EPISTOLA C. AD DOMNUM REGEM.  (Anno 800.)   Carolo iteratis litteris respondet. Laudat religionis zelum, pietatem, regalem potentiam; memoriam facit de quibusdam chartis computi.
Benedicto atque omni sapientiae decore praefulgido David regi, Flaccus Albinus in Christo salutem.
Licet proxime ad clementiam vestram gemina scripta direxerim, quorum unum debitum salutationis inpleret , aliud cujusdam responsionis jura teneret: tamen occasione vestrae beatitudinis litterarum accepta, respondere utrumque convenit, quas lumine et scientiae et veritatis indagatione plenas veneranter accepi; et magno gratiarum actionis studio Deum benedixi, qui virtute fidei et rationis experientia vestrae pietatis pectus abundanter implet. Ita ut in eo praerogativa sacerdotalis doctrinae, voluntatis pietas, et regalis potentia splendescere comprobetur maxime: quia fides catholica, quae ubique debet esse una et in nullo dissimilis, per vestram sanctissimam sollicitudinem, sopitis schismatum erroribus, praedicari et pollere dignoscitur. Et quantum regni potentia praelatus, tantum sapientiae decore et sanctae religionis fervore omnibus praecellis. Felix populus qui tali principe gaudet: 124 in cujus prosperitate salus cunctorum consistit; in cujus hilaritate omnium animus gaudebit, ut dictum est: In hilaritate regis vita . Cujus solium dissipat iniquitatem; cujus vultus reverentiam conservat usque ad aequitatem. Nam quod olim apostolici Patres suis scriptis in confirmationem fidei catholicae diversis mundi partibus peregerunt, hoc vestra sanctissima sollicitudo implere non cessat. Hoc mirabile et speciale in te pietatis Dei donum praedicamus, quod tanta devotione Ecclesias Christi a perfidorum doctrinis intrinsecus purgare tuerique niteris, quanta forinsecus a vastatione paganorum defendere vel propagare conaris. His duobus gladiis venerandam excellentiam dextra laevaque divina armavit potestas, in quibus victor laudabilis et triumphator gloriosus existis. Unde et ad interioris pugnae genus meae parvitatis devotionem provocare voluistis: cujus certaminis sudori libenter succubui, ut in libello, quem vestrae nuper direxeram pietati, agnosci poterit: licet necdum vestrae auctoritatis sigillo eumdem libelli tenorem confirmatum cognoverim. Et hoc, reor, vel tarditate portitoris, vel angustia temporis gestum esse. Nullatenus solita bonitatis vestrae consuetudo in pluribus hoc agere litterulis recusat, quod in rarioribus saepius fecisse compertum est. Chartulas vero calculationis cursus lunaris, vel bissextilis praeparationis, quas nostrae devotioni tradidistis explorandas, invenimus erga mensurationes diligentissime exquisitas, acutissime inventas, nobilissime prolatas. Et quod mea olim devotio de bissexto paucis inchoavit ratiunculis, vestra sagacissima indagatio copiose complevit. Quamvis considerandum sit cur in quibusdam mensibus, ad eosdem dies in anno secundo, tertio vel quarto computus cursus solaris non pervenisset. Item facilior et expeditior lunaris cursus supputatio posse inveniri videtur. Licet haec optima et acutissima usque ad unum scrupulum vel silicum distincte et caute currere intelligatur. Direxi excellentiae vestrae stamen quarumdam supputationum de solis lunaeque per signiferum cursu: cui si vestri acutissimi sensus subtegmen addere placuerit, forte pueris palatinis contra frigus imperitiae aliquod vestimenti genus texi poterit; sicut in prioris texturae me etiam ordinatione optime fecisse protestaris. Meum est de terrae gremio, vel glebis pulverulentis, auri effodere atomos. Vestrum est regale diadema, gemmis sapientiae praefulgidum, venerando gestare in vertice: quatenus laudabilis potentia vestra omnium floreat genere virtutum, et multiplici meritorum laude ad coelestis regni gloriam, Christo regente atque donante, pervenire mereatur. Vivere me terris vix vix sinit improba febris, Et me coeleste scandere vultis iter. Per campos, colles, herbas et prata, virentes Quaerere suggessit dum mihi chara salus: Vestra repente poli jussit me sidera summi Infirmis pietas scandere jam pedibus. Signaque zodiaci distinguere partibus alti, Et quis conveniat ordo, locus, numerus. Hippocratis campos nonne esset pollice pluris Cum pueris Flacco jam peragrare suis; Quam radio arati coeli describere signa, Vel lunae et solis dinumerare dies? Sed tamen, ut cecinit praeclarus commate vates, Omnia vincit amor; nos quoque vincat amor. Descripsi paucis partes et sidera coeli, Te mandante, meo pectore magnus amor. Nunc videat pietas, si quid sit, vestra probandum, Pumice radendum an, pagina quidquid habet. 125 Judice te nullum, si nunquam fallit imago, Jam metuens, fugiam, David in orbe decus! Haec vestro fuerint forsan si digna favore; Mox majora, reor, incipit ipse senex, Si Deus aeternus vitae superadderit annos Est bonitas cujus, quidquid habemus opus Chartula percurrens colles, camposque liquentes, Disticon hoc cantet, semper in ore suo: Augeat, exaltet vestram benedictio vitam Aeterni regis, David amate Deo.
(Prov. XVI, 15)
[officium] [ Al., utrisque; forte 
 utcunque] [vestram] [ Al. siliculum] [ Al., meae] [ Al., opis]