XIII.  Privilegium pro ecclesia SS. Crispini et Crispiniani de Cavea Suessionensi.  [  Gall. Christ. nov.,  X. Instr., 126.]
LUCIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis THEOBALDO abbati ecclesiae SS. Crispini et Crispiniani de Cavea Suessionensis, ejusque fratribus tam praesentibus quam futuris regularem vitam professis in perpetuum.
Effectum justa postulantibus indulgere et vigor aequitatis et ordo exigit rationis, praesertim quando petentium voluntatem et pietas adjuvat et veritas non relinquit. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et praefatam ecclesiam sanctorum martyrum Crispini et Crispiniani de Cavea Suessionensi, in qua divino mancipati estis obsequio, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus, et praesentis scripti privilegio communimus. Imprimis siquidem statuentes, ut ordo canonicus, qui secundum Domini et B. Augustini Regulam in eadem ecclesia institutus dignoscitur, perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter observetur. Praeterea quascunque possessiones, quaecunque bona eadem ecclesia impraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant, in quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis. Locum ipsum in quo praefata ecclesia sita est, cum omnibus pertinentiis suis; quidquid Paganus miles de Cella dedit vobis in eleemosynam in Bellomonte, uxore sua Ermentrudi et filiis suis, et Renaldo milite de Guni, de cujus feodo erat, concedentibus, tam in terragio quam in vinagio, et in censu et in aliis; vineam vestram quae adjacet praedicto loco; quidquid Odo miles de Chrosni possidebat apud Mont-Nantoil, quod dedit vobis in eleemosynam pro Maria filia sua ejusdem ecclesiae conversa, filiis suis concedentibus, tam in vinagio quam in censu, et unum modium vini quem Tesso dedit praedictae ecclesiae in eleemosynam in eadem villa; culturam de Sancei in villa sancti Audoeni salvo terragio et decima ejusdem ecclesiae; quidquid Dudo Lombardus possidebat in Nova villa, quod dedit ecclesiae vestrae in eleemosynam pro quatuor modiis annonae annuatim solvendis, tam in justitia quam in terragio, et in aliis; terram quam dedit vobis in eleemosynam Fredessendis, filia Oddonis militis de Ponte Sancti Medardi in Valrain, Warnero marito suo et filiis ejus concedentibus; decimam culturae Lisiardi militis de Virzi, quae est apud antiquam villam; decimam terrae vestrae apud Lorval, parochiam de Nancel, cum decima ecclesiae; vineam de Bordain quam dedit vobis Berengerus Pincerna et soror ejus Ascelina; terram de Beneroles quam dedit vobis Radulfus filius Engelberti Faucillons et soror ejus in eleemosynam sine ulla redemptione, concedente Gerardo de Cherisi de cujus feodo erat, decimam de Loiri; tres solidos census et novem nummos, et unum obolum, et terram quam dedit Bartholomaeus miles de Fessoma apud Valresis ecclesiae vestrae in eleemosynam; quidquid juris habetis in altare de Chaveigni, unum modium vini et dimidium, quem dedit vobis Radulfus Renel in vinagiis suis apud Billi, in eleemosynam; et unum modium vini quem dedit ecclesiae vestrae in eleemosynam filius Renaldi de Vassen de vinagiis suis apud Chuisi. Sane novalium vestrorum quae propriis manibus aut sumptibus colitis, sive de nutrimentis animalium vestrorum nullus a vobis decimas exigere praesumat; liceat quoque vobis clericos vel laicos a saeculo fugientes, liberos et absolutos ad conversionem recipere, et eos absque contradictione aliqua retinere. Prohibemus insuper ut nulli fratrum vestrorum post factam in eodem loco professionem fas sit absque abbatis sui licentia de eodem loco, nisi arctioris religionis obtentu discedere: discedentem vero absque communi litterarum cautione nullus audeat retinere. Cum autem generale interdictum terrae fuerit, liceat vobis, clausis januis, exclusis excommunicatis et interdictis, non pulsatis campanis, suppressa voce, divina officia celebrare. Sepulturam quoque ipsius loci liberam esse decernimus, ut eorum devotioni et extremae voluntati qui se illic sepeliri deliberaverint, nisi forte vel excommunicati vel interdicti sint, nullus obsistat, salva tamen justitia illarum ecclesiarum a quibus mortuorum corpora assumuntur. Obeunte vero te, nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu vel fratrum pars consilii sanioris secundum Dei timorem et beati Augustini Regulam providerint eligendum. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum fas sit praefatam ecclesiam temere perturbare aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione ac sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate et dioecesani episcopi canonica justitia, et Arroensis ecclesiae debita reverentia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, etc. Incarnationis Dominicae anno 1181, pontificatus vero domini Lucii papae III anno primo.