LXXIV.  Bulla in gratiam monasterii Sancti Mariani.   (Anno 1146, Jan. 19.) [  Gallia, Christ.  nova, XII, Instr. 118.]
EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis RAINERIO abbati S. Mariae Rotundae foris muros civitatis Antissiodorensis, ejusque fratribus tam praesentibus quam futuris, vitam regularem professis, in perpetuum.
Quoniam sine verae religionis cultu charitatis unitas non potest subsistere nec Deo gratum exhiberi servitium, expedit apostolicae auctoritati religiosas personas diligere, et earum quieti, auxiliante Domino, salubriter providere. Eapropter, dilecti in Domino filii, venerabilis fratris nostri Hugonis Antissiodorensis episcopi precibus inclinati, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et praefatum locum, in quo divino mancipati estis obsequio, sub B. Petri et nostra protectione suscipimus, et praesentis scripti privilegio communimus, statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona inpraesentiarum juste et canonice possidetis, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate regum, largitate principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis praestante Domino poteritis adipisci, firma vobis vestrisque successoribus illibataque permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Ecclesias S. Mariae Rotundae et S. Mariani in suburbio Antissiodorensi sitas cum omnibus ad se pertinentibus, exceptis illis quae ad proprietatem et dominium episcopi pertinere videntur. Grangiam de Oisella cum omnibus terris quae ad jus ecclesiae B. Mariae pertinent in loco illo et in parochiis circapositis. Grangiam de Bosculo cum terris suis, grangiam de Capella cum terris suis, molendinum de Scoquo, grangiam de Bunost cum territorio suo; praebendam integram in ecclesia Sancti Stephani, ita tamen quod in celebratione quotidianae missae pro defunctis canonicis, et illius missae etiam quam canonici presbyteri per ordinem statutis hebdomadis celebrant, debitum eidem ecclesiae servitium impendatis. Sane laborum vestrorum, quos propriis manibus aut sumptibus colitis, sive de nutrimentis vestrorum animalium nullus a vobis decimas exigere praesumat. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praenominatum locum temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus perturbare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus tantummodo profutura, salva sedis apostolicae auctoritate, et dioecesani episcopi canonica justitia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hujus nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtissimum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen. Ego Eugenius Catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Conradus Sabinensis episcopus. Ego Odo diaconus cardinalis S. Georgii. Ego Guido diaconus cardinalis SS. Cosmae et Damiani. Ego Octavianus diaconus cardinalis in Carcere Tulliano. Ego Gregorius diaconus cardinalis S. Gregorii. Ego Hiacintus diaconus cardinalis S. Mariae in Cosmedin. Ego Guillelmus, presb. card. tit. S. Callixti. Ego Guillelmus presbyter card. tituli S. Stephani in Belmonte. Ego Bernardus presbyter card. tit. S. Clementis. Data per manum Roberti S. R. E. presbyteri cardinalis et cancellarii, XIV Kalendas Februarii, indict. IX, Incarnationis Dominicae anno 1145, pontificatus vero domni Eugenii III papae anno primo.