EPISTOLA PRIMA. AB REGIMBALDUM CHOREPISCOPUM MOGUNTINUM. (Baluz., Capitul. t. II, p. 1378.) 
         1. 2. 3. 4. 5.
Reverentissimo atque in divino cultu religiosissimo Christi sacerdoti REGIMBALDO, RABANUS in Domino salutem.
Nuper ad nos quidam frater venit de monasterio quod dicitur Herolvesfeld vicino nobis, portans in pittatio quasdam quaestiunculas conscriptas, petensque ex tuo nomine quatenus eas nostris responsionibus solveremus. Cujus petitioni libenter aurem accommodavimus, et quantum potuimus, ex Patrum sententiis eas solvere coepimus. Primum ergo ibi quaesitum est quale judicium ille sustinere debeat qui, flagellando uxorem suam, duos filios suos in partu occidit, ita ut ad baptismi gratiam pervenire non potuerint, tertium vero filium ita debilitavit ut post partum mox baptizatus vitam finierit. Ubi liquido patet quod propter immoderatam correptionem in crimen cecidit parricidii. Quid autem de homicidio sacri canones sanciant tibi non ignotum est, cum in Ancyrano concilio ita scriptum est: Qui voluntarie homicidium fecerint, poenitentiae quidem jugiter se submittant, perfectionem vero circa vitae exitum consequantur. De homicidiis non sponte commissis, prior quidem definitio post septennem poenitentiam perfectionem consequi praecepit, secunda vero quinquennii tempus explere. Ubi etiam consideranda est infirmitas personae poenitentis et modus poenitentiae. Qui fervide poenitentiam de peccatis suis gerit, citius indulgentiam per Domini misericordiam obtinebit. Secunda quaestio est de eo quem canis furens morsu in pede laceravit, ob cujus remedium quidam ei nescienti dederunt jecur ejusdem canis ad manducandum, quasi sanus inde fieri posset. Ubi humanus error delicti noxam peperit in his qui volentes sanum mederi, vim medicinae nescierunt. Sunt ergo hujusmodi ab hoc errore corrigendi, ne ultra tale facinus perpetrent, et pro facto quod commiserunt aliqua disciplina vel jejunio corripiendi, ut caeteri metum habentes tale scelus post haec committere non praesumant. Tertia quaestio de eo fuit qui cani feminae irrationabiliter se miscuit; et quarta de illo qui cum vaceis saepius fornicatus est. Quid de hujusmodi hominibus judicandum sit, et de hujusmodi animantibus et partu earum faciendum. Ubi dementia humanae mentis et miseria patet maxima; eoque detestabilius est illud factum quo scelus in eo apparet maximum, cum animal rationale contra naturam irrationabili per libidinem se commiscet animanti. In Lege ergo Dominus tale crimen judicio mortis puniendum esse decrevit, ita dicens: Qui cum jumento et pecore coierit, morte moriatur. Pecus quoque occidite. Mulier quae subcubuerit cuilibet jumento, simul interficiatur cum eo. Sanguis eorum sit super eos. Sed si aliquis quaerendum putat quomodo sit reum pecus, cum sit irrationale nec ullo modo legis capax, intillegat inde pecora jussa interfici, quia tali flagitio contaminata indignam replicant facti memoriam, neque humano usui sunt digna ubi abominatio claret maxima. Sacri autem canones de eis qui fornicantur irrationabiliter, id est, commiscentur pecoribus, aut cum masculis polluuntur, ita praecipiunt, ut quotquot ante vicesimum annum tale crimen commiseriat, quindecim annis exactis in poenitentia communionem mereantur orationum; deinde quinquennio in hac communione perdurantes, tunc demum oblationis sacramenta contingant Discutiatur autem et vita eorum, qualis tempore poenitudinis exstiterit. Et ita misericordiam consequantur. Quod si inexplebiliter haesere criminibus, ad agendam poenitentiam prolixius tempus insumant. Quotquot autem peracta viginti annorum aetate, et uxores habentes, hoc peccato prolapsi sunt, viginti quinque annis poenitudinem gerentes, in communionem suscipiantur orationum; in qua quinquennio perdurantes, tunc demum oblationis sacramenta percipiant. Quod si qui et uxores habentes et transcendentes quinquagesimum annum aetatis, ita deliquerint, ad exitum vitae communionis gratiam consequantur. De vitulis quoque qui a vaccis illis pollutis nati sunt nescio quid obsit ne eorum usus hominibus deserviat. Sed si scrupulum est alicui utrum eorum lac aut carnes comedi possint, et propter pollutionem matris eorum scandalum aliquod oriatur, simul cum matre occidantur, vel paganis vendantur, ne turpitudinis priscae memoria scandalum fiat. Dicit enim Apostolus: Si esca scandalizat fratrem meum, non manducabo in aeternum. Si enim propter cibum frater tuus contristatur, jam non secundum charitatem ambulas. Noli cibo tuo illum perdere pro quo Christus mortuus est. Noli propter escam destruere opus Dei. Omnia munda sunt. Sed malum est homini qui per offensionem manducat. Quod autem novissime interrogasti de illo qui avunculum suum nolens sive volens interficit, quid pati debeat, jam superius de homicidio satis dictum est juxta id quod sacri canones continent. Sed manifestum est quod parricidii crimen majori subjicitur vindictae. Unde sancti Patres sanxerunt quod parricidae deponentes militiae cingulum, omni tempore vitae suae in poenitentia persistant, sive in monasterio Deo serviant. Haec ergo omnia secundum id quod in Scripturis sacris vel in canonibus Patrum expressum invenimus, conscripsimus. Tu autem, sanctissime, secundum id quod videas unicuique expedire, ita temperes judicium, discretionem in omnibus servans, quia discretio mater est omnium virtutum. Dedit enim tibi Dominus in omnibus intellectum, qui bene certanti et gregem suum diligenter custodienti aeternum cum sanctis pastoribus in coelesti regno daturus est praemium.