EPISTOLA XXXII. AD R. PRIOREM ET FRATRES CERNELIAE.
Dilectis in Christo fratribus, R. priori caeterisque Cerneliae, frater G. Glocestriae dictus abbas, militando prudenter assequi gratiae donativum.
Movet nos aliquandiu erga vos et jamdiu erga domum vestram, a vobis habita et exhibita charitas, ut quod nondum praesentia corporali potuimus, missis saltem litteris vos ultra visitare non differamus. Gratias igitur vestrae per omnia referentes sanctitati nos vobis in omnia gratia spirituali profitemur obnoxios, qui et de vobis jamdiu bene sperare coepistis, et quod in donis summum est et praecipuum nos profectus vestri et incrementi spiritualis in Domino participes esse voluistis. Nam quanta charitatis plenitudine benevolentiam vestram superextendatis in nos, hinc datur intelligi, quod cum toto orbe terrarum Ecclesia Dei clara meritorum laude titulisque gloriosis longe lateque resplendeat, vestrae tamen complacuit sollicitudini ut Ecclesiae vestrae nos arctiori quodam dilectionis vinculo jungeretis, et de ipsa vobis patrem pastoremque elegeretis. Quod quidem non ita scribimus, tanquam de infula vel cathedra loci vestri, vel in nobis vel in nostris gloriantes, sed gratam per omnia habentes unitatem spiritus quae inter nos mediante quodam vinculo charitatis et pacis firmo et indissolubili constituitur. Nam cum de imminenti vobis negotio recurreretis ad nos, equidem vobis charitate non ficta subvenimus, et de corpore nostro vobis non tanquam saucium aliquid vel putridum membrum abjiciendo projecimus, sed corporis nostri partem sane meliorem et commodiorem licet in dispendium nostri, plena tamen vobis pietate concessimus. Nam, si quod sanctum est, quod honestum, quod doctrinae sanae, quod bonae famae, quanto speramus amore concupistis, habetis procul dubio, habetis in Patris adoptione unde et Domino gratiarum referatis actiones, et nobis sitis in immensum gratiae debitores; habetis nempe virum, cui ad doctrinam scientia et ad honestatem mores exuberant; habetis in cujus vita et moribus vobis plene virtus illucescet; habetis cui humiliter obediendo quod arripuistis iter virtutum virtutis assequendo praemium gloriose consummabitur. Sed sunt in vobis fortassis aliqui quos in appetitum sui nondum plene virtus allexit, imo sunt ut tristis audio, qui virtutis opus quanto laboriosius est, tanto odiosius aspernantur. Sunt etiam qui ab eo quem in Patrem elegimus et assumpsistis impudenter aversi, jam retrorsum abierunt, nec jam vocem ejus audientes, sed alienum nescio quem sequentes, non solum ipsi non obediunt, sed et ipsum nefariis, ut fama est, ausibus eradicare et explantare moliuntur. Nunquid sic nostra debuit remunerari benignitas? Nunquid hoc nostra meruit prompta vobis deservire voluntas? Audite, charissimi, et quod ex charitate loquimur, aure charitatis advertite. Timeo, timeo ne forte vos urgeat veniens ex alto sententia. Scitis vero quod juxta merita subditorum disponitur, et vita rectorum et sicut cum sancto sanctus est Dominus, ita etiam cum perversis merito perversus invenitur . Bonis equidem pie disponit et qui suspirant ad vitam, his Patrem praestatur et pastorem quo ducantur et pertrahantur ad vitam. Pharaoni jamdudum Israelitae servierant, et civitates illi de latere et luto construxerant: sed ex quo coepit iis servitus Aegyptiaca displicere, clamaverunt ad Dominum et iter trium dierum, Moyse ducente, profecti sunt . Volentibus ad vitam ingredi merito praeesse conceditur, propter quem pateat ingressus ad vitam. Secure pronuntio, si filiis Israel Pharaonis adhuc placuissent opera, nec clamassent ad Dominum, nec adhuc salvatorem habuissent. Justitiae regula est, ut qui justus est, justificetur adhuc; et qui in sordibus est sordescat adhuc . Sic qui caeci sunt ut a caeco ducantur expostulant, sententia coeli est, ut pariter in foveam cadant . Nec quidem hoc dicimus de majori et meliori parte vestri diffidentes, sed mirantes equidem et indignantes quod illos qui vos conturbant inter vos dominari et principari permittitis. Audio illum non dico carnalem sed carnem Adelardum demigrasse Cantuariam, Romam inde forsitan profecturus. Sed quid si Romam venerit? Sentiet axis onus, et ad tantum pondus curia forsitan inclinabitur. Vetus ista querela est, et inter carnem et spiritum ab ipsis Ecclesiae cunabulis vehementer agitata. Jamdiu est, quod caro concupiscit adversus spiritum et spiritus adversus carnem . Nos vero ambulabimus adversus carnem et carnis opera recidemus. Audiat, advertat carnis opera et faciem suam dominus Adelardus intelligat. Nam opera carnis haec sunt, fornicatio, immunditia, impudicitia, luxuria et quae hujusmodi sunt . Qui sectatur hujusmodi nulla sibi erit cum vestro commilitone communio. Nec tamen haec dicimus tanquam fratrem vestrum persequentes in aliquo vel demum talia suspicantes; persequimur vitia, non personas. Aspera dicimus, optantes ipsi meliora. Vano seducitur fortassis intuitu. Romam aestimat velut arundinem omni posse spiritu agitari. Romae scimus veritatem obscurari posse, nunquam tamen, si fuerit agnita, reprobari. Thronus ille justitia est, equitatem sedes illa judicat. Nec causa ista est quae in lucem venire erubescat. Nihil in aure diximus quod super tecta praedicari nolimus. In innocentia ingressi sumus, et sperantes in Domino non infirmabimur . Rogamus itaque, dilectissimi, ut unanimitati studeatis et paci, et Patrem vestrum per omnia, sicut decet filios honorantes, illi quam oportet reverentiam et nobis quam sperabamus charitatem, non tantum labiis sed corde potius exhibeatis: habetis unum, quem si corde suscipitis et honoratis, in uno illo nos omnes integre possidebitis. Quod si faciem ab illo avertetis, quo spiritus impetu ducimini, nulli dubium relinquetis. Filio nostro fratrique charissimo nequaquam deesse poterimus, sed vestros cum illo incursus toto adnisu sustinere tentabimus. Adversa nempe sustinere poterit, sed solus habere non poterit. Sed avertat hoc Dominus ut societatis vestrae jucunda principia exitus habeant tam amarissimos, et ipse qui est initium et finis, principia vestra jucundo fine concludat. Et si vestra nos dignos amicitia creditis, nos quoque amicos vestros et per omnia benevolos aestimate.
(Psal. XVII) (Exod. VIII) (Apoc.
XXII) (Matth. XV) (Galat. V) (ibid.) (Psal. XXV)