EPISTOLA CLXIII. SUGERII AD DOMNUM EUGENIUM PAPAM.  Narrat quomodo inter molestias et opprobria monachos religiosos in ecclesiam Compendiensem induxerit loco canonicorum, vita infamium.
Clarissimo Patri et domino universali Dei gratia et summo pontifici EUGENIO, SUGERIUS Beati Dionysii abbas, obedientiae et servitii plenitudinem.
Inter omnia, et ex omnibus, sanctissime Pater, quae vel auctoritate apostolica, vel majestatis regiae praeceptione parvitati nostrae concessa sunt negotia, haec duo potissimum amplexatus sum, videlicet de statuenda religione in beatae Genovefae Parisiensis et nobili Compendiensi ecclesia, quae de jure beati Petri vestra innititur auctoritate, una de nobilioribus Galliarum, si infamis enormitas canonicorum inhabitantium non obstitisset, existens. Quod memorabile factum quare vel quomodo effectui mancipari potuerit, stupendo admiramur, nisi quia manum Domini non invalidam, et Petri fortitudinem in his et his similibus et per omnia cognovimus. Subversa sunt, Pater charissime, ad exsecutionem sanctae praeceptionis vestrae castra iniquitatis, erecta sunt ibidem castra pietatis et sanctae religionis, ut in cubilibus, in quibus prius dracones habitabant, oriatur viror calami et junci. Tenorem sane actionis hujus ex ordine sanctae paternitati vestrae scribere dignum duxeramus, nisi quia abbas ejusdem ecclesiae ibidem nuper electus, nuper benedictus, vir venerabilis et approbata persona, ad vos tanquam ad dominum et Patrem, cujus totus est, festinat: qui et actionis plenitudinem, et propriam conscientiam, quantum ad se spectat, exponet, et voluntatis vestrae, et plenae obedientiae exsecutorem se exhibebit. Summatim tamen sanctae discretioni vestrae celare nolumus molestias et opprobria quae pessimi canonici etiam in praesentia domini regis intulerunt domino Noviomensi episcopo et nobis: sive miserrimus ille decanus specialiter, tanto audacior quanto ex ipsa sui infamia vilior, et quidam alius Giraldus de Portu, aut illo miserior fetore infamiae, sive miserrimus, aliique plures domestica mala et rei familiaris spurcitiam deplorantes. Prima quidem die vocati ad auditionem mandati vestri ipsi canonici venire contempserunt. Cum autem se eos absentare, et praeceptum vestrum nolle audire manifeste videremus, clericis aliis et populo multis millibus congregato mandatum vestrum de statuenda religione in eadem ecclesia coram exponi fecimus, monachos ibidem deinceps sub religione deservituros significavimus. Praebendas canonicorum eos in pace possidere in beneplacito vestro, donec vobis quid inde fieret ordinare placeret, assistente domino rege promisimus. Ipsi vero canonici ausu sacrilego irruentes in eamdem ecclesiam, sanctissimas reliquias spineae coronae Domini, et sanctae syndonis, et thesauros ejusdem ecclesiae, insuper et libros ac sacerdotalia indumenta, ne haberent monachi unde Deo servirent, arripuerunt: nobis ex parte vestro reclamantibus propter eorum inobedientiam, altius solito cantaverunt, donec et dominus rex, et omnes qui aderant tam clerici quam laici, eorum admirati insaniam, represserunt. Cum autem sequenti die mandati vestri plenitudinem audissent, in iniquitate sua et inobedientiae audacia permanserunt.