XLVII. AD EPISCOPUM ENGOLISMENSEM.
Lator praesentium filium minorem eunti ad scholas avunculo commendavit, ratus quod ipsum ad propensiorem pueri curam propinqui gratia sanguinis inclinaret.
Ille vero his quae ad exhibitionem pueri comparata fuerant, profusius erogatis, puerum ipsum cuidam clerico nomine pignoris obligavit, licet contractus ejusmodi nec de jure teneret, nec bonis etiam moribus conveniret. Libera siquidem persona sine proprio consensu non potuit obligari, puerumque id aetatis consentire non posse, vestra peritia non ignorat. Caeterum non tantum sortis, sed etiam usurarum nomine retinetur, factumque tam enorme non a saeculari persona, sed a clerico quodam, ipsoque domestico vestro, vel domestici filio fieri praedicatur. Mirantur qui audiunt haec a vobis inter ipsa sancti episcopatus vestri primordia sustineri, quae nec justitiae rigor incorrepta relinquere, nec impunita debuit severitas ecclesiastica praeterire. Clericus etenim vester manifeste de plagio confitetur, sed et usuras quas detestatur Ecclesia nihilominus impudenter exposcit. Quod si usuras, quoniam odiosae sunt, in sumptum exhibitionis impensae puero malignitas astuta convertit, respondemus ubi principalis obligatio sublata est, puerum de accessoriis non teneri, sed eum injuriarum competere potius actionem, quod ingenuum puerum, liberalibus artibus applicandum, subductum patri, propositis non permiserit officiis applicari. Denique ego ovem meam a vobis, tanquam a judice, adversus confitentem de criminibus instanter exposco, vobisque providendum est, ut circa hoc vobis sinceritas famae, non charitas fraternitatis, puero debitae pietatis conservetur affectus, quoniam si reum per culpam vestram, quod absit! contingat elabi, nos a reo fortassis in judicem actione subsidiaria convertemur. Quod si non ulciscendum delictum hoc, sed inter eos mansuetudo vestra potius decreverit componendum, patri jurato, quoniam vir bonae opinionis est, fides indubitata poterit adhiberi.