EPISTOLA CXCI. IVO,  Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister,  HUGONI  reverendo Cluniacensis monasterii abbati, salutem et servitium.
Est in quodam monasterio ditionis vestrae quidam frater, qui cum esset clericus in saeculo degens quamdam mulierem gravidam, cum qua consuetudinem habebat, oppressit. Mulier vero post aliquot dies abortivum fecit. Sed utrum hac oppressione vel alia occasione mulier abortierit, et opprimenti et oppressae fuit incertum. Propter hanc tamen causam ab accipiendis sacris ordinibus suspenditur, et a sacramentorum dispensatione removetur. Videtur multis haec praedura sententia, ut pro incerta culpa tam severum confirmetur judicium, cum dicat consona Evangelio canonica sententia : « Nullus pontificum incerta judicare praesumat. » Quae tamen culpa si certa esset, secundum antiquorum exempla, mitius animadverti potuisset , si tamen infirmis mentibus non obesset. Sanctus enim David post actam de adulterio et homicidio poenitentiam, prophetiae spiritum non amisit . Petrus postquam Christum cum perjurio negavit, culpam lacrymis diluens , non solum apostolus, sed etiam apostolorum princeps mansit . Paulus, post persecutionem et caedem discipulorum Domini, ad apostolicum fastigium pervenit. Homicida ille, quem beatus Joannes Ephesino episcopo nutriendum, erudiendumque commiserat, post caedes et rapinas ductus poenitentia, non solum indulgentiam obtinuit, sed etiam beato Joanne ordinante Ephesinae Ecclesiae praepositus fuit. Istae memorabiles personae quia veram poenitentiam egerunt, plenam indulgentiam meruerunt, non tantum ad culpae remedium, sed etiam ad obtinendum pastoralis curae fastigium. Verumtamen haec exempla legem non faciunt, quia sicut dicit beatus Augustinus: « Posterorum diligentia severissime sanxit ut post actam de crimine poenitentiam nullus in clericatu maneat, nullus ad clericatum accedat, quod dictum esse creditur non dispensatione indulgentiae, sed rigore disciplinae, quoniam aliqui propter affectatas honorum potentias, fictas agebant poenitentias. » Unde mihi videtur quia sicut ficta poenitentia ficte poenitentes a clericatu repellit, ita vera poenitentia vere poenitentes ad clericatum admittit. Haec dicentes sacris Patrum regulis non obviamus, sed ex ratione et exemplorum commemoratione in praesidentium intelligimus positum esse discretione, ut quos viderint veram egisse poenitentiam, eos ad ecclesiasticam possint promovere militiam, si tamen publicam non egerint poenitentiam; talibus enim ideo clericatus denegatur, quia ab insidiatoribus divinis sacramentis pro hujusmodi derogatur, et simplicium animus aut scandalizatur, aut infirmatur. Hic vero nihil horum est, quia nec culpa est certa, nec poenitentia publica; persona vero honesta, quantum de alterius vita aestimare potest humana conscientia. Quae ideo nobis videtur Deo posse offerre sacrificium, quia seipsam Deo fecit holocaustum. Quis sit ille frater, de quo agimus, dicent vobis fratres praesentium portitores, pro quo supplicamus reverentiae vestrae, ut, mitigato rigore vestrae consuetudinis, eum ad sacros ordines promoveri concedatis. Prudenti loquimur, nihil vos docentes, neque aliquid dicentes quod non noverit vestra prudentia, et saepe tractaverit vestra solertia. Valete.
(Sixtus papa, in
c. Si quis, caus. 30, q. 5) (I Reg. XI) (Matth. XXVI) (Ambr.
serm. 47. De fide Petri, can. Hi qui. dist. 50)
[ al. posset, ita ms. c. ] [ al. posteriorum ita ms. c. ]