III.  Fundatio Sancti Fusciani de Nemore,  (Anno 1105).[  Gall. Christ.  X, instrum., 299.]
Frater GODEFRIDUS, Dei gratia Ambianensium episcopus, omnibus sanctae matris Ecclesiae filiis, ita per fidem ambulare in hujus convalle plorationis, ut ad contemplandam Dei speciem conscendere mereamur in montem verae et sempiternae exsultationis sanctarum Scripturarum auctoritate.
Si dicimus, fratres mei, quia ab antiquis temporibus nonnulli sancti peregrinationis suae exsilium cognoscentes, et ad supernae civitatis felicia fundamenta totis praecordiis anhelantes, facta suorum et sui propria abreptione, fluxum transitoriae jucunditatis pede rationis calcaverunt, et pauperes pauperem Christum imitati, ut cum divite Christo divites efficerentur, ejus servituti quae sola liberos facit, seipsos devotissime mancipaverunt, ab his salutari exemplo ad nostra usque tempora per Dei gratiam translato, videmus quosdam monachica contemplatione mundo mori, alios regulari ordine conversari, nonnullos vero eremitica solitudine in Dei opere exerceri. Sed quia non omnes capiunt verbum hoc, qui tantae perfectioni non potest inhaerere, non ob hoc praecipitur de Dei misericordia desperare, sed sancte indigentes solatiando et eorum spiritualibus per sua carnalia communicando, ad felicia fundamenta de quibus loquimur, fixae spei certitudine suspirare. Cum enim ipsa Veritas de multimodo animarum aedificamine loqueretur, ut humanos animos ad opus misericordiae excitaret et operis fructum proponeret, inter alia brevibus verbis magnam sententiam protulit, dicens: Date et dabitur vobis. Hujus itaque divinae exhortationis et promissionis vocem aure cordis percipiens Ingelrannus comes, cum monasterium martyris Christi B. Fusciani primum coepisset aedificare, totum montis ipsius territorium venerabili viro Odolrico primo loci illius abbati et aedificatori, monachisque magisterium ejus secuturis devote concessit, quatenus ibi domo Dei constructa, locus antea incultus fieret habitatio hominum, liber et absolutus ab omni saeculari potestate, consuetudine sive exactione. Hoc etiam laudavit et evidenter concessit Ingelrannus de Mondisderio, ad cujus dominium sub Ingelranno comite pars territorii illius jure haereditario pertinebat. Hujus beneficio addidit Ingelrannus comes servos et ancillas in locis suis, et quatuor hospites cum dimidio curtillo Amelliaci, dimidiamque villam de Sanctis et amplius, aequali libertate et absolute donatam in servis et ancillis, in nemoribus et ruricolis, et usibus qui exiguntur et redduntur ab ipsis. Concessit etiam ut si quis de sibi subjectis ob remedium animae suae domui Domini construendae et adaugendae aliquod beneficium de sua facultate vel possessione vellet impertiri, id libere posset et sine retractatione faceret, praesertim cum idem Ingelrannus in his quae ad monasterium pertinerent, vel sibi vel haeredi suo jus nullum vel exactionem esset retenturus, solummodo ad honorem Dei, sibi et haeredi suo patrocinium reservans monasterii. Hac itaque audita libertate, Herleboldus de Trucivilla in rure suo unum hospitem dedit, et ad locum qui dicitur Pulemont, terram arabilem dimidiae carrucae sufficientem; Petrus de Glissy Gualcedi filius, in villa sua hospitem unum, et ad piscariam suam centum anguillas per singulos annos monasterio obtulit, totumque Fraisnet quod adjacet Piceio castro, dimidiumque vicariae ruris illius monachi pretio redemerunt a Drogone de Gissencourt et Gudardo Piceiensi. Gilo de Golencourt cum habitum monachi suscepisset, concessit favente filio suo Sevino, mediam campi partem totius ruris sui, exceptis novalibus proprie ad dominum villae pertinentibus, et a circuitu pontis Pratense solum ex utraque parte quod fossatum dividit, cui nomen Rivery, ubi etiam facta est inhabitatio ruricolarum proprie ad praedictam ecclesiam pertinentium. Hugo de villa Domni Martini, pro anima fratris sui Guillelmi cum eum sepelissent monachi, dedit hospitem unum et terram de Alodiis. Hato Botuensis canonicus, in extremis monachus factus, dedit Botuae duos hospites et alodium quod habebat Costeney, tresque hospites cum terra, prato et nemore. Terram adjacentem loco qui dicitur Cambagnaldios, quatuor viri aequali portione ut tenebant alodium, et tamen inde parvum censum, duos scilicet solidos Anschiaro Dernuretel