EPISTOLA CLXXXIX. IVO,  Carnotensis Ecclesiae humilis minister .
Noverit sancta Romana Ecclesia, noverint omnes Ecclesiae, ad quas murmur Remensium clericorum pervenerit, nos in consecratione Ludovici regis Francorum nihil nostrum quaesisse, sed pro communi utilitate regni et sacerdotii consulte vigilasse. Erant enim quidam regni perturbatores, qui ad haec omni studio vigilabant, ut aut regnum in aliam personam transferretur, aut non mediocriter minueretur. Quod ne fieret, cooperante Deo, et pro integritate regni, et pro tranquillitate Ecclesiarum, quantum potuimus praecavere studuimus. Unde livori ascribendum videtur aut tumori, si quis utili et honestae actioni deroget, quam nec ratione potest redarguere, nec consuetudine infirmare, nec lege damnare. Si enim rationem consulimus, jure in regem est consecratus, cui jure haereditario regnum competebat, et quem communis consensus episcoporum et procerum jampridem elegerat. Praeterea quae ratio est Belgicorum regem suum creare et consecrare, quamvis in aliis provinciis regnaturus sit, si ita ipsorum regum voluntas et temporum atque locorum opportunitas se obtulerit, eadem est Celticorum et Aquitanorum, qui Belgicorum provinciae nihil debent, regem suum, quamvis et in Belgica regnaturus sit, eligere, et omne regi debitum obsequium exhibere. Si vero ad consuetudinem recurrimus, quae in exemplis maxime declaratur, respondemus ex verbis Augustini, quia ratio exemplis anteponenda est, cui tamen et exempla concordant. Ecce rationem dedimus, quam apud eos aeque validam super hoc negotio inveniri non credimus. Addamus et exempla rationi concordantia. Sicut enim legitur in Gestis Francorum: « Diviso regno inter filios Lotharii nepotes Clodovei, Charibertus et Guntrannus provincias Celticorum et Aquitanorum acceperunt in regnum suum, et alter eorum Charibertus, scilicet Parisium sibi sedem regiam posuit, et usque ad flumen Garunnam regnum suum extendit; Guntrannus vero Aurelianis sedem regiam sibi constituit et Burgundiam, quae Celticae pars est, in regnum accepit. » Isti quippe reges nullam a Remensi archiepiscopo benedictionem vel coronam acceperunt, sed et sacerdotibus provinciarum quas regebant, sublimati sunt et sacrati . Postquam vero regnum Gallorum in suam monarchiam revocatum est, deleta progenie Clodovei, Pipinus et filii ejus Carolus et Carlomanus , nec Remis nec a Remensi archiepiscopo in reges sublimati sunt, nec injuncti. Ludovicus quoque nepos Ludovici senioris apud Ferrarias, qui locus est in pago Senonensi, et uxor ejus nullo praesente metropolitano a quibusdam episcopis in reges sunt consecrati et coronati. Unde in Gestis Francorum ita legitur: « Audientes Hugo abbas et caeteri primates qui 81 cum filiis quondam senioris sui Ludovici agebant, Ludovicum nepotem cum uxore sua ad has partes venturum quosdam episcopos miserunt ad Ferrarias monasterium, et ibi consecrari eos et coronari in reges fecerunt. » Item in Gestis Francorum: « Supererant duo filii Roberti comitis Andegavorum, qui fuit Saxonici generis vir. Ex his senior Odo dicebatur, Robertus alter; ex his majorem natu Odonem Franci et Burgundiones, Aquitaniensesque proceres congregati in unum, licet reluctantem tutorem Caroli pueri, regnique elegerunt gubernatorem, quem unxit Walterus archiepiscopus Senonum. » Item: « Carolus simplex in carcere positus, Rodulfum nobilem filium Ricardi Burgundionum ducem, quem de fonte sacro susceperat, una cum consilio Hugonis magni filii supradicti Roberti, et procerum Francorum in regnum sublimavit. Unctus vero est in regem ipse Rodulfus tertio Idus Julii Suessionis civitate. Post mortem Rodulfi regis, per Vuillelmum archiepiscopum reductus est ab Anglia Ludovicus filius Caroli Simplicis in Franciam, et quarto Kal. Julii unctus est in regem apud Laudunum. Post translationem vero regni Francorum in progeniem Hugonis magni ducis, Robertus piissimus rex filius Hugonis regis, Aurelianis in regem consecratus est et coronatus, cujus filius Hugo juvenis Compendii est unctus, et in regem sublimatus. » Ex his et hujuscemodi exemplis manifestum est quod Francorum reges non omnes in Remensi Ecclesia, vel a Remensibus archiepiscopis sunt consecrati, sed multi in multis aliis locis, et a