GEORGII HIERONYMI VELSCHII EPISTOLA DE SCRIPTIS SUIS AD BIBLIOPOLAS ET TYPOGRAPHOS S. ROM. IMPERII. GEORGIUS HIERONYMUS VELSCHIUS Bibliopolis et Typographis. S. Rom. Imperii.  S. P. D. I.  Bibliotheca Medici eruditi.  M. Alphabetum circiter II.  Historia Medicorum Orientalium, et idea Chronologiae Medicae.  M. III.  Favissae Medicinae. IV.  Lexicon Medicum trilingue.  M. Alph. 2. V.  Methodus medendi.  Alph. 1 1/2. vel 2. VI.  Compendium Medicinae Practicae.  Alph. 2. 3. VII.  Gynaecea et Paedocamice.  Alph. 1. 2. IIX.  Chirurgia.  M. Alph. 2. IX.  Systema perfectum Materiae Medicae.  M. Alph. 2. 3. X.  Pharmaceutica.  A. Alph. 5. 6. 7. 8. XI.  Censura Chemica.  A. Alph. 4. 5. 6. XII.  Thesaurus Experientiae Medicae.  A. Alph. 8. XIII.  Quae ex quibus.  Alph. 3. XIV.  Thomas Actius de infirmitate, cum notis.  A. Alph. 6. 8. XV.  Relationes Mediae Fortunati Fidelis, cum notis et exemplis.  M. Alph. 6. 8. XVI.  Cautiones et Animadversiones Medicae auctae et reformatae.  A. Alph. 6. 8. XVII.  Pinax Botanicus.  M. Alph. 6. 8. XIIX.  Zoonymia.  M. Alph. 3. 4. 6. XIX.  Oryctonymia et Metallonymia.  M. Alph. 1. 2. XX.  Medulla Physico-Medica.  A XXI.  De Scriptis Medicis.  M. Alph. 4. 6. 8. XXII.  Conciliator Medicur.  A. Alph. 4. 6. 8. XXIII.  Vrocritica.  M. XXIV.  Tarichevtica Medica.  M. Alph. 3. 4. XXV.  Zootomica.  A. Alph. 4. 6. XXVI.  Mictomimemata Medica. XXVII.  Philomathetica.  Alph. 4. 5. XXIIX.  Hecatosteae II. Observ. Phys. Medicarum.  Alph. 4. 3. XXIX.  Curationum propriarum Decades X.  Alph. 4. 6. XXX.  Chiliades II. Curationum, et Centuriae IV. Consiliorum Medicinalium. XXXI.  Axialoga Veterum.  M. Alph. 4. 6. XXXII.  Variae Lectiones de re Medica, Libb. III. in Scriptores Graecos, Arabes, Latinos,  Alph. 4. 6. XXXIII.  Analecta ad methodum herbariam.  M. Alph. 2. 3. XXXIV.  Institutiones Med. Praecticae.  Alph. 3. 4. XXXV.  De MSS. tis Medicis.  A. Alph. 3. 4. XXXVI.  Sominium Vindiciani sive Desiderata Medicinae.  Alph. 1. XXXVII.  Sim. Sethi de Cibariis Gr. Ar. Lat. cum notis.  A. Alph. 4. 5. 6. XXXVIII.  Noni Medicina Graeco Latina. XXXVIIII.  Hiippocratis Aphorismi, Graeco-Latino. Arabici cum notis et Indicibus copiosissimis.  A. Alph. 4. 5. 6. XL.  Erotianus et Galeni Exegesis. Graeco-Arabico-Latina.  M. Alph. 1. 2. XLI.  Geographia Nubiensis, Arabico-Latina, cum notis.  A. Alph. 4. 5. 6. XLII.  Johannis Musalensis Praxis Medica, ex Arab. Lat. versa cum notis.  M. Alph. 3. 4. XLIII.  Statice.  M. Alph. 1. 2. XLIV.  Magirice Clinica.  M. XLV.  Soloecismi et barbarismi officinales.  M. Alph. 1. XLVI.  Institutiones Medicinales.  A. Alph. 3. 4. XLVII.  Idea apotelesmatis Physici.  M. Alph. 3. 4. XLVIII.  Vitiligines Scriptorum Medicorum expurgatae.  A. Alph. 5. 6. XLVIIII.  Pharmacopinax Universalis.  M. Alph. 4. 6. L.  Medicina nostro Seculo aptanda.  M. Alph. 3. 4. LI.  Cantica Ebnsinae Arabico-Latina.  M. Alph. 3. 4. LII.  Horticultura.  M. Alph. 3. 4. LIII.  Dissertatio de Viscis plantarum.  M. Alph. 1. LIV.  Dissertatio de Cerumine.  M. Alph. 1. LV.  Lutrologia.  A. Alph. 4. 5. LVI.  Pinacotheca Guetiana.  M. Alph. 3. 4. LVII.  Lipsius de Bibliothecis cum notis auctior: accessit notitia Pinacothecarum.  Alph. 2. LVIII.  Lipsius de Epistolis cum notis auctior.  M. Alph. 1. 2. LIX.  Lipsius de re nummaria cum notis auctior.  M. Alph. 3. 4. LX.  Bibliographia Politica.  M. Alph. 2. 3. LXI.  De Studio Liberali.  Alph. 1. LXII.  Sermones fideles de modo legendi et excerpendi.  M. Alph. 1. 2. LXIII.  Idea operis adagiorum panglotti.  M. Alph. 1. 2. LXIV.  Monumenta Augustana Vindelicae.  M. Alph. 2. 3. LXV.  Bellum Trajani utrumque Dacicum.  A. Alph. 2. LXVI.  Religio Medici.  Alph. 2. 3. LXVII.  Notitia Juris universi, divini, naturalis, publici, civilis, et Canonici.  A. Alph. 4. 6. 8. LXIIX.  Paedia in Cyclisco.  A. Alph. 4. 6. 8. LXIX.  Notitia auctorum panglotta.  M. Alph. 3. 4. LXX.  Idea Antiquit atum, sive Consilium de Antiquitatum opere conscribendo.  A. Alph. 3. 4. II.  Sereniss. Principi Friderico, Duci Wirtembergiae et Montisbeligardi etc.  Scriptiones Arabicae, Graecae, et aliarum linguarum, renovandae. Pretiosae memoriae deliciae linguâ Arabicâ. III.  Eminentissimo Principi Gregorio Barbadico, S. R. E. Cardinali.  Ebaffariri Basrensis Sermones sive Consessus Arabici MSS. IV.  Illustrissimo Viro Octaviano Langenmant elio, Duumviro Augustano.  Monumenta Augustana aucta.  Inscriptionum opus Gruterianum Patini. V.  Illustrissimo Viro Leonhardo Weissio, Duumviro Augustano.  Sesqui Seculum Epidemium.  Sive Epidemia Vindelica ab a. Chr. 1515. usque ad a. 1677. VI.  Illustrissimo V. Christophoro Weikmanno, V. viro Ulmensi, et Judicii Augustalis Praesidi.  Theodosii Astronomica MSS. Ferdusus MS. Arab. VII.  Illustrissimo V. Jo. Georgio Styrzelio, Aug. Cos. Erythropolitano.  Libri Trajaneidos II. carmine descripti. VIII.  Illustrissimo V. Petro Padero, Consil. S. Caes. Majest. et Vice Cancellario Austriae superioris.  Nonus Medicus ex MS. Aug. Gr. IX.  Illustrissimo V. Jo. Georgio de Werndle, Consil. Seren. Principis Electoris Ferdinandi Mariae, Ducis Bavariae.  MSS. Bibliothecae Electoralis Bavaricae. X.  Illustri V. Hieronymo Velschio Consil. et Praefecto Sereniss. Principis Everhardi Ducis Wirtembergici.  Philomathetica. XI.  Illustrissimo V. Sertorio Vrsasato. Patricio Patavino, Eq. S. Marci Ven.  Occonis Numismata antiqua: et Patini. Indiculus Seren. Principi Electori Brandeburgico per Andr. Mullerum, Praepositum Berolinensem oblatus. XII.  Illustrissimo V. Jo. Joachimo Bechero, Consil. Caesar. et archiatro.  Commercia Europaea et Americana, Chemica rariora. Geberus cum notis Hornij.
VOs appello, quemque pro dignitate et conditione sua, Viri Clarissimi, Praestantissimi, Celeberrimi, qui posterorum negotium agitis, qui Literas propagatis, et praeclara artium atque Scientiarum omnia ad seros Nepotes, typis et impensis vestris transmittitis. Cum enim CIC IC C LXVII. Syllogen curationum et observationum mearum emisissem, et in Praefatione opus illud promisissem, quod ibidem videri potest, nonnulli ex vestro ordine ad me scripserunt, et operam pollicitati sunt, si typis illorum committere placeret Placuit itaque, et quia sic commodissimu videbatur plura illis ad dixi, ut in lucem quamprimum producantur, quae postea commemorabo Sed quia minor illorum haec pars erat, quam scripseram, constitui Catalogum pleniorem contexere, atque in Epistola recensere, vobisque omnibus inscribere ac offerre. Nec enim unius Bibliopolae esse posse existimavi, haec omnia suis sumptibus dignari, necr unius Typographi, plusculis annis iisdem excudendis occupari. Hac igitur, quid singula scripta tractent, indicavi, tum causam plerumque addidi, quae ad scribendum me impulerit, edixi etiam modum, quem tenui, scriptionis, et si quandoque opus judicavi, usum praeterea attexui. Magnitudinem operis circiter definivi, quia exacte non potui, et de proportione Scripturae cum typo mihi nondnm constat. Multa quidem ex istris omnino absoluta sunt, quae vel hoc momento in lucem prodire queant, sed quia caetera tempus, ut revideantur, expoliantur, et augeantur, desiderant, id ipsum quoque addidi, sed latitudine aliqua intelligendum, sive, ut vulgo ajunt, seundum plus minus. Quibus igitur M. adscriptum fuerit, mensium aliquot spatium, trium scilicet. IV. V. ad summum VI. postulant. Annum vero integrum aut aliquid ultra, quae praeferunt A. Quae denique Asterisco * notata, omnibus numeris jam perfecta sunt, ut manumitti statim possint. Si quis iccirco vestrûm commodis suis convenire putaverit, aliquid ex istis in se suscipere, is postquam me convenetit aut compellârit, responsum exspectabit, quale sibi dari ipse fortassis exoptaret. Valete et em bene gerite: Scribebam Augustae Vindelicorum CIC IC C LXXIV. Nonis Januariis.
PRaesatione Sylloges meae Observationum Medicinalium, quam CIC IC C LXVII. edidi, opus promisi maiusculum futurum, quod elegantiori Philiatro, praecipue qui tenuioris fortunae esset, nec plurimis libris coemendis sufficeret, pro justa Bibliotheca haberi posset, quia necessaria omnia contineret. Additum tamen memini: ni fallimur; id est, nisi me opinio fallit, aut alii me falli putent. Magnus certe hiatus iste quibusdam visus, quem vanus pollicitator praestare nequeam. Aliis vero expetitus liber est, statim proferendus, nescio quo animo, quia certe necum expostulabant. At qui me norunt, a vanitate ejusmodi omni quam maxime abhorrere, non possunt non novisse. Tum vero jam contestabar publice: nevanas has cogitationes quis putet, abunde jam mihi prospectum esse. Id repeto nunc sed hoc ipsum, etiam auctius, propono, quod non semel tamen omne, sed per partes divisum dabo. Primo autem libro sequar vestigia Petri a Castro, viri mihi quondam amici, in Bibliotheca sua Medici eruditi, sed longe alâ ratione prosequar, sinceriora judicia, et copiosiorem suppellectilem propalaturus, usumque practicum brevissime eâdem operâ ostensurus, ut cuivis tamen diversitatem animadvertere pronum exsistat. UTrumque hoc meletema conjunctum, V. C. Henrico Meibomio addixi, ut aut paterni operis eruditissimi appendicem, aut accessiunculam quampiam sui Commentarii ipse excudi curet, si sic videbitur, et quocunque modo placebit. Nec tamen perfectum opus hoc quisquam credat, cum tot annis frustra principum et Rerum publicarum Bibliothecas sollicitem, virosque Doctissimos LL. Orientalium peritiâ praecellentes ad opem ferendam implorem. Quod ex Epistolis mutuis, Meibomii et meis, aliorumque publice proferendis patebit. QUid hoc volumine facturus sim, nondum decrevi. Collegi enim fragmenta veterum Graecorum, Arabum et reliquorum Orientalium, Latinorumque omnino omnia, ut nihil iisdem desit, sed meo primum usui loca tantum, quibus leguntur, adnotavi, ac indicaturam inscripsi. Opusculum igitur mediocre futurum est, si quale congessi excudatur. Sed si in aliorum gratiam ipsa verba exscribenda fuerint, quod taediosum, laboriosum, multique temporis, utile tamen esset ingens profecto opus excrescet, cui et notis opus fuerit, ut usum rectius intelligant, qui veterum lectione non satis sunt exercitati. Hac igitur in re doctiorum judicia exquiram, et potioia deinde sequar. MEmini doctissimum Rhodium quondam nostrum Castelli Lexicon Medicum Graeco-Latinum, cum saepe commendâsset, doluisse Arabicas voces a nemine adjectas esse, ideoque ut adjicerentur, optasse, tandemque ut ipse aliquando facerem, cohortari coepisse. Multum debeo illius humanitati, benevolentiae et meritis etiam post fata perennantibus, sed quod tum temporis recusavi, nunc istâ occasione exsequar, et Lexicon illud plurimum ad auctum, Latino Graecum, et Arabico-Persicum edam. Hoc vero ita adornabo, ut et alterum illud celeberrimum Henrici Styrhani multis post se parasangis relinquat. DE hac agnosco verba mea nonnihil aliter, ac vulgo fieri soler, plenius me acturum. Plenius inquam, non prolixius, quia nec opus est, nec discentium commodis aptum. Nemo autem aurcolum Valaei libellum hac de re non novit, ab reliquis utique omnibus discrepantem. Hujus jam dudum exemplaria deficiunt. Ut igitur fidem pariter meam liberem et Valaeo ab obitu hoc officium praestem, ex MSo. illius, quod amicorum benevolentiâ conferre licuit, plurimum emendabo, et nonnulla memoratu digna addam, simulque animad versiones et notas ita adjiciam, ut novum opus, longeque ac olim, utilius, videri quaeat. Hunc vero Libellum quia olim emisit Christianus Balthasar Kuenius, Bibliopola Ulmensis, aequitas postulat, ut nunc quoque meum prae aliis ipse recudat, si velit. Libellus hic, post obitum Autoris, Augustae Vind. An. 1679. Sumptibus Theoph. Goebelii prodiit in 12. HUjus quidem tum temporis promissum a me nullum factum. Sed quia praxis non aliud est quam Exercitatio methodi medendi, hoc quoque dabo. Elegi autem huic fini non alium quam alphabeticum morborum ordinem, quem olim quoque Andreas Shmizius in Compendio suo sequutus est. Hunc enim et mihi sequi placuit, ita tamen, ut adfectus plures adjunxerim, et remedia optima, quibus quis fidat, ex reliquis omnibus selegerim, nostraeque aetatis experimenta, ut vocant, theorica et Practica, non sine Praemeditatione, ut puto, haut levi inseruerim. HAEc quoque ceu alteram Praxeos partem adnectam. Semper enim luce publicâ dignum mihi visum est opusculum Theodori Mayerni Archiatri Reginae Angliae, quod hac de re MS. m obtinui. Hoc igitur cum venia illorum proferam, quibus mecum hucusque communis usus in occulto fuit. Addam vero et plurima alia, antiquis olim paucisque nunc nostris cognita, quae curiositas nostri Seculi eruit, ad usum Practicum deducam. NEmo heic speret, me ingens opus editurum, quale Aquapendentii, Hildani, Vigerii, caeterorumque antiquorum pariter et recentiorum prostat. Sed instrumentorum notitia, operationum perspicua doctrina et remediorum fide omnia absolvam, eâ brevitate, aut parum sane majori, qualem in Hornii Microtechne plerique collaudant. NOn poenitebit me istud quoque post Follinum, Schoenbornium, Prevotium, a Brunn, et Macasium proferre. Quidquid enim in istis omnibus, imo in Medicorum scriptis universis, aut certe plerisque reperitur, id omne collegi, et in Systema redegi, quod perfectum dixisse non piget: plusquam centenos