EPISTOLA CXV. AD H. ABBATEM DE MESSENDER.
ARGUMENTUM.-- Quaestionem propositam de gradibus affinitatis, quando conjugium vitient, exponit.
Charissimo domino suo, et amico H. Dei gratia abbati de Messender, PETRUS Blesens. Bathon. archid., salutem in auctore salutis. Acute moveris et quaeris instantius utrum matrimonium stare possit, quod inter Robertum et Adelitiam contractum est, eo quod quodam affinitatis genere se contingant. Sicut autem memoria fideli recenseo, processum affinitatis illius tali serie et computatione disponis. Joannes, frater Mariae uxoris Andreae, duxit Agnetem. Agnes vero, mortuo Joanne, nupsit Eliae; processit ex his Robertus, qui sibi Andreae filiam Adelitiam desponsavit. Si bene recolo quid super hac quaestione canonum censura definiat, Joannes, frater Mariae uxoris Andreae, et Andreas in primo affinitatis genere convenerunt. Agnes vero uxor Joannis fratris Mariae et Andreas affinitatem secundi generis contraxerunt. Jus enim regulare est, quod persona addita personae per carnis copulam mutat genus, et non gradum. Et hujus definitionis obtentu matrimonium relictae Joannis initum cum Elia tertium genus affinitatis manifeste confecit. Robertus ergo Eliae filius, et filia Andreae Adelitia in secundo gradu tertii generis affinitate conjuncti sunt. Gradus enim inter affines, non secundum matrimoniale vinculum, sed secundum consanguinitatis gradus computare solemus, juxta tenorem illius regulae doctrinalis: « Persona adjuncta personae per carnis propagationem mutat gradum, et non genus. » Ego autem, ut summatim tuae inquisitioni respondeam, si tales invenirem in tam dispari et remoto affinitatis genere conjugatos, vinculum inter eos matrimoniale non solverem. Disciplinalia quidem sunt haec, et quodam exercitio scholaris militiae ad cautelam majoris observantiae introducta. Dominus equidem in lege Moysis circiter duodecim duntaxat personas excepit, inter quas conjugium cum domestica carnis suae, et illegitima revelatio turpitudinis inhibetur. De secundo autem, aut tertio genere affinitatis testamenti veteris serie, aut Evangelio citra exceptiones illas duodecim personarum nihil memini me legisse. Quod enim Joannes Baptista dixit Herodi: Non licet tibi habere uxorem fratris tui, viventis subintellige, primum genus affinitatis insinuat. Publico siquidem legis edicto praecipiebatur frater semen fratri suo, non viventi, sed mortuo suscitare, si tamen sine liberis decessisset. Nos autem hunc legis articulum spiritualiter intelligimus, et tenemus. Christo enim, qui primogenitus est in multis fratribus, qui pro salute nostra mortuus est, et primogenitus mortuorum, qui dicit Mariae: Vade ad fratres meos, per verbum praedicationis semen fidei suscitamus, et nihilominus divinae legis oraculum tam in vivo quam in mortuo fratre de non ducenda illius uxore generaliter observamus. Inveniuntur autem canones, ex quorum intelligentia triplex affinitatis genus, et in eis diversorum distinctionem graduum industria scholaris explicuit. Sed, juxta conscientiae meae judicium, nova haec adinventio et traditio magistralis matrimonio non praejudicat, cui certos limites, sicut praenotavimus, lex divina praescribit. Sane in primorum parentum conjugio duae tantum personae pro raritate hominum, pater et mater videlicet, a lege conjugali exemptae sunt, ubi dicitur: Propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, id est nec patri filia, nec matri filius, matrimonialiter adhaerebit. Processu temporis excepit legislator matrem, novercam, sororem, neptem, amitam, materteram, uxorem patrui, nurum, uxorem fratris, subaudi viventis, privignam privigni, privignaeque filiam, et uxoris sororem. Ex quo autem vox turturis audita est in terra nostra, et his qui se castraverunt pro regno Dei beatitudo promissa est, multa salubriter introduxit ad observantiam continentiae ratio publicae honestatis, quae versuum paucitate conclusi: Votum, conditio, violentia, spiritualis Proximitas, error, dissimilisque fides, Aetas, turpe scelus, sanguis, conjunctio, tempus, Haec si canonico vis consentire rigori, Te de jure vetant jura subire tori. Vale.