EPISTOLA XXII. COELESTINI PAPAE POST DAMNATIONEM NESTORII AD SANCTAM SYNODUM EPHESINAM SCRIPTA. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Maximiani in locum Nestorii ordinationem laudat et probat. Nestorium Antiochiae procul amandandum suadet. De iis qui cum illo societate conjuncti sunt, nominatimque de Joanne Antiocheno quid statuendum, quidve sequendum sit, decernit.
COELESTINUS episcopus sanctae synodo apud Ephesum constitutae. Tandem malorum fine gaudendum est, tandem nobis omnibus in commune dicendum: Dextera tua, Domine, glorificata est in virtute; dextera manus tuae confregit inimicos . Proprie namque ipsi confracti sunt, quando iniqua loquentium, dicente David, os videamus esse obstructum . Hujusce tamen tam fideliter peractae rei vos exsecutores nobiscum videmus fuisse, Dei sacerdotes; qui convenientes in unum, et secundum Apostolum, non quae vestra sunt quaerentes, sed quae Christi Jesu , negotium Domini communis egistis. Apud vos ergo de vestra loquimur sanctitate, quorum in omnem terram sonum gaudemus exisse, cum et in finem ejusdem orbis praedictae veritatis a vobis verba venerunt . Deus noster non patitur latere quod praestitit, quia numquam beneficia superna celantur. Ita namque fit ut tanto munere innotescente coelesti, pro voluntate divina, sicut scriptum est, omnis homo salvus fiat, et veniat ad scientiam veritatis . Loquor ergo victoribus, et qui in praelium solam contra hostem portaverunt fidem, quae, et Joanne apostolo dicente, vicit et mundum : vobis ejusdem proprie scribo sermonibus, qui secundum divinam paginam, ut patres cognovistis quod ab initio est, et ut juvenes, dum fortes estis, et verbum Domini in vobis manet, vicistis malignum . In talibus sociis gratulantes, de hoc eventu minime dubitabamus. Habuit animum nostrum fiducia superandi, qui vobis videremus divinae causae pondus incumbere, quos bene admodum noveramus, secundum illud propheticum, odisse congregationem malignorum et cum impiis non esse sessuros . Obtinui ergo quod credidi, quia contra nocentes atque perversos, sicut supra dictus ait: Innocentes et recti adhaeserunt mihi . Una igitur eademque relatione per filios nostros religiosos et Deo amabiles viros Joannem presbyterum et Epictetum diaconum dejectionem justam, et exaltationem didicimus justiorem; illud quod in Evangelio legimus approbantes, quia Deus noster exaltat humiles, et potentes de sede deponit . A qua sententia ille noster sapientissimus minime deviavit, qui ait, a Deo nostro humilium servatam memoriam, et perditam superborum . Quod quando magis videatur impletum, quam nunc, cum Salvator noster parans bene meritos honorare, ossa hominum sibi placentium dissipavit , et proviso pastore dignissimo , feralem lupum de ovilibus suis immaculatus Agnus ejecit? Legimus ejus a vestra fraternitate scripta praeconia; nec quisquam nostrum mirari potuit, quia nota dixistis. Assertio impendatur incertis, testimonium comperta non quaerunt. Bonorum hunc actuum palaestra semper exercuit: talem hunc didicimus, qualem in litteris invenimus; talem certe, ut breviter dicam, qualem Doctor noster esse praecepit sacerdotem, ut convenienter omnium judicio mereatur audire: Ecce vere homo Israelita, in quo dolus non est . Nonne laudibus in eum vestris ista conveniunt? Taliter denique quae dixistis, audistis. Talem successorem quaerebat sanctae memoriae Sisinii beata simplicitas, ut locum suum nonnisi sui similis obtineret. Etenim melius agimus, si abstinentes jam ab illius sacrilegi nomine, sedem vacasse dicamus. Actum