enim titulos plures continet, ac nimiam tamen prolixitatem, quam in Macasiano opere ad singulos adfectus facile agnoscas, non habet, nec illo tamen propterea minus est. MUlta de istis dicenda essent, quae alias proferre satius. Ea mihi, hîc mens est, et stat sententia, Pharmacopoeias omnes, quotquot hucusque prodierunt, examinare, atque argutis animad versionibus expurgare, tum addere meam novamque, quae genuinam artis ideam referat, nullius amore aut imitatione, et nullius odio aut obtrectatione aut infamiâ, omnibus utilem, fidam, claram, praxique aptam futuram. HAEc quoque ad Pharmacevtica jure pertinet. Pulcerrimus quidem Illustris Rolfincii Labor Chemiae in artis formam redactae: Sed quia multa Sigillatim tetigisse non videtur, quorum vulgaris jactantiaest et publica scientia esse debet, duo hoc volumine praestabo: Opera primum omnia succincte et alphabeti ordine enumerabo: deinde subnectam censuram et usum docebo. HOc illud opus est, ad quod Moroni directorium me incita vit, ut prolixius Praefatione in Syllogen meam descripsi, nec ideo repetere placet. Sedantequam typis exscribatur, ut aliorum judicia sinceriora audiam, adfectus nonnullos elaboratos praemittam singularibus diptychis expressos. Sic enim appello, quia descriptionem stylo puriori curabo, et alterâ statim parte recensebo auctores, ad quos respicere et refugere quis possit. Nec me ab isthoc proposito absterrebunt quorundam absona judicia ad Scepticismum inclinantia, fidem Historiis et Observationibus omnibus omnem derogantium, omnemque experientiam ex Medicina imprudentissime exterminantium, quorum Objectionibus friviculis et Medico indignis suo quondam tempore occurram; et quam periculose abusus cum usu confundatur, ostendam, ut suus arti atque experientiae honor conservetur. EOc nomine Libellum emisit Stephaus Rod. Castrensis, quo nomen suum posteris commendavit. Laudatum a plerisque, recte quidem, sed a quibusdam immodice et inconsiderate, quia errores plures continet. Hunc igitur recudi curabo, meisque Animadversionibus et illustrationibus exornabo, ut specimen praebere queat praecedentis thesauri experientiae Medicae in usum transferendi. EGregium hoc opus, vix ulli Medicorum lectum aut cognitum, jam dudum deficientibus omnibus exemplaribus, recudi merebatur. Sed quia nonnulla continet animad versione digna, notis meis emendata et expolita curabo. Habet autem hoc singulare, quod, quae de rebus gravioribus adfert, omnia ex ipso Codice sive Corpore juris authentico, et Baldo Bartoloque adducat; raro inspersis glossis aut Commentariis recentiorum. Quod quanti ponderis sit; nemo facile ignorare potest, nisi qui jura ipsa ignorat. Ego autem in notis meis non aliis Libris utar, quam rescriptis Augustissimorum Principum, et Responsis prudentum antiquiorum, Edictis et Legibus ubique receptis, Recessibus S. Rom. Imperii publice promulgatis, ipsisque, quae primo nominare debebam, juris Naturalis ac gentium omnium principiis. Caetera ex Hippocrate inprimis aliisque veteribus Medicis conficiam. HOc etiam opus Panormi editum CIC IC C II. nusquam hodie prostat, paucissimis Medicorum visum. Cum tamen praeclarus Liber sit, nisi quod nonnullibi prolixus nimis comperiatur, et alicubi accuratior esse possit, curabo et hoc recudi, animadversionibus et notis meis expolitum, cui exempla, quae Auctor non adiecit, ubique interseram, adjungam et subnectam, Responsorum in Casibus non tantum Vulgaribus plurima, sed etiam nonnulla in gravissimis et rarissimis non contemnenda. Nec me nuperrima editio, quae dum haec scribo, prodiit me inscio, absterrebit. Nec enim satis elegans mihi videtur, nec quidquam accessit, quod valde laudari queat. HAs primus emisit Ludovicus Septalius. Rhodius noster Analecta adiecit ex aliis. Non potest negari in his nonnullas occurrere, quae superfluae et praxi non satis aptae, hypothesibus quibusdam nondum satis probatis innituntur, quo nomine ipse reformaturus et aucturus erat, sed quia fata prohibuerunt, nemo me jure reprehendet, si ego id faciam, cum ipse me in operis societatem humanissime vocârit, quod ex literis ejus Patavio ad me datis, satis apparet, quas integras iccirco heic apponere visum est: Rocci Rubei civis nostri comita te Bolzani fasciculus, tradetur Johanni Baptistae Shorero, quem et ea decausa compello, ut ex commodo ad Te perferatur. Geminum continet Analectorum meorum exemplar, quorum Tibi unum, Cl. Henisio alterum destinavi. Quas privatae cujusque diligentiae reliqui mendas, in Scheda consignavi, ut eas non in tuo solum sed altero etiam tollas, antequam exhibeatur. Quod expeditius fiet, si dum Bibliopego tuum dederis opus, ut fieri solet, aluminosa tingendum, alterum quoque commiseris, adeoque complicata post folia non magno negotio emendatiora meo nomine obtuleris. De Libello ad ipsum ego Sigillatim, ut non ipsius modo judicium, sed et symbolam impetrem, cum brevi de alia editione cogitandum moneat emptorum promptitudo. Quam obrem Te quoque maxime rogatum velim, si hujus argumenti quidpiam mihi fortassis intactum offendetis, mature Tuoque more liberaliter id omne suggeras, si quae fuerit, laudis societatem ingenue relaturus. De Medicis ac Philosophis in Bibliotheca publica MSSis. aliquid scire aveo. Ursatus monumenta Patavina tibi jam destinavit, sed quia liber est decumanus, aliquem Venetiis indica, cujus opera ad TE perferatur. Vale ut Vivas. Offredus noster Te salutat. Raptim Pata vii. XXIX. Novembris CIC IC C LII. Haec igitur excusationi ac declarationi mei instituti satis esse existimo, dum ipso opere id praestem. QUid in laboriosissimo Theatri, Bauhiniani opere desideretur, dixi notis in somnium Vindiciani. Cum nulla spes adfulgeat, auctoris Filium, paternae gloriae haeredem, aut alium quempiam desideriis Eruditorum hac in re satisfacturum, in me suscepi negotium, et variarum Linguarum Synonyma adscripsi, quae distorta videbantur, restitui, accurari omnia, et plurima ex novo Orbe ac Oriente petita adjeci. CUm Aldrovandina opera haut perfunctorie perlustrarem, dolui animalium nomina variis Linguis propalata ad unum fere omnia corruptissima comparere, ut profecto non varias, sedunam quasi Barbaram referre videri queant. Emendare igitur coepi et Libro singulari comprehensa ex pluribus aliis, maxime Orientalibus, augere, et judicia quandoque subinde brevius concepta inserere. Ita excrevit opus, quod mihi hucusque utilissimum fuit, atque ut spero, deinceps aliis quoque erit, si in lucem prodierit. HUjus eadem ratio, quae praecedentis, de qua iccirco nihil addo, nisi quod nomina ista nos etiam in retum ipsarum cognitionem, deducant. QUi rerum naturam perspicere adlaborant, si generalibus tantum speculationibus intenti fuerint, plerumque inanes Philosophi evadunt, qui ventos follicantur, jejuni et meliorum omnium ignari. Nimirum sensibus exposita est Natura, nec nisi Specialibus contemplationibus capitur et tenetur; Haec autem nihil ab experientiâ distat, ut nec ista ab accuratâ observatione. Cum ergo horum latissimi campi sint, nec quaevis terra omnia ferat, non alia mihi perfectae cognitionis ratio semper visa est, quam ex fide dignis historiarum Naturalium et Itinerariorum Scriptoribus haurire. Has igitur Medullae Physico-Medicae nomine inscripsi, quam Alphabeti ordine emittere constitui, ut illis gratificer, quibus non integrum est tot libros serio evolvisse. HUjus prima gloria V. C. Johanni Antonio van der Linden debetur, qui opus utilissimum primus Amstelodami Petro Tulpio Nicolai Filio 1637. in 8. inscripsit. Distractis subito exemplaribus, secundis euris 1651. recensuit et auxit, simulque eorum, qui aliquid contulerant, humanitatem et liberalitatem concelebrando, alios quoque in exemplum exstimulavit invitavitque. Jam tum igitur interserta charta pura coepi, quae mihi veterum ac recentioum illi praeterita occurrissent, diligenter adnotare, ut suo quondamtempore ceu leviorem aliquam symbolam offerrem, cum ipse tertium adauctum 1662. emisit. Quia tamen nemo negare potest in postrema hac Editione plurima vitiosissima typographi culpa comparere, distortis maxime nominibus et formis ac inscriptionibus, luxatâ annorum serie, et auctorum maxime praenominibus perperam permutatis, aut bis quandoque et ter etiam positis, quorum nonnulla enarravit et tetigit Valentinus Henricus Voglerus introduct universal. in notitiam cujusque generis bonorum scriptorum cap. IIX. Secundum editionem adnotationibus meis exornare perrexi, quod tertiâ multo correctiorem melioremque deprehenderim: quae igitur hucusque prodierunt omnia et singulis scriptis, judicia sinceriora adjeci, quae viri Doctissimi de iis tulissent, aut ego, cum legerem, ferenda existimavi. Hoc igitur opus candie concedam Filio Henrico van der Liden/ Viro Clarissimo, et de me non minus, quam Republ. Literaria universa, optime merito, si ipsi forsan voluntas fuerit aliquando paternum scriptum emaculatum auctius producendi. Sin minus, et mihi, ut suo nomine id efficiam, permiserit, re ipsâ ostendam, quanti et patrem suum optimum et ipsum quoque aestimem. HOc nomine quidem olim Petrus Aponensis inclaruit, sed controversiae, quas opere suo conciliasse visus est, si nostrum Saeculum respicias, exigui, imo nullius fere momenti fuerunt. Prolixa etiam tractatio taediosa fuit. Tum exemplaria rudibus Typographiae vix natae elementis excusa statim defecerunt, nec unquam postea praelum subierunt, quae causa exstitit; ut in compendium redactas Gregorius Horstius brevissime repeteret, Conciliatoris enucleati titulo inscriptas. Sed et hoc ipsum, quanti sit, pauci ignorant. Prolixi in ejusmodi materiis sunt Bravus, Caldera, Valleriola, alii, maxime Hispani et Itali, nimio Galeni amori in dulgentes. At ego, quaecunque publicis Scriptis agitatae sunt, totque in Speculo exhibebo, et si fieri possit, quocunque modo conciliabo, sin minus, quid de alterutra aut utraque parte sentiendum putem, paucis edisseram et definiam, salvo meliora sentientium calculo, et prolixitate omni abstinebo, quam illi alteri ad ostentationem usque sectati videntur. DIxi de ista nonnulla praefatione in Observationes Hieronymi Reusneri in Sylloge meâ editas, quae relegi possunt. Aut igitur secundas curas illius cum notis quibusdam et animadversionibus proferam, aut quia nimis mihi prolixus videtur, ipse contraham, et de meo praecipua, nec pauca, addam. HAnc quoque Hieronymus Reusnerus scripsit, quod l. c. professus sum. Sed quia pleraque ex aliis exscripsit, et tamen rursus ex aliis nostrique Saeculi Historiis atque experimentis plurima immutari addique possent, non sine notis et animadversionibus meis emittere placebit. Quod si id adeo non valde desiderari intellexero, faciam tamen, ut duabus partibus Tractationis, huic intentioni satisfiat, quarum prior Com. in Herodotum do conditura AEgyptiorum, altera exempla tam vetera quam recentia sigillatim continebit, pollincturae ejusmodi medicatae, quibus olim a Mumiis, hodieque a balsamo nomen imposuerunt. PRimus, quod sciam, hac in re vires suas periclitari voluit M. A. Severinus, et primus Noribergae, Senis optimi hoc opus curavit Amplissimus ac Excellentissimus Joh. Georgius Volcamerus, sed, quod in genue dicam, majorem libri partem generalis Dissertatio occupavit, multoque minor ipsis Sectionibus et Historiis altera relicta est. Cum mihi non indigna visa esset, quae experimentis alterius excoleretur, quidquid usquam de hac materia occurreret, congessi. Ita nunc opus excre vit, meis quoque propriis Sectionibus auctum, ut publice exponi queat. Multa tamen accedere possent, si Viri Doctissimi aliquid de suis adjicere dignarentur, cum vix sit unius hominis, omnia animalia dissecuisse. Quo nomine etiam omnes, ut decet, rogatos atque invitatos cupio. PRaefatione Sylloges meae, horum meminisse me recordor! Henrici Smetii imitationem commendaturus tres miscellaneorum centurias conscripsi, quas Illustri Societari Naturae Curiosorum in Germa niâ jam transmisi, ut aut quarto Ephemeridum suorum anno inserant, aut de illis, quod videbitur, statuant. Ab hac igitur tempori exspectandum. Accesserunt An. 1676. Ephemeritum Natura Curiosorum Decadis I. An. IV. et V. haec Mictomimemata. HOc opere sine ullo ordine, ut mihi in mentem veniebant, conjeci omnia, quae alicujus momenti aut Considerationis videbantur tam ad Naturae Cognitionem, quam ad Medicinae usum, ac quarumvis aliarum artium incrementum, quae vitae humanae necessariae, aut iucundae, aut proficuae censentur. Unde Syllabi centenarii septem enati, quos octavo Agyrticorum adauxi. Ut vero hos simplicissime enumeravi, ita brevissimis expositionibus additis, quid mihi videatur, edixi, hanc solam ob causam, ut aliorum judicia venari possem, et subtiliora ingenia excitarem, ut maturis deliberationibus experimenta caperent, et Rempubl. literariam ditarent. Postquam enim vidissem societatem Regiam in Anglia id laudatissimis conatibus jam dudum agere, et sequutos mox Gallos, et Italos, et nunc quoque Germanos huic studio incumbere, meas quoque cogitationes eandem ob causam proferre constitui. HEcatosteas Graeco nomine vocavi, quae Latinis centuriae sunt, non aliam ob causam, quam ne confusio oriretur, si quis inter scripta mea saepius voculam illam offendisset. Prima igitur Physicas continet, in