EPISTOLA III. ALDHELMI AD EAUFRIDUM EX HIBERNIA IN PATRIAM REVERSUM.
Domino venerabili praeconio efferendo et sanctorum meritis magnopere honorando Eahfrido, Aldhelmus exiguus in Domino aeternam salutem.
Primitus panegyricum poemataque passim prosatori sub polo promulgantes, stridula vocum symphonia, ac melodiae cantilenaeque carmine modulaturi, hymnizemus, praecipue quia tandem almae editum puerperae sobolem piaculum priscorum chirographum peccaminum oblitteraturum, terris tantumdem destinare dignatus est, luridum qui linguis chelydrum trisulcis rancida virulentaque vomentem per aevum venena torrenda tetrae tortionis in tartara trusit. Et ubi pridem ejusdem nefandae natricis ermuli cervulique cruda fanis colebantur stoliditate in profanis, versa vice discipulorum gurgustia architecti ingenio fabre conduntur. Fateor, sodalitatis fraternae cliens, altique municipatus municeps, postquam vestram repedantem isthuc ambrosiam ex Hiberniae brumosis circionum insulae climatibus territorii marginem Britannici sospitem applicuisse, rumigerulis referentibus, comperimus, illico ineffabiles altithrono grates, pansis in edito utrinque volis, tripudiantes obtulimus; potissimum, quod te exsulem almus arbiter priscam paterni visitantem clientelam ruris reducere, ovante navarcho, dignatus est; ut ubi dudum incunabilis hirocinii editus rudibus adulto tenus pubertatis aevo adoleveras, nunc versa vice ab incolatu externi ruris repatrians, praeceptoris vocamine indepto sortitoque fretus fungeris. Illud aeque almitati beatitudinis vestrae ex penetrabilibus praecordii nequaquam promens dissimulo propalare magnopere inolevisse: quod praeconio citra modum rumoris Scotico in solo degentium ceu tonitruali quodam boatu fragore nimboso emergenti, auditus nostri quatiuntur, et per tot tantaque telluris stadia lectionis opinio, pagis provincisque divulgata, crebrescit. Siquidem tam creber meatus est navigero aequoreas fretantium calle gurgites, velut quaedam contribula apium germanitas nectar fabre conficientium Nam quemadmodum alternatim, reciproca facessente noctis nebula, mellifluum examen gliscentium culmina tiliarum per florulenta, ad crates graciles, sarcinatum, flava bajulans gestamina asportat, eodem modo, ni fallor, lurconum conglobatio lectorum ac residua sagax discipulorum caterva, florigeris hagiographae ex arvis, non solum artes grammaticas atque geometricas bis ternasque omissas physicae artis machinas, quinimo allegoricae potiora ac tropologicae disputationis bipertita bis oracula siticulose sumentes carpunt, et in alveariis sophiae, jugi meditatione loco tenus servanda condentes, abdunt. E quorum catalogo tuam proficisci solertiam, praeda onustam atque torrente fluentis sacrosancti propinatam redundantemque excellens fama percrebuit. Quamobrem tuum affabilem discipulatum, ceu cernuus singultatim arcuatis poplitibus subnixisque precibus efflagito, ut oblitterata nequaquam memoria excedat, quod Pacificus coelesti ambrosia praeditus , almo auctus spiramine prompsit, dicens: Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui; deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide; solus habeto eas, nec sint alieni participes tui. Quapropter his sacris imbutus sagminibus, jugi conamine orthographiae aperito gurgitem, et sitientia rigato arva mentium, quatenus germen aethralis exstaseos nullo torridae obstaculo siccitatis obtinente, pullulans gliscat, et ubertim spissa, Dei suffragio, seges demum maturescat. Nam idcirco supplex tam obnixe haec cernitur oramen suggessisse, quod nonnulli superna noscuntur sophia praediti, et arcana luce enormiter referti; attamen quod gratuita coelitus munificentia, Deique dapsili deditione receptantes adepti sunt, nequaquam plene promulgantes, sed particulatim lurconibus largientes. Nam nequaquam flagrans lychnus clancule fuscata tetrae occulitur latebra urnae, qui candelabri summitate cunctis limpido lumine lucere decuit; necnon frustra