EPISTOLA XVIII.  In persona Fratris Gaucherii ad quemdam militem Templi de amicitia spirituali.
Illi suo militi et militi Christi, o frater, GAUCHERIUS in coelesti militia conscribi.
Utinam viderem te, non scriberem tibi: et impleret tunc Deus desiderium meum super terram. Desiderio enim desideravi videre faciem tuam, sed hoc longe est a me, et ultra spem meam. Infinita enim terrarum spatia et vastissimi maris interjecta profunditas invident mihi hujus desideratae et desiderandae visionis dulcedinem. Praeterea ligat te disciplina militum, et militiae Christi, ad quem misisti manum tuam et me claudit poenitentia pauperum Christi, quam juravi et statui custodire: magnum chaos inter me et te firmatum est, ut tu ad me descendere vel ego ad te ascendere non possim: O si, quod possibilius est, videant oculi mei, ut te aliqua negotiorum magnitudo traheret ad nos, tunc non essem fraudatus a desiderio meo. Quod si divisa sunt corpora, nunquid corda dividi poterunt in aeternum? Si spatia locorum vel intervalla temporum corporum separant praesentiam, nunquid unitatem et unanimitatem recidere poterunt animorum? Absit! Neque enim diligimus nos sicut homines, qui se diligunt ut homines: qui in carne et sanguine, carnis et sanguinis affectant praesentiam. Nostra dilectio tota de puritate descendit, tota spiritum redolet, nihil habens terrenitatis admistum. Spiritus est qui vivificat, caro non prodest quidquam . Quid enim est aliud caro quam caro? Corpusculum fragile, vile mancipium, minima pars mei abest tibi. Spiritus tuus bonus semper est in spiritu meo, mecum manet, mecum perseverat, nunquam recedit a me. Memoriam suavitatis tuae eructabo quoad vixero. In aeternum non obliviscar tui, nec poterit facere malitia temporis ut te vel ad horam de pectore meo subripiat; hujusmodi amor locorum et temporis incommoda penitus ignorat, semper enim licet diligere, etsi quem diligas, videre non liceat. Charitas Christi, quamvis absentem, praesentem tamen te mihi reddit: et quanto longius recessisti a me, tanto ardentius in visceribus meis remansisti. Absit ut tua dilectio maris mihi fluctibus auferatur, cum scriptum sit; « Aquae multae non potuerunt exstinguere charitatem, nec flumina obruent illam ; » tamen, « Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me? Spera in Deo quoniam adhuc , » videbo illum, si non in terra, saltem in coelo, cum te videbimus, Domine Jesu, in die aeternitatis tuae in splendore ad dexteram Patris. Interim, dilecte mi, oro pro te, si quid potest peccatoris oratio, ad illum qui non sprevit neque despexit deprecationem pauperis. Caeterum « beati oculi qui viderunt quae tu vides. » Quotidie perambulas officinas nostrae redemptionis, et adoras in loco ubi steterunt pedes ejus, vides ubi natus sit, ubi fatigatus sit, ubi miracula fecerit, ubi mortem pertulit, et omne itinerarium ejus felicibus oculis admiraris. Ad extremum vides sepulcrum ubi sepultum est corpus Jesu, ubi virgineus flos Mariae linteis et aromatibus conditus est. Unde et resurrexit hic primus et maximus flos qui apparuit in terra nostra. Ibi non te praetereat memoria Galteri tui, sed ora regem gloriae, ut qui tibi dedit haec videre oculis tuis, plantet illa in sensibus meis, et non amoveat orationem tuam et misericordiam suam a me: et ecce Galterus nepos meus venit ad te, qui me tibi et nomine et sanguine repraesentet. Vides illum? vides me. Quidquid illi feceris, mihi factum est. Experiatur in te quantum gratiae habeo apud te, dulcissime atque amantissime frater. De caetero, vir nobilis atque Deo amabilis, ut scias, et non solum scias, sed etiam sentias quantum erga te nostra fervescat dilectio, duas pelles de Clarevalle per quemdam collateralem tuum militem templi in amoris dotem tibi transmisimus. Hanc ipsam epistolam et per alios nuntios tibi destinare curavi, ut si quid vobis casu in hac delegatione, absentatione unius defuerit, alterius suppleatur praesentia. Bene valeas.
(Joan. VI) (Cant. VIII) (Psal. XLI)