EPISTOLA CCXVII.
ARGUMENTUM.-- Commendatio cujusdam abbatis post mortem.
Erit fortasse, qui macilentam et exsanguem praesentis epistolae fastidiat nuditatem; sed sicut usui adversatur inter lacrymabiles chari funeris exsequias solemni vestium apparatu fulgere, ita in tam lugubri et singultuosa materia non decuit orationem exquisitis verborum flosculis lascivire. Si enim facunda sermonis suavitas lectoribus blandiretur, dum animos sua dulcedine fascinatos in sui consideratione suspensos alliceret, legentibus exhibendae compassionis furaretur affectum. Cumque ita vobis non legenda, sed lugenda destinemus, in praesentibus litteris non ornatum attendere, sed ploratum, non verborum venustatem, sed fletuum ubertatem. Non enim vobis exaravimus quae diu dolor improbus elimaverit; sed quae de pleno lacrymarum et amaritudinis haurientes atramentario, dolor ipse dictavit, dolor, inquam, qui quadam jacturae irreparabilis singularitate, doloribus praeponderans universis usque ad illum calamitatis gradum nos detrusit, ut plurimum dignitatis plurimumque consolationis dolori nostro videatur accedere, si prae caeteris miserabiles videamur. Vos igitur, domini fratres dilectissimi, rogamus et obsecramus in Christo Jesu, quatenus nostrae condoleatis miseriae, non ut quodammodo quasi massa doloris in vobis decrescat, sed usque ad afflictos condolentium per passionem derivetur. Verum vicem supplebit solatii si nostrorum infortuniorum acerbitatem tantae aestimationis apud vos esse noverimus ut affectum miserationis possit ab omnibus extorqueri. Cur autem habent dolendi principatum prae caeteris lugentibus ambiamus, nullus si nostrorum fletuum causam cognoverit mirabitur, sed avaram lacrymarum et pene insensibilem vestri cordis duritiam causabitur, non satis lacrymis indulgere. Decessit enim, decessit, et corpore mortis hujus liberatus est, Pater et pastor noster bonae memoriae, dominus G. Blesensis abbas. Cujus vitae meritum si ad plenum styli officio prosequamur, pene blandientibus erimus affines, nec invidiam mendacii poterimus declinare. Nam, sicut vita ejus supra hominem pene exstitit, ita supra fidem est quanta virtutum fuerit in eo, dum viveret, plebescens infinitas. Caeterum, si mores ejus ad unguem compositos leniter et tepide delibemus, sibi simulacrum detractionis inducet remissior in commendatione sedulitas; propriis non derogare est paucas ipsorum virtutes attingere, dum pars earum elegantior sepulta silentio praetermittitur, et ad lucem publicae cognitionis videtur erumpere. Sanioris enim censuimus esse consilii prosequi castigatius, et infra veritatem sui meriti restringere titulos, ut nos potius lector parcos veritatis et verae laudis avaros inveniat, quam prodigos falsitatis. Ille etenim fuit, qui sic praefuit, ut plus prodesse appetens quam praeesse, nunquam coesse dedisceret, nec singularitatem praelationis, sed conditionis qualitatem attendens omnibus se socium exhibuit vel ministrum. Legerat enim: Qui major est vestrum, fiat sicut junior, vel qui praecedit sicut qui ministrat. Magistrum itaque nullus hunc sensit, nisi cujus perversitas magistratus virga fuerat reprimenda. Quippe quamdam in eo suavem et delectabilem pietatis et justitiae misturam temperaverat mater virtutum discretio, ut nec magistrum diffiteretur in patre nec patrem in magistro desciret. Sic utrumque servavit in altero, ut in eo nec indignationem praelati paterna benignitas desereret, nec inter paternos affectus dormiret magistralis severitas disciplinae. Sic in arca discreti pectoris virgam et manna repositum servavit; sic oleum misericordiae vino districtionis commistum; ut in sanandis vitiorum vulneribus Samaritani nostri diligentiam reformaret et quod scriptum est et noverat: Os quod mentitur occidit animam, non minus mendacium quam homicidium abhorrebat. Sic misericordiae visceribus affluebat, ut quodam compassionis participio velut appropriatum suis adnumeraret incommodis quidquid proximum infestabat. Sentiebat enim cum Apostolo dicente: Quis infirmatur et ego non infirmor? quis scandalizatur et ego non uror? Caeterum tanta virtute largitatis enituit, ut probrose venditum reputaret obsequium, quod amicus precibus extorsisset. Manu enim munifica petitionem praeveniebat amici, tanquam necessitatem praesagiens rogati. Quam diffuse vero in eleemosynarum largitione affectus universos laxavit, continua pauperum lamenta testantur, qui sicut nos de pastore sublato inconsolabiliter conqueruntur. Quam sollicitus in susceptione hospitum exstiterit, quam liberalem, quam devotum erga susceptos se exhibuerit, ipsa melius attestatur experientia, quam sufficiat sermo noster exprimere, etiam si refloreat duplicata in nobis gratia Tulliani eloquii. Non enim querulus sed sedulus, non sospiciosus, sed officiosus oeconomus, omnia, quae impendebat humanitatis obsequia, quadam jucunda et solemni vultus hilaritate quae omni pretiosior est obsequio serenabat. Noverat enim in hospite Christum suscipi et in fine dicturum: Hospes eram et collegistis me. Quam solerti vigilantia rebus sibi commissis excubaverit, fide perhibet oculata domi exuberans victualium plenitudo. In exigendis quidem aedificiis perspicax redintegrationi dirutorum efficaciter insudabat, quod aptissime confitetur tam constructio novorum quam eorum reparatio quae consumpserat edax invidia vetustatis. Et quod familiarius ad cumulum emendationis accedit, libertatem remissius agendi quae caeteris abbatibus clementius indulgetur, ita suos monachos intra vitae arctioris terminos coarctavit, ut non haberet vita subjectorum districtior quid de abbatis laxiore licentia murmuraret. Ut autem sub expeditiore compendio diffusam suae laudis materiam concludamus, vita ejus nil aliud quam quidam honorum conventus et quaedam virtutum congeries, formam morum et exemplar vivendi praebuit universis. Licet autem tam multiplici virtutum eminentia scalam sibi erexerit ad aeterna, sciens se non habere hic manentem civitatem, sed futurum inquirens, tum quod praesentis vitae iter sine aliqua terrenae conversationis macula nequaquam exstiterit, vestrae gratiam fraternitatis exoramus in Christo, quatenus vestrarum orationum instantia praetaxati patris nostri suppleat imperfectum; vestrae etiam supplicamus charitati, ut ita praesentium latori munificentiae vestrae suffragentur beneficia, ne viatici officii carentia injunctum sibi retardetur officium.