EPISTOLA XIII. AD MONACHUM NOVITIUM.
ARGUMENTUM.-- Monachum novitium reprehendit, ante tempus prioratum, hoc est liberam e monasterio egrediendi, et verbum Dei praedicandi potestatem affectantem; monetque monachi novitii potius esse doceri quam docere; subesse, quam praeesse; latere, quam in publicum prodire.
Claustrum et custodiam posueram ori meo; sed illud in amaritudinis verba relaxare compellor, cum tu novitius et claustralis appetas prioratum. Dicis, quod in parochia prioratus, quem postulas, multos lucrifaceres Deo; de tuo siquidem lucro dubius, de tua proditione sum certus. Nam quid est claustralem redire ad saeculum, nisi coeli habitatorem cadere in infernum? Vis praeesse, antequam subesse aut coesse didiceris, et disciplinatum praevenis magistratu. Ordo hic praeposterus est, priusquam doceas expedit te doceri, Apostolus Timotheum instruens, qualem deberet eligere in ministerium verbi Dei: Non neophytum, inquit, ne forte subito elatus in superbiam incidat et in tentationem diaboli. Periculosum est neophytis, et nondum in sancta religione firmatis, exire in publicum et usurpare officia perfectorum. Nam ullus Sunamitides, quoniam adhuc tener et puerulus egressus est ad messores, revertens ad matrem, et clamans: Caput meum doleo, exstinctus est. Dina filia Jacob, nisi in publicum exisset, Sichem raptoris sui violentiam declinasset. Inter Jacob mansuetudines computatur, quod domi sedebat, quando Esau durus et hispidus exterius venabatur. Utinam desiderium tuum esset jugo Domini assuescere et sedere in claustro, maxime dum adolescentia est in cursu! Nam teste Sapientia: Bonum est viro, cum portaverit jugum Domini ab adolescentia sua; sedebit solitarius et tacebit: levabit enim se supra se. Proni autem sunt sensus hominis, sicut dicit Scriptura, ab adolescentia in malum. Amplectere igitur jugum Domini, et delectare in vinculis ejus: Jugum enim Domini suave est, et onus ejus leve. De Sapientia, scriptum est: Injice pedem tuum in compedes ejus, et ne acedieris vinculis ejus. Claustrum semel ingressus clausisti te, et Christi vinculis alligasti. Clausisti sane et alligasti te per obedientiae jugum, per clausuram ordinis, per disciplinae observantiam, per timoris et reverentiae ligaturam. Clausuram hanc abjecerat ille, de quo Salomon improperando decantat, dicens: Per agrum pigri hominis transivi, et per vineam stulti, totumque repleverant urticae et spinae, et maceria lapidum ejus destructa erat. Scio equidem quod scholaris es, et tecum aliquid de scholari scientia attulisti in claustrum. Verumtamen non existimes te habere Spiritum Dei, donec draco Moysi devoret dracones Pharaonis; donec scientia charitatis evacuet scientiam vanitatis. Adhuc novitius es et ignoras qualiter te in agricultura Domini oporteat laborare. Scriptum quippe est in lege Domini: Non arabis in primogenito bovis. In Levitico legis: Si obtuleris munus primitiarum frugum tuarum Domino de spicis adhuc virentibus, torrebis eas igni, et confringes eas in modum farris; in quo vita novitiorum patenter exprimitur, quorum mentes adhuc desideriorum carnalium humoribus gravidae et tumentes, non acceptantur in sacrificio Domini, nisi prius igne tribulationis torreantur; nec paleas priorum deponunt affectuum, nisi per laborem et abstinentiam confringantur. Verbum Ecclesiastici est: Non te immittas in populum, nec alliges tibi peccata duplicia; quod quidam faciunt, qui citra meritorum sufficientiam officium docentis assumunt. Sicut asseris, charitas ad magisterium te compellit; cui putas illudere? Apostolus ad Corinthios loquens dicit: Charitas non est ambitiosa, non agit perperam; nos autem scimus, quia perperam facis, et ad hoc caeca ambitio te inducit. Si percussus fuerit incantator a serpente, quis medebitur ei? Non fuerunt Principi apostolorum commissae claves regni coelorum, donec terna confessione fidei probaretur. Utinam suscitaret Dominus spiritum tuum, qui suscitavit ad liberationem Susannae spiritum pueri junioris! Ipse suscitasse legitur spiritum Othoniel, spiritum Debborae, spiritum Gedeonis, et aliorum omnium, quorum ministerio ad