EPISTOLA V. AD EUMDEM.
Amantissimo Patri et domino ALEXANDRO Dei gratia summo pontifici, THOMAS Cantuariensis Ecclesiae minister humilis, debitam et devotam obedientiam.
Satis superque sustinui, Pater amantissime, correctionem regis Angliae exspectans, nec ullum omnino patientiae meae fructum obtinui, quin potius detrimentum et exterminium auctoritatis et libertatis Ecclesiae Dei, dum incaute sustineo, cumulavi. Conveni eum multoties per nuntios religiosos et idoneos, et ad debitam satisfactionem frequentius invitavi. Litteris etiam, quarum transcripta vobis misi, divinam ei severitatem et ultionem, nisi resipisceret, intentavi. Ipse vero magis ac magis proficit in deterius, conculcans et deprimens Ecclesiam Dei, sed et personam meam, et eos qui mecum exsulant, adeo persequens, ut etiam beneficia servorum Dei, qui nobis Dei et vestri causa victualia provident, minis et terroribus suis auferre conetur. Scripsit enim abbati Cisterciensi, ut sicut abbatias ordinis, quae in ipsius potestate sunt, diligit, ita nos a beneficio et familiaritate ordinis faciat alienos. Quid multis? Eo usque sub patientia nostra tam ipsius regis, quam officialium ejus profecit impietas, ut si multitudo virorum, quantumlibet religiosorum, rem vobis ut est, interpositis etiam juramentis assereret, miror si vel sic eorum assertioni credulitatem aliquam vestra sanctitas adhiberet. Haec igitur cum anxietate cordis attendens, et periculum tam regis quam meum considerans, perniciosas illas non tam consuetudines quam pravitates, quibus perturbatur et confunditur Anglicana Ecclesia, publice condemnavi, tam observatores quam exactores earum, fautores etiam et consiliatores et adjutores, quicunque fuerint, sive clerici sive laici, generaliter excommunicationi subjiciens. Scriptum etiam et auctoritatem scripti, quo perversitates illae fuerant confirmatae, cassavi: et episcopos nostros a juramento, quo ad observationem earum violenter astricti fuerant, relaxavi. Et haec sunt, quae in scripto illo specialiter condemnavi: Quod non ponatur terra ejus vel officialium suorum Quod non appelletur, pro causa aliqua ad sedem apostolicam sine regis assensu. Quod non liceat episcopo excommunicare aliquem, qui teneat aliquid de rege, absque licentia ipsius. sub interdicto sine ejus licentia vel officialium suorum. Quod non liceat episcopo excommunicare aliquem de perjurio vel fide laesa. Quod clerici vel viri religiosi trahantur ad saecularia judicia. Quod laici, seu rex seu alii, tractent causas de ecclesiis vel decimis. Quod non liceat archiepiscopo vel episcopo venire ad vocationem domini papae absque licentia regis. Et alia in hunc modum. Nominatim etiam excommunicavi Joannem de Oxeneford, qui communicavit schismatico et excommunicato illi Reginaldo Coloniensi, quique contra mandatum Domini et vestrum usurpavit sibi decanatum Saresberiensis Ecclesiae, et in curia imperatoris, quale ipse audistis, praestitit juramentum. Similiter etiam Ricardum de Ivelcestre, denuntiavimus excommunicatum, eo quod inciderit in eamdem haeresim damnatam, communicando illi nominatissimo schismatico Coloniensi solemniter, et publice machinando et fabricando omnia mala cum schismaticis et Teutonum illis in perniciem Ecclesiae Dei et maxime Ecclesiae Romanae, quique praestitit juramentum de contrahendo matrimonio cum duce Saxonum. Et una Ricardum de Luci, et Jocelinum de Baillolio, qui regiae tyrannidis fautores, et haereticarum illarum pravitatum fabricatores exstiterunt. Randulphum etiam de Broc, et Hugonem de Sancto Claro, et Thomam filium Bernardi, qui possessiones et bona Ecclesiae Cantuariensis absque licentia et consensu nostro usurpaverunt. Omnes, inquam, istos anathematis vinculo innodavimus. Verum in personam regis nondum sententiam dedimus, daturi forsitan per misericordiam Dei celerius, nisi resipuerit, et ex his quae fecimus, apprehenderit disciplinam. Ut ergo, beatissime Pater, apostolicae sedis auctoritas, et Ecclesiae Dei libertas, quae in partibus nostris tota fere periit, utcunque valeant restaurari, necesse est et modis omnibus expedit, ut quod a nobis gestum est, ratum omnimodis habeatis.