EPISTOLA CCXXXI.
Cardinalibus episcopis apostolicae sedis, P. peccator monachus, salutem in Domino.
Sicut verba praesentibus indicia sensuum, sic inter absentes litterae sunt instrumenta verborum. Bellatoriae artis industria, sicut in bello discitur, ut in pace postmodum doceatur, sic aliquando dum docetur in otio, cautius exercetur in bello. In conflictu sedis apostolicae, in quo vos adhuc unanimiter desudatis, concertator et ipse pugnavi. Sed cum ex militari cingulo sim solutus, et in municipii pace compositus, libet jam docere quod didici. Itaque inter omnes vitiorum circumfrementium acies, inter densissimas jaculorum ingruentium more grandinum tempestates, adversus avaritiam vobis est attentius vigilandum, ejusque sagittis fidei opponendus est clypeus. Quae nimirum ad hoc praecipitanter anhelat ut lethale miseris vulnus infligat, praecipue cum obtutum frontis non cordis exstinguat. Unde vir sapiens ait: Encaenia et dona excaecant oculos judicum et quasi mutus in ore avertit correptiones eorum. Armat enim muneribus adventantes et per eos expugnat ac caecat corda quae suggerendi locum apud aures obtinent principalem. De quibus per Isaiam Dominus conqueritur dicens: Principes tui infideles, socii furum, omnes diligunt munera, sequuntur retributiones. Dicat aliquis: Ego quidem nihil quaero; sed si quid gratis offertur, accipere non recuso. Ecce hic non notantur hi qui munera quaerunt, sed qui tantummodo diligunt. Qui etiam socii furum non immerito dicuntur, quia dum furtiva dona suscipiunt, etiam a comministris et sodalibus deprehendi velut in furti crimine perhorrescunt. Et notandum quod dicitur: Sequuntur retributiones. Quia, quamvis munificis suis auxilium quod postulant impendunt, reatus tamen maculas non evadunt. Quia dum, beneficii sui talionem recipiunt, fructum aeternae mercedis amittunt. De quibus et paulo post dicet: Heu, consolabor super hostibus meis et vindicabor super inimicis meis. Filii plane Samuelis nullum aliud crimen habuisse noscuntur, nisi quia munera dilexerunt. Et quia paternae munditiae non sequebantur exemplum, irrecuperabiliter amiserunt plebis Israeliticae principatum. Et notandum quia cum de illis Scriptura dicit: Declinaverunt post avaritiam, acceperunt munera; protinus intulit: Perverterunt judicium. Vicinum quippe est atque contiguum, ut post munus acceptum pervertatur etiam corrupto censore judicium. O quam mundam Samuel frontem habebat a muneribus cum dicebat: Conversatus coram vobis ab adolescentia mea usque ad diem hanc. Ecce praesto sum: loquimini de me coram Domino et coram Christo ejus, utrum bovem cujusquam tulerim aut asinum; si quempiam calumniatus sum, si oppressi aliquem, si de manu cujusquam munus accepi, et contemnam illud hodie restituamque vobis. Unde et in lege praecipitur: Ne accipias munera, quae excaecant etiam prudentes et subvertunt verba justorum. Et in Deuteronomio non dissimile: Non accipies, inquit, personam nec munera, quia munera excaecant oculos sapientium et mutant verba justorum. Quam aversus a suscipiendis muneribus erat Abraham cum regi Sodomorum Melchisedech obsistebat dicens: Levo manum meam ad Dominum meum excelsum, possessorem coeli et terrae, quod a filo subteminis usque ad corrigiam caligae non accipiam ex omnibus quae tua sunt. Quam mundus a susceptis muneribus Moyses erat, qui scientem omnia Dominum in testimonium deducebat: Tu, inquit, scis quod non asellum quidem unquam acceperim ab iis, nec afflixerim quempiam eorum. Nam ubi muneribus inhiatur, consequens est ut, sicut judex hunc accepta mercede justificat, sic illum qui nil dedit affligat. Unde per Isaiam dicitur: Vae qui justificatis impium pro muneribus et justitiam justi aufertis ab eo. Quibus illico vindictam quae illis debetur intentat, cum subdit: Propter haec, sicut devorat stipulam lingua ignis et flammae calor exurit, sic radix eorum quasi favilla erit, et germen eorum ut pulvis ascendet. De quibus idem propheta alibi conqueritur dicens: Omnes in viam suam declinaverunt, unusquisque ad avaritiam suam a summo usque ad novissimum. Avaritia plane Dei omnipotentis adversum se iracundiam provocat et cor quod possidet variis semper cogitationibus vexat. Unde est quod de avaro conqueritur propheta dicens: Propter iniquitatem avaritiae ejus, iratus sum et percussi eum, et abscondi et indignatus sum; et abiit vagus in via cordis sui. Nulla sane putredo vulneris in Dei naribus intolerabilius fetet quam stercus avaritiae. Et cupidus quisque dum sordentis pecuniae quaestus accumulat, vertet cathedram in latrinam, quasi molem stercoris coacervat. Hinc est quod per Ezechielem dicitur: Argentum eorum foras ejicietur et aurum eorum in sterquilinium erit. Argentum eorum et aurum non valebit liberare eos in die furoris Domini; et alibi scriptum est: Vae illi qui multiplicat non sua, usque quo et aggravat contra se densum lutum. Avaro sane contra se densum lutum aggravare est terrena lucri cum peccati pondere cumulare. Habacuc etiam propheta: Vae, inquit, qui congregat avaritiam malam domui suae, ut sit in excelso nidus ejus, et liberari se putat in die mali. Porro sicut ignem ligna non satiant, sic aestum avaritiae pecunia cumulata non sedat. Sed sicut flamma fomentis extollitur, ita nihilominus avaritia, dum lucra cumulantur, augetur. Avarus, inquit, non replebitur pecunia, et qui amat divitias fructus non capiet ex iis. Fructus ex illis quippe caperet, si eas bene spargere non amando voluisset; quia vero retinendo diligit, hic utique sine fructu derelinquit. Ubi et sequitur: Ubi sunt multae opes, multi sunt qui comedunt eas: et quid prodest possessori nisi quod cernit divitias oculis suis? de quibus idem Salomon ait: Divitiae conservatae in malum domini sui pereunt et in afflictione pessima generabit filium qui in summa egestate erit. Et ut ostendat quam infideles sunt divitiae possidenti, mox subjicit: Sicut egressus est nudus de utero suae matris, sic revertetur et nihil auferet secum de labore suo.