XXVIII. PRIVILEGIUM BENEDICTI PAPAE VII PRO ECCLESIA TIBURTINA.  (Anno 974-983.) [Marini,  Papiri diplomatichi,  I, p. 229.]
BENEDICTUS episcopus servus servorum Dei dilectissimo atque reverentissimo et excellentissimo fratri nostro JOANNI, Domini gratia sanctae Tiburtinae Ecclesiae episcopo et per te in eodem venerabili episcopio, tuisque successoribus in perpetuum.
Cum magna nobis sollicitudine insistit cura pro universis Dei Ecclesiis ac piis locis vigilandum, ne aliquam necessitatis jacturam sustineant, sed magis propriae utilitatis stipendia consequantur. Ideo convenit nos pastorali tota mentis integritate eamdem venerabilium locorum maxime stabilitatis integritatem procurare et sedulo eorum utilitati subsidia illic conferre, ut Deo nostro omnipotenti id quod pro ejus sancti nominis honore, et laude, atque gloria ejus venerabilibus nos certum est contulisse locis. Sitque acceptabile nobisque ad ejus locupletissima misericordiam hujusmodi pii operis conferantur, arcibus remunerationem . Igitur quia petita nobis tua dilectio, quatenus concedimus tibi, tuisque successoribus per hoc nostrum apostolicum privilegium omnes res praedicti episcopii tui, quia Tiburtinae Ecclesiae sancti Christi martyris levitae Laurentii, eo quod per negligentiam tuorum antecessorum episcoporum munimina multa perdita fuerunt. Inclinati precibus tuis pro omnipotentis Dei amore, suumque honorem, restaurationem praedictae Ecclesiae confirmamus tibi tuisque successoribus omnes episcopii et cunctas plebes seu ecclesias atque monasteria, et diversis vocabulis cum omnibus eorum pertinentiis vel adjacentiis sitas in toto territorio Tyburtino, nominatim videlicet infra civitate Tyburtina . Id est regionem totum in integrum quae appellatur Foro, et Vicu patricii, et Oripo cum ecclesia sancti Alexandri et aquimolis cum forma antiqua juxta episcopio. Item ecclesia sancti Pauli, et regione quae vocatur Formello cum grad a s su a s et cum omnibus ad eas pertinentibus sibi invicem cohaerentem, et inter affines ab uno latere silice publica qui descendit ad porta majore et usque in porta scura, a secundo latere muro civitatis Tyburtinae usque in putrerula cum ecclesia sancti Pantaleonis cum turre et scala marmorea, et deinde ascendentem per vi a public a usque ad murum antiquum sancti Pauli, ex utraque vero parte m ipsum murum, et pervenit usque in muro civitatis. Similiter et regione quae appellatur Plazzula infra ipsa civitate. Ab uno latere muro ipsius civitatis et a secundo latere silice qui pergit ad posterula de Vesta, et a tertio sive a quarto latere monasterio sancti Benedicti, necnon et ali um regionem totum in integrum qu i vocatur Castro vetere, cum ecclesia sanctae Mariae et sancti Georgii quae sunt diaconiae ab uno latere fossatum unde pergit aqua in Vesta, ex utraque vero parte murus civitatis circumdatur. Imo fundos duos in integris sibi invicem cohaerentes qui appellatur Sipiano et Lambrione, in quibus sunt vineis cum trullo infra se, et arbores olivarum, et cum omnibus ad eosdem fundos in integros pertinentibus, constitutos Tyburtino territorio, ab uno latere silice publica quae ascendit ad porta secura, et a secundo latere vinea qui appellatur Votano, et a tertio latere via publica quae descendit a suprascripta civitas, et pervenit usque in silice, a primo latere juri vestri episcopii, sicuti per alia praecepta tenetis. Item fundum in integrum qui appellatur Pozzalia, qui et Alefanto vocatur, cum vineis et terris, et cum omnibus ad eum pertinentibus, sito suprascripto territorio, ab uno latere fluvius, et a secundo latere Pentonia majore, et a tertio latere fundum Quintiliolum et a quarto latere Camarti. Simulque et fundum qui appellatur Pluzano in integrum, ab uno latere fluvio; et a secundo latere Camarti; et a tertio latere Cervinariola; et a quarto latere fundum Purpuranum juris ejusdem episcopii, atque ipso supra scripto fundum Purpuranum in integrum cum omnibus ad te pertinentibus; ab uno latere Africanum et a secundo latere flumen, et a tertio latere Pluzano, et a quarto latere