CCCLXVIII.  Bulla ad Obertum Mediolanensem archiepiscopum.   (Anno 1149, Dec. 19.) [GIULINI,  Mem. di Milano,  V, 594, ex archivio della Metropolitana.]
EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri OBERTO archiepiscopo, et dilectis filiis ordinariis Mediolanensis Ecclesiae, eorumque successoribus canonice substituendis, in perpetuum.
Ad hoc universalis Ecclesiae cura nobis a provisore omnium bonorum Deo commissa est, ut pro omnium ecclesiarum statu satagere et . . . . . . . . . . placentem Domino . . . . . . . religionem et honestatem studeamus modis omnibus . . . . Nec enim Deo gratus aliquando famulatus impenditur, nisi ex veritatis radice procedente a puritate religionis et honestatis fuerit confirmatus. Inde est quod vitium satis reprehensibile . . . . . . . . quod in vestra ecclesia, peccatis exigentibus, inoleverat, exstirpari praecipimus, videlicet, quod cum illis, qui . . . . . . ibi ordinarii nominantur, deberet esse cor unum et anima una ut etiam sicut in coetibus apostolorum legitur, communitas, per contrarium erat, juxta illud etiam dictum apostoli Pauli . . . . . . Alius quidem esurit, alius ebrius est. Postmodum vero tuo, frater archiepiscope, accedente studio, factum est ut omnis redditus, omnesque obventus illius ecclesiae, ad honorem Dei, et ad ejusdem communem vitam canonicorum qui in loco ipso pro tempore morabuntur, in unum de caetero redigantur. Quod et . . . . . etiam proprio scripto est aperte firmatum. Nos itaque, quorum interest male acta corrigere, et quae bene gesta sunt, et venerandis canonibus concordant apostolicae sedis auctoritate firmare, quod de communi vita servanda, et ut redditus ecclesiae provenientes inter canonicos aequis portionibus per capitulum pro victualibus dividantur, et id quod inde superest aequa pariter in vestimentis distributione procedat; a vobis rationabiliter statutum est, praesentis scripti privilegio confirmamus; et sicut in scripto vestro continetur, ratum et inconvulsum futuris temporibus irrefragabiliter manere decernimus. Praecipientes ut ea, quae ad servandam communem vitam adhuc deesse noscuntur adimplere quanto citius debeatis; scilicet ut in uno refectorio comedatis, et in uno dormitorio dormiatis. Praeterea praedictam Dei genitricis semperque virginis Mariae ecclesiam, in qua omnipotenti Domino deservitis, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus; statuentes, ut quascunque possessiones, quaecunque bona eadem ecclesia inpraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant; in quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Cavacurtem, Gramorellam, Martaniam, Setezanum, Trecha, Arnugum, Novezatem, Habiascam, Valles Bellegnium et Leventinam, plebem de Artizate, Sevisum, Curtadiam de Leoco, Brivium, Gradi, Pulcoctum, Bulzanum, Salvanum; mansum unum apud Caol, quem tenet Ardicius de Carimate; centum soldos novae monetae, quos ecclesia vestra a monasterio Sancti Simpliciani annis singulis accipere consuevit. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatam ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate. Si qua igitur in futurum, etc. Ego Eugenius Catholicae Ecclesiae episcopus ss. Ego Conradus Sabinensis episcopus ss. Ego Guido Ostiensis episcopus ss. Ego Octavianus S. Nicolai in Carcere Tulliano ss. Ego Guido cardinalis Sanctae Mariae in Porticu ss. Ego Aribertus tituli Sanctae Anastasiae ss. Ego . . . . . . . . . . . . . . . . . . Datum Laterani per manum . . . . . . . . XIV Kal. Januarii, indictione duodecima, Incarnationis Dominicae anno 1148, pontificatus vero domni Eugenii III anno quinto.