talenti fenora subterraneis clanculantur obstructa sablonibus, quae trapezitarum numerosis monetae oportuissent numismatibus profligari; ne forte ut iners adepto mancipium talento, supremos ergastulorum in squalores trusus praecipitetur; sed potius evax eugeque ingressurus tripudium a prosatore pio promereatur. Unde Psalmigraphus vates, ob hoc propriae piaculi expians flagitium conscientiae, sacro praesagio orsus infit: Justitiam tuam non abscondi, et reliqua. Sed haec misellus homuncio dictando volvens, scrupulo ancipiti extemplo quatiens angebar; cur, inquam, Hibernia, quo catervatim isthinc lectores classibus advecti confluunt, ineffabili quodam privilegio efferatur, ac si isthic, fecundo Britanniae in cespite, didascali Argivi Romanive Quirites reperiri minime queant, qui coelestis tetrica enodantes bibliothecae problemata sciolis reserare se sciscitantibus valeant? Quamvis enim praedictum Hiberniae rus, discentium opulans vernansque, ut ita dixerim, pascuosa numerositate lectorum, quemadmodum poli cardines astriferis micantium ornentur vibraminibus siderum, ast tamen climatis Britannia occidui in extremo ferme orbis margine sita ceu solis flammigeri et luculento lunae specimine potiatur; id est, Theodoro infula pontificatus fungenti, ab ipso tirocinio rudimentorum in flore philosophicae artis adulto, necnon et ejusdem sodalitatis cliente Adriano duntaxat urbanitate enucleata ineffabiliter praedito. Et audacter in propatulo contestans, pellaci falsitatis frivolo neglecto, aequa veritatis censura trutinante discernam; etiamsi beatae memoriae Theodorus, summi sacerdotii gubernacula regens, Hibernensium globo discipulorum stipetur, limato perniciter grammatico dente rebelles phalanges discutit, et mox nervosis tenso lacertorum volis arcu, spiculisque ex pharetra exemptis, hoc est, Chronographiae opacis acutisque syllogismis; turma supercilii typho turgens, amissa ancilium testudine, terga dantes, latebras antrorum atras, triumphante victore, praepropere petunt. Neu tamen haec philosophando, Scoticos sciolos, quorum gemmato tua sagacitas dogmatum favo aliquantisper abusa est, sugillare a quoquam autumer; quippe cum satagerem praeconium cudens affabiliter texere nostrorum, non sugillationem ridiculose cachinnans rumigerare vestrorum, sed potius, jocistae scurraeque ritu dicacitate temeraria loquentium, fraternae ironia dilectionis obtentu cavillabatur. Si vero quippiam, inscitia suppeditante, garrula frontose convincitur pagina prompsisse, ut versidicus ait: Digna fiat fante glingio gurgo fugax fambulo: Neu timeat scriptor terrentis carpere chartas, Ut caper hirsutus rodet cum dente racemos; Nec tamen emendant titubantis gramma poetae.
(pantorum procerum praetorumque pio potissimum,
paternoque praesertim privilegio) (ob inextricabile sons protoplastorum) (imo almae oraminum aedes) (ubi ter bino circiter annorum circulo
uber sophiae sugens metabatur) (ut flammiger flagransque
flagitabat amor) (caerula ponti
trans glauci, enormesque dodrantium glareas atque
spumiferas lymphae nemphae obstirpationes, circili
carina procellosum sulcante salum) (superna opitulanti praerogativa
affatim fultus) (ad augmentum, mystisque ut reor tripudium,
imo ad doxam onomatis Kyrii) (quorum contubernio parumper
fretus es) (isthinc illincque, isthuc illucque) (emergente
axe tenus aethere Titanae) ( dunning tac

fridh ) (aethralibus
opacorum mellita in aenigmatibus problematum) (subrogatus genitore jure haereditario, bis quaternis
temporum lustris Israeliticae plebis imperii
sceptro fungens) (vivis fecundisque in orthodoxorum, satoris
sudore, sulcis satum) (proprio facessente meritorum
quaestu) (gazophylacio scientiae
reserato) (kata evangelicae experimentum
auctoritatis) (segnitia torpens) (verbi gratia) (seu aper truculentus Molossorum
catasta ringente vallatus) (jactura dispendii carens) (utpote belliger
in meditullio campi arcister, legionum phalangibus
septus aemulorum spissis)