DLVIII.  Privilegium pro Ecclesia Atrebatensi.   (Anno 1153, Febr. 5.) [BALUZ.,  Miscell.  ed. Luc., II, 170.]
EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri GODESCALCO Atrebatensi episcopo ejusque successoribus canonice subtituendis, in perpetuum.
Officii nostri nos hortatur auctoritas pro Ecclesiarum statu satagere et earum quieti et utilitati salubriter auxiliante Domino providere. Dignum namque et honestati conveniens esse dignoscitur ut qui ad Ecclesiarum regimen assumpti sumus, eas et a pravorum hominum nequitia tueamur et beati Petri atque apostolicae sedis patrocinio muniamus. Proinde, venerabilis frater in Christo Godescalce episcope, tuis justis postulationibus clementer annuimus, et praefatam Atrebatensem Ecclesiam, cui Deo auctore, praeesse dignosceris, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus et apostolicae sedis privilegio communimus. Ad exemplar igitur praedecessorum nostrorum felicis memoriae Urbani, Paschalis, Gelasii, Calixti, et Innocentii Romanorum pontificum ejusdem Ecclesiae episcopalem dignitatem sicut hodie est praesentis scripti pagina roborantes, statuimus ut quidquid praedictae Ecclesiae beatus Remigius contulit, videlicet Orcos et Sambucetum, quaecunque etiam eadem Ecclesia juste et legitime possidet aut in futurum poterit adipisci, tibi tuisque successoribus confirmamus. In quibus haec propriis nominibus adnotanda subjunximus: Archidiaconias duas, Atrebatensem scilicet et aliam quae Obstrevandensis dicitur. Illos etiam limites inter Atrebatensem et Cameracensem Ecclesias esse sancimus quos antiquitus fuisse vel scriptorum monumentis vel territoriorum divisione vel certis aliquibus indiciis constat, ut annuente Deo Ecclesiarum pax nulla occasione turbetur, et quae pro fidelium salute statuta sunt perenni tempore inconvulsa stabilitate persistant. Abbatias quoque infra Atrebatensis episcopatus limites sitas, videlicet S. Petri Hasnoniensis, Sancti Salvatoris Aquicinensis, Sancti Vindiciani de Monte Sancti Eligii, Sanctae Ragenfredis de Domniaco, Sanctae Rictrudis Marcianensis, Sanctae Mariae de Strumo cum caeteris infra praefatos limites sitis, et monasterium Sancti Praejecti de Bethunia tibi tuisque successoribus subjectas esse et earum abbates vel abbatissas canonice obedire praecipimus. Abbas vero Sancti Vedasti de Nobiliaco et successores tibi tuisque successoribus obedientiam manu promittant, et de his quae ab Atrebatensi Ecclesia possidere noscuntur debitam reverentiam et subjectionem exhibeant. Partem decaniae de Vals, quae infra limites Atrebatensis territorii sita est, ecclesias scilicet de Bajoncourt, de Vallibus, de Migerol, de Chaom, de Brodovilla, de Caxenignicuth, de Sarving, de Halcurth, de Schulsa, de Hailcourt cum appendiciis earum. Porro ad victam et ad mensam episcopi Atrebatensis altaria de Avions, de Culcis, de Menricourt, et altare Sancti Martini de Hennino Rainardi, necnon et Mareolum cum silva, terra, aqua, molendinis, furno, hospitibus, et cum omni districto totius villae et molendinis de Schenfolt, et molendinum aliud cum duobus furnis et cambo et hospitibus infra Atrebatum, et terras, vivarium de Bronnis. Quae omnia, quia praedecessor tuus recolendae memoriae Alvisus episcopus in vita sua noscitur tenuisse tibi nihilominus confirmamus. Altare insuper de Monci, Gamapis, altare Sancti Martini, altare de Atluth cum appendiciis suis, Vulpi, Wlgeval, altare de Raincourth cum appendiciis suis, altare de Miralmont et Sanctae Mariae de Postumviller, de Bagunils, de Bulgy, Hangra, Ruyth, Berry, Cornay, Bruay, Hesdinvil, Camblin, Maresch, Hanubiis, Tungry, Herlu, Obertio, Harmenteriis, Salty, Belona, Carency, Novavilla; altare de Athis in Ostrevando Syrici, et ecclesiam de Berberiis cum appendiciis suis. Praeterea custodiam Atrebatensis ecclesiae et reditus ad ipsam et ad luminaria ejusdem ecclesiae pertinentes, scilicet altare de Curcelles, Gummicurt, Hervilert, et altare de Vimi tuis usibus et domesticae necessitati confirmamus. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatam Ecclesiam temere perturbare aut ejus possessiones auferre, aut ablatas retinere, minuere, seu aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum pro quorum gubernatione atque sustentatione concessa sunt usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita si non satisfactione congrua emendare curaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.Ego Aribertus presbyter cardinalis tituli Sanctae Ego Eugenius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi. Ego Conradus Sabinensis episcopus subscripsi. Ego Ymarus Tusculanus episcopus subscripsi. Ego Hugo Ostiensis episcopus subscripsi. Ego Gregorius presbyter cardinalis tituli Calixti subscripsi. Ego Hubaldus presbyter cardinalis tituli Sanctae Praxedis subscripsi. Anastasiae subscripsi. Ego Bernardus presbyter cardinalis tituli Sancti Clementis subscripsi. Ego Octavianus presbyter cardinalis tituli Sanctae Caeciliae subscripsi. Ego Rolandus presbyter cardinalis tituli Sancti Marci subscripsi. Ego Gerardus presbyter cardinalis tituli Sancti Stephani in Coelio monte subscripsi. Ego Joannes Paparo presbyter cardinalis tituli Sancti Laurentii in Lucina subscripsi. Ego Joannes presbyter cardinalis tituli Sanctorum Petri et Pauli subscripsi. Ego . . . . . . Ego Oddo diaconus cardinalis tituli Sancti Georgii subscripsi. Ego Gregorius diaconus cardinalis tituli Sancti Angeli subscripsi. Ego Guido diaconus cardinalis tituli Sanctae Mariae in Porticu subscripsi. Ego Joannes diaconus cardinalis tituli Sanctorum Sergii et Bacchi subscripsi. Ego Gerardus diaconus cardinalis tituli Sanctae Mariae in Via Lata subscripsi. Ego Odo diaconus cardinalis tituli Sancti Nicolai in Carcere Tulliano subscripsi. Ego Bernardus diaconus cardinalis tituli Sanctorum Cosmae et Damiani subscripsi. Datum Romae apud Sanctum Petrum, per manum Bosonis, S. R. E. scriptoris, Nonis Februarii, indictione XV, anno Incarnationis Dominicae 1152, pontificatus vero domni Eugenii papae III anno octavo.