III.  Ecclesiam Lucensem tuendam suscipit ejusque possessiones et privilegia confirmat.   (Laterani, Nov. 12.) [  Memorie per servire all' istoria di Lucca,  II, II, 194.]
LUCIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri GUILLELMO, Lucano episcopo, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.
Ordo juris expostulat, ut ab officio nostro non credatur alienum, ut Ecclesiam tibi commissam tanto ferventius diligamus et intendamus propensius ejus profectibus, et augmentis, quantum et ratione patriae, et consideratione beneficii, quod ab ipsa recepimus, nos ei recognoscamus amplius debitores. Dignum est siquidem ut cum in eadem ecclesia baptismatis gratiam recepimus, ei et sua jura speciali quadam sollicitudine conservemus, et, ut futuris temporibus a pravorum incursibus quieta consistat, apostolicum patrocinium impendamus. Eapropter, venerabilis in Christo frater episcope, horum quae diximus et tuae consideratione devotionis inducti, suscipimus. . Ecclesiam, cui Deo auctore praeesse dignosceris, ad exemplar praedecessorum nostrorum felicis recordationis Alexandri II, Paschalis II, et . . . Urbani II Romanorum pontificum, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus, . . . scripti privilegio . . . statuentes, ut quascunque possessiones . . . bona eadem ecclesia in praesenti . . . possidere. . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . pertinere videntur. His adjungimus plebem, et curtem de Marlia, cum ecclesia Sancti Terentii, et cum omnibus mansis et terris, atque omni pertinentia sua. Duo quoque castella de Moriano, cum omnibus pertinentiis et adjacentiis suis, sicut . . . visse noscimus. Et terram quae dicitur Cerbajola; castrum etiam quod dicitur Fundanium cum omnibus pertinentiis suis; necnon castrum de Decimo et plebem . . . cum omnibus quae ad eam pertinent. Plebem etiam . . . et terram de Cerignana, et castrum et curte de Verrucla, quae est in Alpibus. Decim . . . quoque de Verrucla, quae est juxta Bojanum . . . connumeramus plebem, et castrum, et curtem Sanctae Mariae quae dicitur ad Montem, cum omni pertinentia sua; et terram de Vico qui dicitur . . . ; castrum et curtem Sancti Gervasii, cum omnibus quae ad eam pertinent. Plebem de Ficeclo, cum capellis suis. Capellam Sancti Viti de Valle . . . . . . ; plebem de Appiano cum omnibus capellis suis. Curtem de Camuliano cum pertinentiis . . . plebem ibidem, cum omnibus capellis suis; plebem de Gello cum omnibus capellis suis; plebem de Triano cum omnibus capellis suis; plebem de Aquis cum omnibus capellis suis; castrum Montis de Castello cum omnibus pertinentiis suis; plebem Sancti Stephani cum omnibus capellis suis. Praeterea praedecessoris nostri piae memoriae Calixti papae vestigiis inhaerentes, tibi tuisque successoribus usum pallii infra missarum solemnia in ecclesia tua de apostolicae sedis benignitate concedimus, quo duntaxat his diebus utamini, quibus est vobis a praedecessoribus nostris indultum. Insuper etiam auctoritate . . . ne in episcopatu tuo sine assensu tuo, vel successorum tuorum, monasterium aliquod vel ecclesia, salvis . . . privilegiis constituatur. Catechumeni infirmorum unctiones in populo a monachis fieri, vel publicas poenitentias dari, sine tua vel successorum tuorum permissione vetamus. Si vero ad monasteri . . . ipsius populo pro divini officii susceptione convenerit, per capellanum presbyterum, cui ab episcopo populi regimen et animarum cura commissa fuerit, sacramenta eadem . . . salvis tamen rationabilibus consuetudinibus . . . ecclesiarum. De parochialibus autem ecclesiis, quae a monachis in tuo episcopatu tenentur, synodalem beatae memoriae Urbani papae sententiam imitantes statuimus, ut in eis sine tua vel praedecessorum tuorum auctoritate, presbyterum minime collocent; sed cum vacaverint, vobis et abbatibus et prioribus, ad quos eaedem ecclesiae pertinent, praesententur, quibus a vobis animarum cura, si idonei fuerint, committatur, ita quidem ut . . . , de cura plebis et ordine suo debeant respondere: Porro si Lucanae parochiae vel monasteria, vel ecclesiae inter se causas habuerint, et . . . ad episcopum querela pervenerit, ejus judicio controversia . . . , salva Romanae Ecclesiae auctoritate. Illud quoque . . . constituimus ne quis excommunicatos vel interdictos Lucani episcopi in prohibitam . . . recipiendi habeat facultatem. Ad haec praesenti scripto sancimus, ut Lucanus episcopus non quorumlibet violentia laicorum, sed juxta canonum sanctiones ab Ecclesiae canonicis eligatur. Tibi praeterea tuisque successoribus ea, quae de concessione vel confirmatione praedecessorum nostrorum Alexandri II et Paschalis II, Romanorum pontificum . . . . . nihilominus confirmamus. Sententiam autem inter praedecessorem tuum, et Ficeclensem abbatem per Ildebrandum, quondam Pistoriensem episcopum, Argentim archipresbyterum, et R. primicerium . . . super decimis, ecclesiis et aliis rationabiliter datam, sicut in instrumento publico continetur, et hactenus observata est, futuris . . . temporibus observari. Renuntiationem quoque, quam fecit Bulgarus comes de Ficecclu Joanni praedecessori tuo de quibusdam possessionibus et ecclesiis, sicut publicum Gerardi notarii continet instrumentum, in posterum habere decernimus. Canonicas quoque consuetudines, quas in ecclesiis parochialibus monachorum, et in aliis episcopatus tam in recipiendis synodalibus, tam in aliis ab antiquo . . . adhuc habere dignosceris, ratas habemus, easque auctoritate apostolica confirmamus. Ob reverentiam insuper Ecclesiae tibi commissae, tuis et canonicorum tuorum, nec non etiam cleri, consulum et populi tuae civitati precibus inclinati, usum crucis per episcopatum tuum, tibi tuisque successoribus de consilio fratrum nostrorum concedimus, et apostolica auctoritate firmamus. Decernimus ergo, ut nulli omnino homini liceat praelibatam Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare . . . . . integra conserventur eorum pro quorum . . . concessa sunt usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate. Si qua igitur in futurum ecclesiastica, saecularisque persona, etc. Ego Lucius, catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Theodorus, Portuensis et Sanctae Rufinae sedis episcopus. Ego Paulus, Praenestinus episcopus. Ego Jacobus, Sanctae Mariae in Cosmidin diac. card. Ego Raineri, diac. card. Sancti Gregorii ad Velum Aureum. Ego Petrus, titulo Sanctae . . . presbyter card. Ego Gratianus, SS. Cosmae et Damiani diac. card. Ego Vivianus, presb. card. tit. Sancti Stephani in Celio Monte. Ego Rainerius, diac. card. Sancti Adriani. Ego Cynthius, presb. card. tit. Sanctae Caeciliae. Ego Matthaeus, Sanctae Mariae Novae diac. card. Datum Laterani, per manum Alberti sanctae Romanae Ecclesiae presbyteri cardinalis et cancellarii, II Idus Novembris, indictione XV, Incarnationis Dominicae anno 1181; pontificatus vero domni Lucii anno primo.
(Arni) (valere)
[successorum]