CLXXXVII.  Urbani II epistola ad Richerium Senonensem et caeteros Francorum episcopos.--De rege excommunicato non absolvendo.   (Anno 1096.) [MANSI,  Concil.  XX, 665.]
URBANUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto fratri RICHERIO Senonensi, et caeteris Francorum episcopis, salutem et apostolicam benedictionem.
Auditum est apud nos quosdam confratres nostros in tantam audaciam prorupisse, ut asserant se nequaquam a regis societate abstenturos; imo etiam regem ipsum ab excommunicationis vinculo soluturos, quanquam feminam illam, pro qua per nos excommunicatus fuerat, non dereliquit: sed qui hoc loquuntur aut profecto Scripturas nesciunt, aut pertinaciter excedere nequaquam pertimescunt. Sanctorum quippe canonum sanxit auctoritas, et ea passim Ecclesiae consuetudo servat, ut a quolibet juste excommunicatum episcopo alius absolvere non praesumat. Ipsa etiam suffraganeorum ligamenta metropolitani, qui videlicet eorum majores sunt, sanctorum Patrum institutionibus prohibentur absolvere. Quod si a quibuscunque id servatur episcopis, videant venerabiles fratres nostri quemadmodum apostolicae sedis valeant acta dissolvere, cum profecto luce jam clarius constet apostolicae sedis pontifici non solum episcopos et primates, sed ipsos etiam patriarchas, divina institutione subjectos, cum noverint ab omnibus ad ipsum, ab ipso autem ad neminem appellandum, cum sciant ei soli fas esse de omni Ecclesia judicandi, ipsum vero nullorum su jacere judicio. Nec eos illud credimus ignorare quod sola, nulla synodo praecedente, sedes apostolica valeat suo statui restituere quos synodus inique damnaverit, ipsius vero nemini liceat retrahere judicia. Certe cum de leprarum, id est de criminum varietatibus ad Moysen Dominus loqueretur: Considerabit, inquit, leprosum sacerdos, et immundum judicabit , ac deinde subjungit: Et clausus tenebitur ad arbitrium sacerdotis . Videtis ergo quia ad illius sacerdotis arbitrium clausus teneri praecipitur, cujus arbitrio judicatus est immundus. Quomodo itaque ad aperiendum manum porrigent, ad quem claudendum os aperire non ausi sunt. Cum quatriduanum Lazarum Dominus suscitasset, non legitur ad absolvendum eum circumstantium aliquis se injecisse, dum ipsius Salvatoris praecepto jam viventem, jam stantem, discipuli absolverunt, ut profecto secuturis daretur exemplum, quia etiam poenitens quis solvendus non est, nisi per illius arbitrium, cujus voce vel gemitu a sepulcro criminosus educitur. Sed neque illud venerabilibus fratribus arbitramur ignotum, quia Deus superbis resistit, prope est autem obtritis corde. Super quem enim respiciam, ait Dominus, nisi super humilem et quietum et trementem verba mea . Viderint ergo quo pacto peccatorem conentur absolvere, praeter illius vel praesentiam, vel praeceptum, cujus est judicio in generali synodo compeditus. Nobis sane, et omnibus qui Turonis nobiscum Deo propitiante convenerunt, liquido paruit, et legis et Evangelii et sanctorum canonum documentis, nullam solvendi quem nos ligavimus fraternitati vestrae suppetere potestatem. Unde et filium nostrum Francorum regem, donec Deo in nobis et sanctae Romanae Ecclesiae satisfaciat, excommunicatum asserimus, et tam episcopos, quam alios quoslibet ei pertinaciter communicantes esse sancimus, et privilegium potestatis amittere, si quis in ejus absolutione inconcessa abuti praesumpserit potestate. De caetero universos vos Arelatem in octavis apostolorum Petri et Pauli ad concilium, omni seposita occasione, invitamus.
(Levit. XIII) (ibid.) (Isa. LXVI)