CDXIII.  Ad Eberhardum Bambergensem episcopum,  etc.--  Ut monachos restituat in ecclesiam Heidenheimensem, pulsis inde clericis saecularibus.  (Anno 1150?)[MANSI,  Concil.,  XXI, 662.]
EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri EBERHARDO Bambergensi episcopo, et dilecto filio Adam abbati de Ebrach, salutem et apostolicam benedictionem.
Bonae memoriae Gebehardus Eistettensis episcopus, amore sacrae religionis accensus, in ecclesia de Heidenheim Deo acceptum dolens non exhiberi servitium; submotis inde pacifice clericis saecularibus, religiosos fratres statuit ordinare: ita tamen, ut clerici saeculares ibidem eo tempore commorantes, habita exinde beneficia in vita sua tenerent; eis vero decedentibus, in usus monachorum, sine cujusquam contradictione integre devenirent. Nunc autem, quod sine gravi moerore non dicimus quoniam eo his temporalibus rebus adempto, et ad aeternitatem, Domino auctore, vocato, nondum fuerant regulares fratres juxta propositum ejus adducti; Moguntinus archiepiscopus, et Eistettensis episcopus clericos saeculares ausu temerario reduxerunt. Quod factum, quanta esset animadversione plectendum, si justitiae rigorem exercere vellemus, charitas vestra liquido satis et evidenter agnoscit. Quoniam ergo ad nostri spectat pontificatus officium, quae male facta sunt in irritum revocare, et de vestra prudentia valde confidimus: per apostolica vobis scripta mandamus, quatenus super hoc vigilanti studio intendatis, et expulsis inde saecularibus, ibi acceptam Deo religionem instituere juxta votum praescripti episcopi studeatis. Ita tamen, ut illi, quibus ipse beneficia in vita sua reliquit, quamvis essent ei justitiae rigore privandi, quia tamen erga omnes oportet benignitatis mansuetudinem exerceri, a nobis ea sibi misericorditer sentiant indulgeri. Caeteri vero, quos post institutionem ejusdem episcopi constat illuc fuisse intrusos, sine cujusquam beneficii perceptione, velut invasores exinde propellantur. Si autem vobis super hoc obedire contempserint, in personas eorum, excommunicationis; in locum vero, auctoritate nostra, interdicti sententiam promulgate. Praeterea latorem praesentium Ilsungum, qui super hoc debitam attentionem adhibuit, charitati vestrae attentius commendamus, rogantes ut suis opportunitatibus nostrum se apud vos praesidium invenire cognoscat, et taliter defensionem vestram pro parte nostra obtineat, ut nec eum oporteat pii laboris et studii poenitere, nec alios, qui cognoverunt, a voto simili debeat pravorum timor et violentia cohibere.