qua rariora nonnulla, appictis etiam iconibus, qua plantas, metallica, animalia, eorumque partes descripsi: Altera autem Curationes et Observationes Practicas habet, quarum pleraeque meae sunt, reliquae ab aliis peractae, sed tamen a me quoque observatae. Has etiam Illustri Societati Naturae Curiosorum jam dictae obtuli, ut si ipsis sic lubeat, Ephemeridibus suis inserant, aut adjungant, quocunque modo ipsismet visum fuerit. Anno 1675. Augustae Vindel. curante Theoph. Gaeclio, lucem viderunt, in 4. POstquam XIIX. annis in Patria jam Medicinam facio, non vulgarem , sed nobilem medendi rationem sequi placuit, qualem olim apud Graecos Medici ac Philosophi plurimi, Romae autem C. celsus et Scribonius Largus, quemadmodum apud Persas Ebnsina et Ebn Abbasus sequuti sunt, quo nomine mihi plura et graviora et rariora obvenerunt. Cum neminem unum ab oculis meis sine ope dimiserim, absque invidia dicam, aliquot millia hominum percuravi, quorum Historias ideo diligentius omnes literis consignavi. Ec his selegi, specimini futuras X. Decades, quas exegesi breviculâ illustravi, ita ut ad veterum consensum omnia exegerim, et sperem tamen opus ceu novi quidpiam in Medicina haberi posse. Quod si placere, aliisque usui fore intellexero, faxo, ut olim quoque reliquae majori numero, sed nudae tamen, et sine Commentario, ut peracta sunt, subsequantur, nisi his quoque addendis otium concedatur. Anno 1681. Augustae Vind. Impensis I. Gaebelii, Liber hic prodiit, in 4. post Autoris obitum. CUm thesaurum, de quo supra §. XII. Experientiae Medicae nomine inscriptum tam perfectum semper optarim, ut ei nihil omnino desit, adlaboravi, ut, quae hinc inde de Cur. Observ. Et Histor. Medicorum vulgo ignota latere praesciebam, publico bono in lucem tracta ederentur, mihique hoc pacto facultas daretur, etiam isthaec thesauro inserendi. Hoc nomine Syllabum ineditorum praefationi Sylloges meae adjunxi. Nec alio consilio, quidquid in Bibliotheca mea ex Practicorum Scriptis necdum editis, sed calamo tantum exaratis, alicujus momenti reperire poteram, in literas retuli, quibus duas Curationum Chriliades, et IV. Consiliorum Centurias confeci. Cum mihi utiles saepius expertus fuerim, non absque ratione aliis quoque usui esse posse conjeci, nisi forsan contempserint, quod ipsum tamen me anxium non reddet. Ut antiquitatis consensum et rationis momenta dictis conformia ostenderem, notis perpetuis illustravi, quae jam praelo Viri Clarissimi Christiani Balthasaris Cuenii subjecta omnia, cum Deo proxime proditura sunt. Has Chiliades Anno 1676. Vlmae dictus Kuenius in lucem emisit, in 4. POstquam multos, ne plerosque dicam, tam avide novis inventis inhiare adverti, ut prae illis antiqua fere omnia adspernentur, ostendere in publico decrevi, quam multa tamen et quam praeclara in Veteribus Scriptis sepulta jacerent, quae vix uni aut alteri cognita, nullique propemodum aestimata, si tamen undique eruerrentur, quo novis merito haberi possent. Haec vero non aliâ methodo, quam Philomathetica supra dicta, §. XXIIX. id est, nulla, aut certe fortuito ordine pertractavi, quorum Synopsin heic habes. 1. Selecta Hippocratis. 2. Mirabilia Aristotelis. 3. Incognita Theophrasti. 4. Obscura Galeni. 5. Ignorabilia Plinii; 6. Rariora Athenaei. 7. Memorabilia Graecorum Medicorum. 8. Neglecta Ebnsinae. 9. Singularia Arabum. 10. Notabilia Latinorum. Quae in summam computata plenam chiliadem constituunt, quibus cum nemo hucusque manum admoverit, aut satis explicuerit, spec superest, curioso nostro Saeculo placere posse. TRes istae Libros complectuntur, quorum primo Graecorum Medicorum plures locos emendavi, non ratione tantum, aut coniectarâ, quod parum videri queat, sed MSS. orum etiam fide, quod maximi momenti nemo unquam negavit, nec nisi inscitiam prodere voluerit, negare potest. Altero Arabum Medicorum scripta corrigere et exemplanare, ac illustrare institui, quod neminem unquam hucusque fecisse scio, mecumque sciunt omnes, qui Literas sciunt. Tertio denique pari progressu Latinos etiam excussi. Sunt quidem haec omnia, fateor, ad critices praecepta ex acta, quam multi Grammaticem contemptim vocant, reipsa tamen constabit, non tantum nominibus evolvendis occupari, sed habere etiam plura, quae ad rerum naturalium cognitionem facient, et praxin praeterea seliciorem ac curationes morborum respiciant, quae saepe sine fundamento indocte suspiciuntur, aut unius quandoque Phrasis non intellecto sensu multis aegrotantium millibus exitium inducunt. DE Pinace Botanico vide sis §. XVII. Ab isto differunt haec analecta. Cum enim jam dudum Systema vel herbariae universae, theatro Bauhiniano majus meliusque plerique exoptent, meum autem non sit efficere: Cogitatio tamen subiit consilium saltem dare, quo modo rite effici queat. Duas iccirco partes continebunt, quarum prima tanquam in Compendio Variorum cogitationes eet Dispositiones diversas exhibet, ad mentem nimirum Spigelii, Zaluzanii, Dodonaei, Sennerti, Jo. Bauhini, et Jo. Henrici Cherleri, Athanasii Kircheri, Gesneri, Jonstoni, Lugdunensium, Guil. et Petri Laurenbergii, Principis Caesii, Christoph. Merretti, et aliorum plurium. Altera meas meditationes continet, quas etiam ad plura latius extendi. HAE IV. partibus constant, Jo. Prevotii Dispositione, quae separatim quidem prodierunt, sed quia non satis bene, nec isthoc auctoris ipsius ordine, dignum censui, ut recudantur. Siquid vero monendum occurret, in notis indicabitur. Hoc a Doctore suo accepit quondam ipse Johannes Marius, Bollensis, Poliatrus Augustanus, et amicus noster, qui illum in Praxi sequutus erat. Promisit id ex Scriniis suis Rhodius quondam noster, in Analectis Septalianis, sed postquam mortalitatem exuit, quo Msm. illius pervenerit, ignoro, si enim in Daniam transportatum fuit, non sine dolore ingenti meminisse possumus, Celsum illius una cum aliis tot eximiis laboribus Th. Bartholini funesto literis luctuosque incendio periisse, unde non vanus omnino luctus oriri queat, huic quoque eadem fata accidisse. HOc opus alteram parcem constituere poterit Lindeni de Scriptis Medicis. Pauca enim sunt, quae Paschalis, Spachius, et Tomasinus proposuerunt: quamobrem ex Catalogis Bibliothecarum editis pariter ac ineditis conscribendum volumen judicavi. Et facere quidem. jam coepi, sed quia non pauca desiderantur, hac unum prae reliquis omnibus largiorem moram deposcet, quam produci queat. Spero autem Viros Doctissimos ubique rogari, imo exorari se passuros, ut Symbolas liberalissime conferant, et quidquid hoc de re nos latebit, benevole submoneant, quo perfectum aliquando opus exsurgat, et munificentia atque benignitas illorum aeternis laudibus concelebretur. HAnc narrationem fabulari stylo, quem mixtum rectius dixerim, nec ideo Milesio, nec Satyrico, conscripsi, ut ingenio meo obsecundarem, et seriis jucunda inspergerem, aut certe blandiora serio tractarem, atque hac quoque in parte, si possem, Reip. Med. prodesem, si praeclara ingenia ad capessendas Provincias illas incitarem, quas vacuas enumera VI. Prodiit hoc somnium An. 1676. Augusta Vind. curâ Theoph. Goebelii, in 4. CUm veteres Medicos omnes, ordine quemque suo, suoque Linguâ, primâ juventure non tantum perlustrassem, sed studio quam maxime serio, nec festinato, aut praecipitato, aut perfunctorio evolvissem, atque Sim. Sethi inter plures alios male habitum a Gyraldo primo statim intuitu observassem, Virorum Nobilissimorum atque Amplissimorum benevolentia, qui Bibliothecae Reipubl. nostrae praefecti sunt, obtinui, ut inter plurima alia, MSS. ti Codices tres mihi concederentur cum editione Basileensi conferendi. Tanta mihi mox discrepantia apparuit, ut, quia etiam tum temporis exemplaria deficiebant, non indignum existimârim, qui fortunae illius misertus, politum, ornatum, atque etiam illustrem redhiberem. Hoc fine non contulisse contentus, antigrapha Graeca meâ manu descripsi, ut mihi apographum illis par semper ad manum esset. Vix id perfeceram, cum Martinus Bogdanus vir celeberrimus atque Doctissimus Parisiis, Jacobi Mentelii Medici praestantissimi familiaritate et literariâ supellectile usus, duobus MS. tis collatum Lutetiae emisit, novâ meliorique versione adornatum, cui et notas aliquas, sed valde breves subjunxit. Videri poterat frustra mihi tempus disperiisse et si quâ inde gloria nasci potest, ab aliis praerepta esse, sed cum penitius meis conferrem, adeo me a proposito abstinere non debuit, ut potius ad prosequendum incitaret. Nam et typographi culpâ plurima mendosa irrepsisse, et multa distorta relicta, nec pauciora, quae in meis MS. tis comparent, omissa, manifesto deprehendi. Tum etiam semper existimavi hunc Graeculum qui Graecos veteres tamen et Galenum ipsum hac in re longe superavit, a nomine recte aut intelligi aut exponi posse, quam qui eadem opera etiam Arabes reliquosque Orientis Medicos rite novisset, ex quibus nimirum plura in sua transtulit. Et cum deinde plures Codices etiam in aliis Bibliothecis in Gallia, Italia, Anglia, et Germania nostra superesse cognovissem, operam dedi, ut istis quoque omnibus, aut certe potioribus conferre possem, quâ in re faventiorem fortunam totâ vitâ nunquam sum expertus. Nam cum Ambrosiano Codice Mediolanensi amici opera, quem olim laudabo, cum caeteris omnibus, qui aliquid huic operi contulerunt, conferre licuit, et ex Oxoniensi Bodleiana nonnulla a Viro Doctissimo accepi, quemadmodum etiam ex IV. Codd. Caesareae Vindobonensis, quorum usum ampliorem etiamnum exspecto. Cum Vaticanis autem Leonis Allatii curâ, et cum Regiis Parisiensibus procurante Viro Illustrissimo Guidone Patino Amplissimo Jo. Antonii van der Linden manu descriptum et correctum ingenti benevolentia Henrici Filii, praeclarissimi Viri accepi, ita ut MSS. orum numerus ad XII. um se extendat, quorum ope nitidior prodibit. His autem omnibus Arabicam quoque Versionem adjiciam, et Commentarium uberrimum, notasque ac varias Lectiones subnectam. Nec deerunt ex more meo Indices commodi, ipsâque materiae adfinitate, quae Gyraldo imposuit, et ut omnia confunderet, causa fuit, Psellum quoque ex MS. o Bibliothecae nostrae publicae Graeco Latine addam vel ideo, quia Latine addam vel ideo, quia Latine tantum prodiit, et Graece nunquam visus est. NOn est quidem iste antiquus, sed recentior Medicus, qui Graece sua scripsit, cujus memini praefatione in Jeremiae Martii Observationes. Nec opus est, ut repetam. Sed quia hunc quoque MS. um cum Editione Martiana diligentissime contuli, plurimisque locis differre ac deficere deprehendi, Versionem praefatione in Jeremiae Martii Observationes. Nec opus est, ut repetam. Sed quia hunc quoque MS. um cum Editione Martiana diligentissime contuli, plurimisque locis differre ac deficere deprehendi, Versionem praeterea non ubique commodam et vero consonam notavi: Illustriorem tam novâ interpretatione, quam notarum quarundam accessione et indicibus, quibus caeteroquin omnino destitutus est, recudi curabo, quia publice interest, ne quid antiquitatis pereat, dum exemplarium hodie ne unum quidem superest, quod emi queat. NOn ignoro tot Medicorum Commentarios in Aphorisimos istos prodiisse, totiesque illos etiam sine commentario excusos, ut quod Amelius olim de Ictorum libris dixerat: multorum Camelorum onus esse: et quod Justus Lipsius addebat: nec Elephantos ab India ferre posse, id propemodum de istis quoque verum videatur. Non sedet animo de singulis, nec etiam de universis sententiam ferre. Quid ego praestiturus sim dicam. Textum ipsum ad fidem MSS. orum et Editionum omnium accuravi, quarum pleraeque iterum MSS. orum fide nixae. Adjeci Versionem Latinam meam: et Arabicam item meam. Quamvis enim jam olim Arabice conversos, et in Bibliothecis latentes scirem, non tamen me ingens desiderium illorum cepit, quia certissimum novi, interpretes, qui ex Graeco transtulerunt, nec Graece satis eruditos fuisse, nec Arabice perfectius reddidisse, quia Medicinae scientia destituti erant. Notas quoque meas ad veterum praecipue consensum direxi, nec tamen nostri Saeculi inventa propterea praeterii. Indices autem tam copiosos accuratosque adjungam, quales huc usque nemo dedit, et nemo vidit. PRaeclarus Libellus quem olim Henricus Stephanus edidit, jam dudum deficiens recudi meretur. Quod facere cum animum induxissem, versionem quoque adjicere Latinam aequum existimavi una cum Versione Arabica cujus usum alias deinde ostendam. PRaeclarum hoc opus Arabice MS. servatur in Bibliotheca Florentina ad S, Laurentii. Editum est Romae, nullâ Versione adjectâ, quam toties tantoque desiderio optabat Isaacus Casaubonus, auresque Josephi Scaligeri, qui promiserat se interpretem futurum, perpetuis hortationibus et postulationibus obtundere et fatigare nunquam cessabat, quod ex utriusque Epistolis satis apparet. Cum nemo id hactenus post ipsum attentarit, visum est mihi negotium non usque adeo arduum aut difficile, quam vulgo putant, quin a me suscipi et perfici queat. Nam quae Gabriel Sionita quondam Lutetiae de Urbibus et moribus Orientalium emisit, longe diversa sunt, et pro excerptis tantum haberi possunt. Conversum igitur in Linguam Latinam cum adnotationibus necessariis edam. Nec me Schiccardus cum Abulfeda suo absterrebit, etsi id opus praeclarissimum esse sciam, cum certe hoc quoque Ebn Edrisi Principis Viri Doctissimi sit, ex majori libro compendifactum, quod tantopere Rogero Siciliae Regi aestimatum fuit, ut die ac nocte volveret, et magnitudinem, sui imperii ad ejusdem descriptionem dirigendam putaret. Certus sum, Geographum hunc Nubiensem multum lucis ab Abulfeda, sed et vicissim Abulfedam ab isto aliquid accipere posse, quod olim, cum prodibit, apertius constabit. Quo nomine, quae olim ad Nobilissimum Ictum Gothofredum Guilelmum Leibnizium perscripsi, subiungere placuit. Cum enim CIC IC C LXXII. 