XV.  Ad canonicos Lucenses.--Eorum consuetudines approbat et innovat.   (Anno 1118, Sept. 13.) [MANSI,  Concil.,  XXI, 173.]
GELASIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis BENEDICTO archidiacono, UBERTO archipresbytero, RAINERIO primicerio, MAURO cantori Lucanae ecclesiae, eorumque fratribus tam praesentibus quam futuris in perpetuum.
Charitatis bonum est proprium aliena damna propria deputare, et alienis tanquam propriis gaudere profectibus. Ea propter petitiones vestras clementer admittimus, et vobis antiquas ecclesiae matricis consuetudines confirmamus. Ut videlicet unctiones infirmorum, et sepulturae civitatis propriae ad matricem ecclesiam pertinentes, et officium, et participatio beneficii funerum ad alias ecclesias pertinentium vobis nulla clericorum calliditate aut laicorum quorumlibet subtrahantur. Electiones priorum, et collocationes clericorum in aliena ecclesia infra urbem, vel extra in suburbiis sine consensu episcopi, et priorum qui loco positi nominantur, matricis ecclesiae non fiant. Nec laicorum violentia in aliqua ecclesiarum ulla priorum, aut clericorum fiat electio. Et nulla ecclesiarum episcopatus vestri praeter eorum consensum alicui subjiciatur ecclesiae. Neque publica et majora negotia aliqua sibi ecclesiarum ipsis invitis arripiat, aut publicas poenitentias tribuat. Nec sententias, et interdictum matricis ecclesiae tentet infringere. Nulla etiam vestri episcopatus persona sine consensu episcopi, vel priorum, qui loco positi nominantur, matricis ecclesiae excommunicetur; et quod ab episcopo ligatum fuerit, a nemine irritum duci tentetur. Sane civitatis vestrae clerici, et qui in suburbiis sunt, solitas obedientias, videlicet in litaniis, in processionibus communibus, in festivitatibus et stationibus majoris ecclesiae, eidem impendant ecclesiae ut vobiscum adsint. Porro in quintae feriae nocte ante Pascha, nulla ecclesia secundum morem vestrae ecclesiae campanas sonet, neque in Sabbato sancto cereum benedicat, sed ad baptismum praedicti clerici, prout consuetum est, veniant. Nulla praeterea ecclesiarum missas solemnes celebret in festivitate B. Martini, et S. Reguli, et in secunda feria Paschae, et in processionibus Quadragesimae, donec stationis solvantur conventus. Nullus etiam clericorum officium vivorum, aut mortuorum, ad matricem ecclesiam pertinens facere vel celebrare praesumat. Ad haec adjicientes statuimus ut decimae matricis ecclesiae ab his qui tribuunt non fraudentur, et ulla eas clericalis persona subripiat aut diminuat. Nulli etiam episcopo liceat aliquem matricis ecclesiae canonicum officio seu beneficio sine canonico privare judicio. Sane charitativa illa ciborum beneficia, quae ab episcopis vestris in solemnioribus festis consuevistis accipere, vobis vestrisque posteris rata praecipimus et illibata servari. In his omnibus praedecessoris nostri sanctae memoriae Paschalis papae privilegium confirmamus, et stabilitate perpetua corroboramus. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem justa conventui isti servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen. +Ego Gelasius catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi. Signum manus meae: DEUS IN LOCO SANCTO SUO. +Ego Deusdedit card. presbyter tit. S. Laurentii in Damaso subscripsi. +Ego Petrus card. tit. S. Suzannae subscripsi. +Ego Guido card. presbyter tit. S. Balbinae subscripsi. +Ego Petrus diaconus card. SS. Cosmae et Damiani subscripsi. +Ego Petrus diaconus card. S. Adriani subscripsi. Datum Pisis per manum Crisogoni S. R. E. diaconi card., Idibus Septembris, indict. XII, anno Dominicae Incarnat. 1118, pontificatus autem domini Gelasii II PP. anno I.
(sive
praesentes, sive absentes fuerint)