CDLXIV.  Ad Arnoldum archiepiscopum Coloniensem.--De jurium et privilegiorum multorum archiepiscopo et metropolitanae ecclesiae Coloniensis presbyteris canonicis ante diu concessorum confirmatione.   (Anno 1152, Jan. 8.) [MANSI,  Concil.,  XXI, 634.]
EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri ARNOLDO Coloniensi archiepiscopo, ejusque successoribus canonice substituendis.
In eminenti apostolicae sedis specula, divina disponente gratia, constituti, ex injuncto nobis a Deo apostolatus officio, fratres nostros episcopos sincera charitate diligere, et Ecclesiis eorum regimini et gubernationi commissis suam debemus justitiam conservare. Sicut enim in humani compage corporis naturalis ratio singulis quibusque membris ad salutem providens, speciales et proprios actus edocet, nobilioribus vero suam dignitatem conservat: ita in corpore Ecclesiae apostolica providentia secundum sacrorum canonum institutiones, universas regit ecclesias; digniores autem et famosiores in sui status praerogativa custodit. Aequum itaque et rationabile est, ut suus unicuique honor ecclesiae, et propria jura munimine sedis apostolicae confirmentur. Quocirca, dilecte in Christo frater Arnolde archiepiscope, tuis justis postulationibus benignum impertientes assensum, ad exemplar praedecessoris nostri felicis memoriae Leonis IX papae, B. Petri Coloniensem Ecclesiam, cui, Deo auctore, praeesse dignosceris, sub ipsius apostolorum principis, cujus in loco, licet immeriti, residere conspicimur, et nostra protectione suscipimus, et praesentis scripti privilegio communimus: statuentes, ut quascunque possessiones, quaecunque bona, eadem Ecclesia impraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, Deo propitio, poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. Pallii quoque usum, et vivificae crucis vexillum, atque naccum, insigne videlicet festivi equi, quae praedecessoribus tuis a nostris praedecessoribus concessa sunt, suo tempore suoque loco ferenda, nos tam tibi quam tuis successoribus confirmamus: adjicientes, ut nulli primati, nisi tantum Romano pontifici, debeas esse subjectus. Pro amplioris etiam et specialioris gratiae praerogativa ordinationem regis infra tuam provinciam tibi duximus concedendam. Et si Romanus pontifex, vel apostolicae sedis legatus, in eadem provincia concilium celebraverit, tu post eos primum inter alios locum obtineas. Statuimus praeterea, ut septem idonei presbyteri cardinales in praedicta Ecclesia ordinentur, qui induti dalmaticis, et mitris ornati, ad principalia duo altaria ejusdem ecclesiae, cum totidem diaconibus et subdiaconibus, quibus sandaliorum usum concedimus, missarum solemnia in festivis diebus tantummodo administrent. Ut ergo haec omnia, quae supra diximus, plenum in posterum robur obtineant, sicut in privilegiis praedecessorum nostrorum continentur, tam tibi quam successoribus tuis ea favoris nostri auctoritate firmamus. Decernimus ergo, ut nulli omnino hominum liceat praefatam ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare; sed omnia integra conserventur, eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura: salva in omnibus apostolicae sedis auctoritate. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen. Ego Eugenius Catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Ymarus Tusculanus episcopus. Ego Nicolaus Albanensis episcopus. Ego Hugo Ostiensis episcopus. Ego Gregorius presbyter cardinalis tituli Sancti Calixti. Ego Hubaldus presbyter cardinalis tituli Sanctae Praxedis. Ego Manfredus presbyter cardinalis tituli Sanctae Savinae. Ego Guido presbyter cardinalis tituli S. Pastoris. Ego Bernardus presbyter cardinalis tituli Sancti Clementis. Ego Gerardus presbyter cardin. tituli S. Stephani in monte Coelio. Ego Otto diaconus card. S. Georgii ad Velum Aureum. Ego Rodulphus diacon. card. Sanctae Luciae in Septisoliis. Ego Gregorius diaconus cardinalis Sancti Angeli. Ego Joannes diaconus cardinalis Sanctae Mariae Novae. Ego Guido diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Porticu. Ego Hyacinthus diaconus card. Sanctae Mariae in Cosmedin. Ego Cencius diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Akyro. Datum Signiae, per manus Bosonis, sanctae Romanae Ecclesiae scriptoris, VI Idus Januarii, indictione decima quinta, Incarnationis Dominicae anno 1151, pontificatus vero domini Eugenii III papae anno septimo.