8. Martii Moguntiâ significasset: MSS. a Schiccardi in Abulfedam Geographum Arabem me proxeneta in Galliam ad edendum perferentur: respondi Idibus Aprilis: Infinitas tibi gratias debebit Orbis literarius Universus, si Abulfeda Schiccardi prodierit. Sine tamen Te exorari, et cura, quantum potes, ut Arabica versioni jungantur; Etsi enim optima fuerit, quod credere par censeo, multum tamen gratiae et auctoritatis necessariae a textu ipso accipiet. Quod etiam nunc ita puto. Caeterum, si commoda nobis occasio dabitur, eadem ex ipso Geographo hoc nostro mappas quoque delineabimus quales huc usque nemo dedit aut vidit, quod regiones scilicet Orientales attinet, cum in excusis caeteroquin nomina corruptissima appareant. Nec id difficile adeo fuerit cum diligentiâ plane singulari situm ac distantiam locorum a se invicem accuratissime describat. MEmini hujus MS. i in membranis Bibliothecae meae notis in Marcelli Cumani observ: XIIX. Non est quidem Praxis ista tanti momenti, ut aliis omnibus praeferri queat, quia tamen ad Antiquitatis notitiam pertinet, et Reipublicae Medicae inter est, ne quid in tenebris pereat, quod prodesse in luce potest, notis quibusdam expolitum dabo, si desideretur, NOvum hunc ingenii foetum ingenti applausu primus olim Sanctorius emisit, et vix emisit, cum Antago nistam reperit, qui non sine verborum acrimonia, et conviciorum trivialium insolentia ipsum adoriretur, quorum nunc meminisse piget. Nec dicam quid alii desiderârint, aut judicârint. Mihi certe Viri Doctissimi conatus semper visi sunt minime contemnendi. Defendi igitur, qua poterat, et qua non poterat, excusavi, et qua iterum licebat, emendavi. In lucem ipsiusmet scriptum, quod exiguum est, reducam cum notis meis, et censuram doctorum modestorum que hominum expectabo, perquam mihi liceat sententiam mutare, aut sine contumelia hastam quoque et scutum, ut dicitur, abjicere, si modo necesse fore agnovero Heroum minas expavescere, et me quoque non Pyrgopolinices aliquis, sed Hercules in vadat, cum quo in gratiam redire non possim, nec artes illas didicerim, quibus extortam manibus clavam vicissim ferituri fronti impingam. DE Simeone Sethi supra dixi. Hunc ut in usum maxime aegrotantium deducerem, visum est hoc argumentum in manus sumere. Qui enim de cibis et ferculis, et universa arte, ut vocant, coqui naria sive Magirice aliquid scripserint, pauci sunt, et voluptati potius, aut saltem necessitati, quam Medicinae ac infirmitati humanae serviunt. Certum est non aliâ in re magis peccari, maxime a Germanis, et irreparabiles errores apud Hippocratem, quam ciborum inprimis mixtura committi, quae cum licentiosa est, nocet, cum severa et in exorabilis imminet, aegrotum non minus, quam morbus ipse conficit. Ut medium tenere beati queant, ostendere conatus sum, et singulis adfectibus commodas escas, non simplices ubique, sed etiam ad gustum exquisitas, Veterum Medicorum et recentiorum consensu adsignavi, priscique Secula placita nostris moribus contemperavi. EMisit haut ita pridem CL. Borrichius, brevem quandam enumerationem vocabulorum officinalium, quam nescio qua de causa Linguam pharmacopocorum inscripsit: quae tamen prosodiam pronunciatione tantum respicit, nec omnia quae taxanda aut corrigenda complectitur. Non puto me cuiquam aegre facturum, si in hisce Poëticis dissentiam, et ex melioribus literis nonnulla admitti non posse demonstrem. Sed ne crabrones, ut dicitur, irritem, et pro libertate literaria deinceps mihi bellum literarium indicent, qui illam ferre non possunt, his quidem prosodiacis abstinebo, illosque tantum barbarismos perstringam, quos hodieque in Pharmacopoeia Augustanorum meorum legas. Quos si irreverentius nominari quis putet, cogitet saltem, caeteros omnes nullam causam habere, quibus se Augustanis meis praeferant, cum illos ubique sectari soleant, et reformatores illorum hac in re tam acute viderint, quam illi, qui nihil omnino vident. CUm plurimi sint, qui institutiones Medicas scripserê, nemo tamen ex omnibus omnino, et per omnia mihi placet, tantum abest, ut omnibus placeat. Sed nec Hofmannus, qui omnes, aut certe plerosque in ordinem redigere conatus est, cuiquam placere potest, in omnibus, quae saepe praeter omnem rationem reprehendit, nec melioribus suppositis recte corrigit. Quid alii post ipsum taxarint, et nuper adeo tetigerint, enarrare non lubet. Mihi visum est alia via, et absque cujusquam reprehensione rem peragere. Cum ergo olim primo statim tirocinio meo, Danielis Sennerti institutiones aliquoties perlegissem, prolixitare aliisque nonnullis leviculis offensus sum, ut tamen fastidium omne levarem, non contentus compendio illius, quod ipse, cum viveret, in lucem emisit, meo mihi Marte aliquid concinnavi, quod deinde nostrae aetatis experimentis, novisque repertis conforme reddidi, interpolavi, accuravi, ut nunc existimem pleni et quidem novi operis ideam referre posse. Emendavi etiam et reformavi plurimis in locis, quod non satis certo consilio V. C. Paulus Ammanus nuper adeo fecisse visus, quod istis discentes monere ovluerit, cum docentibus potius et doctis ejusmodi labores committere oporteat, non tironibus aut initiatis docendis, multoque minus rudibus et initiandis. MUltum mihi semper adrisit praeclarum Systema Physices Joh. Sperlingii, quod Sennerti placitis conformatum, omnino laudem haut levem meretur. Scio quidem Freitagium, et alios nonnullos id non sine conviciis immodestius reprehendisse. Sed quia Sennertus non nisi Naturam ipsam spectabat, nullius Sectae auctorem se praebuit, cujus illum tam acerbe accusabat. Sed ut ingenue dicam, quia mihi alicubi nimis jejunus visus est, alicubi etiam redundans, et in quibusdam aliis imperfectus, constitui ideam ex caeteris quoque et recentibus aevi nostri inventis effingere, quae majoris operis sive Apotelesmatis ichnographiam repraesentaret, ab aliis exornandam, quibus abunde otii superest. HAs promisi in Sylloge mea, ut repetere nihil opus sit. Hoc autem opere non tam simplicia, et nuda nomina, quae fere infinita sunt, exponere institui, sed Phrases integras, modosque loquendi quibus ipsa praxis continetur, et quam nemo a semibarbaris acceptam imitari potest, nisi illos intelligat. At Medicina illa semibarbara non paucis seculis continetur, et si verborum puritatem excipias, multa caeteroquin praeclara recondita habet, quae latent omnia, si plane contemnantur, et latent non minus, si non intelligantur. NOn est haec Pharmaceutices pars, sed potius Praxeos illius, quae Pharmacis utitur ad curandos morbos, nec enim de modo praeparandi sollicitudo heic ulla est, sed de usu jam praeparatorum. Nimirum non tantum pulcrum iucundumque est, promptuarium medicamentorum ingens ad manum habere, usibus suis in singulis adfectibus accommodatum, et scire, quid quoque tempore usitari solitum sit, sed utile quoque, si quandoque necessitas ingruat, et si quis sciat rebus praesentibus ex tempore aptare. COnsultationis speciem, non disputationis, haec opera habebit. Nec enim cum quoquam hac de re pugnare lubet; Sed ostendere tantum placet, quae mihi non sine causa placeant, aut displiceant, et quomodo refingenda atque expolienda aut emendanda putem. Spero autem, si Viri Doctissimi haec considerarint, nec primo statim adspectu spreverint, hanc quoque materiam deinceps ab illis ita tractatum iri, ut nihil deesse possit. MEntionem horum feci addendis ad Exerc. de Vena Medin. p. 344. Emisit enim Ant. Deusingius Versionem Latinam, eamque egregiam. Arabicum Textum omisit, quem tamen a Golio habebat, et typis facillime exscribere poterat. Cum mihi diversis Exercitiis ad L. Ar. elegantiam opus esse judicarem, coepi non tantum ex Arabicis Latina facere, sed vicissim Arabica etiam ex Latinis, quo nomine hunc quoque Libellum utilissimum transtuli. Nondum hujus exemplar ullum vidi quia in majori opere nusquam habetur, quod olim quoque monui. Si mihi tamen aliqua copia obtigerit, non sine voluptate cognoscam, utrum mea versio ab Ebnsinae scriptione propius aut longius recedat. Hoc saltem pollicere ausim, si versio Latina Desingii inculpata fuerit, meam quoque Arabicam talem futuram esse. Cur sequius quid suspicer, causam non habeo, sed posteri videbunt. DE hac primus, ut arte quadam, egit Petrus Laurenbergius, et apparatus deinde plantarios ejusdem fete argumenti dedit. Culturam florum singulari opere prosequutus est Joh. Baptista Ferarius, et Citriarum arbuscularum in Hesperidibus suis, pretiosissimo labore, quis enim diffiteatur? Sed quae specialem tantum illius partem nobis explicatet. Vulgari sermone et linguis vernaculis idem argumentum tractarunt hortulani quidam, sed quia plerique idiotae fuerunt, nihil fere eruditis auribus dignum attulerunt. Mihi semper visum est hac in re plurima desiderari posse. Quae vero optabam, paullatim ipse conscribere coepi, ut aliquando perficerem: quorum iccirco ideam tantum dabo, ut alii prosequantur, et absolvant, quibus amplior commoditas superest. HAc plantarum naturam in aliis excrescentium indagare conatus sum, nec enim speravi a me exhaustam istam scientiam, sed praestantioribus ingeniis excitandis, ut uberiora ad ferrent, conscripsi. INter omnia humani corporis excrementa, sive inutilia plane fuerint, sive utilia, semper existimavi hoc ipsum majoris considerationis esse, quam vulgo putant. Conatus sum igitur de illo aliquid disserere, ut doctiorum sententias audirem, et aliqua meliora cognoscerem, si mea displicuissent. DE argumento isthoc videre poteris, quae dixi praefatione in Syllogen Observ. Medic. Hac enim, quâ tum dicebam, methodo etiam dabo, seu recensebo ad Alphabeti ordinem thermarum nomina, et naturam primo Syllabo, altero autem pari ratione adfectibus singulis suas adsignabo, ut iis commode uti queant, qui Praxi se addicunt. NIhil quidem hujus hodie superest, belli superioris injuriâ distracta. Cum tamen Praestantissima omnia continuerit, aliis nunquam visa, aut audita, et perfectam Sciagraphiam Pinacothecae instituendae exhibere possit, operae pretium judicavi, publce descriptionem exhibere, quam habeo nitidissimâ manu scriptam ex Bibliotheca Phil. Heinhoferi, Patriciae et Senatoriae dignitatis, Viri Illustris, multarum Linguarum peritiâ celeberrimi, suique temporis Principibus Germaniae tantum non omnibus carissimi, omnium elegantiarum ac Naturae artisque operum rariorum atque vulgarium peritissimi promicondi. SCripserunt quidem de istis etiam alii. Sed quia nemo illorum usque quaque satisfacit: Lipsium auctiorem dabo, eique materiae adfinitate adjungam copiosum catalogum Bibliothecarum et Pinacothecarum praestantiorum, in quo si quis etiam plures desiderarit, secundis curis servari non succensebit, si vixero. CUm Libellus hic aliquoties recusus sit, sic tamen quoque paucissima exemplaria prostant. Notas addidi et auxi, quarum usum in Praxi etiam ostendam, et in pletisque linguis, praeter Romanam, aliis. PRimus contra supremam voluntatem auctoris produxit Johannes Rhodius, eoque ipso tamen insignem gratiam apud posteros promeruit. Cum maxime placeat, non ubique tamen et undique placet. Agit enim tantum de re nummaria Romanorum. Atqui etiam Graecorum, Hebraeorum, Syrorum, Persarum, Arabum, aliarumque Gentium monetas cognoscere utile est ad Historiarum lectionem, quas ideo adjungere visum fuit. PErplacuit omnibus Gabrielis Naudaei hic labor, cum mihi tamen alicubi minus perfectus minusque commodus videatur, auctiorem reddidi, et judicia sinceriora adjeci, quorum pleraque ipse aut praeteriit, aut certe nec vidit. IDem de isthoc libellum edidit egregium. Ni tamen fallor, meliorem etiam proferam, et quem sequi facilius erit. NOta est aurifodina Jeremiae Drexelii S. I. quam cum recuderet Martinus Kergerus, suam quoque methodum excerpendi adjecit. Nolo de istis judicium ferre, sed tamen liberius dicam. Nimis laboriosa est et prolixa ac taediosa diligentia Drexelii, quam olim cum sequi coepissem, tandem relinquere et prae aliis omnibus damnare coactus sum. Ut vero id facerem clarissimorum virorum consuetudo fecit. Postquam enim illorum familiaritate frui licuit, sedulo observabam, cum essent doctissimi, quo pacto ad tantas eruditionis opes pervenissent. Ex horum igitur notatis et excerptis, quae mihi commodissima visa, utili mixturâ conjunxi, de quibus deinde Sermones istos exorsus sum, vere fideles dictos, quia non omnes omnibus arcana sua literaria patere volunt. JAM dudum viri docti ejusmodi opus desiderant. Erasmi enim Chiliades multa continent, quae sententiae verius sunt, quam adagia, et praeterea mole suâ laborant, His autem emaculatis quomodo reliqua adjungi posse putem, edisseram: ipsamque adeo ideam repraesentabo, quam aliis deinde perficere facillimum erit. JAm dudum istorum