EPISTOLA XV.  Item exemplar epistolae ejusdem papae ad domnum Pippinum regem, in qua continentur gratiarum actiones, et de sanitate ipsius, seu Caroli, et de Marino presbytero, atque de Ravenna, qualiter contra eamdem mala machinantur consilia.
Domno excellentissimo filio nostro spiritali compatri Pippino, regi Francorum, et patricio Romanorum, Paulus papa.
Eximiae et a Deo protectae excellentiae vestrae, harum deferente portitore, destinatos apices omni plenos dulcedine ac amore, quos cum magno venerationis affectu acceptantes, liquidius cuncta in eis inserta agnovimus. Inter haec quippe, excellentissime fili, vestra nobis praecelsa innotuit benignitas qualiter, divina Dei nostri favente misericordia, sani atque sospites, et illaesi existentes sitis, simul cum excellentissimis natis vestris, spiritalibus filiis nostris Carolo et Carolomanno magnis regibus, atque domna Bertrada regina dulcissima spiritali commatre nostra, nec non et Gisla nobilissima nostra filia. Quibus agnitis, magnas ac innumerabiles polorum arbitrio ac regi regum Domino Deo nostro retulimus laudes, quoniam juxta illud, quod anhelantius optantes desideramus, vestram addiscere meruimus sospitatem. Pro quo Dominum Deum nostrum sedulis deprecationibus imploramus, qui nos per multorum curricula annorum de vestra integra sospitate faciat exsultare, eo quod vestra salus nostra est exsultatio, et vestra prosperitas nostrum procul dubio existit gaudium. Et hoc in vestris regalibus apicibus continebatur ascriptum, quatenus vobis innotescentes significaremus, si circa sanctam Dei Ecclesiam, atque nostram mediocritatem, vel populi nobis commissi salus aut integritas profligaretur. Nam et de hoc magnas et innumerabiles gratias Deo omnipotenti et vestrae excellentiae referimus, quia sicut revera Christianissime et vere Dei cultor Ecclesiam Dei, et populum vestra excellentia visitare non piget, sed hoc non nostris meritis, sed divina proveniente misericordia agitur, dum omnia prospera circa sanctam Dei Ecclesiam, atque nostram mediocritatem, vel nobis commissum populum, existunt. Pro quo Deum coeli, penitus omnium bonorum largitorem rogabimus, vobis pro hoc praecipuo ac pio opere sit retributor, ob tantam benignitatem et sollicitudinem, quam circa sanctam Dei catholicam et apostolicam Ecclesiam, vel ejus familiarem populum habere dignoscimini. Sed et hoc in ipsis vestris relationum apicibus continebatur, per vestros vobis fuisse nuntiatum legatos, quod a quibusdam malignis, et mendacium proferentibus, in istis partibus divulgatum esset, quia si aliqua nobis necessitas eveniret, nullum nobis auxilium praebere volueritis. De quo nefario dicto nequaquam nobis fuit, aut est haesitatio, quia, divina faciente misericordia, magnam in vobis, post Deum, spem et fiduciam habemus: agnoscentes quod Deo propitio nullum de quacunque parte erit impedimentum, vobis defensionem atque auxilium sanctae Dei Ecclesiae, vel ejus peculiaris populi impertiendi, juxta id quod beato Petro apostolo per beatae memoriae praedecessorem domnum et germanum nostrum, ob remedium animae vestrae, et veniam delictorum vestrorum, pollicentes spopondistis. Quod in perpetuis temporibus, Domino annuente, firmum ac robustum credimus permanere. At vero unde nobis Christianissima vestra direxit excellentia, quod si quis e vestris adversariis aut contemptoribus ad nos venerit, nullo modo cum eis nos aut in eorum societate misceri, absit a nobis ut hanc rem faciamus, dum profecto vestri inimici sanctae Dei Ecclesiae et nostri existunt. Quapropter testatur veritas quia ubi vestros amicos