EPISTOLA CLV. AD PRIOREM ET CONVENTUM DE CHARITATE. [1174?]
ARGUMENTUM.-- Rothrodus archiepisc. Rothomag., tempore belli invitatus a monachis ad quietem, purgat se, quod a grege sine scandalo abesse non possit; rogatque ut, si pax componi inter regem patrem et filium ac regem Francorum non possit, precibus suis rem Domino commendent.
R. Dei gratia Rothomagensis archiepiscopus charissimis amicis suis E. priori de Charitate, et universo conventui salutem in eo, qui salus est omnium. Cum super impensis olim obsequiis vobis teneamur multipliciter obligati, cumulatius tamen redundat ad meritum, quod de tribulatione nostra vocatis nos in quietem, quod ad omne obsequium liberaliter vos offertis. Et quidem, si nulla dissensio Normanniam turbasset, si plena pace frueremur, ad vos anima nostra totis nisibus anhelaret: nedum hac tempestate, cum apud vos conversari beatitudinem reputemus, et imaginem alterius paradisi. Nihil est quod nostras angustias hodie gravius exacerbet, quam et recordatio, et amissio quietis illius, quam vobiscum duximus inter vos tanquam extra saeculum, tanquam inter angelos conversantes. Nunc itaque ad nostrorum votorum plenitudinem accederet, facere quae rogatis, si sine praegrandi et enormi scandalo posset fieri. Sed in hac strage publica desolatas oves relinquere, potius esset mercenarii quam pastoris: non dicimus quod hostibus velimus occurrere, qui hostes non videmus, qui dominos nostros aspicimus utrobique, qui domini regis Francorum, et domini regis Anglorum, et junioris regis filii sui eminentiae tenemur obnoxii et devoti. Si pacis reformatores esse non possumus, Deum saltem rogabimus quae ad pacem sunt. Vices agemus episcopi, vivis condolebimus, et commoriemur mortuis, et mutuo compassionis participio pressuram publicam, et commune discrimen proprium faciemus. Utinam nostro sanguine posset haec strages redimi et compensari morte nostra cum generali dispendio; soli enim pateremur, quod passuri sunt universi. Orate igitur, dilectissimi fratres, Dominum nostrum, ut respiciat in faciem testamenti sui, et tumultum praesentis discordiae tranquillet ad pacem. Si enim spes pacis nobis arrideret, hoc unum habemus in votis vobiscum illud tantillum vitae expendere, quod nostrae residuum est senectuti. Valete.