genetyczny organizmów żywych i generować niepożądane mutacje. Jednak jednym z najciekawszych tematów badawczych w czarnobylskiej zonie jest próba wykrycia, czy są tam gatunki, które przystosowały się do życia w takim środowisku. Podobnie jak w przypadku innych zanieczyszczeń, promieniowanie jonizujące może być bardzo silnym czynnikiem selektywnym, faworyzującym organizmy z mechanizmami zwiększającymi ich zdolności adaptacyjne na obszarach skażonych substancjami promieniotwórczymi.Germán Orizaola z Uniwersytetu w Oviedo i Pablo Burraco z Estación Biológica de Doñana przyjechali do Czarnobyla w 2016 roku. Znaleźli wówczas w pobliżu uszkodzonego reaktora jądrowego kilka rzekotek wschodnich (Hyla orientalis) o niezwykłym czarnym zabarwieniu. Gatunek zwykle ma jasnozielone ubarwienie grzbietu, chociaż czasami można znaleźć ciemniejsze osobniki.Czarne żaby skłoniły uczonych do zbadania roli zabarwienia skóry wśród żab z czarnobylskiej zony. W latach 2017-2019 szczegółowo zbadali ubarwienie rzekotki na różnych obszarach północnej Ukrainy. Miejsca te były rozmieszczone wzdłuż czarnobylskie zony, gdzie występują różne poziomy skażenia radioaktywnego. Obejmowały one jedne z najbardziej radioaktywnych obszarów na planecie, ale także miejsca poza strefą wykluczenia, z nikłymi poziomami promieniowania, używanymi w tym badaniu jako próba kontrolna.W ciągu tych trzech lat Orizaola i Burraco przeanalizowali ubarwienie skóry ponad 200 samców rzekotek wschodnich. Oprócz koloru skóry sprawdzili także dawkę promieniowania i stres oksydacyjny, którego doświadczył płazy. Okazało się, że niemal wszystkie żaby schwytane poza obszarem chronionym były jasnozielone - to typowy kolor dla tego gatunku. Jednak osobniki zebrane w strefie wykluczenia były znacznie ciemniejsze, niektóre z nich nawet czarne.Po dokładniejszych analizach, które ukazały się na łamach pisma "Evolutionary Applications" (DOI: 10.1111/eva.13476) wyszło, że ciemne ubarwienie jest typowe dla żab schwytanych w najbardziej skażonych obszarach w czasie wypadku. Zabarwienie nie było skorelowane z poziomami promieniowania, jakiego doświadczają płazy obecnie i które badacze zmierzyli u wszystkich osobników.Badacze od początku podejrzewali, że do ciemnego ubarwienia skóry przyczyniło się narażenie na wysokie dawki promieniowania jonizującego. Wiadomo, że ciemne zabarwienie chroni przed różnymi źródłami promieniowania i u wielu organizmów odpowiada za to melanina. Barwnik ten odpowiada za kolor skóry czy oczu, u ludzi włosów, a u zwierząt futra. Ale melanina może też redukować negatywne skutki promieniowania ultrafioletowego.Jednak to nie wszystko. Melanina może również chronić przed promieniowaniem jonizującym, jak wykazano to w przypadku grzybów. W badaniach sprzed dwóch lat ustalono, że grzyby znalezione w zniszczonym reaktorze jądrowym w elektrowni w Czarnobylu wykorzystują melaninę do pochłaniania promieniowania i przekształcania je w energię chemiczną potrzebną im do wzrostu, być może w podobny sposób, jak rośliny wykorzystują zielony pigment chlorofil do uzyskania energii z fotosyntezy (więcej na ten temat w tekście:Grzyby z reaktora w Czarnobylu można wykorzystać jako osłonę przed promieniowaniem w kosmosie).Melanina pochłania i rozprasza część energii promieniowania. Ponadto może usuwać i neutralizować zjonizowane cząsteczki wewnątrz komórki, takie jak reaktywne formy tlenu. Działania te zmniejszają prawdopodobieństwo, że w organizmach narażonych na promieniowanie uszkodzeniu ulegną komórki i zwiększą szanse na przeżycie tych organizmów.Pigmentacja melaniny została zaproponowana jako mechanizm buforujący przed promieniowaniem jonizującym. Wyniki badań sugerują, że narażenie na wysokie poziomy promieniowania jonizującego, najprawdopodobniej następującego w czasie wypadku i krótko po nim, mogło spowodować ciemniejsze ubarwienie rzekotki wschodniej z czarnobylskiej zony. Jednak naukowcy podkreślają, że potrzebne są dalsze badania, aby określić podstawowe mechanizmy i ewolucyjne konsekwencje znalezionych tu wzorców.Jak przyznali badacze na łamach "The Conversation", wyniki ich analiz sugerują, że żaby z Czarnobyla mogły przejść proces szybkiej ewolucji w odpowiedzi na promieniowanie jonizujące. W tym scenariuszu żaby, które w momencie awarii elektrowni miały ciemniejsze ubarwienie, co normalnie stanowi mniejszość w ich populacjach, zostały ochronione działaniem melaniny.Osobniki te lepiej poradziły sobie z promieniowaniem i dalej się rozmnażały. Od katastrofy minęło już ponad 30 lat. W tym czasie ciemniejsze osobniki dochowały się kilkunastu pokoleń, a klasyczny, choć bardzo szybki proces selekcji naturalnej może wyjaśniać, dlaczego ciemne żaby są obecnie dominującym typem gatunku w czarnobylskiej zonie.Badanie czarnych żab z Czarnobyla stanowi pierwszy krok do lepszego zrozumienia ochronnej roli melaniny w środowiskach dotkniętych skażeniem radioaktywnym. Ponadto otwiera drzwi do obiecujących zastosowań w tak różnych dziedzinach, jak gospodarka odpadami jądrowymi czy eksploracja kosmosu."Mamy nadzieję, że wojna na Ukrainie wkrótce się skończy, a międzynarodowa społeczność naukowa będzie mogła powrócić, by wraz z naszymi ukraińskimi kolegami studiować fascynujące procesy ewolucyjne w Czarnobylu" – napisali naukowcy.Autor: DziennikNaukowy.pl


Japonský súd nariadil okamité vypnutie jadrového reaktora pre bezpenostné problémy

Reaktor v Takahame bol len nedávno uvedený do prevádzky. TOKIO. Okresný súd v japonskom meste Ócu nariadil v stredu prevádzkovateovi jadrovej elektrárne Takahama na západe ostrova Honu, aby okamite pozastavil innos iba nedávno spusteného reaktora . 3. Ako dôvod uviedol bezpenostné problémy. Informovala o tom agentúra DPA s odvolaním sa na miestne médiá. Zmienený jadrový reaktor, vyuívajúci palivo na báze plutónia, retartovala koncom januára spolonos Kansai Electric Power (KEPCO). Ilo pritom o prvý reaktor tohto typu, ktorý obnovil innos po jadrovej havárii v elektrárni Fukuima z roku 2011. Súdny príkaz nariadil spolonosti okrem okamitého pozastavenia innosti reaktoru . 3 aj nespustenie reaktora . 4. Ten elektráre Takahama retartovala na konci februára, avak o tri dni neskôr ho odstavila pre problémy s generátorom. Od niivého zemetrasenia s následnými vlnami cunami v roku 2011, ktoré vyústilo do roztavenia jadra v reaktore atómovej elektrárne Fukuima Daii, sa do svojich domovov v jej okolí stále nemôe vráti asi 100-tisíc obyvateov. Práce na likvidácii znienej jadrovej elektrárne potrvajú niekoko desaroí. Japonská vláda sa usiluje spolonostiam vyrábajúcim energiu pomôc a nalieha, aby sa do prevádzky opä uviedol o najväí poet reaktorov, ktoré sú povaované za bezpené. Mimo prevádzky zostáva ete stále 40 reaktorov, ktoré akajú na bezpenostné kontroly.


