EPISTOLA XXV.  Monasterii, Ebronensis apud Cenomanos depravatum statum, ob abbatis imperitiam et stupiditatem, S. R. E. legato Girardo  ,  Engolismensi episcopo, describit, et quid ad ejus reformationem sub ejus auctoritate sit agendum, exposcit.
Dei gratia Engolismensi episcopo, sanctaeque Ecclesiae Romanae legato, G. I. humilis Cenomanorum minister, salutem, et obedientiae integritatem.
Est apud nos abbatia, quae dicitur Ebron, possessionibus et re quondam percelebris, vicinisque coenobiis sola pauperior honestate. Hanc ea, caeteris invidens, inter locupletes redditus, morum mendicat venustatem. Nulla ubi legum custodia, nullus violati censor ordinis invenitur. Coenobitae non minus monachum persequuntur, quam si cum turpitudine foedera pepigissent. Si quid fratrum sumptibus, antecessorum devotione collatum est, in mercedem transit iniquitatis, non in subsidium religionis. Claustrales, quibus conventicula plebis, et sermones otii lex arctior interdicit, plateis pro claustro, scurrilitatibus pro lectione coutuntur. Est eis publica et inexpugnabilis cum mulieribus familiaritas, quibus illae promissis et praemissis obligatae munusculis, dies iniquitatis, et noctes infamiae vindicare comprobantur. Inter tot sacrae professionis injurias, etiam hoc praejudicio respublica premitur, ut quia monachi ab infestatione ordinis non abstinent, ab infestatione monachorum saeculares minime abstineant. Res sanctuarii rapinis expositae, dispositae flagitiis, exterius violentia, vinolentia et petulantia interius atteruntur. Tanto rerum pariter, ac morum defectui, 121 pastoris negligentia magnum contulit incrementum. Nihil ei cum abbatis officio, cui nec mores ad exemplum, nec ad doctrinam scientia suffragatur. Primo, quia simplicitate nimia, et cognata stultitia, quid, cui conveniat ignorat. Deinde maturioribus cum personis acquiescere, pertinax et indocilis prohibet improbitas. Ita nec suo sustentatus, nec alieno credens consilio, asininam sibi conformat et exprimit tarditatem. Ille nescius morum revisere officinas, caeteris praesidet ad dispendium sanctimoniae, non ad judicium culpae. Neque enim vel occultas explorat offensas, vel manifestis irrogat disciplinam. Quam rarus et inutilis in claustro residet, tam negligens, et in capitulo conticescit. Nam de refectorio quid dicam, de quo sicut ei nulla cura est quid in illo edatur, ita nulla quod edatur. Dormitorio quoque tam inexorabile odium indixit, ac si in eo quiescere communiter, materia esset infamiae, non species doctrinae. Accedit ad hoc ornamentorum ac possessionum distractio, qua nihil relictum est ad decorem domus Domini, nihil ad solatia pauperum, nihil ad conventus alimentum. Dici non potest quoties eum convenerim, quoties praesentibus religiosis abbatibus, hominem increpaverim; nec tamen ideo vel moribus exhibita est reverentia, vel vitiis irrogata disciplina. Porro, ne quid mihi ad ejus correctionem defuisse videretur, sub vestra eum invitavi, et traxi audientia. Ibi, cum negligentiam suam purgare non posset, emendationem promisit, fidem dedit; sed facta sunt novissima hominis illius pejora prioribus . Ut enim de ordine taceatur, quem penitus delictorum exinanivit impunitas, eo usque monachorum substantia declinavit, ut per praefati loci Burgenses, quotidiana stipendia mendicentur. Eo missus abbas Sancti Vincentii, vir scilicet consummatae religionis, quam dilapidatum invenerit ordinem, destinata vobis pagina nuntiavit. Super his ergo, quid vobis placuerit, aut quid in praefatam bestiam statui oporteat, filium vestrum sigillatis apicibus instruatis. Dissipatio fructuum, quos male providus abbas in herbam praevendere consuevit, responsum desiderat festinatum.
(Luc. XI)
[in illo]