XX.  Ecclesiae S. Mariae Grandigurgitis protectionem suscipit, possessionesque ac privilegia confirmat.   (Laterani, Febr. 13.) [HUGO  Ord. Praem. Annal.,  I, Pr., p. 600.]
CLEMENS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis RADULPHO abbati ecclesiae S. Mariae Grandigurgitis ejusque fratribus tam praesentibus quam futuris regularem vitam professis, in perpetuum.
Religiosam vitam eligentibus apostolicum convenit adesse praesidium, ne forte cujuslibet temeritatis incursus aut eos a proposito revocet, aut robur, quod absit, sacrae religionis infringat. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus et praefatae ecclesiae S. Mariae Grandigurgitis, in qua divino mancipati estis officio, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus et praesentis scripti privilegio communimus. Imprimis siquidem statuentes ut ordo canonicus, qui secundum Deum et beati Augustini Regulam, et institutionem Praemonstratensium fratrum in eadem Ecclesia institutus esse dignoscitur, perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter observetur. Praeterea, quascunque possessiones, quaecunque bona eadem ecclesia impraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant, in quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis. Locum ipsum Grandigurgitis in quo praefata ecclesia de Bellelagia, Henrico de Larges, Theodoro de Plozoesc et Gerardo fratre ejus; curiam de Courdumaco quam dedit vobis Reimbaldus de Ferretis cum appendiciis suis, assensu Ludovici comitis ejusdem castri; curiam de Gerivillari cum appendiciis suis, cujus partem dedit vobis Richardus de Gleire; curiam de Burres cum appendiciis suis, quam habetis de abbatissa et capitulo des Balmes pro quinque solidis annuatim eidem ecclesiae persolvendis; curiam de Courdemaiche cum appendiciis suis, quam dedit vobis Cetto de Eglingues; curiam de Seneve quam vendiderunt et dederunt vobis Henricus et frater suus Billingus, assensu Ludovici comitis de Saloerner; eleemosynam decem et novem solidorum quam dedit vobis Reimbaldus de Euperpa apud S. Ulricum, in perpetuum possidendam, eleemosynam unius prati et duorum mensorum terrae apud Estophum, quam dedit vobis Richardus Libranchet; eleemosynam quam dedit vobis Reigerus de Bonchort apud Altoreille. Sane novalium vestrorum quae propriis manibus aut sumptibus colitis, sive de nutrimentis animalium vestrorum, nullus a vobis decimas exigere seu extorquere praesumat. Liceat quoque vobis clericos vel laicos e saeculo fugientes, liberos et absolutos ad conversionem recipere, et eos absque contradictione aliqua retinere. Prohibemus insuper, ut nulli fratrum vestrorum, post factam in eodem loco professionem, fas sit, absque abbatis sui licentia, de eodem loco discedere; discedentem vero sine communium litterarum cautione, nullus audeat retinere. Inhibemus etiam ne ecclesias aut terras, seu aliquod beneficium ecclesiae vestrae collatum liceat alicui personaliter dari, sive aliquo modo alienari, sine consensu totius capituli, aut majoris partis vel sanioris ejusdem; si quae vero donationes, alienationes, aliter quam dictum est, factae fuerint, eas irritas esse censemus. Ad haec autem adjicimus, ne aliqui canonici seu conversi, sub professione domus vestrae adstricti, sine consensu abbatis et majoris partis capituli vestri, pro aliquo fidejubeant, vel ab aliquo pecuniam mutuo accipiant, ultra pretium capituli vestri providentia provisum, nisi propter manifestam domus vestrae utilitatem; quod si facere forte praesumpserit, non teneatur conventus sine cujus licentia et consensu hoc egerant, pro his aliquatenus respondere. Praeterea licitum sit in causis vestris fratres vestros idoneos ad testificandum adducere, atque ipsorum testimonio, si rectum fuerit, et propulsare violentiam, et justitiam vindicare. Ob evitandas vero saecularium frequentias, liberum sit vobis, salvo jure dioecesani episcopi et ecclesiae parochialis, oratoria in grangiis vestris construere, et in ipsis, cum necesse fuerit, vobis et familiae vestrae divina officia celebrare. Pro chrismate vero, oleo sancto, consecrationibus ecclesiarum, ordinationibus clericorum, qui ad sacros ordines fuerint promovendi, sive abbate ducendo ad sedem, vel quibuslibet aliis ecclesiasticis sacramentis, nullus a vobis, aut sub obtentu consuetudinis, aut quolibet alio modo quidquam audeat postulare; si quis autem contra hoc venire praesumpserit, portionem cum Gehiesi se noverit habiturum, cujus factum exactione turpis lucri et muneris imitatur. Sepulturam praeterea ipsius loci liberam esse decernimus, ut eorum devotioni et extremae voluntati qui se illic sepeliri deliberaverint, nisi forte excommunicati vel interdicti sint, nullus obsistat, salva tamen justitia illarum ecclesiarum a quibus mortuorum corpora assumuntur. Paci quoque et tranquillitati vestrae paterna in posterum sollicitudine providere volentes, auctoritate apostolica prohibemus, ne quis infra clausuras locorum, seu grangiarum vestrarum furtum seu rapinam committere, ignem apponere, hominem capere, vel interficere, seu aliquam violentiam temere audeat exercere. Decernimus ergo, ut nulli omnino hominum fas sit praefatam Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate et dioecesani episcopi canonica justitia. Si quae igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, etc. Datum Laterani, per manum Moysi Lateranensis canonici vicem agentis cancellarii, Idus Februarii, indictione III , Incarnationis Domini anno 1187; pontificatus vero domini Clementis papae III anno primo. Ego Clemens Catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Theobaldus Ostiensis et Velletrensis episcopus. Ego Laborans presb. card. S. Mariae. Ego Melchior presb. card. Trans-Tiberim tit. Calixti SS. Joannis et Pauli, etc. Ego Jacobus diac. card. S. Mariae in Cosmedin. Ego Octavianus SS. Sergii et Bachi diac. card. Ego Goffredus S. Mariae in Via Lata diac. card. Ego Radulphus S. Georgii ad Velum Aureum diac. card.
( Baumes les Nones )
[leg. VI]