EPISTOLA CXLVII. AD THEODULFUM ARCHIEPISCOPUM.  (Circa annum 802.)   Laudat illius virtutes: gratulatur de obtento ab apostolica sede pallio; hortatur ad instantem praedicationem. Itineranti fausta precatur.
Pio Patri et prudenti magistro, nobisque cum omni amore amplectendo Theodulfo archiepiscopo, humilis levita Alcuinus salutem.
Solent ex abundanti charitatis fonte verba fluere dulcedinis, quia quoddam refrigerium est aestuantis in amore cordis sermonibus ostendere, quod mente maxime tenetur. Unde ego privatae charitatis instinctu condictum amicitiae jus pietatis intuitu renovare cupiens, his litterulis vestrae sanctitati fidem meam in memoriam revocare volui, ne thesaurus memoriae longa oblivionis rubigine vilescat: maxime quia filius noster Candidus, vester fidelis famulus, plurima bonitatis insignia nobis de vestrae beatitudinis nomine narrare solet; vel quam libera voce in conventu publico veritatis testimonia pertulisset; vel quam honestis moribus inter majores minoresque personas tuae beatitudinis foret conversatio. Etiam quam pia et religiosa sedulitate ecclesiastica coleres officia; vel qualiter impias disceptationes odio haberes; quoniam omnia certissimum est Deo placere; et Sancti Spiritus gratiam tuo pectori abundanter influere demonstrant, et illam tuo corde ardescere flammam, quam ipsa Veritas testatur se mittere in terram, ut arderet , quoniam nullis poterit fluminibus extingui. Gaudens gaudebo de augmento honoris vestri et de sigillo sacerdotalis dignitatis, quod apostolica vobis superaddidit auctoritas; sed sciens scito quod hujus honoris claritas praedicationis poscit instantiam. Pallium sacerdotale diadema est. Sicut regium diadema fulgor gemmarum ornat, ita fiducia praedicationis pallii ornare debet honorem. In hoc enim honorem suum habet, si portitor veritatis praedicator existit. Memor esto sacerdotalis dignitatis linguam coelestis esse clavem imperii, et clarissimam castrorum Christi tubam; quapropter ne sileas, ne taceas, ne formides loqui, habens ubique operis tui itinerisque Christum socium et adjutorem. Nec enim fas est tam clari luminis, tam affluentis sapientiae lucernam sub modio abscondi, sed in honorem largitoris omnibus splendescere lumine veritatis, qui domum Dei ingrediuntur; quia messis quidem multa est, operarii autem pauci . Sed quo rariores, eo instantiores qui sunt esse necesse est. Exalta, ait Propheta, sicut tuba vocem tuam . Aliusque: Sit guttur tuum sicut aquila tuba super domum Dei . Multi occupant terram, sed quaerenti Christo fructum non afferent. Tua vero, vir venerande, sanctitas honoret ministerium tuum; praedica opportune, importune, et ut trapazeta sapiens multiplica pecuniam Domini, ut denaria mercede dignus efficiaris. Hoc opus, hoc etenim forsan te subtrahit igni Hoc opus, hoc etenim coelesti te inserit aulae. Hoc poeta. Sed apostolica auctoritas hoc ubique admonere probatur; hoc et ipsa Veritas praecipit dicens: Ite, docete omnes gentes . Item Psalmista beatum esse refert, qui meditabitur in lege Domini die ac nocte . Plurima forte vestrae videtur prudentiae meam garrire imperitiam; sed majora opto vobis divinae pietatis gratiam spiritalis beatitudinis conferre munera. Igitur ea fiducia has dictavi litterulas, quia sciebam vestram sanctitatem piae charitatis donis divitem esse, et libenter sustinere verborum pondera, quae ex veri amoris fonte fluere noscuntur. Sed hoc maxime supplici deprecor pectore, ut me famulum vestrae sanctitatis in sanctis orationibus commendatum habeas, eo magis quo appropinquat dies retributionis. Nam me tacito pede curva senectus festinare cogit ad praesentiam judicis mei; sed et viam itineris mei, quasi latro rabidus, continua febris obsidet, spolians me optatae salutis vestimentis, ut vix aliquod servitium in domo Dei explere valeam. Unde me major compulit necessitas ad famulorum Christi currere suffragium, ut me sanctis satagant adjuvare intercessionibus, ne anima mea tradatur inimicis Domini mei Jesu Christi. Tu vero, vir clarissime, cui est aetas florida et vividae virtus sapientiae, et sancti honoris sublimitas, sacrae praedicationis floribus vias itineris tui replere memento, in omni loco vestigia tui adventus relinquens, tuusque tecum, supplici deprecor voto, vadat Albinus in ore et in corde quocunque eas, qui te apud sanctum Martinum sui pectoris portat in arca, et orationibus iter tuum prosequitur, optans angelum Dei bonum tecum ire, ut cum prosperitate eas, et cum gaudio feliciter revertaris ad nos. Utere sorte tua feliciter, ut fruaris mercede tua aeternaliter. Via est haec vita; beatus qui pratorum varietate non tenebitur in via, quo minus festinet ad patriae pulchritudinem. Felix, qui sarcinam divitiarum in pauperum dividit solatia, sciens pauperum manus gazophylacium esse Christi, qui se testabitur in die magno accepisse, quidquid minimis suis in hac erogabitur luce.
(Luc. XII, 49) (Matth. IX, 37) (Isai.
LVIII, 1) (Oseae VIII, 1) (Matth. XXVIII, 19) (Psal. I, 2)
[Ita ms. lege: In gutture sit tuba quasi aquila, 
etc.]