agnoverimus, tanquam amicos et fideles sanctae Dei Ecclesiae oblectare et amplecti cupimus; et ubi vestros inimicos invenerimus, veraciter tanquam inimicos sanctae Dei Ecclesiae et nostros proprios, ita eos respuimus atque persequimur, quia vestri amici, sanctae Dei Ecclesiae et nostri existunt, et qui inimicitias contra vos machinantur, profecto inimici sanctae Dei Ecclesiae et nostri esse comprobantur. De missis vero vestris ac nostris, quia ad regiam urbem simul properaverunt, de quibus petiit nos vestra praeclara excellentia sibimet a nobis significari, si quid ex eis addiscere potuimus, dum profecto nobis incognitum non est quod pro tam saeva hujus hiemalis temporis asperitate nullus de illis partibus adveniens nobis annuntiavit qualiter circa eos agatur. Et ideo ad praesens ignoramus quid vobis de eis veraciter significemus. At vero de Marino presbytero scripsit nobis Christianissima excellentia vestra quod demum in pristino esset constitutus honore, secundum qualiter vobis postulantes direximus, nos quidem testem Deum proferimus quod pro nulla alia re pro eo vobis direximus, nisi propter lacrymas et quotidianas lamentationes, quas ejus genitrix effundere non cessat, quae et orbata lumine existit, et ideo vobis direximus, ut apud vos eum absolvere debuissetis, quia nihil de eo vobis fuit aut est, sed nec nobis, nisi tantummodo de ejus iniqua malitia, quam contra sanctam Dei Ecclesiam maligna atque perversa motus audacia agere praesumit. Sed de hoc sicut per anteriores nostras litteras excellentiae vestrae direximus, in vestro sit arbitrio, vel potestatem, quid de eodem disponere volueritis. Nulla nobis de eo cura est, nisi, ut praediximus, qualiter vestra fuerit voluntas ita de eo disponere debeatis. At vero nobis direxit excellentia vestra, ut vobis intimare debeamus si nobis idem Marinus suas direxit litteras, de quo, teste veritate, dicimus: nunquam nobis suas direxit litteras, ex eo quando illuc apud vestram excellentiam properatus est. Nam nullo modo vobis vetare habuimus, si factum fuisset. Interea nempe ea quae a fidelibus sanctae Dei Ecclesiae et nostris, id est de partibus Ravennae ad nos pervenerunt, aptum prospeximus vestrae excellentiae intimanda eo quod aemuli sanctae Dei Ecclesiae, et nostri, atque vestrae excellentiae, die noctuque non desinant, pertractare qualiter nos sibi Deo contrario praevalere ac superare possint. Tamen et ea ipsa scripta quae exinde suscepimus infra has nostras litteras excellentiae vestrae direximus, quatenus rei meritum addiscentes, agnoscatis quod illi a suo maligno proposito, et solita nequitia nequaquam desistunt. Pro quo Christianissime bone fili, et spiritalis compater, enixius elaborare atque decertare jubeas, quatenus bonum opus quod coepisti per te compleatur, et ut sancta Dei Ecclesia, et ejus peculiaris populus perfectam habeat liberationem, et securi ab inimicorum insidiis permaneant. De reliquo vero petimus divinam Dei nostri misericordiam, ut vos per multorum annorum curricula, in solio regni vestri conservare dignetur, una cum excellentissimis vestris natis, nostrisque spiritalibus filiis Carolo et Carolomanno regibus Francorum, et patriciis Romanorum, nec non domna Bertrada excellentissima regina, spiritali nostra commatre, vestra conjuge, simulque et Gisila nobilissima puella, nostra spiritali filia, ad exaltationem et defensionem sanctae Dei Ecclesiae, simulque et ejus peculiaris populi, optantes diu vestrae prosperitatis gaudia addiscere, atque immensam pro vobis divinam implorare clementiam. Incolumem excellentiam vestram gratia superna custodiat.