Opice z Fukuimy majú abnormálnu krv

Opice ijúci v blízkosti pokodenej japonskej jadrovej elektrárne Fukuima majú zmenenú krv. Uviedli to vo svojej novej túdii vedci, ktorí túto skutonos spájajú s haváriou elektrárne z roku 2011, ktorú spôsobilo silné zemetrasenie a o chvíu neskôr silná vlna cunami. Vtúdii sa píe, e umakakov ervenolícich zoblasti Fukuima bola zistená nízka hladina bielych a ervených krviniek a nízka hladina hemoglobínu, o poda expertov môe zvyova náchylnos kinfekným chorobám. Opice mali vtele aj rádioaktívne cézium. Kritici túdie vak vyhlasujú, e súvislos medzi abnormálnymi krvnými testami a vystavením spomínaných divoko ijúcich opíc radiácii nie je vtúdii patrine preukázaná. Vedci pri svojom výskume porovnávali 61opíc ijúcich 70kilometrov od jadrovej elektrárne Fukuima a 31opíc zpolostrova imokita vzdialeného viac ako 400kilometrov od Fukuimy. Fukuimské makaky mali nízke hodnoty krvného obrazu a tie sa vich tele vyskytovalo cézium, o dali výskumníci do súvislosti so zvýeným výskytom cézia vpôde vich oblasti. Pri opiciach zo imokity nebolo cézium zaznamenané. Profesor inii Hajama uviedol, e poas japonskej zimy, ke býva krajina pod snehom, sa makaky ivia púikmi a kôrou stromov. Práve vnich sa vraj cézium hromadí. Najniiu hladinu bielych krviniek a najvyiu koncentráciu cézia mali poda túdie vtele nedospelé opice. To naznauje, e mladé opice môu by zranitenejie vprípade zamorenia radiáciou. Kjadrovej havárii vJaponsku dolo po zemetrasení so silou 9,0magnitúdy a cunami vTóhoku da 11.marca 2011.Toto pobrené zemetrasenie vblízkosti ostrova Honú prinieslo vekú cunami, pred ktorou bolo varovaných viac ako 20krajín. Zemetrasenie samo osebe vyvolalo vypnutie troch zo iestich aktívnych reaktorov vjadrovej elektrárni Fukuima 1.Elektráre sa skladala zo iestich samostatných varných reaktorov, ktoré patria spolonosti Tokyo Electric Power Company (TEPCO). Následné cunami pokodila pripojenie kdistribunej sústave a zaplavila stanice so zálonými dieselovými generátormi, o spôsobilo výpadok elektrického prúdu. Následné neochladzovanie viedlo kvýbuchu a iastonému zrúteniu budov reaktorov vo Fukuime 1.Spôsobilo aj problémy na vetkých iestich blokoch reaktorov a napokon viedlo kvýbuchu vsklade vyhoreného paliva.


