CCCLXXXIX.  Privilegium pro episcopatu Ecclesiae Bononiensis.   (Anno 1114, Martii 2.) [SAVIOLI,  Annal. Bologn.  tom. II, append., pag. 152.] Ex archivio archiepiscopatus Bonon.
PASCHALIS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo fratri VICTORI Bononiensi episcopo ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.
Sicuti injusta petentibus nullus tribuendus est assensus, sic legitime desiderantium non est differenda petitio. Tuis igitur, frater charissime, precibus annuentes ad perpetuam sanctae Bononiensis Ecclesiae pacem ac stabilitatem praesentis decreti stabilitate sancimus, ut universi parochiae fines sicut a tuis antecessoribus in perpetuum conserventur. Qui videlicet fines a flumine Gaibana usque in rivolum Sablosulum decurrunt. Deinde in Stratam quae dicitur Ungarista. Deinde in stallo Gallam et in locum qui dicitur Curte. Deinde in flumen qui dicitur Leo. Deinde in fluvium qui dicitur Muzza inter quos fines quaecunque plebes et quaecunque aliae ecclesiae vel monasteria, villae vel oppida sitae sunt vel fuerunt sub tua tuorumque catholicorum successorum episcopali providentia et dispositione permaneant. Quantumcunque vero homines super Ecclesiae Bononiensis terra resident cujuscunque conditionis in potestate et defensione nostra serventur. Concedimus itaque vobis massam Vulpini et Mozolarii et massam Nerpulini. Itemque confirmamus fraternitati tuae omnia quae a praedecessoribus nostris, id est Agapito, et Pelagio, et Gregorio dialogo, et Gregorio VII videlicet monasterium S. Stephani quod vocatur Hierusalem constitutum a S. Petronio epicopo; et S. Proculi martyris, et Sanctorum Naboris et Felicis; et Sanctorum Gervasii et Protasii, et S. Columbani confessoris, et S. Mariae Majoris, et SS. Vitalis et Agricolae in arena; et Sancti Barbationi, et Sanctae Margaritae, et Sancti Michaelis archangeli in fundo paterno cum pertinentiis suis; et S. Mariae situm in monte Palense cum curte ibique tenente seque vocatur Aurelia; et cum montibus qui in circuitu praefati monasterii positi sunt; et S. Luciae de Roffeno, et monasterium S. Helenae, et S. Prosperi in Paniosate, et Sancti Martini in Poio cum curte et omnibus sibi pertinentibus; S. Petri in Strada, S. Mariae in Strada cum omnibus suis pertinentiis; S. Petri cum curte quae dicitur Nucifatico cum omnibus suis rebus. S. Martini in Casalechio cum omnibus suis pertinentiis, atque donamus petitioni tuae portam civitatis Bononiae quae dicitur S. Petri, et stratam Salariam cum stratatico et omni redditu quem persolvere solent euntes per eam; et ecclesia S. Andreae apostoli ante portam S. Petri, et S. Thomae apostoli et S. Joannis Evangelistae in monte Oliveti cum omnibus suis pertinentiis. Confirmamus etiam vobis curtem quae vocatur Abillonis cum portu et ripatico, et teloneo, et mercato, cum silvis et venationibus et paludibus et piscationibus, cum servis, ancillis colonis, et omnibus suis pertinentibus. Item curtem de Brento, curtem quae dicitur Bombiano cum omnibus suis pertinentibus. Montem Cavallorum, portum qui vocatur Galliano cum ripatico et teloneo et paludibus et piscariis et silvis et cum omnibus ad ipsum portum pertinentibus. Curtes etiam duas: unam quae dicitur prata major, et alteram quae dicitur prata minor, positas infra plebem quae dicitur Boida. Curtem quoque quae dicitur Marsumaticum cum omnibus suis pertinentiis. Abbates, monachos, presbyteros, diaconos, clericos litteratos et illitteratos, servos et ancillas Dei et omnes homines utriusque sexus infra praefatos jam dictae Bononiensis Ecclesiae terminos habitantes tuae subjicimus dispositioni tuorumque catholicorum successorum. Praeterea quaecunque praedia, quascunque possessiones vel a praedecessoribus nostris apostolicae sedis episcopis vel a quibuscunque catholicis regibus Carolo et Ottone Bononiensi Ecclesiae concessa sunt, nos quoque decreti praesentis auctoritate firmamus. Ad haec adjicientes statuimus ut juxta veterem consuetudinem Ecclesiae Bononiensis electi semper a Romano pontifice gratiam episcopalis consecrationis accipiant sicut et tu, opitulante Dei omnipotentis gratia, suscepisti. Si quis sane in crastinum archiepiscopus vel episcopus, imperator aut rex, princeps aut dux, comes, vicecomes, judex aut ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini nostri Redemptoris Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem Ecclesiae eidem justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen. Scriptum per manum Raynerii scriniarii regionarii et notarii sacri palatii. Ego Paschalis catholicae Ecclesiae episcopus. Datum Albae per manum Joannis, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis ac bibliothecarii, II mens. Martii, indictione septima, Incarnationis Dominicae 1114, pontificatus quoque domni Paschalis II anno quinto decimo.