EPISTOLA CCCLXXXIV. CUJUSDAM AMICI AD EUMDEM.
THOMAE Cantuariensis archiepiscopo, quidam amicus.
Haec est forma, in qua conveni regem: tentavi quomodo possem archiepiscopo persuadere, quatenus super verbis illis, quae pacem inter vos ruperant, supponeret se consilio domini Rothomagensis, et Cenomanensis, et Sagiensis, et meo, caeterorumque episcoporum qui colloquio interfuerant, aut si ei aliquis illorum suspectus esset, illum amoveret, et quemcunque alium episcopum vellet, loco illius reciperetis, dummodo de regno vestro esset, et juxta consilium illorum verba illa omnino tolleretis aut mutaretis in certam formam, quod omnem omnino dubitationem excluderetis. Archiepiscopus vero mihi respondit, quod neque domini Rothomagensis consilium, neque meum, neque alicujus mortalium adeo illi exstitit fructuosum aut honorabile, sicut vestrum, neque ex alicujus mortalis consilio tantum honoris fuerat assecutus. Et propterea, si vobis placeret, quod eum in consilium vestrum reciperetis, ille se consilio vestro submitteret, ita ut vos primum honori regni vestri et vestro prospiceretis, et consequenter ipsi, ne adversus dominum papam, cui astrictus est, offenderet, nec Ecclesiam, cui prodesse debet, laederet. Congruum autem esset, ut consilium illud, priusquam conveniretis, ita determinaretur et certificaretur, quod nihil superesset quaestionis, quando vos simul conveniretis, ne forte tunc minus honeste ab invicem discederetis, sicut nuper fecistis. Ipse vero rex benignius hoc verbum recepit, quam existimabam, et adjecit: quod ipse in primis in consilio, quod daret, honorem Dei observaret, et deinde suum et regni sui, et vobis ita prospiceret, quod quantum rationabiliter posset, personam vestram non laederet. Sed certificationem verborum dixit inter vos fieri non posse, dum ipse et vos in tam remotis locis essetis. Oportet autem vos ad locum vicinum sibi venire, unde inter vos nuntii, qui haec tractarent, de propius et facilius discurrere possent. Placuisset autem ei, ut ipse Turonum, et vos apud majus monasterium essetis. Aut si hoc non vultis, ipse Turonum, et vos apud Choise, ubi scilicet dominus papa cum regibus colloquium habuit, paulo ultra Blesium. Dies quoque praefixa est in cathedra beati Petri, ita tamen ut octo diebus ei prius in Normannia significem, utrum diem observare velitis.