XXIV.  Nicolai II epistola ad R . . . . comitem Rutennensem.--Hortatur ut ecclesiarum et pauperum sit defensor, et monasterio Virdunensi possessiones aliquas, quas injuste detinet, restituat.
NICOLAUS episcopus, servus servorum Dei, R. Rutenensi comiti dilecto filio, salutem et apostolicam benedictionem.
Cognoscentes tui animi propositum, et quod propter regnum Dei et justitiam ejus volueris renuntiare temporali fastigio saecularium occupationum, confidenter tibi denuntiamus ut, secundum quod tibi injunximus cum ore ad os loqueremur, Ecclesiis Dei et pauperibus defensorem te opponas, justitiamque eis acquirendo, in conspectu Dei excusatus existas, quod non sine causa gladium portas. Et quia nostrum est te admonere, si qua non negligenda cognoverimus te negligere, orando simul et praecipiendo auctoritate apostolica monemus ut monasterio S. Petri sito Virduni quod venerabilis vir consanguineus tuus Waleranus abbas regit, curtes, quas in terra possessionis tuae habere dignoscitur, restituas: ne, quod absit! ad perditionem animae tuae diutius eas retinendo, excommunicationem ab antecessoribus nostris comprecatam invasoribus eorum incurras. Nec volumus dicas, a parentibus tuis vel uxoris tuae, eas servis Dei subtractas; quia justus dominus reddit iniquitatem patrum in filios in tertiam et quartam generationem. Sicut enim conscia veritatis testatur antiquitas, S. Amantius peculiaris vester patronus eas contradidit servitorum S. Petri usibus.