EPISTOLA VIII. AD EUMDEM.
Amantissimo domino, et Patri sanctissimo ALEXANDRO, Dei gratia summo pontifici, THOMAS miserae Cantuariensis Ecclesiae humilis, ac miser, et miserabilis exsul, debitae subjectionis famulatum, et per omnia de praecipuis Ecclesiae inimicis triumphare.
Celebre proverbium est: Quod redimi potest, sive temporis productione, sive alias, non timetur. Est et aliud quippe celebrius: Facilius est vitare discordem, quam declinare fallacem. Inde est quod celsitudini vestrae notificamus, qualiter dominus noster rex Angliae, fallaciis et falsis promissionibus suis, cum videremur esse in januis pacis, sicut etiam ab omnibus suis sperebatur et credebatur, noviter nos decepit occasione quorumdam nuntiorum suorum a majestate vestra redeuntium, qui jactabant et simulabant se obtinuisse a vobis, ad regis petitionem et instantiam, mandatum et auctoritatem in depressionem Cantuariensis Ecclesiae irreparabilem, et nostram, quod Deus avertat, et coexsulum nostrorum ruinam. Decepit utique nos hac vice, sicut et saepius, nec solum nos, sed et viros religiosos portantes nobis ex parte sua verba pacis, quae sanctitati vestrae per latorem praesentium intimanda commisimus, nec non archiepiscopum Rothomagensem, et Sagiensem episcopum, mittentes nobis de conscientia et voluntate ac mandato suo litteras, quarum transcriptum vobis transmittimus. Verumtamen quidquid de nobis fecerit, utinam serenitatem vestram blandis et inanibus promissis vel hac vice non deluserit, sicut gloriatur pluries se fecisse, ut protractione temporis contingat inopinate, quod nunquam videant ejus oculi aut audiant aures. Et quoniam multoties opportune, importune prudentiam vestram sollicitavimus, multoties pulsavimus ad aures serenitatis vestrae, ut auctoritate beati Petri huic tanto malo, tantae persecutioni severitatis censura finem debitum imponeretis; nec adhuc, peccatis nostris exigentibus, exauditi sumus, ad salutem Anglicanae Ecclesiae, ad revelationem depressionis nostrae et nostrorum, quae in dies adversum nos ex patientia et exspectatione vestra, quae utinam delusoriis promissionibus ulterius non fallatur, exercetur durior et acerbior, in tantum ut vix amodo spirare valeamus. Nec est nobis inter nostros quisquam, qui de caetero velit se huic periculo supponere, subjicere tanto discrimini, praesertim cum multos de illis in hujus negotii prosecutione mors amara comprehenderit. Mittimus sanctitati vestrae latorem praesentium, qui intuitu pietatis et sola liberalitate sua suscepit negotium nostrum ad vos perferendum benigne, utinam efficaciter. Hunc petimus, si placet, sicut desideratis ab eo exaudiri in ultima necessitate vestra, qui dat salutem regibus, qui aufert spiritum principum, si cura est vobis de vita nostra et salute, a benignitate vestra benigne recipi, et benignius exaudiri super his, quae postulamus a serenitate vestra per ipsum, qui effecti sumus proscripti et miseri, non ut securius vivamus et quietius, declinando tanti persecutoris importunitatem, sed ut vigeat Ecclesia Dei, et valeat temporibus posteris efficacius respirare in libertatem. Feliciter namque dura et gravia sustinentur ad tempus, ut feliciora succedant. Et quidem si de rege nostro jam diu nobis fuisset creditum, jam pridem, sicut pro certo credimus, per Dei misericordiam obtinuisset Ecclesia, et vos de ipso victoriam, atque exemplo illius in caeteris principibus gloriam et honorem. Sors namque tyrannorum haec est, ut qui terret, plus ipse timeat.