LII.  Urbani II epistola ad Berengarium Ausonensem episcopum.--Eum constituit Tarraconensem archiepiscopum.   (Anno 1091.) [MANSI,  Concil.  XX, 648.]
URBANUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto fratri BERENGARIO, Ausonensi episcopo, in Tarraconensem metropolim translato, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.
Inter primas Hispaniarum urbes Tarraconem fuisse insignem et gentilem, etiam Christianae paginae judiciis demonstrant. Justus autem Dominus in viis suis, et sanctus in omnibus operibus suis, qui, cum in plerisque judiciis incomprehensibilis habeatur, in nullo unquam valet reprehensibilis aestimari, ipse transfert regna et mutat tempora: ipsi visum est in eadem urbe olim Tarraconensis urbis gloriam exaltare; ipsi visum est in eadem urbe peccata populi sui visitare. Cum enim in ea Christianorum populus habitaret, visitavit in virga iniquitates eorum et in verberibus peccata eorum. Sed ecce jam transactis trecentis nonaginta annis, ex quo praefatam urbem Agarenorum gens prope solitariam fecerit, principum suorum cordibus inspirare dignatus est ut ejusdem urbis restitutioni, secundum praeceptum apostolicae sedis, cui auctoritate Dei , licet indigni, praesidemus, insisterent. Berengarius siquidem, Barchinonensis comes, auctoritatis nostrae persuasione commonitus, pro animae suae salute, cum suae potestatis magnatibus non solum restitutioni praefatae urbis insistit , sed et urbem ipsam, et omnem suae potestatis terram, B. Petro ejusque vicariis legali stipulatione tradidit, censumque quinque librarum argenti Lateranensi palatio annis solvendum instituit. Nos itaque, praestante Deo, restitutionis hujus optamus cooperatores existere, praedicti comitis institutum, libertatesque et consuetudines, quas novis Tarraconensis urbis colonis promulgasse cognoscitur, collaudamus, et rata manere auctoritate nostra decernimus. Cum universa siquidem ipsius comitis terra quam B. Petro obtulit, et Tarraconensem urbem ac populum, Domino sibi aspirante, collectum, sub apostolicae sedis tutela specialiter confovendum suscipimus, libertatemque illius per comitis Berengarii scripto collatam eatenus confirmamus, ut nemini quidquam ultra persolvant, nisi sponte propria Romanae se faciant Ecclesiae debitores. Ut igitur haec omnia, Deo auctore, inconcussa permaneant, nos antecessorum nostrorum privilegia sequentes, qui Ausonensem Ecclesiam Tarraconensis quondam instituere vicariam, tibi, o charissime fili Berengari, quia tuo potissimum studio haec est restitutio instituta, ex Romanae Ecclesiae liberalitatis gratia pallium, totius scilicet sacerdotalis dignitatis plenitudinem, indulgemus. Praeterea tibi tuisque successoribus legitime substituendis, qui in Tarraconensis civitatis et ecclesiae restaurationem pari studio insudaverint, praefatam Tarraconensem ecclesiam jure proprio possidendam per hujus privilegii paginam confirmamus, una cum omnibus ecclesiis quas proprio jure noscitur antiquitus possedisse, praecipientes de his quae Saracenorum ad praesens subjacent ditioni, ut cum eas Deo placuerit potestati populi Christiani , ad debitam ecclesiae vestrae obedientiam referantur, salva tamen in omnibus Romanae Ecclesiae auctoritate. Porro Ausonensem ecclesiam tibi tuisque successoribus tandiu concedimus possidendam, donec, auctore Deo, ad pristini status plenitudinem vestro studio Tarraconensis ecclesia reformetur. Pallio itaque in missarum solemniis intra ecclesiam solummodo uti debetis, in praecipuis tantum festivitatibus, videlicet nativitate Domini, Epiphania, Hypapante, Coena Domini, Sabbato sancto, Resurrectionis prima et secunda feria, Ascensione Domini, Pentecoste, tribus festivitatibus sanctae Mariae, sancti quoque Michaelis, et sancti Joannis Baptistae, in natalitiis omnium apostolorum, et eorum martyrum quorum pignora in vestra ecclesia continentur, in commemoratione nihilominus omnium sanctorum, in consecrationibus ecclesiarum, episcoporum, clericorum, in annuo consecrationis tuae die, in solemnitatibus etiam sanctae virginis Theclae, sanctique martyris Fructuosi ac sociorum ejus. Te igitur, reverentissime frater, affectione intima exhortamur quatenus dignum te tanti honoris pontificio semper exhibeas, Christianis ac Saracenis sine offensione esse procurans, ad fidem infideles quaerere, Deo largiente, verbis studeas et exemplis. Sic exterius pallii dignitate praecellas in oculis hominum, ut interius virtutum excellentia polleas coram supernae oculis majestatis. Plane per praesentis privilegii paginam officii nostri auctoritate decrevimus ut quicunque se Tarraconensis ecclesiae bona injuste hactenus obtinuisse cognoscunt, ea deinceps eidem ecclesiae restituere prae judicii divini formidine et sedis apostolicae reverentia studeant. Si quis autem in crastinum archiepiscopus aut episcopus, imperator aut rex, princeps aut dux, comes aut vicecomes, judex aut quilibet magistratus, vel persona ecclesiastica, vel saecularis, hujus privilegii paginam sciens, contra eam venire temere tentaverit, secundo tertiove commonitus, si non satisfactione condigna emendaverit, eum honoris sui et officii periculo subjacere decrevimus, et a Christo atque Ecclesiae corpore segregamus, conservantibus autem pax a Deo et misericordia praesentibus et futuris saeculis conservetur. Amen, amen. Datum Capuae Kalendis Julii, per manus sanctae Romanae Ecclesiae Joannis diaconi cardinalis, indictione quarta, anno Dominicae incarnationis millesimo nonagesimo primo, pontificatus autem domini Urbani II anno quarto.
[ f., auctore Deo] [institit] [ add., singulis] [ f. scriptum] [ deest restituere.
HARD.]