CCCLXXVII.  Ecclesiae Marsorum possessiones, petente Berardo episcopo, confirmat.   (Anno 1114, Febr. 25.) [UGHELLI,  Italia sacra,  I, 892.]
PASCHALIS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio BERARDO Marsicanae Eccl. episc. ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.
Sicut injusta petentibus nullus est tribuendus effectus, sic legitime desiderantium non est differenda petitio. Tuis igitur, frater in Christo charissime, precibus annuentes, ad perpetuam S. matris Ecclesiae pacem et stabilitatem praesentis decreti stabilitate sancimus, ut universos parochiae fines, sicut a tuis antecessoribus usque hodie possessae sunt, ita omnino, tam tibi, quam successoribus in perpetuum conserventur, qui videlicet fines a Turri Ferraria decurrunt in caput Corriti, inde per viam de Merso in Postellam de Valle putrida, per terram de Feresca per Argatonem, per terram de Camno, per terram Formellae, inde ad Molinum veterem, inde ad Furcam Aurae per terram de Vivo, per terram de Troja, inde ad Pasculum Canalis, inde ad Pennam Imperatoris per terram de Cervara, inde ad S. Britium per Furcam de Auricula, inde ad Arcum S. Georgii, per flumen Risanae, per Turres de Ofrano, per Scalellas, per Tufum fluvii remandi, per Trepontum, inde ad Vulpem mortuam per Bucam de Teba, per Campum de Pezza, per Rivum Gambararum, per terram de Candida, per Venetrinum, et redeunt ad Furcam Ferrati: intra quos fines quaecunque oppida, quaecunque villae, quaecunque plebs, quaecunque ecclesiae sitae sunt, aut in posterum fuerint sub tua et tuorum catholicorum successorum episcopali providentia et dispositione permaneant, et ex eis omnibus episcopalia vobis jura solvant, tam in clericorum ordinationibus et ecclesiae consecrationibus, quam in redditu decimarum et oblationum, sive in correctionibus delinquentium. Sane illam monachorum pravam praesumptionem, qua partim episcoporum absentia, partim eorum pervicacia in Marsorum finibus omnimodo inhibemus, ut nec baptismata ulterius in monasteriis faciant, nec ad infirmorum unctiones claustris suis progredi audeant, nec ad poenitentiam injungendam populares personas admittant, nec ab episcopo excommunicatos ad communionem, nec interdictos ad officia sacra suscipiant. Porro ecclesiam B. Savinae martyris matricem semper haberi, sicut hactenus habita est, et illic episcopalem sedem permanere decernimus, et in ejus possessione ac jurisdictione ecclesiae cum praediis suis, quae praeteritis temporibus possessa sunt, etiam in futurum perpetuis temporibus quiete, tibere integreque serventur, id est S. Pauli ad Pesculum Serulae, S. Mariae in Campo Mitio, S. Nicolai ad fontem Reginae, S. Quintini in Vico, S. Martini in Agne, S. Martini in Betorrita,' S. Archangeli super Mesula, S. Mariae in Ortucula, S. Mariae, et S. Petri in Veneri, S. Felicis in Ferrati, S. Valentini et S. Petri in Apiniacis, S. Marci in Geno, S. Martini in Filincino, S. Petri in Cerverano. S. Joannis in Pentoma, S. Marcelli, et S. Angeli in Arca, S. Mariae in Palute, S. Anatolie de Lione, S. Felicitatis in Cerferro, S. Laurentii in Praetorio, S. Feliciani in Villa Magna, S. Mariae in Avando, S. Viti in Ozano, S. Christinae in Suppezzano, S. Georgii in Besola, S. Joannis ad caput Aquae cum tituli suis, S. Patiti ad Castellum, S. Felicis in Porciano, S. Laurentii in Curia, S. Caesidii cum titulis suis, S. Vincentii in Forma cum titulis suis, S. Vincentii in Forma cum titulis suis, S. Vincentii in Forma cum titulis suis, S. Andreae in Ancezzano, S. Mariae in Vico, S. Petri in Capistrello, S. Petri, et S. Mariae in Albe, S. Marci in Massa, S. Martini in Valle cum titulis suis, S. Joannae in Marano, S. Felicis in Montecelle, S. Mariae in Elireto cum titulis suis, S. Nicolai in Erse, S. Mariae in Furca, S. Erasmi cum titulis suis, S. Andreae in Casellaco, S. Maximi in Cerro, S. Victoriae in Cellis, S. Mariae in Carseo cum titulis suis. Praeterea quaecunque possessiones, quaecunque praedia ad eamdem ecclesiam legitime pertinere noscuntur, aut in futurum largiente Domino quibuslibet justis modis vel contractibus poteri adipisci, tibi et tuis successoribus illibata permaneant, decernimus. Ergo nulli omnino hominum liceat suprafatam Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, vel injuste datas suis usibus vindicare, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integre conserventur tam tuis quam clericorum usibus profutura. Si quis igitur in crastinum archiepiscopus aut episcopus, imperator aut rex, princeps aut dux, comes, vicecomes, judex, castaldio, aut ecclesiastica quaelibet saecularisve persona hanc, nostram constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfecerit, congrue emendaverit, potestatis honorisque seu dignitatis careat privilegio, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem Ecclesiae jura sua servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeterni Patris maneant . Amen, amen. Scriptum per manum Gervasii scriptoris regionarii et notarii S. palatii. Ego Paschalis catholicae Ecclesiae episcopus SS. Ego Richardus Albanensis episcopus SS. Ego Leo episcopus Ostiensis SS. Ego Cono Praenest. Ecclesiae episcopus SS Ego Romanus card. S. Priscae SS. Ego Benedictus card. tit. Eudoxiae SS. Ego card. Raynerius SS. Marcellini, et Petri SS. Ego Conradus S. Pudentianae card. SS. Datum Laterani per manum Joannis, S. R. E. card. et bibliothecarii, V Kal. Martii, indict. VII, Incarn. D. ann. 1115, pontif. quoque D. Pachalis II papae anno XV.
[tuis] [inveniant]