EPISTOLA XL.  Venerabili et charissimo fratri et amico nostro, domno  THEOBALDO,  Dei gratia Parisiorum episcopo  ,  frater  PETRUS,  humilis Cluniacensium abbas, salutem et sincerum in Domino dilectionis affectum.
Placuit, charissime mihi, reverentiae vestrae, super multa et magna in mortibus fratrum nostrorum desolatione nostra, nos consolari, et ut ait Job, compatiendo movere caput vestrum super nos . Rescripsissem tunc, quando allatae sunt mihi litterae, idem quod nunc, et amicabili consolationi quas possem gratias egissem. Sed hoc quia tunc non licuit, non feci; et quia etiam nunc vix licet, vix facio. Prout licet tamen, sollicite de nobis dignationi vestrae gratias ago, quia non cura multiplex, non fastus honoris, non pontificalis apex, vos a Cluniacensi corpore alienavit: quem, juxta Apostolum, servantem unitatem Spiritus in vinculo pacis , cerno gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus . Et juste. Commune enim damnum communem luctum exigit, ut charorum mortes, quas antiqui multis mensibus, nos saltem paucis defleamus diebus. Flebant illi mortuos suos, nec a fletu multo tempore elapso revocari poterant homines fideles erga vivos amicos, pii erga defunctos. Faciebant hoc aliquando pii erga pios, afficiebantur hoc amoris intuitu, etiam quandoque impii erga impios, et, licet diverso respectu, eodem tamen universi erga mortuos suos detinebantur affectu. Qui ergo pios et impios in exemplum deplorationis habemus, nonne inhumanum vel bestiale est, si tot, si tantos, si tam utiles, si tam necessarios mortuos nostros non deploremus? Faciendum est hoc quidem coram hominibus, sed temperanter; faciendum coram Deo, sed perseveranter. Convertendus est infructuosus dolor ad fructuosas lacrymas, ut quae jam charorum corpora nobis non possunt reddere, animas Deo, quantum poterunt, studeant commendare. Facimus hoc nos aliquando, faciunt hoc nostri saepius: facite idem et vos, si placet, cujus illi mortui veraces amici erant, quem sinceriter diligebant, quem toto affectu colebant. Facite hoc non solum ut monachus, sed quod multo majus est, ut episcopus, id est ut non solum eos propriis precibus adjuvetis, sed insuper subditorum vestrorum orationibus eos Omnipotentis misericordiae commendetis. De reliquo quid mihi dicendum restat, nisi quod Job amissa substantia, filiis et filiabus dixit? Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum .
(Job XVI) (Ephes. IV) (Rom. XII) (Job I)