multis aliis personis consecrati sunt. Quae omnia si retexerentur, et prolixam facerent orationem, et superfluam disputationem: cum nullis scriptis vel exemplis probari possit, Remensem archiepiscopum Francorum regem extra Belgicam unxisse aut coronasse. Cum ergo haec eadem potestas sit cujusque metropolitani in metropoli sua, mirum videtur quare unus in proprium jus ambiat vindicare quod multorum constat esse commune, nisi forte quis dicere audeat majorem vim sacramentorum esse apud alios quam apud alios, quod schismaticum esset, et unitatem Ecclesiae divideret. Haec dicentes non reprehendimus institutionem ecclesiasticam, per quam pax Ecclesiae firmius colligata est, cum inferiores a superioribus sacramentorum dispensationem suscipiunt, nec ultra quam sibi concessum est usurpare praesumunt. Verum ubi personarum aequalis est potestas, quarum altera alteri nihil praeter charitatem debet, si altera alteri jus suum vult detrahere et sibi soli arrogare sua quaerens, deceptus est saeculi ambitione. Nos quippe Remensi Ecclesiae non invidemus, et si reges Francorum erga eam habuerint tantam devotionem, ut malint a metropolitano ejus consecrari quam ab alio, non repugnamus, non dolemus, imo super benedictionem eorum, si nos adesse contigerit, gratanter loco idiotae amen respondebimus. Supradicta vero verborum serie ostensum est in unctione Ludovici regis nihil nos fecisse contra morem. Restat ut ostendamus nihil nos fecisse contra legem. Lex quippe est praeceptio vel prohibitio scripta, ad communem utilitatem referens quidquid jubet aut prohibet. Contra hanc ergo nihil fecimus, qui nulla contradictione prohibiti, communi utilitati in hoc facto charitate suggerente consuluimus. Si vero privilegiis nititur Remensis Ecclesia, illa privilegia apud nos nulla sunt, quia nec in generalibus conciliis nobis audientibus sunt recitata, nec ad Ecclesias nostras epistolaria maturitate directa, et, ut manifestius dicamus, nulla nobis familiari vel publica ratione propalata. Illius ergo legis praevaricatores non sumus, cujus auditores nunquam fuimus. Quae tamen, si audita esset, nihil nobis obesse deberet. Lex enim justa debet esse et possibilis, loco et tempori congruens. Justa si sit, Deus scit. Nos autem interim nec ut justam approbamus, nec ut injustam condemnamus, quam adhuc ignoramus. Possibilis vero non erat, quia consecratio regis Remis ab archiepiscopo Ecclesiae nondum intronizato, sine summa perturbatione et sanguinis effusione celebrari non poterat. Loco non conveniebat, quia civitas sub anathemate posita erat. Tempori opportuna non erat, quia si consecratio regis differretur, regni status et Ecclesiae pax graviter periclitaretur. Quod ergo fecimus, salubri deliberatione et provida dispensatione fecimus, nulli invidentes, nullius auctoritatem nobis arrogare molientes, sed nos intra terminos nostros simplici oculo cohibentes . Sentiant aliter qui volunt; non timemus tribunal terreni judicis, quia securos nos facit conscientia nostra ante tribunal interni cognitoris . Novimus enim quia necessariae dispensationis modus nulli unquam sapientium displicuit , quem non solum privatae leges, quibus nec fidei veritati, nec morum honestati consulitur, sed etiam leges generales contra haereticos vel sceleratos promulgatae admittunt, quando majoribus morbis sanandis, vel majoribus malis amovendis melius subvenit moderatio sincerae charitatis quam rigor indiscretae severitatis. Haec primo ex auctoritate evangelica dehinc ex Actibus apostolorum, tertio ex Epistolis Apostoli, postremo ex decretis Romanorum pontificum, caeterorumque ortodoxorum Patrum sententiis facile probarentur, nisi prolixitas epistolae modum excedere videretur.
(epist.
67) (epist. 214)
[ al. 
qui, ad hoc, ita ms. c. ] [ al. Belgiarum] [ al. cui] [ al. divisum est regnum inter] [ al. Parisius, ita ms. c. ut epist. 5] [ al. ad fluvium] [ al. Aurelianum] [ al. episcopo] [ al. consecrati] [ vel propagine] [ al. Carlomagnus vel Carlomannus] [ al. Galterus, Gualterius, vel 
 Gauterius] [ al. Guillelmum] [ al. leg. et decimo tertio
Kal. Jul. vel etiam in ms. c. XII, Kal. Jul.] [ al. Remorum] [ al. non video quare] [ v. c. epistolari] [Conditoris, ms. c. 
] [hoc, ms. c. ] [exemplis, ms. c. ]