EPISTOLA CCCLXII. ARNOLDI ARCHIEPISCOPI COLONIENSIS AD EUGENIUM PAPAM III.  Causam Mindensis episcopi de excaecatione Wortlievi clerici ei remittit, lata interim excommunicationis sententia in criminis hujus auctores et fautores.   (Anno 1152.)
Reverendo Patri ac summo pontifici EUGENIO, ARNOLDUS sanctae Coloniensis Ecclesiae humilis minister, W. majoris ecclesiae praepositus, A. decanus, T. Xantensis praepositus, G. Bunnensis praepositus, et universus praefatae ecclesiae conventus, debitam cum omni subjectione obedientiam.
De controversia, quae inter episcopum Mindensem, et pauperem clericum Vortlievum nomine coram nobis ventilata fuit, admoniti et rogati ab utraque parte testimonium dare super his quae vidimus et audivimus, et coram nobis tractata sunt, testimonium perhibemus. Notum igitur excellentiae majestatis vestrae facimus, quod jam dictus pauper ad praesentiam nostram veniens, querimoniam miserabilem et lacrymabilem coram nobis deposuit, quod consensu et jussu episcopi a ministerialibus suis excaecatus sit. Communicato itaque consilio super hac causa cum fratribus nostris, visum fuit nobis, ut episcopus ad audientiam nostram evocaretur, et super hoc verbo audiretur. Qui cum responsurus impositis praesentiae nostrae se exhibuisset, et de hoc nefando facto pulsatus fuisset, confessus fuit, quod undecim ministeriales de domo sua egressi, et ad eam regressi, hoc scelus tam detestabile, se nesciente, perpetrassent. Adjecit quoque, quod cum in hos omnes tam consentientes quam facientes, sententiam vestrae excommunicationis pronuntiasset, quod tumultu populi quosdam eorum, qui in comitatu fuerant, quoniam manum se in clericum misisse negaverunt, absolvere coactus sit. Post hujusmodi confessionem, cum purgationem innocentiae suae nobis offerret, Ecclesia tota fere reclamante, non fuimus ausi eam audire, tum quia periculosum nobis visum fuit propter hujusmodi confessionem, tum quia talium excessuum vindictam vobis soli servastis. In malefactores autem omnes, tam consentientes quam facientes, sententiam vestram cum omnibus suffraganeis nostris, praeter Trajectensem, qui tunc forte abfuit, ita promulgavimus, quatenus catenis nostris firmiter teneantur, quoadusque praesentiae vestrae se exhibeant, et secundum mandatum vestrum condignae satisfactioni se supponant. Vestrae igitur paternitatis interest, ut sub tali testimonio dictorum atque factorum in beneplacito discretionis vestrae et prudentiae super hoc negotio judicetur.