CDXXVI.  Privilegium pro monasterio S. Trinitatis et S. Michaelis Miletensis.   (Anno 1151, Febr. 24.) [UGHELLI,  Italia sacra,  I, 952.]
EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio ROBERTO abbati Militensis monasterii, quod in honore S. Trinitatis et B. Michaelis archangeli aedificatum est, ejusque fratribus tam praesentibus, quam futuris, regularem vitam professis, in perpetuum.
Cum omnibus ecclesiasticis personis debitores ex injuncto nobis a Deo apostolatus officio existamus, illis tamen locis atque personis quae specialius ad apostolicam sedem spectare, atque ad Romani pontificis ordinationem pertinere noscuntur, propensiori nos convenit charitatis studio imminere, et eorum justis desideriis clementer annuere. Eapropter, dilecte in Domino fili, rationabilibus tuis postulationibus benignius impertientes assensum, praefatum monasterium, quod ab illustris memoriae Rugerio comite a fundamentis est instructum, ut per manum felicis record. D. Urbani praedecessoris nostri papae II B. Petro, ejusque S. R. Ecclesiae in jus perpetuum et tutelam oblatum esse dignoscitur, ad exempla praedecessorum nostrorum sanctae mem. Paschalis et Innocentii Romanorum pontificum, sub B. Petri et nostra protectione suscipimus, et praesentis scripti privilegio communimus. Statuentes, ut quascunque possessiones, quaecunque bona eadem Ecclesia in praesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum, vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, Deo propitio, poterit adipisci, firma tibi, tuisque successoribus, et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: In territorio Militensi villam S. Gregorii, et ibidem ecclesiam S. Nicolai, ecclesiam S. Gregorii de Briatico, S. Joannis de Rayachio, S. Mariae de Medina, S. Mariae, et S. Clementis de Arena, S. Mariae de Stilo, S. Joannis, et S. Nicolai de Gerentia. In civitate Giratio tres ecclesias, monasterium S. Nicodemi de Patera, ecclesiam S. Nicolai de Falla cum pertinentiis suis, ecclesiam Mariae de Demontorium cum pertinentiis suis, ecclesiam S. Petri juxta Bibonam, quam tenuit Romeus. Apud Castellum vetus ecclesiam S. Nicolai de Caconit, ecclesiam S. Joannis, et S. Mariae de Melicano. In civitate Squellacio ecclesiam S. Martini, S. Nicolai de Prato. In pertinentia Agnelli ecclesiam S. Philippi, S. Mariae de Ponticella, S. Laurentii, et S. Ippolyti. In territorio Alunantiae, ecclesiam S. Angeli de Stricto, S. Barbarae, et S. Pessi. In territorio fluminis frigidi, ecclesiam S. Nicolai de Turiano, et ecclesiam S. Philippi apud montem Altum, ecclesiam S. Cassiani, S. Nicolai de Mave de Trabea; juxta Maurum gurgitem, ecclesiam S. Georgii et Nicolai de Regina. In Sicilia, ecclesiam S. Joannis, S. Georgii de Mohac, S. Joannis de Calatiniseth, S. Barbarae de Calatebutor, S. Nicolai de Caca, S. Joannis de Rocca Maris, SS. Cosmae et Damiani de Chetaludio cum pertinentiis suis, ecclesiam S. Anastasiae de Grateriis, SS. Innocentium de Mistreto, et S. Stephani, S. Basilii de Naso, S. Nicolai de Brutana, S. Angeli, S. Georgii, S. Mariae de Murra . . . . . et S. Pessi de Melasio, et partem oppidi quod Mestianum dicitur, quota a supradicto comite praefato monasterio S. Trinitatis et S. Angeli oblata cognoscitur. Cujus anima Rogerii comitis in pace requiescat. Porro sepulturam ejusdem loci omnino liberam esse sancimus, ut eorum qui se illic deliberaverint sepeliri, devotioni et extremae voluntati, nisi forte excommunicati vel interdicti sint, nullus obsistat. Missas autem, seu stationes publicas in eodem loco praeter abbatis et fratrum voluntatem fieri prohibemus, ne in servorum Dei secessibus popularibus occasio praebeatur ulla conventibus. Sane laborum vestrorum quos propriis manibus, aut sumptibus colitis, nullus a vobis decimas praesumat exigere. Chrisma, oleum sanctum, consecrationes altarium, seu basilicarum, ordinationes monachorum, vel clericorum, qui ad sacros ordines fuerint promovendi, a quocunque malueritis catholico recipietis episcopo. Adjicimus etiam ut nulli episcoporum facultas sit absque licentia Romani pontificis locum vestrum, vel monachos, seu clericos inibi commorantes interdictioni, vel excommunicationi subjicere, aut aliquam potestatem, vel molestiam exercere. Obeunte vero te nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia vel violentia praeponatur, nisi quem fratres cum omni consensu, vel fratrum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem, et B. Benedicti Regulam elegerint ab apostolicae sedis pontifice consecrandum. Hoc quoque praesenti capitulo subjungimus, ut idem monasterium, ejusque possessiones, et monachi ab omni saecularis servitii sint infestatione securi, omnique gravamine mundanae oppressionis remoti in sanctae religionis observantia seduli maneant, et quieti, nec ulli alii, nisi Romanae et apostolicae sedi, cujus juris sunt, aliqua teneantur occasione subjecti. Decernimus ergo, ut nulli omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu aliquibus vexationibus fatigare; sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione ac sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate. Ad indicium vero perceptae hujus a Romana Ecclesia libertatis unam auri unciam nobis nostrisque successoribus annis singulis persolvetis. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi praesumptionem suam satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et D. Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem Ecclesiae justa servantibus, sit pax D. N. J. C. quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.Ego Jordanus presbyt. cardinalis tit. S. Susannae Ego Eugenius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi. Ego Nicolaus Albanus episcopus subscripsi. Ego Ubaldus presbyt. cardin. titul. S. Praxedis subscripsi. Ego Nicolaus presbyt. cardin. Sancti Cyriaci subscripsi. subscripsi. Ego Octavianus diac. card. S. Nicolai in Carcere Tulliano subscripsi. Ego Gregorius diaconus cardinalis Sancti Angeli subscripsi. Ego Astaldus diaconus cardinalis S. Eustachii subscripsi. Ego Jacynthus diaconus cardinalis S. Mariae subscripsi. Ego Joannes diaconus cardinalis SS. Sergii et Bacchi subscripsi. Datum Ferentini per manum Bosonis S. R. E. scriptoris, VI Kal. Martii, indict. XV, Incarnat. Dom. an. 1150, pontificatus vero dom. Eugenii papae III anno VI.