LXV.  Privilegium Calixti papae, quo confirmatur decretum concilii Bellovacensis de discordia inter Guillelmum episcopum Catalaunensem et canonicos Cheminonenses, quibus Richardus Albanensis episcopus immunitatem nimiam indulserat.   (Anno 1120, Jan. 5.) [  Gall. Christ.  X, instr. 162.]
CALIXTUS episcopus, servus servorum Dei, ALARDO abbati et ejus fratribus in ecclesia Beati Nicolai regularem vitam professis, tam praesentibus quam futuris in perpetuum.
Locum vestrum et Beati Nicolai ecclesiam in silva Luviz confrater noster bonae memoriae Richardus Albanensis episcopus, tunc apostolicae sedis in partibus illis vicarius, ab aedificationis exordio, sicut ex scripto ejus comperimus, in apostolicae sedis possessionem jusque suscepit, ecclesiam et atrium benedixit, et ab omnium episcoporum jure emancipavit: quod domnus praedecessor noster sanctae memoriae Paschalis papa decreti sui auctoritate firmavit. Cum autem nos in Galliarum partibus pro Ecclesiae servitio moraremur, coram nobis et fratribus nostris apud Belvacum a te querimonia facta est, pro eo quod frater noster Guillelmus Catalaunensis episcopus locum ipsum in ejus parochia constitutum vehementius infestaret; unde fratres nostri qui nobiscum aderant eumdem episcopum charitate debita convenerunt, ut aut ab infestatione illa desisteret, aut, si se in causa hac praegravatum crederet, plenariam a nobis justitiam accepturus, quiete atque pacifice gravamen suum exponeret. Tunc ille tanquam vir religiosus et sapiens, accepto fratrum suorum qui secum erant consilio, ad honorem Dei et apostolicae sedis reverentiam, si quid minus in praedicti loci et ecclesiae oblatione fuerat se completurum episcopali benignitate respondit. In nostra ergo et fratrum nostrorum Cononis Praenestini, Lamberti Ostiensis, Leodegarii Vivariensis, Clarembaldi Silvanectensis, et Petri Belvacensis, episcoporum, et cardinalium Bosonis Sanctae Anastasiae, et Joannis Sancti Chrysogoni, presbyterorum; Petri, Sanctorum Cosmae et Damiani; Gregorii, S. Angelii; Chrysogoni, Sancti Nicolai, et Romani, Sanctae Mariae in Porticu, diaconorum praesentia, idem venerabilis frater Guillelmus Catalaunensis episcopus saepedictum locum et ecclesiam Sancti Nicolai in silva Luviz, in jus proprium et omnimodam libertatem beato Petro et ejus Ecclesiae Romanae concessit, et in manu nostra omnem deinceps calumniam inde refutavit; nos vero ejus dulcedinem ac benevolentiam attendentes, tam ipsi quam ipsius catholicis successoribus, clericorum ad sacros ordines promotiones, chrismatis et olei dationem, si gratis ac sine pravitate voluerint exhibere, concessimus: alioquin liceat vobis catholicum quem malueritis adire antistitem, et ab eo eadem sacramenta suscipere. Sane de presbytero qui populum regere debebit, statuimus ut a canonicis electus episcopo praesentetur, et ab eo curam animarum suscipiat, eique inde rationem reddat, et vocatus ad synodum ejus vadat. Universa igitur, prout superius distincta sunt, nos auctoritate sedis apostolicae confirmamus, et illibata futuris temporibus confirmari sancimus. Praeterea praedicti domini nostri Paschalis papae vestigia subsequentes, vitae canonicae ordinem quem secundum beati Augustini regulam professi estis, cooperante Domino roboramus, et ne cui post professionem exhibitam proprium quid habere, neve sine abbatis vel congregationis licentia claustri cohabitationem deserere liceat, interdicimus. Obeunte te nunc ipsius loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars consilii sanioris secundum Dei timorem providerint regulariter eligendum, electus a Romano pontifice confirmetur. Sepulturam quoque ipsius loci liberam esse censemus, ut eorum qui illic sepeliri deliberaverint devotioni et extremae voluntati, nisi forte excommunicati sint, nullus obsistat. Porro terra circa ecclesiae vestrae ambitum sita, sicut in scripto Hugonis comitis continetur, tota usque ad Cotem, Calcis Furnum, vallem Rainaldi, campum Durfosson, viam Barrensem Sancti Verani super aqua Chimenon, stirpam Fulcradi, extremum rivulum Braydis, Francvadum quod est in aqua Brosson, et ultra sedem Hilduini quantum est jactus balistae, et tota terra Culmontis cum aqua et lignis, seu caeteris usibus, sic in vestro semper jure ac successorum vestrorum quieta et libera conservetur, ut nulli liceat hominum praeter vestram illic voluntatem operis aliquid exercere, nec episcopis vel quibuslibet ecclesiarum ministris facultas sit de ipsius terrae frugibus, quae domus vestrae laboribus colitur, decimas aut terragium exigere, vel molestias irrogare: villam etiam adjacentem in ea quae a praedicto comite concessa et scripto firmata est libertate permanere decernimus. Ad haec universa praedia et bona quae vel inpraesentiarum legitime possidetis, vel in futurum concessione pontificum, liberalitate principum, vel oblatione fidelium juste atque canonice poteritis adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant; in quibus ecclesiam Sanctae Oeildis cum omnibus ad eam pertinentibus proprio duximus nomine adnotandam. Nulli ergo hominum liceat saepedictam ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis ausibus fatigare; sed omnia integra conserventur, eorum pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Ad indicium autem juris ac possessionis Romanae Ecclesiae, necnon et libertatis vestrae, decem Catalaunensis monetae solidos quotannis Lateranensi palatio persolvetis. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem ecclesiae justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen. Ego Calixtus catholicae Ecclesiae episcopus signavi. Ego Lambertus episcopus Ostiensis interfui et signavi. Ego Petrus diaconus cardinalis Sanctorum Cosmae et Damiani, interfui et signavi. Ego Gregorius diaconus cardinalis S. Angeli, interfui et signavi. Ego Romanus diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Porticu, interfui et signavi. Data Cluniaci per manum Chrysogoni sanctae Romanae Ecclesiae cardinalis ac bibliothecarii, Nonis Januarii, indictione XIII, Incarnationis Dominicae anno 1120, pontificatus autem domni Calixti II papae anno primo.