copia nulla datur, distractis omnibus exemplaribus. Cum viri Illustres a me saepius petierint, dignissima judicavi, quae recudantur. Nonnula tamen addidi, quae Illustris quondam Marcus Velserus noster fato abreptus vidisse non potuit, quia serius eruta et cognita fuerunt. MEntionem hujus feci Exercit. de Ven. Medin. Libros II. continet carmine descriptos, de primo unum, et alterum, de secundo. Quibus breviculas adnotationes ubique adjeci. HUnc Libellum primus hoc nomine Anglice conscripsit Thomas Browne Medicus Anglus Mox in Latinam Linguam translatus prodiit Amstelodami in 12. et tertium recusus est in Galliis, cum Praefatione praefixa. Nec finis, quartum prodiit Argentorati cum notis quibusdam viri praenobilis, quem, quia nominari noluit, nec ipse nominabo. Mira mihi semper inscriptio visa, et postquam legissem, absonum atque monstrosi ingenii infelicem partum adverti. Dolui etiam universo Medicorum coetui haut exiguam labem adspersam, tam laxo scilicet titulo ac si omnibus eadem mens foret, quam sane ad atheismum non tantum inclinantem, sed remis velisque omnibus properantem non est difficile agnovisse. Huic ergo me ubique opposui, et singulis propemodum lineis contradixi, ut noxium, impium, atheum et improbatae lectionis ostenderem, ab omnibus damnandum, cujuscunque fere religionis essent, si modo Christianam fidem profiterentur. HOc opus a studiis meis nemo alienum putet. Etsi enim Philosophiam et Medicinam praecipue profitear, huic tamen quoque haut parum temporis dedi, quia Jurisprudentiae cognitione solidiori virum eruditum et sapientem carere non posse persuasus sum. Si verum fateri liceat, haec ipsa vix differt a Politice, aut certe pars illius et exercitatio habenda est. Non sunt illi vere Jurisprudentes, qui causas tantum agunt, et rabularum ritu linguas venales habent, aut calamos locant, ut illi, qui coenaculariam faciunt, ad pretiorum magnitudinem permutandam, lucripetae, et nihil ab exemplo veterum Oratorum, Patronorum, et Advocatorum trahentes, sed literarum inimici et antiquitatis ignari, ad quam tamen veteres leges explicandae erant, ut saeculis posterioribus rite aptarentur. Noveram praeterea plurimos, eosque praestantissimos Medicos Juris et Medicinae Scientiam feliciter junxisse. Dum igitur haec quoque ardentius suscepi, quinque his partibus universum jus comprehendi posse existimavi. Et de divino quidem, quod Hebraeorum vocant, plures egerunt, quibus judicium adhibere non piguit. Naturale autem, quod gentium quoque est, variabile exemplis ostendi, et quod plerisque Jureconsultis hucusque neglectum est, ex Orientalium Scriptis, jus quoque illorum in compendium redegi. Nec publicum praeterii, quod multis utique jam dictum, sed nondum ad meam mentem deprehendi. In Civili autem Jacobi Gothofredi Manuale mihi proposui, quod nemo non laudavit, ut optimum, sed ego multis modis adauxi, et nisi tu hoc arrogantius dictum censeas, aut succenseas, alicubi etiam emendavi. A Canonici autem Compendio, quod Canisius dedit, resecui superflua et inutilia omnia, et quae Augustissimo Caesareo contraria sunt, etiam delevi, quod non sine causa existimem, nullam illius contra hoc auctoritatem aut efficaciam esse posse, certe non debere. QUi cursus Philosophicos scripserunt, plurimi occurrunt, et vulgo noti sunt, ex quibus nonnulli insignem Antiquitatis adsertae, alii etiam novitatis repertae laudem commeruerunt. Plerique tamen omnes Aristotelis adseclae Peripateticam tantum Philosophandi rationem mordicus tuentur, et paucioribus Scientiis contenti, quam homini docto necessariae sunt, aut ad ornatum usumque omnigenae eruditionis quasi universalem facere possunt. Hoc cum vidisset quondam Johannes Henricus Alstedius, Encyclopaediam suam conscripsit ingentibus Voluminibus comprehensam, insigni sane gloriâ, cum nec ante ipsum quisquam quid simile susceperit, nec etiam post ipsum quisquam pleno opere tentârit, sive quod omnem gloriam jam exhaustam existimarent, sive quod omnium usibus hoc unum satis esse judicarent, sive denique quod aliis occupari quisque jucundius satiusque decrevisset. Hoc sane opus adolescentiae nostrae Magistris praeclarissimis, Viris Linguarum peritiâ variaque eruditione praecellentissimis non indignum visum erat, ut publice commendarent, praelegerent et adnotationibus quoque suis expolirent ac illustrarent, quae nescio a quo nuper typis exscriptae sunt Stutgardiae. Nondum videre contigit, ut adeo ignorem, an is, cui edendae visae sunt, fidem suam sinceram posteris probârit. Non debebat certe me inconsulto prodire, qui scitissime olim et accuratissime descripsi figuris quoque Astronomicis, Geometricis, et Geographicis ad circinum et amussim exactis appictis, quae bono publico utique liberaliter omnia daturus eram. Nemo etiam ignorat Alstedium universalitatem Scientiarum, sive, ut ipse vocabat, i. e. habituum adfectâsse, quo nomine etiam ad Mechanica tractationem suam extendit, sed et vicissim omnes facile perspiciunt, eum tamen plura quoque praeteriisse. Accedit, quod sua omnia Ramaeâ methodo peregerit, quae quanti sit in Philosophia, jamdudum ab aliis ostensum est, quibus taedio fastidita, simplicitate explosa, et incommodis haut levibus obnoxia, parumque propterea subtilitatibus apta deprehensa est, quae masculum Philosophum deceret. Cum igitur proficuum reputassem, si quis ejusmodi institutum, resectis inutilibus omnibus, et prolixis exscriptionibus omissis, quibus subinde sua suffarcinavit, prosequeretur, Orbique literato aliquam non latius diffusam repraesentaret, sed nervosius contractam atque exasciatam exhiberet , non tam nove quam modeste inscriptam, multa etiam hac de re meditari coepi. Hanc igitur dare possum, si aliquantillum temporis post reliqua superfuerit, quae praeferenda videntur. Mihi sane consilium in longe minori opere multo majus Alstediano fuisse patebit. Nec enim artes populares omittam, quas ille praeteriit, ut Vossius vocabat, sed fato praeventus non satis expoliit, nec absolvit, nec institutiones Grammaticas omnium Linguarum maxime Orientalium, quas Pangrammatices nomine complexus sum, cum certe ad eruditionem viri non minus faciat, Latinae, Graecae, Hebraicae peritum esse, quam Arabicae, Syriacae, AEthiop. Pers. Copt. et reliquarum Linguarum omnium. Pantechnices quoque nomine artes omnino omnes comprehendi, non quod me Hippiam aliquem venditare aut jactare queam, sed quod tamen istarum omnium commoda arcana, et , quantum poteram, explorare conatus sim. Quibus etiam Emporeticen, Alstedio neglectam, aliasque similes Politices non minus, quam oeconomices soboles ac socias adjunxi, unde appareat, non istam, quam hodie plerique sectantur, veram et genuinam prudentiam emendi, et permutandi esse, quae nec Reges, nec Principes, nec Magistratus, nec viros etiam literatos dedeceat, sed artem potius quandam versutiarum, calliditatis, et nequitiae, miseriarum, versurae et ignominiae extremae foecundissimam matrem, plerumque in fine funibus expiandam qui gulam tandem alieni aeris insatiabilem voraginem aeternum occludant; sed et Stratioticen addam, ejusque partes Tacticen, poliorecticen tam veterem quam recentem, Ballisticen, Bombardistioen, Architect onicen militarem et similes quasdam alias. Caetera, quae emendavi, adjeci, compendifeci, et accuravi, quando prodierit, rectius aestimari poterunt, quam ut nunc omnia commemorentur, quo ideo differre satius videtur. INfiniti operis fuerit, si quis omnes omnino nominare voluerit, quod olim Gesnerus in Pandectis suis, deinde alii quoque videntur spectâsse Non haec mea mens, sed in singulis Linguarum generibus veteres tantum et probatos auctores, atque in caeteris meliores, non tantum nominare, sed etiam praestantiores editiones indicare, et de scriptis ipsis judicia ferte institui. Hujus facti initium Ger Jo. Vossius mihi suggessit, qui tale quid olim coepit, et amicis ac auditoribus distribuit. Ab his ego quoque accepi, et deinde plurimum a XXX. jam annis auxi. Nec enim ipse ultra Latinos et Graecos provectus est; Ego orientales et LL. omnes addidi. Ingenue tamen laudem illi suam tribuo, quia tantundem aut etiam amplius mihi superesse poterit, si benignius accipiatur. Ex paucis autem initiis multa magna succrevisse nemo ignorat. DE his jam olim plurimi scripsere: Lipsius tamen non omnia attigit, et saepius erravit. Rosinus et Dempsterus, et caeteri fere omnes nullum fere aut exiguum usum illarum habuerunt. i. e. non viderunt antiquitates ipsas, quidam etiam nec Romam nec Italiam adierunt, ut caereras Imperii Provincias silentio praeteream. In his autem plura reperias falsa, supposititia, absona, omissa etiam plurima deprehendas, ut saepius mecum alii optârint, aliquando omnibus numeris perfectum Systema procuderetur. Si Exemplum desideres, quis olim recte unquam de re vestiaria quidquam scripsit, antequam Octavius Ferrarius id argumentum doctissime pertractâsset. Talia vero plurima etiamnum neglecta jacent, Non quidemid mihi sumo, ut, quod a tot viris doctis nondum praestitum fuit, ego suscipiam. Sed dicam tamen libere, me Antiquitates plurimas olim meis oculis usurpâsse, et apud viros doctos atque Illustres in Bibliothecis et Pinacothecis suis multo etiam plura vidisse, quorum memoria apud me integra servatur, publica autem vulgo nulla est, inter hos autem unum nunc nomino Illustrissimum Virum Cassianum a Puteo, Eq. Rom. quem nemo satis laudare unquam potuit, nec valebit, egoque non tantum ut Patronum saepius salutavi, sed etiam propemodum ut Patrem veneratus sum, a cujus consiliis pendebam, et cujus magnificentissimâ auctoritate defensus sum ab omnibus, quae fortunâ iniquiori ingruebant. Hic vero in avita et divite sua Bibliotheca libro mihi non perfunctorie inspiciendos benevole concessit plurimos, ingentibus voluminibus comprehensos, charta macrocola pulcerrime compaginatos, in quibus praestantissimorum pictorum opera, immensis sumptibus antiquitates omnes depingi curaverat, plerasque eâ qua erant magnitudine, caeteras majores ad Leges Geometricas suis pedibus dimensas. Ex his autem solebat ipse viris Literatis, si quid scribere instituissent, ipsa exempla liberalissime suppeditare, quod Petrus la Sena, Joh. Rhodius, M. Aur. Severinus, Joh. Veslingius, et tot alii publice contestati concelebrârunt. Ideam igitur tantum dabo, ut alii perficiant, quibus similia aut plura etiam in promptu esse solent. Huic autem iccirco operi praeclarissima omnia concedere, et quasi animam quam optime et benignissime inspirare poterit Ill. Carolus Antonius a Puteo, quem Cassiani fratrem, regiorum talentorum successorem sive haeredem pereleganter vocat Cornelius Aspasius Antivigilmus Bibliothec. Aprosianae p. 302. Haec omnia, antequam edantur, censurae subjiciam, prout opus erit, et loci ratio postulabit, ubi excudentur. Nihil enim ex istis omnibus a me dictum scriptumque volo aut agnosco, quod religioni, aut principibus Christianis, aut bonis moribus contrarium ostendi queat: quamprimum enim commonitus fuero, aut omnino delebo, aut saltem emendabo. Sunt quidem et alia plura, de quibus aut cogitavi, aut quae jam inchoavi, sed illa nondum promitto, multas ob causas aliis temporibus et maturiori deliberationi servaturus, quae tamen obiter recensebo, quamvis pleraque inter desiderata jam recensuerim, quibus Vindiciani somnium inscripsi. 1. Praxis Hippocratica, qua adfectus, et qua remedia, ex Hippocratis Scriptis concinnata. 2. Praxis Galenica, ex Galeni Libris excerpta adornata. 3. Dissert. de Inventoribus medicamentorum. 4. Dissert. de monstris herbariis. 5. De arthritide, ejusque causa et curatione, cogitationes novae, et de dolore in universum, ejusque causa, parado xum. 6. De morbis plantarum et brutorum animalium ad diaeteticen. 7. De iis quae nondum satis comperta sunt in Medicinâ. 8. De iis, quorum nulla causa reddi potest in Medicinâ. 9. De Vestimentis, qua Sanitati prosunt aut obsunt, sive endyematice Medicinalis. 10. De Singularibus locorum ad Medicinae usus. S. Chorographia Medica. 11. De modo nova experimenta faciendi in Medicina. 12. De mensuris et ponderibus Orientalium. 13. Dissertatio nova, qua Veterum placita de Theriacis novâ methodo exponuntur. 14. Apologia contra Ebasinae Calumniatores. 15. Philosophia Sacra Vallesiana uberior et multo accuratior. 16. Exercitationes Succisivae in Helmontii opera universa. 17. Paralipomena historiae animalium. 18. Ritualium Libri, ex Voto Justi Lipsii. 19. De pia et erudita solitudine Libri 2. accedit dissertatio ad Bar. a V. de vita solitaria. 20. Vict. Trincavellii Com. in Galen. de comp. Med. s. l. cum adnotationibus breviculis. 21. Dissertatio de Societate Conversionis infidelium ad Bar. J. a V. 22. Diss. de Collegio Samaritano nuperrime coepto. 23. Examen Hypothesium Medicarum, quae nondum satis adsertae. 24. Dissert. de Medicamentis theriacis. 25. Cosmetices Libb. 2. Veterum scilicet et Recentiorum. 26. Coronaria Vett. restituta. 27. Arcanorum Myrepsicorum Libb. 2. Vett. et recentiorum. 28. Diss. de Diariis Nosocomicis. 29. Diss. de idea Clinices Veteris et novae in artem redigendae. 30. Diss. de Cteniatrice in artem redigenda, cum auctuario exemplorum. 31. Scopuli Latinitatis, quos a Clarissimo Rhodio quondam acceptos, disposui et plusquam altero tanto adauxi, inserui etiam compendium glossematum Lat. Sermonis ex Vossio accurate conscriptum. 