est divino judicio ut hunc Ecclesia pro remedio mereretur. Denique discordiam tulit, et concordiam reddidit ordinatus. Quid non poterit praestare per tempora, cujus hoc primordia praestiterunt? Haec de eo invicem dicimus, quem pax reparanda quaerebat. Interfuimus, nec nos dixerimus absentes, cum ejus capiti verba mystica dicerentur, cum redderetur omnibus divina laetitia salutaris. Postremo nemo illic catholicorum defuit, ubi omnes in commune vicerunt. Laetati praeterea sumus de hoc clementissimi et christianissimi principis testimonio, cum epistolis dilectionis vestrae ejus sententiam videremus esse concordem. Nec mirum est, si cor regis quod est in manu Dei , cum his senserit quos ejus noverit sacerdotes. Itaque sermo regalis divinas res exsequendo militavit Augusto. Felix imperium cui militat exsecutio divinorum, nec hic minus felix quem praedicat dominatio mundanorum. Hoc testimonio dignus est qui ordinandus probari, non qui improbari potuit ordinatus. Scimus quo itinere sanctus frater et coepiscopus noster Maximianus, quibus gradatim stipendiis ad fastigium sacerdotale pervenit. Non hunc divitiarum gloria, non velut in potentia cupidum, qui solet inesse ambientibus honorum, quibus fidelis servus et prudens cibum dabat in tempore, super omnia Domini sui constitutus est bona : et tamen etiamsi desiderium fuit episcopatus, nonnisi propter opus bonum, sicut ait Apostolus, concupivit . Ita Deus noster et quid velimus, et cur velimus attendit. Quis dubitet posse magis agere praesidentem, quod potuit exercere subjectus? Exosus et blasphemus istud officium non poterat habere, id est, corporum curam, qui nitebatur animas vulnerare. Facta est ruina ejus magna; tam ruina magna, quam prava doctrina. Nunc quia de praeteriti emendatione gaudemus, cavere nos convenit in futurum, ne possint magis ac magis quae abscissa sunt pullulare: quia necesse est quocumque pestis haec loci sit, nostri corporis membra vexentur, et per patientiam nostram pejora prioribus nutrita videantur. Scripsimus clementiae principali, ut de sanitatis medio longius infirmitas auferatur. Didicimus namque hunc Antiochiam revertisse, atque sibi illic, unde venerat, vivendi praestitam facultatem. Innocentum exitium est istud exsilium. Aspiciamus diligentius quid illic possent parere, quae illic sunt ante concepta. Non est nobis suadere difficile. In oculis est ejusdem civitatis Ecclesia, quae per hunc perdidit sacerdotem , nisi forte, quod pro quiete Ecclesiarum dicimus, deceptum se ille demonstret, deserendo damnatum. Sed quis illic speret aliquem posse corrigere, ubi arcem tenere videat perversitatis auctorem, ubi colatur ab omnibus exsulatus? Magna illic est, quod lugentes dicimus, desperatio sanitatis, ubi, sicut Isaias dicit: Omne caput in dolore, et omne cor in maestitia a pedibus usque ad caput . Quando ibi membrum aliquod habere poterit spem salutis, ubi periclitatur corporis tota compago? Elaborate, fratres charissimi, elaborate obsecro, ut vere tollatur de medio vestrum qui hoc opus fecit . Sola decet tales homines solitudo. Ubi enim debet hic invenire solatium, qui sic tractavit ubique regnantem? Peracta est a vobis totius summa negotii: agendum nunc est quod instat et restat, ne sit in vacuum laboratum. Longius quidem sumus positi, sed per sollicitudinem totum propius intuemur. Omnes habet beati Petri apostoli cura praesentes, non nos ante Deum nostrum de hoc possumus excusare quod scimus. Nam quamquam haec quae loquimur sanctitas vestra tacuerit, agnovimus tamen omnia