EPISTOLA CXLIV. LAMBERTI AD PASCHALEM PAPAM.
Reverentissimo domino et Patri Patrum PASCHALI papae, LAMBERTUS, sanctae Atrebatensis Ecclesiae servus inutilis, debitam cum orationibus reverentiam.
Lator praesentium G. Turnacensis Ecclesiae praepositus in praeterita aestate ab apostolatu vestro detulit litteras mihi et venerabili Morinorum episcopo Joanni, in quibus mandastis nobis quatenus canonicis Turnacensibus et monachis Sancti Martini de suburbio eorum locum competentem constitueremus ubi utrorumque querimonia diligenter examinata, eam penitus decidere studeremus et remota appellatione debitum finem imponeremus, ut nullus per Dei gratiam querimoniae locus ulterius relinqueretur. Nos vero, licet gravi infirmitate fatigati et detenti, tamen cum Dei auxilio et venerabilis episcopi Morinensis et clericorum nostrorum consilio providimus locum habilem ad quod mandastis faciendum. Ibi ergo cum multum et diu fatigarent nos Turnacenses canonici et monachi et eorum prolocutores, tandem divina propitiante misericordia, vestrae quoque auctoritatis obedientia, condonatis sibi alterutrum et damnis rerum et rancoribus animorum, in osculo pacis et Christianae dilectionis in praesentia episcoporum Turnacensis et Cameracensis necnon et abbatum et religiosorum clericorum et laicorum praedictos canonicos et monachos abire in pace permisimus. Antequam autem conventus noster solveretur, rogati sumus a clericis Turnacensibus ut pactum et concordiam inter eos et monachos factam, ne in posterum alicujus maligni malitia vitiaretur aut corrumperetur, scripto nostro eam confirmaremus, quod et nos fecimus. Monachis autem nullum scriptum fecimus, quia ut faceremus rogati non fuimus. Suggerimus autem serenissimae et dilectissimae nobis sanctitatis vestrae justitiae ut causam hanc sic agatis quatenus ab omnipotenti Deo bonam justitiae mercedem suscipiatis et apud Turnacensem clerum et populum qui valde numerosus est, vestrae dignitati et religiosae speculationi damna laudis non acquiratis. Bene valete, sanctissime et dulcissime Pater in Domino Jesu Christo Salvatore nostro; et adjuvate sanctis orationibus vestris ut ineffabilis omnipotentis Dei misericordia me peccatorem a peccatis absolutum de carcere et tenebris hujus vitae et de lacu miseriae et de luto faecis educere dignetur.