XXXVIII.  Decreta Nicolai II papae.  [MANSI,  Concil.  XIX, 875]. I.
Anno primo Philippi regis. Haec sunt praecepta Nicolai papae in canonibus sacris vicissim reperta, quae Romana Ecclesia praecipue asserit tenere.
Primum quidem ut pax et regna Domini a fidelibus Christianis reperta et laudata, sicut Scriptura habentur, ita firmiter teneantur, infractores vero anathemate feriantur. II. Ut nullus episcopus vel presbyter excommunicato alterius vel suo scienter communicet. Quod si fecerit, sciat sibi gradus sui periculum imminere. III. Ut presbyteri conjugati aut uxores dimittant, neque eum eis sine testimonio legitimo habitent, aut Ecclesiam cum ordinibus suis amittant. IV. Ut presbyteri, et diaconi, et subdiaconi, et omnes qui canonici sunt, uxores non habeant. Et si duxerint, deponantur et a canonicorum consortio separentur. V. Ut ecclesiae et altaria nec vendantur nec emantur. Qui autem amodo vendiderint aut emerint, anathemati subjacebunt. VI. Ut episcopi et clerici arma non ferant, neque venatui neque aucupio studeant, neque tabulis aut tesseris ludant. VII. Ut episcopi canonicas vel officia ecclesiastica non vendant, et de consecrationibus ecclesiarum, aut ordinationibus clericorum, ipsi et clerici eorum nihil exigant. VIII. Ut ecclesiae per pretium a Simoniacis consecratae denuo consecrentur. IX. Ut presbyteri et omnes a tempore Nicolai papae usque nunc et deinceps scienter ordinati a Simoniacis sciant se non esse ordinatos, et deinceps non fiant. X. Ut Dominicis diebus mercata non fiant, exceptis annuis feriis, et quae ad victum pertinent. XI. Scimus quidem laicis ecclesias omnino non competere. Sed ubi illi ex toto auferri non possunt, saltem oblationes missarum et altarium laicis omnino prohibemus. XII. De coemeteriis autem et sepultura et baptisteriis exactionem fieri omnino prohibemus. XIII. Si quis infra septimum consanguinitatis gradum uxorem habet, aut deinceps duxerit, ab episcopo suo eam dimittere canonice compellatur. Si vero obedire noluerit, excommunicetur. XIV. Ut nullus abbas obedientias suas vendat, neque nullus monachus emat obedientias. Quod si praesumpserint, utrique ordine officioque careant, quia Simoniace agunt. Et monachi proprium omnino non habeant. XV. Abbatibus, presbyteris, ministrisque quid de rebus ecclesiasticis vel sacro ministerio alienare vel obligare absque permissu et subscriptione conventus sui nihil liceat. Quod qui praesumpserit, degradetur, communione concessa; et quod temere praesumptum est et alienatum ordinatione sui episcopi revocetur.