EPISTOLA XL SUGERII AD EUGENIUM PAPAM.  Narrat canonicos regulares S. Genovefae introductos esse, monetque quid ad hujus operis absolutionem sit necessarium.   (An. 1148, mense Augusto.)
Charissimo domino et Patri universali Dei gratia summo pontifici EUGENIO, SUGERIUS Beati Dionysii humilis minister, devotas in Christo orationes, obedientiae, et servitii plenitudinem.
Susceptis apostolicae praeceptionis venerandis apicibus, de monasticae religionis positione in ecclesia Beatae Genovefae Parisiensis, tantum tamque Deo placitum negotium tanquam coelitus nobis commissum gratantissime amplectentes, eo quod super hoc ipso praesentialiter sanctae paternitatis vestrae celsitudo, cum non nisi imperare oporteret, parvitatem nostram prius rogaverit, totis animi viribus effectui mancipare elaboravimus. Quamvis enim occasione querulorum canonicorum ad vos proficiscentium, eo quod curia Romana consuevit aliquando, quod turpe non est, cum re mutare consilium discrete distulissemus, nulla tamen contradicentium nobilium aut innobilium clericorum seu laicorum oppositione tepescere, aut in aliquo super hoc ipso remissius habere decreveramus. Cum subito proxima die fere tertia aut quarta, qua designatum abbatem et monachos in ecclesia eadem ponere proposueramus, ecce praefati canonici, videlicet cantor et alii, a facie vestra redeuntes mutatam pro bono pacis sententiam canonicorum regularium positione nobis reddiderunt. Nos autem aeque devote ac gratanter secundam ac si primam recipientes sententiam, assumptis nobiscum venerabilibus et sapientibus viris, videlicet abbate Sancti Germani , Sancti Petri Fossatensis , Sancti Maglorii , Sancti Petri de Ferrariis , et aliis de melioribus personis assistentium vicinorum, ad eumdem Sanctae Genovefae locum acceleravimus, et in capitulo eorum quid super hoc extremo, quid super primo capitulo, secundum tenorem litterarum quas nobis detulerunt, prosequi vellent, consulte convenimus. Qui, ut erant diversi, diversa sentientes, cum aut utram aut neutram concorditer prosequi nollent sententiam, multa et morosa reprehensione, quod etiam postulata, quod etiam misericorditer concessa refutarent, insistebamus, donec qui sanioris erant consilii et filii lucis, canonicos regulares se suscepturos pacifice promiserunt. Nos autem super hoc ipso exhilarati, quoniam quidam de melioribus abbatem sibi constitui, et canonicos de Sancto Victore postulabant, communicato cum assistentibus consilio, tum quia nullam penes nos religiosorem in suo statu novimus ecclesiam, tum quia propinquitate loci ad omnem eorum sive interiorem sive exteriorem commodior existit necessitatem, ad eos divertimus, virumque venerabilem abbatem Sancti Victoris operibus pietatis approbatum, modo seorsum, modo in conventu suo, ut his opem ferret, et adjutor Divinitatis evelleret et destrueret, aedificaret et plantaret, in nomine Domini suppliciter efflagitabamus. Qui ut emeritus Pater et ejusdem loci providus procurator, cum hoc ipsum instanter recusaret, ut priorem suum virum venerabilem et religiosum, abbatem fieri postulare nos comperit, obortis lacrymis cum fletu et angustia cordis, senium defectumque suum opponens, ejusdemque prioris consilium et auxilium si eo careret deplorans, fere per totam diem recusando, et quod nunquam fieret detestando, usque ad proximam Nonam detinuit. Tandem vero victus precibus multorum, imo auctoritate vestra, qua eum importune opportune adjurabamus, tam misericordia quam pietate pro alieno commodo suum sustinens incommodum, eumdem venerabilem priorem cum duodecim fratribus viris religiosis honestis nobis contradidit, quos in festo sancti Bartholomei ad eamdem ecclesiam solemniter cum clero et populo civitatis induximus, et venerabili Meldensi episcopo M. quem nobiscum his agendis susceperamus, eadem die coram altari ejusdem Sanctae Genovefae abbatem benedici solemniter opitulante sanctitate vestra fecimus. Finita vero ejusdem officii missa, claustrum, capitulum et refectorium eis deliberavimus, dieque sequente regalium ex parte domini regis cujus vices agimus potestatem contulimus, fidelitatem virorum ad eos pertinentium et juramenta securitatum eis fieri fecimus. Eapropter, Pater sanctissime, actionem nobis commissi negotii celsitudini vestrae summatim significare dignum duximus, ut et vobis quod praecepistis factum esse placeat, et quam prompta sit parvitas nostra ad obedientiae vestrae expletionem innotescat. De caetero sancti apostolatus vestri genibus provoluti spiritu, obnixe subnixe supplicamus, opus hoc opus manuum vestrarum manutenere et protegere, gladium S. Petri contra omnem aemulorum importunitatem cominus evaginare. Appellationum quoque molestias, quibus quietem eorum jugiter indiscrete perturbarent, misericorditer si placet prohibere eamdem ecclesiam Deo innovatam, tanquam novam plantam, donec perfecte radicata fuerit, crebra propagatione extendere. Quibus omnibus maximum poterit praestare suffragium, si quemadmodum incoeptum est, in eadem ecclesia plenitudinem officii secundum observationem ordinis sui usque ad unum iota et unum apicem conservari feceritis, ne dissonantia officii, legendi et cantandi diversitas in scandalum regularium et irregularium emergat, ne ostiorum apertio hac occasione nocte et die fratres conturbet, ne per eosdem aemulos aliqua infamia in eos subrepat: ut quiete ibidem omnipotenti Deo ad laudem et honorem sancti apostolatus vestri et personae vestrae sempiternam remunerationem dignum Deo famulatum exhibere valeant. Quid namque de paternitate vestra sperarem? Ego ipse peccator ex hoc vestro opere aliquid misericordiae Dei me lucraturum confido. Est et aliud quod paternitati vestrae volumus capitulum innotescere, ut sicut primum mandastis, salvis eorum tantum praebendis, praepositurae et terrarum custodia canonicis regularibus remaneant. Quoniam si exterioribus remanserint, omnia dilapidabunt et sibi subripient, et ad defectum victualium, ut vel sic ordo periclitetur, forsitan crudeliter elaborabunt. Aliud quoque est, quo in hoc principio laboris sui filii vestri potissimum indigent. Quemdam Rodulphum aemulantem et derogantem eorum religioni mucrone beati Petri, ut convertatur, feriendo compescatis, et ne impunitate ejus aliorum emergat contumacia, ejus stultitiam reprimatis. Conterat Dominus omnipotens omnem hostem sub pedibus vestris. Eos autem servitio vestro paratos, et Ecclesiam nostram, sed et charissimum filium vestrum Ludovicum regem Francorum in opere Dei tam laboriose negotiantem sanctis orationibus vestris commendamus, rogantes ut si quid certum de eo audistis, nobis insinuetis. Valeat in aeternum sanctitas vestra, amantissime Pater et domine.
( Hugone ) ( Ascelino ) ( Baldovico ) ( Joanne ) ( Gilduinum ) ( Odonem ) ( die 24 Augusti ) (Manasse)