EPISTOLA XI. EPISTOLA HERBERTI IN PERSONA THOMAE CANT. ARCHIEPISCOPI AD ROBERTUM SANCTI AUDOMARI PRAEPOSITUM.
THOMAS, Dei gratia Cantuariensis Ecclesiae minister humilis, dilecto et dilectori amico suo R. Sancti Audomari praeposito, sic transire per bona temporalia, ut non amittat aeterna.
Quod nec tanta inaequalitate temporis, nec ullo sortis nostrae lubrico nostrae ille charitatis fervor refriguerit ipsa operum attestatione novimus et tenemus, et totius charitatis largitori devotas gratias agimus de cujus id munere venit, ut vel unum mihi adversitatis inter tot prosperitatis amicos reservaverit. Si igitur sub tanti temporis lapsu vobis minime scripserim oblivioni nequaquam imputandum est vel desidiae. Ob id siquidem intercurrens suspendi mandatum, quia super verbo illo quod conversus noster ad vos destinatus detulit, vestrum in dies exspectabam responsum. Quod ut promoveatis officio adhuc desideramus et postulamus affectu. Quod autem litteris charitatis vestrae inseruistis rumores super negotio nostro non secundum cor vestrum accepisse, quod significare volueritis nequaquam mihi admodum liquet, nam illo miserante qui etiam in ira sua miserationes suas continere non potest, pro rerum conditione et statu temporis prospere erga nos universa geruntur. Adversa etenim nostra sic modificat medicinalis sapientia Dei, ut faciat patienter et aequo animo perpeti per quae promittitur coelestis janua aperiri; adeo ut ipsum reputetur Dei medicina, quod est saeculi plaga et quod est persequentis flagellum sit patientis solatium. Verum, dum huc illuc evolverem quid praetacti verbi contineret involucrum, suspicabar forte vos moveri pro litteris quibusdam a Romano pontifice obtentis: quibus videtur dominum Anglorum regem et personas regni et regnum a nostro eximere pontificio. Sed intendere debet prudentia vestra quod hujusmodi valeat in brevi exspirare mandatum. Unde nec nos ipsi in aliquo inpraesentiarum adversus dominum papam moti sumus nec causamur injuriam. Verum, nolit, velit mundus, contra mundum magnum, tribuente Domino, certabimus agonem supernae vocationis palmam in anteriora sectantes. Sed haec hactenus. Caeterum, ut cum fiducia diligenti loquar, non possum satis admirari quod in facto istorum regum ad gloriam Domini vestri mihi in Christo amantissime et vestram non intendatis industrius. Nostis siquidem omne consilium fore reprobum quod nota comitatur vel sequitur, quam profecto jam contra nos buccinat orbis et videtur non nova attestatio operis. Unde vos tanquam praedilectis dilectiorem exhortamur in Domino ut videatis quomodo caute ambuletis, nec adeo uni vos praebeatis benevolum, ut gloriae nominis vestri sustineatis detrimentum et alter vos perpetuo odiat: potius consideratione adhibita ambo obnoxii sint. Intelligenti dictum est satis. Pro causa Ecclesiae et nostrae jam saepe rogatum rogamus adhuc, utpote cui post Deum debemus modicum id quod nunc scimus et quidquid unquam poterimus, prout expedire noveritis, diligentem et citam adhibere vos curam. Valeat et vigeat erga nos, charissime mi in Christo, vestra dilectio.