II.  Charta Ecclesiae Carnotensis pro Bernardo abbate Tironiensi.   (MABILL. Annal. t. V, p. 680, ex archivo Tironiensi.)
In nomine sanctae et individuae Trinitatis, amen. Ecclesia Carnotensis cunctis Christi fidelibus praesentibus et posteris salutem et pacem.
Salvatoris nostri Jesu Christi ejusque Genitricis Mariae piae matris nostrae admiranda prodigia et praeconia nostris in temporibus accidentia cum silere fas non sit, in lucis notitiam educere volentes, omni posteritati notificamus quod cum tribus continuatis diebus nostrum pluribus visiones quaedam, ut nunc perpendimus, apparuissent: quibusdam agmen apum dulcissimum nostras adiens sedes, aliis vir monachali redimitus habitu, miro vallatus candore, ipsos a somno excitans; visiones autem ipsas mirificus et suavissimus sequebatur omnium aromatum odor, quas flagitatim duobus perpensantes diebus, ad extremum quaenam hae visiones essent, cujusque rei gratia concernerent, singulis quibusque nostrum per dies, per momenta, per horas solerter discutientibus, missa sancti Spiritus celebrata et ejusdem gratia postulata, paulo post nuntiatum fuit adesse domnum Bernardum reverendum Tironensium Patrem, nostro coetui loqui deprecantem, qui intromissus in nostro capitulo nobis in eo congregatis, proponensque se cum sua congregatione malle in beatae Mariae territorio quam principis terreni degere, carrucatam terrae ad coenobium suae aedificandum congregationi deposcens, a nobis libenter admissus est. Cognoscentes enim ab nudiustertius habitas visiones, libenter eisdem eorumque successoribus dictam carrucatam concessimus cum omni jurisdictione, jure, districtu, et alia quavis libertate spirituali et temporali, et ita libere et quiete tenendam ab ipsis, sicuti ipsam prius tenebamus. Laetabundi autem de eorum adventu, eos, si in carrucata terrae quam eis in territorio nostro de Garzeis concessimus, monasterium sibi aedificent, libertatibus sequentibus immunimus. Volentes siquidem ipsos in pace et tranquillitate foveri, ne mundi crescente malitia super optata per nos pace turbentur; volumus et in perpetuum ipsi monasterio largimur, quod ipsum monasterium et ejus cellae domus et administrationes praesentes et futurae, et habitantes in eis praesentes et posteri, soli subsint episcopo Carnotensi, ita quod nec nobis decano et capitulo, nec quibusvis nostris archidiaconis, dignitatibus, officiis, vel praebendis suberunt, nec eoram eis in aliquo respondeant, nec per alium quam per Carnotensem episcopum juridictio spiritualis sive in civili in eos exerceatur; sic tamen et sub hac conditione praemissa a capitulo, archidiaconis, dignitatibus, officiis et praebendis rejicimus et tollimus et episcopo tribuimus, quod abbam Tironensem ad suam synodum episcopus venire vel interesse non compellat, nisi ab eo super aliquibus totum dioeceseos ecclesiasticum statum concernentibus noviter ordinandis, consilium et consensum exquirentibus, litteratorie sibi insinuatis et expressatis, vocatus et vocandus exstiterit. Licentius enim ipsum abbam sollicitudini et curae sibi commissae vacare vellemus. Insuper volentes eos honoribus plus caeteris attolli, quia in territorio nostro degere praemaluerunt, volumus et largimur quod Tironensis abbas primo quovis honore primus post episcopum emineat. Ut autem eo magis bonis temporalibus accrescat, quo speramus et optamus eos in domo Domini fructus uberes allaturos, volumus et eis in perpetuum concedimus et largimur, quod in quibuscunque dominiis et territoriis nostris et sub nobis existentibus ipsi libere acquirere possint, et acquisitum in manu mortua libere in perpetuum teneant et possideant, nullaque calumnia per nos vel nostrum aliquem super hoc eis inferri possit. Ab omni autem consuetudine et exactione saeculari ipsi et eorum homines in quibuscunque dominiis et districtibus nostris liberi sint et immunes. Ut autem per succedentia tempora hae nostrae largitiones firmae eis et validae permaneant, volumus et largimur nullum ipsis lapsum, nullum in contrarium usum vel possessionem, quin his libertatibus et largitionibus in perpetuum inviolabili gaudeant et uti possint in futurum, his obesse posse; quin imo nos ipsos actus, usus et possessiones vel quasi, ac praescriptiones quascunque secutas ex nunc irritamus et annullamus, ac irritas et nullas, irritosque et nullos decernimus. Volentes haec decreto legati et quorumcunque superiorum nostrorum in perpetuum firmari, et omnes usus, actus, possessiones vel quasi, et praescriptiones secutus quascunque, praemissis per nos largitis contrarias, per eum et eos irritari et annulari pro in perpetuum, ac irrita ea omnia per quae contra venirent et nulla decerni. Unde haec sub nostrorum Ecclesiam Carnotensem facientium nominum subscriptionibus et signis, manibus nostris factis, ipsis religiosis sub sigillorum nostrorum characteribus unanimi omnium voluntate et assensu duximus concedenda, perpetuam firmitatem illatura Ego ivo Carnotensis episcopus. Arnaudus decanus, Gerogius cantor Carnot. Hugo subdecanus Carnot. Warinus succentor Carnot. Ansgerius archid. Carnot. Walterus archid. in Duno. Goslenus archid. in Pisciaco. Rambaudus arch. in Droco. Odo archid. in Bleso. Landricus archid. in Vindocino. Goffredus praepositus in Northmannia. Henricus praepositus in Mazeziro. Jeraudus praepositus in Euvercio Hugo praepositus in Ingreyo. Rodulfus camerarius Carnot. Stephanus abba sancti Johannis Data Carnoti manu Wlgrini cancellarii, tertio Nonas Februarii, anno ab incarnato Verbo 1110, regnante in Francia Ludovico Philippi.