EPISTOLA LXXIV. AD G. ARCHIDIACONUM.
ARGUMENTUM.-- Archidiacono suadet, ut Guidonem hospitem suum in crimen adulterii relapsum, ac proinde incorrigibilem, non secundo puniat, sed patrem ejus, qui eum ab ineunte aetate ad lusum aleae, omnium malorum seminarium, assuefecerit.
Dilecto amico suo G., archidiac. P. Blesen. Bathon. archid., salutem et continuos ad vota successus Preces vobis affectuosas porrigerem pro Guidone hospite meo, sed nec precandi affectum invenio, nec preces oblatae merentur effectum. Non excuso apud vos hominem, qui enormi dehonestatione vitae publice se accusat, nam ut verbo Nasonis utar, Non est confessi causa tuenda rei. Sperabam quod esset ex vestrae novissimae animadversionis flagello correctior, et quod ei vexatio dedisset intellectum; sed et nunc reversus est ad vomitum; et poenae, quam passus est, immemor, adulteram quam abjecerat ad extraordinarios revocavit amplexus. Saucius evitat, dicit poeta, pugnas gladiator, et idem Immemor antiqui vulneris arma capit. Qui post naufragium modo stagna lacusque timebat, Aequoreas iterum remige tentat aquas. Penitus despero de correctione illius, qui forte emendabilior erit, si usque ad satietatem suo arbitrio relinquatur. Curando fieri quaedam majora videmus Vulnera, quae melius non tetigisse fuit. Vulneris hoc genus est, quod cum sanabile non sit, Non contrectari tutius esse puto. Videtur autem mihi pater ejus longe damnabilior in hac parte: nam cum filium suum in pueritia sua sanctis et honestis moribus informare debuerit, ingenium illius exercitavit in alea, variaque lenociniorum turpitudine depravavit. Tunc equidem erudiendus erat, et ad omnem formam suscipiendam idoneus, tanquam Udum et molle lutum nunc nunc properandus, et acri Fingendus sine fine rota: nam Fingit equum tenera docilem cervice magister, Ire viam qua monstrat eques. Qui si in aetatem venae durioris evaserit, ad mollitiem ambulatorii gressus non poterit erudiri. Morum siquidem qualitas trahitur a convictu: Et qui picem tangit, inquinabitur ab ea corrumpuntque prava consortia bonos mores, teste satyrico, Velocius et citius nos Corrumpunt vitiorum exempla domestica, magnis Cum subeant animos auctoribus. Quid faciet filius, nisi quod viderit patrem facientem ? Si damnosa senem juvat alea, ludit et haeres Bullatus, parvoque eadem movet arma fritillo. Juvenem vitiosum esse non miror, cujus pueritiam pater aleae dedicavit. Alea siquidem mendacii, perjurii, furti, sacrilegii mater est. Ideo filium instruens, fuge aleam, dicit Cato. Ludum tesserarum et aleae legitur Attalus Asiaticus invenisse, quem longe melius est ignorare, quam scire. Chilon Lacedaemonius causa ineundae societatis et amicitiae missus ad Corinthum duces et seniores populi ludentes invenit in alea. Infecto itaque negotio rediit, dicens gloriam Spartanorum, quorum virtus noviter constructo Byzantio clarescebat, non esse hac infamia maculandam, ut dicerentur societatem cum aleatoribus contraxisse. Regi quoque Demetrio a rege Parthorum tali aurei dati sunt, ut notaretur in eo levitas puerilis, qui in majestate regali levibus intendebat. Quia igitur filius in patre corruptus est, corripiendus est et in patre, ut poena patris doceat filium a turpibus abstinere. Scriptum est, quia multato pestilente sapiens sapientior erit, lavabitque justus manus suas in sanguine peccatoris. Frequenter evenit ut uni membro per aliud medeamur. Dolent aures, et scyphae humeris apponuntur: delictum cordis fletus oculi purgat. Peccavit manus, et pectus contunditur. Deliquerunt genitalia, et dorsum ponitur ad flagella. Sane pater sententiam suspensionis, et excommunicationis vinculum non veretur. Haec omnia verbalia quaedam sunt nec desistet a turpitudine inolita, nisi bursae dispendio compescatur. Certissimam illius emendationem vobis promitto in ablatione pecuniae. Sensibilis est illa sententia, non verbalis, ideoque plus doloris incutit et timoris. Nam juxta ethicum: Ploratur lacrymis amissa pecunia veris. Non cohibent sacra verba manum, majore tumultu Planguntur nummi, quam funera. Deos igitur in uno lucrifacite: atque dispendio patris filium ad honestatis compendium revocantes in dolore patris vagam et effrenem filii petulantiam cohibete. Filium enim illius hac vice corrigere nihil aliud esset, quam stimulare insanum, quam oleum adhibere camino, et ventis incendia excitare.