EPISTOLA CXCV. [A. D. 1219.]  De captione Damiatae.
Sanctissimo Patri ac domino H. Dei gratia summo pontifici, A. patriarcha, Jo. rex Jerusalem, bucon. Nichol. arch. p. Alban. J. Acconen. . . . . epi. hospital. Sancti Joannis, templi. hospital. Alamannicorum magr. de eeucado commertar. Savari de Maloleone de Jovis villa. E de Castro consules comitatuum, salutem et subjectionis cum reverentia famulatum.
Exaudivit Dominus de excelso sancto suo voces servorum suorum, non permittens tot expensas apud Damiatam a Christianis factas ita inutiliter fieri, et tantam Christianorum stragem relinqui. Sed in his nobis misericorditer providens ac clementer in parte magna nostrum desiderium adimplevit. Cum enim propter multiplicem sui defensionem nec per terram nec per aquam posset manifeste capi civitas Damiatae nec virtute nec probitate alicujus; sed solius Dei dextera pugnante pro nobis, impugnantibus omnibus de exercitu praeter illum, qui quantum ad studium communis negotii pertinet procuravit, Non. Febr. intempestae noctis silentio furtive, imo potius miraculose capta est civitas Damiatae: ita quod nullus de nostris in captione illa exstitit interfectus, nec etiam leviter vulneratus. De Sarracenis vero tot ceciderant in ore gladii, quod etiam nobis displicuit admirari. Tamen et alii Sarraceni majores ad quamdam munitissimam turrim confugerant usque meridiem, nec reddere voluerunt, sperantes quod soldani Babylonis et Damasci in castra nostra insultum facerent; et si contingeret Christianos succumbere, ipsi per turrim illam civitatem reciperent, ut sperabant. Sed totus exercitus noster praeter paucos qui civitatem invaserant adeo plene cucurrerunt ad litias et fossata quae inter nos et Sarracenos facta fuerant ad munitionem castrorum nostrorum, quod Sarraceni nullatenus in castra nostra irruere ausi fuerant. Facto autem mane in die Martis: cum tunc primum intellexissent soldani quod civitas capta esset, laniatis vestibus et injectis unguibus in capillos, amarissime flentes nec de succursu civitatis, sed de fuga post cogitarunt, timentes ne exercitus noster faceret insultum in eos. Nunc autem ex quo Dominus aperuit nobis portam Aegypti, sanctitati vestrae flexis genibus supplicamus et petimus, et per effusionem sanguinis Christi obsecramus, quatenus maturatum consilium tam hominum quam pecuniae transmittere studeatis, scituri pro certo quod populus Christianus in multitudine veniet expugnaturus civitatem Cairi: facile satis erit partem Aegypti residuam obtinere, et per consequentiam regnum Hierosolymitanum, quod ad praesens per Aegypti subsidium retinent, ut gravius periculum evitetur, et ad inquisitionem Aegypti securius procedatur; imperatorem venire compellatis, prout nobis saepissime promisistis; et alii cruce signati similiter compellantur exsequi vota sua, votorum redemptione cessante de quo nullum sentimus commodum; sed de redemptione hominum sustinemus evidentissimum detrimentum. Utrum autem vicesimam, quae ex generalis concilii consensu ad terrae sanctae subsidium specialiter fuerat deputata, licuerit vel decuerit quod non expedit ad alios usus converti vos ipsi videte. Datum Damiatae III Idus Novembris.