EPISTOLA CXXXIV. AD WILLELMUM ELECTUM S. MARIAE.  (A. D. 1196.)
ARGUMENTUM.-- V. Abbatem recenter electum egregie instruit in omnibus ad officium ejus pertinentibus.
Reverendo Patri et domino WILLELMO Dei gratia electo S. Mariae Blesensis, suus PETRUS Bles. Bath. archid., salutem in eo qui in electis suis mittit radices. Electus estis a vestris fratribus in abbatem: propterea in vobis magnifico misericordiam Salvatoris, si tamen misericordia est, et non potius quaedam probatio, ut quaestus honoris quandoque transeat in querelam. Erat longe securius subesse quam praeesse: meritorium tamen valde est, si sic praesis, ut prosis. Charissime mi Pater, dum in minore officio ministrabas, saepe fuisti tibi ipsi scandalo, frequenter taedio, semperque periculo: nunc autem super candelabrum constitutus intrasti arenam eventus ancipitis. Nam si possessionum sollicitudines, si animarum discrimina penses, foris sunt pugnae, intus timores. Juxta verbum Salomonis, immisisti te in turbam, et alligasti tibi peccata duplicia. Ideo plerique volunt latere sub modio, et intra conscientiae fines claudunt interioris gloriae bonum foventes in sinu memoriae verbum illud propheticum: Secretum meum mihi, secretum meum mihi. Et nunc, Pater amantissime, in varia distrahi te oportet, pro aliis molere, sollicitari cum Martha, postponere unum illud necessarium, et transire de Mariae otio ad quemdam animae labyrinthum. Porro non sic exterior te sollicitudo rapiat, ut animam tuam, pro qua Christus mortuus est, curarum saecularium abyssus absorbeat. Quamdam itaque interiorem solitudinem semper tibi circumferas, ut in se collectus animus ad exteriora non defluat, nec attendat, quod appareat foris, aut quod exterius sonat. Inter multos eris tecum, factus de illorum numero, quos beatus Job insinuat dicens: Hi sunt, qui aedificant sibi solitudines, ut vocem exactoris non audiant. Sic ergo ministres, ut non vituperetur ministerium tuum; ut servum singulorum te reputes, cum sis dominus omnium. Sic in te contemplativa et activa vices suas alternent, ut nullum tempus habeas feriatum. Melior est spiritus, quam corpus, et corporis exercitatio ad modicum prodest. Pietas autem valet ad omnia, habens promissionem vitae, quae nunc est, pariter et futurae. Aemulare igitur charismata meliora. Caro enim et sanguis regnum Dei non possidebunt. Caro non prodest quidquam. Fructus autem spiritus sunt: charitas, gaudium, pax, patientia, longanimitas, fides, modestia, mansuetudo, continentia, castitas. Bonum est sollicitari cum Martha, sed quietius est sedere ad pedes Jesu cum Maria: providere Dominum in conspectu suo semper, vacare et videre quam suavis est Dominus. Postquam ergo disposueris ea, quae necessitas fraterna deposcit, descende in hortos aromatum, ut pascaris deliciis spiritualibus, et gratissima colligas lilia gaudiorum. Cum vero animam tuam resolveris ad quietem, nullus, quaeso, dilectam excitet, donec ipsa velit. Nec sustineas, ut quis te praepropere ab amplexibus Rachelis, et ab uberibus sanctae voluptatis avellat. Scis, quia sanctae Regulae professores, si se saecularibus negotiis curiose involvunt, magna spiritualis exercitii dispendia patiuntur. Navis enim, licet inter procellosos turbines statim non pereat, rerum tamen suarum jacturam sustinet, ut in portum vacua inanisque perveniat. Elegerunt te fratres tui, esto in illis quasi unus ex illis. Aedifica eos verbo, actu, vultu, habitu et incessu. Sic te amabilem exhibeas et imitabilem, ut tota conversatio tua aedificet alios ad salutem. Age. quod non solum tibi expedit, sed quod multis. Nunquam singulariter vivas. Non habeas, ut vulpes, foveam, non ut volucres nidum, non loculos sicut Judas. A primitivis motibus adolescentiae meae novi, Pater venerabilis, mores tuos redolentes mansuetudinem, sociales ad convictum, humilitate conditos et ad omnem compositos honestatem. Vulgare est, quod honores mutant, aut potius monstrant mores. Administratio, quaeso, praesens nunquam ab illa morum nobilitate degeneret, nulla elationis, nulla gloriae titillatio de tua promotione obrepat. Si gloriari oportet, de tuis infirmitatibus glorieris, ut inhabitet in te virtus Christi. Si enim ad onus infirmum, si minus idoneum, minusque dignum te reputes, ipsa tui abjectio convalescet ad gratiam, exuberabit ad fructum, accumulabitur ad coronam. Ipse Dominus gloriae dicit: Si ego quaero gloriam meam, gloria mea nihil est. Gloriam, inquit, ab invicem quaeritis, et gloriam, quae a solo Deo est, non vultis. Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam. Tu vero, Pater, si in Deo gloriaris, non eris insipiens, ut qui gloriatur, in Domino glorietur. Illam vero gloriam, quae est testimonium conscientiae tuae, Deo et non tibi ascribe. Nam, ut verbo Apostoli utar: Quid habes, quod non accepist? Si ergo te ad vocem demulcentium tuas aures aura favorabilis afflaverit; sit in ore et corde tuo verbum illud Apostoli: Gratia Dei sum id quod sum. Nihil est, quod divinae majestati familiarius atque confidentius assistat, et gratius quam vera humilitas. Ipse auctor universitatis se corde humilem confitetur et mitem. Igitur non veniat tibi pes superbiae; sed quanto major es, humilia te in omnibus. et administrationem hanc onus reputa, non honorem; omnemque motum superbiae prurientis, verbo illo Salomonis exstirpa: Potentes potenter tormenta tolerabunt, atque cito et horrende judicium fiet his qui praesunt. Cogita semper quia requiret te Dominus de ovibus suis exactissimam rationem. Propter hoc irritavit impius Deum: dixit enim in corde suo: Non requiret. Deus autem per Ezechielem dicit: Ecce requiram oves meas de manu pastoris. Dominus dicit: Requiram. Impius dicit: Non requiret. Cujus putas assertio praevalebit? Verbum prophetae Isaiae est: Juravit Dominus exercituum dicens: Si non, ut putavi, ita erit; et quomodo mente tractavi, sic eveniet. Nolite, quaeso, aemulari in malignantibus. Sunt enim abbates quaerentes potius, quae sua sunt, quam quae Jesu Christi. A fructibus eorum cognoscetis eos. Hi animarum cura omnino posthabita summam sui officii reputant, si in suam et suorum perniciem possessiones ecclesiae suae per fas nefasque culturis et aedificiis magnificent et dilatent. Animarum vero curam, quae a spiritu timoris conceperant fructum salutis, quasi aborsum perniciose procurant; ut eis merito aptetur verbum prophetae dicentis: Secuerunt praegnantes Galaad ad dilatandum terminos suos. Hi sunt, quos agitat spiritus hujus mundi, spiritus vertiginis et erroris. Melius est tibi domum tuam augere moribus quam possessionibus. Melius est coelum implere quam horreum: et haec facere potes, et illa non omittere. Veternosas autem vitiorum propagines, quae ex quorumdam decessorum tuorum negligentia pullularunt, succide maturius, ne vitulamina, quae nunquam fructificant, surculis incisionis sua praepediant incrementa. Fac omnia praeeunte consilio, non tamen credas omni spiritui, sed prius proba, utrum ex Deo sit. Semper autem potius de oratione quam de prudentia tua, de Deo tantum, et non de principum familiaritate confidas, quia maledictus, qui confidit in homine, et juxta sententiam Sapientis: Nomen Domini plurima fortitudo. Scribitis autem vos ex continua versuti hostis astutia graves molestias sustinere; ideoque vobis necessaria esse sacrae Scripturae suffragia, cujus lectio frequens conatus hostiles evacuet, atque turbines aestuantium tentationum quadam gratiae serenitate tranquillet; propterea librum vestrum cum instantia repetitis, quem unum ex quatuor appellatis. Scio quia sine tentationibus vix hora dimidia claustralis vita transigitur. Unde et militia regularis arma spiritualia exigit, de quibus Apostolus ad Corinthios scribens dicit: Arma militiae nostrae, non carnalia, sed potentia Deo ad destructionem munitionum destruentes omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei, captivantes omnem intellectum in obsequium Christi. Sacra itaque lectio vobis necessaria est. Ipsa enim est mensa tabernaculi, quae ad aquilonem, unde panditur omne malum, posita est. Quod Psalmista insinuans dicit: Posuisti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me. De mensa hac, et spiritualibus armis loquitur Isaias: Pone, inquit, mensam, contemplare in specula; surgite, principes, et arripite clypeum. Sacra lectio, cibus est, quia teste Veritate: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo, quod procedit de ore Dei. Per hunc cibum spiramus et vivimus. Verba, inquit Dominus, quae ego loquor, spiritus et vita sunt. Certe solo sacri eloquii testimonio Christus contra omnes diaboli tentationes usus est in deserto. Si ergo consistant adversum vos castra, scuto bonae voluntatis armate vos, et gladio spiritus, quod est verbum Dei. Meae quidem exhortationis campus latissime patet, sed irruens occupationum necessitas, et succingens epistolam ad compendium, ad alia me retorquet.
[Filios autem obedientiae vestrae, fratres et dominos
meos rogo in visceribus Christi, et in charitate

