CXVI.  Ecclesiam Senensem tuendam suscipit ejusque bono et privilegia confirmat.   (Laterani, April. 20.) [LAMI,  Ecclesiae Florent. Monum.,  IV, 9.]
CLEMENS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri BONO Senensi episcopo ejusque successoribus.
In eminenti sedis apostolicae specula, licet immeriti, disponente Domino, constituti, fratres nostros, tam propinquos quam longe positos, fraterna tenemur charitate diligere, et Ecclesiis, in quibus Domino militare noscuntur, suam dignitatem et justitiam conservare. Quapropter, venerabilis in Christo frater, Bone episcope, tuis justis postulationibus clementer annuimus, et praefatam Ecclesiam, in qua, Deo auctore, praeesse dignosceris, praedecessorum nostrorum felicis mem. Coelestini, Eugenii Anastasii, Adriani et Alexandri Romanorum pontificum vestigiis inhaerentes, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus, et praesentis scripti privilegio communimus: statuentes ut ecclesiae, xenodochia, et castella, cum omnibus bonis et possessionibus, quae inpraesentiarum juste Ecclesia tibi commissa et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant; in quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Baptismales siquidem ecclesias, cum prioratibus earum, atque capellis, quae ad jurisdictionem Ecclesiae tibi commissae pertinere noscuntur, plebem videlicet S. Agnetis cum omnibus pertinentiis suis, plebem de Liliano, plebem de Larnano, plebem de Sciara, plebem S. Andreae de Bozzone, plebem S. Martini in Grania cum omni jure quod habet in eodem castello et in Villania; plebem S. Christinae de Liciniano, plebem de S. Perena, plebem S. Nazarii, plebem de Saturniano cum omni jure quod habet in ecclesia S. Mariae, quae est in burgo Sancti Quirici in Osenna, et in circum adjacentibus locis, plebem de Oppiano, plebem de Ancaiano, plebem de monte Condano, plebem S. Georgii in Valona, plebem S. Valentini, plebem de Coppiano, plebem S. Innocentiae, plebem de Carli et Murlo, plebem de Creola, plebem S. Christianae in Caio, plebem de Montaleino, ecclesiam S. Mariae de burgo Sancti Quirici, Carcianum etiam, quod specialiter ad tuam gubernationem, et providentiam, dominationem et pertinentiam pertinet, titulum S. Angeli de Tressa, plebem de Corsiano, plebem de Ricensa, plebem de Ruscia, plebem de Pentolina, plebem de Sovicille, plebem de Fogliano, plebem S. Justi de Casciano, plebem de Marmorala cum omnibus rebus et pertinentiis earum, castellum de Pordano, castellum de Pogna, castellum de Mentido, castellum de Furcole, castellum de Sovicille, castellum de Murlo, castellum de Crevole cum arce nominis ejusdem, castellum de Monteciano cum curte sua, et omnibus earum pertinentiis, quod habet in castello Sylvulae, quod habet in monte Piscino, et in Vallerano, medietatem de Silva, et lacum de Verrano, medietatem de lacu, et palude de Falano; quintam partem de Aquatico, quartam partem decimarum, et oblationum in ecclesiis ad jus Senensis Ecclesiae pertinentibus; quintam partem de Montacutulo, qui est super fluvium de Rosia, tertiam partem de castello et curte de Radi in episcopatu Volaterrano, quartam partem de castello et curte de Valle Aspero in episcopatu Massano, cum omnibus pertinentiis partium supradictarum; castella quoque et possessiones, quae a Traduto filio Bernardi comitis, tam in comitatu Senensi quam Volaterrano, Florentino, et Faesulano, Senensi Ecclesiae concessae sunt; illud quod dedit Adolasia de Bibiano, quod Rugettus filius Bernardi dedit in paterno fundo, quod habet de haereditate Rolandini Longobardi; possessiones, quas habet in comitatu castelli Felicitatis; quod habet in castello de Strove, et in Castilione; castella, et possessiones omnes, quas tu, vel alius per te tenet, in comitatu Senensi, Volaterrano, Florentino, Fesulano, et Aretino. Ordinationes etiam ecclesiarum, quae sunt in tua jurisdictione constitutae, sicut praedecessores tui habuerunt eas, et tu ipsas hactenus habuisti, devotioni tuae auctoritate apostolica confirmamus. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatam ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia integre conserventur, eorum pro quorum gubernatione ac sustentatione concessa sunt usibus omnimodis profutura, salva nimirum per omnia apostolicae sedis auctoritate. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo, tertiove commonita, nisi reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui careat dignitate, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei, et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen. Ego Clemens catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Laborans presb. card. S. Mariae trans Tiberim ecclesiae Calixti. Ego Pandulphus basilicae Duodecim Apostolorum presb. card. Ego Albinus ecclesiae Sanctae Crucis in Hierusalem presb. card. Ego Bobo ecclesiae S. Anastasiae presb. cardinalis. Ego Petrus ecclesiae S. Laurentii in Damaso presb. card. Ego Jacobus diaconus card. S. Mariae in Cosmedin. Ego Gratianus, SS. Cosmae et Damiani diac. card. Ego Gerardus S. Adriani diac. card. Ego Octavianus SS. Sergii et Bacchi diac. cardinalis. Ego Goffredus, Sanctae Mariae in Via Lata diac. card Ego Bernardus S. Mariae Novae diac. card. Ego Gregorius S. Mariae in Agro diac. card. Datum Laterani per manum Moysi, S. R. E. subdiaconi vicem gerentis cancellarii, XII Kal. Maii, indictione VII, Incarnationis Dominicae anno 1189, pontificatus vero Clementis papae III anno secundo.