EPISTOLA XCIII. AD M. WILLELMUM ABBATEM. [A. D. 1170.]
ARGUMENTUM.-- Gratulatur fratri suo abbati, quod consilio suo obsecutus abbatiam in manus summi pontificis resignarit, et dignitati superioris, subditi humilitatem, Franciam Siciliae anteposuerit.
Charissimo fratri suo magistro WILLELMO Matinen. abbati, P. Blesen., salutem et perseverantiam in virtute. Magnanimitati vestrae congratulor, quia juxta parvitatis meae consilium, rejectis insignibus, quae profusior Domini papae gratia vobis indulserat, curam Matinensis monasterii sponte in ejus manibus resignastis. Nobilis et magnanimi cordis est tanti emolumenti dignitatem relinquere, ad cujus acquisitionem plurimos anxia sollicitabat ambitio. Honorabilior autem est in vobis contemptus honoris, quam illius adeptio; acquisisse enim fortunae fuit, fortitudinis contempsisse. Venari honores, congregare divitias, et in eis quaerere voluptatem, commune vitium est, et publica ambitionis via est; insignis autem virtutum titulus est, triumphare de saeculi pompa, mundique divitiis conculcatis se in paupertate sola divitem reputare. Dominus saeculorum fugere nos docuit saeculi dignitates. Nam, postquam de paucis panibus quinque millia hominum refecerat, turbae considerantes in miraculo Domini majestatem testimonio evangelistae voluerunt eum in regem eligere, ipse vero aufugit in montem. Cum in manu Gedeon Dominus Israel liberasset, dicebant ei: Dominare tu nostri, et filius tuus, et filii filiorum tuorum, quia liberasti nos de manu Madianitarum. Quibus ille ait: Non dominabor vestri, nec dominabitur filius meus in vos, sed Dominus. Refert Valerius Maximus, quod cum viro cuidam approbatae virtutis vestis imperialis cum diademate fuisset oblata, ille vestem respiciens: « O pannum, inquit, nobilem potius quam felicem; quem si quis attendat, quantis sollicitudinibus et periculis, et miseriis sit refertus, nec in luto jacentem tollet! » Iste anxia et occulta divitum tormenta cognoverat. Nisi enim divitiae et honores variis anxietatum aculeis pungerent, nunquam spinis eas Dominus comparasset. Mirabiliter elusa est sapientia hujus mundi; filiis hujus saeculi assidue convertuntur eorum divitiae in miseriam et tormentum; filii vero lucis experiuntur jugiter, quod carere divitiis liberum facit et beatum. Confitebor tibi, Pater coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus, et revelasti ea parvulis. Pauper et justus contemnit divitias, et nihil ei deficit, quia sufficit ei Deus. Dives autem, filius avaritiae, cultor mammonae, servus pecuniae, majorem in eo sollicitudinem, et timorem, et miseriam invenit, in quo pleniorem sibi constituerat voluptatem. Si vultis in sancta religione, et aurea paupertate transigere dies vestros, felicitati vestrae non poterit regum gloria comparari. Melius erit modicum super divitias peccatorum multas. Perdidisti dies, quos in operibus expendisti. Melior erit amodo dies una in atriis Domini super millia. Quandiu eratis in Sicilia, eratis tanquam vas perditum. Nam illa regio infernalis, quae devorat habitatores suos, vestrum faciebat reditum desperari, nunc autem per gratiam Dei nativum aerem, et vina Blesensia bibitis, cui Sicilia, si vos tenuisset diutius, more suo vinum aspidum porrexisset. Modo, frater, in sepulcro jaceretis marmoreo; ubi ad inanis gloriae quaestum forsitan superscriptum esset, WILLELMUS BLESENSIS MATINENSIS ABBAS HIC JACET. Frater, poetae testimonio, Levis est jactura sepulcri. Nomen vestrum diuturniore memoria commendabile reddent tragoedia vestra de Flaura et Marco, versus de pulice et musca, comoedia vestra de alda, sermones vestri, et caetera theologicae facultatis opera, quae utinam diffusius essent ac celebrius publicata! Plus honoris accrevit vobis ex vestris operibus, quam ex quatuor abbatiis. Species quidem auri deceperat vos; unde et quidam nostratum Siculas opes vitae comparavere dispendio. Sed et dominus cancellarius, sicut et Hierosolymitae referunt, in fata concessit; cum enim herpes estiomenus, qui vulgo lupus dicitur, femur ejus enormiter occupasset, omnia in eo medicorum instrumenta frustrata sunt, tandemque in sancta Dei civitate inter brachia regis et in coetu principum circumstantium et plangentium spiritum exhalavit. Veridica etiam commeantium relatione cognovi, quod in ultionem domini Stephani Catanensis civitas terraemotu concussa est, et subversa; in qua filius ille superbiae frater Matthaei notarii, qui vobis episcopatum supplantaverat fraudulenter, et adversus innocentes proditoriam suscitaverat factionem, interceptus et obrutus animam ministram iniquitatis et ancillam Satanae ructavit. Sumus, frater, in dulci Francia, quae sola, teste Hieronymo, monstra non habet. Bonum est nos hic esse. Vivant in Sicilia, qui proditiones et venena procurant adulationis officiarii, et qui aures magnatum vento inanis gloriae prurientes venenosa suavitate demulcent. Vivant Arturius illic, Et Catulus; maneant qui nigra in candida vertunt. Mihi sufficit, si illic vivam et moriar, ubi natus sum et nutritus. Vita circularis mihi accepta est, ut cum nascendi exordio vitae meae limitetur excursus. Vale.