non ficta, hoc sentire in se, quod et in Christo Jesu:
ut sicut pro nobis exinanivit se formam servi accipiens,
sic se pro Christo humilient in obsequium
servitutis. Exhibeant corpus suum hostiam vivam,
sanctam, placentem Deo, ut tota eorum sensualitas
a ratione absorpta, spiritui subjiciatur ad serviendum
Deo viventi. Sensualitas est mulier, ad quam
dicitur: Et ad virum erit conversio tua. Tota itaque
ratio humilietur, totus intellectus captivetur in
obsequium Christi. Indixistis propriae carni bellum,
contendentes non esse, quod estis, et recuperantes
fortiter, quod in prima origine perdidistis, ut rapiatis
per violentiam regnum coelorum et intrudatis
vos in haereditatem sanctorum. Cum Samaritana

reliquistis hydriam concupiscentiae, et in vobis
spiritualem vestram Jericho destruxistis. Scriptum
est autem: Maledictus, qui reaedificat Jericho. Tu
igitur, charissime frater, qui dedisti legi apostolicae
manum, qui manum tuam misisti ad fortia, utere
consilio Sapientis, et injice in compedes obedientiae pedem tuum, nec acedieris a vinculis ejus.
Recolas,
quia vir obediens, testimonio Sapientiae, loquitur

victorias, dum de diabolo per obedientiae bonum, de
mundo, ac de se ipso triumphat in Christo. Sine
omni delectu, sine omni exceptione, faciat Regulae
professor, quod injungitur sibi. Quid vero, vel quale,
vel quantum sit, quod injungitur, non discernat:
alioquin praesumit comedere de ligno scientiae boni
et mali. Censura enim discretionis est penes Patrem
spiritualem, qui omnia dijudicat, ipse autem a nemine
judicatur. Nihil ergo discernat. Sit indiscretus,
ut intelligat, sit stultus ut sapiat, nec reputet
injuriosum, si quandoque correctione contristetur,
aut verbere, qui per inanem laetitiam immoderatius
frequenter se recolit excessisse. Omnis disciplina
in praesenti amara est, sed in futuro facit pacatissimum justitiae fructum.
Lentescens in via

Domini a pastore suo durius increpari sustineat;
stercoribus enim boum lapidandus est piger.
Qui ergo Spiritu Dei deducitur, cum aequanimitate
sustineat corripientem magistrum; et si dura sunt
ei, quae audit, reputet se durioribus esse dignum.