Lauretum; pariter et fundos pertusulo Rosario cum ecclesia sancti Valentini. Fundum Julianum, fundum Orianum, omnes in integris sibi invicem cohaerentes. Constituto territorio Tyburtino miliario a supra scripta civitate plus minus quinto in campo majore; ab uno latere Staphiliano, et a secundo latere silice in qua est Ponticello, et a tertio latere crepidinis, et a quarto latere Pirantis ; et a quinto latere colummella, similiter fundum Suberetula, fundum Aramagna, fundum Bissianum cum ecclesia sancti Angeli. Fundum Trulias, fundum Castamiola, fundum Computum, fundum Turinianum, fundum Jamule, fundum Gimelle, fundum Septem viis, fundum matre Saccula, fundum Pracli , fundum Planule, omnes in integris sibi invicem cohaerentibus cum terris, et silvis, et cum omnibus a supra scriptos fundos in integros pertinentibus, positis in eodem territorio Tiburtino. Praeterea, et fundum qui vocatur Barela in integrum, fundum Casapetra in integrum, fundum Tufolo, fundum Tortilianum, et fundum Oriali et vinea posita juxta sanctum Pastorem. Itemque terra et vinea ubi est ecclesia sanctae Agnes. Verum etiam et clusura vineata cum griptis et aquimolis antiquis, et terra rationales posita in Griptule, seu et fundum in integrum qui vocatur Cornu; fundum Vineole; fundum Caput Leonis , fundum Antonianum cum ecclesia sanctae Mariae in Pesile, fundum Carinianum, fundum Lame cum ecclesia sancti Januarii; fundum Rubeto cum ecclesia sanctae Mariae, fundum Balle petrosa, omnes sibi invicem cohaerentibus, cum terris, campis, pratis pascuis, silvis, et cum omnibus eorum pertinentiis, constituti in suprascripto territorio Tyburtino; fundum Rosarum; fundum Rejanum cum plebe sancti Petri, et ecclesiae sancti Thomae apostoli, atque case et plebem sancti Stephani qui appellatur Severini, et plebe qui appellatur sancti Vincentii cum griptis et parietinis suis, et silvis, et cum omnibus eorum pertinentiis. Necnon et casale in integrum qui appellatur Guaddo ex fundo Ceserano. Pari modo et fundum qui vocatur Paterno; fundum qui vocatur Gripta tabulicia, et Cameto cum omnibus eorum pertinentiis, ab uno latere, via publica; a secundo latere Paternum; a tertio latere flumen, et a quarto latere carrarca. Praesertim et fundum Silicata in integrum; fundum Panicianum; fundum Caccabelli cum vineis et terris, et cum omnibus eorum pertinentiis, ab uno latere silice qui descendit a ponte Lucano ; a secundo latere alia silice quae pergit ad palatium antiquum, a tertio latere via publica; et a quarto latere fundum Gostanti. Enimvero clusura de vinea super se in integrum cum omnibus ad eam pertinentibus, sita in fundum qui vocatur Zetula sicuti per donationis chartula evenit in suprascripto episcopio. Fundum Paconi in integrum, fundum Piranello; fundum Turriele, fundum Cecili, fundum Serianum cum arboribus olivarum; fundum Balbinianu, in quo est ecclesia sancti Victorini; fundum Mollica sibi invicem cohaerentes cum omnibus eorum pertinentiis. Ubi inter affines ab uno latere ponitur lucus; a secundo latere rivo qui pergit ad pontem Marini; a tertio latere Lumbricata; a quarto latere rivo Puzzulo. Insuper concedo et confirmo Marsicanam viam in integrum, et fundum campo rotundo in integrum; fundum Pensionis et case in integrum, cum ecclesia sanctae Mariae, et sancti Severini juris suprascripti episcopii. Quippi ni, et fundum qui appellatur Cornuti cum plebe sancti Stephani; fundum Parianu cum ecclesia sanctae Mariae; fundum Circulo cum ecclesia sancti Benedicti et sancti Anastasii, fundum Aqua ferrata; fundum Paternum, fundum Maranum et mons Paterni; fundum casa Martis, fundum Vegete quod est casa Projectici, fundum Batilianum cum terris et silvis sibi invicem cohaerentibus, posita territorio Tyburtino, ab uno latere Fossato majore; a secundo latere via antiqua quae pergit ad pontem Marini; et a tertio latere fundum Calicianum juris sanctae Romanae Ecclesiae; a quarto latere fundum . . . et a quinto latere fundum Paulini juris monasterii Cella Nova. Porro et fundum qui vocatur Prata majore cum vineis, terris atque pratis; fundum