EPISTOLA IV.  De Urso et Tuentio episcopis illicite ordinatis, ut nusquam in Ecclesiae communione suscipiantur.   1. 2. 3.  4. 5. 6.
ZOSIMUS AURELIO et universis episcopis per Africam constitutis, universis episcopis per Gallias et septem provincias constitutis, universis episcopis per Hispaniam constitutis, a pari.
Cum adversus statuta patrum venitur, non tantum illorum prudentiae atque sententiae, qui in aevum victura sanxerunt, sed ipsi quodam modo fidei et catholicae disciplinae irrogatur injuria. Quid enim tam sanctum atque venerabile est, quam penitus non exorbitare ab itinere majorum, quorum canonica statuta veluti quaedam fundamenta sunt ferendis fidei jacta ponderibus? Sed nihil minus ab Urso et Tuentio, quorum unus assidua sedis hujus medicina curatus, ad emendati erroris pervenire non potuit sanitatem; alter vero ante aliquot annos objecta criminatione submotus, sicut civium scripta testantur vel ingesta docuerunt, etiam ab eo ipso gradum summi sacerdotis accepit, a quo fuerat ante damnatus. Caecus error in utroque, ut quod est potissimum in omnibus, nec velit aliorum de Tuentio, nec suam de Urso tenere sententiam. Sed fac ut honesti mores hominibus essent et probata suffragia: quid illud, quod praetermisso fratre nostro Patroclo metropolitano episcopo Arelatensium civitatis, sine cujus auctoritate, juxta majorum canones, nulla penitus potuit ordinatio celebrari, tumultuose et turbide indebitis sacerdotia impinguntur? Nec saltem comprovinciales episcopi corrogantur, ut error velamento aliquo tegeretur: sed Lazarus, dudum in Taurinensi concilio gravis- simorum episcoporum sententiis pro calumniatore damnatus, cum Britii innocentis episcopi vitam falsis objectionibus appetisset, post vero indebitum ab eodem Proculo, qui inter caeteros in synodo damnationis ejus assederat, sacerdotium consecutus, a quo se ipse vitae suae conscientia, datis litteris in abdicationem sui, sponte submovit. Re vera incongruum fuit, ut illicitum sacerdotio, omisso metropolitano, sua confessione spoliatus, sacerdotem pariter ordinaret. Et ne nihil non intempestive fieret, ne dies quidem legitimus ordinationis adsciscitur: scilicet ut quibus cuncta deerant, etiam legitimum tempus deesset. Quid his tot tantisque improba usurpatione posthabitis addi potest, nisi illud extremum, quod totum transcendit errorem, ut territoriis indebitis, ad Arelatensium civitatem antiquitus pertinentibus, locarentur? Unum vitium si in causis talibus evenisset, apostolicae sedis auctoritas etiam caetera destruxisset. Hic multa concurrunt, improborum et damnatorum ordinatio, praetermissio metropolitani, necnon et provincialium sacerdotum, locorumque alienorum impudentissima usurpatio, nec saltem diei custodita solemnitas, et Lazarus in consortio illicitae ordinationis adscitus. Haec omnia apud nos gestis testimoniisque discussa sunt. Atque utinam in Tuentio pravi tantum mores, non etiam Priscilliana superstitio patuisset! quae sedis hujus dudum humanitas et misericordia in hoc illi consulere voluit, ut emendatior de caetero permaneret. Quod beneficium sibi pene praeter exemplum praestitum si diligentius observare voluisset, erroris illum anteacti oportuit poenitere, non ita praecipiti impetu ad sacerdotium festinare, ut nec diei veterem solemnitatem, quae praecipue custodienda fuerat, observaret, nec indebito loco crederet abstinendum. Qua de re ad sanctitatem vestram et per totum orbem, ubicumque et in quacumque terrarum sonus catholicae religionis exiit, scripta direximus, fratres charissimi, ne Tuentium et Ursum in communione Ecclesiae, in quocumque ecclesiastico gradu a qua in totum anathemati sunt, suscipiendos esse ducatis. Dicuntur enim circulatores esse, quod nos ex sententiis agnovimus in eorum damnatione sacerdotali auctoritate prolatis, quas in diversis regionibus exceperunt. Removendae sunt a sancto corpore putridae carnes, et a massa sanctificationis acidum exsecrandumque fermentum. De quibus plura scribere pudoris fuit, cum illis pudori non sit tanta fecisse. Jussimus autem praecipuam, sicuti semper habuit metropolitanus episcopus Arelatensium . Omnes sane admonemus, ut quique finibus suis contenti sint: nam barbara et impia ista confusio est, aliena praesumere. De qua re ne ad nos, et reliquum capitis 3 mox dictae epistolae. Data sub die X kalendas Octobris Honorio augusto XI et Constantio II consulibus.
(et caetera ut in epistola 1, capite 2) (Anno 417, Septemb. 22)
[Forte, ut gesta]