CVII.  Ad Bertrannum comitem Tolosanum.--Increpatoria quod burgum S. Aegidii invaserit, et oblationes altaris tanquam populares merces exposuerit.   (Intra annum 1101-1104, Nov. 14.) [Dom. BOUQUET,  Recueil,  tom. XV, p. 32.]
PASCHALIS episopus, servus servorum Dei, dilecto filio BERTRANNO comiti salutem, si obedierit, et apostolicam benedictionem.
Quid pater tuus egregiae strenuitatis comes de altari S. Aegidii, quid etiam de toto burgo fecerit, tu ipse non nescis. Scripturam quoque et excommunicationem in Nemausensi concilio, juxta patris tui petitionem a sanctissimae memoriae Urbano papa factam, vel audisse te credimus vel vidisse: unde miramur quod burgum invadere, et juxta B. Aegidii ecclesiam munitiones novas erigere praesumpsisti. Imo, quod gravius est, accepta pecunia, ejusdem oblationes altaris tanquam populares merces exposuisti; unde nos te tanquam dilectum filium admonemus, ne tam gravi culpa te gravari diutius sinas. Et si enim, ut dicitur, Hierosolymitanum iter inceperis, nihil animae tuae proderit, quoniam excommunicationis et anathematis vinculo tenearis in eodem Nemausensi concilio promulgato. Alioquin iram et indignationem omnipotentis Dei sanctorumque apostolorum Petri et Pauli gravius profecto persenties. Datum Laterani, XVIII Kal. Decembris.