EPISTOLA DXI. EJUSDEM AD CUNCTOS POPULOS.
FREDERICUS Dei gratia Romanorum imperator et semper augustus, cunctis populis quos clementiae nostrae regit imperium.
Jam dudum innotuisse credimus, qualiter exorta quondam inter Ecclesiae Romanae cardinales de apostolatu discordia in reges et regna impetu pestifero est diffusa. Pro qua ad optabile bonum pacis revocanda quantos post beatae memoriae papae Victoris electionem et confirmationem Catholicam Papiae, Mediolani, Laone, atque in diversis imperii finibus, in corpore nostro labores, tam nos quam invicti principes nostri pertulerimus, quantas rerum copias zelo justitiae impenderimus, in extremis quoque mundi partibus jam auditum non dubitamus. Denique beatissimo papa Victore ad paradisi gaudia feliciter assumpto, et in ejus locum ab episcopis et cardinalibus almae sedis apostolicae domino Paschali, viro Christianissimo, in praesentia episcoporum et religiosorum Lombardiae ac Tusciae, illustris quoque urbis Romae praefecti ac multorum nobilium Romanorum, catholice substituto, ipsum etiam dominum Paschalem ex Ecclesiae ac principum imperii judicio atque consilio in papam et Patrem Catholicum solemniter recepimus, debitoque honore venerari semper intendimus. Proinde obstinata schismaticorum perfidia, mortem viri justi suis successibus aperta fronte ascribens, Sireniis suis blanditiis quorumdam fidelium nostrorum animos adeo molita est denuo immutare, ut nisi novis morbis nova maturius remedia objicerentur, pars nostrorum non modica viderentur ex fiducia nostrae lenitatis seducenda. Igitur zelo reformandi decoris domus Dei ardentius accensi, cum regem Francorum, qui nulla nostra culpa praeeunte, una cum Rolando, imperii nostri hoste publico, ejusque sequentibus, imperialem nostrum honorem manifeste molitur auferre, post multos nostros admonitus irrevocabilem persensissemus, universis imperii principibus in sancto Pentecoste curiam Wichebuch generalem indiximus. Quorum coetu celeberrimo ibidem solemniter praesidente, Ecclesiae Dei statum ac domini papae Paschalis negotium serio ac magnifice duximus roborandum. Invocata igitur devotissime Spiritus sancti gratia, et universorum qui aderant consilio altius communicato, ad removendam pro parte nostra omnem prorsus ambiguitatem, ipsi nos manu propria super sanctorum reliquias juramentum publice praestitimus, quod Rolandum schismaticum, vel ejus successorem, quem ipsius pars elegerit, in papam nunquam recipiemus, nec ad eum recipiendum unquam alicui assensum praebebimus. Nulli etiam fautorum ejus gratiam nostram unquam reddemus, nisi ab errore viae suae ad unitatem Ecclesiae fuerit conversus. Dominum vero papam Paschalem manutenebimus semper et promovebimus, eique tanquam Patri catholico et universali pontifici obedientiam, honorem et reverentiam exhibebimus: et ab ipso, ejusque parte, vita comite, nunquam recedemus. Electos quoque, qui sub eo aut ejus successore, quem pars ipsius elegerit, consecrationem receperunt, vel adhuc receperint, honore aut ordinibus suis per ejus obedientiam privari nunquam permittemus. Et hujus absolutionem sacramenti nunquam requiremus, nec oblatam recipiemus. Praeterea noster in imperio successor, quem principes universi elegerint, hunc honorem Ecclesiae Dei et imperii, et hanc partem nostram sub eodem juramento tuebitur semper atque tenebit. Idem quoque juramentum archiepiscopi et episcopi omnes, atque electi qui interfuerunt numero quadraginta, super sancta Dei Evangelia propria manu unusquisque sub stola sua praestiterunt et publice firmaverunt. Nihilominus universi principes saeculares, dux videlicet Saxonum, et Bavero marchio Albertus senior, Conradus palatinus de Rheno, et Ludovicus Landgravius, et reliqui omnes, super sanctorum reliquias id ipsum juraverunt. Repente autem Spiritus sanctus mentes omnium adeo unius effecit voluntatis, quod electi omnes in Sabbato quatuor temporum ad laudem Dei, et honorem imperii sacros ordines devotissime susceperunt. Firmiter quoque a nobis et ab universis decretum est, ut quicunque supersunt ordinandi, in primis quatuor temporibus similiter exsequantur: alioquin dignitatis, ad quam electi sunt, honore, omni remota dilatione, priventur. Ac haec honorabiles legati illustris amici nostri Henrici gloriosi Anglorum regis, ad nos ab ipso transmissi, in totius curiae nostrae praesentia super sanctorum reliquias ex parte regis Angliae publice juraverunt nobis, quod rex ipse cum toto regno suo in parte nostra fideliter stabit; dominum Paschalem, quem nos tenemus, nobiscum semper tenebit. De Rolando autem schismatico manutenendo nullatenus se de caetero intromittet. Quia vero justitiae, quam hostes Ecclesiae Dei et nostri, sive ex superbia, sive ex causae diffidentia devitarunt, nos semper hactenus stare parati, nunc tandem ad insolita sacramenta ex eorum manifesta obstinatione sumus impulsi. A schismaticorum communione omnis homo, omnisque ordo caveat. Furor enim eorum, etsi hactenus aliquo modo visus est venialis, in posterum prorsus erit irremissibilis. Ad perfectum quoque hujus negotii firmamentum ex totius Herbipolensis consilii decreto firmissime praecipimus, ut si quis ad sui mandatum antistitis sacramentum supra scriptum non praestiterit, si clericus sit aut monachus, ecclesiastico privetur honore ac beneficio; si laicus, allodia et beneficia quaecunque possidet, nostra ipsi auctoritate a suo judice vel domino prorsus adimantur. Data Wicheburch, Kalendis Julii.