EPISTOLA XVIII. AD EUMDEM.
Ecclesiae persecutor et noster abutitur patientia vestra, nesciens aut dissimulans quod eum vestra benignitas in multa mansuetudine sustinet, ut habeat spatium poenitendi; et si, quod absit! in furore perstiterit, vestra, qua condemnabitur, justitia manifesta sit in conspectu omnium nationum. Nam quoties nuntii ejus a vestra redeunt sanctitate, fit insolentior, et in Ecclesiam Dei crudelius saevit, et ab impunitate, qua diu elatus est, majorem concipit audaciam delinquendi, quasi non manifesta sint opera ejus provocantia judicium inexorabile in caput suum. Siquidem Joannes de Oxeneford, quasi non satis insaniret homo, eum in reditu suo amplius instigavit, nobisque subtraxit obedientiam et reverentiam provinciae nostrae: excommunicatos sine juramento et satisfactione fecit absolvi. Qua justitia, viderit Deus et judicet. Secutus eum Joannes Cumin se majora gloriatus est impetrasse. Et ut Christianissimum regem et optimates regni Francorum a nostra et coexsulantium nobis subventione retraheret, peragrans Franciam, et in Burgundiam irrumpens, in ecclesiis et nobilium domibus disseminabat se certum esse de nostra cita dejectione, dicens tamen se tempus et modum reticere, quia revelare secretum sedis apostolicae non audebat. Qui vero nunc novissime redierunt, jactitant indultam regi dilationem, et potestatem nostram a vobis esse suspensam ut nec in ipsum, nec in aliquam personam terrae suae justitiae manum ex quacunque causa possimus extendere. Abbas etiam S. Augustini gloriatus est, quod benedictionis munus suscepisset a vobis, si tutum fuisset, ut tonderetur. Et utinam, quod in vicinia sua nondum creditum, benedictione fieret dignus. Nec reticent se, nisi petitiones eorum promoverentur, inimicitias Ecclesiae catholicae denuntiasse, et a curia recessisse cum indignatione, sed fratrum vestrorum, qui columnae videntur Ecclesiae, sedulitate et diligentia ad curiam fuisse revocatos. Haec in compitis praedicant, ut eorum magnanimitas innotescat. Et fortasse ut nationum principes ad similia provocentur. Et quidem, pater sancte, officii nostri potestas facile suspendi poterit. Sed dextra Dei, quae jam capita deprimit tyrannorum, cobiberi non potest. Timent fideles vestri, ne dum exercendae justitiae meliora tempora exspectatis, optima elabantur. Nam in arcto positi sunt. Et qui terret, plus ipse timet. Confortare, inquit Dominus, et esto robustus, ne timeas a facie eorum, quia tecum sum. Jactitationibus nuntiorum regis non crederetur, nisi quia cardinalis in eadem opinione est, et nos verbo et litteris fecisset certiores. Misimus ergo dilectissimum filium vestrum, fidelissimum vobis, et per omnia nobis probatum, participem tribulationis nostrae, magistrum Lombardum, qui miserias nostras, et partis adversae malitiam plenissime novit, et ea quae in Ecclesia Gallicana dicuntur de his quae contra nos fiunt, fidelissime referet. Si placet, ipsum sicut nos ipsos audite: quia fidelior vobis et Ecclesiae, nobisque commodior non potuit inveniri. Audite ergo, si placet, hunc conscientiae nostrae testem, miseriarum Ecclesiae inspectorem, assertorem veritatis, amatorem justitiae, et apostolicae sedis affectu et devotione filium probatissimum, quem mittimus, ut saltem per eum solatium conferatur Ecclesiae Anglicanae, quae sic attenuata et afflicta est, ut de caetero necessitates suas nuntiorum discursibus exponere nequeat, sed Deo soli cogatur exponere, et committere causam suam. Persecutores Ecclesiae exspectant et desiderant, quod eis divina subtrahat miseratio, videre fidelium lugentium in transitu vestro dolorem, ut post dies vestros Ecclesiam subjiciant servituti, nemine contradicente. Eo enim tendunt, quas contra Deum et justitiam implorant dilationes. Sed divina discretio vestra, Pater sanctissime, studiosius providebit, ut ante exitum vitae tantas puniat enormitates, ne de injuriae Dei dissimulatione cogatur in die judicii reddere rationem.