Jak Obama podarował Trumpowi nuklearną zabawkę

Zasady użycia broni jądrowej, które wprowadził Barack Obama, dopuszczają praktycznie niekontrolowane jej użycie przez prezydenta Stanów Zjednoczonych. Problem polega na tym, że nieprzewidywalny Donald Trump zechce kiedyś z tych uprawnień skorzystać, wydać rozkaz ataku, co zajmie mu mniej niż napisanie tweeta i nikt nie będzie mógł go powstrzymać - pisze dla POLITICO Marc Ambinder. Większość ludzi odpycha od siebie straszliwą wizję, że jeden człowiek mógłby jednym rozkazem uruchomić nuklearny Armagedon. Nawet kiedy o tym myślimy, wciąż operujemy obrazami rodem z zimnej wojny: atak nuklearny musi być przeprowadzony na ogromną skalę, z powierzchni ziemi muszą zniknąć miasta i zginąć muszą miliony. W rzeczywistości jest wręcz odwrotnie. W obecnej amerykańskiej doktrynie nuklearnej – która opisuje planowanie wojny atomowej – bardziej prawdopodobny jest scenariusz, w którym obecny prezydent wyda rozkaz nuklearnego uderzenia odwetowego w odpowiedzi na atak nie-nuklearny. I dziś może to zrobić łatwiej niż kiedykolwiek. Zatrzymajmy się tu na chwilę, by przypomnieć, żeprezydentem jest dziś Donald J. Trump. W nowej książce o administracji Trumpa, jej autor Bob Woodward opisuje scenę, w której w napadzie gniewu na prezydenta Syrii, Bashara Assada, który użył broni chemicznej przeciwko niewinnym cywilom, prezydent nakazuje sekretarzowi obrony, Jimowi Mattisowi, zabić dyktatora. "Zabijmy go, kurwa. No dalej. Pozabijajmy tych sukinsynów”, miał podobno powiedzieć Trump. Według Woodwarda, Mattis zignorował rozkaz albo nie potraktował go dosłownie i zamiast tego przedstawił prezydentowi listę bardziej ograniczonych opcji. To jedna z najbardziej poruszających scen w książce Woodwarda, głównie dlatego, że w brutalny sposób pokazuje, jak sekretarz obrony może sabotować bezpośredni rozkaz głównodowodzącego. Jednak zdaniem ekspertów od bezpieczeństwa narodowego to, co wydarzyło się w tym pokoju, można również odczytać w inny, potencjalnie jeszcze groźniejszy sposób: ten rozkaz mógłby z powodzeniem dotyczyć broni nuklearnej. I w takim przypadku tylko urzędnik gotowy przeciwstawić się wybranemu w wyborach powszechnych prezydentowi stanąłby pomiędzy nami i pierwszym atakiem atomowym od 70 lat. Ten scenariusz wcale nie jest tak szalony, jak by się mogło wydawać. Dzięki modernizacji naszego systemu nuklearnego, dokonanej za czasów prezydenta Baracka Obamy i ostatnim zmianom w protokole Pentagonu, amerykański prezydent może łatwiej niż kiedykolwiek wcześniej zarządzić taktyczny atak nuklearny w dowolnej części globu. Wiemy, że nasze obecne plany wojny jądrowej – OPLAN 8010-12 – kreślą dokładny scenariusz, w którym prezydent nakazuje ograniczony atak jądrowy, by zapobiec rozprzestrzenianiu broni masowej zagłady. Gaz sarin podpada pod tę definicję. Kryzys w Syrii jest więc jednym ze scenariuszy, w którym mogłoby się to wydarzyć. Najpoważniejsza rozmowa, jaką powinniśmy odbyć w sprawie planów Trumpa wobec Assada, nie dotyczy tego, czy prezydent się nadaje, czy nie lub czy może on liczyć na lojalność swojego gabinetu. Pytanie, jakie należy zadać brzmi, dlaczego amerykański prezydent – bez względu na to, kto nim jest – wciąż ma niekontrolowaną przez nikogo możliwość przeprowadzenia ataku nuklearnego. Pytanie staje się tym pilniejsze, że nasze protokoły nuklearne zmieniły się w sposób, z którego opinia publiczna wciąż nie zdaje sobie sprawy. Jeszcze do niedawna główny hit na nuklearnej liście przebojów nosił tytuł "Główne opcje ataku”. Były to plany uderzenia nuklearnego wymierzonego w przeciwników, których Pentagon uważał za kraje "równe” albo "prawie równe” czyli inne globalne supermocarstwa. POLECAMY:Steve Bannon: włoski eksperyment zmieni globalną politykę Przykłady można by mnożyć: Zniszczenie wszystkich głównych rosyjskich wyrzutni nuklearnych drugiego rzutu. Albo: Sparaliżowanie chińskiego zaplecza przemysłowego. Te niszczycielskie plany miały przynosić przede wszystkim efekt odstraszający – zniechęcać głównych wrogów Ameryki do wszczynania jakichkolwiek poważniejszych geopolitycznych awantur. Rzeczywiste ataki miałyby gigantyczną skalę: Międzykontynentalne rakiety balistyczne wystrzeliwane ze Stanów Zjednoczonych przenosiłyby głowice napakowane odpowiednikiem 300 tys. ton trotylu. Ładunki nuklearne umieszczone na okrętach podwodnych lub podczepione pod brzuchy bombowców strategicznych miałyby odpowiadać za nasze "drugie uderzenie”, na wypadek, gdyby wrogowi udało się zniszczyć pierwszą falę. Biorąc pod uwagę siłę naszych przeciwników, jedną z najlepszych gwarancji ograniczających prawdopodobieństwo ataku, była możliwa skala odpowiedzi – jeden drobny błąd i miliony naszych rodaków także by zginęły. Wszystko to jest wiedzą ogólnie dostępną. Pod koniec zimnej wojny do zestawu celów dodano nową kategorię przeciwników: państwa rozprzestrzeniające broń masowej zagłady, w tym małe, zbójeckie reżimy, które mogą pracować nad własną bronią nuklearną, biologiczną czy chemiczną. Korea Północna, Syria czy Iran mogły w pewnym momencie paść ofiarą podobnej apokalipsy. Atak nuklearny na jeden z tych reżimów być może nie przyniósłby ataku odwetowego w tej samej skali co ze strony innych mocarstw, ale wciąż potencjalnie groził przerażającą liczbą niezamierzonych ofiar. Każde uderzenie w tej kategorii – nawet "ograniczone” – spowodowałoby wielkie straty uboczne, co skutecznie zniechęcało kolejnych prezydentów do sięgnięcia po opcję nuklearną. Jednak w 2018 roku amerykański arsenał nuklearny zaczyna wyglądać zupełnie inaczej niż kiedyś, a scenariuszy, w których mógłby on zostać wykorzystany, przybywa. Katalog broni, którą dziś ma na podorędziu Trump i będzie miał, jeżeli zostanie na drugą kadencję, obejmuje nuklearne bomby grawitacyjne, takie jak ta, którą w czerwcu w Nevadzie demonstracyjne przetestowało U.S. Air Force. Pocisk pod nazwą B61-12 ma możliwość niszczenia celów podziemnych, został wyposażony w niezwykle dokładne systemy naprowadzania i technologię różnicowania ładunku. Te modernizacje oznaczają, że pocisk nuklearny może zostać użyty przeciwko stosunkowo wąskiemu celowi, takiemu jak stanowiska dowodzenia i kontroli, których Rosja potrzebowałaby do zaatakowania swoich dawnych satelitów, Łotwy, Litwy i Estonii. Zwiększają również prawdopodobieństwo, że prezydent może ulec pokusie, by użyć ich gdzie indziej, dla dowolnego celu militarnego lub nawet politycznego. POLECAMY:Dlaczego Niemcy nie boją się (a powinny to robić) USA mają obecnie technologię pozwalającą umieszczać niewielkie, precyzyjne głowice o małej mocy na najnowszych pociskach manewrujących, które obecnie doskonalą – ten rodzaj rakiet mógłby być wystrzeliwany z dowolnego miejsca w Europie przeciwko, powiedzmy, Syrii. Rozmieszczanie takiej broni jest obecnie zakazane przez Traktat INF o całkowitej likwidacji rakiet średniego zasięgu, ale USA uważają, że Rosja już złamała ten traktat, więc amerykańskie dowództwo na mocy tajnej prezydenckiej dyrektywy może w ramach eksperymentu przenieść kilka takich wyrzutni do Europy. Trzecia zabawka w prezydenckich rękach to pociski manewrujące małej mocy wystrzeliwane z okrętów podwodnych. Pentagon twierdzi, nie bez pewnej racji, że taka broń jest potrzebna jako nowy środek odstraszania, bo metody prowadzenia wojny również się zmieniają. Sztabowcy argumentują, że postępy rosyjskiej strategii militarnej, na przykład teoria "deeskalacji”, może skłonić prezydenta Władimira Putina lub jego następcę do sięgnięcia po taktyczną broń nuklearną w celu odzyskania terytoriów w Europie, oczywiście przy założeniu, że USA nie miałyby – lub nie mają – w swoim arsenale broni zdolnej odpowiedzieć na to "ograniczone” wyzwanie. Koniec końców jednak nuklearne odstraszanie wciąż opiera się na psychologii, a nie technologii. Źli chłopcy muszą wierzyć, że amerykańska broń jest prawdziwa i że naprawdę będzie użyta w rzeczywistym konflikcie. Wielki problem polega na tym, że technologia, której używamy do przenoszenia broni jądrowej, rozwinęła się do tego stopnia, że prezydent może nie znajdować zbyt wielu powodów do obaw, decydując się na jej użycie w realnym konflikcie. Jeżeli prezydent zyska pewność, że radioaktywny opad będzie minimalny, zagrożenie dla cywilów bliskie zeru, a skala zniszczeń precyzyjnie zaplanowana, to wiele ograniczeń dla naciśnięcia atomowego guzika zniknie. Może wydawać się dziwnym, że toakurat Obama– człowiek, który z taką pasją nawoływał do stworzenia świata całkowicie wolnego od broni nuklearnej – jest odpowiedzialny za taką serię niebezpiecznych zmian. By jednak osiągnąć swoje cele w dyplomacji nuklearnej, musiał wyłożyć ogromny kapitał polityczny. W 2010 roku przekonał Senat do przyjęcia traktatu rozbrojeniowego z Rosją, który ograniczał liczbę głowic gotowych do użycia w każdym z krajów. Jednak kompromis z senatorami wymagał, by Obama zgodził się na modernizację arsenału atomowego wartą setki miliardów dolarów. Modernizację zwiększającą prawdopodobieństwo, że któryś z jego następców któregoś dnia użyje tego cholerstwa. Obama chciał temu przeciwdziałać. Kilku jego doradców mówiło mi, że podczas drugiej kadencji chciał zainicjować poważną publiczną debatę dotyczącą tego, jak ta broń może zostać wykorzystana i kto powinien mieć prawo wydać stosowny rozkaz. Koniec końców zabrakło mu czasu i determinacji. Nuklearni stratedzy używają terminu Ukierunkowane/Przystosowawcze Opcje Planowania Potencjału, a jego oficjalne znaczenie jest utajnione. W skrócie chodzi jednak o to, że biorąc pod uwagę konieczność przystosowania się do światowej sytuacji kryzysowej, prezydent może, w ciągu ośmiu godzin, skierować broń nuklearną w dowolny punkt na ziemi. Głowa państwa może wydać ten rozkaz w pojedynkę, a potem, bez konsultowania się z kimkolwiek – ani z sekretarzem obrony, ani doradcą ds. bezpieczeństwa narodowego, ani Połączonym Kolegium Szefów Sztabów – nacisnąć atomowy spust. Wszystko to wymaga tylko rozmowy telefonicznej. Rozmowa, jeżeli prezydent będzie chciał, może zostać wykonana ze zwykłego, nieszyfrowanego telefonu komórkowego. Po drugiej stronie połączenia będzie kontroler z Sekcji Działań Nadzwyczajnych, pracujący w jednym z (przynajmniej) czterech amerykańskich centrów dowodzenia nuklearnego, które czuwają dwadzieścia cztery godziny na dobę. Potem nastąpi szybka wymiana kodów weryfikacyjnych i – w czasie krótszym niż prezydentowi zajmuje odpalenie kolejnego tweeta – rozkaz o użyciu broni jądrowej zostanie sformatowany i przekazany siłom zbrojnym. Tak więc najpotężniejszy człowiek na tej planecie może swobodnie rozporządzać przemożną i śmiertelnie groźną siłą. Zadajmy w związku z pytanie: czy to, że prezydent Stanów Zjednoczonych może nakazać uderzenie nuklearne przeciwko komukolwiek i czemukolwiek, w dowolnym miejscu na Ziemi, nie będąc zmuszonym do konsultowania tej decyzji z kimkolwiek, kto mógłby go skłonić do jej zmiany, jest etyczne? Czy można stworzyć lepszy system? Amerykański system dowodzenia i kontroli nuklearnej jest dziś bardziej niezawodny niż kiedyś, ale daleko mu do doskonałości – ta wiedza wynika z regularnych wystąpień generałów Air Force. Możliwości kontrolne "ulegają atrofii” powiedział w marcu w Kongresie generał Robin Rand, szef dowództwa nuklearnego Air Force. Kluczowy system ostrzegania ma luki w bezpieczeństwie. Nowsze technologie mogą być podatne na cyber-ataki i spoofing. CNN informował ostatnio w dość mętny sposób, że sekretarz obrony był tak zaniepokojony stanem komunikacji w siłach nuklearnych, że nakazał tajną przebudowę struktury wydawania rozkazów dotyczących arsenałów jądrowych. Obama nie mógł przewidzieć, że Stany Zjednoczone wybiorą na prezydenta człowieka, którego temperament tak ostentacyjnie nie pasuje do wizerunku zdecydowanej, zawsze czujnej postaci, którą sobie wyobrażamy w pobliżu nuklearnego guzika. Liczenie na to, że Jim Mattis zignoruje rozkaz odpalenia rakiety z ładunkiem nuklearnym wydaje się być ryzykiem, którego lepiej byłoby nie podejmować. Chcesz być na bieżąco z najważniejszymi informacjami dnia? Polub Onet Wiadomości na Facebooku!


