LXVII. AD HENRICUM REGEM ANGLORUM.
HENRICO Dei gratia illustri regi Anglorum, etc. R. Rotomagensis archiepiscopus et ARNULFUS Lexoviensis episcopus, salutem in eo per quem reges regnant.
Tanto tempestivius ac diligentius injunctam nobis legationem duximus prosequendam, quanto periculosior in tanto discrimine dilatio videbatur. Accincti itaque ad laborem suscepti itineris, regem Francorum audivimus, blandissimaque salutatione praemissa ipsius praevenientes offensam, nulla cautela potuimus vestrae salutationis extorquere responsum. Singulos nostrae legationis articulos explicavimus seriatim, commoda pacis, et incommoda dissensionis frequentius inculcantes. Ipse vero verbum nostrum in omnibus, sola salutatione excepta patienter admisit. Expedito itaque diligenter nostrae legationis excursu, spatio modici temporis interjecto contumeliose coepit nobis fraudes et versutias exprobrare, quibus se conquerebatur saepissime circumventum. Dicebat, quod fidem inter vos mutuo compromissam frequenter occasione levissima violastis: vosque in omnibus adeo exhibuistis instabilem, quod non adhibebit de caetero vobis fidem. Non sit vobis, rex illustrissime, onerosum, si quod audivimus, loquimur. Haec est enim nuntiorum conditio, ut de injuncto sibi mandato nil subticeant, nil rescindant, vel diminuant de responso. Addebat etiam, se firmissimum habuisse propositum expugnandi vos, antequam Carnotum filius vester adventasset: istasque occasiones dissensionis et odii proponebat, quod filiam suam ad virum suum redire non sinitis, quod ei dotem ejus non redditis, quod subditos suae ditioni populos a montibus Alverniae usque ad Rhodanum, in ipsius odium concitastis, quod in coronae suae dispendium comitem S. Egidii in ligium hominem recepistis. Tandem etiam juramento firmavit, se nunquam de caetero vobiscum foedus aut concordiam habiturum, nisi de vestrae uxoris, et filiorum vestrorum assensu. Nunc igitur in custodiendis munitionibus vestris, et potissime in corporis vestri tutela saniore consilio est utendum. Communi enim voto in exitium vestrum tota Francia conspiravit. Nec satis est ei exterminare terrae faciem igne et gladio; sed in vestram personam, quod absit! scelus exsecrabile machinatur. Consulimus sane, si qua abstulisti, si laesisti aliquem, ablata restituere, et odia reformare in gratiam. Hoc enim inimicos vestros potissime invitat ad pugnam, quod intestinos hostes sentiunt vos habere: et qui vobiscum dulces capiunt cibos data opportunitate magnificabunt super vos supplantationem. Maledictus qui confidit in homine, et ponit carnem fortitudinem brachii sui . Quid est amabilius filiis? quid uxore familiarius? recessit tamen uxor a latere vestro, et filii insurgunt in patrem. Ideo non frustratorie loquebatur homo ille hominum prudentissimus, qui dicebat: Amico ne credas. Ab ea quae dormit in sinu tuo custodi claustra oris tui. Filius enim contumeliam facit patri: et inimici hominis domestici ejus . Sane suffragia illius imploranda censemus, in cujus manu sunt corda regum. In ejus nomine parvitati David Goliae subjacuit magnitudo. In ejus nomine Samaria adeo fame confecta obsidente Benadab, quod triginta argenteis caput asini vendebatur, sub ictu oculi liberata est, exuberantique victualium affluentia redundavit. In eo siquidem sperans non infirmabitur. Si exsurgat adversus vos praelium, in hoc sperate. Si exsurgant adversus vos castra, non timebit cor vestrum : ipse enim docebit manus vestras ad praelium . Accipite vobis in auxilium preces Ecclesiae, quam, si in aliquo offendistis, debita satisfactione impensa ei de caetero omnem reverentiam exhibete. Sponsa enim Christi est, et injurias sponsae Christus reputat suas: nec est, quod magis hostes vestros incitet ad conflictum, quam quod arbitrantur vos Ecclesiae Dei minus exstitisse devotum. Bene valeat charissimus dominus noster, et de his, qui se contra eum in superbia et abusione erigunt, reportet in virtute Altissimi gloriam et triumphum.
(Jer. XVII) (Mich. VII) (Psal.
XXVI) (II Reg. XXII)