EPISTOLA XIII. DANIEL BONIFACIO. [A. D. 724.]
Domino reverendissimo et merito ab omnibus orthodoxis amplectendo, multiplici scientia variarumque virtutum gratia insigniter decorato, Bonifacio archiepiscopo Daniel Dei plebis famulus sincerissimam in Domino cuncta coelorum culmina praeeminenti salutem.
Lectis litteris a tua fraternitate transmissis, multum moerore commoti sumus, quia hoc amantibus intolerabile visum fuerit, si iis a quibus amantur aliquid incommodi contigerit. Quamdam tamen consolationem, saepius revolventes, invenimus in eo, quia hostis callidi inextricabilis astutia nequaquam ritus religionis nostrae tanta violentia, et tam variis bellorum seu errorum oppositionibus per sublimes sacerdotum vel caeterorum quorumcunque reproborum personas expugnare tentaverit, nisi et in illis majoris meriti excellentiam agnosceret. Unde vos operam dare primitus oportet, ut inceptio gloriosa quae est apostolicis coaequanda certaminibus, nullatenus propter illorum deseratur insidias, qui dolis instructi salutiferae solent resistere doctrinae; sed tanto libentius illatae difficultates ferendae sunt, quanto certius comperimus sanctorum esse ac martyrum in mundo pressuras, in coelo autem copiosissimam, Domino promittente, mercedem, quem et hic auxiliatorem et illic cum justis gavisuri remuneratorem habere mereamur. Quapropter cum charitas excellentiae tuae consilium sibi a nostra parvitate petere dignata sit, hoc existimamus profuturum, quatenus invicta patientia perferre studeat quod absque Dei providentia provenire non nesciat. Quamvis ergo forasticae pugnae pernicies saeva sit, ipsaque atrocius intestina formidanda ferocitas noceat , scilicet impugnantes per escarum superstitiosissimam observationem, Domini opus destrui quaerentes, quae propemodum in ipso usu hominis pari detrimento peribunt; aut si turpe lucrum sectantes, adulationis gratia vel etiam ipsorum laudis, vestrae vero vituperationis zelo, severitatem populis pronuntient, ac ficta blanditia pacis appellationem ingeminent, et, secundum Isaiae vaticinantis praesagium, dicentes malum bonum, et bonum malum, et reliqua; vel si segetem vestrae venerabilitati commissam, sterile lolium interserendo, suffocare conentur, quia utique, ante messis maturitatem, a quoquam, Domino monente , compescitur evelli, de quo uberius infra dicemus; licet, inquam, hactenus inaudita proferant dogmata ad decipienda minus intelligentium corda, quae vos in Divinis voluntatibus optime eruditos neque ad horam introducta latent, neque etiam ea quae iis opportune possint opponi. Sed ne te diutius morer ducendo per singula, dicam breviter. Quanquam universa nefandae factionis argumenta ad expugnandos et affligendos vos exerceant; tamen secundum praecedentium sanctorum exemplar, quod corrigendo curari nequit, saltem sustinendo portare. De sacerdotio autem homicidarum et adulterorum, qui, absque ulla resipiscentia, in peccatis suis perdurare praesumunt, satis tibi sacratissimi canones ac decreta pontificum persuadent. Si igitur homicidis jugiter agentibus poenitentiam, circa exitum vitae, perfectio, id est, communionis Christi gratia, conceditur, incorrectis qua ratione cura regiminis Christianae conversationis injungitur? Adulter vero, quem nec sero suae impudicitiae poenituit, qua consequentia sibi sacerdotale officium usurpabit, quoniam secundum statuta Innocentii papae, caeterorumque, qui viduam, aut secundam duxerit uxorem, non modo a ministerio ecclesiasticae dignitatis, verum etiam a clericatu coercetur? Cum et haec propter carnis fragilitatem indulgenter concessa sint, adulteria vero ab omnibus peritissimis prohibeantur. A communione autem filiorum , fratrum, sive sacerdotum, quale consilium est tam idoneum, ut te in rebus corporalibus separatim disjungat, ne forte de hoc mundo exire incipias, quoniam isti ubique et semper subintroire nituntur, a quibus se periculis implicatum Paulus apostolus asserebat. Et caeteri Christianae religionis conditores id ipsum, aut se passos, aut posteris patiendum fore, fatentur. Dicis enim te ab illis in sacris oblationum libaminibus remotissimum esse, ne sacrum canibus dare videreris. De hoc quid sentiret sanctus Augustinus inter caetera subtiliter insinuabimus. Insuper non sponte, non consensu, neque ex voluntate, sed sola necessitate cogente, nonnunquam te inter ipsos habitantem. Nempe Hieronymus ait: In Evangelio voluntas quaeritur, quae si etiam effectum non habuerit, tamen praemium non amittit. Quare si his conjungeris, verbi gratia, in perceptione ciborum vel in cohabitatione loci, nonne ille, qui non venit vocare justos, sed peccatores, ivit ad convivia peccatorum, ut occasionem haberet docendi? ut in eo quod mistim regem interdum adire