EPISTOLA CXXVI. AD R. GLOCESTRIAE ABBATEM.
ARGUMENTUM.-- Odonis nobilissimi viri in episcopum Parisiensem ex cantore Bituricensi electi vitam moresque, quod R. abbas petiverat, describit.
Reverendo Patri et domino R. Dei gratia Glocestriae abbati, P. Blesensis Bath. archid., salutem in eo sine quo non est salus. Quaeritis, utrum novum hunc Parisiensem episcopum noverim, et quid de vita et moribus ejus sentiam, et quid de ipsius electione audiverim, vobis scripto petitis aperiri. Curiosi hominis est ista inquirere; sed scio quod vestri domini Henrici, beatae memoriae, nuper Wigorniensis episcopi amor et devotio, ista inquirere vos compellunt. Scitis enim quam placide, quam devote totus spiritus ejus requiescebat super Odonem cantorem Bituricensis Ecclesiae, eratque in votis et deliciis ejus ipsum cum fratre suo Bituricensi archiepiscopo, quoties se offerebat opportunitas, multiplici praeconio recensere. De vita ipsius quod novi, de ipsius autem electione referam quod audivi. Mauritio piae recordationis exempto de corpore mortis hujus, Parisiense capitulum de alterius substitutione tractabat. Erant quidam filii, et haeredes Simonis Magi, qui licet religionis professores, multorumque inveterati dierum, cum pecuniis tamen, quas congregaverant, propter hoc a diebus antiquis se ad nundinas illius electionis accinxerant, et per quosdam Giezi successores titulum de contrahenda emptione frequentius iterabant. Porro in tam electa congregatione prudentum, versutia mercalis elusa est, et illis qui sola licitatione obtinere sperabant, et tanquam stipitibus veternosis, sterilibusque rejectis, ducti odore Odonis, quasi agri pleni, cui benedixit Dominus, eum sibi communi assensu pontificem rapuerunt in exsultatione universae terrae. Conglorior ejus gloriae, si qua tamen gloria ejus intelligi potest, quem ad cathedram traxit invitum publicus favor communisque devotio. Electus quippe est votis omnium, sed non suis, et commendabili quadam intrusione adeptus est dignitatem, quae tanto eum sequebatur instantius, quanto eam humilius fugiebat. Circa primitias studiorum ejus, et tyrocinia militiae scholaris adhuc infirma et rudia novi eum, et devote dilexi Parisios, ubi magis spirituali unctione, quam eruditione magistrali puer litteras rapiebat. Nam inter exercitia liberalium facultatum doctrina coelestis meliora ei charismata influebat. Propterea super senes intelligens, pueritiae dies antiquabat moribus, tempora praeveniebat meritis, et quod deerat aetati, virtutibus compensabat. Saepe retulit mihi secretius Petrus quidam de Verno paedagogus ejus, discipulus autem et familiaris meus, quam sollicite, quam devote, occulte tamen, et raptim se in operibus pietatis adhuc puerulus exercebat. Eleemosynas vero frequenter condiebat lacrymis, et pietatis adipe, holocausta misericordiae impinguabat. Pueritiam salutaverat, cumque jam in ejus facie pubescentis adolescentiae lanugo vernaret, sedem apostolicam visitavit, eo scilicet tempore quo Gregorius octavus successit Urbano. Eram tunc in curia, et vidi, nec invidi, quod honor ei a summo pontifice, Patribusque conscriptis exhibitus non multum inferior episcoporum reverentia videbatur. Sane Spiritus sanctus bonarum mentium institutor, virtutum plantaria in eo multiplicabat usque in virum perfectum. Videns autem, quae a Deo donata sunt ei, coepit supererogare collatis. Cumque vas suum in sanctificatione et honore ab infantia possedisset, insolentiam tamen carnis, et extraordinarios ejus motus, quadam praeeminentiae auctoritate cohibens, ipsam vigiliis, jejuniis, disciplinis ancillari cogebat. Sciebat enim continentiam optimam esse balsami speciem, quae carnem a corruptione conservaret. Alii currentes ad diripiendam praedam hujus saeculi, quaestum reputant pietatem; iste vero uberem redditum, quem in Anglia possidebat, prudenti consideratione dispersit, dedit pauperibus, tresque scholares indigos quidem, sed industrios et honestos propria exinanitione ditavit. Caeterum fidejussor pauperum Deus aliud ei beneficium tempestivum non sine magna fenoris accessione redhibuit; et quia super pauca fidelis fuerat, eum supra multa constituit. Qui ergo, sicut lignum quod ad humorem mittit radices, in Ecclesia Bituricensi fructificari coeperat, nunc Parisios a Domino transplantatur, ut fructum plus afferat, ut lucerna super candelabrum posita gloriosius cunctis irradiet, cujus lumen sub humilitatis modio sollicitus a communis famae palpebris abscondebat. In episcopum denique consecratus nomen suum, sicut publice dicitur, operibus interpretari non cessat, fidelisque sequester inter Deum et homines vota populi offert, et populo gratiam Dei refert, vigilantia jugi reducens in viam justitiae, quos inde versutus impostor abduxerat. Bituric. archiepiscopi frater est, atque de illustrissimis principibus originem trahens, hinc regis Angliae consanguineus, inde Francorum regem linea generis propinquiore contingit: suae tamen fastigium parentelae nobiliore quadam animi generositate fastidit, et ex ipsius contemptu, judicio eorum, qui rectius sapiunt, sui generis eminentiae plurimum superaddit. Vale.