XXI.  Monasterii S. Mariae Civitaculensis protectionem suscipit, bonaque ac jura confirmat.   (Veronae, Febr. 27.) [MORIONDI,  Monumenta Aquensia,  I, 84.]
URBANUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis suis NICOLAO abbati monasterii S. Mariae de Civitacula, ejusque fratribus, tam praesentibus quam futuris, regularem vitam professis, in perpetuum.
Religiosam vitam eligentibus apostolicum convenit adesse praesidium, ne forte cujuslibet temeritatis incursus, aut eos a proposito revocet, aut robur, quod absit! sacrae religionis infringat. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, praefatum monasterium S. Mariae de Civitacula, in quo divino mancipati estis obsequio, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus, et praesentis scripti privilegio communimus. Imprimis siquidem statuentes, ut ordo monasticus, qui secundum Dei et beati Benedicti Regulam, atque instituta Cisterciensium fratrum in eodem loco institutus esse dignoscitur, perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter observetur. Praeterea, quascunque possessiones et bona idem monasterium juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus, et illibata permaneant. In quibus haec propria duximus exprimenda vocabulis: Locum ipsum, in quo praefatum monasterium situm est cum omnibus pertinentiis suis; locum molendini, quem in flumine Urbe . . . , grangiam Castri Veteris cum pertinentiis suis, castagneta Noveleti, castagneta Gorreelli, domum, quae in valle Marchionis sita est, cum pertinentiis suis, domum Caxae cum pertinentiis suis, domum Campelli cum pertinentiis suis, castagneta Dondanine cum pertinentiis suis, cellarium de Varagine cum pertinentiis suis. Sane laborum vestrorum, quos propriis manibus aut sumptibus colitis, sive de nutrimentis animalium vestrorum, decimas a vobis nullus extorquere praesumat. Liceat quoque vobis clericos et laicos omnes e saeculo fugientes, liberos et absolutos ad conversionem recipere, et eos sine aliqua contradictione retinere. Prohibemus insuper ne ulli fratrum vestrorum post factam in loco vestro professionem fas sit sine abbatis licentia de eodem loco discedere, discedentem vero absque communium litterarum cautione nullus audeat retinere. Quod si quis eos forte retinere praesumpserit, liceat vobis in ipsos monachos vestros, sive conversos, sententiam regularem ex nostra auctoritate proferre. Paci quoque et tranquillitati vestrae paterna sollicitudine providere volentes, apostolica auctoritate prohibemus, ne infra clausuras locorum sive grangiarum vestrarum, ullus rapinam, vel furtum committere, ignem apponere, hominem capere, vel interficere, aliqua temeritate praesumat. Sane si episcopi aliquid ab abbatibus vestri ordinis, praeter obedientiam debitam, vel principes terrae contra libertatem ordinis a praedecessoribus nostris et a nobis indultam expetierit, liberum sit eisdem abbatibus, auctoritate apostolica denegare quod petitur, ne occasione ista praedictus ordo, qui hactenus liber exstitit, ullatenus servitutis laqueo illigetur. Quod si ipsi episcopi aliquam propter hoc in ecclesias vestras, vel personas sententiam promulgaverint, eamdem sententiam, tanquam contra apostolicae sedis indulta prolatam, statuimus irritandam. Decernimus ergo, ut nulli omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione ac sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate. Si qua igitur, etc. Ego Urbanus, catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Conradus, Sabinensis episcopus, et Moguntiae sedis archiepiscopus. Ego Theodinus, Portuensis et S. Rufinae sedis episcopus. Ego Henricus, Albanensis episcopus. Ego Radulfus, S. Georgii ad Velum Aureum diac. Ego Theobaldus, Ostiensis et Velletrensis episcopus. Ego Joannes, presb. card. tit. S. Marci. Ego Laborans, presb. card. tit S. Mariae trans Tiberim, S. Calixti. Ego Pandulfus, presb. card. tit. XII Apostolorum. Ego Melchior, SS. Joannis et Pauli, tit. Pamachii, presb. card. Ego Ardicio, diaconus card. S. Theodori. Ego Gratianus, SS. Cosmae et Damiani diaconus card. Ego Rolandus, S. Mariae in Porticu diac. card. Ego Petrus, S. Nicolai in Carcere Tulliano diac. card. card. Datum Veronae, per manum Transmundi Romanae Ecclesiae notarii, III Kal. Martii, etc., pontificatus vero domini Urbani papae III, anno primo.