Irán tvrdí, e objavil bohaté loiská uránu

Krajina tie vybrala lokality, kde majú stá nové jadrové elektrárne. Chce nimi vykry rastúcu spotrebu elektriny. TEHERÁN. Irán oznámil, e sa mu podarilo objavi neakane bohaté loiská uránu a súasne vybra lokality pre 16 nových atómových elektrární. Informáciu zverejnili len niekoko dní pred alím kolom medzinárodných rozhovorov o spornom iránskom jadrovom programe, ktoré sa budú kona 26. februára v Kazachstane.SkryVypnú reklamulánok pokrauje pod video reklamouSkryVypnú reklamulánok pokrauje pod video reklamou Poda Iránskej organizácie pre atómovú energiu (AEOI) sa nové uránové loiská nali v "juných pobrených oblastiach" krajiny. Ich bohatos pritom údajne trojnásobne prekonala pôvodné odhady. Celkové iránske zásoby surového uránu sa tak zvýili na pribline 4400 ton, oznámila tlaová agentúra IRNA. Správa zatia nebola potvrdená z nezávislých zdrojov. Irán mal doteraz len niekoko vlastných uránových baní, ktoré sa poda predpovedí západných expertov mohli u oskoro vyerpa. Iránska jadrová agentúra okrem toho informovala, e vybrala 16 lokalít pre výstavbu nových jadrových elektrární. Ide o miesta v pobrených oblastiach Perzského a Ománskeho zálivu, v provincií Chúzistán a v regiónoch pozd Kaspického mora. Irán tvrdí, e v nasledujúcich rokoch musí postavi asi dvadsa elektrárni, aby pokryl rastúcu spotrebu elektriny. Poda správ diplomatov USA a ich spojenci na utorkových rokovaniach ponúknu Iránu zmiernenie sankcií výmenou za obmedzenie produkcie uránu s vyím stupom obohatenia, ktorý by sa dal potenciálne vyui na výrobu atómových zbraní.


