V.  Monasterii Lucellensis protectionem suscipit et possessiones juraque confirmat.   (Ferrariae, Oct. 31.) [SCHOEPFLIN,  Alsat. diplom.,  I, 286.]
GREGORIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis WIZELO abbati monasterii de Lucella, ejusque fratribus, tam praesentibus quam futuris, regularem vitam professis in perpetuum.
Religiosam vitam eligentibus apostolicum convenit adesse praesidium, ne forte cujuslibet temeritatis incursus aut eos a proposito revocet, aut robur, quod absit! sacrae religionis infringat. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et praefatum monasterium de Lucella in quo divino estis obsequio mancipati. sub beati Petri et nostra protectione suscipimus, et praesentis scripti privilegio communimus. Inprimis siquidem statuentes ut ordo monasticus qui secundum Deum et beati Benedicti Regulam atque institutionem Cisterciensium fratrum in eodem monasterio noscitur institutus, perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter observetur. Praeterea quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium in praesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illabata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Locum ipsum in quo praefatum monasterium situm est, cum decimis et omnibus ad ipsum pertinentibus. Grangiam de Alnofontaine cum terris, decimis, primitiis, pascuis, pratis aquaeductibus, silvis, nemoribus, usuariis et omnibus tenimentis suis. Grangiam de Liboveler cum terris, decimis, pascuis, aquaeductibus, pratis, silvis, nemoribus, usuariis et omnibus appendiciis suis. Grangiam de Courtmatrut, cum terris, decimis, pascuis, aquaeductibus, pratis, silvis, nemoribus, usuariis et omnibus tenimentis suis. Grangiam de Chesas cum terris, decimis, primitiis, pascuis, aquaeductibus, pratis, silvis, nemoribus, usuariis et omnibus appendiciis suis. Grangiam de Plaigne, cum terris, decimis, primitiis, pascuis, aquaeductibus, pratis, silvis, nemoribus, usuariis et omnibus tenimentis suis. Grangiam de Wenckeles cum terris, decimis, primitiis, pascuis, aquaeductibus, pratis, silvis, nemoribus, usuariis et omnibus appendiciis suis. Grangiam de Mosa cum terris, decimis, primitiis, pascuis, aquaeductibus, pratis, silvis, nemoribus, usuariis, et omnibus tenimentis suis. Grangiam de Annevirre cum terris, decimis, primitiis, pascuis, aquaeductibus, pratis, silvis, nemoribus, usuariis, et omnibus appendiciis suis. Grangiam de Herbeim cum terris, decimis, primitiis, pascuis, aquaeductibus, pratis, silvis, nemoribus, usuariis et omnibus tenimentis suis. Grangiam de Wigehim cum terris, decimis, primitiis, pascuis, aquaeductibus, pratis, silvis, nemoribus, usuariis, et omnibus appendiciis suis. Cellarium de Steinbach cum terris, vineis, decimis, pascuis, aquaeductibus, pratis, nemoribus, usuariis et omnibus appendiciis suis. Cellarium de Hastath cum terris, vineis, decimis, pascuis, aquaeductibus, pratis, nemoribus, usuariis et omnibus appendiciis suis. Grangiam de Hircewelde cum terris, decimis, primitiis, pascuis, aquaeductibus, pratis, silvis, nemoribus, usuariis et omnibus appendiciis suis. Grangiam de Mutrisseim cum terris, decimis, primitiis, pascuis, aquaeductibus, pratis, silvis, nemoribus, usuariis et omnibus appendiciis suis. Grangiam de Hadmanswiler cum terris, decimis, primitiis, pascuis, aquaeductibus, pratis, silvis, nemoribus, usuariis et omnibus appendiciis suis. Grangiam de Bures cum terris, decimis, pascuis, nemoribus, usuariis, et omnibus appendiciis suis. Ecclesiam de Wincheles cum appendiciis suis; ecclesiam de Hadmanswiler cum appendiciis suis. Sane laborum vestrorum quos propriis manibus vel sumptibus colitis, sive de nutrimentis vestrorum animalium, nullus a vobis decimas extorquere praesumat. Liceat quoque vobis clericos vel laicos e saeculo fugientes liberos et absolutos ad conversionem recipere, et eos absque contradictione aliqua retinere. Prohibemus insuper ne ulli fratrum vestrorum post factam in eodem loco professionem fas sit sine abbatis sui licentia de ipso discedere; discedentem vero absque communi litterarum cautione, nullus audeat retinere. Quod si quisquam eos forte retinere