Baronianum in integrum inter affines incipiente per rivo usque in forma antiqua; a secundo latere Monetula; a tertio latere fundum Romani; et a quarto latere fluvium Tyberis, et pervenientes usque in aliis arci ubi in Poticella. Verum etiam et clusura vineata super se in integra posita ad porta Adriana; fundum Ciceiani, fundum Aflorum, fundum Ciculanum, fundum Paccionis, omnes invicem cohaerentibus in integris; fundum Zizimi cum plebe sanctae Mariae et sancti Joannis; fundum Marcianellum, et casale sancti Cirici; fundum Columnella, sive quibus aliis vocabulis nuncupantur: ab uno latere via publica; a secundo latere fundum Apolloni; a tertio latere Romani; a quarto latere Balle longa, et a quinto latere forma unde aqua decurrit recte in via publica. Similiter et fundum Carpinianum et vinea inter duos Ludes, cum ecclesia beati Petri apostoli et vinea in trivio cum ecclesia sancti Laurentii. Immo et fundum Castro in integrum cum ecclesia sancti Angeli; fundum Balarcese sibi invicem cohaerentibus. Pariter et fundum cum casale suo et Balle longa atque plebe sancti cum vineis et terris et cum omnibus suis pertinentiis Fundum Fullonius in integrum, et quatuor unciae fundi qui appellatur Apollonii. Necnon et fundum Claudianus, fundum Juliani, fundum Tripentis, fundum Cisternulae, fundum Pontecclo, fundum Silveri, fundum casa Marciana, fundum Parsi cum sylvis et olivetis, et terris cum ecclesia sancti Cecili, et cum omnibus eorum pertinentiis; simul etiam et fundum Paternum cum ecclesia sanctae Columbae; fundum olivarum; fundum Janule cum ecclesia sancti Pauli; fundum Anterranum in integrum sibi invicem cohaerentibus , milliario ab urbe Romae plus minus vicesimo sexto. Porro et fundum Balneolum, fundum Facundii, fundum Licini, fundum Bassanum, fundum Barbatianum, fundum Corsanum, fundum Bico longum; fundum Antoni, fundum Clippi, fundum Nigilionis, Resiariu; fundum Buccunianum quod est territorio Savinense; fundum Gelli, fundum Cartellorum qui est posita ante ponte Lucanum, fundum Corconi in integrum, fundum Maiani in integrum positum juxta silicem, fundum Jemilianum; fundum Aquilonem; fundum Mutilianum juxta sancti Stephani in Cornuti, fundum in Balle positum, qui appellatur Capra molente, et Castanneola in integris: ab uno latere colonia quae vocatur Minianu; a secundo latere fundum Veranum; a tertio latere fundum Ilianum; et a quarto latere monte qui vocatur Vulturella juris sanctae Romanae Ecclesiae. Simul etiam fundum Ilice et civitas quae vocatur Noe; fundum Petroniliolum et Turricle; fundum Turritula; fundum Vicum et Arcum, et Cicilianum, et Vigilianum, et Aspreta cum ecclesia sancti Petri, et in vicu ecclesiam sancti Valerii; fundum Graecorum, fundum Virdilianum ubi est ecclesia sancti Magni. Omnes sibi invicem in integris cohaerentibus cum casis et vineis, terris et silvis, pratis, pascuis, cultum vel incultum; fundum Melizanum; fundum Paternum, fundum Sambuculo posito territorio Tyburtino a civitate ejusdem milliario octavo; ab uno latere fundum Minianu, et a secundo latere Bulturella; a tertio latere fundum Maternum; et a quarto latere fluvius qui vocatur Jubenzanu, et monte qui vocatur Crufo juris superascripti episcopii. Pari modo ex alia parte montis fundi Caparacie; sive massa vocatur, cum mons ubi est in cacumine ecclesia sancti Angeli qui dicitur Faianu, nec non et locum qui appellatur Trellanus cum fundis suis: videlicet fundum Carpi, fundum Marre, fundum Plazze, fundum Rosarium, fundum Corianum, fundum Julianum, fundum casa Martelli, fundum sanctae Anatoliae et valle Fortiniane, et usque in fine stellae, fundum mons aquae vivae. Omnes sibi invicem cohaerentes in integris, cum casis et vineis, terris et silvis, campis, pratis, pascuis, aquis, aquarumque decursibus, vel cum omnibus eorum pertinentiis; constituto jam nominato territorio Tyburtino, milliario ab ipsa civit as plus minus decem. Ab uno latere fundum Graecorum; a secundo latere fundum Sassa, et a tertio latere fundum Grunzanu, et a quarto latere fundum Longiaenum. Similiter et fundum casa