persolvebant, ipsam totam sicut alodialem possidebant, monachis obtulerunt, scilicet Harricus de Saloy concedente Hugone filio suo, Geroldus de Bossincourt concedentibus fratribus suis Fulberto, Hugone, Fulcone, Radulfus de Salcosis concedente Radulpho Richardo nepote ejus, Guido de Fontanis concedente Hugone clerico fratre ejus; hanc gratuitam eleemosynam Anschiarus ut cognovit, praedictum censum ecclesiae ei dimisit. Hibertus de Jumellis in articulo mortis positus, cum se a monachis sepeliri poposcisset, dimidiam villam de Morelli villa cedit, concedente Petro et Anschario fratre ejus filiis Haten, ad quos terrae illius haereditas proxime pertinebat: Herveus Hermenrici filius dedit duos hospites a Desclemviller, et feodum trium mili tum Urselli, Goeselini, Gieselini. Adam frater Adel mi monachus factus, quod Ambianis habebat, dedit; duos scilicet semifurnos et octo sextarios tritici per singulos menses ad molendinum comitis; molendinum de Til tenet eadem ecclesia ab Hugone de Saloy et Ingelranno archidiacono et Hugone de Caniet; censum eis inde scilicet persolvens, Hugoni de Saloy tres modios tritici, et in Natali Domini duos rasiales tritici, cum duodecim nummis et duobus domesticis alitibus; Ingelranno archidiacono duos modios tritici, et in Natali Domini duos rasiales tritici, cum sex nummis et duobus domesticis alitibus; Hugoni de Caniet, tantumdem, et eodem tempore. Albertus presbyter de Botua, dedit vineam et tres agros; Hermenricus autem miles, decimam vineae et agrorum; Amundus de Mondisderio ultra pontem Botuae dedit tres hospites; Castelli dominus tres in eodem, et locum sancti Marcelli cum terra adjacente; Gualbertus de Sessolicio, duos hospites et mansum ecclesiae contiguum; Hibertus de Dommedardo, hospitem unum in loco qui dicitur Gurgetum; Petrus de Glissy duos curticulos dedit, et tres Richardus de Jumellis; Geroldus de Gutincourt, in villa sua hospitem unum; Hersendis de Ameliaco et Drogo filius ejus, hospitem, et de valle Hairardi mediam campi partem et terram ad lucrandum; Tainfridus de Espany concessit in rure Caisnetel tertiam partem de tribus hospitibus et de tribus metis arabilis terrae; Guerus de Piceio pater Stephani, apud Curcellas feodum unius militis. Matrona quaedam filia Dimonis de Cuncty, dedit alodium quod habebat Espany, cui conjuncta est alodialis terra quam possidet Avelina uxor Hilonis de Hisnu, et post mortem suam monachis possidendam, viro annuente, concessit. Convenit etiam inter monachos praedictae ecclesiae et quemdam Cualdricum de Sanctis post diuturnam litem de quadam terra, ut in ipsa terra tres partes de Campiparte monachi obtineant, Gualdricus quartam, terra ipsa inter eos ad arandum, seminandum et metendum communiter data et concessa. Pastore vero ejusdem monasterii decedente, fratres abbatem sibi eligunt, et ei secundum Deum pastoralem baculum conferunt, qui consecrandus episcopo hujus sedis praesentatur, et ei subjectus et obediens efficitur. Has igitur possessiones praescripti monasterii ego Godefridus hujus sedis, Deo auctore, episcopus, concedo, praesentiumque personarum attestatione, nostrique sigilli impressione confirmo. Si quis vero contra hoc decretum aliquid maligne machinatus fuerit, ut res ecclesiae distrabat, anathema fiat, et nisi digne poenituerit, privetur transeuntibus bonis, nec valeat inhaerere mansuris. Ego Godefridus Ambianensis cathedrae episcopus huic privilegio in synodo Ambianensi in ecclesia Sanctae Mariae, ab universis concorditer confirmato, primus subscripsi, atque voluntate promptissima consensi. Sig. + Godefridi episcopi. S. Fulconis archidiaconi. S. Ingelranni archidiaconi. S. Rogeri decani. S. Oberti praepositi. S. Rogeri cantoris. S. Rainerii thesaurarii. S. Gualteri abbatis Sancti Judoci. S. Roberti Forestensis monasterii abbatis. S. Joannis abbatis Sancti Geremari. S. Willelmi abbatis Sanctae Mariae Brituliensis. S. Anscheri abbatis Virtuensis ecclesiae. Actum est hoc anno Verbi Incarnati 1105, indictione XIII, praesidente in cathedra Romanae Ecclesiae Paschali papa II, et in Remensi Manasse archiepiscopo, et Ambianensi Godefrido episcopo, Francorum rege Philippo, duce exercitus sui filio suo Ludovico, Ambianensi consule Ingelranno feliciter, amen. Geraudus Ambianensis Ecclesiae subdiaconus vices cancellarii exsequens, subscripsi.