CCXXI.  Ad Guillelmum episcopum Pictavensem.--De quibusdam abusibus in diaecesi Pictavensi corrigendis,  etc.  (Veronae, Mart. 13.) [MARTEN.,  Thes.,  620.]
LUCIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri GUILLELMO Pictavensi episcopo, salutemet apostolicam benedictionem.
Cum sit in Lateranensi concilio constitutum ad immoderatam quorumdam avaritiam coercendam, et tollendam materiam jurgiorum, ne beneficia ecclesiastica, donec vacaverint, promittantur, grave nobis est et molestum quod in dioecesi tua abbates et priores instituta salubria surda aure transire, et hujusmodi promissiones illicitas facere perhibentur. Unde ne haec enormitas, quae salubri fuerat constitutione praecisa, vires ex dissimulatione resumens, perniciosa licentia denuo inolescat, fraternitati tuae praesentibus litteris indulgemus ut, hujusmodi promissionibus irritatis, si occasione dissensionum quae exinde frequenter emergunt culpa illorum qui praesentationem habere noscuntur, ultra sex menses ecclesias vacare contigerit, liceat tibi de auctoritate apostolicae sedis, omni contradictione vel appellatione cessante, de personis idoneis sine praejudicio tamen eorumdem in posterum ordinare. Nolumus autem ut ex hoc majoribus ecclesiis vel debita reverentia minuatur. Ut etiam injunctum tibi officium tanto liberius exsequaris, quanto apostolicum tibi videris adesse praesidium, sollicitudini tuae praesenti auctoritate concedimus ut abbatissas et alias mulieres quae in episcopatu tuo domibus religiosis praeesse noscuntur, per quarum insufficientiam et negligentiam Deo devotae feminae observantiam religionis exorbitant, cum consilio dilectorum filiorum nostrorum Sancti Cypriani et de Pinu abbatum corrigere valeas; et si inventae fuerint contumaces, absque appellationis diffugio disciplina ecclesiastica coercere, ut quae remediorum fomenta non sentiunt, putrida ferro vulnera resecentur: salvis ecclesiis quae nullo mediante Romano pontifici sunt subjectae. Ad haec autem praeposituram Ecclesiae tuae cum vacaret, idoneae assignandi personae cum assensu majoris et sanioris partis capituli liberam tibi tribuimus facultatem. Quod si super ea, vel super alio ecclesiae tuae beneficio cuilibet conferendo tuae devotioni scripsimus, arctari te nolumus mandatum apostolicum adimplere, sed nisi honesta persona et beneficio digna exstiterit pro qua litteras apostolicas contigerit emanare. Hoc autem propter futuram ecclesiae tuae quae vacaret proponitur . . . idonei assignandi tuis nobis litteris intimetur, ne forte per ignorantiam veritatis denuo tibi scribere compellamur. Cum vero de jure et consuetudine ad episcopum Pictavensem qui pro tempore fuerit pertinere dicitur in conventualibus ecclesiis clericorum in dioecesi Pictavensi, et nihilominus in ecclesia Dauracensi unum canonicum facere praesenti pagina prohibemus, ne quis, appellationis praetextu, quod tibi competit in hac parte debeat impedire. Sane cum quidam viri religiosi qui ad unum prioratum regendum vix sufficiunt, plerumque duos ambitione damnabili appetant, et detinere praesumant discretioni tuae praecipimus ut hanc praesumptionem compescas, et tam abbates quam archipresbyteros, decanos per tuam dioecesim constitutos ad suscipiendum ordinem sacerdotii, si idonei fuerint, appellatione remota, compellas. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostrae concessionis et prohibitionis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli se noverit incursurum. Datum Veronae, III Idus Martii.