X.  Privilegium pro parthenone Sancti Hilarii.   (Laterani, Dec. 29.) [LAMI,  Eccles. Florent. Monum.,  I, 202.]
LUCIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis in Christo filiabus CAPITINIGRO, abbatissae monasterii S. Hilarii in episcopatu Fesulano siti, ejusque sororibus, tam praesentibus quam futuris, regularem vitam professis in perpetuum.
Prudentibus virginibus, quae sub habitu religionis accensis lampadibus per opera sanctitatis jugiter se praeparant ire obviam Sponso , sedes apostolica debet praesidium impertiri, ne forte cujuslibet temeritatis incursus aut eas a proposito revocet aut robur sacrae religionis infringat. Eapropter, dilectae in Christo filiae, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et praedecessorum nostrorum fel. record. Alexandri, Coelestini, Eugenii et Adriani, Romanorum pontificum, vestigiis inhaerentes, praefatum monasterium S. Hilarii in episcopatu Fesulano situm, in quo divino estis obsequio mancipatae, sub B. Petri et nostra protectione suscipimus et praesentis scripti privilegio communimus, statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium in praesentiarum juste ac canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis et his quae vobis successerint et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: monasterium S. Gorgonii cum pertinentiis suis, monasterium S. Gregorii cum pertinentiis suis; quod est positum juxta Bononiae civitatem, ecclesiam S. Mariae de Agnano cum pertinentiis suis; ecclesiam S. Martini de Musignano cum pertinentiis suis; ecclesiam S. Stephani de Pitiana cum pertinentiis suis; ecclesiam, quae est in castro S. Hilarii cum pertinentiis suis; ecclesiam S. Mariae, quae est intra castrum et monasterium cum pertinentiis suis; castrum S. Hilarii cum omnibus pertinentiis suis; castrum de Remulo cum pertinentiis suis. Reditus quoque, jura patronatus, et rationabiles et antiquas consuetudines quas habetis in monasterio, in Valleumbrosa vobis nihilominus confirmamus. Sane novalium vestrorum, quae propriis manibus aut sumptibus colitis, sive de nutrimentis animalium vestrorum, nullus a vobis decimas exigere praesumat. Liceat vobis feminas, e saeculo fugientes liberas et absolutas, ad conversionem recipere, et eas absque contradictione aliqua retinere. Cum autem generale interdictum terrae fuerit, liceat vobis, clausis januis, exclusis excommunicatis et interdictis, non pulsatis campanis, suppressa voce, divina officia celebrare. In parochialibus autem ecclesiis quas habetis, liceat vobis sacerdotes eligere et dioecesano episcopo praesentare · quibus, si idonei fuerint, episcopus animarum curam committat, ut ei de spiritualibus, vobis autem de temporalibus debeant respondere. Praedecessoris nostri Adriani papae vestigiis inhaerentes, ipsum monasterium in eodem statu et religione, sanctimonialium videlicet feminarum, quotidie in religione proficiens, sicut ab exordio sui statutum est, perpetuo manere sancimus. Novas autem consuetudines, vel exactiones vobis, vel ecclesiis, aut hominibus vestris, imponi auctoritate apostolica prohibemus. Baptismus quoque, sicut est antiquitus consuetum, ita semper in ecclesia vestra, omni cujuslibet personae contradictione cessante, suo tempore celebretur. Prohibemus insuper ut nullus ejusdem coenobii vicecomitatum sibi audeat usurpare, sed liceat abbatissae, quae pro tempore ipsi monasterio praefuerit, communicato totius capituli sui consilio, idem officium dare, et, culpa vel alia manifesta causa rationabili exigente, auferre. Chrisma vero, oleum sanctum, consecrationes altarium seu basilicarum, ordinationes clericorum qui ad sacros ordines fuerint promovendi, a dioecesano suscipietis episcopo, siquidem catholicus fuerit, et gratiam atque communionem apostolicae sedis habuerit, et ea vobis gratis et absque pravitate aliqua voluerit exhibere. Sepulturam praeterea monasterii vestri liberam esse decernimus, et eorum devotioni et extremae voluntati qui se illic sepeliri deliberaverint, nisi forte excommunicati vel interdicti sint, nullus obsistat, salva tamen justitia illarum ecclesiarum a quibus mortuorum corpora assumuntur. Obeunte vero te, tunc ejusdem loci abbatissa vel earum qualibet quae tibi successerint, nulla ibi cujuslibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quam sorores communi consensu, vel sororum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et Beati Benedicti Regulam, providerint eligendam. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum fas sit praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas minuere, seu aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur earum pro quarum gubernatione ac sustentatione concessa sunt usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate et dioecesani episcopi canonica justitia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, etc. Ego Lucius, catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Theodinus, Portuensis, et S. Rufinae episcopus. Ego Petrus, tituli S. Susannae presbyter cardinalis Ego Vivianus, presbyter cardinalis tituli S. Stephani in Coelio Monte. Ego Cynthius, presbyter cardinalis tituli S. Caeciliae. Ego Ugo, tituli S. Clementis presbyter cardinalis. Ego Ardricus, presbyter cardinalis tituli S. Crucis in Jerusalem. Ego Matthaeus, tituli S. Marcelli presbyter cardinalis. Ego Hyacinthus, diaconus cardinalis S. Mariae in Cosmedin. Ego Rainerius, diaconus cardinalis S. Adriani. Ego Matthaeus, S. Mariae Novae diaconus cardinalis. Datum Laterani per manum Alberti S. R. E. presbyteri cardinalis et cancellarii, IV Kalendas Januarii, indictione XV, Incarnationis Dominicae anno 1181, pontificatus vero D. Lucii pp. III anno I.
(Matth. XXV) (quod absit!)