EPISTOLA CCLXXIV. AD EUMDEM.
HENRICO regi Angliae, GILBERTUS Londoniensis episcopus, salutem quae non est et quam speramus a Domino.
Placuit excellentiae vestrae, quod ecclesiae clericorum archiepiscopi, quae in episcopatu Londoniensi, sive in Cantia consistunt, sub nostra essent custodia constitutae. Quod quia pietatis affectu vobis intelleximus inspiratum, ne per manus scilicet laicas dispensarentur res ecclesiasticae, oblationes scilicet fidelium, eleemosynae pauperum, et decimationes populorum aliter quam fas est tractarentur, nos cum multa et mera, Deus scit, charitate libenter onus illud suscepimus, ut et vos a peccato in parte hac mundum et immunem servaremus, et clericos nihilominus, si quando debita humilitate vestram recuperarent gratiam, indemnes pariter conservaremus. Archiepiscopus autem, qui quasi sedens in insidiis, adversus meam specialiter personam occasiones quaerit, inde mihi nocere nititur, unde aliis prodesse studebam. Qui directis litteris mihi nuper injunxit in vi obedientiae et in virtute Spiritus sancti, ut quiquid ex iisdem recepissem ecclesiis, infra quadraginta dies post litterarum susceptionem sibi suisque clericis restituere non omitterem. Ego vero invocata Spiritus sancti gratia, objectoque appellationis remedio mandatum, quo meam injuste gravare volebat innocentiam, usque ad audientiam domini papae suspendi, suspensumque declinavi ad tempus, certus quidem quod haec et graviora his supra dorsum meum fabricantur ab eo, et illi assistentibus. Hinc est quod vestrae sublimitati supplico in ea fiducia, qua me semper audire consuevistis, ut custodiam praedictarum ecclesiarum alii, cui honeste praevideritis, committatis, et me, si placet, hoc onere eximatis, ut alia quae mihi parantur onera fortius sustinere, et promptius possim expedire in Domino. Pecuniam quoque, quam exinde recepi et consignavi, ad summam centum octo libras et quatuordecim solidos et sex denarios, peto, si placet, liceat mihi cum gratia et permissione vestra in tuto deponere penes quamcunque personam ecclesiasticam, eamque, licet ingratis, his quorum gratia fit, adhuc consignatam salvamque conservare, donec Dominus judicaverit ad quem finem debeat res ista pervenire. Superest adhuc aliud, in quo tota vobis nobiscum supplicat Anglorum Ecclesia, et illi praecipue, qui salutem vestram et vestrum honorem maxime diligunt et amplexantur. Durius enim, quam vestrae expediat magnificentiae, agitur apud vos cum illis, quos dominus domesticos suos esse constituit, quos in privatam ascivit familiam, quos mensae suae dispensatores ordinavit. Cum sacerdotibus videlicet, qui in regno Angliae nec laica fruuntur libertate, nec judiciis tractantur ecclesiasticis. In quo si omnes tacent, ego non tacebo; si omnes desperant, sed non ego. Absens igitur corpore, sed spiritu praesens oro et obsecro vos per salutem vestram et propter salutem vestram, ut Willelmum, quondam capellanum archiepiscopi, et quamplures clericos per Angliam, quos nec confessos nec convictos vestri prius praesumunt, quam judicent, punire ministri, Ecclesiae Dei, cujus sunt obsequiis deputati, restitui jubeatis. Vale.