EPISTOLA XLII. AD HENRICUM PISANUM PRESBYTERUM.
THOMAS Cantuariensis archiepiscopus, HENRICO presbytero cardinali.
Si vobis aliter locutus fuero, quam animae meae, in me ac vos aeque videbor injurius, et neutri satis fidus. Nam quod saepe expertus sum, salus mea et Anglicanae Ecclesiae incolumitas de vestro post Deum pendet consilio. Licet autem affectus sit plurimus ad vos, et in vobis confidentia multa, verba tamen multiplicari non expedit, quorum paucitas sufficit sapienti, praesertim cum et opem ferre necessitatibus amicorum soleat charitas non rogata. Ex litteris, quas domino papae mittimus, et nuntii relatione, qui frater est religiosi sacerdotis incarcerati, in quo calculo causa nostra, imo certe vestra, et totius Ecclesiae Dei versetur, facile advertetis. Vestrae erit de caetero providentiae tantis obviare morbis, tam sceleratos et pestiferos consilio et auxilio praevenire, et evacuare conatus. Distulimus in regem anathematis, quam meruerat, et continuis jugiter provocat injuriis, ferre sententiam; sed ipse, dum manus violentas injicit in sacerdotes Christi, ecclesias possessionibus spoliat et libertate, in caput suum intorsit anathema. Canon enim nec potestatem excipit nec primatum, sed pariliter peccantes pari condemnationis poena percellit. Nisi forte leges ecclesiasticas civilibus comparandas censeatis et vos, quae sicut Anacharsis conqueritur, aranearum assimulantur telis, quae muscas impediunt et retinent, sed diruptae volatilia grandiora transmittunt. Hoc est enim quod judicibus ecclesiasticis improperat Dominus, ut fere cum gentilibus dicant: Et tantum miseris irasci numina possunt? Sed non ita lex Domini, quae ultionem inchoat a sanctuario suo, et in eos, qui praesunt, durissimum exercet judicium, et potentes dictat potenter puniendos. Cum Madianitibus fornicatus legitur Israel, et principes poena criminis percelluntur. Ait enim Dominus: Tolle cunctos principes populi, et suspende eos contra solem in patibulis. Et cum animam, quae peccaverit, justitia mori decernat, ut nec pater filii, nec filius iniquitatem patris portet, qua transpositione divinae legis efficitur, ut potestates comedant uvam acerbam, et obstupescant dentes privatorum, ut potens solvatur in crimine, et innocentia pauperis supplicio addicatur? Fidem, quaeso, nuntiis habeatis, et operam detis et diligentiam, ne presbyter clericus Willelmi Papiensis promissionem veram nuper fecerit regi Angliae, pollicens ei quod dominus suus, legatione accepta, causam Ecclesiae, quam fovemus, ad regis diffiniet voluntatem. Certum vero sit, quod nos personam nostram vel causam Ecclesiae non credemus nisi judicio domini papae, cui Ecclesia Anglicana stabit, aut cadet. Stabit autem per misericordiam ejus, in quo fundata est, et cujus est redempta sanguine. Meminit vestra discretio, qua sinceritate quidam nobiscum ambulaverint, ut illorum judicium ex justa causa possimus declinare. .
( Vide etiam epistolam, quae incipit: Satis superque
etc., ad Conradum Mog. arch. una cum Sabino,
Henrico et Hyacintho cardinalibus directam. )