praesumpserit, liceat vobis in ipsos monachos vel conversos vestros sententiam regularem ex nostra auctoritate proferre. Inhibemus etiam ne terras seu quodlibet beneficium ecclesiae vestrae collatum liceat alicui personaliter dari, sive aliquo modo alienari, absque assensu totius capituli, aut majoris et sanioris partis. Si quae vero donationes vel alienationes aliter quam dictum est factae fuerint, eas irritas esse censemus. Ad haec insuper prohibemus ne aliquis monachus vel conversus, sub professione domus vestrae adstrictus, sine consensu et licentia abbatis et majoris partis capituli vestri pro aliquo fide jubeat, vel ab aliquo pecuniam mutuo accipiat, ultra pretium capituli vestri providentia constitutum, nisi propter manifestam domus vestrae utilitatem. Quod si facere quisquam praesumpserit, non teneatur conventus pro his aliquatenus respondere. Licitum praeterea vobis sit in causis propriis, sive civilem, sive criminalem contineant quaestionem, fratres vestros idoneos ad testificandum adducere, atque ipsorum testimonio, sicut justum fuerit, et propulsare violentiam et justitiam vindicare. Insuper etiam auctoritate apostolica sancimus, quemadmodum a praedecessoribus nostris Romanis pontificibus vestro ordini est indultum, ut nullus episcopus, aut alia quaelibet persona ad synodos vel conventus forenses vos ire, vel judicio saeculari de propria substantia vel possessionibus subjacere compellat; illud adjicientes, ut nullus regularem electionem abbatis vestri impediat, vel de instituendo, seu deponendo vel removendo eo, qui pro tempore fuerit, contra statuta Cisterciensis ordinis et auctoritatem privilegiorum vestrorum, se ullatenus intromittat. Quod si episcopus, in cujus parochia domus vestra fundata est, tertio cum humilitate et devotione qua convenit requisitus, substitutum abbatem benedicere forte renuerit, licitum sit eidem abbati, si tamen sacerdos fuerit, proprios novitios benedicere, et alia quae ad officium suum pertinent, exercere, donec idem episcopus duritiam suam recogitet, et abbatem sine pravitate aliqua benedicat. Cumque benedicendus abbas vester ad episcopum venerit, ea professione contentus sit episcopus, quae in ordine vestro solet impendi, nec aliam de novo requirat. Sane si episcopus aliquid a vobis vel monasterio vestro praeter obedientiam debitam, vel principes terrae contra libertatem ordinis a praedecessoribus nostris, et a nobis indultam expetierint, liberum sit vobis auctoritate apostolica denegare quod petitur, ne occasione ista praedictus ordo, qui hactenus liber exstitit, humanae servitutis laqueo vinciatur. Quod si episcopi aliquam propter hoc in personas vel ecclesiam vestram sententiam promulgaverint, eamdem sententiam, tanquam contra apostolicae sedis indulta prolatam, statuimus irritandam. Paci quoque et tranquillitati vestrae paterna inposterum sollicitudine providere volentes, auctoritate apostolica prohibemus ne quis intra clausuras domorum seu grangiarum vestrarum furtum, rapinamve committere, ignem opponere, hominem capere vel interficere, seu aliquam violentiam temere audeat exercere. Decernimus ergo, ut nulli omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur, eorum, pro quorum gubernatione ac sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, etc. Ego Gregorius, catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Henricus, Albanensis episcopus. Ego Paulus, Praenestinus episcopus. Ego Theobaldus, Ostiensis et Velletrensis episc. Ego Petrus de Bono, titulo Sanctae Susannae presbyter cardinalis. Ego Laborans, presbyter card. S. Mariae trans Tiberim tit. Calixti. Ego Melior, presb. card. SS. Joannis et Pauli tit. Pamachii. Ego Adelardus, tit. S. Marcelli presb. card. Ego Hiacynthus, S. Mariae diac. card. Ego Gratianus SS. Cosmae et Damiani diac. card. Ego Octavianus, SS. Sergii et Baschi diac. card. Ego Petrus, S. Nicolai in Carcere Tulliano diac. card. Ego Radulphus, S. Georgii ad Velum Aureum diac. card. Datum Ferrariae, per manum Moysis Lateranensis canonici, vicem agentis cancellarii, II Kal. Novembris, indictione VI, Incarnationis Dominicae anno 1187, pontificatus vero domini Gregorii papae VIII anno primo.