EPISTOLA PRIMA.  De inventione reliquiarum sanctae Caeciliae .
Cum summae apostolicae dignitatis apex in hoc divino perspectus nitore dignoscitur perfulgere, cum in exercendis Dei laudibus impensius studebit exhibere certamen, ad hoc et injuncta nobis ejusdem apostolicae pastoralis compulsit sollicitudinis cura, quae ad stabilitatem piorum pertinere dignoscitur locorum, ubertim promulgare, et apostolicae institutionis censura confirmare. Et quia convenit nostro apostolico moderamini, ut diversa corpora sanctorum, quae diu inculta jacuerunt, cum summa vigilantia ob honorem omnipotentis Dei intra hujus almae urbis claustra honeste congregare, inter quos et corpus beatae Caeciliae martyris, pervigiles omnino inquirere deberemus: et quia jamdudum fama inter quosdam vulgaverat, quod ejusdem beatae Caeciliae corpus ab Aistulpho Longobardorum rege furtim fuisset ablatum, idcirco pene oblivionis obtentu postponere credebamus. Unde tamen, Domini annuente clementia, quadam die dum ante confessionem beati Petri apostoli psallentium, matutinali lucescente Dominica, residentes observaremus harmoniam, sopore in aliquo corporis fragilitatem aggravante, astitit nobis puella pulcherrima, et virginali aspectu et habitu decora. Et talia nobis intuens ait: Multas tibi gratias referimus quod cunctamen , quod in medium apposueras, frustratoriis relationibus pervulgatus sine causa, reliquisti, quia tanto penes me appropinquasti, quod ore proprio loqui communiter valeremus.
Et dum a nobis diligenter interrogata fuisset: Tu quis es, et quod est nomen tuum? quae talia me praemonendo , conaris? Si de nomine quaeris, Caecilia, inquit, famula Christi vocor. Cui subjungens dixi: Quomodo hoc credere possumus, cum olim fama relatum sit quod idem sacratissimae martyris corpus a Longobardis inde fuisset ablatum? Quae ita respondens dixit: Veritas est quod me multum desideraverunt et quaesierunt, sed gratia dominae meae semperque virginis Dei genitricis Mariae adfuit, quod nec me invenire, nec me deportare, sicut voluerant, hinc longius potuerunt. Sed sicut coepisti perge , et sicut operaris indesinenter operare, quia omnipotenti Deo me tibi placuit revelare. Et corpus meum cum aliis corporibus sanctis quae sunt juxta me recondere stude intra muros urbis. Et haec dicens abscessit. Tunc etenim pro hujus revelationis manifestatione, omni postposita difficultate, incunctanter et absque ambiguitate ipsius venerabilis virginis corpus inquirendum decrevimus. Qui et annuente Deo ejusque solito adjuvamine properantes in coemeterium sancti Sixti seu Praetextati situm foris portam Appiam , inter collegas episcopos in aureis indumentis cum venerabili sponso reperimus. Ubi et linteamina, cum quibus sacratissimus sanguis abstersus est de plagis, in quibus spiculator trina percussione crudeliter se gesserat , ad pedes beatissimae virginis in unum revoluta plenaque cruore invenimus. Quae omnia nostris manibus attrectantes , cum venerabili corpore honeste intra muros hujus Romanae urbis induximus. Pro cujus desiderabili dilectione titulum, quem piae devotionis affectu sanctus papa I Gregorius doctor eximius dicaverat, laxatum existentem, Dei annuente clementia, in meliorem statum a novis fundamentis Dei ejusdem virginis corpus cum charissimo sponso, atque Tiburtio et Maximo martyribus, nec non Urbano et Lucio, utrisque pontificibus, sub sacro altari beatorum Andreae apostoli et Gregorii confessoris dedicantes collocavimus. Ibique ad laudem creatoris instaurato monasterio beatorum Andreae apostoli et Gregorii confessoris, nec non in honorem sanctarum virginum et martyrum Agathae et Caeciliae infra ecclesiam in loco qui dicitur Collis Jacentis. In quo monachorum Deo servientium congregationi unanimi consuluimus pro quotidianis laudibus et pro subsidio, et luminarium continuatione, seu utilitate et stipendio monachorum diu noctuque Domino Deo nostro devotione debita persolvendis, etc.
(sicut
in sacratissima illius passione manifeste narratur)
[conamur] [certamen] [praesumendo] [perage] [incesserat] [pertractantes]