363  EPISTOLA XLII  Ad cardinales, post mortem Gregorii X, ut bonum eligant pontificem.   (  An. Dom. 1276, cod. Rud.  XLII.)
ARGUMENTUM.--Rudolphus accepto infausto nuntio dum proficiscebatur ad imperiale diadema suscipiendum, substitit, scripsitque sacro cardinalium collegio, multa et vera laude mortuum pontificem efferens, cujus funus universi orbis ac suis praecipue lacrymis prosequendum ait, a quo super omnes reges exaltatus et paterno amore dilectus fuerat. Sperans successorem electum iri, qui coeptum opus perficiat, eos precatur ut optimum successorem ocissime eligant, qui statuta eorum consilio solemni die imperialia insignia sibi largiatur. Se iter non prosecuturum sine eorum aut futuri pontificis deliberatione.
Ex horto militantis Ecclesiae hortulano praesigni translato ad coelicas mansiones, felicis videlicet recordationis domino Gregorio summo pontifice, cujus praesentia mundus utique videbatur indignus, ad requiem evocato, licet in excelsis exsultet jam angelica turba coelorum, licet illa beata supernorum civium agmina pro tam gloriosi concivis accessu placidas Deo concinant conciones, plangit tamen in terris fidelium turba terrestrium pro decessu. Lugeat itaque Graecia suo conversore propitio desolata, nam drachma quae longo tempore fuerat perdita, suo est munere reinventa, et ovis quae diu per desertum indevotionis erraverat, gregi sociata Dominico, per eumdem nunc salutaribus pascuis satiatur. Educant Latini singultuosa suspiria de profundis, quorum 364 mores idem pater virtutis direxit in semitam et salutis. Plangant et ululent super se insuper omnes tribus terrae de patris subtractione fidelis, sed illi potissime qui assumpto vivificae crucis victorioso signaculo sub ejusdem patris securo ducatu contra blasphemos nominis Christiani hostes potenter insurgere gestiebant. Prodeat ergo iste planctus communis in omnem terram, et in fines orbis hujus dolor lamenti perveniat, quia tanti Patris occasus multorum deposcit lacrymas, qui nonnullos exemplo beatitudinis affluentius irrigabat. Verumtamen inter omnes alios reges et principes omnis terrae praecipue compassionis affectu oculi nostri prae inopia languerunt, lacrymarum jam copia desiccati, eo quod idem pater sanctissimus thronum nostrum super reges et regna constituens, nos dum viveret piis confovebat amplexibus, et paterno favore stipabat. Porro cum ad hujus reparanda dispendia opes et artes humanae deficiant, quae potius dispositionis supernae provisio nec non fati generalis aequalitas consolatur, doloris ejusdem remedium, cujus vix unquam de nostro pectore cicatricis occiduae signa transibunt, ex animi fortitudine in hoc propinavimus nobis ipsis indubitatae fiduciae spe concepta, quod qui electo famulo suo Moysi non concessit educere populum, alium loco sui meritorum claritate non disparem subrogabit, consummaturum cuncta feliciter, per 365 praedictum sanctum patrem in zelo Dei salubriter ordinata. Ad hoc igitur quaesumus, pii patres universalis Ecclesiae cardines et columnae ferventes, exercete vigilias, et officiosas curas et operas applicate, ut relegato cujusque contentionis obstaculo, ocius mundo acephalo praesul necessarius erigatur, ubi divinus instinctus vos incitet et pondera subeant aequitatis. Caeterum licet, ut legitur et infallibilibus est notorium argumentis, generatio pereat, generatione altera subsequente, quia tamen terra stat stabilis in aeternum, Ecclesia scilicet Dei vivi in suis agendis, et ordinationibus agendorum matura deliberatione decoctis immobilis perseverat, antequam de morte praefati patris sanctissimi ad nos rumor infestus et nubilus pervaserat, nos et nostros decenter accinxeramus ad iter, ut juxta quod vestro mediante consilio fuerat ordinatum, si fata favissent, suscepissemus de suis manibus sacrosanctis imperii diadema. Sed licet visum sit aliter in Excelsis apud omnium conditorem, qui disponet in apostolica sede virum secundum cor nostrum, ut credimus; adhuc tamen in ipso procedendi proposito parati pariter et accincti perseverantes immobiles, et de matris Ecclesiae invariabilitate 366 sperantes, ipsum iter duntaxat suspendimus, et relaxamus in tempus, donec per vos aut futurum summum pontificem, quorum beneplacitis semper in omnibus promptitudine spiritus obedire disponimus, nos perfectius informari contigerit, quid nunc ulterius devoto Ecclesiae filio sit agendum. Datae.
[numero] [de eo et is]