EPISTOLA XIV.  Patriarcha Aquilegensis scribit Rudolpho imperatori de multis, praesertim de rege Bohemiae domando.   (  An. Dom. 1276, cod. Rud.  XIV.)
ARGUMENTUM.--Raymundus Turrianus patriarcha Aquileiensis Rudolphi litteris rescribit, se gaudere, quod Turrianorum fide et consiliis inhaereat, inferatque bellum Bohemiae regi Ottocaro. Adversus eum, sibi et Ecclesiae suae infestum, auxilia promittit. Nihil sibi dissensionis esse cum N. futurum tamen, ni destruat castrum nuper erectum contra jura et privilegia ecclesiae suae. Se ad ecclesiam suam continuo rediturum, ut inde ad ejus obsequia promptior paratiorque sit.
Serenissimo, etc. Aquilegensis. Regios apices, qui purae fidei promptaeque devotionis exempla exigunt et signa requirunt, suscepi honorificentia promptiori, quibus affectuosissimo perlectis 390 affectu, concepi laetitiam tam ingentem, quod spiritus, mens, imo sensus singuli sunt prae gaudio renovati. Est mihi siquidem jucunditatis et exsultationis materia praecipua et votiva, quod celsitudo regia de mea meorumque fida fide confidens, juxta nostrum consilium quasi salubrius sibi oblatum dirigi processus Caesareos eligit, atque regi. Est etiam et mihi specialiter superaffluens cumulus gaudiorum, quod vestra serenitas imperialis solii decus virtuosis operibus, quae tanti domini gloriam condecent, decorare procurans, contemptores vestros, qui tanquam columnae ac bases imperii cum omni promptitudine in via vestrorum deberent currere mandatorum, sub potentiae vestrae dextera humiliare intendit, et rebellionis exigente protervia, depressionis merito malleo conculcare: ut qui modo tranquillus in praeceptis suis despicitur, iratus in vindicta postmodum sentiatur, quemque fideles universi et singuli, qui excellentiae vestrae fidelitatis debitae debitum repraesentant, dulcem et pium dominum noverunt, in confusionem propriam sentiant aemuli correctorem. Quanto enim puniendae temeritates magis augentur excessibus, tanto major est delinquentibus adhibenda correctio, ut et ipsi facinus suum poena saltem vindicante cognoscant, et alios ab illicitis poenae timor coerceat et vindictae. Porro cum scribentis animus adeo sit in exaltationis vestrae promotione defixus, ut desideriorum meorum summa principalius cupiat honoris et nominis vestri decus sermone et opere procurare, magnificentiam vestram scire cupio, quod viris et viribus congeram posse meum, ut quam cito de processu vestro felici contra regem Bohemiae mihi 391 constiterit, me reddam pro viribus ad excellentiae vestrae servitia praeparatum. Caeterum litterarum vestrarum favorabilis inductio habuit, ut cum N. ad compositionem me disponere procurarem. Super quo sic per praesentes explico velle meum, quod inter me ac ipsum non viget ad praesens alicujus dissensionis materia vel rancoris, nec ex me circa ipsum discordiae scrupulus orietur; quin inter nos amicitiae ac dilectionis integritas vigeat et virescat. Verumtamen est, quod ipse me in vestris servitiis existente, in praejudicium ecclesiae meae, ac contra ipsius privilegia et jura publica erigi fecit castrum quoddam, quod nisi forsan ipse viam aequitatis et juris eligens ab injuria hujusmodi tam indebita et violenta destiterit, malevolentiae inductivum esse poterit, et plusquam expediat, nutritivum. Caeterum licet in partibus istis pro dirigendis vestigiis vestris, vestrisque parandis processibus, moram nunc usque duxerim protrahendam, ecce in terram meam in instanti redire festino, ut ad obsequia vestra paratiorem et promptiorem me reddere valeam juxta fervens desiderium cordis mei.
(qui contra Deum et omnem justitiam meis et ecclesiae
meae juribus existit injurius et honoribus inhonorus)