XLVIII.  Epistola Hermanni Augustinensis episcopi ad Ottonem Babenbergensem episcopum de Lothario rege.
Bono Christi et Eclesiae odori OTTONI venerabili Babenbergensium episcopo omnique Ecclesiae suae, HERMANNUS, Augustensis Ecclesiae, Dei gratia humilis minister, cum universo clero et populo suo, devotas orationes in Christo cum fideli servitio.
Aspiciat Dominus de sede sancta sua, cogitet de nobis omnis coelestium, terrestrium, specialiter vero Babenbergensium Ecclesia, quae murum pro domo Israel semper hucusque se posuit, quam zelus domus Dei semper comedit, inclinet aurem suam et audiat: aperiat oculos suos et videat tribulationem nostram. Ecce enim desolata est civitas nostra, civitas sancta et antiqua; civitas hactenus dicta Augusta, sed nunc potius dicenda potius angusta vel angustia. Sedet in tristitia, non est qui consoletur eam, nisi Deus noster et Deum timentes: propter Deum in charitate compatiantur nobis in passionibus nostris, quas passi sumus introitu domini regis. In cujus adventu sustinuimus pacem et non venit: quaesivimus bona, et ecce perturbatio, exigentibus quidem peccatis nostris quae fecimus, non contra eum, sed contra Deum. Ipsum enim venientem ad nos debito honore cum gaudio suscepimus, nos et universus clerus noster et populus, tanquam regem et dominum, tanquam eum, in cujus manu est regnum, et potestas et imperium, tanquam justum et misericordem judicem, per quem sperabamus recuperare diu perditam pacem. Praetermissis itaque multis et magnis Ecclesiae nostrae miseriis et injuriis, unum solummodo sacrilegum nefas in auribus domini regis et principum, qui aderant, lacrymabili voce conquesti sumus, quod contingit ante adventum regis paucis diebus. Hoc videlicet, quod cives nostri quidam exierant a nobis, qui non erant ex nobili semine, nequam, filii scelerati, qui in conductu nostro ac fere in praesentia nostra spoliaverant Aquensem episcopum apostolicae sedis legatum per nos ad curiam regis transeuntem. Super his, inquam, omni curiae conquesti sumus, justitiamque regno et Ecclesiae debitam postulavimus humiliter. Dum ergo principes in hoc essent, et consilium super his caperent, orta est machinante diabolo, subito inter vendentes et ementes quaedam pro vili causa parva seditio, primum per secretarios regis in suburbio; deinde clamor ingens tollitur, forenses campanae pulsantur, concurrunt cives, conveniunt regis milites, universi ad pugnam festinant, universi causam pugnae ignorant, unus illud, alter aliud opinatur; rex ipse necem sibi intentari suspicatur. Videns ergo milites et ministeriales ecclesiae coram matrice ecclesia stantes armatos, existimat eos ex consilio contra ipsum congregatos, qui, quod vere dicimus in Domino, ex nulla conspiratione contra regem facta convenerant, sed propter tumultum populi inconsulte subito concurrerant, nescientes quid facerent, cum et ipsi se in manum regis ex aliquorum machinatione traditos nullatenus dubitarent. Ego interim indignus, ac solo nomine episcopus, oblitus annorum meorum et senectutis, immemor vitae et mortis, suspensus inter brachia duorum solummodo clericorum meorum, caeteris fugam capientibus, misi me in turbam intra utramque aciem non clypeo protectus, aut galea, sed sacris tamen vestibus indutus et signo crucis armatus; crucifixum enim in memoriam passionis Dominicae ante pectus nostrum portavimus propriis manibus, sperantes, ut Christianos, crucis Christi memores, ut oportuit, ab injuria mutua et caede fraterna compesceremus. Illico irruebant in nos et in nostros rex et sui in die Dominica V Kal. Septembris, et facta est caedes sacrilega clericorum et laicorum prope januas matricis ecclesiae intus et extra, ab hora diei VI, usque ad vesperam, plerisque occisis, plerisque vulneratis, plerisque captivatis, plerisque fugatis, plerisque spoliatis. Ego vero per signum crucis sospes evasi, repens manibus ac pedibus inter hostes et pericula, inter enses et sagittas, et jacula quae undique circumvolabant canos capitis mei et collum, et latera, et dorsum meum et meorum, qui me non modo portabant, sed per brachia et crura trahebant, inferentes me per aliud quoddam ostium, cum maxima difficultate super altum murum ante summum altare in ipsum scunarium. Ibi ego fusis non modo precibus, sed fletibus, jacui miserabiliter in sanguine vulneratorum, exspectans proprii sanguinis effusionem et desiderans mortem. Interea extra portam civitatis inter forenses et regis milites regnabat similiter caedes hominum ac pecorum, funesta praedia, funestum incendium, sanctuaria profanata sunt; ecclesiae plures combustae sunt, plures effractae et depraedatae sunt; clericorum, monachorum, sanctimonialium despoliatae congregationes in dispersione sunt; inclusae quoque mulieres miserabiliter ejectae sunt; viri ac feminae impudentes denudatae sunt; parvuli eorum partim occisi sunt, partim captivi abducti sunt. Nam quod ex intimis praecordiorum dicimus suspiriis, rex Christianus induxit super Ecclesiam Christi inimicos Christi, homines inhumanos et paganos, Bohemos videlicet ac Slavos, qui vulgaliter Valuwen dicuntur, qui persecutores Christi et Ecclesiae esse ac fuisse semper manifeste ab omnibus cognoscuntur. Nox ipsam litem diremit, sed tota nocte regis exercitus matricem ecclesiam ex omni parte obsidione circumdedit, qua in nocte ego ipse de meo expulsus hospitio, omnibusque meis nudatus, et in ipsius platea civitatis nostrae desertus ac solus tam diu flens jacui, donec a domino N. Magdeburgensium archiepiscopo in hospitium ejus, tanquam hospes et peregrinus per misericordiam Dei collectus fui. Mane autem facto, quoscunque et quotquot voluit de obsessa ecclesia rex abstraxit, et ut taceamus de caeteris, ipsos et vulneratos et omnino desperatos in vinculis secum abduxit. Eadem vero die castra metatus est in campo juxta civitatem, regressusque tertia die cum armatis in urbem, munitiones omnes diruit urbis et confregit, omnibusque praeda et incendio consumptis, quarto destructionis nostrae et sexto adventus sui die laetus abiit. Archiepiscopi quidem et episcopi et abbates, qui aderant, satis ac satis regiam majestatem praemenuerant, quatenus regio more victis saltem parceret, et imitando Regem regum justos cum impiis non perderet. Sed iracundia regalis potentiae non prius mitigata est, donec omnis civitas nostra, sine judicio, sine justitia funditus destructa et inrecuperabiliter adnihilata est. Propterea nos cum universo clero et populo civitatis nostrae precamur per Christum et in Christo misericordiam venerandam paternitatis vestrae, ut doloribus nostris clementer condoleatis, et lamentabilem Ecclesiae nostrae ruinam consilio et auxilio infatigabiliter fulcientes, murum inexpugnabilem pro domo Israel nos ponere solito more vestro satagatis.