EPISTOLA CLXVII. AD ALEONORAM REGINAM ANGLIAE. [A. D. 1183.]
ARGUMENTUM.-- Consolantur Aleonoram Angliae reginam Christiani e terra sancta, ob intempestivum obitum filii Henrici III, Anglorum regis, indicantque se exsequias ejus, praesente sedis apostolicae legato, celebrasse.
Rumor flebilis et tristis adventus in terra nostra nuper insonuit, amaritudine plenus et plenitudine doloris non vacuus, ac diri novitate vulneris corda nostrorum saucians, cunctis quidem dolendus fidelibus, cunctisque Christicolis deplorandus; sed nobis eo ferendus molestius, eo acerbius molestandus, quo inter luctuosi pericula et anxietates funebres constituti, unde subventionis exspectavimus auxilium; unde tranquillitatis portum de tot fluctibus confidimus obtinere; unde denique terrae sanctae per incrementa temporum a primaevis temporibus beneficia continuata provenerunt, et grata remedia se effundunt, illuc, proh dolor! refundere antidotum consolationis compellimur, illuc compassionis affectum expandere cogimur; illuc denique mitigationis unguentum et curationis solatium ministrare arctamur. Sed qui ad vestris luctibus desistendum, et nostris repellendum periculis nequaquam sufficimus, quomodo ad temperamentum tam acerbi doloris vestrae celsitudinis sufficientes poterimus reperiri? Qui nostris mitigandis vulneribus vel curandis omnino defecimus, qualiter materno vulneri medicantis manum et medicinae remedium apponemus? Scimus quidem animum vestrum ex acerbo raptu filii dolentem non modicum, et intimis praecordiis sauciatum: nec immerito; quia turbato fatalitatis ordine mater pro filio lacrymas offert, quas matri filius reservabat. Juvenem necdum firme puberem prius conspicit intempestivae mortis subisse judicium, quam senectutis judicium advenisse. Et qui successor talis dignitatis exspectabatur ab omnibus, nunc sicut flos decidens ante fructum, sicut fructus decerptus, statu temporis immaturi juste lugetur et deploratur ab omnibus qui posteritatem talium diligunt, et generis sui immortalia cupiunt incrementa. Magna igitur undique dolendi materia, sed non desunt consolationis antidota, si rationem vis doloris admitteret, si non carnalis sensus sequeremur voluntatem. Sed cum prudentiam et regum exempla revolvimus antiquorum, sane rex ille inclytus et Spiritu Dei plenus, licet in morbo nati lugeret graviter, et luctuosos deduceret dies, tamen in funere nati non solum se, sed et alios consolatione multiplici a doloris pelago relevavit: dum se iturum ad filium de caetero non rediturum ad eum, nec fletus alicujus subsidio reversurum tam prophetico spiritu, quam humanae fuit rationis perspicacitate professus. Mementote, inclyta domina, vos filium genuisse mortalem, nec ullam momentaneae mortalitatis celsitudinem accepisse, nec satis diuturnam doloris habere materiam, in unius subtractione filii, quam Dominus tanta dotavit sobole, tanta denique prosperitate ditavit. Quis scit, si Spiritus sanctus idcirco humanae generationis novacula, vitae telam in nato regio, quam nondum perfecte texuerat, tempestive praeciderit, ne fascinatio nugacitatis in posterum averteret sensum ejus, et mundanae fictionis dolositas deciperet animam illius? Et ideo, quia placita erat Deo anima ejus, ideo factus dilectus de tenebris ad lucem, de carcere ad regnum, de mortalitate ad vitam, de exsilio denique ad patriam est translatus. Sed quid agamus, nunquid non indigne reprehensioni patebimus, cum potum fonti, cibum pani, consolationem consolatrici omnium praesentamus? Scimus equidem, inclyta domina, quod in totum orbem per Dei gratiam fama regalis nominis est diffusa: quod etsi ex naturali affectu materna viscera super funere tanti nati, et raptu talis liberi sint commota, tamen ex coelestis charismatis unctione, qua vos prae caeteris praedecessoribus vestris omnipotens copiose perunxit, ad exemplum virtutis et patientiae tanta in vobis consolatio redundavit, quod refusa in alios, aliis refrigerium praestitit, aliis exsultationem refudit, alios ad exemplum virtutis et patientiae provocavit. Praeterea, excellentissima et specialis domina, verbis consolatoriis, velut minus sufficientes et idonei, desistentes, magnitudini vestrae compassionis praecordia; et devotionis insignia intimamus, quibus totus populus Acconensis audita morte charissimi filii tui in plenae subjectionis et affectionis ostensionem effluxit. Nam universis praelatis et rectoribus Ecclesiarum, regnique Hierosolymitani baronibus, ac universo populo advocatis in ecclesia S. Crucis, celebratisque ex more exsequiis, ac in crastinum missarum solemniis per legatum sedis apostolicae celebratis, magnaque data indulgentia ex parte legati et aliorum praelatorum, praedictus legatus nobis sibi assistentibus pro requie mortui speciales orationes injunxit populo universo. Sed et pro vita regis, reginae, et filiorum et fratrum conservanda per tempora longiora specialius et amplius orare mandavit. Regnum et regem cum consorte, et liberis Bethlehemitanae puerperae devotius recommendans, sicut semper in suis sermonibus consuevit.