EPISTOLA CIX. [AD ROGERIUM EBORACENSEM ARCHIEPISCOPUM.]
Patri suo et domino R. Dei gratia Eboracensi archiepiscopo, frater G. Herefordiensis Ecclesiae minister, salutem et servitium.
Si nos admitteret solitae jam dilectionis arcanum, secreta signo clauderemus, nec ad Patrem directa, multorum oculis intuenda committeremus. Sed quia nos exclusos novimus, ideo non jam intus positas, sed foris vix habentes litteras mittimus, ut veniam postulent, et suo gratiam domino, si quomodo possint, apud vos redintegrando concilient. Quod tamen trementi chartulae factu facile non speramus, ad quam nec manum porrigi, nec vestros facile converti oculos posse aestimamus. Unde si nos dedignatio justa repulerit, volumus saltem alios non latere quod quaerimus, quia vestram non ferentes ultra iracundiam, veniam excessui postulamus. Nam, si quid in vos diximus, hoc ipsum palinodiam in nos manu propria conscribendo recantamus, et si vestrum vel modicum movimus animum, ipso culpam fatemur ore, quominus caute prorumpendo, id nullo vestro exigente merito, in dominum offendimus et amicum. Cum charitate quidem stetimus in Ecclesiae causa quam fovemus, et si ferrum de manubrio nobis inconsiderate moderantibus elapsum est, quid superest consilii, nisi ut ad magnum illum Eliseum cum poenitentia et lamento recurramus? Magna spes est, ut poenitentem praeco poenitentiae non repellat, et ingemiscentem altius, ipse gemituum praedicator non abjiciat. Poteramus equidem debitum charitati pensum prudenter et honeste persolvere, et disceptatione ecclesiastica, juxta juris formam, etiam Domino non in hoc indignante, resistere. Sed quid ad nos extendere digitum, brachia contorquere in vos, et tanquam alicujus essemus momenti, ore misero non solum spumantia verba, sed et tumida jactitare? Quo nobis ea die pudor, honestas, ecclesiastica disciplina, et ipsa bonae mentis affectanda sobrietas abierunt? Quam male statim in momento omnia nobis elapsa sunt, ut nudati bonis, intrinsecus statim efficeremur dignissimi ut a gratia caderemus. Sed qui cadit, nunquid non adjicit ut resurgat? Nos an sic undique premit iniquitas, ut nobis ad gratiam nullus sit aditus? An si modestia nobis excidet, misericordia quoque vobis elapsa est? Et si praecincti fune in peccati legem abducimur, zona illa aurea vobis a mamillis avulsa est? Absit, ut qui sibi quotidie remitti supplicat, supplicanti conservo debitum non remittat, et abstersa Pater iracundiae nebula, non in serenitatem solitam mens sese vestra reciperet, accessum nobis ad veniam utique non obseraret. Nam quantulum est quod deliquimus, nisi quia summi quaelibet offensa culminis magna quidem habenda est? Verbum verbo subjunximus, et ut in disceptatione mos est, simili simile coaptavimus. Nam cum dixissetis quia nobis eo usque peperceratis, respondimus quia multa habebamus in quibus sublimitati vestrae peperceramus et nos. Quia verborum infausta clausula, nunquid incompositos vitae nostrae mores, aut animi, quod absit! vitia, cynica rabie mordendo perstrinximus? Absit, ut in mentem vestram haec subrepat opinio, ut suspicione hujusmodi confundatis innoxium. Testor inaccessibilem illam lucem, quae bonarum occulta mentium penetrat et illustrat, illam quoque communem spem quam sanctorum est amplexa devotio, nos verbis illis nil aliud intellexisse, nisi quod multa ad corpus causae spectantia, ob reverentiam vestri tacuimus, et penes nos compressa tenuimus. Nam cum de litteris corruptis ageretur, poterant in hoc articulo multa durius objici, et per rhetoricam auxesin, ut satis ipsi nostis, amplificari. Cumque eisdem litteris et jus et spoliatio innueretur, non in coelum os nostrum posuimus, ut precum falsitatem vel in modico arguere praesumeremus. Cum juris habeat formula, ut etsi sacrum oraculum hujusmodi precator attulerit, careat penitus impetratis. Haec frivola sunt et his similia, in quibus vobis pepercimus, ad quae mentis oculum dum tumide loquebamur habuimus. Nam si ad tempus, urgente charitate, stulti facti sumus ob fratres, sed non insani tamen, ut probra diceremus in vos, quem prae caeteris huc usque dileximus, quemque laudum titulis in multorum invidiam frequenter extulimus. De vestris, Pater, occultis nulli rectius quam nobis fidem habebitis: nam quis novit occulta hominis, nisi spiritus hominis qui est in ipso? Ecce coram Deo quod non mentior. Nil amaritudinis habuimus intus adversum vos, nisi quod interprete praesente scripto confessi sumus. Unde et acerbius quam ipsa res expetat nosmetipsos accusavimus, eo quod indignationem vestram in nos quantulamcunque etiam molestissime sustinemus. Opinabitur quispiam ex animo non dici quod dicimus, sed ut vestrum demulcendo animum factae in nos appellationis onus aliquatenus evitemus. Non hic noster est oculus, si Christi sumus, ipsius vicario confidenter astabimus. Suo currant fata curriculo, provisos sibi quaeque sortiantur eventus. Elapsae potius amicitiae damna plangimus, quam imminentia timeamus. Valete, et moveat vos utinam spiritus ille pietatis, ut amico revertenti etiam dum longe est in amplexum occurratis.
(Amos I.) (I Cor. II.)