CCCXLV.  Privilegium pro monasterio S. Petri Salzburgensis.   (Anno 1149, April. 10.) [  Novissimum Chron. S. Petri Salzburg.,  p. 223.]
EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis BALDERICO abbati Sancti Petri Salzburgensis monasterii ejusque fratribus ordinis sancti Benedicti praesentibus et futuris regularem vitam professis, in perpetuum.
Ad hoc Ecclesiae cura nobis a provisore omnium bonorum Deo commissa est, ut religiosas foveamus personas, et beneplacentem Deo religionem studeamus modis omnibus propagare. Nec enim Deo gratus alioquin famulatus impenditur, nisi ex charitatis radice procedens, a puritate religionis fuerit conservatus. Hoc nimirum charitatis intuitu, dilecti in Domino filii, nostri interventu venerabilis fratris Eberhardi Salzburgensis archiepiscopi vestris rationabilibus postulationibus duximus annuendum, statuentes ut regularis ordo qui secundum Deum et beati Benedicti Regulam per sanctum Rudpertum quondam vestrum abbatem et episcopum Salzburgensem in eodem loco introductus est, et institutus esse dignoscitur, perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter observetur, ac omnia jura et privilegia quae prae aliis ecclesiis ob celebrem antiquitatem, et merita fidei, quae multis gentibus a vobis illuxerunt, honorati estis, videlicet in prioritate loci dignioris, quod in stationibus et processionibus supra clerum, et canonicos ejusdem civitatis de mandato et institutione multorum Salzburgensium, et consensu canonicorum eorumdem prout litteris privilegiorum archiepiscoporum et canonicorum per praefatum venerabilem fratrem nostrum Eberhardum plene informati sumus, semper habere consuevistis una cum caeteris praerogativis, quibus hactenus quieta possessione fuistis, vobis inconfusa permaneant. Sane ne quis vestrum clericus vel laicus post professionem exhibitam proprium quid habere, sine abbatis vel congregationis licentia, claustra monasterii deserere audeat, interdicimus; et tam vos, quam vestra omnia sedis apostolicae protectione munimus. Vobis itaque vestrisque successoribus in sancta religione mansuris beneficia ecclesiastica et alia omnia bona perpetuo possidenda sancimus, quae in praesentiarum juste et legitime possidetis, sive in futurum, largiente Domino, justis modis poteritis adipisci. Et ut tranquillius in eadem sancta religione persistere possitis, omnia quae venerabilis frater noster Conradus archiepiscopus ejusdem sedis pro simili conservatione jurium vestrorum statuit et ordinavit, videlicet, ut electionibus archiepiscoporum Salzburgensium abbas vester pro tempore existente semper interesse debeat loco vestri, ad quos olim spectabat et quem ipse una cum canonicis praefatae sedis elegerit. Archiepiscopus habeatur absque aliorum quorumcunque contradictione, et quae in resignatione ecclesiae plebesanae ejusdem civitatis de consensu ejusdem archiepiscopi reservastis in decimis, ut facultate familiam vestram utriusque sexus tempore Paschali providendi ut in Sabbato Paschae vel Pentecostes aliquos parvulos baptizandi in signum recognitionis antiquae matris. Obligationem quoque vobis sanctam a canonicis praefatis Ecclesiae S. Rudperti, ob varia bona, possessiones et translationem episcopatus Salzburgensis, et resignationem dictae ecclesiae plebesanae, prout in litteris memorati fratris nostri Conradi archiepiscopi plene continentur, una cum donatione ecclesiae in Mylbach, et decimis viginti quatuor patellarum salinarum ibidem, cum multis aliis bonis, quae successive tam praefati archiepiscopi, quam alii pia consideratione moti, ne personae vestri monasterii Domino famulantes assiduo studio piae vitae propter temporalium facultatum inopiam, quam ex translatione episcopatus et resignatione ecclesiae plebesanae praefatorum incurristis, a religionis observantia aliquando desisteretis, vobis contulerunt, approbamus, confirmamus, et perpetua firmitate inviolabiliter observari volumus, decernentes vigore praefatae obligationis, dictos canonicos ecclesiae ab omnibus bonis, possessionibus, et juribus, etiam archiepiscopatu, et ecclesia plebesana, quae a vestra ad eos multa pietate translata sunt, si unquam in vestris juribus vos molestaverint, vel contra praefata statuta, seu unum illorum quidquam attentaverint, eaque omnia iterum ad ecclesiam vestram redire debere et devolvi. Praeterea sepulturam vestram antiquissimam ejusdem loci liberam manere volumus, et concedimus cum omni suo jure exsequiarum peractionibus recipiendi oblata quaecunque, ut eorum, qui se illic sepeliri deliberaverint, devotioni et extremae voluntati, etiamsi de ministerialibus, vel illis qui ad dominicalia praefati archiepiscopi, vel canonicorum pertinere noscuntur, nisi forte excommunicati sint, vel interdicti, nullus obsistat. Ad haec decernimus, ut nulli omnino homini facultas sit vestram ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integre conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva metropolitani proprii reverentia. Porro sacramenta ecclesiastica ab eodem Salzeburgensi archiepiscopo vestro dioecesano pro tempore existenti suscipiatis, siquidem catholicus fuerit, et gratiam atque communionem apostolicae sedis habuerit, eaque gratis et absque pravitate vobis voluerit exhibere; alioquin catholicum quemcunque malueritis, antistitem adeatis, qui nostra fultus auctoritate, quod postulatur indulgeat. Obeunte vero te nunc ejusdem loci abbate vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi aliqua subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu vel fratrum pars major consilii sanioris, de suo vel de alieno, si oportuerit, collegio, secundum Dei timorem et beati Benedicti Regulam elegerint. Electus autem a suo ordinario benedictionem accipiat; nec episcopo, nec abbati ipsi liceat coenobii bona ut feudum sive beneficium sine consensu omnium vestrum vel majoris et sanioris partis aliquibus dare, vel modis aliis alienare, distrahere, dilapidare, commutare, impignorare, vel inbeneficiare; sed ipse abbas, ut bonus dispensator res ecclesiae vestrae modis omnibus studeat dispersas congregare, et congregatas conservare. Nulli etiam episcopo licentia pateat angarias, vel alias novas exactiones canonice quieti et religioni contrarias vobis et ecclesiae vestrae imponere. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus, sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Datum Trecis per manus Guidonis sanctae Romanae Ecclesiae diac. card. et cancellarii, quarto Idus Aprilis, indict. duodecima, Incarnationis Dominicae anno millesimo centesimo quadragesimo nono, pontificatus vero domni Eugenii tertii papae anno quinto.