32. Medulla Critica, in qua tam ex Codd. MSS. quam libris editis meliorum auctorum variae lectiones et emendationes tanquam in compendio exhibentur. 33. De Medicis illustribus Augustanis Commentarius. 34. Animadversiones liberae in Hofmanni libros de medicamentis officinalibus. 35. Exercitationes in Cartesium de passionibus animae. 36. Adnotationes in Hippocratis Scripta universa. 37. Trutina imbris aurei Petri a Castro. 38. Exercitationes in Geberi Alchemiam. 39. Dissertatio de Societate Jatro-Critica instituenda. 40. Astronomia Modernis observationibus expolita ad Medicinae usum directa. 41. Dissertatio de Semiotices emendatione. 42. Meditationes de Evthanasia Baronis Verulamii. 43. Disputatio de Hyperemeria Med. praesidiis procuranda. 44. Primae cogitationes de incurabilibus, secundis perficiendae. 45. Sciagraphia Organices Medicinalis. 46. Adsertiones therapeutici universalis. 47. Grylli Medicinales, id est, Narrationes Jucundae de restituendis veteribus et excolendis novis quibusdam in Medicina. 48. Elenchi Phytologici, s. de Plantarum inventionibus falso jactatis. 49. Dissertatio de Substitutione Medicamentorum. 50. Disquisitio de remediis injuriâ, et merito suspectis, accedit altera de transplantatione morborum funditus eversa. 51. Dissertatio de Cachunde Indico Or. contra Zacutum Lusitanum. 52. Dissertatio de Chocolate Americano ad Calderam et Cardinalem Brancatium. 53. Exercitatio Chemiatrica de tincturis Medicinalibus, earumque usu interno et externo. 54. Disceptationes miscellaneae de medicamentis haemagogis. 55. Paradoxa Philos. Medica, quae animi gratia libere proponuntur. 56. Paradoxa Philos. Medica, quae contra aliorum sententiam serio adseruntur. 57. De Superstitionibus Medicinalibus abrogandis consilium Medico politicum. 58. Historia Literaria Turcarum, ex MS. CP. Steph. Gerlachii. 59. De indubia ratione Medicinam reformandi, restituendi, ex altandi, meditationes Thologicae, Juridicae, Medicae et Politicae. 60. Gryphi Medicinales. 61. Deperdita Medicinae. 62. Examen Magiae naturalis vulgo dictae, quo nullam esse evincitur. 63. De Observationibus Medicorum contrariis, exercitatio. 64. Relatio Historica Medico Politica de Medicina Sinensium. 63. De Pharmaciae exactissima emendatione sine ulla gravi reformatione, discursus Politico-Medicus. 66. De impenetrabili ingenii humanii recessu ejusque arcanis laude aut vituperio dignis. 67. De Medicamentorum compositorum delectu, monita singularia. 68. Admiranda Naturae, sive Observationes microscopicae meae. 69. Observationes Phytotomicae novae. 70. Non Entia Chemica Udis. s. anonymi cum notis et animadversionibus meis. 71. Chemica inaudita in Syllogen collecta et succincte enucleata. 72. De Medicina Paracelsi, et Medicamentis ejusdem, Exercitatio nova. 73. Apodemice Politica Medica. 74. Animadversiones in Helvici Chronologiam. 75. Thom. Campanellae Lib. de Magia nunquam editus ex MS. cum notis et animadversionibus meis. 76. Epistolae Achillis Gasseri, in quibus literae Regum, Principum, Rerumpubl. Doctorum Virorum et Medicorum, de rebus Physicis, Politicis, Mathematicis et Medicis, ex Autographo ed. 77. Angeli Viscaei, Taurinensis, de Ulceribus ex MS. cum notis et animadversionibus meis. 78. Laur. Spanii aphorismi Hippocr: carminice redditi cum supplemento meo, quia ipse non absolvit. 79. G. Scioppii Paedia. s. Catalogus librorum ex MS. auctus cum brevissimis adnotationibus meis. 80. Hortus Patavinus, ut erat tempore Veslingii, cum adnotationibus ex Lectionibus ejusdem, in quibus multa rara qua eruditionem, et multa utilia, qua vires et Praxin. Med. 81. Epidemia Augustana ab A. 1550. usque ad A. 1674. et Ephemerides nostrae XIIX. annorum, curationes aliquot mille et consilia continentes. 82. Joh. Georgii Virsungii Libellus de Venae Sectione, cum adnotationibus et animadversionibus meis ad circulationem sanguinis expositis. 83. De Instrumentis Mathematicis veteribus et novis, variarum gentium, narrationes historicae. 84. Exempla et Instructiones Pharmacotheciorum pro viris illustribus. 85. Florilegium Sententiarum ex veteribus auctoribus et scriptoribus recentioribus. 86. Flores illustrium Poëtarum veterum et recentium. 87. Anamnestica hodoeporica, id est, Observationes Miscellaneae Med. Chem. Illustrium virorum per itinera collectae. 88. Pretiosae memoriae deliciae, quae Arab. conscripsi in quibus descripti labores mei et Medica Politica ac artificiosa plurima, quorum usus esse potest non tantum ad Medicinam, sed etiam ad honestam voluptatem et rempublicam atque familiarem exaugendam. 89. Ars Critica, Scioppianâ brevior, et auctior, et accuratior, quae per omne Scriptorum genus et linguas omnes se diffundit. 90. Architectonice ad circulum et regulam Albertinam exacta, cum figuris, Arabice et Italice delineata. 91. Honores Calligraphiae sive commentariolus de varietate Chartarum, Scripturarum et typorum, in quo multa rariora, et vulgo incognita recensentur et revelantur. 92. Otium literarium, quo curiosa plurima fabulari stylo enumerantur. 93. Petancius de Itineribus in Turciam, ex MS. recusus, cum adnotationibus nostris, et Magni Gruberi historia de Imperatoribus Turcarum Othmanidis. 94. Pelagus Latinitatis, in quo ex melioribus Scriptoribus elegantiae corrivatae, oppositum et appositum Seopulis, de quibus supra. 95. Jatronomasticum Orientale, in quo medicinalia vocabula, Hebr. Syr. Chald. Arab. Pers. Turcica, Armenica, AEthiopica, Iberica, Coptica, Tatarica, Sinensia, Japonica, Indica et Malavarica exponuntur. 96. Vacationes aestivae, in quibus experimenta quaedam mechanica describuntur et pinguntur. 97. Feriae brumales, quibus rariora quaedam ad metallurgiam pertinentia in dialogo tanquam ad focum pernoctantium recensentur. 98. Digressiones auctumnales in officinas variorum artificum, quibus nonnulla arcana illarum minusque cognita enarrantur. 99. Adnotat. in V. T. Hebr. ed. a Jansonio ex recensione Menasse Ben Israel. 100. in N. T. Graec. ed. ab Jo. Henr. Boeclero ex perantiquo CP. Gerlachii Codice MS. In quorum utroque non tantum parallela loca ad genuinum intellectum, sed etiam Philologica ex omnium fere Linguarum paraphrasibus, aliisque auctoribus praestantioribus et Antiquitatis Monumentis adnotata. Hoc vero opus, ut nobis semper primum inter reliqua studia fuit, atque etiam nunc quotidianum est, ultimo loco commemoravimus, et ultimo aliquando proferre cogitamus, quia id etiam ultimum nobis exoptamus, quo calamum et vitam aliquando ponere liceat, ut ita hisce omnibus divinâ gratiâ desideratus tandem accedat QUantâ clementiâ Sereniss. Princeps, Ruzname Illustr. Weikmanni, Primarii Senatoris et Viri Ulmensis a me editum acceperis, gratissimo animo agnosco, et satis concelebrare nequeo. Qui mihi primam occasionem ejus rei praebuit, Nobiliss. et Excell archiatrus, Serenissimae Tuae Celsitudinis fuit, a quo etiam notitiam Augustae Tuae Bibliothecae Neostadiensis ad Lindam fluvium accepi, et ex qua gratiosissimo Tuo favore alia plura, atque inprimis MS. illud Volumen Turcarabilicum, Telesmaticum sperabam, nisi bellorum furiae perniciales intervenissent, et TU, Serenissime Princeps ita clementissime voluisses, ut ipse ad TE venirem. Verborum omnis vis ac elegantia me destituit, ut propterea Serenissimae T. Cels. humillimas gratias decenter et devote agam: gravi etiam adfectu corporis impeditus, jussis Tuis hucusque parere non potui. Ab illo tamen tempore saepius cogitavi, cum tot alia ubique viri docti excogitent, moliantur, et partim ipso opere perficiant, nemini uni tamen in mentem venisse, tale quid in LL. Orientalibus conandi, quae olim eruditi quidam Viri in Graecis tentârunt magno Reipubl. literariae commodo, incremento et applausu. Lingua quidem Latina omnium consensu hodie recepta, usitata, et laudata est in omnibus rebus majoris maxime momenti, verum si ap. TE, Serenissime Princeps aperte et candide dicere liceat, quam quaeso exiguum est illud, quod ne quidem tertia aut quarta orbis terrarum habitabilis pars intelligit? Major mihi et cupidior animus, a nobis Europaeis literas in Asiam quoque et Africam protendendi, studium saepius sollicitum habuit, inprimis si TU, Serenissime Princeps, aliique TUI, similes, si modo quicunque esse possunt, Magnates eminentissimo TUO genio respondentes, gratiam suam adspirârint, satis enim fuerit, cum tot undique pericula bellorumque minae vos circumstent, si favore Vestro gratiosissimo, quod hactenus fecistis, etiam inposterum faciatis, qua de re nemo dubitat, ut linguarum et literarum studia deinceps etiam foveatis et tueamini. Ne frustra haec dixisse coram Sereniss. T. Cels. credar, ipse jam olim tale quid conatus sum, et meis usibus interea, libellum integrum L. Arabica, et elegantioribus, ni fallor, literis, ac cura non minori conscripsi, cui titulum feci; pretiosae memoriae deliciae: In eo brevius quidem praecipuaquaedam Physico Medica, Chirurgica, Politica et Mathematica indicavi, quorum Ideam nunc Serenissimae T. Cels. offero, ut TUa Clementissima approbatione, ulterius excoli, describi, exornari, et exaugeri queant si placuerit, aut forte etiam jusseris. Hinc autem Orientalibus cultioribus et doctioribus facilius innotescet, quanti et nos illorum doctrinas et politiores disciplinas aestimemus, et quanti etiam nostros labores et scientias recenter inventas ipsisque hucusque ignotas, ab illis aestimandas optemus, quarum maximam partem suis fortasse minores putant, aut Veteribus tantum inhiantes etiam contemnunt. Hac etiam ratione amicitias inter nostrates, et praestantiores Orientalium conciliari posse opinor: Quae tamen omnia TUO, Serenissime Princeps judicio humillime submitto, ut qui TE vere meritoque inter Germanos nostros Principes ac Duces, maximum et doctissimum venerari soleo, cui etiam semper obsequentissimus et devotissimus servus futurus sum. Praefationem ex Arabica Latinam factam heic appono, qua instituti mei rationem exposui: SI quisque alius summorum Orbis Regum et Principum de Universo isto unquam optime meruit, si quisque etiam illorum omnigenas scientias et artes, ipse possedit, coluit, ornavit, auxit, tutatus est, is certe Alexander VII. Pontifex Rom. fuit, olim Chisius dictus, et Jano Nicio Erythraeo, sub Tyrrheni sui nomine tantopere ex merito celebratus. Huic certe non Roma sola plurimum debet, quod marmorea ab ipso relicta est, cum olim vix lateritia fuisset, templorum, statuarum, columnarum, aedificiorum illustrium amplissimae moles loquuntur. Bibliothecae, virorum doctorum opera magnisica, et alia plurima hodieque ostendunt, sed inprimis Germania nostra grato animo perpetuo recordabitur, quod illius benignitate et mediatione, tricennalibus odiis et civilibus bellis in diversas partes sacras et profanas impie distracta, amica tandem pace coaluerit; quae nostro tempore nunc iterum tot jurejurandis sancita et confirmata profecto non erat violanda. Dicam ingenue et vere, Tibi quoque Eminentissime Princeps eandem gloriam in Vestphalia partam debuit. Quid dicam de literarum omnium possessione Tua et tuitione, qua Regum etiam Studia exsuperas? Cum nulla Te melioris notae scientia lateat, Graecarum praeterea literarum cognitione universos praecellis, ut parem nec in Italia Tua, nec etiam nostris aliisque regionibus habeas? Quid dicam etiam de Medicinae prudentia, quam Tibi quasi propriam fecisti, praeter sacrorum merita, quae cum Alexander Maximus facile intelligeret, ad sacram purpuram jure Tuo ex nobilitate avita Veneta Te vocavit et induit. Vidimus et mirati sumus omnes, quanta patientia, et favore, ipse in publico theatro, Viro III. Ant. Molinetto, adstiteris, cum humani corporis arcana industria et dexteritate singulari scrutaretur. Quid dicam etiam de Orientalium LL. rarissimo et laudatissimo studio, quod omnibus in rebus cum aliis, tum etiam sigillatim immeritissimo mihi benignissime ostendisti: cum ex Illustri et avita Tua Bibliotheca Venetiis, Codices Arabicos optimos et pretiosissimos multo tempore usurpandos et evolvendos concederes, cujus favoris Tui incomparabilis etiamnum Joh. Rhodium Virum Clariss. et amicissimum Proxenetam grato animo agnosco et aeternum recolo. Inprimis summis laudibus extollendum semper judicavi egregium illum Codicem Ebnffariri, cui similem usque reperiri non puto. Tam accurate et pulcre scriptus est, adjectis etiam ut vocant punctis vocalibus, quod ratissimum ipse Jac. Golius fassus est, cum eodem tempore Lugduni Batav. primum tantum et unicum prolixoris operis sermonem, sive ut ipse vocabat, consessum, i. e. in publico consessu Oratorum habitum, edidisset. Tuo etiam beneficio debeo volumen illud exiguum, quod elegantissime scriptum, in AEgypto, ut puto, nemini alias visum, quod plurima recondita et rariora contineat; Id ipse quia mea manu descripsi, in Commentario meo de Re liter. Turcarum edere cogito cum aliis quibusdam Arabico. Turco, Persicis quarum cognitionem Henningius in opere suo Muhammedanarum precum, nullam habuit, et certe rariora quaedam ad notitiam antiquitatis continent: quae Commentatiunculis meis quibusdam explicare conabor. Hac autem occasione uti volui, ut nunc gratias Tibi Emin. Princeps, quas dudum