XL.  Bulla confirmatoria sententiae Urbani II papae de subjectione Ecclesiae Dolensis ad Ecclesiam Turonensem.   (Anno 1144, Maii 15.) [MANSI,  Concil.,  XXI, 619.]
LUCIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri HUGONI Turonensi archiepiscopo, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.
Quae judicii veritate decisa sunt, litterarum debent memoriae commendari, ne pravorum hominum valeant in posterum refragatione turbari. Praedecessor siquidem noster felicis memoriae papa Innocentius controversiam, quae de praelatione Turonensis Ecclesiae et subjectione Dolensis inter earum pastores jam diu agitata est, venerabili fratri nostro Gaufrido Carnotensi episcopo, tunc apostolicae sedis legato, cognoscendam terminandamque commisit, quae cum in ejus praesentia in pluribus locis Galliae tractata esset, et necdum fine debito terminata, Dolensis archiepiscopus, nobis praesentibus, ad ejusdem praedecessoris nostri praesentiam venit, conquerens in dilatione ipsius causae se multoties gravatum esse, et multas ob hoc expensas sustinuisse. Propter quod suppliciter postulavit, ut idem praedecessor noster eamdem causam ad suam praesentiam revocaret, et debitum finem imponeret. Cujus petitioni acquiescens, apostolicis litteris tibi, venerabili in Christo, frater Hugo Turonensis archiepiscope, praecipiendo mandavit, ut apostolico te conspectui praesentares, ecclesiae tuae justitiam super hoc ostendere praeparatus. Quo interim divino judicio viam universae carnis ingresso, tam tu frater archiepiscope, quam Dolensis, pro hujus controversiae decisione nostro vos conspectui praesentastis. Cum autem de ecclesiae tuae justitia rationes, scripta, et argumenta plurima produxisses, productum est tandem in medium praedecessoris nostri beatae memoriae Urbani papae privilegium, in quo manifeste continebatur, quod idem papa post multas hujus rei in sua et legatorum etiam sedis apostolicae praesentia discussiones et retractationes, scriptis Romanorum pontificum, Nicolai videlicet, et Joannis, Leonis quoque IX et Gregorii VII diligenter inspectis, et omnibus hinc inde diligenti examinatione pertractatis, ex communi fratrum suorum episcoporum, et multorum Romanae Ecclesiae clericorum sententia decrevit, et scripti sui munimine roboravit, ut tam Dolensis episcopus, quam caeteri deinceps Britannorum episcopi Turonensem Ecclesiam suam esse metropolim recognoscerent, et debitam ei reverentiam exhiberent, nec ullo ulterius tempore post Rolandi obitum, qui tunc Dolensi ecclesiae praesidebat, ad pallii usum Dolensis episcopus aspiraret. Ad haec vero Dolensis nihil, quod ratione subnixum foret, respondebat, nec partem suam alicujus Romani pontificis auctoritate tueri potuit. Communicato itaque consilio, quoniam in sede justitiae, licet indigni, disponente Domino positi a via veritatis deviare nec possumus, nec debemus; ejusdem praedecessoris nostri vestigiis inhaerentes, in concessu fratrum nostrorum Conradi Sab. Imeri Tuscul. sedis nostrae episcoporum, Raimundi Toletani archiepiscopi, Henrici Wintoniensis, Ulgerii Andegavensis, Joannis Aletensis, Nigelli Heliensis, et Philippi Bajocensis episcoporum, Gregorii Sanctae Mariae Transtiberinae, Petri Sanctae Potentianae, Thomae Sancti Vitalis, Gilberti Sancti Marci, Guidonis Sancti Laurentii in Damaso presbyterorum cardinalium, Gregorii Sanctorum Sergii et Bacchi, Oddonis Sancti Georgii ad Velum Aureum, Guidonis Sanctorum Cosmae et Damiani, Octaviani Sancti Nicolai in Carcere diaconorum cardinalium; Petri Cluniacensis, Atmerici Sancti Juliani Turonensis, Berneris Nucariensis abbatum; Petri prioris Sanctae Mariae de Charitate; nobilium quoque Romanorum, Chencii Frangentispanem, et Chencii nepotis ejus, Leonis Petri Leonis et Petri Uguitionis, multorumque aliorum tam clericorum quam laicorum, eamdem sententiam sedis apostolicae auctoritate, nobis a Deo concessa, confirmavimus, et tam te, quam Turonensem Ecclesiam de ipsorum episcoporum obedientia propria manu per baculum investivimus. Praecipientes juxta ejusdem sententiae tenorem, ut tam Dolensis, quam universi deinceps Britanniae citerioris episcopi, Turonensi Ecclesiae, tanquam metropolii propriae, subjaceant, et debitam ei obedientiam ac reverentiam humiliter exhibeant. Hac tamen moderatione habita, ut frater noster Gaufridus Dolensis episcopus, quandiu eidem ecclesiae praefuerit, pallium habeat, et Romano pontifici tantum subjaceat: post ipsum vero nullus Dolensis episcopus ad pallii usum aspirare praesumat: sed, sicut jam dictum est, Turonensem Ecclesiam propriam metropolim recognoscat, et reverenter ei obediat. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hujus nostrae diffinitionis sententiam sciens, contra eam venire temere tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Observantibus autem sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen. S. PETRUS. S. PAULUS. Lucius papa II. OSTENDE NOBIS, DOMINE, MISERICORDIAM TUAM. Ego Lucius catholicae Ecclesiae episcopus ss. Ego Conradus Sabinensis episcopus ss. Ego Theodewinus S. Rufinae episcopus ss. Ego Albericus Hostiensis episcopus ss. Ego Imarus Tusculanus episcopus ss. Ego Octavianus diaconus cardinalis S. Nicolai in Ego Petrus presbyter cardinalis de titulo Pastoris ss. Ego Thomas presbyter cardinalis titulo Vestinae ss. Ego Gilbertus presbyter cardinalis titulo S. Marci ss. Ego Ranerius presbyter cardinalis de titulo S. Stephani in Coelio Monte ss. Ego Manfredus presbyter cardinalis titulo S. Savinae ss. Ego Aribertus presbyter cardinalis titulo S. Anastasiae ss. Ego Gregorius diaconus cardinalis SS. Sergii et Bacchi ss. carcere Tulliano ss. Ego Guido in Romana Ecclesia altaris minister indignus ss. Ego Johannes diaconus cardinalis S. Adriani ss. Ego Gregorius diaconus S. Angeli ss. Ego Hugo Romanae Ecclesiae diaconus in S. Lucia in Horphea ss. Datum Laterani per manum Baronis capellani et scriptoris, Idibus Maii, indictione VII, Incarnationis Dominicae anno 1144, pontificatus vero domni Lucii II papae anno I.
( Locus monogrammatis. )