LI.  Monasterii S. Benedicti Gualdenensis protectionem suscipit, possessionesque ac privilegia confirmat.   (Laterani, Maii 6.) [MITTARELLI,  Annal. Camaldul.,  IV, App., p. 168.]
CLEMENS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis SENEBALDO, abbati monasterii S. Benedicti de Waldo, ejusque fratribus, tam praesentibus quam futuris, regularem vitam profitentibus in perpetuum.
Religiosam vitam eligentibus apostolicum convenit adesse praesidium, ne forte cujuslibet temeritatis incursus, aut eos a proposito revocet aut robur sacrae religionis infringat. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et praefatum monasterium S. Benedicti de Waldo, quod specialiter Romanae Ecclesiae juris existit, in quo divino mancipati estis obsequio, sub beati Petri et nostra protectione, ad exemplar felicis memoriae Nicolai, Coelestini, Eugenii, Adriani et Alexandri, praedecessorum nostrorum, Romanorum pontificum, suscipimus et praesentis scripti privilegio communimus; in primis siquidem statuimus ut ordo monasticus, qui secundum Deum, et Beati Benedicti Regulam et institutionem Camaldulensium fratrum in monasterio vestro institutus esse dignoscitur, perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter observetur. Praeterea quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium inpraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, aut aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant, in quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Locum ipsum in quo praefatum monasterium situm est, cum plebe et omnibus pertinentiis suis; ecclesiam Sancti Martini de Collis, ecclesiam Sancti Nicolai de Capriano, ecclesiam Sancti Christophori de Bantiara, jus quod habetis in ecclesia de castello de Valle, ecclesiam sancti Laurentii de Saxo sp . . . . , ecclesiam Sanctae Mariae de Fricco, ecclesiam Sancti Joannis de Castellano, ecclesiam Sanctae Mariae de Umbracia cum medietate curtis, ecclesiam Sancti Nicolai de Vultule, ecclesiam Sancti Savini de Serra, ecclesiam Sancti Angeli de Fabrica, ecclesiam Sancti Angeli de Flea, quidquid habetis in ecclesia Sanctae Mariae de Noscano, ecclesiam Sancti Angeli de Terrasicca, jus quod habetis in ecclesia Sancti Cassiani de Palatiolo, ecclesiam Sancti Martini de Valle Vajeria, jus quod habetis in ecclesia Sancti Georgii de Corneto, ecclesiam sancti Laurentii de Collebassani, ecclesiam Sancti Petri de Collebassani, ecclesiam Sancti Petri de Crucicle, ecclesiam Sancti Paterniani de Corrutone, ecclesiam Sancti Gregorii Joannis de Serraradica, ecclesiam Sancti Joannis de Serrapila, ecclesiam Sancti Victorini juxta Nebulam, ecclesiam Sancti Pauli de Cavalalx, ecclesiam Sancti Petri de Roccacontrada, ecclesiam Sancti Petri de Monte Boddo, ecclesiam Sancti Stephani de la Calcinaria cum omnibus pertinentiis supradictarum ecclesiarum. Sane novalium vestrorum, quae propriis manibus vel sumptibus colitis, et sive de . . . . animalium vestrorum, nullus a vobis decimas extorquere praesumat. Liceat quoque vobis clericos vel laicos, liberos et absolutos, a saeculo fugientes, ad conversionem recipere, et eos absque contradictione aliqua retinere; prohibentes insuper ut nulli fratrum vestrorum, post factam in eodem loco professionem, fas sit, nisi arctioris religionis obtentu, absque abbatis sui licentia de eodem discedere; discedentes autem sine communium litterarum cautione nullus audeat retinere. Cum autem generale interdictum terrae fuerit, liceat vobis, clausis januis, exclusis excommunicatis et interdictis, non pulsatis campanis, suppressa voce, divina officia celebrare. Chrisma vero, oleum sacrum, consecrationes altarium seu basilicarum, ordinationes clericorum vestrorum qui ad sacros ordines fuerint promovendi, a dioecesano suscipietis episcopo, siquidem catholicus fuerit, et gratiam atque communionem apostolicae sedis habuerit, et ea gratis et absque pravitate aliqua voluerit exhibere; alioquin liceat vobis quemcunque malueritis catholicum adire antistitem, qui nostra fultus auctoritate, quod postulatur indulgeat. Sepulturam praeterea ipsius loci liberam esse decernimus, ut eorum devotioni et extremae voluntati, qui se illic sepeliri deliberaverint, nisi forte excommunicati vel interdicti sint, nullus obsistat, salva tamen justitia illarum ecclesiarum a quibus mortuorum corpora assumuntur. Obeunte vere te, nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia, seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem, et Beati Benedicti Regulam providerint eligendum. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum, etc. Ego Clemens Catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Joannes presb. card. titulo S. Marci. Ego Laborans presb. card. S. Mariae trans Tiberim titulo Calixti. Ego Pandulphus presbyter cardinalis titulo basilicae XII Apostolorum. Ego Melior presb. card. Sanctorum Joannis et Pauli tit. Pamachii. Ego Petrus tit. Sancti Clementis presb. card. Ego Bobo tit. Sanctae Anastasiae presb. card. Ego Alexander tit. Sanctae Susannae presb. card. Ego Petrus presb. card. tit. Sancti Petri ad Vincula. Ego Radulfus tit. Sanctae Praxedis presb. card. Ego Hyacinthus Sanctae Mariae in Cosmedin presbyter card. Ego GG. Sanctae Mariae in Porticu diac. card. Ego Soffredus S. Mariae in Via Lata diaconus cardinalis. Ego Joannes Felix Sancti Eustachii diac. card. juxta templum Agrippae. Ego Joannes Sancti Theodori diac. card. Ego Bernardus Sanctae Mariae Novae diac. card. Ego Gregorius Sanctae Mariae in Aquiro diac. card. Datum Laterani per manum fratris Moysis, S. R. E. subdiaconi, vicem agentis cancellarii, II Novas Maii, indictione VI, Incarnationis Dominicae 1188, pontificatus domni Clementis papae III anno primo.
(quod absit!)