CCXC.  Privilegium pro abbatis S. Dionysii Parisiensis.   (Anno 1148, April. 20.) [DOUBLET,  Histoire de l' abbaye de Saint-Denis,  p. 494.]
EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio SUGERIO abbati venerabilis monasterii, quod in honore beati Dionysii martyris Parisiis situm est, ejusque successoribus regulariter substituendis, in perpetuum.
Cum omnibus Ecclesiis et personis ecclesiasticis debitores, ex injuncto nobis a Deo apostolatus officio, existimamus, illis tamen propensioris charitatis studio nos convenit providere qui beato Petro et Sanctae Romanae Ecclesiae familiariores esse noscuntur. Quocirca, dilecte in Domino fili Sugeri, quem fidelem et devotum beato Petro sanctaeque Romanae Ecclesiae certis indiciis experti sumus, cujus etiam industria et sollicitudine in praefato Beati Dionysii monasterio gratam Deo religionem reformatam esse comperimus, rationabilibus tuis postulationibus gratum praebemus assensum. Statuimus itaque ut quaecunque dignitas authenticis praedecessorum nostrorum Zachariae, Stephani, Leonis, Alexandri, Paschalis, et Calixti Romanorum pontificum privilegiis eidem loco concessa est, quaecunque bona catholicorum regum, vel aliorum fidelium, legitimis oblationibus ad idem monasterium pertinere noscuntur, quidquid etiam in futurum concessione pontificum, liberalitate principum, seu aliis justis modis, Domino largiente, poterit adipisci, firma tibi, tuisque successoribus et illibata permaneant; in quibus haec duximus propriis nominibus exprimenda: in pago Metensi cellam novam, cum omnibus appendiciis suis videlicet Hulspere, Ausminge, Eumelingas, ecclesiam de Fulcreia, salinas ac patellas salinarum apud Marsalciam; monasterium Argentalium, quod situm est in pago Parisiensi, super fluvium Sequanae, cum pertinentiis suis; in episcopatu Aurelianensi; campum Mainerii, Villare, Vendrous, Villammeium, Feienis, Liuns. Ad haec comitatum Vilcassini, qui juris B. Dionysii est, quem charissimus filius noster Lodoicus rex Francorum, per te a beato Dionysio in beneficium et feodum suscepisse cognoscitur, quoniam is possidet cujus nomine possidetur; tibi tuisque successoribus confirmamus vicariam quoque, et omnimodam justitiam, ac plenariam libertatem juxta villam Sancti Dionysii, sicut subscriptis terminis distinguitur: a fluvio videlicet Sequanae, a molendino quod vulgo appellatur Bayard, usque ad supremum caput villae quae vocatur Halbervillaro, quam praefatus rex juris esse beati Dionysii recognoscens, ei restituit, vobis nihilominus roboramus. Praeterea in episcopatu Laudunensi altare de Caadursa, altare de Sancto Goberto, altare de Piloris, altare de Sairiaco cum capella Sancti Dionysii quae est apud Ribomontem: in Visana valle, altare de Sorbais, altare de Altrepia, altare de Rochiniis, altare de Rosbais, altare de Serenis Fontibus. In episcopatu Cameracensi, altare de Solemio, altare de Vertiniolo cum decimis et omnibus appendiciis eorum. In dioecesi Rothomagensi, ecclesiam de Calvomonte cum appendiciis suis, quam venerabilis frater noster Hugo Rothomagensis archiepiscopus, consentiente charissimo filio nostro Ludovico rege Francorum, vobis donavit. In episcopatu Parisiensi, cellam Beatae Mariae prope Corbelium super fluvium Essonae sitam cum appendiciis suis. Ex dono praedicti regis, quidquid habebat, in villa de Trapis, praeter annualem hospitationem quando ibidem jacuerit, et talliam quam apud Cergiacum in Vilcassino, et apud Cormelias vobis donavit. Ex dono bonae memoriae Gaufridi Carnotensis episcopi, altaria de Monarvilla et de Rubrido. Ex dono Aluisi Atrebatensis episcopi altare de Anechin. Ex dono illustris memoriae Edouardi scilicet et Guillelmi regum Angliae, Derhestiam super fluvium Sabrinae sitam, Tantoniam et Moram. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praedictum monasterium temere perturbare aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Obeunte vero te nunc ejusdem loci abbate nullus ibi qualibet subreptionis astutia, seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, aut pars consilii sanioris, secundum Dei timorem, et beati Benedicti Regulam elegerint. Electus autem vel a Romano pontifice, vel a quo maluerit episcopo catholico, consecretur. Chrisma, oleum sanctum, consecrationes altarium, sive basilicarum, ordinationes monachorum, vel clericorum ad idem monasterium pertinentium a catholicis accipietis episcopis, quemadmodum praedecessorum nostrorum canonicae aequitatis privilegiis institutum est. Missas sane publicas celebrari, aut stationem in eodem monasterio, praeter abbatis voluntatem, fieri prohibemus; sed nec interdicere, nec excommunicare, nec ad synodum vocare, vel abbatem, vel ipsius loci monachos episcopis, aut episcoporum ministris permittimus facultatem. Porro tam tibi quam tuis successoribus licentiam indulgemus in gravioribus negotiis sedem apostolicam appellare, nec appellantes ante nogotii finem laesio ulla contingat, quatenus, auctore Deo in sanctae religionis studiis quieti ac seduli permanere possitis. Si quis igitur in posterum hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam venire tentaverit, secundo tertiove commonitus, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini nostri Redemptoris Jesu Christi alienus fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco ista servantibus, sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen. Ego Eugenius Catholicae Ecclesiae episcopus, subscripsi. Ego Imarus Tusculanus episc. s. Ego Hubaldus presbyt. cardin. tit. Sanctae Praxedis s. Ego Julius presbyt. cardin. tit. Sancti Marcelli s. Ego Bernardus presb. card. tit. Sancti Clementis s. Ego Odo sanctae Romanae Ecclesiae diac. card. tit. S. Georgii ad Velum Aureum s. Ego Octavianus diac. card. Sancti Nicolai in Carcere Tulliano s. Ego Joannes diac. card. S. Adriani s. Ego Jacinthus diac. cardin. S. Mariae in Cosmedin s. Datum Catalauni, per manum Guidonis sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, XII Kal. Maii, indictione XI, Incarnationis Dominicae anno 1148, pontificatus vero domni Eugenii papae tertii anno quarto.