Herculi cum casis et vineis, et cum omnibus ad eum pertinentibus; ab uno latere fundum Licilianum, a secundo latere fundum Foranu; a tertio latere fundum qui appellatur Pasinianu, et a quarto latere fundum Barbaranu juris Ecclesiae Tyburtinae. Praeterea et quatuor fundis in integris, videlicet capud leonis, et Priscianus, Caesarianus, Magianum. Omnes sibi invicem cohaerentes. Immo et fundum villa Pertusa, fundum Saturanum, fundum Valneolum et casale cum ecclesia sanctae Secundinae usque in rivo qui dicitur de Trabicella; et ecclesia sancti Stephani cum casale suo, et fundum Marcianum omnes in integris positi juxta fundum Giranum, et Finestelle, territorio Trellanense. Itemque fundum Cantoranum cum ecclesia sua, fundum Bulziniano, fundum Marano in integrum; et ecclesia sanctae Felicitatis cum casale suo usque ad flumen; omnes sibi invicem cohaerentes in integris. Porro et plebe sancti Laurentii qui appellatur in Sublaco, cum forma et ecclesia sanctae Mariae quae est supra castellum; fundum Paternellum, fundum Bullica cum vineis et terris, et cum omnibus eorum pertinentiis, constitutis territorio Sublaciano usque in fluvio medio Ecclesiae Tyburtinae. Fundum Ponza, fundum qui appellatur Casa; fundum Casalupuli; fundum Canistra; fundum Scapiono; fundum Caesarea, fundum Cisinianum sibi invicem cohaerentes, positi territorio Afile; ab uno latere Afile, a secundo latere Turrita, a tertio latere Gaianello, et a quarto latere Paterclanum. Similiter fundum Orarius et Gratinianus; fundum Puzzorosano, fundum Ponzano, fundum Cetreiano; fundum Toriniano in integris, siti territorio Sublaciano; ab uno latere Cisiano, ab alio latere Balneolum, a tertio latere Glasterano, et a quarto latere fundum Nuscanum, et a quinto latere fundum Caprola; a supra scripto latere fundum Calcuano. Pariter et fundoras quinque in integris qui vocantur Moreni: Oreta, Plumbariola, Aqua Combula, Pagatianum cum laco suo et introitu suo, posita territorio Tyburtino, ab ipsa civitate miliario plus minus quatuor; in campo majore, nec non et Monticellis et casalis cum ecclesia. Haec supra scriptis omnibus fundis et casalibus, et plebes, et monasteria et ecclesias quae superius adscriptis esse videntur. Imo etiam ecclesias, quas Bosone episcopo tuus antecessor isto praesente anno consecravit, videlicet sancti Joannis et beati Juvenalis. Confirmamus etiam ut per affines et terminos eos deliberatis. Inter affines incipiente a sanctis septem fratribus, et usque in confinibus sancti Joannis qui appellatur in argentella, et exinde in campo sacri, ubi sunt Staphili ficti, et recte in silice magna de Penestrina, descendente vero per ipsa silice omnia parte dextra territorio Tyburtino juris eidem Ecclesiae Tyburtinae. Parte vero leba omnia juris sanctae Penestrinensis Ecclesiae. Sicuti antecessores nostri per praecepta definierunt. Praeterea concedimus tibi tuoque episcopio, ut omni tempore licentiam et potestatem habeatis cum vestris omnibus hominibus ingrediendi et egrediendi cum omni vestra utilitate per pontem qui vocatur Lucanum absque omni redditu, vel qualibet datione, exinde persolvendum pro qualicumque causa. Insuper concedimus vobis omnem districtum, et placita de omnibus monasteriis, sive ecclesiis tui episcopii tam infra ipsa civitate, quamque etiam et de foris, sive monachos et ancillas Dei atque presbyteros et diaconos, vel omnem clerum, qui sub tua protectione sunt, vel in tua dioecesi permanebunt, ut in tuam tuisque successoribus sit potestatem distringendi et judicandi. Denique confirmamus tibi per hoc nostrum apostolicum privilegium omnem consuetudinem quos tuis successoribus soliti erant habere , ut et tu tuisque successor ibus absque ulla contradictione perenn is temporibus retineas; et nulli unquam comiti, aut castaldio, vel alicui homini, qui ibidem publicas functiones fecerint liceat tuae ecclesiae servos, aut ancillas, sive liberos homines, qui in supradicti tui episcopii casalibus resident ad placitum vel guadiam , sive aliqua districtione provocare aut perducere, sine tuo, tuorumque successorum