IV.  Ad Gallos.--Mandat ut se contra Mauritium Bracarensem episcopum, ab Henrico imperatore in sedem intrusum pseudopapam, arment.   (Anno 1118, Mart. 16.) [MANSI,  Concil.,  XXI, 166.]
GELASIUS, servus servorum Dei, archiepiscopis, episcopis, abbatibus, clericis, principibus et caeteris per Galliam fidelibus, salutem et apostolicam benedictionem.
Quia vos Romanae Ecclesiae membra estis: quae in ea nuper acta sunt dilectioni vestrae significare curamus. Siquidem post electionem nostram dominus imperator furtive et inopinata velocitate Romam veniens, nos egredi compulit. Pacem postea et minis et terroribus postulavit, dicens quae posset se facturum, nisi nos ei juramento pacis certitudinem faceremus. Ad quae nos ista respondimus: « De controversia quae inter Ecclesiam et regnum est, vel conventioni, vel justitiae libenter acquiescimus, loco et tempore competenti, videlicet Mediolani, vel Cremonae, in proxima beati Lucae festivitate, fratrum nostrorum judicio, quia a Deo sunt judices constituti in Ecclesia, et sine quibus haec causa tractari non potest. Et quoniam dominus imperator a nobis securitatem quaerit, nos verbo et scripto eam promittimus, nisi ipse eam interim impediat. Alias enim securitatem facere nec honestas Ecclesiae, nec consuetudo est. » Ille statim, die videlicet post electionem nostram quadragesimo quarto, Mauritium Bracarensem episcopum, anno praeterito a domino praedecessore nostro Paschali papa in concilio Beneventi excommunicatum, in matris Ecclesiae gremium ingessit. Qui etiam cum per nostras olim manus pallium accepisset, eidem domino nostro, et catholicis successoribus, quorum primus ego sum, fidelitatem juravit. In hoc autem tanto facinore nullum de Romanis dominus imperator, Deo gratias, socium habuit: sed Guibertini soli, Romanus de Sancto Marcello, Cencius, qui dicebatur de Sancto Chrysogono, Teuto , qui multo per Daciam debacchatus est tempore, tam infamem gloriam celebrarunt. Vestrae igitur experientiae litterarum praesentium perceptione mandamus, ut super his per Dei gratiam communi deliberatione tractantes, ad matris Ecclesiae ultionem, communibus, praestante Deo, auxiliis, sicut oportere cognoscitis, accingamini. Datum Caietae decimo septimo Kalendas Febr.
[ al. invasionem] [ al. et Euzo]