CXLV.  Privilegia, immunitates ac possessiones canonicae S. Ursi de Aosta confirmat.   (Verulis, Maii 7.) [  Historiae patriae Monum.,  Chartae, I, 930.]
LUCIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis HULDRICO priori Sancti Petri et Sancti Ursi de Augusta, et canonicis ejusdem ecclesiae, tam praesentibus quam futuris, canonicam vitam professis, in perpetuum.
Religiosis votis annuere et ea operis exhibitione complere officium nos invitat suscepti regiminis et ordo videtur exigere rationis. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et praefatam ecclesiam, in qua divino mancipati estis obsequio, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus et praesentis scripti privilegio communimus, imprimis siquidem statuentes ut ordo canonicus, qui secundum Dei timorem et B. Augustini Regulam in ipsa ecclesia institutus esse dignoscitur, perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter observetur. Praeterea quascunque possessiones, quaecunque bona eadem ecclesia impraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Deo, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Locum ipsum in quo praefata ecclesia sita est, cum omnibus pertinentiis suis, ecclesias Sanctae Mariae et Sancti Petri de Castro Argenteo cum pertinentiis suis, ecclesiam Sancti Albani de Mosterio cum omnibus pertinentiis suis, ecclesiam Sancti Laurentii de monte Girolt cum decimis et pertinentiis suis, ecclesiam Sancti Ursii de Conia cum decimis et pertinentiis suis, ecclesiam Sancti Stephani de Grazano cum decimis et pertinentiis suis, ecclesiam Sancti Martini de Varaia cum decimis et pertinentiis suis, ecclesiam Sancti Salvatoris de Valesia cum appendiciis suis, ecclesiam Sancti Jacobi de Ussonia et locum de Stillano cum appendiciis suis, ecclesiam Sancti Joannis de Quarto, et ecclesiam Sancti Andreae de Pavone cum decimis et appendiciis suis, ecclesiam de Salugia cum decimis et appendiciis suis, ecclesiam Sancti Pauli de Verzel juxta Sesiam cum appendiciis suis. Sane novalium vestrorum quae propriis manibus aut sumptibus colitis, sive de nutrimentis vestrorum animalium, nullus a vobis decimas extorquere praesumat. Liceat quoque vobis clericos vel laicos, e saeculo fugientes liberos et absolutos, ad conversionem recipere et eos absque contradictione aliqua retinere. Prohibemus insuper ut nulli fratrum nostrorum, post factam in eodem loco professionem, fas sit absque prioris sui licentia de eodem loco, nisi arctioris religionis obtentu, discedere; discedentem vero, absque litterarum communium cautione, nullus audeat retinere. Cum autem generale interdictum terrae fuerit, liceat vobis, clausis, januis, exclusis excommunicatis et interdictis, non pulsatis campanis, suppressa voce, divina officia celebrare. In parochialibus autem ecclesiis, quas habetis, liceat vobis sacerdotes eligere et dioecesano episcopo praesentare; quibus, si idonei fuerint, episcopus animarum curam committat, ut ei de spiritualibus, vobis autem de temporalibus debeat respondere. Sepulturam quoque ipsius loci liberam esse decernimus, ut eorum devotioni et extremae voluntati qui se illic sepeliri deliberaverint, nisi forte excommunicati vel interdicti sint, nullus obsistat, salva tamen justitia illarum ecclesiarum a quibus mortuorum corpora assumuntur. Obeunte vero te, nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu vel fratrum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et beati Augustini Regulam, providerint eligendum. Inhibemus etiam ne ecclesias aut terras seu quodlibet beneficium ecclesiae vestrae collatum liceat alicui personaliter dare sive alio modo alienari sine consensu totius capituli aut majoris et sanioris partis. Si quae vero donationes vel alienationes aliter quam dictum est factae fuerint, irritas esse censemus. Ad haec autem adjicimus ne aliqui canonici seu conversi, sub professione domus vestrae astricti, sine consensu et licentia prioris ac majoris et sanioris partis capituli vestri, pro aliquo fidejubeant, vel ab aliquo pecuniam mutuo accipiant ultra pretium capituli sui providentia provisum, nisi propter manifestam domus vestrae utilitatem. Quod si facere praesumpserint, non teneatur conventus, sine cujus licentia et consensu hoc egerant, aliquatenus respondere. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum fas sit praefatas ecclesias temere perturbare, aut earum possessiones auferre vel ablatas retinere, seu quibuslibet vexationibus fatigare; sed omnia conserventur, eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate et dioecesani episcopi canonica justitia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, etc. Bene valete. Ego Lucius catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi. Ego Petrus presb. cardin. tit. S. Susannae subscripsi. Ego Vuccanus tit. S. Stephani in Coelio Monte presb. card. subscripsi. Ego Laborans presbyter cardin. Sanctae Mariae Trans Tiberim tit. Calixti subscripsi. Ego Theodinus Portuensis et Sanctae Rufinae episcopus subscripsi. Ego Henricus Albanensis episcopus subscripsi. Ego Paulus Praenestinus episcopus subscripsi. Ego Jacobus diac. card. S. Mariae in Cosmedin subscripsi. Ego Ardicio diaconus cardin. S. Theodori subscripsi. Ego Gratianus Sanctorum Cosmae et Damiani diacon. card. subscripsi. Ego Ottonianus diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi subscripsi. Datum Verulis, per manum Alberti Sanctae Romanae Ecclesiae presbyteri cardinalis et cancellarii, Nonas Maii, indictione secunda, Incarnationis Dominicae anno 1184, pontificatus vero domni Lucii papae III anno tertio.