CCCXII.  Bulla pro ecclesia S. Ambrosii Mediolanensis.   (Anno 1148, Jul. 21) .[GIULINI,  Memorie di Milano,  Probat., t. V, p. 592].
EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio MARTINO praeposito, ejusque fratribus in ecclesia Beati Ambrosii divino servitio mancipatis, tam praesentibus quam futuris in perpetuum.
Quoties illud a nobis petitur, quod rationi et honestati convenire videtur, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et ecclesiam vestram, quae beati Ambrosii confessoris, et sanctorum martyrum Gervasii et Protasii pignoribus decorata consistit, cum omnibus possessionibus, et bonis, vestris usibus deputatis, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus, et praesenti scripti privilegio communimus, statuentes, ut quaecunque in praesentiarum juste et canonice possidetis, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis rationabilibus modis poteritis adipisci, firma vobis vestrisque successoribus, et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Totam possessionem villae Axiliani, et medietatem decimae cum omnibus honoribus ad eamdem villam pertinentibus; terram in Cornaleto et in Eburono, et quidquid habetis ex parte Lauterii et uxoris suae; quindecim solidos pro annuali quod facitis in ecclesia Beati Celsi, et XII candelas; quae omnia singulis annis a praelato ejusdem ecclesiae vobis debent persolvi. Item in eadem ecclesia tres solidos, quos ex antiquo habere soletis; decimam quoque quam habetis in loco Vigonzonis; refectiones vero quae vobis constitutae sunt secundum antiquam consuetudinem, quando altare Beati Ambrosii constitutis temporibus aperitur, nihilominus habeatis. Quidquid praeterea juris ex antiqua consuetudine in coemeterio ecclesiae vestrae, et in cimiliarchia habetis, vobis conservari praecipimus. Consuetudinem quoque inportandis crucibus vestris ad processiones, sive ad mortuorum corpora tumulanda, quam justam habere videmini, inconvulsam manere sancimus. Confirmamus etiam vobis ecclesiam Beatae Mariae Graecae juxta Claustrum; quidquid juris habetis in ecclesia Sancti Georgii de ponte Sexto; hospitale Sancti Jacobi de Ristocano, et refectionem quam habetis in festo Sancti Satyri. Sane quaecunque authenticis episcoporum, regum, seu etiam aliorum Dei fidelium scriptis vobis juste concessa, donata, vel confirmata sunt, auctoritatis nostrae munimine roboramus, et vos ipsos sub beati Petri et nostra protectione suscipimus; salva sedis apostolicae auctoritate et Mediolanensis archiepiscopi canonica justitia. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatam ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu aliis quibuslibet vexationibus fatigare; sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi reatum suum satisfactione congrua correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen. Bene valete. In circulo et in monogrammate: FAC MECUM, DOMINE, SIGNUM IN BONUM. Ego Eugenius Catholicae Ecclesiae episcopus ss. Ego Hubaldus presb. card. tit. S. Praxedis ss. Ego Hugo presb. card. tit. in Lucina ss. Ego Julius presb. card. tit. S. Marcelli ss. Ego Jordanus presb. card. tit. S. Susannae ss. Ego Oddo diaconus card. S. Georgii ad Velum Aureum ss. Ego Octavianus diac. card. S. Nicolai in Carcere Tulliano ss. Ego Joannes Paparo diac. card. S. Andriani ss. Ego Jacintus diac. card. S. Mariae in Cosmydin ss. Datum Brixiae per manum Guidonis sanctae Romanae Ecclesiae diac. card. et cancellarii, XII Kalend. Augusti, indictione XI, Incarnationis Dominicae anno 1148, pontificatus vero domni Eugenii III papae anno IV.