EPISTOLA XXVIII. ROTROCI EPIST. AD WILLELMUM SENONENSEM ARCHIEPISCOPUM. [A. D. 1172.]
ARGUMENTUM.-- Rothrodus archiepiscopus Rothomagensis implorat opem archiepiscopi Senonensis, ut exitium ecclesiae Rothomagensi ejusque nobilissimae villae Andeliae, ex bello inter reges Anglorum et Francorum orto impendens, sua industria amoliatur.
WILLELMO Senonensi archiepiscopo, et apostolicae sedis legato, R. Rothomag., salutem et spiritum compassionis afflictis impendere. Si ad memoriam reducantur Ecclesiae nascentis exordia: sicut inter credentes erat unitas in fide, in spiritu, in baptismo; sic in unum facultatibus contributis, unum erat omnibus votum, relevare pauperum indigentias, et omnium necessitates tanquam proprias reputare. Una siquidem et indivisa est Domini tunica: nec unquam passa est divertium sponsa Christi, nec contumelias pellicis alienae sustinuit, cujus unitatem sponsus in Canticis attestatur, dicens: Una est columba mea, dilecta mea. Noluit eam numerosa pluralitate censeri. Licet enim plures sint Ecclesiae, sic tamen in unius compagem corporis uniuntur, ut sicut unius membri laesione membra corporis omnia quodam compassionis participio molestantur, sic unius Ecclesiae desolatio in communem gemitum convertatur. Cum itaque in vinculo charitatis singularitas locum non habeat, sed in dispendium commune redundet, quidquid toleratur a singulis, quia ex praesenti regum discordia exitialem Ecclesiae Rothomagensi videmus imminere ruinam, ad vestram gratiam devolamus: de cujus dilectione et prudentia pleniorem in Christo fiduciam reportamus. Vos enim estis, in cujus consilio, et auxilio potissimam suae salutis anchoram navicula B. Petri constituit; cum inter schismaticae persecutionis fluctus periculosius aestuaret, vobis contulit Deus in pueritia super senes intelligere, et futuram naturae canitiem maturiore morum senio praevenire. Fluxos adolescentiae motus in vobis ratio magistra cohibuit, ut omni lasciviae libertate praecisa, nec forma, nec nobilitas, nec opum exuberantia, nec potestas, nec caetera, quibus pudicitia expugnatur, propositum interverterent castitatis; sed modesta in omnibus conversatio plus angeli quam hominis exhiberet. Caeteras virtutes, quibus miraculose fulgetis, sub silentio praeterimus; nec enim nostra praeconia mendicatis, cujus honestatem et prudentiam fama latissime promulgavit. Ad nostras et Ecclesiae nostrae pressuras revertimur, quibus nos hostilitas circumvallat. Scitis enim, qualiter in Northmannorum perniciem Francia tota conjuraverit; nec imminentis ruinae dispendium Rothomagensis Ecclesia declinabit, nisi vestrae celsitudinis ope et consilio fulciatur. Si ergo ad praefatam Ecclesiae unitatem respiciatis, vestrum est avertere quod timemus, vestrum est necessitates nostras omni praevenire cautela, quatenus charitas non ficta et amica compassio se talem negotiis alienis impendat, qualem se propriis exhiberet. Recordetur dominus rex Francorum Rothomagensem Ecclesiam suam esse, quae pro illo assidue, tanquam pro rege suo unico specialiter interpellat, suasque facultates omnino de ejus jurisdictione cognoscit. Regiae majestati non congruit depopulari quod suum est, aut illas expugnare Ecclesias, quarum tutor est et patronus. Si nos alius infestaret, ab ipso, non aliunde remedium quaereremus. Andeliacum ergo, et alias possessiones nostras ipsius et vestrae protectioni committimus et tutelae. Sane cum de discretione, et consilio vestro dispositio regni Francorum tota pendeat, cum in manu vestra corda sint regum, et ad vestrae ordinationis arbitrium populi inclinentur, vobis incumbit, quae ad pacem sunt, quaerere; vel, si haec dissensio ad pacem reformari non potest, saltem res ecclesiasticas, quas vestrae tuitioni commisimus, ab incursibus bellicis liberare. Cumque Andeliacum nobis et commensalibus nostris unicum sit vivendi subsidium, villae nostrae parcite, si vultis parcere vitae nostrae.