EPISTOLA CC.
Talis cardinalis venerabili fratri episcopo Parisiensi salutem in Domino.
Non bene pondus continent, si diligenter attendis, verba quae scribimus, cum ex gravi materia prodeant admirationem non modicam nostris ingerente mentibus, et quasi novum genus dissimilitudinis judicante; cujus negotii qualitas et facti minus congrui novitas evidenter causam insinuant qua de te tuisque processibus, quos circumspectionis gravitas, quos veritatis praevidentia, quosque justitiae rectitudo praevenire merito debuerunt, mirari compellimur et turbari: sic se rebus habentibus sicut sunt ad nostrum auditorium introductae. Hic siquidem accepimus contigisse, quod cum ad auditum tuum pervenisse praetenderis, venerabilem fratrem nostrum, A. tituli Sancti Praxedis presbyterum cardinalem, fuisse viam universae carnis ingressum, tu non ex picto quod de statu tali tantaeque personae certior habereris; quinimo propriae voluntatis arbitrium aequitati praeferens, et quod exigebat in hac parte justitiae debitum praetermittens, ad domum, in qua sui archidiaconatus Parisiensis curae tenebatur, quamque venerabilis frater noster, R. Sancti Angeli diaconus cardinalis ad se spectantem sibi ad tempus duxerat concedendam, baillivum et quosdam alios tuos nuntios destinasti. Officium dicti A. cardinalis per eos districtius inhibens ne jurisdictionem aliquam exerceret; ejus sigillifero nihilominus injungendo, quod sigilla dictae curiae resignaret frangenda, sicut fieri pro tempore obeunte Parisiensi archidiacono consuevit. Et licet idem sigillifer, saisitis iisdem sigillis et in quadam bursa reconditis, per baillivum et nuntios supradictos ad te super his recursum fiducialiter habuisset; et ut hic revocares cum instanter postulasset, asserens dominum suum vivere, ad quaestionis litteras quas ab eo de novo receperat, et in quibus specialiter habebatur quod sospitate vigebat, tibi patenter ostendens, cum non solum quod non desistens a gravaminibus sic incoeptis; iterum etiam respondens eidem sigillifero expressius praecepisti quod, cum de morte praefati cardinalis tibi plene constaret, praedictis sigillis penitus resignatis, de ipsorum emolumento percepto a tempore quo eumdem archidiaconum decessisse dicebas et redderet rationem; finaliter autem officium et sigillifero loco gratiae quae manifesta potius et enormis apparet injuria diceris concessisse; et in exercenda jurisdictione officii conjudicem et sigillifero consigillatorem adjungens, ac emolumentum ex sigillis proveniens in sequestro quotidie poneretur. Profecto tali convenienter locum apud talem praesulem habere non debuit multiplici, quam pontificalis modestiae praevidere decuit oculis incongruitate pensata. Erat enim de continentia cardinalis, etiam si minori dignitate vel officio fungeretur, priusquam taliter procedens contra ipsum diligentius veritas inquirenda; potuitque curialibus praefato R. cardinali deferri, ne taliter in domo sua dicti archidiaconatus possessio turbaretur, et ne sibi locum ibidem talis in jure vindicaret. Erat etiam per te ipsum propriae famae protendendus, ne tuo processu jus laederent alterius; et ne in posterum exinde noxium sumeretur exemplum. Inter caetera quoque potissimum Ecclesiae Romanae vitanda fuerat offensa, in cujus opprobrium et contemptum dignoscuntur membrorum suorum cedere laesiones; nec minimum erat attendere turbationes cardinalium eorumdem, quorum tibi debueras benevolentiam studiosius conservare. Unde, cum ex te ipso possis aperte colligere quod eamdem Ecclesiam nos et praefatos cardinales offenderis in praemissis; fraternitatem tuam rogamus et hortamur attente praecipiendo mandantes, quatenus sic providere salubriter et prudenter agere studeas, quod judicialem horum examinationem satisfactio condigna praeveniat, quodque in cordibus illorum quos injuria tetigit nihil nubili remanere contingat, et per nos seu per futurum summum pontificem adhuc aliter corrigenda non oporteat aliud consilium vel remedium adhiberi.