CXLVIII.  Ad Ludovicum Francorum regem.--De eodem argumento.   (Anno 1145-47.) [MANSI,  Concil.,  XXI, 651.]
EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, charissimo in Christo filio LUDOVICO illustri Francorum regi, salutem et apostolicam benedictionem.
Summum in regibus bonum est justitiam colere Dei ecclesias in suo jure devotione debita custodire atque diligere, et in subjectos non sinere quod potestatis est fieri, sed quod aequum est, custodiri. Monasterium Vizeliacense quam proprie, quam specialiter a suae fundationis exordio ad apostolicam sedem pertineat, et quanta cura in suae libertatis et immunitatis integritate a Romanis pontificibus, sive regibus, et aliis principibus, eidem loco indultae, usque ad tempora nostra per studium et exactam diligentiam praedecessorum nostrorum, et parentum tuorum custoditum sit, ejusdem loci status incolumis evidenter ostendit, et tam vicini quam longe positi recognoscunt. Nunc autem nobilis vir G. Nivernensium comes a vestigiis parentum suorum declinans, libertatem ipsius conatur infringere, et novas consuetudines atque indebitas exactiones dilecto filio nostro Pontio ejusdem loci abbati molitur imponere, non attendens anathematis sententiam quae in perturbatores, seu infestatores ejusdem coenobii, a tot et tam sanctis pontificibus Romanis, sicut in eorum privilegiis declaratur, promulgata esse dignoscitur. Quia ergo locus ipse juris B. Petri et sub ejus tutela et nostra defensione indubitanter consistere cernitur, atque diminutionem ipsius justitiae pati non possumus, nec debemus, per apostolica scripta nobilitati tuae mandamus, quatenus praedictum comitem ab inquietatione ipsius monasterii desistere facias, et in sua libertate dimittere. Quod si ab impetitione sua cessare noluerit, nos, quantum aequitatis jus exigit, ei offerimus, et in praesentia dilecti filii nostri l., apostolicae sedis legati, qui per partes illas, praestante Domino, est in proximo rediturus, memoratum filium nostrum Pontium abbatem super causa ipsa stare ad justitiam volumus. Vel si forte idem legatus nimium, quod minime credimus, reditum suum distulerit, in conspectu venerabilium fratrum nostrorum S. Remensis archiepiscopi, G. Lingonensis episcopi, atque charissimi filii nostri B. Claraevallensis abbatis, idem in negotium discuti volumus, et mediante justitia diffiniri. Si vero antedictus comes, neque hoc facere, neque ab infestatione ipsius abbatis et fratrum inibi Deo militantium cessare noluerit, nobis necessitas imminebit, ut beati Petri patrimonium tueamur, et ab indebita oppressione ipsius comitis, antefatum monasterium tam per nos, quam per fideles Ecclesiae liberemus. Ideoque, quoniam per excellentiorem ac devotiorem Ecclesiae fidelem ac defensorem non possumus, tuae industriae studium rogando attentius incitamus, ut ipsum comitem a tanta praesumptione firmiter revoces, et omnino prohibeas.
[Guillelmus] [Samsonis] [Guillenci] [Bernardi]