19  EPISTOLA V. AD EUMDEM.
Fidissimo Patri Eginhardo Lupus salutem.
Memoriam vos habere mei quam gratum habeam nequaquam facile dictu est, praesertim cum eminentiae vestrae sublimitas eo usque se submiserit ut ultroneae salutationis munus hac vice meruerim, quamvis optaverim vestris refici litteris, quantumque jam aestus rei notae deferbuerit discere, atque si vobis hinc a parvitate mea quidquam persuaderi potuerit. Ego certe, quemadmodum pollicitus sum, et pro illius charissimae sempiterno refrigerio specialiter ac quotidie Dominum supplico, et quod vobis vel in praesenti vel futura vita conducibile credo vigilanti perseverantia postulare non desino. Proficiamne aliquid, vos forsitan sentiatis. Haudquaquam tamen dubitaverim harum fructum petitionum in divina miseratione reponere, ac licet serum, quantum ad voti spectat impatientiam, maturum tamen propter illius justitiae pondus sine dubio praestolari. Obsecro autem, legite libri sancti Augustini de Civitate Dei XXI, titulum 27, et videte si non his quae scripsi paria de eadem calamitate vir ille divini ingenii senserit; quae plane nunquam ante legeram: sed cum postea ea percurrissem, admodum miratus sum mea tam similia sensu fuisse, ut ab is colorem traxisse penitus viderentur. Caeterum profectionis in patriam, ac per hoc ad vos, tempus aliquantum producere coactus sum. Namque venerabili 20 viro Marcwardo, per quem mea reversio administranda est, cum in Italiam legatus mitteretur, ac me prius ad suum colloquium ut amicissimum evocavisset, mihi consuluerat ut hinc die qua significaveram vobis recedens sanctitatem vestram petere debuissem. Verum illustris abbas Rabanus postmodum regressus a palatio, foret necne per id temporis isthic propter legationem sibi commissam, ad liquidum scire non potuit; atque ob eam rem hortatus est ut reditum meum ad Non. Jun. differrem, quando solemnitas sancti Bonifacii se abesse minime sineret, nisi forte ipsi quoque imperialis jussionis et ea quam gravissima praejudicaret auctoritas. Itaque cum suam post regressionem Marcwardus ex me quaesitum quando potissimum reverti vellem misisset, memoratae rei causa equos huc adducendos ut pridie Non. Jun. curaret petii, quo Christo propitio VIII. Id. ejusdem mensis iter ad vos possem arripere: quod ille, si vita comes fuerit, indubitanter implebit. Quare certum diem quidem, quo ad vos venturus sim, exprimere non audeo; sed intra eam hebdomadam quae Non. Jun. coeperit omnino me venturum, Deo volente, confirmo. Atque utinam exoneratum omni curarum molestia vestrum reperire tunc merear animum, ut non vacet modo pro solita dignatione quaecunque amicalia videbuntur mecum conferre, verum etiam ubi vel meum vel aliorum me deficit, vestrum adsit consultum ingenium; cui quantum assurgam, quantumque deferam, quantum denique eo me vel adjutum vel adjuvandum credam, ut adulationis morsum effugiam, nolo amplius dicere; Deus viderit, cujus idipsum gratia procuravit. 21 Interim haec quae subjeci paterna, qua me semper fovetis, pietate considerare dignamini, ut ea praevisa mihi facilius expediatis. In priori libro Arithmeticae Boetius quarto capitulo sic ponit: Quod autem dictum est secundum duorum generum contrarias passiones hujusmodi est, ab eo loco usque ad haec verba, quae paucis interjectis subjiciuntur, Spatio est maxima parvissima quantitate, minus mihi quam velim clarum est. In eodem libro, capitulo 21, negat esse difficile diligentibus, praeter quas ipse expresserit partes, multiplices superpartientis secundum monstratum a se modum caeteras reperiri. Quod si per vos plene quod paulo praemisit superius intellexero, ubi ait, Vocabunturque hi secundum proprias partes duplex superbipartiens, et sequentia, nimirum mihi non erit difficile. Idem auctor eximius secundo ejusdem operis libro, itemque secundo capite, et ut ait, inquit, Nichomachus inmusitatum, sive, ut alibi reperi, enmusitaton theorema proficiens, etc.; quae verba Graeca quam habeant proprietatem nescio si recte acceperim. In eodem libro, cap. 25, ab eo loco ubi scriptum est: Omnis quoque cubus qui ex tetragonorum superficie in profunditatem corporis crevit, usque ad eum, Angulos vero octo, quorum singulis sub tribus ejusmodi continetur, quales priores fuere tetragoni unde cubus ipse productus est, ut verbo ipsius loquar, figuram rei subtilis non assequor, et ut per vos ejus intellectum capiam vehementer indigeo. In Victorii quoque calculum praevia Dei gratia vestraque doctrina ingredi cupio. Quinetiam in hujusmodi dictionibus, ut est aratrum, salubris, et similia, 22 quae non modo positione, sed etiam natura penultimam videntur habere productam, magna haesitatio est, in qua me adhuc laborare profiteor; utrumnam naturae serviendum sit, ut penultima, ut est, longa pronuntietur; an propter illud quod Donatus ait, Si penultima positione longa fuerit, ipsa acuetur, ut Catullus; ita tamen si positione longa, non ex muta et liquida fuerit, nam mutabit accentum, ut pharetra, in natura simul et tali positione productis, communis syllaba naturae praejudicet, et accentus in antepenultimam transferatur. Namque nihil in auctoribus solidum adhuc reperire potui unde uter eorum sensus aut astrui aut abdicari mihi posse videatur. Erit igitur vestrae prudentiae hanc ambiguitatem dirimere et utrum eorum aliquo documento fortissimo roborare. Siquidem ad difficultatem, quod certam hinc nullius reperio regulam, accedit etiam hoc quod in metro ejusmodi, ut est, aratrum, semper productam invenio penultimam, cum si in naturaliter quoque longis communis syllaba valeat, manifestum sit aratra nominativo, accusativo, et vocativo pluralibus per dactylum poni potuisse. Sunt et alia complura interroganda, quae notata teneo, quaeque commodius, si Deus vosque permiseritis, praesens disquiram. Et obsecro per quam mihi pietatem gratuito semper exhibuistis ut quoad veniam ad vos, quae necessaria mihi scitis me unde discam nisi ex vobis restare, ex abditis vestrae memoriae diligentius eruere ac mihi jure caritatis et amicitiae ultro aperire dignemini; ut semina in me vestri figentes ingenii, frugem illius ad plurimos transmittatis. 23 Praeterea scriptor regius Bertcaudus dicitur antiquarum litterarum, duntaxat earum quae maximae sunt, et unciales a quibusdam vocari existimantur, habere mensuram descriptam. Itaque si penes vos est, mittite mihi eam per hunc, quaeso, pictorem, cum redierit, schedula tamen diligentissime sigillo munita. A. Gellium misissem' , nisi rursus illum abbas retinuisset, questus necdum sibi eum esse descriptum. Scripturum se tamen vobis dixit quod praefatum librum vi mihi extorserit. Verum et illum et omnes caeteros, quibus vestra liberalitate fruor, per me, si Deus vult, vobis ipse restituet. Abdita in lege et maxime Graeca nomina, et alia ex Servio item Graeca, quae initio vobis direxi, saltem nunc utinam ne gravemini explanare. Valeas, clarissime praeceptor et Pater dulcissime, prosperisque perpetuo successibus polleas.