liberationem populi sui utebatur. Nescio, si forte cum Apostolo dicis, quod non ab homine, sed a Deo duntaxat Evangelium didicisti. Utinam noveris, quia qui gladium accipit, gladio peribit! se namque interimit, qui verbum praedicationis indigne praesumit. Lex imperialis minorem viginti quinque annis ad tutelae officium non admittit. Sed nec Ezechiel, donec tricesimum annum compleat, aperiuntur coeli, ut visiones Dei intelligat, nec Moyses ad liberationem populi de Aegypto mittitur, donec annos septuaginta transcendat. Doleo, quia prioratum desideras; prioratum tamen leviter obtineres, si desiderares esse posterior. Ille, qui solus de pulvere erigit pauperem, in schola evangelicae disciplinae nos erudit non appetere praelaturam. Ardes desiderio lucendi aliis: utinam arderes ardenti desiderio non lucendi! Erat, inquit Christus, Joannes lucerna ardens et lucens. Sufficiat tibi, si in claustro ardeas. Si enim velis lucere coram hominibus, timeo ne lumen quod in te est, tenebrae sint. Nam qui hominibus placent, confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos. Bonum est ardere, sed igne charitatis, non vanitatis. Ignem, dicit Dominus, veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat? Ardebat siquidem et lucebat ille, quo major inter natos mulierum, Veritatis testimonio, nemo surrexit. Tu vero, quandiu sub modio es, ardere tibi potes et lucere, sed paucis; lucere autem publice non est tibi datum, donec super candelabrum colloceris. Sustineas igitur interim, et ardeas sapienter. Ardet enim reprobus, sed sicut ignis in spinis. Exarserunt et iniqui, sicut legitur, in concupiscentiis suis. Si vis exire de claustro, ut obtineas libertatem, devias et aberras: recedens enim a claustro, elongaris a Deo. Nec possum te videre liberiorem, quam si pro Christo claustralem subeas et impleas servitutem. Liberrimum te facis, si ei servis ex corde, cui servire regnare est. Dicis, quod si haberes prioratum, aut saltem liberam egrediendi et praedicandi licentiam, fructum in Ecclesia Dei faceres tempestivum. Faceres quidem, nisi, quia jam mundus osculo Judae proditorio te vendidit: et cum te fallaci osculo alliceret, angelis Satanae dicebat: Quemcunque osculatus fuero, ipse est, tenete eum. Nam te jam praesentialiter tenent: et te desiderare compellunt, quod spontaneus abjurasti. Vereor, ne cum spiritu coeperis, carne consummeris. Renuntiasti saeculo et pompis ejus, et spiritualem in te Jericho subvertisti. Scis, quoniam adhuc durat imprecatio Josuae: Maledictus, qui reaedificat Jericho. Non decet ad saeculum redire monastici ordinis professorem. Si praedicare et docere affectas, prius docearis, quod docere te oporteat. Adhuc plangentis habes, non docentis officium. Porro quidam de domo tua exierunt, occasione alios instruendi, et ad sanctioris vitae propositum convertendi, et per eos scandalizata est domus tua. Neminem palpat Dominus. Vae homini, per quem scandalum venit. Vae, inquit Christus, vobis, qui circuitis mare et aridam, ut unum proselytum faciatis. Hi sunt, dicit Apostolus, qui penetrant domos, et captivas ducunt mulierculas oneratas peccatis. Sane in claustro potes legere, scribere et docere. Sapientia dicit: Sapientiam scribe in otio, et qui minorantur actu percipient eam. Nam et Paulus in vinculis scribebat, et aedificabat alios ad salutem. Jeremias clausus in carcere, scribit et praecipit Baruch ut legat comminationes Domini. Ama, quaeso, claustrum, et abscinde ab animo tuo desiderium exeundi; nam juxta sententiam cordis mei, si paradisus in hac vita praesenti est, vel in claustro est, vel in scholis. Quidquid enim extra haec duo est, plenum est anxietate, inquietudine, amaritudine, formidine, sollicitudine et dolore. Tu vero nescio quam saeculi dulcedinem somniasti in claustro, quam si forte per insipientiam apprehenderis, avolabit ut somnium, et inter nugatorias beatitudines, quas suspiras, invenies te delusum. Fallax et seductoria illa evagandi voluptas consumet claustralis innocentiae fructus; et quod nunc reputas honorabile et lucrosum, in tuae famae dispendium et periculum animae convertetur