EPISTOLA PRIMA. AD PHILIPPUM ARCHIEPISCOPUM COLONIENSEM.  Mores pravorum pastorum describit, quos hortatur ut vitet.
Venerabili atque amantissimo patri PHILIPPO in Ecclesia Coloniensi summi Pastoris vicario, frater G. ex affectu suus, jugem electorum Dei pontificum in rationali cordis gestatione memoriam, et per eorum exempla cum multiplici sancti gregis augmento ad pascua sempiterne virentis paradisi feliciter introire.
Semper quidem, reverende Pater, divinae benignitatis et misericordiae fuit prolapso humano generi consulere et congrua institutionis subsidia adhibere. Quod et ideo recuperationis aditum invenit, quia non propria nequitia, sed alienae malignitatis fraude seductum, positae sibi obedientiae limites excessit. Et quia nos sumus in quos fines saeculorum devenerunt , per multa experimenta sentimus impleri verba Apostoli dicentis: In novissimis, inquit, diebus instabunt tempora periculosa, et erunt homines se ipsos amantes, cupidi, gulosi, elati, superbi, blasphemi, parentibus inobedientes, ingrati, scelesti, sine affectione, sine pace, criminatores, incontinentes, divites, sine benignitate, proditores, protervi, tumidi, voluptatum amatores magis quam Dei . Jam certe monstruosum nostrum saeculum omnia haec genera bestiarum in plenitudinem tamen hominum produxit, sed prae nimia assuetudine horrenda non horremus. Propterea divisiones aquarum deducunt oculi mei, , quia obtenebratus est sol in ortu suo, et luna non splendet in plenitudine sua , caeco populo non desunt duces, sed caeci; quia exigentibus peccatis ejus, juxta prophetam, mittit ei Dominus reges in furore suo , et suscitat pastores in terra, qui detenta non visitent, et dispersa non requirant, et contrita non sanent, sed carnes pinguium comedant, et lana gregum operiantur . Nascuntur ergo in gremio Ecclesiae pro patribus filii, sed degeneres; in terra ejus constituuntur, sed nominis Domini et praeceptorum ejus immemores, quia intrant eorum plurimi, non per ostium, sed ascendunt aliunde , intrant ambitione, pecunia, non gratia, principum largitione non cleri electione et intrant non ut pascant, sed ut pascantur; non ut ministrent, sed ut ministrentur; non ut seminent, sed ut colligant; non ut laborent, sed ut quiescant; non ut a lupis oves custodiant, sed ut immaniores lupis oves ipsi diripiant. Volunt etiam id quod in acquisitione honoris exinanitum fuerat direptis replere, et non solum mollibus, sed et pretiosis vestiri. Et quia super multos exercent, non dando pauperibus, sed necessariis suis vel amicis vel supereffluentibus, benefici appetunt vocari . Proinde ut ad talia abundent, diligunt munera, sequuntur retributiones , et multifaria intentione quaerunt occasiones extorquendi: unde et saepius ad hoc pervertunt judicium . Qui cum ex imitatione patrum, quorum filii sunt, non vitam sequendo, sed solum officium exterius et locum tenendo, terrena despicere, atque ad aeterna anhelare debent et alios ad amorem Dei attrahere, miserrima ambitione terrenis inhiant, parumque de se corrigendis vel de subjectis regendis cogitant. Heu! quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum? O extremae stuporem dementiae, terrena et fugitiva toto cordis ambitu quaerere, supernaque et aeterna negligere, in divites extraneos sua, dispergere, et pauperum filiorum oblivisci. Et quibus hoc malum, nisi inertiae praelatorum imputandum est? nam omnia fere mala quae in subditis inveniuntur, negligentium praelatorum vel incuria succrescunt, vel pravis roborantur exemplis. Quapropter per Jeremiam comminatur eis Dominus, dicens: Vae pastoribus qui dispergunt et dilacerant oves pascuae meae! ecce ego cibabo eos absynthio, et potabo eos felle . Quia qua se futurorum spe consolentur non video, cum Dominus solum pauperibus, mitibus, lugentibus, esurientibus, et sitientibus, persecutionem patientibus, beatitudinem promittat ; et isti e diverso induantur purpura et bysso et epulentur splendide, et quidquid nugarum et ineptiarum habet, et exsequitur mundus, hi vel exerceant, vel a suis circa se exerceri permittunt. In quibus omnibus, Pater reverende, si quid ad personam vestram pertinere videtur, favorabili aure ad incitamentum profectus vestri haurite, et non ad insipientiam mihi, nec vobis ad injuriam deputetis. Et quidquid hic de aliis manifestum legitur, vobis quasi in proverbiis dictum cognoscite. Deus omnium benignus rector et custos sanctitatem vestram tueatur incolumem, et in cura vobis injuncta strenuum sui ipsius vos faciat imitatorem.
(I Cor. X) (II Tim. III) (Thren. III) (Isa. XIII) (Ose. XIII) (Ezech XXXIV) (Joan.
X) (Luc. XXII) (Isa. I) (I Reg. VIII) (Thren. IV.) (Jer. XXIII) (Matth. V)