Ruskí velitelia sa rozprávali o pouití jadrovej zbrane na Ukrajine

Putin sa na rokovaní nezúastnil. BRATISLAVA. Ruskí vojenskí velitelia v októbri preberali monos pouitia taktickej jadrovej zbrane naUkrajine, napísal The New York Times s odvolaním sa na svoje zdroje v americkej vláde. Ruský prezidentVladimir Putin, ktorý má jedinú právomoc o jej pouití rozhodnú, sa na rokovaní nezúastnil. Biely dom správu odmietol komentova, zopakoval iba, e nevidí iadne náznaky toho, e by sa ruská armáda chystala jadrovú zbra poui. Informácie o tom, e ruskí velitelia debatovali, kedy a ako by Moskva mohla poui na Ukrajine jadrovú zbra, kolovala v americkej vláde v polovici októbra. NYT uvádza, e správa znepokojila administratívu amerického prezidentaJoea Bidena, kee poukazuje na frustráciu ruských generálov z vývoja bojov na Ukrajine. Hovorca Bieleho domu pre národnú bezpenos John Kirby na otázku novinárov ohadom správy odpovedal, e jej detaily nebude komentova. "U skôr sme uviedli, e ruské poznámky o monom pouití jadrových zbraní sú hlboko znepokojivé a berieme ich váne. Situáciu monitorujeme, ako najlepie dokáeme, a nevidíme iadne náznaky, e by saRuskochystalo jadrové zbrane poui, "povedal Kirby. Obavy z pouitia jadrovej zbrane na konci októbra opä rozvírili ruské výroky o tom, e Ukrajina zostavuje takzvanú pinavú bombu, teda bombu, ktorá po výbuchu zamorí okolie rádioaktívnym materiálom. Na iados Kyjeva sú od 31. októbra v dvoch jadrových zariadeniach na Ukrajine inpektori Medzinárodnej agentúry pre atómovú energiu, aby overili, i majú ruské obvinenia faktický základ. Západ aj Kyjev obvinenia oznaujú za faloné a ukrajinský minister zahraniia Dmytro Kuleba uviedol, e to pôsobí dojmom, e Moskva plánuje vykona útok pinavou bombou sama a vinu následne zvali na Kyjev. Taktická jadrová zbra je urená na pouitie na bojisku v blízkosti vlastných jednotiek, kde má zlikvidova nepriateské sily. Americký intitút pre túdium vojny na zaiatku októbra uviedol, e ruská armáda vo svojom súasnom stave nie je schopná operova v zamorenom bojovom prostredí.


První Putinova zahraniční cesta po znovuzvolení. S Erdoganem jednal o hospodářské spolupráci

Ruský prezident Vladimir Putin spolu se svým tureckým protějškm Recepem Tayyipem Erdoganem sledoval zahájení výstavby jaderné elektrárny. Ankara-TureckýprezidentRecep Tayyip Erdogana jeho ruský protějšekVladimir Putinznovu potvrdili posílení hospodářské a obranné spolupráce mezi oběma zeměmi. V Ankaře se sešli, aby sledovali oficiální zahájení ruské výstavby jaderné elektrárny v tureckém Akkuyu. Poté spolu konzultovali vývoj ve výstavbě plynovodu Turkish Stream a v realizaci dodávky ruského protiraketového obranného systému S-400. Jde o Putinovu první cestu do zahraničí od jeho březnového opětovného zvolení prezidentem. Putin, který se v Turecku zdrží do středy, při této příležitosti řekl, že je vděčný Turecku, že výstavbě jaderné elektrárny dalo status strategického projektu, což znamená, že bude jeho úspěšné realizaci věnovat výrazné úsilí. Elektrárna v Akkuyu by měla pokrýt deset procent turecké spotřeby elektřiny. Podle Erdogana investice do projektu překročí 20 miliard dolarů (413 miliard Kč). Elektrárnu, jejíž reaktor má zahájit provoz v roce 2023, buduje ruská státní společnost Rosatom, která v ní má vlastnit 51procentní podíl. Pro zbytek hledá společníky. Podle tureckého listu Daily Sabah ale potenciální turecké partnerské společnosti z projektu v únoru ustoupily. Oba prezidenti, kteří položení "základního kamene", ve skutečnosti betonování základní desky, sledovali prostřednictvím živého videopřenosu, se věnovali i dalším společným hospodářským projektům. Jde zejména o výstavbu plynovodu Turkish Stream, který navrhlo Rusko před několika lety jako náhradu za nezdařený plán plynovodu South Stream obcházejícího Ukrajinu. Jednou z větví plynovodu Turkish Stream má téct ruský plyn do Turecka a druhou do jižní Evropy. Stavba má být dokončena koncem příštího roku. Podle Erdogana výstavba druhé větve rychle postupuje. Rusko má Turecku také dodat moderní protiraketové střely S-400, které by přes výhrady Severoatlantické aliance měla Ankara obdržet podle dohody z prosince do roku 2020. Putin podotkl, že Rusko dodávku komponentů urychlí. A Erdogan nevyloučil i turecko-ruskou spolupráci na dalších vojenských projektech. Bližší podrobnosti ale neposkytl. Ve středu mají Putin s Erdoganem na programu setkání s íránským prezidentem Hasanem Rúháním. Zaměřit se mají na otázku posílení příměří v Sýrii. Očekává se společné prohlášení.


Szijjártó Péter: Magyarország ahogy eddig is, ezután is sikeres tud lenni

A nagy nemzetközi válságkörnyezetben Magyarország úgy, ahogy eddig is, ezután is sikeres tud lenni - jelentette ki a külgazdasági és külügyminiszter a tihanyi Tranzit Közéleti Évadnyitó és Gondolatexpón szombaton. Szijjártó Péter a rendezvény szombati programjának első előadásában hangsúlyozta: a világban hatalmas bajok vannak, Európában recessziós környezet alakul ki, de Magyarország mögött 12 év sikeres kormányzati stratégia és politika, valamint sikeres nemzeti érdekérvényesítés áll, melynek nyomán az ország mozgástere folyamatosan bővül. A külgazdasági és külügyminiszter szerint a kontinentális recessziós környezetben Magyarország lokális kivétel tud lenni. Magyarország jól áll, mert régóta nevén nevezi a problémákat, őszintén, világosan és tisztán beszél a világgal szemben álló kihívásokról - emelte ki előadásában Szijjártó Péter. Beszéde kezdetén szólt az Ukrajnában kitört háborúról, mellyel a magyarok, Európa és a világ élete is új dimenzióba került. Napokon belül megindult a menekültek hulláma, jöttek a kérdések, hogy Magyarország szállít-e fegyvert, átenged-e fegyverszállítmányokat. Voltak, akik a magyar katonák Ukrajnába küldését sem zárták ki teljes mértékben és a NATO tanácskozásain is "észnél kellett lenni". Mint mondta, „Politikában nyilatkozatokat tenni amúgy sem egy egyszerű dolog, főleg, ha az ember kormányon van, akkor még következményei is vannak a szavainak, de egy háborús környezetben mindent duplán, triplán meg kell gondolni, mert ebben a helyzetben valóban lehetnek végzetes következményei nem csak egy-egy rossz döntésnek, hanem egy-egy szerencsétlen vagy akár csak félreértelmezett jószándékú nyilatkozatnak is." Arra is kitért, hogy a választási kampány - amelynek nem a társadalom- vagy gazdaságpolitikai témák, hanem a háború és a béke kerültek a középpontjába - kihozta, hogy totális ellentét van a magyarországi jobb- és baloldal között, amikor a magyaroknak alkotnak jövőképet. A kormánypártok választási győzelmét földcsuszamlásszerű sikernek nevezve rámutatott arra: a modern demokratikus Magyarországon soha nem fordult még elő, hogy egy politikai család hárommilliónál több szavazatot kapjon. Szijjártó Péter úgy fogalmazott: a válságok és veszélyek korát éljük, és az a kérdés, hogy Magyarország meg tudja-e védeni magát nemcsak fizikai, hanem gazdasági szempontból, valamint az értékek terén is. Előadásában hat veszélyforrást említett: a fizikai biztonság veszélyét, a gazdasági veszélyt, az energiaellátási problémákat, az ellátási nehézségek migrációt erősítő veszélyét, a háborúra adott rossz kontinentális és globális válaszokat, valamint a politikai zsarolásokat. Szijjártó Péter szerint azért lesz sikeres Magyarország, mert "a gazdasági válságkezelésben világbajnokok vagyunk"; van és lesz is energia, amelyet az ország és a gazdaság normális működtetéséhez fel lehet használni; saját, nemzeti alapú és nem hatalmi központokból diktált külpolitika van; a kormány pedig politikai stabilitással rendelkezik, ebből fakadóan politikai bátorsága is van. Kifejtette: miközben 2021-ben a koronavírus-járvány miatt az egész világon visszaesés volt tapasztalható, a magyar gazdaság a kommunizmus bukása utáni legsikeresebb évét zárta hét százalék feletti gazdasági növekedéssel, 4,7 milliós foglalkoztatással, 119 milliárd eurós exporttal és 1886 milliárd forint értékű beruházásokkal. Azt mondta: az is bebizonyosodott, hogy az energiaellátáshoz kell energiaforrás és szállítási útvonal. Ha egy kontinens éves földgáz-felhasználása 400 milliárd köbméter, amiből 170 milliárd egy adott földrajzi helyről származik, az nem lehet pár éven belül kiváltani - világított rá. Szijjártó Péter jelezte azt is: a paksi bővítés megépül, a napokban kapta meg az atomerőmű a létesítési engedélyét és az európai szabályok is azt mondják ki, hogy a nukleáris energia nem esik szankciók alá. Szólt arról is, hogy a világ nem csak Észak-Amerikából és Európából áll, a kölcsönös tiszteletre alapuló magyar külpolitika a világ nagy részén tiszteletet váltott ki, ezáltal nem hogy beszűkül, hanem folyamatosan bővül a mozgástere. A tárcavezető megjegyezte: az olasz parlamenti választáson, valamint az Egyesült Államok félidős választásán is jobboldali fordulat várható, és Európa szerte is - bár az Európai Néppárt elérte azt, hogy Nyugat-Európában sehol nincs jobboldali kormány - egyre erősödnek a nemzeti értékekre, adócsökkentésekre és családtámogatásokra alapozó pártok.


