I.  Nicolaus II papa confirmat bona et possessiones monasterii Sancti Petri Perusini.   (Anno 1059.) [MARGARINI,  Bullar. Casin.  II, 92, ex archivio monasterii S. Petri de Perusio in capsula privilegiorum, n. 10.]
NICOLAUS episcopus servus servorum Dei, venerabili monasterio Beati Petri apostoli, sito extra, imo et juxta civitatem Perusinam, in loco qui dicitur Caprarius, et per illud BONIZONI abbati, ejusque successoribus ibidem juste et regulariter promovendis in perpetuum.
Cum universalis sancta mater Ecclesia per gloriosos apostolorum principes, Petrum scilicet piscatorem hominum, et Paulum doctorem gentium, prae caeteris cooperatoribus maxime sit coadunata, instituta et dilatata, convenit eis confirmari et detineri omnia quae suae ditionis ac potestatis reperiuntur specialia. Quapropter ad hujus supradicti monasterii honorem semper augendum, et nunquam minuendum, concedimus per hoc apostolicae defensionis privilegium, ut teneat et habeat pacifice et quiete quod hactenus tenuit et habuit, et nunc tenet et habet, scilicet cellas suas et ecclesias, cortes suas ac plebes, fundos etiam, et casales, plebem scilicet Sancti Constantii, et Sancti Rufini, et Sancti Martini, ecclesiam Sanctae Mariae in Agellione, cum suis pertinentiis; curtem de Casale, et curtem Sancti Justini; curtem de Petroniano; ecclesiam Sancti Andreae de Aliano, cum sua pertinentia; ecclesiamque Sanctae Mariae in Petithiano, et ecclesiam Sancti Clementis, atque medietatem ecclesiae Sancti Donati in civitella; nec non et terram Hugonis nepotis Bernonis de Montenigro. Insuperque confirmamus eidem monasterio in perpetuum massas tres in comitatu Perusino positas: unam quae vocatur Pusulo, alteram Filomio, et aliam quae nuncupatur Casalini, cum ecclesiis, casis, vineis, campis, hortis, montibus, cultis et incultis, omnibusque suis pertinentiis; monasterium quoque Sancti Angeli in comitatu Arisati, in loco qui dicitur Tolliano et Lunisano, cum cellis et capellis suis, et cum omnibus suis pertinentibus. Nec non quidquid deinceps praefatum Sancti Petri monasterium, quovismodo, divinis vel humanis legibus cognito, acquirere potuerit, hujus nostri apostolici privilegii tenore confirmamus. Licentiam quoque damus tibi de omnibus clericis, tam in monasterio degentibus quamque etiam foris in possessionibus ejus manentibus, a quocunque volueris idoneo et canonice locato episcopo eo ordinandi, et chrisma in tuis plebibus accipere. Si autem ab episcopo in cujus dioecesi praefatum monasterium situm est, nec ordinationes, nec chrisma potueris canonice et gratis obtinere aut impetrare, et de ecclesiis consecrandis eodem modo; et nullus episcopus ad idem monasterium pertinentem excommunicare, aut damnare audeat, si in causa sua nostrum, ac sanctae apostolicae sedis patrocinium et examen flagitat. Romani autem pontificis donum abbatiae et abbas ipse, et consecratio abbatis sit in perpetuum. Et omni remota excusatione, nisi canonica, ad synodum, quandocunque a summo pontifice vocatus fuerit, veniat. Porro oblationes, eidem monasterio collatae tam pro vivis quam pro defunctis, a nullo episcoporum pervadantur, sed ex integro proficiant monasterii utilitatibus ac fratrum necessitatibus. Decimae autem ejusdem monasterii in susceptione hospitum et peregrinorum ad portam ipsius monasterii conferantur. Servitium quoque, et quod vulgariter dicunt foderum, nec imperatori, nec regi, nec marchioni, nec alicui hominum liceat ex eodem monasterio, aut ex pertinentia ejus requirere, nisi soli nostrae apostolicae sedi. Insuper, et ibi sepeliri nequaquam prohibeat mortuum. Episcopus vero publicas missas, et stationem ibidem farere non audeat, nisi ab abbate ipsius monasterii fuerit invitatus, ne, sicut beatus Gregorius ait, in servorum Dei secessibus ulla occasio praebeatur popularibus conventibus; et simpliciores ex hoc animas plerumque in scandalum trahat frequentior quoque mulierum introitus. Quod si invitante, vel annuente abbate, episcopus ibidem missas publicas facere voluerit, his tantum diebus id agat, scilicet secunda feria Paschae, et beatorum Petri et Pauli Natalitiis; sed nullas inde oblationes tollat ipse, aut aliquis clericorum ejus, invito abbate, ac fratribus. Statuimus quoque ut, obeunte abbate monasterii ipsius, nec episcopus, nec aliquis clericorum ejus in describendis, praevidendisque acquisitis, acquirendisque ejusdem monasterii rebus, nulla se occasione permisceat. Abbatem vero eidem monasterio, non alium, sed quem dignum moribus, atque aptum disciplinae monasticae, communi consensu, congregatio tota poposcerit, si ex se habuerit, vel si ab alia congregatione sibi elegerit, absque aliqua venalitate, a Romano pontifice consecrandum. Decernimus etiam ut omnes eidem monasterii carthae contrariae et nocivae omnino vacuae et inanes existant. Praeterea apostolica nostra auctoritate constituimus et confirmamus ut nullus imperator, rex, episcopus, dux, marchio, comes, vicecomes, guastaldio, aut alia quaelibet magna parvaque persona, te praedictum abbatem, tuosque successores canonice intrantes, de jam dicto monasterio, vel de omnibus suis rebus, et proprietatibus mobilibus et immobilibus, ac sese moventibus molestare ac divertere, aut inquietare audeat. Si quis ergo contra hujus nostri apostolici privilegii decretalem temere agere tentaverit, vel praesumpserit, auctoritate sanctae et individuae Trinitatis, et beatorum apostolorum Petri et Pauli et nostra, perpetuae maledictionis anathemati se subjacere noverit, donec resipiscens satisfecerit. Insuper compositurus existat duodecim libras auri, medietatem nostro sacro palatio, medietatem ipsi monasterio. Qui vero pio studio hanc observare voluerit, et praefatum monasterium in nulla sua justitia vel rebus suis fraudaverit, sive qui, ei reverentiam habens, pro Deo de suis aliquid contulerit, benedictionis gratiam a Domino Deo consequatur, et per clavigerum principem coeli januas regni coelestis introduci mereatur. Scriptum per manum Octaviani scriniarii, notariique sanctae Romanae Ecclesiae, in mense Februario, et indictione XII. Bene valete. Datum Romae octavo Kalen. Martii, anno Domini Christi 1059, per manus Humberti dicti episcopi sanctae Ecclesiae Silvae Candidae, et bibliothecarii sanctae Romanae et apostolicae sedis, anno primo pontificatus domni papae Nicolai II, indictione XII.
( quod absit! )