EPISTOLA CCVI. HILDEBERTO [  un. ex.  LAMBERTO],  Dei gratia Cenomanensi episcopo,  IVO,  humilis Ecclesiae Carnotensis minister, salutem.
De subdiacono respersione infamiae lacerato nihil respondere dilectioni vestrae possumus, quod non noverit vestra prudentia. Sed quia gratum est unicuique recte consideranti, cum multos cognoverit in unam convenire sententiam non est ingratum parvitati nostrae ea scribere quae ex auctoritate Patrum collegimus, et quod ipsi in hujusmodi negotiis observare consuevimus. Dicit enim beatus Augustinus : « Nos quemquam a communione removere non possumus, nisi aut sponte confessum, aut in aliquo ecclesiastico, vel saeculari judicio nominatum atque convictum. » Inde et Stephanus papa quintus de quodam diacono ex infamia accusato ita scribit Leoni Tianensi , episcopo: « Si suspicio super diaconum habetur, et accusatores idonei reperiuntur, et testes quales sacri canones sanciunt, cum fuerit legitimis testibus approbatus, canonica sententia feriatur, quod si nec sponte confitetur, neque legitimi accusatores vel testes reperti fuerint, et mala fama crebrescit, non publico examine, sed coram te et coram reverendissimis presbyteris et diaconibus secreto juramento se purget, et boni testimonii permaneat. » De simili negotio papa Nicolaus ita scribit Salomoni episcopo Constantiensi: « Si, examinante episcopo causam presbyteri vel diaconi, non fuerit presbyter ille vel diaconus per testium approbationem forte convictus, non est scelus episcopo manifestum legitime, nisi forte presbyter vel diaconus scelus sponte suo confiteatur. Sola enim spontanea confessio et legitimus numerus , vel qualitas testium clericum privat proprio gradu. » Hinc beatus Gregorius scribit Joanni Panormitano episcopo : « Si quid de quocunque clerico ad aures tuas pervenerit, quod juste possit offendere, non facile credas, ne , ad vindictam te accendat res incognita. » Unde idem in quadam epistola : « Si sacerdos vel quilibet clericus a populo fuerit accusatus, si certi testes non fuerint qui criminis illati approbent veritatem, jusjurandum erit in medio, ut illum testem proferat de innocentiae suae puritate, cui nuda et aperta sunt omnia, sicque maneat in proprio gradu. » Haec praetaxatorum Patrum auctoritas comprobare videtur, quod quilibet clericus mala fama pulsatus, sola se manu possit purgare et in suo gradu permanere. Verum posterorum diligentia experta, quod temeraria hominum cupiditas facile adderet flagitio perjurium, districtiorem ad sedandam presbyteri infamiam sanxit purgationem, addens aliquid severitati, ut sacerdotum studiosius consuleret honestati in quorum ore non est apud simplices verbum Dei pretiosum, si non habeant etiam ab his qui foris sunt bonum testimonium . Posuerunt autem haec in discretione episcoporum, ut secundum quod audiunt malam famam presbyterorum crebrescere et ingravescere, exigant purgatoria sacramenta a presbyteris infamatis, cum tribus, aut quinque, aut septem collegis. Unde ita continetur in concilio Hilerdensi, capitulo X : « Si quis presbyter a plebe sibi commissa fuerit infamatus, et episcopus legitimis testibus approbare non potuerit, suspendatur usque ad dignam satisfactionem, ne populus in eo scandalum patiatur. Sed sive secundum canones, sive ad arbitrium episcopi, collegas sibi quinque vel septem adjungat, cum quibus, coram posito sacro Evangelio, juret immunem se esse ab objecto crimine. » Quam satisfactionem nonnulli praecedentium Patrum in consuetudinem duxerunt, exemplo Leonis papae per sacramenta purgati . His et hujusmodi dictis et exemplis credimus in potestate episcoporum esse purgationem sacerdotum vel exaggerare vel temperare, secundum quod intelligunt, et famae eorum consultum, et saluti plebium sibi commissarum esse necessarium. Scripsissemus vobis plura, sed nec ista intelligimus prudentiae vestra esse necessaria. Vale.
(hom. 50; can. Multi, caus. 2, q. 1) (can. De crimine, caus. 5, q. 5) (decernentibus
episcopis, et accusatore quod objecerat

comprobante) (can. Si quid caus. 15, q. 7) (c. Presbyter quilibet, caus. 2,
q. 4.) (I Tim. III) (Ivo lib. V,
et Grat. c. Presbyter si, caus. 2, q. 4) (epist. 229)
[tuae ms. c. ] [ al. per famam. ita. ms. cod. ] [ al. Theanensi] [ al. et canonicus numerus] [ al. 
nec] [ al. posteriorum; ita. ms. cod. ]