XLIII.  Privilegium pro Ecclesia Mutinensi.   (Laterani, Mart. 9.) [TIRABOSCHI,  Memorie Moden.,  III, 82.]
LUCIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis BONIFACIO, praeposito Mutinensis Ecclesiae, ejusque fratribus, tam praesentibus quam futuris, canonice substituendis in perpetuum.
Effectum juste postulantibus indulgere et vigor aequitatis et ordo exigit rationis, praesertim quando petentium voluntates et pietas adjuvat et veritas non relinquit. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus et praefatam Mutinensem Ecclesiam, in qua divino mancipati estis obsequio, ad exemplar felicis recordationis praedecessoris nostri Alexandri papae, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus et praesentis scripti privilegio communimus, statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona eadem ecclesia inpraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant in quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Ecclesiam de Mocclena, ecclesiam Sancti Martini de Ponte ducis, decimam piscium ejusdem loci, tenementum Pelavicinii, Saccuucii et comitis de Massa, ecclesiam de Cesa et mansos quos ibi habetis, ecclesiam Sancti Jacobi de Aqualonga, et villam ejusdem loci, ecclesiam Sanctae Mariae de Situla, castrum Panzani cum curte et ecclesia, villam Marzani, ecclesiam Sancti Maronis, Molendinum et possessiones quas ibi habetis, medietatem Castri Novi, et ecclesiam, castrum Petrosae et ecclesiam, villam de Prato, villam de Guerlo, et ecclesiam, et quidquid habetis in curte Castri Veteris, ecclesiam de Monte Cuculo, ecclesiam Sancti Martini de Curso, plebem de Coligaria cum ecclesiis suis, scilicet ecclesia Sanctae Mariae in Strata sita juxta flumen Panarij, ecclesia Sancti Dalmatii et ecclesia de Coligarola, ecclesia de Fossato Regio, ecclesia de Insula, ecclesia Sanctae Mariae Magdalenae, et Sancti Cusaldi et hospitali ejusdem ecclesiae, quartam partem territorii Miotinae cum decimis quae jure proprietatis canonice vestrae pertinet, et decimas quartae partis ejusdem territorii ad episcopum pertinentis et molendina quae in praefata quarta parte canonice consistunt, et quidquid habetis in Soleria pro concambio quod fecistis cum Manfredino filio Bernardini quondam Manfredi. Antiquas praeterea et rationabiles consuetudines ecclesiae vestrae hactenus observatas ratas habemus, et eas auctoritate apostolica confirmamus. Prohibemus quoque ut infra parochias ecclesiarum vestrarum nullus ecclesiam vel oratorium sine assensu dioecesani episcopi et vestro aedificare praesumat, salvis tamen privilegiis Romanorum pontificum. Interdicimus etiam ne quis in vos vel ecclesiam vestram sine manifesta et rationabili causa excommunicationis vel interdicti sententiam promulgare praesumat. Sepulturam praeterea Mutinensium civium eidem ecclesiae liberam esse decernimus, ut eorum devotioni et extremae voluntati qui se illic sepeliri deliberaverint nisi forte excommunicati vel interdicti sint, nullus obsistat, salva tamen justitia parochialium ecclesiarum a quibus mortuorum corpora assumuntur. Obeunte vero te, nunc ejusdem loci praeposito, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu vel fratrum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem providerint eligendum. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum fas sit praefatam ecclesiam temere perturbare aut ejus possessiones auferre vel ablatas retinere, minuere seu quibuslibet vexationibus fatigare; sed omnia integra conserventur eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate et episcopi vestri canonica justitia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, etc. Bene valete Ego Lucius, sanctae Romanae Ecclesiae episcopus, subscripsi. Ego Theodinus, Portuensis et Sanctae Rufinae episcopus, subscripsi. Ego Petrus, Tusculanus episcopus, subscripsi. Ego Paulus Praenestinus episcopus subscripsi. Ego Petrus, presb. cardinalis titulo Sanctae Suzannae, subscripsi. Ego Gratianus, Sanctorum Cosmae et Damiani Ego Vivianus, presb. cardinalis titulo Sancti Stephani in Coelio Monte, subscripsi. Ego Cynthius presb. cardin. titulo Sanctae Caeciliae subscripsi. Ego Hugo, presbyt. cardinalis titulo Sancti Clementis, subscripsi. Ego Ard., presb. cardinalis titulo Sanctae Crucis in Jerusalem, subscripsi. Ego Laborans presbyter cardinalis Sanctae Mariae trans Tiberim titulo Calixti subscripsi. Ego Hyacinthus, diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Cosmedin, subscripsi. Ego Rainerius, diac. cardinalis Sancti Georgii ad Velum Aureum, subscripsi diaconus cardinalis, subscripsi. Datum Laterani per manum Alberti, sanctae Romanae Ecclesiae presbyteri cardinalis et cancellarii, VII Idus Martii, indictione XV, Incarnationis Dominicae anno 1181, pontificatus vero domni Lucii papae III anno primo.