XXIX. AD SANCTUM THOMAM, DUM ESSET REGIS ANGLIAE CANCELLARIUS.
Venerabili et dilecto amico suo THOMAE illustri regis Anglorum cancellario, ARNULFUS, Lexoviensis Ecclesiae minister humilis, salutem et plurimam dilectionem.
Litteras vestrae dignationis accepi, quarum singula verba mihi visa sunt stillare dulcedinem et suavi sincerae charitatis melle manare. Gavisus sum salvam mihi esse apud vos praerogativam pristinae familiaritatis et gratiae, nec eam demigrasse locorum distantia, nec frequentibus negotiis exspirasse. Gavisus, inquam, quia post epistolam vestram nulla potuit residere dubietas, cujus majestatem nequaquam convenit vel vitium falsitatis incurrere, vel in adulationis vilitatem descendere. Vivit autem vobis apud me nihilominus verae dilectionis affectus, quem etsi frequens operis exhibitio non illustrat, supplet tamen sibi conscia promptae devotio voluntatis. In amicitia etenim sola animorum voluntas exquiritur, nec crementi patitur quaestionem ne prostituta possit vel mercenaria reputari. Sic namque in sua per se puritate consistit, ut in ipsa operum exhibitio non nisi vicem accessionis obtineat et sequelae, nec rebus fortunae tenetur obnoxia, suam sibi per se tribuens et retinens dignitatem. Quod adeo verum est, ut inter divites rarior semper soleat inveniri, et plane quasi divitiarum multiplicitatem exosa simplicitati paupertatis videtur securius inhaerere. Rara est eoque pretiosior, nusquam tamen rarior quam inter eos qui ad principum tractanda consilia et negotia disponenda vocantur. Ut enim caetera taceam, sollicita mentibus eorum dominatur ambitio, dumque alter alterius metuit studio praeveniri, procedit invidia, quam in odium statim converti necesse est. Hic etenim est mos vetustus invidiae, ut successus alienos suum judicet detrimentum sibique sublatum reputet quidquid ad commoda cesserit aliorum. Torquetur igitur, mentisque tormentum contracta vultus hilaritate dissimulat, et obscuram fallacibus blanditiis induit simultatem. Porro si adversus quempiam favor principis fuerit immutatus, eumque coeperit oculo severiore perstringere, omni statim solatio destitutus egreditur is quem sodalium gratia, quem applausus, quem denique sedula omnium obsequia frequentabant. Insultant quorum compassionem sperabat ad omnia, et veteres occasionem nacti requirunt injurias, ipsaque beneficio sinistra constanter interpretatione deprivant. Hoc mare navigatis; in hac vos oportet vivere tempestate, in qua vos quoque Sirenes timere oportet, subitos applaudentium risus et melicas adulantium cantilenas. Inter quae omnia, una vobis sit evadendi fiducia, cum sinceritas fidei, tum honestae operationis integritas; potiusque de testimonio conscientiae vestrae cum Apostolo gloriam quaerite quam alienae linguae lubricum vel vulgaris aestimationis redimatis incertum. Haec enim majori quam veniant pernicitate praetereunt; illa, quamvis ingratum quandoque sortiantur accessum, felici tamen semper exitu gloriantur. Haec autem vobis scribo non ut Minervam, ut aiunt, litteras doceam, sed cum amico loquens sermonis cursum retinere non potui, praesertim cum congratulantis animi quasi quaedam lascivia perurgeret, dominum Serlonem fidelem nostrum cum paucis modicisque negotiis quae portat, charitati vestrae commendo, hoc scilicet adjuncto ut sub absentia mea gratiam principis quam officiosissime merui, vestra mihi diligentia conservetur, quoniam apud juvenem sine admonitionis pabulo diu non poterit vivere, quin exspiret. Bene semperque vale.
(Rom. II)