EPISTOLA VII. AD LUDOVICUM GERMANIAE REGEM.  Mittit acta, concilii Moguntini pro juribus et immunitatibus ecclesiasticis, ipso (Rabano) praesidente, celebrati anno Domini  847,  tempore Leonis papae IV et Lotharii imperatoris.  (Apud Mansi, Concil., tom. XIV, pag. 900.
Domino serenissimo et Christianissimo regi Ludovico verae religionis strenuissimo rectori, ac defensori sanctae Dei Ecclesiae, una cum uxore et prole sua, ejusque fidelibus, vita et salus, honor et benedictio, cum victoria sine fine mansura.
Dignissimae reverentiae vestrae patefecimus nos humillimi famuli vestri, Rabanus videlicet, Moguntiacensis Ecclesiae indignus archiepiscopus, cum coepiscopis meis qui ad praedictae Ecclesiae dioecesim pertinent: hoc est, Samuele, Egorbaldo, Baturato, Hebone, Gorbratho, Hemmone, Waltgario, Ansgario, Otgario, Lantone, Salomone et Gebehardo, cum reliquis collegis nostris chorepiscopis, abbatibus, monachis, presbyteris, et caeteris ecclesiasticis ordinibus: quia venimus secundum jussionem vestram in civitatem Moguntiam, ibique pariter adunati, post triduanum jejunium, quod cum litaniis celebravimus, divinam suppliciter postulantes clementiam, quatenus sancta gratia sua conventum et actionem ipsius synodi sibi acceptabilem facere dignaretur, et Christiano populo proficentem ad salutem et vitam perpetuam, vobisque ad aeternum honorem et gloriam. Ubi etiam decrevimus ut singulis parochiis per episcopos et clericos, per abbates et monachos, oratio pro vobis et pro vestra conjuge, simul prole nobilissima fieret : hoc omni devotione postulantes ut Deus omnipotens diuturnam vobis sanitatem ac prosperitatem concedat, regnumque vestrum diu stabiliat ab omni hoste defensum in terra, postque hujus vitae terminum in regno coelesti gloriam vobis simul cum sanctis suis concedat sempiternam. Tunc vero considentes in claustro sancti Albani martyris, secundum morem illum, quo priscis temporibus sub Carolo imperatore Hildebaldus et Richolphus cum caeteris episcopis et abbatibus illuc convenientibus fecerunt, et coepimus in Dei nomine communi consensu et voluntate tractare pariter de statu verae religionis, atque utilitate et profectu Christianae plebis. Convenit inter nos de nostro communi collegio clericorum atque monachorum duas facere turmas, sicut et fecimus: ita ut in una turma considerent episcopi cum quibusdam notariis, legentes atque perscrutantes sanctum Evangelium, nec non Epistolas et Actus apostolorum, canones quoque, ac diversa sanctorum Patrum opuscula, cum caeteris sacris dogmatibus, diligenti studio perquirendo quibus modis statum Ecclesiae Dei et Christianae plebis profectum sana doctrina et exemplis justitiae inconvulsum, largiente gratia Dei, perficere et conservare possent. In alia vero turma sederunt abbates ac probati monachi, regulam sancti Benedicti legentes, atque tractantes diligenter qualiter monachorum vitam in meliorem statum atque augmentum cum Dei gratia perducere possent, et ubicunque per negligentiam atque desidiam rectorum regularis ordo dilapsus fuisset, rursum secundum normam regulae sancti Benedicti ad integrum restitueretur. His ergo ita dispositis atque peractis, primo decrevimus unicuique personae vel sexui congruum honorem impendere secundum dictum sancti Petri primi pastoris Ecclesiae, quo ait: « Omnes honorate, fraternitatem diligite, Deum timete, regem honorificate. Servi, subditi estote in omni timore dominis, non tantum bonis et modestis, sed etiam dyscolis, haec est enim gratia in Christo Jesu Domino nostro . » Cui paria doctor gentium, ad Timotheum discipulum suum scribens, ait: « Attende tibi et doctrinae, insta in illis, hoc enim faciens et te ipsum salvum facies, et eos qui te audiunt. Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patrem; juvenes, ut fratres; anus, ut matres; juvenculas, ut sorores, in omni castitate . » Insuper etiam congruum esse visum est ut sacerdotes et Ecclesiae Dei jure legitimo inconvulso honorarentur; de quibus Dominus ait: « Qui vos audit, me audit; et qui vos recipit, me recipit: qui autem me recipit, recipit eum qui me misit . » Et Apostolus ad Hebraeos: « Obedite, inquit, praepositis vestris, et subjacete eis: ipsi enim pervigilant, quasi rationem reddituri pro animabus vestris . » Nam de reverentia ecclesiarum Dominus ait: « Domus mea domus orationis vocabitur cunctis gentibus . » Unde etiam legitur in Evangelio , quod ipse Dominus cum venisset ad Jerusalem et introisset in templum, eos qui negotia terrena et emptiones atque venditiones illicitas in eodem exercebant, quasi flagellum de funiculis faciens, omnes inde ejecerit. Proh dolor! his temporibus nec loca sancta venerantur, neque ministri Dei condigne honorantur: sed versa vice illi qui honorari debuerunt flagellantur, spoliantur atque diversis calumniis franguntur. Unde necessitas magna nos coegit pro hac re ad vos reclamare, petere, ut sicut apud antecessores vestros reges atque imperatores qui ante vos fuerunt, honorem sancta Dei Ecclesia habuit, et per immunitatem eorum possessiones ecclesiasticae inconvulsae perstiterunt, manentesque in eis semper illaesi perseveraverunt: ita apud vos modernis temporibus incontaminatae permaneant. Zelo enim Dei oportet vos defendere Ecclesias Christi, qui vobis regnum in terra et dominationem tribuit, ut per nullius suggestiones iniquas vestram concessionem, quam in eleemosynam vestram Ecclesiis Christi contulistis, sinatis permutari. Quia inhonestum est ut hoc quod non solum Christianis temporibus a Christianis imperatoribus, sed etiam a paganis regibus tempore gentilitatis ad honorem Dei collatum est, vestris temporibus in vestro regno permutetur. Nam legimus apud Esdram quod Artaxerxes rex Esdrae scribae legis Dei per epistolam mandaverit, ita dicens: « Ego Artaxerxes rex statui atque decrevi omnibus custodibus arcae publicae qui sunt trans flumen: Quodcunque petierit a vobis Esdras sacerdos scriba legis Dei coeli, quod ad ritum Dei coeli pertinet, tribuatur diligenter in domo Dei coeli: ne forte irascatur contra regnum regis et filiorum ejus. Vobis quoque notum facimus de universis sacerdotibus, et Levitis, et cantoribus, et janitoribus, Nathinaeis, et ministris domus Dei hujus, ut vectigal, et tributum, et annonas non habeatis potestatem imponendi super eos. Tu autem, Esdra, secundum sapientiam Dei tui, quae est in manu tua, constitue judices et praesides, ut judicent omni populo qui est trans flumen, his videlicet qui noverunt legem Dei tui, sed et imperitos docete libere. Et omnis qui non fecerit legem Dei tui, et legem regis diligenter, judicium erit de eo, sive in mortem, sive in exsilium, sive in condemnationem substantiae ejus, vel certe in carcerem . » De Christianis vero regibus et imperatoribus non necesse est aliqua exempla ponere, cum omnes qui rectae fidei et sani dogmatis fuerint, a Constantino imperatore, qui primus imperatorum Christianam religionem defendere atque honorem Ecclesiarum Dei amplificare coepit, usque ad vos, semper in hoc studio solerter laboraverint ut Ecclesia Dei pacem et tranquillitatem haberet, quatenus cultus Dei incontaminatus foret, et servi ejus sine impedimento Deo delectabiliter deservirent. Qualis autem vindicta illis qui contra mandata Dei et contra jussionem vestram Ecclesiae Christi per avaritiam molestiam inferunt, conveniat, in sequentibus per sanctorum Patrum canones, et per doctrinam divinarum Scripturarum congruo loco demonstravimus. Non enim formidamus, juxta exemplum Domini Salvatoris, corruptoribus templi Dei et contaminatoribus sacrorum locorum judicium congruum inferre: quia si illi a Christo Domino ejecti sunt foras de domo Dei qui per cupiditatem terrenam violabant sanctum locum, non est iniquum insolentibus et se corrigere nolentibus canonicum inferre judicium, ut sentiant correpti quod ante noluerunt sentire leniter admoniti. Deus omnipotens vos in sua justitia confortet, et illaesum ab omni hoste protegat.
(cujus orationis summa
est, missarum tria millia et quingenta, et psalteriorum
mille septingenta) (I Petr. II) (I Tim.
IV) (Luc. X, Matth. X) (Hebr. XIII) (Isa.
LVI) (Marc. XI,
Joan. II) (I Esdr. VII)