EPISTOLA CXVIII. AD G. ARCHIDIACONUM EBORACENSEM.
ARGUMENTUM.-- Reprehendit archidiaconum qui de sua innocentia gloriatur, cum tamen multa in eo essent reprehensione digna.
Charissimo socio et amico G. archid. Eborac., PETRUS Blesensis Bathon. archid., salutem, et temperantiam labiorum. Audivi te nuper inter abbates et archidiaconos, atque alios magnae honestatis viros de puritate tuae conscientiae gloriantem, coepique mirari unde tantae innocentiae securitas obvenisset. B. Job veretur omnia opera sua, et Isaias propheta omnes justitias suas panno comparat menstruatae. Si in tuis infirmitatibus gloriaris, non eris insipiens. Si te ipsum commendas, non est commendatio haec secura: non enim qui seipsum commendat ille probatus est, sed quem Deus commendat. Illa autem perfecta et consummata commendatio judicanda est, quando erit unicuique laus a Deo. Utinam de te sentires humilius, et, si quid boni habes, illud non habere te crederes! Nemo hominum novit quae sunt in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est, sed nec ipse ad plenum sua interiora cognovit. Cor enim hominis pravum est et inscrutabile. Job quem Dominus prae caeteris commendabat, quod non esset ei similis in terra, vir simplex, et rectus, ac timens Deum, ipse poterat dicere: Non reprehendit me cor meum in vita mea. Et Paulus, quem Christus sibi vas electionis effecerat, licet diceret: Nihil mihi conscius sum, non tamen arbitrabatur se justificatum. Et quis confidat se habere cor mundum, qui de immundo conceptus est semine, et qui conversatur in mundo pleno spurcitiis peccatorum? Qui stat, videat ne cadat, aut potius, ne jam ceciderit. Petrus de sua stabilitate praesumens, ubi stare fortius confidebat, infirmius cecidit. Si dixerimus quia peccatum in nobis non est, dicit Joannes, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Hoc ipsum grave peccatum est, et obstinatae mentis signum, quod nullo peccato intelligis te gravatum. Membrum enim, quod ita stupuit, ut sentire non possit longe est a salute. Totus insensibilis factus es, si non cogitas timorem Dei, si te eruditis cogitationibus non exercet exspectatio futuri judicii. Sane vix unum transigimus diem, in quo non offendamus Deum aut proximum, irascendo, detrahendo, murmurando, invidendo, scandalizando, cupiendo, garriendo, sequendo gulam, obsequendo carni, contradicendo spiritui, appetendo quae sunt saeculi, contemnendo quae sunt Dei, obliviscendo quam enormia fecimus, quam dura meruimus, quam misericorditer Deus nos ad poenitentiam dissimulando exspectat, quam terribilia comminetur, quam incerta mors, quam intolerabilis et interminabilis poena nobis immineat. Novit autem Dominus qui sunt ejus; et eos Apostolus certa definitione declarat, dicens: Qui Christi sunt, crucifixerunt carnem suam cum vitiis et concupiscentiis. Tu videris, cujusmodi crucem feras, propter verba labiorum ejus custodiens vias duras. Neminem judico, sed, sicut asserunt plurimi, suavius est tibi jugum mammonae jugo Christi. Sunt, qui se justissimos arbitrantur, eo quod crimina damnabiliora non committunt, sed cor eorum vanum est: Non enim justificabitur in conspectu ejus omnis vivens. Vide ne solvas Jesum. Jesum solvit, qui verbis eum confitetur, operibus autem negat. Verbum autem Joannis est: Omnis spiritus, qui solvit Jesum, ex Deo non est. Video te ad negotia mundana circumspectum et anxium, circa salutem vero animae desidem et remissum. Tua opinione es sanctus, innocens, impollutus; sed suppellex varia, delicatior cibus, vestitus cultior, uberes reditus, ambitio ad majora, aedificia ampla, multiplices clientelae, circa desideria carnis cura impensior, tuae opinioni multipliciter obloquuntur. Porro ignis opus uniuscujusque probabit, cum sederit Dominus quasi ignis conflans et emundans argentum, cum Dominus laverit sordes filiarum Sion, et sanguinem Hierusalem de medio ejus in spiritu judicii, et spiritu ardoris. Si iniquitates observaveris, Domine, Domine, quis sustinebit? O quam periculosum est incidere in manus Dei viventis! Cum exarserit in brevi ira ejus, beatus cujus opus non ardebit. Felix, qui aedificaverit aurum et argentum, et lapides pretiosos. Sufficit mihi servo inutili, si, crematis lignis, feno, stipula, quae mihi coacervavi ad gehennam, de illo igne semiustus evadam. Jam undecima mihi hora est, et inclinata est dies, et adhuc tamen ad operandum Dominus me invitat. Delicatus, infirmus, impatiens, perfectam hactenus poenitentiam distuli. Consiliosum mihi est, ut fructus poenitentiae, qui exigitur a me, perditi jacturam temporis recompenset. Humiliabor ergo sub potenti manu Dei, observabo me ab iniquitate mea, ponam in pulvere os meum, si forte sit spes. Cur timebo in die mala? nonne melius est timere in die bona? Ecce nunc tempus acceptabile, in quo possum operari et fugere de medio Babylonis, ne fiat in horrendo discrimine, in hieme, vel in Sabbato, fuga mea. Tu, qui ambulas in magnis et mirabilibus super te, securus es de divinae praedestinationis arcano, certus quod neque mors, neque gladius, neque aliud te poterit separare a Christo. Bonum certamen certasti, cursum consummasti, qui per delicias adeptus es regnum Dei. Sed vide quid ei respondeas, qui de omni verbo otioso exacturus est rationem, qui non solum peccata, sed justitias judicabit. Video quod caecus es, et te ipsum non vides; claudus es, nec ambulas in via recta. Time, quaeso, vetus illud proverbium, quia caecus et claudus non intrabunt in templum.