Et vos quidem, dilectissimi, segregavit Deus in
haereditatem sibi, ut laetetur in bonitate electorum
suorum cum haereditate sua, si tamen non accepistis
iterum spiritum hujus mundi. Ponite igitur
corda vestra super vias vestras, ne sitis terra proxima
maledictioni, quam percutiet Dominus spiritu
oris sui. Recolite, quia non solummodo arbor, quae
fructus malos facit, sed etiam arbor, quae fructus
bonos non facit, excidetur et in ignem mittetur. Securis

quidem posita est ad radicem; et arbor, sive ad austrum, sive ad aquilonem ceciderit, ibi erit.
Judicabit
enim Dominus fines terrae et hominem in
suis operibus comprehendet. Dum fuistis in saeculo,
nullam contra vos invidiam hostis antiquus exercuit:
non enim eos impugnat, quos esse suos ex
operum testimonio putat. Nunc autem, quia videt
idola sua in Christi templa immutari, post amissam
praedam quasi leo rugiens circuit, et ad omnes
nocendi artes anxius explorator suas versutias circumducit.
Quem vero de statu conscientiae bonae
subito praecipitare non potest, quibusdam imaginationibus
phantasticis latenter obrepentibus paulatim
sollicitat. Nam, juxta verbum beati Job, lapides
excavant aquae, et mons cadens defluit, saxumque

transfertur de loco suo, et alluvione paulatim terra
consumitur, quia fortitudinem mentis emolliunt,
et subvertunt tentationes occultae. Anima vero a
fundamento virtutis avulsa, corruit in peccatum.
Apponens itaque iniquitatem super iniquitatem,
multiplicat immissiones per angelos malos, et sic
de arce deposita tanquam de loco eminentiore,
confligendo insurgens de misero et decepto triumphum
reportat ignobilem: sic per illecebras hujus
vitae, miseri elongantur a Deo, dicentes anathema
Jesu, et tandem conversos in arcum pravum, et in

reprobum sensum datos mala capiunt in interitu
Scitis quia vita hominis, tentatio est et militia super
terram. Sunt vero tentationum quaedam super
nos, quaedam infra nos, quaedam juxta nos, quaedam
intra, quaedam extra, et omnes contra nos.
Caute igitur ambulate: mundus enim plenus est
laqueis, plenus insidiis, plenus periculis, atque
scandalis inevitabilibus, et mortibus infinitis. Introistis
claustrum; bonum est vos hic esse, et non
recedere a concilio et congregatione justorum. Amice,
si claustrum egrederis, transgrederis et quasi sub jactu
aleae animam tuam ponis. Leo in januis est, ut te
rapiat, et non sit, qui eripiat. Irruit ventus urens
a regione deserti, si forte inveniantur paleae, quas
ad ludibrium suum rapiendo dispergat. Multiplici

enim exquisitae fraudis artificio conatur angelus
apostata sanctorum congregationem transferre in
theatrum, populum acquisitionis in fabulam saeculi,
et scholam innocentiae in derisum. Sit, quaeso,
frater, anima tua in manibus tuis semper. Thesaurum
incomparabilem habes in vase fictili;
dumque claustrum egrederis, drachmam, pro qua
magnus ille mercator animam suam posuit, ad ancipitis
aleae discrimen exponis. Terreat te, frater,
egressus Dinae, et oppressio ejus. Recole, quod
Jacob domi residens benedictionem patris haereditavit.
Esau vero dum foris evagatur et venatur,
primogenitura patrisque benedictione et haereditate
privatur. Nunquam ingrediaris saecularium

