V.  Privilegium pro Ecclesia Cremonensi.   (Anno 1144, Mart. 17.) [UGHELLI  Italia sacra,  IV, 602.)
LUCIUS epicopus; servus servorum Dei, venerabili fratri OBERTO Cremonensi episcopo, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.
Sicut injusta poscentibus nullus est tribuendus effectus, sic legitima desiderantium non est differenda petitio. Quocirca, dilecte in Christo frater Oberte episcope, tuis postulationibus clementius annuentes, ad perpetuam sanctae Cremonensis Ecclesiae firmitatem, possessiones, et bona omnia quae in praesentiarum Ecclesia eadem juste possidet, sive in futurum, Domino largiente, juste atque canonice acquisierit, apostolica auctoritate firmamus. Inter quae omnia haec prima visa sunt nobis exprimenda. Quidquid scilicet curata telonei, atque ripatici, et portatici de Cremonensi civitate ad publicam sanctionem pertinuerit, tam de ipsius civitatis comitatu, quam de parte curtis Sexpilas, nec non ripas, et piscarias a Vulpariolo, usque in caput Aduae, cum molendinis, et cum uniuscujusque navis solito censu, sicut continetur in praecepto, et in tuis notitiis, seu cum per solutionem omnium navium causa mercandi Cremonam adeuntium, tam Venetorum, quam caeterorum navium, et cum curata omnium negotiorum, quae fiunt in praedicta ripa. Districtionem civitatis infra, et extra per quinque milliariorum spatia. Altare quoque S. Hymerii, canonicam et dest . . . . . quas canonici soliti sunt suscipere de manu episcopi per beneficium, equos, tractus, operas, districtus, legationes, ostes, itinera, forum, et caetera quae in praefato praecepto continentur, et de abbate et monasterio Sancti Laurentii, sicut juste continetur in privilegiis tuis, et in praeceptis imperatorum. Ecclesias insuper Sancti Salvatoris, et S. Martini de Morengo, et S. Andreae de Brugnano, et S. Mariae de Rumano, et Ecclesias de Farinate, de Vailate et S. Stephani de Aufoningo, de Fontanella, de castro Sancini, de S. Bassiano, de S. Petro in Curte, de Sancto Joanne in castro veteri, de Sancto Michaele in Burgo, de S. Siro, de Questro, de Alfiano, de lacu Obscuro, de Scandolaria, de Clavatone, de castro Vivariolo, de Via cava, de Sancta Maria, de Commessajo, de Dufno, de Corrigia viridi, de Pangoneta, de Ciconiaria, de Ecclesia S. Margaritae, de Citanova, salvo statuto censu Monasterii S. Petri. In ecclesia S. Pauli de Citanova, jus episcopale, sicut per fratrem nostrum Indicum ex mandato praedecessoris nostri bonae memoriae Coelestini Papae statutum est. Omnes etiam plebes cum capellis, et baptismales ecclesias, cum earum pertinentiis, quas in praesenti quiete et canonice possides. De omnibus ecclesiis, quae sunt in tuo episcopatu obedientiam, et Synodalia, et caetera secundum debitam consuetudinem ecclesiarum Cremonensis episcopi. Curtem etiam, quae Barianum dicitur, et Maleum, Crottam, Montodanum, Rivaltellam, Monterionem, Jovisaltam, Fornovum, Sencinum, Platenam, atque Mocianicam, cum castris, et villis, eorumque pertinentiis. Castrum de Rivigingo cum omni sua integritate, et partes in curtibus, Gabiano, Vidalasco, Ternolasco, publica intus et extra, seu etiam ia Azanello, Fontanella, et quaecunque prudentiae tuae studio praenominatae Ecclesiae juste acquisita, vel acquirenda sunt, praesenti Apostolicae sanctionis nostrae pagina corroboramus. Investituras quoque feudorum in tuo episcopatu, a presbyteris, archipresbyteris, seu abbatibus tuis factas de bonis Ecclesiarum absque tuo, tuorumque praedecessorum consilio, vel consensu irritas esse sancimus, et ne deinceps hujusmodi investiturae fiant omnimodo prohibemus. Concordiam vero illam, quam inter te, et majoris Ecclesiae Cremonensis canonicos praedecessor noster bonae memoriae papa Calixtus fecit, et scripto suo firmavit, ratam manere censemus, ut videlicet nullus in majori Ecclesia constituatur canonicus, praeter assensum, et voluntatem Episcopi, qui sicut ecclesiae caput est, ita voluntas ejus, et ratio debet praecedere. Canonici episcopo obedientiam in manu ejus promittant, et teneant. Ad mensam canonicorum quando cum canonicus comederit, cum uno clerico, et uno serviente, vel cum duobus clericis veniat, et tanquam episcopus honoretur. De altario S. Himerii omnem oblationem recipiat, praeter edenda, quae ad pedem altaris offerunt, et ad visum canonicorum reserventur, et praeter medietatem cerae et incensi, quae ibi offeruntur, quae ad Ecclesiae servitium reserventur. Archidiaconum, cantorem, et altas personas episcopus consensu canonicorum constituat. Ecclesiam S. Michaelis, et praedia, et possessiones, quas episcopus per idoneos testes proprie ad episcopatum pertinere probaverit, quiete, pacificeque obtineat. Et quia canonici domum, in qua olim habitaverant ad ampliandam Ecclesiam concesserunt, domum in qua modo habitant, licet juris episcopi fuerit, pro concordia tamen et charitate, deinceps ad communis vitae usum, et cohabitationem retineant, et hospites quando voluerint in eam recipiant, salva nimirum in omnibus auctoritate sanctae Romanae Ecclesiae. Si qua igitur in futurum ecclesiastica, saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei, et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, et in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem Ecclesiae justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen. Ego Lucius Catholicae episcopus. Ego Conradus Sabinensis episcopus. Ego Theodinus S. Ruffinae episcopus. Ego Stephanus Prenestrinus episc. Ego Petrus Albensis episcopus. Ego GG. presb. card. tit. S. Calixti. Ego Gio. presb. card. tit. S. Caeciliae. Ego Thomas presb. card. S. Vestinae. Ego Hubald. presb. card. S. Praxedis. Ego Manfredus presb. card. S. Savinae. Ego Otto diac. card. S. Georgii ad Velum Aureum. Ego Guido diac. card. SS. Cosmae et Damiani. Ego Joannes diac. card. S. Mariae Novae. Datum Laterani per manus capellani et scriptoris XVI Kal. Aprilis, indict. VII, Incarn. Dom. 1144, pontificatus vero D. Lucii II papae anno I.