consensu. Haec vero praenominatis seu locis quae superius continentur, videlicet Lipianum et Lambrionem cum vineis et cripta tabulicia, et cannoto, et pensionis, in quo est ecclesia sanctae Mariae et sancti Severini, et Trellano, et vicu cum ecclesia sancti Valerii, et Zizinni in quo est plebe sanctae Mariae, et sancti Joannis, cum aliis casalibus, scilicet et in herbaticis, et glandaticis, nulla molestia habeatis. Caetera vero omnia immobilia loca, cultis et incultis, cum omnibus eorum pertinentiis, vel adjacentiis, sicut superius legitur. A praesenti secunda indictione vobis et per vos concedimus et perpetualiter stabilimus suprascripta loca, cum plebibus, ecclesiis, casis, villis et castellis, terris cultis et incultis, urbanis et rusticis, necnon et omnia jura, et juxta consuetudines quae in eadem ecclesia per praeterita tempora hactenus permanserunt, amodo illibata semper consistere jubemus. Simulque omnia munimina, seu cuncta instrumenta chartarum de tuo episcopio quae a paganis, sive per hominum negligentiam subtractae vel imminutae, seu ab igne crematae fuerunt, per hoc nostrum apostolicum privilegium omnes res illorum stabiles semper consistant in omnibus pleniter, legaliterque continentes vigorem. Res vero omnes quae ab orthodoxis Christianis et piissimis pro illorum animabus, seu salute tuae ecclesiae sive per chartula, sive spontanea voluntate offerre atque concessae fuisse videntur, vel fuerint, absque ulla molestia et absque omni querela aliquorum hominum perpetuam stabilitatem et perpetuo jure in tua ecclesia tibi, tuisque successoribus sancimus. Quapropter statuentes, atque promulgantes coram Deo et terribili ejus futuro examine, per hujus nostri apostolici privilegii auctoritatem sancimus, et beati Petri apostolorum principis auctoritatem decernimus, tam apostolicae sedis futuros pontifices, quam qui ecclesiasticas administraverint actiones, vel etiam magna parvaque persona, aut quispiam cujuscunque sit dignitatis praeditus potestate. Ideo quae a nobis pie disposita sunt, atque a nobis concessa quoquo modo nunquam licentiam habeat de praenominatis omnibus immobilibus locis in uno adunatis, atque spiritaliter apostolica exaratione conjunctis disjungere, vel uno ab uno altero alienare. Si quis interea, quod non credimus, de temerario ausu contra ea quae ab hac nostra auctoritate, et Domini nostri Jesu Christi apostolorum principis Petri cujuslibet immeritis vice agimus, anathematis vinculo innodatum, et cum diabolo et ejus atrocissimis pompis, atque cum Juda traditore Domini nostri Jesu Christi, aeterni incendii supplicio concremandum sit deputatum, ne unquam a praefatis anathematis nexibus sit absolutus. At vero qui pio intuitu observator omnibus exstiterit, custodiens hujus nostri apostolici constitutionis ad cultum Dei respicientibus, benedictionis gratiam a misericordissimo Domino Deo nostro consequi mereatur, atque meritis beati martyris levitae Laurentii, aeternae vitae particeps effici mereatur. Scriptum per manum Joannis scriniarii sanctae Romanae Ecclesiae, in mense Decembrio et indict. secunda. + Bene valete + Datum duodecimo Kal. Jan. per manus Joannis episcopi sanctae Laviranensis Ecclesiae, et bibliothecarii sanctae apostolicae sedis. Anno Deo propitio pontificatus domni Benedicti summi pontificis et universalis quarto papae, in sacratissima sede beati Petri apostoli septimo, imperante domno piissimo perpetuo Augusto Ottone a Deo coronato magno et pacifico, imp. anno quinto, in mense Decembrio et indic. suprascripta secunda.
( sic ) (quam) ( sic ) (ubi modo dicitur episcopium cum ecclesia sanctae
Mariae portas scurae) (quarto) (Piranis) ( Precli ) (Capito) (ad ponte Lucanum) (sic ) ( necnon ) (sic ad oram litteris rubricatis) (in rubrica ad oram) ( ad oram alia
manu ) ( sic ) (in rubrica) ( sic ) (Haec in bulla Joan. XIX, a. 1029.) (sic ) ( sic ) (sic 
)
[ sic ad oram sed eadem manu ] [ id vallis
Cotta] [vid. foras muros ] [hic dimisimus] [Fullonis] [ id. Giranus] [Crapola] [capito] [ atque confirmamus tibi tuoque venerabili episcopio]