diligentius requirentes. Tantae igitur causae finis qui superest actibus vestris quaeso respondeat, quia nolumus in modico vos deesse, qui maxima peregistis. Adjutorio apud reges terrae his estote quae scripsimus. Norunt et ipsi quid suis debeant praestare temporibus, sciunt quod catholicae fidei fundamento sua regna subsistant. Pura ab haeredibus sanctis paternae et avitae credulitatis vena servatur, fluit ab illis incorrupta per posteros, nec hanc in his aliquis umquam limus infecit. Custodit fontis sui fidelis cursus exordium, cum id quod in origine acceptum est videtur in prole. Canem et operarium malum pariter persequamur. Facite praesentes, quod hortamur absentes. Nam cum hanc curam generaliter omnibus debeamus, praecipue tamen nos convenit Antiochenis periclitantibus subvenire, quos pestifer morbus obsedit. Absolvamus modis talibus civitatem, in qua, sicut Actus Apostolorum loquuntur, dictos primum legimus Christianos . Omnibus ergo virtutem praestemus, quibus secundum religionem debere nos novimus quod vocamur. Hanc autem sollicitudinem nostram praesentes probarunt Deo amabiles filii et charissimi atque animis nostris acceptissimi Joannes presbyter et Epictetus diaconus, quos reversos ad vos festinato remisimus, sollicitius hoc agentes, ut quos diebus Dominicae nativitatis accepimus, resurrectionis Dominicae tempore redderemus. De his autem qui cum Nestorio videntur pari impietate sensisse, atque se socios ejus sceleribus addiderunt, quamquam legatur in eos vestra sententia, tamen nos quoque decernimus quod videtur. Multa perspicienda sunt in talibus causis, quae apostolica sedes semper aspexit. Quod loquimur, Coelestianorum testantur exempla. Qui spem de synodo huc usque gesserunt, habent, si resipiscunt, copiam revertendi: quod his solis non permittitur, quos proprie cum auctoribus haereseos omnium fratrum constat subscriptione damnatos. Per Dei namque misericordiam aliquos ex eorum numero ad nos jam rediisse gaudemus. Quod hoc consilio factum est, ut quos conscientia mixta non poterat, saltem sententia separaret. Hoc, moneo, vestra fraternitas sequatur exemplum. Sit caput sceleris cum his quos synodalia loquuntur statuta damnatum; reliqui, quos cum hoc sentientes in communione ecclesiastica non habemus, ejiciantur e civitatibus suis, et se in nostro collegio noverint non futuros, nisi secundum ecclesiasticum et Christianorum principum constitutum, damnata cum actoribus sociisque damnantes, se profiteantur catholicos sacerdotes. Quam formam etiam circa eos volumus custodiri. qui subripiendum in ecclesiasticis causis Christianis principibus crediderunt, et alio ordine rursus Ecclesias occuparunt. Antiochenum vero, si habet spem correctionis, epistolis a vestra fraternitate volumus conveniri, ut nisi quae sentimus senserit, novellam blasphemiam, eodem exemplo, scripta sua professione condemnans; intelligat de se quoque Ecclesiam, quod fidei nostrae respectus imperat, ordinare. Credendum tamen de divina est misericordia. quod omnes in viam redeant veritatis, si de supradicto loco horum malum caput et causa auferatur. Data idibus Martiis, Aetio et Valerio consulibus.
(Exod. XV, 6) (Ps. LXXII, 12) (Philipp. II, 21) (Ps. XVIII, 5) (I Tim. II, 3) (I Joan. V, 4) (I Joan. II, 13, 14) (Ps. XXV, 5) (Ps. XXIV, 21) (Luc. I, 52) (Eccli. X, 21) (Ps. LII, 6) (Maximiano) (Joan.
I, 47) (Nestorii) (Prov. XXI, 1) (Matth. XXIV, 45, 47) (I Tim. III, 1) (Nestorius) (et tamen laboramus
advertere quis cui fuerit causa peccati) (Isa. I, 5, 6) (I Cor. V, 2) (Act. XI, 26)