LIBER PRIMUS. AD SUMMOS CHRISTIANAE REIPUBLICAE PASTORES, ET CADALOUM ANTIPAPAM.   1-2  EPISTOLA PRIMA. AD GREGORIUM VI ROMANUM PONTIFICEM.
ARGUMENTUM.--Gregorio VI sacrorum et reipublicae Christianae cura commissa, magnopere se exhilaratum ostendit, et sperare in posterum omnia melius administratum iri, et scelestis negotiationibus, et largitionibus submotis, virtuti tantummodo locum fore. Hortatur praecipue, ut Castellanae, Fanensis, et Pisaurensis Ecclesiae statum componat: ab his initio facto, facili negotio caeteras corrigi posse.
Domno GREGORIO sanctissimo papae, PETRUS peccator monachus debitae servitutis obsequium. Reverendissime domine, regi regum Christo gratias refero, quia de apostolica sede bona semper audire aridis desiderii mei faucibus sitio; largum praeconii vestri poculum, multis jam propinantibus, bibo. Qui videlicet haustus tanta suavitatis dulcedine mentis meae stomachum recreat, ut dum mens interius jubilat, lingua protinus in hanc vocem laudis erumpat: « Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . » Vere enim ipse, sicut scriptum est, mutat tempora, et transfert regna. Vere, quod per prophetam suum multo ante praedixit, nunc teste mundo mirabiliter adimplevit: « Quia dominatur Excelsus in regno hominum, et cui voluerit ipse dat illud . » Laetentur ergo coeli, et exsultet terra, et antiquum sui juris privilegium se recepisse sancta gratuletur Ecclesia. Conteratur jam milleforme caput venenati serpentis; cesset commercium perversae negotiationis; nullam jam monetam falsarius Simon in Ecclesia fabricet ; 3 nulla Giezi , praesente providi doctoris absentia, furtiva dona reportet. Jam columba revertatur ad arcam, et virentibus olivae foliis, pacem nuntiet redditam terris . Reparetur nunc aureum apostolorum saeculum, et praesidente vestra prudentia, ecclesiastica refloreat disciplina. Reprimatur avaritia ad episcopales infulas anhelantium; evertantur cathedrae columbas vendentium nummulariorum . Verumtamen utrum ista, quae scribimus, mundo sperare sit licitum, primo Pisaurensis Ecclesia bonae spei clarum dabit indicium. Nisi enim praedicta Ecclesia de manu illius adulteri, incestuosi, perjuri, atque raptoris auferatur, omnis populorum spes, quae de reparatione mundi erecta fuerat, funditus enervatur. Omnes siquidem ad hunc finem oculos tendunt, omnes ad hanc unam vocem aures erigunt. Et si ille tot criminibus obvolutus ad episcopatus arcem restituitur, ab apostolica sede boni aliquid ulterius posse fieri, penitus denegatur. Tres equidem sunt, quae testimonium dabunt, Castellana sedes, Fanensis, et Pisaurensis; ut in ore duorum, vel trium testium stet omne verbum . In his tribus patenter ostenditur quid spei de caetero relinquatur. Omnipotens Deus te, summe Pater, ad conservanda Ecclesiae suae jura custodiat, et populum suum ne immerito sub tanto pontifice gaudere permittat.
(Luc. II) (Deut. IV, Dan. II) (Act. VIII) (IV Reg. V) (Gen. VIII) (Matth. XXI, Marc. XI, Joan. II) (Deut. XIX, Matth. XVIII)