EPISTOLA IV.
Ad G. sororem.--Se abbatissam Bragensem non supplantasse, sed canonicae ejus ob contumaciam depositioni consensum recte praebuisse, se tamen ad eam juvandam paratum esse, si modesta fuerit, etc.
Frater G., dilectae in Christo sorori suae G., devotam orationem et perpetuam in Christo dilectionem. Dictum est mihi quod Bragensis quondam abbatissa, commorans apud vos, graviter conqueratur quod ego fuerim quasi auctor supplantationis ejus. Quod si apud vos personuit, volo et rogo meam conscientiam apud te, aliasque nostras in Christo dilectas, haberi excusatam a crimine supplantationis. Est enim supplantationis quaedam species, quae fit absque crimine, illius exemplo qui fratrem in utero supplantavit, quique illi primogenita tulit, et postremo subripuit illi benedictionem consiliante matris prudentia, cui utinam concordent omnia mea consilia! Et, ut spero, talia fuerunt mea consilia in Bragensi abbatia in melius commutanda, quod per ipsam tunc abbatissam libentissime fecissemus, nisi quod in ea consensum ad hoc non invenimus, imo tantam rebellionem, ut erumperet ad manifestam obedientiae contradictionem praesente domino cardinale, in promptu habente ulcisci omnem inobedientiam, cujus justae sententiae in illius depositione, cum adessem, oportuit me concordare, atque operam dare ut, in loco inobedientis Vasthi, Esther obediens exaltaretur non per supplantationem, sed per canonicam electionem et divinam dispositionem. Attamen, quia Deo gratias grandia crimina non sunt inventa in illa deposita persona, consilium meum est ut ipsa in suis necessitatibus adjuvetur, si tamen per ipsius humilitatem et benignitatem suspicio illa excludetur, quam nuper suscitaverunt litterae ab illa Bragam missae, in quibus ita loquitur, quasi dominetur et minetur. Unde si sic loquenti aliquid beneficentiae fuerit exhibitum, videbitur quasi minis extortum, et prae timore humano potius quam pro amore divino impensum. Si ergo te, charissima, et alias nostras charas audit, consulite illi, et ego pro consilio vestro libenter consulam, quod spectat ad ipsius levamen, quantum potero secundum Dei honorem, ita videlicet ut habeat aliquam certam consolationem ex parte domnae Bragensis abbatissae, quae istam licet se vituperantem diligit. Si ergo ista illam diligendo gratam vicissitudinem rependet, suamque praeteritam negligentiam gaudet emendari per illam, erit tam ipsa deposita quam posita non dico mei, sed Dei amore digna; quia illa faciente atque ista favente unum opus claustralis disciplinae in medio nationis pravae et perversae agitur, quod utrique, id est tam diligenti quam facienti ad praemium beatitudinis consequendum reputabitur, et utraque a me in Christi amore amabitur, et utrique sedulitas mea, Deo aspirante, ad famulandum prompta erit. Quod si adversae contra invicem fuerint, illi me recognoscam paranymphalis obsequii debitorem, cujus agnovero Dominum meum Jesum Christum sponsum et amatorem. Quod non ita loquor, quasi ipse diligat etiam solas virgines aut poenitentes inclusas, cum diligat etiam illam quae in Canticis canticorum ei loquitur: In lectulo meo quaesivi per noctem quem diligit anima mea: quaesivi illum, et non inveni. Surgam et circuibo civitatem; quaeram quem diligit anima mea . Non ergo nos omnem sponsae circuitionem culpabilem notamus, cum sit laudabilis illa sponsae circuitio, in qua dilectus quaeritur et invenitur, quo et invento statur, et lectulus ei demonstratur illa dicente ad illum: Lectulus noster floridus, etc. Sponsa, quae sponso demonstrat lectulum, satis indicat quod eam quies, non cursus dilectat, nisi forte post illum currat dicens: Trahe me post te: in odorem curremus unguentorum tuorum Novi etiam ego aliquas Dei sponsas non inclusas, inter quas tu mihi es praecipua, et praecipue dilecta, in quibus mihi placet castitas et morum probitas atque honesta conversatio sub nullo aut infirmo seu vili magisterio. Laudo eas, attamen in hoc non laudo, quod neque claustrali, neque, ut ipsae aiunt, carcerali muniuntur clausura. Est enim et carcer beatus, in quo se Christus gaudet visitatum, dicens: In carcere eram, et venistis ad me . Hujus piae visitationis obsequium et tu, soror in Christo dilecta, nuper implesti, quando sorores nostras visitasti: quod ut saepius facias, mihi gratum esse scias, imo illi qui tibi dicturus est: Infirmus eram, et in carcere, et venistis ad me . Atque utinam sic ad illum in carcere manentem venias, ut ab illo ulterius evagari non quaeras, nec ad charissimas amicas in saeculo visitandas! aliud est enim exemplo Dinae inter filias alienas circuire, atque aliud exemplo Mariae in montana cum festinatione conscendere in domum justi ac prophetae ad salutandam prophetissam, cui similem tu debes aestimare sororem tuam, jam, Deo gratias, non infecundam, sed a sterilitatis opprobrio alienam, cum habeat, Deo gratias, prolem honestam, in qua nomen Joannis per gratiam Dei refulget, quod tam illi quam mihi ad gratiae augmentum, ut spero, proveniet, ut pariter gaudeamus, ego canendo cum Zacharia: Benedictus Dominus Deus Israel : illa vero cum Anna: Exsultavit cor meum in Domino : tibi quoque illam visitanti contingat canere cum beata Maria in domo nostra: Magnificat anima mea Dominum, et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo .
(Cant. III) (ibid.) (ibid.) (Matth. XXV) (ibid.) (Psal.
CV) (Zach. X) (Luc. I)