CXLVI.  Ad Guillelmum Nivernensem comitem.--Ut Vizeliacenses monachos et burgenses, pro facienda seu recipienda justitia, Vizeliaco exire non compellat.   (Anno 1145-47.) [MANSI,  Concil.,  XXI, 649.]
EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio GUILLELMO Nivernensi comiti, salutem et apostolicam benedictionem.
Venerabilia loca, et religiosae personae, quae suam in Deo obsequio intentionem fixerunt, nullis debent gravaminibus concuti, nullis molestiis agitari. Accepimus autem, unde valde miramur, quod dilectos filios nostros, Pontium abbatem, et fratres Vizeliacensis monasterii, atque ipsorum burgenses, contra privilegiorum apostolicae sedis statuta, pro facienda seu recipienda justitia extra Vizeliacum exire compellas. Quod tanto gravius ferimus, quanto monasterium ipsum ad sedem apostolicam specialius pertinet, et ad ejus defensionem et patrocinium proprie spectare videtur. Te ergo indignum est, et ab industria catholicorum principum penitus alienum, ut sacrosanctae R. ecclesiae statuta temere ab aliquo dissolvantur, cujus privilegia divinitus radicata evelli nullatenus possunt. Per praesentia scripta nobilitati tuae mandamus, quatenus de caetero, neque abbatem, neque monachos praedicti monasterii, sive ipsorum burgenses, pro supradictis causis extra Vizellacum egredi cogas. Quod si monitis et mandatis nostris obedire neglexeris, dissimulare non poterimus, quin B. Petri injuriam pro nostri officii debito vindicemus.