EPISTOLA XC. AD M. WILLELMUM BLESENSEM ABBATEM [C. A. D. 1169.]
Primo exponit qua de causa Siciliam cum consensu regis Siculi deseruerit. Deinde fratri suo abbati persuadere omnino conatur, ut insignia pontificalia, ut mitram, annulum, sandalia a papa accepta resignet, vel administrationi abbatiae renuntiet.
Charissimo fratri suo M. WILLELMO Bles. abbat Matinensi, PETRUS Blesensis, salutem et Trinacriam salutarem. Quam atrociter conjuraverint in exitium domini Stephani Panormitani electi, et regii cancellarii Siculi proditores, relatione non indiget. His enim et aliis durioribus, quae frequenter auditis, tinnierunt, aures vestrae. Ego autem, cum in illa turbatione et egressu domini mei medio hemitritaeo laborem, de mandato domini regis curae et custodiae Salernitani archiepiscopi commissus sum, qui non minorem circa me diligentiam exhibuit, quam si dominus, aut filius ejus essem. Ex quo autem convalui, accessi ad dominum regem, petens ab eo et magnatibus curiae licentiam recedendi. Rex autem per Dominum Salernitanum, et per R. electum Syracusanum me sollicitari multipliciter fecit, ut in curia ejus, et in sigilli officio remanerem; sed non potui ad hoc precibus, aut promissis, aut muneribus inclinari. Terra siquidem illa devorat habitatores suos, timensque a malitia inhabitantium in ea, in hoc redegeram meorum desideriorum summam, ut haberem licentiam, et cum securitate recessum. Quia igitur exire Siciliam in equis, et proficisci per Calabriam mihi, et omnibus qui mecum erant suspectissimum videbatur; ibi quamdam Genuensium navem, quam ceperant Siculi piratae, cum hominibus et mercibus dedit mihi dominus rex, munitam omni genere victualium cum mattis, cum culcitris, cum tapetis. Praestito itaque a Genuensibus juramento de exhibenda mihi fidelitate, ac tutela mei corporis, et meorum qui circiter quadraginta poterant aestimari, ut evaderem mortem terrae, me morti maris exposui. Porro blandiente suavitate vernali et languentibus ventis facta est stationaria navis nostra nec mense integro potuimus viam peragere, quam quinque dierum spatio melioris venti beneficio debueramus percurrisse. Veniens itaque Genuam, et a magnatibus terrae, et maxime ab his, qui apud Siculos in palatina magnificentia me viderant, cum honore susceptus sum, qui quantum obsequium et honorem impenderint mihi, facile verbis explicare non possem. Retulit mihi quidam nuntius vester, qualiter dominus papa vos mitra proprii capitis, et aliis ornamentis episcopalibus insignivit. De benedictione gaudeo; sed insignia episcopalis eminentiae in abbate, nec approbo, nec accepto. Mitra enim et annulus, atque sandalia in alio, quam episcopo, quaedam superba elatio est, et praesumptuosa ostentatio libertatis. Talium usus est in ecclesiis dedicandis, in consecrandis virginibus, in ordinibus celebrandis. Quare igitur his utitur, aut potius abutitur, qui uti talibus prohibetur? Homini haec habenti et non utenti, sunt potius oneri et ludibrio, quam honori. Ambigenae non generant, teste Hippocrate, quod igitur genitalia in mulo faciunt, hoc sandalia in abbate. Nunquid emanavit haec abusio episcopalium a Regula B. Benedicti? nunquid praecipiuntur emancipationes istae in Evangelio et prophetis? nolite, quaeso, charissime frater, detrectare obedientiae jugum; nam per inobedientiam mors intravit; quae adhuc seminare non cessat inter episcopos et abbates jurgiorum fomitem et materiam scandalorum. Adam per inobedientiam periit; Saul per inobedientiam regnum perdidit. Nec blandiatur sibi aliquis, quod per privilegium Romanae Ecclesiae ab inobedientia excusetur. Deus enim, apud quem melior est obedientia quam victimae, quidquid emancipet, aut privilegiet homo, inobedientiam detestatur. Si unum praecipit Deus, et aliud indulget, aut praecipit homo, obediendum est Deo potius quam homini. Scitis quod Abdon missus ad Jeroboam a Domino, prohibitus est ab eo, ne in via comederet, suggerente alio propheta ut comederet, et dicente se propter hoc missum a Domino comedit. Sed licet auctoritate alterius prophetae hoc fecisset, propter inobedientiam tamen a leone devoratus interiit. Cum enim speciale mandatum Domini suscepisset, ad suggestionem hominis non erat in praecepto Domino dispensatio admittenda. Si Romanus pontifex a jurisdictione vestri episcopi vos exemit, nolite, quaeso, uti privilegio, quod materiam rebellionis inducat. Oza percussus est a Domino, eo quod in arcam Domini manus temeritatis erexit. Maria percussa est lepra, quia contra Moysen objurgavit. Terra Dathan et Abiron absorbuit vivos, quia contra Moysen et Aaron se in superbiam erexerunt. Complices etiam eorum poenalis flamma combussit; exarsit enim ignis in synagoga eorum, flamma combussit peccatores. Cum detestabilis sit ubique superbia, detestabilior est in professore humilitatis. Quod enim rubigo est in ferro, quod in veste tinea, quod fel in lacte, quod venenum in melle, hoc est superbia in habitu monachali. Putatis in susceptione mitrae, sandaliorum et annuli vestri monasterii dignitatem plurimum promovisse; in his tamen nihil video, nisi inobedientiae malum, seminarium odii, tumorem elationis, et superbiae ventum. Superbia natione coelestis est, semper in altum nititur, ut gravius cadat. Hodie autem in claustris imitatores ac sequaces suos invenit primus filius superbiae, ille Lucifer, aut potius tenebrifer, qui sibi sedem destinabat in lateribus aquilonis, atque sibi similitudinem Altissimi usurpabat. Ubi, et in quo laboraverat miser, qui jam sedere, et quiescere disponebat? Omnes alii mittebantur in ministerium, devoti et humiles ad imperium Creatoris. Millia millium, testimonio Scripturae, assistebant ei, et decies millies centena millia ministrabant ei. Iste autem erigebat sibi sedem, antequam laboraret. Ponam, inquit, sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo. Appetiit aequalitatem Altissimi, alienum. Solus Filius Dei non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, cui ex natura convenit sedere non sub pedibus, sed a dextris. Praecipitetur ergo ille filius superbiae, et cathedra pestilentiae subvertatur. Auferatur ei stola jucunditatis, qua ipsum manus Creatoris induerat, spoliatusque gratuitis detrudatur in exteriores tenebras, et interminabiles flammas, quibus et illi pariter deputati sunt, qui in superbia et abusione detrectant obedientiam praelatorum. Quid enim aliud est positio sedis in Aquilone, et usurpatio similitudinis Altissimi, quam emancipationis, et insignium episcopalium acquisitio in abbate? Per salutem itaque Patris qui nos genuit, et per ubera quae suximus in eadem matre, frater unice, vos adjuro et deprecor, ut in sinum plenae humilitatis, pontificalia resignetis insignia; aut, si hoc sine scandalo fieri nequit, renuntietis in manu domini papae monasterii administrationem, et substituto ibi ad instantiam vestram pastore idoneo, vos ad claustrale otium et salubrem militiam convertatis. Vale.