EPISTOLA CXIX. AD R. CANONICUM.
ARGUMENTUM.-- Arguit R. canonicum, quod contumeliis affecerit eos ad quos mittebatur, detractionesque eorumdem in bonam interpretatur partem, idque multorum exemplo facere ostendit.
Magister PETRUS Blesens. Bathon. archidiac., R. canonico, salutem et circumstantiam labiorum. De facundia et discretione tua magna conjiciens, tibi negotia mea mandaveram apud principem peragenda: ea enim pro maxima parte expedieram; sed eadem enormiter impedisti. Cumque jam vota mea navigarent in portu, me tua temeritate in pelagus rejecisti. Excessisti mandati limites, quia commotus ad modicum unius hominis verbum et calore iracundiae ductus, temperantiae frenum in verba contumeliae relaxasti. Offendisti omnes qui aderant, et ut attritae frontis homo, et verecundiae prodigus, nec pepercisti ordini tuo, sed nec episcopis assidentibus, nec ipsi principi detulisti. Porro etsi aliquis eorum contra te, aut etiam contra me, sicut asseris, aliquod verbum amaritudinis protulisset, non sic tamen excanduisse debueras, ut tuae mentis impetum in publicam eorum contumeliam retorqueres. In secundo libro Valerii Maximi legimus, quod legati Romanae reipublicae missi a senatu Tarentum, cum graves injurias accepissent, ita ut unus eorum respergeretur urina, legationem tamen suam pergentes de illatis injuriis nihil conquesti sunt, ne ultra quam mandatum eis fuerat loquerentur. Sane illi, quos asseris mihi publice detraxisse, et ideo te contra eos fuisse commotum, amici mei sunt, de quibus nulla mihi suspicio est, quod proposito detrahendi hoc dixerint; nam multiplici experientiae argumento probavi quod affectuose me diligant; nec aestimare debeo, neque possum, quod eorum dicta vel facta mihi cedere debeant in adversum. Dilectio ergo, quae vicissitudine alterna saepius probata est, notam suspicionis aliquam non admittit. Quidam asserebat Platoni, sicut Valerius Max. scribit, Xenocratem discipulum ejus eidem multipliciter detraxisse, et dum hoc ipsum offerebat juramento firmare, subjecit Plato: « Non est credibile quod me non amet fideliter, quem tam efficaciter amo. » Cumque criminator instaret, Plato adjecit: « Etiamsi hoc dixerit, et hoc ipsum mihi expedire cognovit. » Alexandro aegrotanti de communi sententia medicorum Philippus medicus et amicus ejus medicinam suis confectam manibus porrigebat. Supervenerunt litterae Parmenionis hortantis ut rex insidias Philippi caveret, utpote quem Darius pecunia corrupisset; quibus lectis ille hausit incunctanter, et tunc tradidit litteras Philippo, ut legeret. Secure amico se credidit, mortisque timorem in ipso mortis nuntio virtus dilectionis exclusit. Pone autem quod mihi malignandi affectu dixerint: respondeo tibi, quod Suetonius refert Caesarem Augustum respondisse nepoti suo Tiberio per epistolam conquerenti, quod multi de illo perperam loquerentur. Ita enim rescripsit: « Mi Tiberi, non magnum est, si nobis maledicant homines, dum non malefaciant. » Utinam posuisses ori tuo custodiam, nec misisset meum negotium in discrimen inconsulta loquacitas! Scriptum est: Vir linguosus non dirigetur in terra. Ideo B. Serapion dicere consuevit: non est membrum in meo corpore, quod timeam sicut linguam. Pro levi et modico verbo ad injurias blasphemiae convolasti, nec famae, nec animae tuae parcens, nec coetui praesulum, aut magnatum deferens, sed nec regiae majestati. Sic olim Callisthenes Aristotelis auditor missus ad Alexandrum, quia praescriptos sibi fines obedientiae non servavit, fructum injunctae legationis perdidit, et seipsum. Graviter de tua legatione offensus, epistolam claudo, recolens verbum B. Jacobi verum esse, dicentis: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam a malo, sed seducens cor suum, hujus vana est religio. Tu ergo, qui religionis habitum praetendis, religiosius te habeas, loquaris parcius, et modestius movearis. Ego autem, qui te arguo, potius arguendus sum. Calicem, quem nunc bibo, mihi miscui, quia nolui audire Salomonem dicentem: Claudus est pedibus, qui verba mittit per nuntium imprudentem.