EPISTOLA XC. BONIFACIUS STEPHANO. [A. D. 753.]
Venerando ac diligendo domino, apostolatus privilegio praedito, Stephano papae, Bonifacius exiguus, legatus, vel missus Germanicus catholicae et apostolicae Romanae ecclesiae, optabilem in Christo charitatis salutem.
Nam tempore Sergii, apostolicae sedis pontificis, venit ad limina sanctorum apostolorum presbyter quidam mirae abstinentiae et sanctitatis, generis Saxonum, nomine Willibrord, et alio nomine Clemens vocatus, quem praefatus papa episcopum ordinavit, et ad praedicandam paganam gentem Frisonum transmisit in littoribus Oceani occidui. Qui per L annos praedicans, praefatam gentem Frisonum maxima ex parte convertit ad fidem Christi, fana et delubra destruxit, et ecclesias construxit, et sedem episcopalem et ecclesiam in honore sancti Salvatoris constituens in loco et castello quod dicitur Trajectum, et in illa sede et ecclesia sancti Salvatoris, quam construxit, praedicans usque ad debilem senectutem permansit; et sibi coepiscopum ad ministerium implendum substituit, et finitis longaevae vitae diebus, in pace migravit ad Dominum. Princeps autem Francorum Carolomannus commendavit in sedem illam constituendum et ordinandum episcopum, quod et feci. Nunc autem Coloniensis episcopus illam sedem praefati episcopi Clementis, a Sergio papa ordinati, sibi usurpat, et ad se pertinere dicit, propter fundamenta cujusdam destructae a paganis ecclesiae, quam Willibrordus dirutam usque ad solum in castello Trajecto reperit, et eam proprio labore a fundamento construxit, et in honore sancti Martini consecravit. Et refert quia ab antiquo rege Francorum Dagoberto castellum Trajectum cum destructa ecclesia ad Coloniensem parochiam donatum in ea conditione fuisset, ut episcopus Coloniensis gentem Frisonum ad fidem Christi converteret, et eorum praedicator esset, quod et ipse non fecit. Non praedicavit, non convertit Frisones ad fidem Christi, sed pagana mansit gens Frisonum, usque quo venerandus pontifex Romanae sedis Sergius supradictum servum Dei Willibrordum episcopum ad praedicandum supradictae genti transmisit, qui illam gentem, ut praefatus sum, ad fidem Christi convertit. Et modo vult Coloniensis episcopus sedem supradicti Willibrordi praedicatoris sibi contrahere, ut non sit episcopalis sedes, subjecta Romano pontifici, praedicans gentem Frisonum. Cui respondebam, ut credidi, quod majus et potius fieri debeat praeceptum apostolicae sedis, et ordinatio Sergii papae, et legatio venerandi praedicatoris Willibrordi, ut et fiat sedes episcopalis subjecta Romano pontifici, praedicans gentem Frisonum, quia magna pars illorum adhuc pagana est, quam destructae ecclesiolae fundamenta diruta, et a paganis conculcata, et per negligentiam episcoporum derelicta. Sed ipse non consentit. Sed modo paternitatis vestrae judicio mihi intimare dignemini, et si hoc justum sit responsum, et vobis placeat, quod illi Coloniensi episcopo reddidi, vestra auctoritate roborare, ut praeceptum Sergii papae, et sedes illa stabilis permaneat. Sic enim potestis, nos, si vobis placet, adjuvare, si de scrinio ecclesiae vestrae exemplare jubetis, et mihi transmittere, quidquid praefato episcopo Willibrordo ordinato sanctus Sergius praeciperet, ut ex auctoritate sanctitatis vestrae contradicentes convincere et superare valeam. Si autem aliter justius sanctitati vestrae videatur, consilium paternitatis vestrae mihi insinuare dignemini, ut sequar.