domos: nequitiae enim in habitaculis eorum: nec
Deus in domibus eorum cognoscetur. Dicas igitur
cum Propheta: Odivi ecclesiam malignantium, et
cum impiis non sedebo. Inter scorpiones habitas;
ergo juxta doctrinam Hieronymi, sis honestus
in domo, sis rarus in populo sive in publico. Si
aegrotaverit, aut obierit aliquis de parentibus tuis,
non sit tibi eorum aegritudo, vel mors, egressionis
occasio. Sine mortuos sepelire mortuos suos; fallax
et proditoria est affectio parentelae. Carnalis amor
extra Dei amorem cito te capiet, et affectio mundi,
quae jam in te aruerat, in perniciem animi revirescet.
Mortuus es mundo, et parentibus tuis, atque
complantatus es similitudini mortis Christi, et vita
tua abscondita est cum Christo in Deo. Noli iterum

in saeculo vivere, et arma victoriae reddere inimico.
Verbum Hieronymi est: Tenet hostis gladium, ut
me perimat, et ego de parentum lacrymis cogitabo?
Ero de parentum sepultura sollicitus, quem sollicitari
oportet, ne sepeliar in inferno? Noli, quaeso,
exire, quia mors in exitu est, et in limine te exspectans.
Quam cito egrederis ostium, mors per
oculorum fenestras ingreditur. Nullum precor habeas
cum homine saeculari commercium. Qui enim
tangit picem, inquinabitur ab ea; bonosque mores
prava colloquia corrumpunt, et vita reproba

trahitur a convictu. Seneca ad Lucilium scribens
dicit: Socrati, Laelio et Catoni posset bonos
mores excutere turpium conversatio frequens, et
dissimilium multitudo. Verbum Apostoli est: Non
ignoramus astutias Satanae, cui ex hoc ipso datur
opportuna et multiplex malignandi occasio, quia
incircumcisi obsederunt vos, et habitatis quasi
in medio Chananaei. Inter claustrum vestrum, et
forum, modica protenditur intercapedo parietum.
Habitatis quasi in medio Babylonis: et mirum,
imo miraculum est, si sabbatum quietis vestrae non
turbat tumultuatio popularis. Ita estis saecularium
importunitate obsessi, ut cum lamentatore propheta
deplorare possitis: Aedificavit hostis in gyro
meo, et circumdedit me felle et labore. Conclusit vias

meas lapidibus quadris: ursus insidians factus est
mihi, leo in abscondito, semitas meas subvertit, et
posuit me desolatam. Habitatis in medio populi
polluta labia habentis, qui vobis verbum illud derisorie
frequenter adaptant: Commisti sunt inter
gentes, et didicerunt opera eorum. Utinam advolet
unus de seraphim, et sumpto calculo de altari
in eis rubiginem cordium, et scoriam purificet labiorum.
Vos autem circumspecte agatis, providentes
bona, non solum coram Deo, sed coram hominibus,
et negotio salutis vestrae vigilantius insistatis.
Sit jugiter ante oculos cordis vestri timor
Dei, ignis gehennae, recordatio passionum Christi,
vestrorum memoria excessuum, dies mortis, et exspectatio

tremendi judicii. Audite Hieronymum dicentem:
Laudet populus, luxurient homines, rumores
excurrant, et dicas: Mihi adhaerere Deo
bonum est, et ponere in Domino Deo meo spem meam.
Quid enim mihi est in coelo, et a te quid volui super
terram? Deus cordis mei, et pars mea Deus in aeternum.
Prope est, ut amatores saeculi, et sancti
ordinis transgressores ab aeternae vitae radice praecisi
in exteriores tenebras detrudantur, et ab Ecclesia
sanctorum perpetua excommunicatione seclusi
metiantur ex intolerabili doloris angustia,
quam perniciose illos deceperit appetitus transitoriae
voluptatis. Vos ergo Dei timor in via Domini
lentescere non permittat, sed corda vestra excitet
ad meliora incessanter, vita brevis, finis dubius,

judex terribilis, flamma inexstinguibilis, vermisque
non moriens, et poena, cujus non est intermissio
neque finis. Valete]