EPISTOLA CLXVII. HILDEBERTO,  Dei gratia Cenomanensi episcopo,  IVO,  eadem gratia Carnotensis Ecclesiae minister, salutem.
Quidam parochianus vester vulgari nomine Petitus de Rupibus , nuper causa orationis ad Ecclesiam nostram veniens petivit colloquium nostrum. Qui inter caetera retulit nobis quod filiam suam cuidam alteri parochiano vestro de municipio quod Pontiacum dicitur, conjugali foedere tradidit, et ille eam se ducturum in uxorem tempore sibi constituto absolute juraverit. Nunc vero aliam duxit uxorem contra pactum conjugale, quod legitime cum alia muliere prius inierat. Legitima enim sunt foedera nuptiarum inter eas personas quarum nuptiae interdictae non sunt, cum filia familias a voluntate patris non dissentit. Haec foedera solvi et divinae leges prohibent et humanae. Et si mulier ad alium virum transire voluerit dicit canonica sententia, quia mulierem alii desponsatam, alteri non licet habere in conjugium. E converso: si vir aliud vult inire conjugium, legitur in lege Novellarum : « Si quis divinis tactis Scripturis mulieri juraverit se eam legitimam uxorem habiturum, vel in oratorio tale sacramentum dederit, sit illa legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla scriptura interposita sit. » Qui aliter facit, contra leges sapit: et secundum decretum apostolicum : « Quod contra leges praesumitur, per leges dissolvi meretur. » Sic enim cum praeterita aestate Signinus episcopus , apostolicae sedis legatus apud nos esset, et similis causa ad nostras aures delata esset, prolatis legibus justum esse judicavimus et legitimum. Haec scripsi dilectioni vestrae rogatus a praetaxato milite, ut pro eo apud vos interdicerem , quamvis ei non esse necessarium persuadere satagerem. Bene enim sentimus de religione vestra, quia, ubi eluxerit vobis vera et justa sententia, non declinabitis a via regia. Vale.
(nov. 22, De nupt., et in cap. 9, caus.
30, q. 5) (cap. Vides,
dist. 10) (epist. 166)
[ ita omnes v. c.; antea. Petrus] [ al. alteri] [intercederem]