LIII.  Episcopis Galliae mandat ut burgenses Vizeliacenses, nisi monasterio de injuriis illatis satisfecerint, excommunicent variisque poenis afficiant.   (Sutrii, Maii 21.) [  Ibid.  ]
ADRIANUS episcopis Galliae.
Quanta nequitia Vizeliac. homines adversus matrem et dominam suam Vizel. Ecclesiam conspiraverint, et quam aspere in eam fuerint et in ejus bona grassati, ad notitiam fraternitatis vestrae devenit et nos nullatenus ignoramus. Sane felicis memoriae papa Eugenius antecessor noster, et illorum superbia et Ecclesiae afflictione permotus, eosdem sacrilegos ecclesiasticae districtionis sententia innodavit. Ipsi autem alienati et conversi retrorsum a sua malitia minime destiterunt, sed transierunt in affectum cordis, et graviora jugiter adversum matrem suam committere praesumpserunt, facti sicut illi de quibus ait propheta: Percussisti eos et non doluerunt, attrivisti eos, et renuerunt accipere disciplinam . Ut enim inpraesentiarum alia quae ante haec ab eis gesta sunt contra Vizeliacensem ecclesiam, taceamus, nuper facto impetu lustraverunt officinas ecclesiae, ruperunt vegetes, effuderunt vinum, diripuerunt omnia, et in ipsos etiam monachos violentas manus extendere praesumpserunt. Porro nos in omnibus his dolemus de miseris illis hominibus, qui in perjurii, sacrilegii, rapinae ac peccatorum multorum foveam inciderunt; dolemus etiam quod nullum vestrum assumere justitiae clypeum, et in ejus auxilium exsurgere intuemur; usque adeo ut lugere valeamus, et dicere cum propheta: Non est qui consoletur eam ex omnibus charis ejus . Quoniam igitur nos ad quorum tutelam atque praesidium praefata Ecclesia specialiter respicit, afflictiones ipsius dissimulare nec possumus, nec debemus, per praesentia vobis scripta praecipiendo mandamus, quatenus omni tepiditate cessante burgenses ipsos festinetis districtius admonere, ut antedicto abbati et ejus fratribus ablata restituant, irrogata damna resarciant, de illatis injuriis competentem satisfactionem exhibeant, et ad fidelitatem et dominium ecclesiae revertantur. Si vero sine dilatione aliqua post commonitionem vestram quae praediximus adimplere contempserint, omnes illos qui nequitiae hujus auctores existunt, et quos praefatus abbas vobis annuntiaverit, sine appellationis remedio excommunicetis, et ad quemcunque locum per episcopatus vestros aliquis burgensium ipsorum devenerit, donec praesens fuerit, divina ibi prohibeatis officia celebrari, et si aliquem eorum mori contigerit, Christianorum careat sepultura. Ne autem corporalem quoque poenam effugiant, omnibus parochianis vestris districtius injungatis, ut in nundinis suis eos nequaquam admittant, et nullam cum eis societatem, vel in mercibus, vel in aliis rebus habere praesumant, sed sicut excommunicatos eos evitent, et ubicunque invenerint, capiant, et amore justitiae bonis suis non desinant spoliare; ut inviti saltem cogantur ad subjectionem et fidelitatem domini sui redire. Novis siquidem morbis nova convenit antidota praeparari. Datum Sutrii, XII Kal. Junii.
(Jer. V) (Thren. I)