debetis, et pro pace ecclesiastica pariter deprecari. Quia ipsi, ut veri pastores, plerumque pro ovibus intervenire se fingunt. Primum quidem implendum esse quod scriptum est sciamus: Subditi estote omni humanae ordinationi, et reliqua, et omnibus potestatibus sublimioribus, et reliqua. Demum considerandum est quia proposita est similitudo tritici et zizaniorum de permistione malorum atque bonorum. Et munda et immunda animalia, ait Augustinus, introisse in arcam leguntur. Neque enim quaecunque libuit intraverunt immunda animalia, arcae compage confracta, sed ea integra per unum atque idem ostium, quod artifex fecerat. Non enim, inquit, per has similitudines et pronuntiationes, consilium desidiae bonis datum est, quo negligant quod prohibere debent, sed patientiae qua perferant, salva doctrina veritatis, quod emendare non valent. Item dicitur: Cum ergo inveniamus in Ecclesia malos, quos ecclesiastica disciplina corrigere et coercere non possumus, tunc ne ascendat in cor nostrum impia et perniciosa praesumptio, qua existimemus nos ab his esse separandos, ut peccatis eorum non coinquinemur, atque ita prius nos trahere conemur veluti mundos, sanctosque discipulos ab unitatis compage, quasi a malorum consortio segregatos. Veniunt in mentem illae de Scripturis similitudines, quibus demonstratum est malos in Ecclesia permistos bonis usque ad finem saeculi tempusque judicii futuros, et nihil de bonis unitate ad participationem sacramentorum, qui eorum factis non consenserint, obfuturos. Cum vero eis per quos Ecclesia regitur adest, pace salva, potestas disciplinae adversus reprobos aut nefarios exercendae, tunc rursus, ne socordia segnitiaque dormiamus, aliis aculeis praeceptorum, quae ad severitatem coercitionis pertinent, excitandi sumus, ita est etiam ratio dissimulandi et tolerandi malos in Ecclesia, et est rursus ratio castigandi et corripiendi, non amittendi , vel a communione removendi, ut nec patientiae nomine torpescamus, nec obtentu diligentiae saeviamus. Dicam quod ex operibus antiquorum excerpsi doctorum, et utiliter in tam perniciosa barbarie ad memoriam debet reduci, si forte, in praefata condescensione, a quolibet calumniati de aliquo simulandi sive etiam fingendi genere, legerimus quod utilis simulatio assumenda sit in tempore, unde et Cephas subtrahebat se, et segregabat, timens eos qui ex circumcisione erant: et Vas electionis totondit caput et Timotheum circumcidit. Ipse quoque Filius Dei finxit se longius ire, et nescire quae sciebat, ut est in Evangelio: Quis me tetigit? Et ubi posuistis eum? Sed et Psalmista immutavit vultum suum coram Abimelech; et ludens Joseph fratribus suis locutus est; nec non et Israel haedinis pellibus membra contexit. Hoc fecit ut putaretur esse qui non erat. Et si diligenter et fideliter attenditur, non est mendacium, sed mysterium. Per haedinas quippe pelles, peccata, per eum vero qui se iis operuit, ille significatur qui aliena peccata portat. Haec tuae charitati non quasi priscae auctoritatis ignarae, vel nostrae rusticitatis admonitione indigenti, sed ne quid tuis rogatibus derogassemus, trepidanter scripsimus, quo, eo quod te cum majoribus contraxisse negotium comperimus, amore tantum atque obeditione amplius incitati, quam arte vel audacia freti, tantum revelando, non etiam imperando prolata diximus, ne forte his qui ultra modum excellentiores sunt in aliquo adversari videremur. Exhortatoria profecto tuae suggestionis monita, de instanti corporis molestia perferenda, satis libenter suscipimus, et, in quantum vires sufficiunt, ipso Domino auxiliante, qui pro sua misericordia monuit nos, tuis salutaribus obtemperabimus dictis. Hoc quoque cognoscat vestra benevola dilectio, quia licet terrarum spatioso sequestremur intervallo, ac maris immensitate nimia, et coeli inaequali climate dirimamur, pari tamen tribulationum deprimimur fasce. Eadem est enim operatio Satanae hic et ibi. Propter quod, diligentissime deprecor, nos orationum mutua vicissitudine jugiter muniamus, reminiscentes sermonis quem dixit: Si consenserint ex vobis duo aut tres, et reliqua. Vale. Vale centupliciter charissime mihi, et alia manu, etc.
(ut arbitror) (si tantum in tribulationibus
tolerantiae non taedet) (quod utique non miror cum Christus Jesus
olim fratrem a fratre in mortem esse tradendum
testatus est, et filium a patre, et parentes a nepotibus

propter nomen suum necandos)
[ W. in marg., falso securitatem] [ W. in marg., 
in quodam commate] [ W. in marg., falsorum fr.] [ W.
in marg., nisi] [ W. in marg., 
subtus] [ W. in marg., Deinde] [ W. in marg., ut ait] [ W. in marg., post] [ Par., ac participatione] [ Par., admittendi] [ Par., calumniaris] [ Par., legimus] [ W. in
marg., vos ut nos]