CVI. AD DOMINUM PAPAM ALEXANDRUM.
Dudum me divina dignatio ad episcopale provexit officium, et supra merita mea, imo contra, gratia sublimavit. Et ego primo quidem facilius acquievi, quia nec laborem operis illius, nec periculum expertus fueram, sed sanctitatem ordinis et potentiam dignitatis attendens ex altero mihi sanctimoniam sperabam provenire, ex altero magnificentiam comparari. Optabam sane eas in unum concurrere, et ad eumdem cooperari consummatae virtutis effectum, ut scilicet nec sanctitas magnificentiam tolleret, nec magnificentia sanctitatem, sed utraque de alterius invicem contraheret gloria dignitatem. Porro expertus dolui in contrarium mihi cessisse quod credidi, dum carnis infirmitas studia rationis impugnat, et conceptae resistit multiplex occupatio voluntati. Dum igitur quaero remedium et ad consequendam salutem devotus anhelo, intellexi nihil ad hoc efficacius fore, nihil certius quam secundum doctrinam Christi exemplum humilitatis ejus et patientiae pariter et paupertatis amplecti; reprobatis scilicet omnibus qui viam veritatis poterant impedire, ad eundum mihi esse aliquod religiosorum fratrum collegium, domumque religiosae institutionis intrandam, ut exclusis quae vanitatem saeculi videbantur offerre, sola intrinsecus vagos affectus regularis continentia coerceret, et allisis ad petram parvulis sinceritatis semper studia convalescant. Porro episcopali mancipatus officio, ad quod me dominus et Pater meus gloriosae recordationis Innocentius papa speciali charitate provexit, non potui vel debui mea auctoritate discedere, nisi prius essem a Romano pontifice, cujus me dextra colligaverat, absolutus. Supplicavi itaque primum sanctae memoriae Eugenio papae. Supplicavi nihilominus Adriano sub conscientia siquidem vestra, cum cancellarius essetis, sed favorem vestrum in ea parte minus promptum auxiliique minus efficacis inveni. Negatum mihi est ab utroque quia adhuc robustae aetatis et validi corporis aestimabar, necdum defectum quemlibet de corporis defectu scientia vel memoria contrahebat. Obedire itaque de necessitate compulsus sum et pusillanimitatem meam iteratis exercere laboribus, dum me zelus libertatis ecclesiasticae comedit, quam exinde quotidie majoribus semper affici conspicio detrimentis. Non potui silere, sed non nisi modicum solitaria submurmuratione profeci, quia nemo mecum et omnium adversum me suffragia reclamabant. Tota igitur in me et ecclesiam meam versa est indignatio praesidentis, cujus mihi motum nec patientia mitigare potuit nec supplicatio delinire. Duravi tamen, quandiu vel modicum in aliquo solamen accepi, et reparanda quocunque casu libertas ecclesiastica videbatur. Super quo quidquid a divina sit bonitate provisum, ego mihi et Ecclesiae Dei animo et corpore fere totus inutilis factus sum, quia paulo minus animo defeci quam corpore, quoniam animi vires et corporis senectus obtundit, et cogitatibus fidem memoria non conservat. Angustiae itaque mihi sunt undique, quia corporali impotentiae vis quotidianae persecutionis incumbit, et inter varios conceptus ratio torporem desidiae patitur et stuporem. Trahebat me quandoque devotio, sed me nunc inexpugnabilis violentia necessitatis impellit, sicut quorumlibet coeptorum operum imperfectio, et tam linguae tarditas quam sermonum confusio protestatur.