III.  Ad papam Alexandrum.--Orat papam ne Tolosanae Ecclesiae pontifex constituatur.
Doctoris gentium probat auctoritas, et nostra jugiter infirmitas experitur, quod nemo scit hominum, quae sunt in homine, nisi spiritus hominis, qui in eo est . Verum et hic ipse ad sua ipsius intima dignoscenda caligat, nisi hic ab alio spiritu adjutus intelligat, illo utique, de quo Apostolus ait: Spiritus adjuvat infirmitatem nostram . Ille namque solus, cum omnia scrutetur, etiam profunda Dei; ille, inquam, solus occulta humani cordis intelligit, et vires ac potentias singulorum singulari et propria virtute discernit. Quod ideo dictum sit, amantissime Pater, ut nulli de me credatis, quod supra me esse, meus ipse mihi spiritus attestatur, domesticus utique propriae insufficientiae perscrutator; et nec mearum virium nescius, nec debilis imbecillitatis ignarus. Scitote itaque, Pater, et credite quod, si quid in me gratiae vel virtutis aut est aliquatenus, aut esse conjicitur, illorum penitus meritis est attributum, quibus in lege Domini conservandis indigna me fateor praelatione submissum. Eorum debetur commodis omne quod possum, eorum deputabitur usibus quod accepi: quibus, si quid exinde qualibet subreptione fraudavero timeo ne quod illis pro parte subripitur, mihi dignius ex asse tollatur. Multo proinde melius mihi, multo securius, apud illos jugiter munia impositae servitutis implere, quam cum eo quod illorum est, de gente in gentem vaga mutatione transcurrere. Quando vero idoneus fierem regere gentes indomitas, et divinae legis ignaras, qui nec illis etiam administrare sufficio, qui plus mihi ex disciplina conferunt, quam a me recipiant per doctrinam? Et isti quidem per semitas justitiae celeri currentes incessu, sponte feruntur ad vias vitae; illi vero pactum fecere cum morte, et manibus et verbis accersierunt illam. Verumtamen et propter illos mori, pro vestra mihi erit jussione promptissimum, parato pro viribus meis ad omne, quod contra haereses illius regionis injungatur, dum modo ab ea mihi quam somniant, pontificis electione, parcatur. Rogo igitur, et per mansuetudinem nostri Redemptoris obtestor, ut quidquid vobis alii suggerant, qui consuetae forsitan correptionis aculeos removere longius a sua conversatione festinant, ab his tamen quibus divina videor ordinatione conjunctus, paternitas me vestra non separet, nec cogat me amplius ad saeculi hujus alta respicere, qui elegi ab olim in domo Domini humilibus consentire. Inveniam, quaeso, misericordiam in oculis vestris, ne ab accessu concilii hujus timoris occasione retarder, ut possim vobis tanquam vicario Christi Jesu et summo speculatori turris David quaedam singulariter comperta suggerere, quae poterunt, Deo propitio, in universitatis commodum redundare. Nunquid tanti est, ad tribus solummodo Tolosanas et faeces Vasconiae convertendas intendere, ut negligantur alia multa, quae potestis, si creditis, et debetis usque ad extremum terrae, in salutem multarum gentium providere? Ipsa quoque Tolosana Ecclesia, si non ei aliunde consulitur, grave interim dispendium sustinebit, dum ego, si me cogitis, fugiam quoad potero, etsi non effugiam manus vestras.
(I Cor. II) (Rom. VIII)