EPISTOLA IX.  76  QUALITER SICILIENSES CUM SARACENIS PACTUM FECERUNT ET CAPTIVI REDDITI. (  An. Dom. 813, cod.  II,  chron.  9.)
ARGUMENTUM.--Leoni traduntur litterae a Gregorio patricio Siciliae ad Carolum Aug. absque inscriptione: resignandae scilicet, legendae, atque apposito sigillo in Franciam transmittendae, aut ipsae aut earum exemplum; nam erant responsum Carolinis, utrasque missus pontificius ultro citroque tulerat. Pontifex integras ad Carolum mittit, putatque minime inscriptas, Leone imp. suo inconsulto, ad se autem remitti orat cum lectae fuerint: eumdem missum nuntiasse quod patricius pepigerat inducias cum Saracenis in annos decem, captivis utrinque redditis; Michael Aug. monachum induerat, pleraque alia evenerant quae singillatim enarrat.
Domino piissimo et serenissimo, victori ac triumphatori, filio, amatori Dei et Domini nostri Jesu Christi, Carolo Augusto, Leo episcopus servus servorum Dei. Tertio igitur Idus Novembr. suscepimus epistolam Gregorii patricii Siciliensis: responsum scilicet serenitatis vestrae epistolae, quam illi per hominem nostrum emisimus. Vobis siquidem, pro qua causa ignoramus, epistolam nomini vestro titulatam non emisit. Illam tamen, quam nobis direxit epistolam, de qua vobis exemplar, aut postquam eam legeremus a nostro sigillo vestrae imperiali potentiae dirigere petivit. 77 Nos pro vestra satisfactione neque eam ad legendum aperuimus, neque quod in ea continetur cognovimus, nisi quod per illum missum nostrum nobis in verbis direxit. Id est de illis Sarracenorum missis cum quibus pactum confirmavit ipse patricius in annos decem. Dicebat enim ad praedictos missos Saracenorum: Quale nobiscum pactum facere vultis, cum ecce jam anni sunt octuaginta quinque quod pactum nobiscum fecistis et firmum non fuit? Imo et Constantinus patricius, qui ante me praefuit, in decem annos vobiscum pactum firma it, usque ad futuram octavam indictionem, sed neque ipsum pactum firmum tenuistis. Nunc autem quale vobiscum pactum faciamus, nobis incognitum est. Ad haec respondebant ipsi Saracenorum missi, dicentes: Pater istius Amiralmumin, qui nunc apud nos regnare videtur, defunctus est, et iste relictus est parvulus, et qui fuit servus factus est liber, et qui liber fuit effectus est dominus; et nullum se regem habere putabant; sed ecce nunc postquam omnia quae pater suus habuit sibi subjecit, vult firma stabilitate hoc quod paramus pactum servare: de Spanis vobiscum non spondemus, quia non sunt sub ditione regni nostri: 78 sed in quantum valemus eos superare, sicut vos ita et nos contra illos in mare dimicare permittimus: et si soli nos non valemus, nos a parte nostra et vos a vestra Christianorum finibus eos abjiciemus. Post haec vero convenit illis, et confirmavere in scripto inter se pactum in annos decem: et dedit eis missum nomine Theopistum notarium, et reddidit illis quantos habuit comprehensos de ipsis Saracenis, ut illos Christianos, quos de suis partibus praedaverant, reddidissent. Et postquam jam dictum pactum inter se firmaverunt, et missus ab ipso patricio absolutus est, invenit in catena unum hominem sub nimia velocitate ad patricium nuntiare festinans, quod septem navigia Maurorum praedaverunt unum vicum in Regio, et duae naves ex eis post eos ad littus exierunt vacuae. Nam et hoc nuntiavit nobis ipse missus noster, quod audisset ab hominibus Saracenorum missis, quod isto Junio mense transactae sextae indictionis voluissent cum aliis centum navibus ad Sardiniam peragrare, et dum venissent prope Sardiniam subito aperta 79 est maris vorago, et subglutivit illa centum navigia, et postmodum sic cum magno timore reversi sunt ipsi Saraceni, qui hoc dicebant, in Africam, et nuntiaverunt ad familiam de illis qui submersi sunt. Cumque ipse missus noster talia audisset, interrogavit illum notarium qui eum custodiebat si veritas esset quae ab illis Saracenis audierat; et dixit ipse notarius quod ita esset, et ipse ore proprio legisset ad patricium illam epistolam quam ei unus Christianus amicus suus ab Africa direxerat, in qua de submersione de praedictis centum navigiis continebatur. Et hoc factum est mense Junio, quando illud signum igneum tanquam lampadem in coelo multi viderunt. Ipsi vero missi Saracenorum in navigiis Veneticorum venerunt, et sic veniendo combusserunt igne navigia quae de Spania veniebant. Ecce quod per hominem nostrum audivimus serenitati vestrae intimare curavimus; sed precamur serenitatem vestram ut postquam ipsa epistola Gregorii patricii relecta fuerit a vobis, nobis eam dirigere non dedignemini. Quare autem minime vobis epistolam ipse patricius misit, et in illam quam nobis direxit nomen vestrum non exaravit, cum a vobis perlecta fuerit statim vestra a Deo data sapientia cognoscere poterit, cur vobis epistolam ut decuit non emisit. Tamen si praesumptio non nobis imputatur, quod amando ea quae de hac re sentimus serenitati vestrae insinuamus, videtur nobis, quia sine consultu Leonis imperatoris sui non 80 ausus est vobis adhuc epistolam suam dirigere. His praemissis, omnipotens et misericors Deus sua vos protectione custodiat, atque per multorum temporum annos ad gaudium aeternum perducat. Piissimum domini imperium gratia superna custodiat, eique omnium gentium colla substernat. Absoluta III Id. Novembr. Dixit Gregorius patricius ad missum nostrum quod Michael imperator monachus effectus est cum uxore et filiis suis.