XLIII.  Ad Gaufridum comitem Britanniae, et Henricum fratrem ejus.--Ut non impediant episcopos Britanniae subjici Turonensi Ecclesiae.   (Anno 1144, Maii 18.) [MARTÈVE,  Thesaur,  III, 890.]
LUCIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis in Christo filiis GAUFR. illustri comiti Britanniae, et HENR. fratri ejus, et baronibus per Dolensem, Briocensem et Trechorensem episcopatus constitutis, salutem et apostolicam benedictionem.
Universitati vestrae notum fieri volumus, quod frater noster G. Dolensis episcopus praedecessori nostro felicis memoriae papae Innocentio nobis praesentibus questus est in causa, quae de praelatione Turonensis Ecclesiae et subjectione Dolensis inter ipsum et venerabilem fratrem nostrum Hu. Turonensem archiepiscopum in diversis locis Galliae agitata fuerat, se nimium gravatum fuisse, et graves expensas sustinuisse. Cujus laboribus et expensis idem praedecessor compatiens, juxta petitionem suam praefatum fratrem nostrum Hu. archiepiscopum ad sedem apostolicam evocavit, ut utraque parte praesente causam audiret et debitum finem imponeret. Quo interim divino judicio viam universae carnis ingresso, nos qui, licet indigni, disponente Domino, sibi successimus, utroque nostro se conspectui praesentato, eamdem controversiam hoc ordine diffinivimus. Auditis quidem utriusque partis rationibus, et inspectis Romanorum pontificum privilegiis, praecipue Urbani papae, in quo manifeste continebatur, quod idem papa post multas tam in sua, quam in legatorum sedis apostolicae praesentia discussiones et retractationes judicavit, ut tam Dolensis quam etiam Britanniae citerioris episcopi Turonensem ecclesiam propriam metropolim esse recognoscerent, et debitam ei reverentiam exhiberent, nullusque Dolensis episcopus post Rolandi obitum ad usum pallii aspiraret. Cumque ad haec Dolensis nihil ratione subnixum responderet, nec partem suam per authentica Romanorum pontificum privilegia tueri posset; habito fratrum nostrorum consilio, ejusdem praedecessoris nostri vestigiis inhaerentes, eamdem sententiam auctoritate sedis apostolicae firmavimus, et venerabilem fratrem nostrum Hu. archiepiscopum, de ipsorum episcoporum obedientia propria manu per baculum investivimus. Quia igitur bonorum principum est sanctae Romanae Ecclesiae statuta servare; per apostolica scripta nobilitati vestrae mandamus, atque in peccatorum remissionem injungimus, quatenus eamdem sententiam, a nobis cogente justitia promulgatam, nequaquam impediatis; sed ut praefatae ecclesiae jam dicto archiepiscopo et ecclesiae Turonensi, tanquam propriae metropoli reverenter obediant, patienter sustineatis. Nulli enim injuria irrogatur cum singulis ecclesiis et ecclesiasticis personis debitus honor et reverentia exhibetur. Si quis enim eidem archiepiscopo in hoc contradicere praesumpserit, sententiam quam in eum canonica aequitate promulgaverit, nos auctore Domino ratam habebimus. Datum Laterani, XV Kalendas Junii.
[Godefridus]