Még hatezer engedély hiányzik a paksi bővítéshez

Kövesse az Indexet Facebookon is! A tervek szerint az idén benyújtják a paksi atomerőmű két új blokkjának megépítéséhez szükséges létesítési engedélykérelmet – mondta Süli János, a beruházás tervezéséért, megépítéséért és üzembe helyezéséért felelős tárca nélküli miniszter szerdán Pécsen egy, az atomenergetika jogi vonatkozásairól szóló konferencián. A miniszter szerint mintegy 200 ezer oldal szöveget, valamint 100-150 ezer oldal táblázatot, műszaki mellékletet adnak be engedélyezésre a hatóságnak. A hatóságnak 15 hónapja van a dokumentáció elbírálására; az engedélyezési folyamatba, egyéves időtartamra, nemzetközi szakértőket is bevonnak. Ha megvan a létesítési engedély, akkor elindulhat a főépület-építés. Süli János közölte, hogy az új blokkok beüzemeléséig még vagy hatezer engedély szükséges. Az engedélyezési folyamat műszaki, jogi és gazdasági elemzések „tömegét" vonja maga után. A miniszter arra számít, hogy az engedélyeket az ellenzék meg fogja támadni, ezért„el kell jutni odáig, hogy azok jogerős ítélettel legyenek megtámogatva". Süli azt is mondta, hogy a paksi bővítésnél a magyar fél mindig egyértelműen„a nyilvánosság mellett áll", ugyanakkor a szerződésben az orosz féllel nem tudtak teljes mértékben megegyezni a nyilvánosságra hozható részletekről. Azért nem tudjuk a dokumentációk széles körét pillanatnyilag nyilvánosságra hozni, mert az az orosz fél érdekeit sértené – mondta, hozzátéve, hogy az erről szóló a perek jelenleg zajlanak. Süli János arról is beszélt, hogy a paksi bővítésen túl további erőművek építése is szükségessé válik a jövőben, ugyanis„a teljes hazai erőműpark elöregedett". Prognózisa szerint 2030-ra a két új paksi blokk üzembe állításával együtt is mintegy 5000 megawatt kapacitáshiány lesz a magyar energetikai rendszerben. Az új erőművek engedélyezése a miniszter szerint a paksi bővítés eljárásához hasonlóan bonyolult lesz. Hozzászólna? Csatlakozzon az Index tematikusFacebook-oldalához, és moderált körülmények között beszélgethet róla. A külügyminiszter a Roszatom vezetőivel is tárgyalt. Ezáltal tovább erősödik az energiaellátás biztonsága, és az ország függetlensége. A helyszínen jelenleg amerikai, német és francia cégek is dolgoznak. Kövesse az Indexet Facebookon is!


