EPISTOLA V. AD LEDUINUM ABBATEM SANCTI VEDASTI.  (Anno 1031.)   De incendio ecclesiae cathedralis Atrebatensis.
GERARDUS, nomine non merito episcopus, LEDUINO abbati et omni congregationi sancti Patris nostri Vedasti, sub eo degenti, et omnibus hanc paginam devote legentibus, et vita et pax a Deo multiplicetur, qui est vita et gloria cunctis in se credentibus.
Quoniam sanctae matris Ecclesiae cognovimus vos esse filium, imitando patrem vestrum, misericordem Deum, qui ad suae bonitatis similitudinem vos sibi in adoptionem procreavit filium, Deo et charitati vestrae gratulamur multum. Prae caeteris enim filiis eidem Ecclesiae matri ad praesens, Dei judicio, afflictae, per compassionem animi honorem exhibuistis debitum. Legimus enim, in libris Regum, David regem et prophetam benedixisse viros Jabes Galaad, qui Saul regem sepelierunt, quamvis dejectum et a Deo reprobatum, dicentem: « Benedicti vos a Domino, quia fecistis misericordiam cum domino vestro Saul et sepelistis eum . » Si enim illi benedictionem a rege et propheta David promeruerunt, qui quamvis dejecto et a Deo reprobato Sauli misericordiam fecerunt, multo magis vos qui fecistis misericordiam cum domina vestra omnium matre, sancta videlicet Ecclesia. Si enim Dei Patris charitas ostenditur in Filio, qui per mortem carnis animam suam posuit pro genere humano, ejusdem Filii imago monstratur et in illo qui necessitatem patienti suo miseretur proximo. Si vero hoc charitatis commercium ei conceditur qui consolatur proximum, quanto magis illi qui honoravit misericorditer Ecclesiam, generalem matrem fidelium, et insuper Mariam genitricem Dei Redemptoris omnium? Sed, ne diu meae mentis vobis celetur affectus, non longis vobis patefaciam sermonibus. Subrepit namque mihi plus solito timor et dolor, qui, licet sit mihi per usum vetus, fit tamen semper per augmentum novus. Nam si aliquando meipsum secundum qualitatem vitae aspicio, in amaritudine versor, quia in bonis deficio, in malis perduro. Si quando vero ad ea quae in mundo sunt perspicienda mentis oculum attollo, cuncta quia in maligno sunt posita video. Quanto mundus feriatur gladio, quibus populus intereat percussionibus manifeste considero, ac per hoc adhuc majora venire timeo, quia nostro sacerdotali peccato fieri confiteor, sicut scriptum est, testante beato Petro apostolo: « Quoniam tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . » Et in Ezechiele: « A sanctuario meo incipite . » Verbi gratia, veluti in praesenti Sanctae Mariae Atrebatensium manifestum est ecclesia, quam, III Kal. Augusti, ignis adveniens de coelo totam combussit, videntibus cunctis. Unde timeo nimium divinae animadversionis hoc fuisse judicium venientis super filios hominum, ut, sicut olim ante adventum Domini, ob signum misericordiae, eo in loco alba vellera duo leguntur cecidisse: ita, ob significationem ultionis divinae, quae ventura est super diffidentiae filios, ignis veniret cum sulphure; qui terrendo moneret electos, ut possent a facie arcus fugere, et exureret impios et peccatores, qui Christo semper detrahunt filiis Ecclesiae. Solent enim de nobis dicere, ministris Ecclesiae: Hi sunt pastores populi, qui non vere pastores sunt, sed lupi, comedunt enim peccata populi, quia fructus ecclesiae in stipendio quotidiano percipiunt; sed nec orationis studio, nec praedicationis verbo, nihil penitus insudant, ac per hoc, quidquid adversitatis sit in saeculo, videlicet mortalitatis, pestilentiae, famis, dicunt promereri, et incipere a sanctuario. Et vere a sanctuario, quia, secundum illud vaticinium Jeremiae: « Dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum . » Sed sive sit haereticus sive falsus Christianus qui haec opponit fidelibus, ei respondeatur quod ait in Epistola sua beatus Petrus: « Si haec primum a nobis, quis eorum finis qui non credunt Evangelio Dei? Et si justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt? . » Et iterum, quod ait Dominus Galilaeis in Evangelio, qui ei nuntiaverant quia sanguinem suorum miscuerat Pilatus cum sacrificiis idolorum. Quibus respondens dixit: « Putatis quod hi Galilaei prae omnibus Galilaeis peccatores fuerunt, qui talia passi sunt? Non, dico vobis; sed, nisi poenitentiam habueritis, omnes similiter peribitis. » Et iterum, quod ait de decem et octo supra quos turris in Siloa cecidit, et eos occidit: « Putatis quod ipsi debitores fuerunt praeter omnes habitantes in Hierusalem? Non dico vobis; sed, si poenitentiam non egeritis, omnes similiter peribitis . » Quid plura? Haec namque, fratres charissimi, secundum Evangelium Dei, et apostolum Petrum eorum respondenda sunt stultitiae, propter fidelitatem et honorem Ecclesiae, et tamen non possumus negare quia vera sunt multa quae de nobis quotidie insultando student diffamare. Sicut enim ait beatus Gregorius : « Mundus est plenus sacerdotibus, sed tamen in messe Dei rarus invenitur. » Et iterum: « Qualis populus, talis sacerdos. » Unde necessarium duximus ut, quia per vitae nostrae exemplum grex Christi proruit ad interitum, per vitae nostrae meritum revocetur ad Christum, praedicando illud evangelicum, ut faciant omnes poenitentiam qui ceciderunt per culpam. Vos ergo, fratres charissimi, qui jam saeculo renuntiastis, stantes in portu Domini, subvenite nobis laborantibus in mari, orantes Deum orationibus et jejuniis ne veniat super nos judicium irae Dei.
(II Reg. II) (I Petr.
IV) (Ezech. IX) (I Thren. IV) (I Petr. IV) (Luc. XIII) (Homil. 17 in Evang.)