EPISTOLA XXV. AD OFFICIALEM EPISCOPI CARNOTENSIS.
ARGUMENTUM.-- Hortatur officialem, ut officium susceptum, ob graves et multos abusus illi conjunctos deserat: unde et prolixe officialium fraudes et technas describit.
Magister P. Blesensis Bath. archid., G. officiali episcopi Carnotensis, salutem et salubre consilium. Quia te affectuosissime diligo in visceribus Jesu Christi, proposui te salutaribus monitis adhortari, ut de Ur Chaldaeorum, et de medio Babylonis tempestivus exeas, et ministerium damnatissimae villicationis omittas. Scio quod munerum cupiditas subvertit cor tuum ut fieres officialis episcopi. Quandoque legeras, sed forte negligebas verbum illud beati Job: Ignis devorabit corpora eorum, qui munera libenter accipiunt. Ideo beatus est, qui excutit manus suas ab omni munere. Credo hujusmodi officiales non ab officii nomine, sed ab officit, verbo, mutuasse vocabulum: Nam genus hoc hominum, quod dicitur Officiperdi: Officit est verbum crudele nimis et acerbum: Dictio plena malis, hinc dicitur officialis. Tota officialium intentio est, ut ad opus episcoporum suae jurisdictioni commissas miserrimas oves quasi vice illorum tondeant, emungant, excorient. Isti enim sunt episcoporum sanguisugae, evomentes alienum sanguinem, quem biberunt. Quia testimonio Scripturae: Divitias, quas congregavit impius, evomet; et de faucibus illius extrahet eas Deus. Isti sunt quasi spongia in manu prementis, et quasi quaedam colatoria, divitias suis dominis influentes, et exsecrandis acquisitionibus nihil sibi praeter peccati sordem, et faeculentiam retinentes. Quod enim aggregant per oppressionem pauperum; episcopis quidem ad delicias cedit, officialibus ad tormentum. Sic vos, non vobis, mellificatis apes. Sic vos, non vobis, accumulatis opes. Isti sunt secretiora illa ostiola, per quae ministri Belis sacrificia, quae super mensam ponebantur a rege, clanculum asportabant. Sic episcopus quasi longa manu bona aliena diripit, et notam criminis a se removens, suis officialibus culpae et infamiae discrimen impingit. Ideo quasi sub umbra episcopi et obtentu justitiae palliatae subditos opprimunt, ecclesias gravant, reditus alienos violenter invadunt: oculos habent ad munera, pupillo et viduae non intendunt. Verba sunt Jesu filii Sirach: Concupiscentia spadonis devirginat juvenculam: ita et qui facit per vim judicium injustum. Spado virginem opprimit, et prolem in oppressione non quaerens, sed suae libidini tantum serviens, corrumpit, non gignit; sic praelatus iracundiae aut avaritiae suae satisfaciens, nec fructum justitiae quaerens corrumpit, non corrigit; exasperat, non emendat. Quod enim fit praetextu fucatae religionis, aut simulatae justitiae, non fructificat ad vitam, non aedificat ad salutem. Parcit Saul optimis gregibus Amalec, quasi ea sacrificaturus Deo, et divinam incurrit offensam. Gedeon de praeda Madianitarum facit Ephod; et hoc ei et domui suae versum est in ruinam. Hanc administrationem, quam tibi damnabiliter usurpasti, patientius ferrem; nisi sacrarum litterarum scientia praeemineres. Causae et judicia, quibus te imprudenter, ne dicam impudenter, immisces, potius consuetudinario et saeculari jure quam ecclesiastico, deciduntur. Virum litteratum et ecclesiasticum non sic decebat saecularibus negotiis implicari. Apostolus ad Corinthios scribens dicit: Saecularia negotia si habueritis, eos qui contemptibiliores sunt inter vos constituite in ecclesia ad judicandum. Officium officialium, quorum te numero aggregasti, hodie est, jura confundere, suscitare lites, transactiones rescindere, innectere dilationes, supprimere veritatem, fovere mendacium, quaestum sequi, aequitatem vendere, inhiare exactionibus, versutias concinnare. Isti sunt, qui hospites suos gravant superflua evectione, et multitudine clientelae. Quaerunt delicatos et superfluos cibos, cum scriptum sit: Comedentes et bibentes, quae apud illos sunt. De alieno enim prodigi, de proprio sunt avari, verborum insidiatores, et aucupes syllabarum, tendunt laqueos et pedicas in capturam pecuniae; jura interpretantur ad libitum, et ea pro voluntate sua, nunc abdicant, nunc admittunt bene dicta depravant, prudenter allegata pervertunt, rumpunt foedera, nutriunt simultates, fornicationes dissimulant, matrimonia distrahunt, adulteria fovent, penetrant domos, et mulierculas oneratas peccatis captivas ducunt, diffamant innoxios, et nocentes absolvunt; et, ut multa sub verborum paucitate concludam: dum omnia venaliter agunt filii avaritiae, servi mammonae, se diabolo venales exponunt. Dominus in Evangelio dicit: Gratis accepistis, gratis date: et Salomon in Parabolis: Veritatem eme, et noli vendere sapientiam, et doctrinam. Vereor ne te rapiat spiritus elationis et dominandi libido ad vanitates et insanias falsas. Utinam attenderes verba Sapientiae talibus comminantis: O vos, qui placetis vobis in turbis, data est vobis potestas a Deo, qui interrogabit opera, et cogitationes vestras, quoniam cum essetis ministri regni illius, non recte judicastis. Horrende autem apparebit Dominus, et judicium durissimum his qui praesunt fiet: atque fortioribus instat fortior cruciatus. Amice, in arena hujus saeculi periculosissime pugnas: mors te sequitur, vita fugit, caro palpat, mundus allicit, leo rugiens et quaerens quem devoret, circumcurrit. Omnis enim qui in agone contendit, ab omnibus se abstinet: utinam ab hominibus hujusmodi noxiis abstineres, ut nil in te, quod suum est, princpes hujus mundi, et in palaestra, qua curritur ad bravium, nil haberet adversarius, quo te caperet, aut teneret, aut a bravio retardaret! Si mihi credis, imo si credis in Deum, relinque maturius officialis officium, ministerium damnationis, rotam malorum, et spiritum vertiginis, qui te ad inania circumvolvit. Miserere animae tuae placens Deo: cui placere non potes sine perditione officii.