debebam, agerem, quamvis Tuo adspectu vix dignas, Tuoque fastigio impares, ex animo tamen gratissimo profectas, quo me ipsum Tibi devotissimum offero, nisi tenuitatem hanc meam dedigneris: quod tamen Eminentiam Tuam nunquam facturum credo, ut qui sincera servitutis fide me jam olim Tibi devovi. EX quo Syllogen meam observ. quarundam Medicinalium edidi, decennio jam exacto, viri quidam doctissimi saepe mecum per literas de monumentis Augustanis egerunt, ut libb. illos, quos Illustrissimus M. Velserus Duumvir olim de istis conscripserat recudi curarem et si qua liceret, etiam augerem. De gratioso quidem Tuo favore Vir Illustrissime satis mihi constat, tantum tamen mihi non sumo, ut quod illi volebant, incipere auderem: Multi enim inter exteros nominis similitudine qualicunque decepti me ex patricia Velserorum familia oriundum putabant, quod cum saepius deprecando et pernegando amoliri conatus fuerim, obtinere tamen apud nonnullos non potui, quin opinationibus suis perpetuo insisterent, et nunc ap. Te Illustr. Domine, Senatus principem commoda occasione excusare volui, si quis forte malevolo animo arrogantiam interpretari aut mihi imputare vellet, a quo tamen me alienum sincere profiteor: cum nemo nostrûm nesciat primariam me avorum meorum originem, non Augustae patriae, sed Rhaetiae debere, quam tamen et ipsam quidam olim Vindeliciae nostrae partem constituerunt. Monumenta autem Augustana, praeter illa Ill. Velseri, quae ipse videre non potuit, collegi quidem, et plura praeterea alia, a viris doctis, exspecto, cum alio translata ex Urbe fuerint, ac etiamnum excudi mereantur. Ea si jusseris singulari aliquo libro collecta in lucem proferri possent, Tuoque Illustr. nomini, si permiseris, nuncupari. Hoc autem non sine causa etiam ad Te referendum putavi, quod ante multos jam annos vir Nobilissimus et nunc Professor Medicinae Clarissimus Putavii Carolus Patinus significavit, se opus inscriptionum Gruterianum millenis multis ad aucturum, rejectis suppositiis emendatum, inter quae etiam Augustana nonnulla erunt, aut ad Augustam nostram pertinentia, Nemo ignorat, ut puto, ex his nonnulla etiam recentiori fortunâ reperta et eruta ad Augustissimum Caesarem Leopoldum delata esse, de quibus olim ad Bibliothecae Augustissimae Praefectum Petrum Lambecium perscripsi nondum tamen pleniorem responsionem obtinui. CUm Syllogen meam quarundam Observ. Medic. ederem. Illustriss. Septemviris in patria inscriptam, multa me promisisse memini olim cum DEo proferenda, quorum etiam nonnulla jam ipso opere praestiti. Cum postea societas incluta Naturae curiosorum in Germania alias quasdam observationes meas suis adjungeret, pluresque quotannis a me exhiberi postularet aut potius juberet, constitui pro positum hoc meum quantum liceret, sedulo prosequi, et quae necessaria videbantur, Thesauro meo experientiae medicae, praemittere, Ita quam primum editae sunt Heatosteae meae, observ. Medic. Mictomimomata item, et deinde Centuriae IV. Con-Consil. Med. et Chiliades II. curat. Med. Nunc etiam praelo proximae statim Epistolae Nestoris nomiue ad Argonautam scriptae, in quibus specimen thes. exper Med. de abortu continetur. Sequentur mox, Deo volente si typographis scil. visum fuerit, Decades X. curationum mearum propriarum. Et deinde sesquiseculum Epidemium. Paucis enim ostendere volui, in universa arte nostra nihil utilius aut gloriosius excogitari posse, quam si adfectus vulgo grassantes, a quibus vix ullus annus si probe consideretur, vacuus aut immunis est, diligenter observentur, et describantur. Quod primus fere Medicinae auctor Hippocrates olim fecerat, eoque ipso summam gloriam consequutus est, Qui enim vere eruditi et rerum experientes fuerint, uno ore fateri solent, ipsum in Epidemiis suis doctissimum vere omnibus judicatum: quamvis in reliquis etiam operibus doctrinam suam eminentem satis declarârit; Hunc igitur sequutus coepi, quae olim heîc Augustae nostrae a sesqui seculo acciderunt, ex Mssis observationibus vett. Poliatrorum vestrorum in unum systema, ea qua possibile erat, brevitate et accuratione colligere, et quae deindae meo tempore acciderunt, ipse adnotare et Commentatiunculis quibusdam illustrare, quae res ad experientiam medicam quam maxime pertinet. Quae igitur ab anno 1515. contigerunt usque ad annum aetatis nostrae 1659. omnia ex aliorum observationibus desumpsi, adscriptis etiam annis medicamentis, quae profuerunt, et causis, quae sciri poterant, et eventu, quae vero ab a. 1659. contigerunt, ipse sedulo quotannis adnotavi et notis explicui usque ad praesentem annum 1677. quae omnia in summam computata sesqui seculum h. e. 150. annos, aut etiam plures faciunt. Spero equidem Divinum Numen, pro ineffabili sua bonitate ac omnipotentia, Augustam nostram ab omnibus similibus morbis deinceps clementissime tutaturum et liberaturum. Multum tamen prodesse poterit, si forre Divinae Majestati placuerit, tale quidpiam in posterum permittere, si Medici, praesertim quorum haec cura esse deberet, deinceps antequam eveniat, sedulo omnia animadverterent et adnotarent, ut occasione adveniente in promptu exempla et remedia essent, quibus a tot annorum serie tuto fidi cum delectu queat. Cum satis mihi constet, non tantum de Politica Tua prudentia, et amore insubditos ac paterna, benevolentia ac tutela efficaci, novi etiam Te Vir Illustriss. diversarum aliarum Linguarum; scientiarum, et artium peritia singulari omnibus aliis praecellere, ac Medicinam etiam non vulgari doctrina TIBI quasi propropriam fecisse: quo nomine ejusmodi opus meum TIBI ommino nuncupandum merito existimavi, cum TE senatûs perillustrem principem omnes jure venerentur et submisse colant, omnibus elapsis seculis, et nostro quoque, nec dubito, etiam venturis longe superiorem, aeternitatem pietate et sapientia quotidie promerentem. MUsis et Gratiis omnibus nunc mihi supplicandum censeo, ut merita TUA in Linguarum et Literarum studia, celebraturo mihi ad sistant suamque opem et faventiam benigno adflatu praestent: Vereor tamen ut TUAE eminentiae digna scribere possim. Tanta TUA prudentia, pietas, eruditio, magnanimitas, et affabilitas est, ut vix crediderint alii, qui TE nonnisi ex modico famae Vulgaris noverunt. At quaeso benigne permitte, ut mihi liceat, non aliorum testimoniis aut consensu uti, sed ea potius commemorando celebrare, quae mihi sigillatim praestare soles, nec unquam cessas, incomparabilem favoris TUI, amicissimi, auram adspirare literatorum sapientiorum Principe magnifico dignam. Quid dicam de LL. et artium omnium studiis Tuis, nullius industria satis adsequenda? Quid de Nobilissimo TUO stemmate antiquissimo in quo Heroes plures multum Graecorum illis fabulosis superiores numeras? Quid porro de singulari TUO studio rerum Naturalium et artificialium; quarum haut exiguam partem ipse quandoque TUIS manibus ingeniose fabricari soles, si a Reipublicae curis vel parum otii concedatur? quid de eximia Pinacotheca TUA, in qua thesauros Naturae artisque reposuisti, et Bibliotheca rariorum Codd. supellectile instructissima, ex qua tot praeclarissima MSS. non tantum benevole mihi concessisti, sed etiam inusitata liberalitate mihi dono dedisti, ac pertenuem meam insigni accessione et ornamento auctiorem reddidisti, inter quos eminet illud elegantissimum et rarissimum maximi pretii, Turcarabicum, Ruzname, quo pulcrius vix reperiri puto, et quod propterea TUAE Illust. ampl. vicissim a me editum nuncupavi: TU certe Vir Ill. non tantum summa benignitate id accepisti, sed denuo multis praestantissimis Codd. Orientalibus amorem TUUM liberalissime contestatus es, pro quibus omnibus ut meritas TUAE Ampl. gratias agere possim; longissime me imparem sentio et lubens profiteor, DEUS ter opt. max. TE summo. Reipubl. literariae bono Tuaeque, quae gloriose, moderaris, Urbis patriae ornamento et tutelae TE omni prosperitatis generibus cumulatum, quod mecum boni omnes ardentibus votis a supremo Numine exoptant, clementissime vegetum et florentem Nestoreis annis servent. Quid aurem TIBI rependam pro dono Raviano, quod vir ille Magnus et Orientalium LL. promus condus, multis annis praeteritis ipse felix Orientis incola, et omnis Literaturae exoticae singulare decus atque praesidium; TUAE primum Ampl. et oblatum, ac dicatum, postquam remittere placuit, mihi deinde dono dedit pretiosum Cimelium Astronomicum, Theodosii nempe Graeci MS. Arabice conversum quo nihil elegantius, ut eodem, si mihi videatur, et commoda facultas detur, quo Ruzname Tuum, Chalcographi opera sculptum, aut Typothetarum diligentiâ excusum ederem. Nondum tamen hac de re quidquam determinavi, sed eo distuli, donec aliquando Graecum textum obtineam, ut conferre deinde et eo commodius cum Comm. aliquo producere in lucem liceat: quod nunc spero quidem ubi amicorum benevolentia accesserit. QUoties recordor, recordor a. saepius, veteris benevolentiae, et amicitiae quae meis quondam Parentibus p. m. cum Illustri viro Joanne Henisio, Divi Marci Equite et Com. Palat. ac Poëta laureato praeclarissimo intercessit, toties etiam jucundismam in memoriam TUI vir Illustr. venio; Accedit etiam suavissima patrui quondam mei, b. m. Viri Illustris, Christophori Velschii, Senatoris et rei saltuariae ac piscatoriae apud vos Praefecti, gratissimam memoriam qui cum TUAE Ampl. interioriorem et summam amicitiam intercessisse satis novi: quae causa est, ut nunc ad TE has literas dare audeam. Et Illustris quidem Henisius, cum saepe abs TE literas eruditione singulari plenas acciperet, non vulgari stylo, sed carmine plerumque scriptas, mihi etiam plerumque legendus benevole dedit, et si quid continerent, quod ad metricam scientiam aut Poëticen, et Philologicen universam pertineret, sententiam meam, ut dicerem injungebat. Quamvis enim is nondum essem, neque adhuc dum me esse mihi persuadere indecoro ausu debeam, ut aut de TUis vir Ampl. aut aliorum eximiis scriptis Poëticis, judicem: Ill. tamen Equiti et Poëtarum principi omnino obsequi coactus eram, qui tanta me benevolentia et amore prosequebatur, ut saepe non alio nomine quam Filium suum vocaret, nam per Naturam ipse sterile conjugium colebat, suo, ut Jurisconsulti appellant, herede h. e. filio genuino destitutus. Cum vidissem etiam ante hos XII. annos vett. quaedam Poëmata a TE edita, Ludov. Castelvitae de pictura, Rittershusij spongiam et pestilentiam Altorfinam, Simonidae imagines Diaetae Zamoscianae, et Andreae Lucij Chartam Illustr. Viris ap. nos Weissio, Zobelio, et Thomano inscripta, ausus sum TIBI Velschianam memoriam si permittas, refricare, et meam qualemcunque superaddere: Nam libb. de bello Dacico utroque Trajani TUAE amplitudini dedico, cujus initium, ut benevola TUA censura aut probatione dignari non recuses, ea qua decet animi obsequioso cultu ac reverentia obtestor: cujus initium nunc TIBI submisse offero: Maximo sane me TIBI beneficio devinctum tenebis: si de conatu hoc meo me certiorem feceris an Tuum judicium limatissimum et exquisitissimum fortasse ferre queat: Nam Tuo si probari aut saltem non displicere intellexero, impensegaudebo, neque de caeterorum omnium censuris sollicitus ero, Tuo contentus calculo, quem merito Minervae optimum et genuinum interpretabor, qui Tuo favori tenuissima mea studia de meliori nota commendata exopto. NOn una, nec levis mihi causa est, vir Illustr. ut hasce ad Illustr. et Excell. TUAM Amplitud. literas exarare audeam. Ne altius rem omnem exordiar, non recensebo quae Tua merita in literas et Rempublicam Germaniae nostrae universam, quae fides in Caesarem nostrum potentissimum, et commoda optatissima seculi nostri concernunt, cum ad pacem nobis adflictis restituendam ipse a Caesarea Maj. denominatus et Legati plenarii potestate Noviomagum missus fueris: quod decus aeternum Illustr. Tuo nomini habendum omnique veneratione ac votis perpetuis prosequendum Ampl. Tuae Excell. non tantum Augusta nostra patria aut Vindelicia, sed Austria inprimis, et totius S. Imperij Romani moles universa decenti venerationis cultu, gratulatur et spes suas reddendae pacis jam satis laesae, et finiendorum bellorum exterorum ac civilium damna resarcienda humillime committit, et commendat. Quae propius studia mea, fortunasque respiciunt, commemoranda mihi sumam: Non possum autem satis concelebrare, aut ullis eloquentiae artibus sat dignis modis extollere, singularem Ill. Ampl. Tuae gratiosissimum favorem, quem toties immerenti mihi tam benigne exhibuisti: cum mea non tantum Maximis Principibus, Tuis eorumque fidelissimis ac praecipuis provinciarum Praesidibus, sed et Augustissimi Leopoldi Caesaris conjugi Claudiae Felici, ipsi gloriosissimae memoriae clementer commendâris. Non sola haec felicitas Tuo gratioso adspectu mihi obtigit, majora praeterea sunt benignitati Tuae judicia aut potius apertissima testimonia, quod ipse valetudinem Tuam tenuitati meae concredere non dubitaris, nec detrectâris ipse intra biennium in Patriam nostram Augustam ad nos Te conferre: meisque consiliis uti. Sed ista fortasse apud Te vir Illustr. per modestiam et humanitatem Tuam plenius describere aut evehere non licet, hoc tamen candide dicere non prohibebis, miratum mesemper esse singularem Tuam prudentiam et eruditionem summam, etiam in arte nostra Medica, quam