LXXVI.  Sancti Alexandri Bergomatis significat definitivam sententiam ab eo latam super pluribus controversiarum capitulis.   (Anno 1146, Jan. 30.) [LUPI,  Cod. diplom. Bergom.  II, 1063.]
EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis LANFRANCO praeposito S. Alexandri Pergamensis Ecclesiae ejusque fratribus, salutem et apostolicam benedictionem.
Ex injuncto nobis a Domino apostolatus officii ministratione oportet nos Ecclesiarum scandala de medio tollere, et earum paci et tranquillitati paterna sollicitudine providere. Ideoque pro controversia, quae inter vos et canonicos Sancti Vincentii super quibusdam certis et expressis capitulis jam diutius agitata est, vobis et ipsis vestro conspectui praesentatis, utriusque partis rationes et allegationes, et praedecessorum nostrorum felicis memoriae Innocentii, Coelestini et Lucii Romanorum pontificum privilegiis et aliis scriptis quae, super eadem controversia, diversis sunt facta temporibus diligenter inquisitis et plenarie intellectis, fratrum nostrorum conniventia et consilio praedictae discordiae per definitivam sententiam taliter finem imposuimus. In primis siquidem, quidquid a praefatis praedecessoribus nostris super eadem controversia statutum vel definitum est apostolica nihilominus auctoritate firmavimus et ratum manere decrevimus, statuentes videlicet ut presbyteri Bergamensis episcopatus qui post datam a praedecessore nostro felicis memoriae papa Innocentio sententiam ordinati sunt, sive qui deinceps ordinabuntur utrique Ecclesiae fidelitatem exhibeant; et si canonici Sancti Vincentii accipere noluerint, nihilominus ipsam vestrae praecipimus exhiberi. De poenitentiis vero hoc inter vos praecipimus observandum, ut presbyteri de toto episcopatu Bergamensis, quoties parochianos suos pro publicis criminibus ad poenitentiam adduxerint, utramque partem convocare studeant, et nullatenus absque praepositi vestri vel unius presbyteri ecclesiae vestrae praesentia praedictis criminibus poenitentia injungatur. Sane in mensa episcopi in sinistra parte praepositus ecclesiae vestrae primum locum obtineat et suos penes se clericos habeat. Statuimus praeterea ut quoties consuetis processionibus ad missarum solemnia celebranda canonici Sancti Vincentii ad vestram ecclesiam venerint, IV parietes chori in ecclesia ipsa in pace obtineant, et in vigilia Beati Viatoris et festo ejusdem et in Litaniis Gregorianis cum incenso et aqua benedicta et campanis pulsatis per personas vestras eosdem honorifice suscipiatis. Cum autem vel ad defunctorum exsequias, vel aliis rebus in ecclesia ipsa vobiscum convenerint, totum chorum ecclesiae vestrae cum eis pariter teneatis. Vos autem quoties cum iisdem canonicis S. Vincentii sive in aliis conveneritis, praepositus ecclesiae vestrae primum locum in sinistra parte chori obtineat, reliqui vero fratres cum iisdem clericis communiter sedeant. Capellani vero ecclesiarum Sancti Salvatoris, Sanctae Agathae, Sancti Joannis, Sanctae Gratae, Sancti Vigilii in Dominicis diebus et praecipuis festivitatibus ad ecclesiam vestram ad majorem missam conveniant. In coena vero Domini, ad baptismum et in aliis solemnitatibus, sicut more solito divina consuevistis celebrare officia, ita ab utraque parte pacifice praecipimus observandam. Et praefatis canonicis Sancti Vincentii seu quibuslibet aliis perpetuum super hoc silentium imponimus, apostolica auctoritate monentes atque praecipientes ut praefata definitione nostra contenti sitis, et mandatum nostrum irrefragabiliter observetis. Si quis autem contra hanc nostrae definitionis et confirmationis paginam venire tentaverit, potestatis et honoris sui periculo subjacebit. Dat. Transtiberim, III Kalend. Februarias. Ego Abricus Dominici Friderici imperatoris notarius authenticum hujus exemplaris vidi et legi et ad confirmandum subscripsi. Ego Alborinus sacri palatii notarius, etc. Ego Petrus notarius sacri palatii authenticum hujus exempli vidi et legi, et sicut in eo continebatur scripsi extra litteram plus minusve.