CCXXX.  Privilegium pro Ecclesia Papiensi.   (Anno 1123, April. 15.) [SPELTA,  Historia di Pavia,  1597, 4º, p. 287.]
CALIXTUS episcopus, servus servorum Dei, fratri BERNARDO Papiensi episcopo, ejusque successoribus in perpetuum.
Justis votis assensum praebere, justisque postulationibus aures accommodare nos convenit, qui licet indigni justitiae custodes atque praecones in excelsa apostolorum principum Petri et Pauli specula positi Domino disponente conspicimur. Ea propter, reverende in Christo frater et coepiscope Bernarde, precibus tuis clementius annuentes, omnem vestrae Ecclesiae dignitatem per praedecessorum nostrorum privilegia, vel authentica scripta concessa nos quoque praesenti privilegii auctoritate firmamus, siquidem fraternitatis tuae inter sacra missarum solemnia pallio uti, et tam tibi quam successoribus tuis in processione Palmarum, et feriae secundae post Pascha equum album udone coopertum equitare, necnon et crucem inter ambulandum praeferre concedimus. Monasterium Sancti Donati a Ticinen. quondam episcopo in Scovilla fundatum licet extra vestram dioecesis sita videantur, sicut hactenus habita sunt cum omnibus ad ipsa pertinentibus in vestra semper ditione ac dispositione habeantur. Caeterorum etiam monasteriorum, quae infra vestrae dioecesis fines sunt canonica dispositio, et abbatum, qui in eis sunt, vel abbatissarum discussio, electio, et consecratio vestro semper arbitrio conservetur; salvo in omnibus apostolicae sedis privilegio: quos profecto vel quorum presbyteros ad vestrum expediat venire concilium sane in monasteriis, aut capellis aliquibus praeter matricem Ecclesiam baptismum generale fieri petatur prohibemus, in quibus si qua forte praecepta contra sacros canones elicita inveniri contigerit, nostris canonicis non praejudicet institutis, clericos, sanctimoniales, viduas urbis vestrae, sine vestra conscientia nemo praesumat in judicium trahere, aut vim eorum rebus inferre. Nec coemeteriorum, quae intra vel extra civitatem sunt, curam vobis, aut potestatem subtrahere quaelibet persona praesumat, nec ullus unquam cujuscunque dignitatis aut potentiae homo quasi sub obtentu hospitalitatis in tuo venerabili episcopio, aut in domibus sacerdotum tuorum, et omnium clericorum sine tua tuorumque successorum voluntate applicare praesumat, nec in rebus mobilibus aut immobilibus, sive personis cujuscunque conditionis ad vestram Ecclesiam pertinentibus, invasionem aut violentiam vobis invitis fieri, sine legali ratione permittimus. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat eamdem ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnino integra conserventur eorum pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt usibus omnimodis profutura. Ad majorem quoque ipsius Papiensis Ecclesiae dignitatem confirmantes, statuimus, ut in synodali celebratione conventuum, tam tu quam successores tui, ad sinistrum Romani pontificis latus primum sessionis locum perpetualiter habeatis. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam venire tentaverit, secundo tertiove canonice commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cuntis autem eidem Ecclesiae justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen. Scriptum per manum Gervasii scriniarii regionarii et notarii sacri palatii. Ego Calixtus catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi Ego Petrus Portuensis episcopus consensi et subscripsi. Ego Gregorius Sancti Angeli diaconus cardinalis, etc. Ego Roazanus diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Porticu, etc. Ego Matthaeus diaconus cardinalis Sancti Andriani. Ego G. G. presbyter cardinalis tituli Lucinae interfui et subscripsi. Ego Jo. presbyter cardinalis tituli S. Grisogoni interfui et subscripsi. Ego Petrus cardinalis presbyter tituli Calixti subscripsi. Ego Comes presbyter cardinalis tituli S. Sabinae subscripsi. Datum Laterani per manum Hugonis S. Romanae Ecclesiae subdiaconi, XVII Kal. Maii, indictione prima, Incarnat. Dominicae 1123, pontificatus autem domini Calixti II papae anno quinto.
[ Leg. a B. Liutphredo]