CXCV.  G[regorium] priorem et universum capitulum Camaldulense ad virtutem pacemque hortatur.   (Laterani, Nov. 24.) [MITARELLI,  Ann. Camald.,  III, 350.]
ADRIANUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis G priori et universo capitulo Camaldulensi, salutem et apostolicam benedictionem.
Monasterium vestrum, in quo vos ad Dei estis servitium congregati, ut confiteamini nomini sancto suo, et gloriamini in laude ejus, quantum ex anteacta priorum vita et honestate ac religione ipsorum tam spiritualibus quam temporalibus profecerit incrementis et nos ipsi plenarie novimus, et hoc ipsum celebri est circumquaque fama vulgatum. Quandiu enim ejusdem monasterii fratres in quiete, unanimitate et concordia perstiterint, non sua, sed ea potius, quae sunt Christi, quaerentes, quandiu monasticam regulam habitu, vita et moribus tenuerint, spiritualium redolebant gratia et jucunditate bonorum, rerumque temporalium copiis abundabant, et tantus erat odor bonae opinionis quem de ipsa congregatione manabat, quod minores ad perfectiora exemplo simili traherentur, ita ut dicerent: Trahe nos post te; curremus in odorem unguentorum tuorum . Tanta etiam in eodem loco quies, tanta pax et unitas habebatur, ut illud de eo merito dicerent, quod scriptum est: Vere non est hic aliud nisi domus Dei et porta coeli . Ne igitur Camaldulense monasterium, quod olim tanta religione et honestate pollebat, tanta virtutum excellentia praeeminebat, tempore vestro a suo statu, quod absit! aliquatenus imminui videatur, hortamur vos, rogamus et obsecramus in Domino, ut relictis omnino carnalibus desideriis quae militant adversus animam, et concupiscentiis saeculi conculcatis, ad aeterna et sine fine mansura per bona opera suspiretis, ad summum bonum et ad praemia felicitatis aeternae piae conversationis studio intendatis, atque ita stabiles in obsequio Conditoris permanere curetis, et in ejus devotione ferventes, ut nihil sit quod jam vos a charitate Christi valeat aliquatenus separare; sed pro laudabili conversatione vitae illud sacrae Scripturae testimonium vobis possit merito adaptari, quo dicitur: Laudabilis populus, cui Dominus exercituum benedixit, dicens: Opus manuum mearum tu es, haereditas mea, Jerusalem . Vobis siquidem solertissime intuendum est et attentius cogitandum, ne adversarius vester diabolus, qui tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret , veneno astutiae et consuetae et antiquae fraudis insidiis a sponsi amplexibus et a servitio, quod absit! vos retrahat Conditoris. Quanto enim amplius humani generis inimicus Christi fideles legi mandatorum Dei conspicit inhaerere, et ejus salubribus monitis diligentius obedire, tanto magis ad callida se argumenta convertit, et sollicitius elaborat, ut eos de virtutum faciat arce corruere, et a sancto proposito resilire. Caeterum confidimus de vobis in Domino, si bene novimus vestri interioris hominis charitatem, qua praedecessorum vestigia imitantes, cum non sapiatis, quae vestra sunt, sed quae Jesu Christi, qui de tenebris et umbra mortis vocavit vos in admirabile lumen suum , inimici astutia in vobis minime praevalebit, neque ab ejus obsequio, cui estis indissolubili charitate devincti, ipsius vos poterit iniqua persuasio retardare. Confortamini ergo in Domino, et in potentia virtutis ejus; state fortes in fide ; abjiciatis opera tenebrarum, et induimini armis lucis , atque omnes antiqui hostis insidias, divino comitante praesidio, superantes, et mutuam in vobismetipsis charitatem habentes. Ita quidem, ut in nullo juxta Apostolum praesumatis, sed tantum in Domino et de Domino gloriari, sicut scriptum est: Qui gloriatur, in Domino glorietur ; non enim qui seipsum commendat, ille probatus est, sed quem Deus commendat . Dicitur autem, unde quaeramus plurimum et doleamus, quod inter vos murmur, quod est detestabile vitium, habeatur, et quod alterutrum ultra quam debeatis, murmuretis, quod vitium ipsum in tantum jam de vobis insonuit, quod plerisque referentibus ad apostolicae sedis audientiam usque pervenit. Unde monemus vos et exhortamur attentius, ut ea tam mortifera peste cessetis . . . . . a murmure, pacatam habentes mentem de caetero, et tranquillam, ne in aeterni Conditoris aspectu et divinae majestatis oculis pro tanto debeatis crimine displicere; scitis enim, ut credimus, et pro certo cognoscitis, qualiter Maria, soror Aaron, pro eo quod adversus Moysen murmurabat apud Dominum, contemptibilis sit effecta, et quam gravis leprae sit macula et foeditate percussa, quae se a murmure minime continebat. Unde et tandiu extra castra est conversata, quousque caro ejus pristinae fuit reddita sanitati. Ne igitur invalescente eodem vitio in conspectu Altissimi contemptibiles, et in oculis hominum debeatis abominabiles apparere, corda vestra, qua convenit vigilantia, observetis, ne hac foeditate valeant ulterius deturpari. Ut autem haec omnia, quae superius dicta sunt, facilius valeatis, auctore Domino, adimplere, tu. dilecte fili prior, fratribus tuis mansuetum Patrem atque tractabilem te exhibeas, et salubria eis documenta proponas, plus semper amari appetens, quam timeri; negotia quoque monasterii tuae gubernationi commissi juxta consilium fratrum religiosorum et timentium Deum, secundum quod in Beati Benedicti Regula continetur, disponere studeas et tractare. Vos vero, dilecti filii monachi, priori vestro tanquam proprio pastori et rectori animarum vestrarum debitam in omnibus subjectionem atque obedientiam impendatis, et neque in reformatione ordinis secundum antiquam et rationabilem Camaldulensium consuetudinem, nec in quolibet alio, quod ad ipsius monasterii et vestram utilitatem pertineat, rebelles ei vel contumaces existere praesumatis. Nos autem, qui ex injuncto nobis apostolatus officio universis Christi fidelibus existimus debitores, si, divina cooperante gratia, et in fide fueritis stabiles, et in opere efficaces, vobis paterno providebimus charitatis affectu, et in opportunitatibus vestris, quantum, Deo donante, poterimus, vobis et monasterio vestro absque intermissione curabimus subvenire. Datum Laterani VIII Kalendas Decembris.
(Cant. I) (Gen. XXVIII) (Isa. XIX) (I Petr. V) (I Petr. II) (Ephes.
VI) (Rom. XIII) (I Cor. I) (II Cor. X)
[REGORIO]