II.  Privilegium pro monasterio S. Modesti Beneventano.   (Romae, ap. S. Petrum, April. 3, anno 1195.) [UGHELLI,  Italia sacra,  VIII, 127.]
COELESTINUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio RICARDO abbati monasterii Sancti Modesti, quod constructum est in Beneventana civitate, ejusque successoribus canonice eligendis, in perpetuum.
In eminenti apostolicae sedis specula, disponente Domino, constituti, de universarum Ecclesiarum statu tenemur ex officio apostolatus nostri sollicite cogitare, plus tamen sollicitius volumus, et debemus intendere locis illis in quibus fervor religionis et ordinis observatur, et ad Romanam Ecclesiam, nullo mediante, subjecta. Eapropter, dilecte fili in Christo Richarde, vestris justis precibus clementer annuimus, et praefatum Sancti Modesti monasterium quod ad jus et proprietatem Romanae Ecclesiae pertinere dignoscitur, specialiter sub beati Petri et nostra protectione suscipimus, et praesentis privilegii scripto communimus; in primis siquidem statuentes, ut ordo monasticus, qui secundum Deum et B. Benedicti Regulam in eodem monasterio institutus esse dignoscitur, perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter observetur; statuentes, ut quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec duximus adnotanda; Locum in quo monasterium ipsum situm est cum universis ad eum tam in civitate Beneventana, quam extra spectantibus, videlicet ecclesiam S. Nazarii, juxta praescriptum monasterium sitam, ecclesiam Sancti Angeli a porta Rufina, et ecclesiam S. Nicolai positam in suburbio ejusdem portae, necnon et alias ecclesias quas extra civitatem possident nominatam, cum casis, apothecis, balneo, olivetis, vineis, molendinis, terris, hortis, pratis, silvis et ischis. Volumus quoque ut tam tu, fili charissime, quam etiam successores tui, quemcunque episcopum volueritis vocare ad consecrationem ecclesiarum vestrarum, aut ordinationem clericorum vestrorum, sine contradictione alicujus episcopi, id vestra auctoritate agere valeatis, nec quispiam missarum solemnitates celebrare praesumat, nisi ab abbate ipsius monasterii fuerit invitatus, apostolica censura omnimode statuentes, et prohibentes omnem ecclesiasticam saecularemque dignitatem in praefato venerabili monasterio conditionem quamlibet, aut novam consuetudinem inducere. Liceat quoque vobis clericos, vel laicos e saeculo fugientes, liberos et absolutos recipere, et eos sine contradictione aliqua retinere, et non liceat tam archiepiscopis quam episcopis ecclesias monasterio vestro subjectas, et sacerdotes vel clericos earum interdicere, aut parochianos excommunicare, et si quis hominum habens patrocinium alicujus ecclesiae illud voluerit dare vestro monasterio, liceat hoc ei facere de nostrae concessionis licentia. Antiquas quoque et rationabiles consuetudines, et immunitates, seu etiam libertates vobis et monasterio vestro concessas et hactenus observatas ratas habemus, et eas futuris temporibus integras et illibatas manere sancimus. Mitram quoque ac annulum, tam tibi, dilecte fili Richarde, quam successoribus tuis in eodem coenobio. Domino servituris perpetualiter habere concedimus. Obeunte te vero, nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres de communi consensu, vel major pars sanioris consilii secundum Dei timorem et B. Benedicti Regulam providerint eligendum. Electus autem ad Romanum pontificem benedicendus accedat. Sepulturam praeterea ipsius loci liberam esse decernimus, ut eorum devotioni extremae voluntatis qui se illic sepeliri deliberaverint, nisi excommunicati, vel interdicti fuerint, nullus obsistat, salva tamen justitia illarum ecclesiarum a quibus mortuorum corpora assumuntur. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, aut ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia integra et illibata permaneant eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostram constitutionem sciens, contra eam venire tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine divinae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini, quatenus ab eo fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen. Ego Coelestinus, cath. Eccl. episc. Ego Octavianus, Ostien. et Velletren. episcopus. Ego Albinus, Albanen. episc. Ego Joannes, episc. Praenest. Ego Petrus, Portuen. et S. Rufinae episc. Ego Pandulphus, presb. card. basilicae XII Apostolorum. Ego Petrus, presb. card. tit. S. Caeciliae. Ego Petrus, presb. cardin. S. Petri ad Vinc. tit. Eudoxiae. Ego Jordanus, presb. card. S. Pudentianae tit. Pastoris. Ego Gratianus, SS. Cosmae et Dam. diac. card. Ego Joffredus, Sanctae Mariae in Via Lata. diac. card. Ego Joannes, S. Theodori diac. card. Datum Romae, apud Sanctum Petrum, per manus Aegidii S. Nicolai in Carcere Tulliano diaconi cardinalis, tertio Nonas Aprilis, indictione XIII, Incarnationis Dom. anno 1195, pontif. vero D. Coelestini papae III anno V.