EPISTOLA CLIV. AD EUMDEM.
Patri suo et domino summo pontifici ALEXANDRO, frater G. Londoniensis Ecclesiae minister, totum quod in se potest humilis et ad obediendum prompta devotio.
Dilecte mihi Pater, et diligende semper in Domino, sanctitati vestrae gratiarum refero totis animae meae viribus actiones, quod apostolica mihi viscera clementer aperiens, et in necessitate summa anxietati meae pie compatiens, oculos in me misericordiae reduxistis, et cui mortis injuste nectebat laqueos adversantis mihi potestatis austeritas in vitam me respirare paterna tandem charitate voluistis in ira, si qua fuit memor misericordiae, totum tamen quod oportuit justitiae reservans et disciplinae. Quod profecto beneficium eo mihi gratius, longeque reputatur acceptabilius, quod non ad preces regias, non ad multorum in id porrecta suffragia, non ad opum oblata pondera seu promissa, sed de fonte charitatis lucidissimo, pectore scilicet apostolico, in filium pietate progressa, non meis meritis exhibitum, sed omne praeveniente meritum, sola totum gratia misericorditer indultum est. Unde quod obsequii possum, Pater, et quod honoris, vestrae circa me munificentiae fateor in omnibus obligatum, adeo ut me velle quod volueritis, totum subire quod injunxeritis compellat pariter et suadeat non solum sedis cui praesidetis auctoritas, sed ex impensi etiam magnitudine beneficii innata, siquidem et jamdiu super hoc concepta voluntas. Suis itaque circa me sibique placitis vestra sanctitas utetur imperiis, in omnibus quae meae possibilitati responderunt, patri filius, domino servus obediet, nec durum reputando nec asperum, quod apostolicae circa me novero mansuetudine complacere. Sciat enim dominus meus, et certum teneat, me a tempestatis hujus qua jamdiu quassamur initio id semper voluntatis, id habuisse propositi, ut vobis occasione quacunque assisterem, et vobis coram positus, anxietatis mei cordis exponerem, ut a sublimitate vestra impetrata clementer ejus cui astringor officii absolutione, ab his quibus obruor fluctibus saltem nudus evaderem, et cum multorum nequeam, saluti saltem meae aliquatenus providerem. Omnes enim ab Angliae finibus ad vos usque decurrentes, ut quibusdam non certe placeant, me seminarium discordiae, subversorem Ecclesiae, incentivum malorum, fomitem litis et odiorum omnium sinistre denuntiant; et quae nec vera sunt, nec unquam, juvante Domino, probari poterunt, sanctis vestris auribus adversum me quorumdam promissis et precibus instillare non omittunt. Et ecce, Pater, morior, cum nil horum fecerim, cum horum in nullo conscius sim. Dantur in me sententiae nec confessum, nec convictum, sed nec quidem commonitum. Formatur et confingitur notorium, et ut grassanti nihil desit invidiae, quod nulli notum est, audacter asserunt esse notissimum. De manu mea sanguis quem non effudi requiritur , et injustissime quae non rapui cogor exsolvere . Quae nimirum omnia in me recasura metuens, omnem praeveniendo sententiam apostolicam jamdudum appellavi praesentiam, ei super his optans assistere, quem in jure certum est non errare. Quam nimirum appellationem si minime prosecutus sum, haec causa exstitit, quod legatis ad dominum nostrum regem a latere vestro directis, eis omnium quae inter dominum Cantuariensem vertebatur et nos, cognitionem pariter et diffinitionem commisistis, litteris destinatis ad nos, ut nos eis praesentes exhiberemus, et quod auditis partibus, statuerent in nos, firmiter observaremus. Quibus rem minime prosequentibus, cum ob imminens periculum in eorum denuo praesentia una cum fratribus nostris appellaverim, hujus etiam appellationis prosecutio nobis a vestra gratia domini regis interventu remissa est. Testantur hoc litterae quae penes nos sunt apostolico signo communitae. Cum vero judicem moveri non oporteat, si cum de gravamine suspectus est ad superiorem provocetur, offensus tamen dominus Cantuariensis, eo quod ad vestram appellaverim audientiam, meum caput impetere, me non servato ordine proposuit excommunicando suffocare. Cujus rei praescius, sententiam praeveniens, ad vestram item appellavi clementiam, ejus examen expetens, qui merita causarum recte ponderans, suum unicuique jus aequa ratione conservat. Quod enim legitur ne in una eademque causa tertio appelletur, non eo spectat ut quoties episcopus se a metropolitano suo gravandum putaverit, libere non appellet, sed eo potius, ut a sententia a tribus gradatim judicibus post appellationem approbata, qui victus est appellare non debeat. Quod quidem non solem facibus adjuvando dicimus, sed ut his qui de crebra nos appellatione redarguunt vel paucis respondeamus. Ad culmen igitur apostolicum sic appellavi, sperans id subsidio futurum mihi, ne ante diem appellationi praefixum, meus posset status ab eo contra quem appellatum est aliquatenus interverti. Sedis enim apostolicae soliditas illa est, de qua mari dictum est: Huc usque venies, et hic confringes tumentes fluctus tuos , ad quam appellando allisa judicis cujusque sententia jam lata suspenditur, si fuerit praeappellatum, lata postmodum viribus omnino caret, ut tam re quam nomine prorsus nulla reputetur, habenda magis irrita, quam aliqua extrinsecus solemnitate irritanda. Quia tamen populus juris apices et canonum occulta non percipit, lata in me postmodum post appellationem sententia, a doctis de humilitate culpari, quam divina celebrando de ausu quasi sacrilego a multitudine reprehendi, me sic habens, sic in omnibus exhibens, ac si me teneret sententia, quam ab ipso suae pronuntiationis initio apostolica sublimitas elidebat, ad quam praemissa appellatio sententiam ne quid posset omnino potentissime reprimebat. Qui nimirum articulus cum possit in partem hanc, Patrum auctoritate suffragante, plurimum disputari, inspectis tamen litteris, quibus me vestra charitas instruere et consolari dignata est, altercationem respui, et juxta vestri formam consilii absolutione suscepta, praesente Evangelio me vobis in id quod vestra mihi sanctitas dederit in mandatis obligavi, vestro per omnia pariturus imperio pro possibilitate, non recessurus a promisso. Temperet, obsecro, charitas paterna mandatum, quousque meum in jure deprehenderit actore aliquo et idoneo teste peccatum. Si meritis gratiam referri distuli, aestivus calor, difficultas itineris, depraedationis metus et carceris, id fecere differri. Si progressus in itinere ad vos usque non processi, exploratorum insidiis impeditus sum, et a nuntiis domini regis a vestra sublimitate reversis, sub multa interminatione revocatus. Obsecro per misericordiam Jesu Christi Domini nostri, ut Pater iram filio de corde remittat, et in sua protectione susceptum, totum de caetero ad omne posse meum et si suum velle possideat. Conservet incolumitatem vestram Dominus, in Christo dilecte Pater.
(Ezech. III) (Psal. LXVIII) (Job
XXXVIII)