ita amare et inusitata industria perceptam, quasi propriam tenere soles, ac si hanc unam perdidicisses. Quae enim in ista quoque scientia salutari aut veteris diligentiae monumenta, aut nova inventa, non perlegisti, probâsti, ac in promptu habes? ut nunc Politicae Jurisque sapientiae, ac rationem status omnem sive Imperii nostri Romano Germanici praecepta, omittam, quae cognitissima in universi commoda ac incrementa in sumis et emendatiora quotidie benigne admoves. Certe Augusta nostra, cum Medicorum Illustrium celebritate jam olim semper floruerit, superiori seculo inprimis multos Poliatros perdoctos numeravit, inter quos etiam Jeremias Martius eminuit: cujus observationes quasdam in Sylloge mea Illust. Septemviris nucupata edidi, et alias quasdam inter Chiliades meas Seren. et aeternae Reip. Venetae inscriptas brevissime commemoravi: Nonum autem Medicum Graecum ipse denuo mea manu ad fidem MS. in Bibliotheca nostra publica descriptum, multisque locis meliorem et pleniorem aliquando cum notis necessariis recudere cogito, quod dudum jam omnia exemplaria defecerint, Tuo Illustr. nomini dicare conveniet, si permiseris, quia praeter TE nemo talia rectius capere aut prudentius aestimare, et potentius ac pulcrius tueri poterit, si modo placuerit ad tenuiora haec artis nostrae scripta, magnum Tuum et sapientissimum animum gravioribus Imperii curis adsuetum demittere: Hac saltem ratione exiguam aliquam particulam infiniti debiti atque obsequii erga Illustr. Ampl. Tuam exsolvi posse mihi persuaderem, qui perpetua veneratione TE colam, dum spiritus hos reget artus, et literarum gloria perennabit, artique nostrae honos erit aut docto huic seculo nostro aliquod pretium ponetur. NUnquam memoriâ mihi excidet veteris nostrae amicitiae, sincera fides quam in Italia ante plures annos in communi Ill. et generosorum Com. Baron. et Nobilum virorum doctissimorum convictu et eadem mensa coluimus, Non debui tamen Illust. Tuae Magnificentiae istis nunc molestiam creare, quae olim cum valde juvenes uterque essemus, auditu et recordatione fortasse ingrata forent: Quae nunc, postquam ad majora longe provectus es, acciderunt, quia commemorem, omittere non possum. Simeonis Sethi Mssa tria in Biblotheca nostra Augustana egregia, cum aliis IX. h. e. in universum XII. inter se contuli, ut aliquando ederentur, quod olim Cl. vir Antonides van der Linden facere instituerat sed morte praeventus perficere non poterat. Benevolentia Illustris Medici Grammanni ab filio illius Henrico Lindeno Med. Amstelodamensi ipsum illius MS. obtinui singulari favore Excell. Bacmeisteri, itidem Amstelodamensis Poliatri, Ex Anglia submisit etiam Glar. Hydeus ex MS. Bodlejano nonnulla, et ex Mediolanensi Bibliothecae Ambrosianae, Illustr. Septalij et Terzagae favore, commendatione Illustr. Eq. Octavii Ferrarij cum elegantissimo MS. contulit Nepos meus Carissimus Lucas Schroeekius Lucae Filius: et quem primo loco nominare debebam, ex Augustissima Caesarea plura significavit Illustris Lambecius Bibl. praefectus, quibus omnibus multo tempore consideratis et expensis ac emendatis, notas deinde addere constitui, quae non tantum Philosophis, sed Medicis quoque Clinicis et Archiatris, in praxi maximo usui esse queant: atque propterea etiam alia ad rem pertinentia aut similis argumenti et ejusdem auctoris scripta colligere coepi ut in unum systema redigerentur. Psellum iccirco etiam quem Sethi exscripsit, nunquam Graece editum ex Bibliotheca nostra patria descriptum adjungere, decrevi: et cum in Catalogo Bibliothecae Illustri Sereniss. Ducis Electoris Principis Tui, a Willero edito legissem, haberi in eadem Sim. Sethi dissertationem de odore MS. nunquam cuiquam visam, ausus sum propterea Illustr. et Excell. Archiatrum vestrum, Jo. Maffejum decenti reverentia compellare, et rogare, ut mihi dissert. illam ex MS. describendam impetrant, quod etiam statim promisit: Sed cum illo tempore Bibl. praefectus D. Keruffius abfuisset ideoque nihil acciperem: denuo occasione capta ausus sum Ill. T. Magn. de hac ipsa re humillima veneratione obtestari: Nec Tu petitioni meae deesse voluisti, sed benignissime respondisti atque cum deinde Ill. et Excell. D. Pfisterus Kreuffio succederet, nihil omisisti, ut tandem quocunque modo descriptionem paucarum istarum paginarum obtinerem: Nondum tamen obtinui, ita ut fere in ejusmodi cogitationes devenerim, etsi videre nondum licuerit, non tamen fortasse meliorem aut luculentiorem esse, quam Theophrasti illa sunt, nî forsan eadem sint, quae olim Turnebus et Furlanus edidit: ita ut non sine causa, propterea haut dubie tanti non aestimanda sint, quanti nunc a quibusdam habentur Novi TUAM vir Illustr. propensam in omne literarum genus voluntatem et gratiosum opitulandi stadium, qui ipse doctrina, virtute, linguarum peritia, et rerum magnarum usu; Principum gratia florentissimus, insigniter polles, ac quosvis alios antecellis, quare etiamnum spem meliorem animo servo Illustr. T. Magn. Votis meis aliquando obsequuturum, ut saltem alii intelligant, me nihil amisisse, quod ad auctorem illum pertineat, adeoque constet, an dissertatio illa pure Philosophica sit? an vero etiam ad artem Medicam quocunque modo spectet: Et hoc certe nomine doctos omnes humanitati Tuae plurimum obstringes: me aut cum inter clientes et cultores Tuos jamdudum receperis, perpetuo praeconem Tuarum virtutum et doctrinae atque prudentiae habebis: Gustum aliquem hujus auctoris cum tot aliis MSS. et editionibus collati dedi in Variis meis lectionibus, quos si Typographis placuerit, nulla morâ interposita in lucem producere potero. At Tu vir Ill. interea multum Vale, et Sereniss. Principis Tui gratia aeternum vige et flore. SUmmum familiae nostrae decus, Te vir Illustr. et Ampl. semper devenerandum jam olim mihi proposui: Amice et Patruelis honoratissime: magnum enim fortunae melioris argumentum jam tum interpretabar, cum Tu juris et LL. peritia, rerumque magnarum usu, ex longinquis multisque per Europam peregrinationibus, et bello redux, Regum favore et gratiosis donis ac testimoniss et rite gloriosus miles, impetrata missione honoratissima, ad nos redires, ut mihi tum adolescentiam primum egresso nondum positâ lanugine, consortio Tuo amico perfrui, ac prima peregrinationum mearum rudimenta Tuoconsilio, et Comitatu ac moderamine ponere licuerit. Ineptus certe sim, si Tui amoris erga me singularia merita, multis exponere conarer: cum longe majora sint quae publico praestitisti. Primae Te Augustissimis Caesaribus Ferdinandi II. et III. sublimes Aulae viderunt, fidemque TUam pro haverunt in Ausibis suis, quorum cura annis aliquot TIBI commissa erat: Mox Comitis Croatae Generosissimi gratia in peregrinas terras delatus, Europae nostrae linguas varias ita addicisti, ut omnes tanquam vernaculas calleres; cum postea ardente bellis universa Germania, arma indueret sectatus bellum, non causas belli, pietatem semper servâsti, et magnanimitate, prudentia, strenuitate, victoriosa felicitate, summis Regibus, et Ducibus illorum charissimus ingentissimam semper gloriam reportâsti aerarii militaris curam laudatissimam gessisti, ut neque gregarii Te unquam dimittendum optârint, neque copiarum Duces bellique praefecti Te mittere voluerint, nisi Rex ipse jussisset, quod non nisi multum diuque meritis hanc suam gratiam indulgeret. Cum postea nondum pax confirmata esset, Seren. Everardus Wirtembergiae Princeps summus Consiliarii munere Te adfecit, et aerarii sui curae ac Provinciis praefecit, ex quibus praecipua et maxima opulentia ex vinorum redditibus venit: Tanta fide Principis Tui et laude id administrâsti, ut semper Te in majus extollere clementissime voluerit, nisi ipse fortunae invidiam deprecatus in prio ri statu Tuo relinqui et firmari optâsses atque tandem post varias fortunas et interdum manu quoque armata aut partas aut prudenter et fortiter deductas obtinuisses. Non decet me itenera Tua, bellique facta Heroica pluribus recensere, cum ipse ad Seren. Tuum principem singulari libro scripto id feceris, qui ad seros nepotes jamdudum prorogatus in posterorum manibus et ore perpetuo celebrabitur. Nec plura addo, nisi quod grata memoria recolam, quae olim ipse Tecum de variis scientiis et artibus, quarum peritissimus eras, colloquutus fuerim: quae nunc quidem merito ansam mihi praebuerunt, ut ad Te philomathetica mea mittenda, Tuoque Illustr. nomini nuncupanda censuerim: Sunt autem decem illorum Centuriae, nullo quidem ordine alio, nisi quo in mentem venissent, ne oblivioni traderentur, conscripta, quorum Syllabum his adjungo, cum DEO aliquando ulterius explicandum. Hunc Tu interea, pro amicitia nostra, ut inter, consanguineos decet, arctissima ac semper sanctissima, benigno adspectu dignare, meque Tui observantissimum aeternum amare perge. QUoties recrodor singularis favoris Tui atque benevolentiae, quam non tantum mihi sed etiam nepoti meo charissimo toties demonstrâsti Vir Illustrissime, recordor autem saepissime, toties inter alia memoriae occurrit instituti Tui praeclarissima ratio quam mecum olim communicare non dedignatus es. Ajebas enim in animo Te habere, Occonis numismata aliquando auctiora recudendi, ideoque me quoque, si quid ex relictis illius superesse nôssem, ut TIBI indicarem, jubebas. Idem fere mecum haut ita pridem agebat praestantissimus Bibliopola noster, Theophilus Goebelius, cui literas Rhodii quondam nostri statim propterea exhibui legendas, quibus TE Vir Illustr. tale quid cogitare jam tum ad me scripserat. Non ignoras, Illustrem et Excell. Patiuum vestrum tot jam dudum volumina de numismatibus antiquis in lucem edidisse, tanto omnium applausu, ut fere omnium vetustiorum atque etiam Occonis nostri famam, non secus ac Luna aut potius Sol quidam inter astra minora, obscurarit, Nec dubito quin aliquando a se collecta et inedita plurima millena alia producturus et expliciturus, quod Illustrissimi praecipue Comitis vestri de Lazara favore et occasione facturum se mihi in literis suis pollicitus est. Si permittis tamen et vacat ista audire, referam TIBI quod nuper ad Nobil. et doctiss. Andream Müllerum Praepositum Berolinensem perscripsi, ut Seren. suo Principi Electori offerat, de Pinacotheca numismatum quorundam pretiosissimorum antiquorum pariter et recentiorum, sed rariorum, aureorum, argenteorum, et aereorum, quae apud nos Augustae venalis habetur. Sunt autem in illa tanquam thesauro vere Regio, plurima antiquissima et rarissima, ex quibus pauca nunc tibi enumerabo: donec certiora ex ipsis libris quibus depicta et descripta unt aliquando cognoscam. Multum sane studii et diligentiae ac etiam sumptuum Nobilissimi quidam viri Patricii generis ap. nos olim fecerant, in conquirendis ac Pinacothecis suis ingerendis nummis antiquis, sed temporum edacitas, et bellorum rabies, praeclara pleraque hîc Augustae nostrae interturbavit et plane subruit. QUanta in TE vir Illustrissime, rerum omnium Politicarum et Medicarum peritia sit, nemo facile dicere poterit: Agnoscunt tamen omnes, qui merita TUA aestimant, satisque contestatur infinita prudentia S. Caes. Majestatis, quae te non tantum a Consiliis suis constituit, per Europam, Asiam, Africam et Americam propagandis necessariis ac utilissimis commerciis sed etiam valetudini suae et Chemiae laborum inspectioni ac moderationi clementissime praefecit. Majora certe ista sunt, quam ut nos imperitiores dignis laudibus evehere queamus, de minoribus igitur et quae me propius attingunt, quaedam ut commemorem, permittes. Magni autem amoris TUI monumentum semper interpretatus fui, quod cum Naturalium rerum et praecipue plantarum historias ederes, non piguerit iisdem quae Latine de AEgagropilis scripseram, in vernaculam traducta TUIS inserere. Cum nuper apud nos Augustae degeres, magnopere indolui, quod desideriis TUIS per valetudinem paresi quadam apoplectica tactus satisfacere non licuerit. Satis mihi tamen constitit, quanti et literas et Naturae peritiam aestimare soleas: et quantum rerum non proletaria sed experemtis felicibus firmata polleas ac caeteris omnibus antecellas. Quid enim Tibi non visum, ac exploratum erat? sive mercaturam, aut mechanicas artes, ac Chemiam vett. et recentiorum respicias: ut de Medicina nostra nil dicam. Verbo, in Te uno omnia quae virum sapientem et Naturae consultum deceant, affatim confluxerunt, ut parem vix habeas, superiorem neminem. Satis testantur id scripta TUA non tantum edita, quae omnium manibus teruntur, sed etiam edenda, quae Tua benevolentia ipse inspexi et admiratus sum: Sed de mercimoniis propagandis divitiisque ex novo etiam Orbe in hunc nostrum Germanicum inferendis, Coloniisque ducendis, quae dici possent, nunc lubens silentio transmittam: de Chemicis tantum operationibus, quae optime calles, novisque semper inventis adauges; nonnulla commemorabo.
(quod ego quidem nunc sciam) (Alph. I.) (iis maxime, quibus auctorum antiquae Editiones Graecorum, Arabum, Latinorum ad manum non sunt) (Alph. 5. vel 6.) (qui illo tempore paris propemodum auctoritatis habebantur) (quaecunque scilicet notitiam meam subiissent) (Alph. 2. 3.) (Alph. 3.) (nec sola linguam facere potest, nec si faceret Latinam, sed barbaram exhiberet) (etsi plura exemplaria MSS. a Ebnsinae viderim)
[Alph. 3. 4.]