A klímaváltozás feltámaszthatja a csernobili sugárzást

A csernobili katasztrófa reaktorból kiszabadult radioaktív bomlástermékei mind a mai napig sugároznak az atomerőmű körüli hatalmas, elhagyott erdőségekben. Norvég kutatók szerint a klímaváltozás következtében e szennyezés egy része ismét a környező országok felé veheti útját. Az 1986-os csernobili reaktorkatasztrófa nyomán levegőbe került radioaktív szennyezés szétterült Európa felett, összességében nagyjából csaknem 200 ezer négyzetkilométernyi területen okozva érzékelhető sugárzásnövekedést. Közvetlenül a baleset után a reaktorból kiszabadult nagy aktivitású jód-131 izotóp jelentette a legnagyobb veszélyt. Mivel ennek mindössze nyolc nap a felezési ideje, mára szerencsére semmi sem maradt belőle. Lassú bomlás ritkán jó Egész más a helyzet a reaktorban keletkezett másik fontos urán-bomlástermékkel, a cézium-137-tel, mely harminc éves felezési ideje következtében mindmáig jelentős mennyiségben aktív a szennyezett területeken. Ez a sugárzó céziumizotóp könnyen képez vízben oldható sókat, így az évek során könnyen bemosódik a talajba, de épp oldhatósága miatt az élőlények szervezetébe is bejuthat. Kiszámíthatatlan viselkedésére jó példa, hogy 2014-benhirtelen megugrotta norvég rénszarvasok húsában mért cézium-137 koncentráció, amiért a kutatók egy, a rénszarvasok által előszeretettel fogyasztott gombafajt okoltak, melyről kiderült, hogy sokat halmoz fel termőtestében a radioaktív izotópból. Ha mindez nem volna elég fenyegető, a Norvég Levegőkutató Intézetúj vizsgálatában a posztmodern apokalipszis két lovasát is megidézte összekötve a globális felmelegedés és a radioaktív szennyezés rémeit. Eszerint a Csernobil körüli, legszennyezettebb területeken egyre gyakrabban kitörő erdőtüzek komoly mennyiségű radioaktív szennyezést juttathatnak a levegőbe, és így szórhatnak szét ismét Európa felett. A kutatók félelmüket egy számítógépes szimulációra alapozták. A vizsgálat három (2002-ben, 2008-ban és 2010-ben) bekövetkezett erdőtűz műholdas felvételeiből és a radioaktív szennyezés eredeti lerakódási mintázatából indult ki, és a légmozgások és a tűz terjedésének matematikai modelljeit használta. Sűrű erdő, sugárzó avar A kutatók szerint az ilyen, teljesen magára hagyott erdőkben a radioaktív cézium jelentős mennyiségben megmarad a növényzet különféle szintjein, és nem távozik az erózióval vagy a folyamatos fakitermeléssel. Ráadásul azt is megfigyelték, hogy az avar lebomlása ezekben az erdőkben nagyjából kétszer annyi ideig tart, mint a szennyezéstől mentes területeken, amit annak tulajdonítanak, hogy a sugárzás kárt tehet a lebontó szervezetekben. A szimulációk azt mutatták, hogy a három erdőtűz során a szennyezésből megmaradt sugárzó anyag 2-8 százaléka távozott a füsttel, és terült el Kelet-Európa felett, de Skandináviától egészen Törökországig kimutatható volt a többletsugárzás jelenléte. A kutatócsoport számításai szerint az így kapott környezeti többlet-sugárterhelés nagyjából az évi megengedett érték századát teszi ki a Csernobiltól légvonalban mintegy 100 kilométerre fekvő ukrán fővárosban, Kijevben. Ez nem tűnik soknak, azonban a szennyeződés lerakódása nem egyenletes, ráadásul a sugárzó anyagok felhalmozódhatnak különféle élelmiszerekben, például a korábban is említett gombákban. Szárazabb évek, szaporodó tüzek A klímamodellek egyre szárazabb éveket jósolnak a szennyezett területeken. A nagyobb kiterjedésű erdőtüzek valószínűségét az is növeli, hogy az erdők aljnövényzetében a rendszeres erdészeti munkák hiányában rengeteg, a tűz terjedését megkönnyítő lehullott faanyag gyűlt össze. Emellett az ukrán tűzoltóság helyi erőinek létszáma és felszereltsége is jóval alul marad az országos átlagnak – mindössze hetedannyi erőforrás áll rendelkezésre egy négyzetkilométernyi erdőterületre számítva, mint másutt. A norvég kutatók modellje több komoly erdőtüzet jósol a 2023 és 2036 közötti időszakra. A csernobili vizsgálat tanulságai érvényesek a japán atomkatasztrófára, azaz Fukusimára is. Eszerint nem elég egy sugárszennyezett területet lezárni, magára hagyni, és jó messzire elkerülni, hanem folyamatosan gondoskodni kell a kezeléséről, különben a radioaktív szennyezés bezártnak hitt szelleme egy (nem is olyan) szép napon újra kiszabadulhat.


Severní Korea je připravena k odpálení další jaderné nálože

Severní Korea je připravena k novému jadernému testu. V pondělí na to upozornilo jihokorejské ministerstvo obrany. KLDR v pátek navzdory mezinárodním sankcím uskutečnila svůj pátý a dosud nejsilnější jaderný výbuch. Podle Jihokorejců je u jaderné střelnice připraven k odpálení jaderné nálože dosud nevyužitý třetí podzemní tunel. „Další zkouška by mohla být vykonána v tunelu, který vybíhá z druhého tunelu, anebo ve třetím tunelu, kde byly dokončeny přípravy,“ prohlásil mluvčí jihokorejské obrany. Odkázal se přitom na informace tajných služeb, ale podrobnosti nesdělil. Jak upozornil britský list The Guardian, informace nebyla potvrzena žádnou jinou stranou a je třeba ji brát s rezervou vzhledem k tomu, že Jihokorejci nepředpovídali ani páteční jadernou zkoušku. Jihokorejská agentura Jonhap nicméně v pondělí ráno citovala ještě nejmenovaného vládního zástupce, podle něhož severokorejští jaderní technici dokončili přípravy k odpálení nálože ve třetím, dosud nevyužitém tunelu, který se nachází severovýchodně od střelnice Pchunggje-ri. Páteční jaderná zkouška vyvolalazemětřesenío síle 5,3 stupně. Tak silný otřes mohla vyvolat uvolněná energie o síle deseti kilotun. [celá zpráva] Severní Korea Věž čučche se sochou dělníka, rolníka a představitele inteligence Jižní Korea V Soulu se mísí historie se aktuálními trendy Korejská válka Washingtonský památník obětem války v Koreji Není jasné, zda šlo o plutoniovou, nebo uranovou nálož. Severokorejci však naznačili, že od nynějška jsou schopni namontovat jadernou nálož na dalekonosnou raketu.KLDRale toto prohlašovala už dříve, i když pozorovatelé takový pokrok zpochybnili.


Nem biztonságosak a japán atomerőművek

Japán tizenhat működőképes atomerőművének egyike sem felel meg a szigetország atomenergetikai hatósága által hozott biztonsági előírásoknak, ezért újraindításuk egyre valószínűtlenebb - írta az Aszahi Simbun japán napilap vasárnap. A lap az erőműveket üzemeltető tíz energiaszolgáltatót kérdezte meg a 2011-es fukusimai erőműbaleset után kidolgozott új biztonsági előírásokkal kapcsolatban. A válaszokból kiderült, hogy kilenc erőmű esetében egyelőre azt sem tudni, hogy mikorra lesznek képesek teljesíteni a szabványokat. Hiányoznak a ventillációs rendszerek és a földrengésbiztos vezérlők Egyelőre a 16 létesítmény egyike sem rendelkezik azzal a - hatóság által előírt - ventillációs rendszerrel, amely baleset esetén meggátolná a radioaktív anyagok kijutását a reaktortartályból. Ezek felszerelését még csak két erőműben kezdték meg. Szintén csak két létesítmény rendelkezik cunamivédelmi berendezésekkel, habár három, magaslaton elhelyezkedő erőmű esetében ezek nem szükségesek. Emellett mindössze hét erőműnek van földrengésbiztos készenléti kezelőterme, öt helyen - többek között a világ legnagyobb energiakibocsátással rendelkező nukleáris létesítményében, a Kasivadzaki-Kariva erőműben - pedig a létesítmények alatti talaj törésvonalait vizsgálja a hatóság. Korábban két erőmű alatt is aktív törésvonalakat véltek felfedezni, közülük egyet vélhetően le kell majd szerelni. Az atomenergetikai hatóságnál júliustól kérelmezhetik az üzemeltetők a reaktorok újraindításához szükséges biztonsági vizsgálatok lefolytatását. Ugyanakkor a hatóság közlése szerint vélhetően egyik cég sem tudja majd júliusban benyújtani a kérelmet.


