EPISTOLA XLII.  Ad Gaufridum pro episcopo Aletensi recommendativa.
GAUFRIDO suo, suus NICOLAUS, quod suus.
Quod te meum appello, non adulationis sed dilectionis est argumentum, nec mirum, si tu meus es, quia ego sum tuus, et tuus ero quandiu fuero. Conversatione enim et litteratura pariter amplectendus perennem in pectore meo meruisti mansionem, unde licet praesentia remotus sis a me, memoria tamen totus es apud me. In sacrario enim casti et castificantis amoris praesentiores sibi sunt, qui se animis quam oculis intuentur, quia plus est connecti corde quam corpore. Totum ergo illud familiaritatis arcanum, quod mihi servas in pectore tuo, experiatur dominus Aletensis episcopus in negotio suo. Totus enim episcopum vivit, nihil habens in vestibus et moribus de supercilio Pharisaeorum admistum. Pauper est, et pauperum amicus; et, quod majus est, paupertatis amator. Insurrexerunt in eum viri absque misericordia, antiqui fratres mei, quibus antiquum est aurum et argentum effundere, ut confundere possint populos in universa terra, ubique terrarum pestilentialis iste morbus excrevit, et non fuit adhuc qui insolentes reprimeret, qui se opponeret murum pro domo Israel; qui sagittas suas compleret in eis. Putaveram ego quod ille, quem posuerunt custodem in vineis, putaret hujusmodi infructuosas vites, et sterilia sarmenta recideret. Sed res in contrarium relapsa est. Homines enim monasterii majoris, majores fecit in curia, utrum majori pecunia, nescio: Deus scit. Traditus est pauper episcopus in animam inimicorum suorum; et, quos suspectos habebat, judices accepit, ubi veraciter dicere possit: « Et inimici nostri sunt judices . » Unum tamen ei inexpugnabile refugium remansit, Pater tuus, imo et meus; quem monachi, nec auro corrumpere, nec minis concutere, nec blandimentis seducere poterunt in aeternum. Unus enim exceptus est ex filiis Adam, qui integer inter munera, et intrepidus inter minas, Dei sibi similitudinem induit; apud quem non est acceptio personarum . Elabora et effice apud eum, ut pauper episcopus eripiatur a diripientibus eum, et exaltetur apud proximos suos, et super inimicos suos despiciat oculus ejus. Litterulae enim, quas ei et pro eo fecisti, non solum non profuerunt, sed plurimum nocuerunt, quia docuerunt dominum papam de ambiguitate verborum suorum ad Romanam tergiversationem recurrere, et de his satis. Caeterum ora pro me; et ora patrem meum orare pro me; curam agere de me, compassione esse juxta me, nostra enim universitas exspectat illum, ut videat faciem ejus tanquam vultum angeli stantis inter illos. Vale, et dilige diligentem te, saluta mihi dominum Philippum. Jam enim pridem conglutinata est anima mea animae illius.
(Deut. XXXII) (Rom. II; Deut. X;
II Par. XIX; Act. X)