EPISTOLA XXXVII. AD BOSONEM.
THOMAS Cantuariensis archiepiscopus, BOSONI cardinali.
Indubitanter credimus, et verum est, neminem esse in curia, qui plenius vobis noverit, quantam fidem, obedientiam, et devotionem Cantuariensis Ecclesia sedi apostolicae consueverit exhibere. Nam, ut taceamus de aliis decessoribus nostris, quorum doctrina, virtutibus, et exemplis illustratur Ecclesia, qui jam miraculis, Deo meritis eorum respondente, coruscant, novissimus decessor noster, vester quidem amicus, et Romanae Ecclesiae devotissimus filius, bis a sede propria pro fide et obedientia exclusus est, rege Stephano hoc in eo persequente, quod contra prohibitionem ejus vocatus a domino papa Eugenio ad concilium Remense venerat, caeteris episcopis domi contra obedientiam remanentibus, exceptis tribus, qui de mandato regis venerunt, ut aliorum absentiam excusarent. Alia autem, ut scitis, causa persecutionis ejus exstitit, quod contra prohibitionem Romanorum pontificum filium regis Eustachium noluit coronare. Quem aliorum episcoporum in tota insula nostra vidistis aut legistis se pro tuenda libertate Ecclesiae, pro conservandis institutionibus Patrum, pro reverentia et obedientia sedis apostolicae, praeter Cantuarienses, se opposuisse principibus? Et nostra quidem aetate nec unus exstitit; et si veteres revolvantur historiae, nullus occurret. Cantuariensium vero alii pro lege Dei fuderunt sanguinem; alii fundendum persecutoribus obtulerunt. Si vero consuetudines, aut potius abominationes, quae exiguntur a nobis, decessoris nostri tempore viguissent, se, rege prohibente decessor noster ex causa obedientiae non exposuisset naufragio, nec ei summus pontifex gratias, quas devotione meruerat, in pleno concilio retulisset: Eo quod, ut verbis ejus utamur, natando potius, quam navigando ad concilium venerat. Si perversitates haec viguissent, utique post prohibitionem apostolicam coronasset filium regis, quoniam hoc fieri oportere decreverat curia ejus. Nam et quosdam eorum, qui nos persequuntur, ille rex habuit hujus fomitis incentores. Nonne recolitis quomodo ille, qui nunc Eboracensis est, Romam profectus sit, regis illius et procerum procurans negotium; ut quia Cantuariensem archiepiscopum non poterant flectere, saltem prohibitionis apostolicae solutionem a domino papa Eugenio impetrarent? Sed quid nota revolvimus, praesertim in auribus vestris, qui tenetis memoriter illius temporis gesta, et fidem ac devotionem Cantuariensis Ecclesiae non modo lectione librorum, sed visu et auditu plenissime didicistis? Haec vobis devota semper exstitit, et auctore Deo nostris temporibus ipsius ad vos devotio non tepescet. Siquidem justum est, ut potius augeatur, cum a tempore Guidonis Pisani familiaritatem, personaliter contraxerimus, et nobis mediantibus amicitiam inieritis cum decessore nostro. Nobis autem propositum est, ut pro aetatis processu charitas invalescat, et si opportunum fuerit, cumulentur obsequia. Unde dilectioni vestrae supplicamus attentius, quatenus haec ad domini papae notitiam reducatis, ut cum caeteris aut prae caeteris dominis et amicis nostris impetretis ab eo, ne tradat bestiis Ecclesiam semper Deo et sedi apostolicae famulantem, et nos cum illa in brachio extento eripiat de manibus eorum, qui quaerunt animam nostram, ut auferant eam, et in depressione nostra totius Ecclesiae perimant libertatem. Nam et rex Stephanus ab antecessoris nostri persecutione non destitit, antequam piae recordationis dominus Eugenius, omni cessante appellationis obstaculo, in caput ejus anathematis, et in terram interdicti sententiam praecepit ab omnibus episcopis auctoritate apostolica exerceri. Lupus enim ab ovili facile non arcetur, nisi clamore canum terreatur et baculo.