Fiala: Hlavnou úlohou pre EÚ je jednotne zmierova dopady kríz na obanov

eské predsedníctvo v Rade Európskej únie má pred sebou mnostvo úloh, tou hlavnou je nachádza zhodu lenských krajín pri snahe zmierova dopady súasných kríz. Povedal to eský premiér Petr Fiala, ke v Európskom parlamente predstavoval svoju víziu na najbliích es mesiacov. Ako hlavné výzvy spomenul infláciu, nedostupnos energií a potravinovú krízu, priom tieto javy spájal s ruskou vojnou proti Ukrajine. Okrem konvennej vojny vedie Rusko aj hybridnú vojnu. Úmyselne vyvoláva uteeneckú vlnu, vyuíva energetické suroviny ako svoju zbra a cielenými útokmi na infratruktúru vyvoláva potravinovú krízu, povedal predseda eskej vlády. Tou hlavnou úlohou vnasledujúcom období bude nájs jednotnú a silnú zhodu na takých opatreniach, ktoré negatívne dopady súasných kríz na naich obanov o najviac zmiernia, pokraoval. Poda eského premiéra sú rýchly rast ivotných nákladov alebo problémy sdodávkami potravín výzvy, ktorým je najlepie eli spolone. esko pri hadaní zhody môe zohráva kúovú úlohu, kee ako krajina predsedajúca rokovaniam Rady EÚ bude do konca roka akýmsi moderátorom zloitých rokovaní medzi zástupcami dvadsasedmiky lenských krajín. Do ela rady sa R postavila po druhý raz od vstupu do únie, po prvýkrát sa tak stalo vroku2009. Fiala vprejave zopakoval päticu pilierov predsedníctva, ktoré jeho vláda predstavila minulý mesiac a ktoré poda nej vyplývajú predovetkým zpokraujúcej ruskej agresie. Obsiahlo sa okrem iného venoval otázke energetickej bezpenosti a uviedol, e R je pripravená pracova na koordinácii zásob plynu pred nadchádzajúcou zimou. Podporujeme dobrovoné spoloné nákupy poda modelu, ktorý sa osvedil poas covidovej krízy, povedal. Stouto témou súvisí aj otázka, oktorej sa bude vstredu krátko popoludní veuroparlamente hlasova. Poslanci majú monos zablokova návrh takzvanej taxonómie, ktorý by jadrovú a plynovú energetiku, hoci doasne a sistými podmienkami, zaradil medzi projekty klasifikované ako prospené pre klimatické cieleEÚ. Fiala vprejave vyzval lenov EP, aby zloito dojednaný a krehký kompromis neodmietli. Jadrová energia a plyn ako doasný zdroj zbezpených krajín sú pre mnohé lenské táty jediným nástrojom, ako vnasledujúcich rokoch nae spoloné klimatické ciele dosiahnu, povedal. Jeho prejavy vzasadacej sále poúvalo niekoko desiatok zo 705lenov EP a alej napríklad predsedníka Európskej komisie Ursula von der Leyenová. Fiala príhovor zaal a zakonil pasáami vanglitine, väinu asu vak hovoril svojím materinským jazykom, ako je poda neho vEP zvykom. Popri energetickej bezpenosti sú prioritami eského predsedníctva podpora Ukrajiny a zvládnutie uteeneckej vlny, posilovanie obranných kapacít EÚ a kyberbezpenosti, podpora strategickej odolnosti vkontexte technológií i potravín a odolnos demokratických intitúcií. Fiala napríklad uviedol, e EÚ musí zohra zásadnú úlohu voakávanej povojnovej obnove Ukrajiny, podporil uahenie spoloných nákupov vojenského materiálu a dodal, e únia nesmie zabúda na chudobných a udí vnúdzi. Súbil, e esko sa ako predsednícka krajina bude snai vdy starostlivo bra do úvahy vetky názory, ktoré vnaich diskusiách zaznejú. Vprejave sa eský premiér odvolával na slová prvého eského prezidenta Václava Havla, ale aj na výrok niekdajieho éfa Bieleho domu Ronalda Reagana okrehkosti slobody. Budeme preto vdy dôsledne podporova dodriavanie a posilovanie slobôd, základných udských práv a európskych hodnôt, povedal Fiala. Oproblémoch, ktoré vtejto súvislosti Európska komisia vidí vPosku a vMaarsku, sa priamo nezmienil. Vystúpenie eského premiéra uviedla predsedníka EP Roberta Metsolaová, ktorá povedala, e predsedníctvo R prichádza v zlomovú chvíu, a súbila Fialovi podporu napríklad pri presadzovaní klimatických opatrení zbalíka Fit for 55. elám vám úspech do nasledujúcich mesiacov, uviedla.


Rakušané stále zvažují žalobu na Česko

Vídeň/Praha - Rakouská vláda rozhodla, že případnou žalobu proti Česku kvůli Temelínu přezkoumají právní experti. Podle kancléře Gusenbauera není podání žaloby jisté. Autor fotografie: Ondřej Besperát, Aktuálně.czTemelín v souvislostechTemelín: Tři přechody byly zablokoványGusenbauer v Praze. Temelín na stoleTemelín zkolaudován, Rakousko se bouříBlokovala Temelín, teď vyjednává vláduLucemburk: Rakušané nesmí soudit TemelínTemelín: Příběh rakouské vytrvalosti  Zda v případě kladného posudku právních expertů rakouská vláda na Českou republiku žalobu skutečně podá, zůstává podle rakouského kancléře Alfreda Gusenbauera otevřené. Rakouští ministři se na uzavřeném výjezdním zasedání v Linci vyslovili pro zřízení rakousko-české parlamentní komise k Temelínu. Na jejím vzniku se Gusenbauer tento týden v Praze dohodl s Mirkem Topolánkem. Odpůrci elektrárny sdružení v organizaci Atomstopp pohrozili, že pokud vznikne pouze meziparlamentní komise, budou v blokádách hraničních přechodů pokračovat i nadále. Příští týden chce Atomstopp oznámit, kterých přechodů se mají týkat. Zatím je pravděpodobné, že se bude jednat o čtyři. Rakouský kancléř se podle agentury APA k blokádám hranic vyjádřil kriticky. Je to podle něho rozporuplný počin, když se vezme v úvahu, že hranice mezi oběma státy po vstupu České republiky do schengenského prostoru zmizí. Gusenbauer také zopakoval svoje prohlášení ze čtvrtka, že není spokojen s postupem Prahy v případě nejnovějších potíží v provozu Temelína, kde v úterý v noci unikla mírně radioaktivní voda při napouštění jednoho z pomocných systémů v prvním jaderném bloku elektrárny. Rakousko bylo podle kancléře informováno po 50 hodinách od této události, čímž bylo učiněno zadost dohodě z Melku předepisující, aby byla informace předána do 72 hodin. Gusenbauer se nicméně domnívá, že by bylo znakem politickézdvořilosti, kdyby ho jeho český protějšek o úniku informoval již v úterý, kdy byl na návštěvě v Praze. Premiér Topolánek tyto výhrady rakouského kancléře již ve čtvrtek odmítl. Topolánek se podle svého mluvčího Martina Schmarcze o záležitosti dozvěděl ve stejné chvíli, kdy byla informována rakouská strana.