CXLIX.  Ad eumdem.--De eodem argumento.   (Anno 1145-47.) [MANSI,  Concil.,  XXI, 651.]
EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, charissimo in Christo filio LUDOVICO illustri Francorum regi, salutem et apostolicam benedictionem.
Pro sinceri amoris et paternae affectionis praerogativa quam litteris et viva voce tibi frequenter ostendimus, si aliquando super aliquibus causis strenuitatem tuam nos rogare contingat, nostras, imo B. Petri preces in nobis debes attentius exaudire. Sed cum pro vexatione, quam Nivernensium comes Vizeliacensi monasterio contra Deum et omnem justitiam praesumptione tyrannica inferre dignoscitur, nobilitati tuae scripserimus, postmodum vehementius et atrocius quam antea ipsum monasterium oppressit, afflixit, et cum perfidis burgensibus ipsius loci non destitit impugnare, et proprium allodium et patrimonium ejusdem apostolorum principis, licet in vanum, conatur auferre. Quare autem hoc contigerit, sive quia juxta mandatum nostrum praedictum comitem a tanta praesumptione nolueris, sive neglexeris cohibere, sive idem comes commonitionem et potestatis tuae dominium parvi penderit, ignoramus. Et quoniam tam immoderatam nequitiam dissimulare impunitam non possumus, nec debemus, nobilitati tuae per iterata scripta mandamus, atque attentius exoramus, quatenus antedictum comitem districte commoneas, ut damna quae memorato monasterio intulisse dignoscitur, in integrum emendet, et locum ipsum in pace ac libertate sua dimittat. Quod si aliquam in eodem monasterio justitiam se habere confidit, nos quod justum fuerit, ei faciemus postmodum exhibere. Si vero in sua pertinacia induratus, hoc effectui mancipare contempserit, nos in personam ejus ac burgensium de Vizeliaco, excommunicationis sententiam sine appellationis remedio proferri praecepimus, et in tota terra ipsius praeter baptisterium puerorum, et morientium poenitentias, omnia divina officia prohiberi. Quocirca praesentium auctoritate mandamus, ut ex tunc ab eo tanquam ab excommunicato abstineas, et burgenses ipsos ab omnibus feriis regni tui sub banno tuo penitus prohibens, et quibuscunque inveniri potuerint, capi, et rebus suis spoliari, sicut perjuros et Ecclesiae turbatores, justitiae zelo praecipias.