III. AD HERIMANNUM COLONIENSEM ARCHIEPISCOPUM. (  Anno  892)[Lappenberg,  Harburgisches Urkudenbuch.  ]
FORMOSUS episcopus, servus servorum Dei, reverentissimo et sanctissimo HERIMANNO, Agrippinae Coloniae archiepiscopo.
Litteras tuas apostolatui nostro delegatas coram nobis recitari fecimus, in quibus continebatur quod piae recordationis Leo papa, decessor quondam noster, temporibus Caroli Magni imperatoris paroechias, monasteria, ecclesias et familias omnesque res Agrippinae Coloniae competentes propria auctoritate inscriptionis roboraverit et ab illo tempore Bremensis sedes eidem Ecclesiae subjecta fuerit usque ad tempus Guntharii. Audivimus equidem et credimus fuisse; sed relatu quorumdam didicimus eam in ultimis finibus, ubi pagani confines sunt, esse; verum asseritur, quatenus Guntharii tempore Ludovicus quondam rex sancto studio, reverentissimorum archiepiscoporum, consultu seu et nobilium optimatum apostolico consensu, inibi decreverit instituere praelatum qui, sibi Christi favente gratia, verbum fidei seminaret in gentibus, quae nullam ipsius habebant notitiam. Et misso Salomone, reverentissimo Constantiae episcopo, expetivit a sanctae recordationis domno Nicolao, decessore nostro, hujusmodi sanctum et Deo dignum roborari decretum, quatenus gentes quae ignorabant Deum, doctrina Bremensis Ecclesiae, quae in affinitate posita neglecta interdum tabuerat, ad sanctum opus expergefacta assurgeret et segnitie deposita ad agriculturam accingeretur Domini Salvatoris, ac exstirpatis idololatriae sentibus seminarium spargeret, unde multiplex fructus ad divina horrea perveniret. Praeterito autem anno, cum exinde ventilaretur quaestio inter legatos tibi commissae Ecclesiae necnon et Bremensem antistitem, quia res in ambiguo erat posita, temere deffiniri non debuit. Cujus rei gratia decretum est, ut conventus sanctissimorum episcoporum in competenti loco fieret, cui Mogontiae archiepiscopus praesideret, apostolica auctoritate munitus, ubi et tua et praefati antistitis querimonia diligentissime persecrutaretur et sic demum cum legatis ab eorum collegio seu quolibet episcopo utrique ad apostolicam venissetis deliberationem percipiendam. Audire quippe et discutere, non vero definire injunctum est. Ideoque id ipsum ut fiat, exspectamus et injungimus condicto tempore, mense videlicet Augusto, praesentis decimae indictionis. Revera tunc liberius definire poterit, quia attentius ventilata quaestio in potiorem veritatis lucem erumpet, beati Job exemplo, qui ait: Causam, quam nesciebam, diligentissime investigabam . Enimvero hujuscemodi disceptatio non secundum cujuslibet libitum, sed Deo placite definienda est. Optamus reverentiae tuae sanctimoniam bene in Christo valere.
(Job XXIX, 16)