EPISTOLA CCXXXVII. JOANNES  (  al.  JOSCEMNOS) ,  primae Lugdunensis sedis archiepiscopus,  DAIMBERTO,  Senonensi archiepiscopo, salutem.
Quoniam sapienti pauca sufficiunt, fraternitatem tuam paucis convenire decrevimus, et quia in multiloquio peccatum non deerit , multitudinem verborum evitantes ad prolixitatem tuam qua potuimus brevitate respondere curavimus. Quaedam itaque proposuisti, in quibus partim personam nostram de praesumptuosa elatione notare, partim Lugdunensis Ecclesiae dignitati derogare, partim vero in totius Ecclesiae corpus inexpiabilem naevum inducere velle videris. Primum ergo est, ut nosmetipsos expurgantes ad caetera liberiores et expeditiores accedamus. Placuit enim discretioni tuae ut nobis imponeres quod te extra provinciam ad concilium apud Ansam celebrandum invitaremus, ad agendum de fide et investituris laicorum, et ad judicandum eas personas de quibus non est nobis fas judicare. Testem itaque Deum, et conscientiam nostram adhibemus, nos neque extra provinciam, neque ad judicandum de illis personis fraternitatem tuam trahere voluisse, sed simpliciter dilectionis tuae praesentiam ad colloquendum et consulendum de diversis perturbationibus quae in Ecclesia Dei ortae sunt, adsciscere studuisse, ut laborem et meritum ac praemium laboris ac meriti tecum et cum aliis religiosis viris participaremus. Si quidem cum prima Lugdunensis provincia sit, nihilominus secunda et tertia Lugdunensis provincia est. Cum ergo primae sedis Lugdunensis praesul pro suis aut illorum necessitatibus secundae vel tertiae provinciae praesules vocat, non ad alienam provinciam trahit, sed rationabili et justo ordine servato inferiora membra ad caput revocat, ut ei vel de adversitate condoleant, vel de prosperitate congaudeant. Nec prudentiam tuam latere credimus, quoslibet metropolitas provincialia concilia intra suos fines convocandi jus habere. Qua autem habitudine suffraganei ad suos metropolitas se habent, eadem metropolitae ad suos primates se habere noscuntur, ut videlicet causae quae apud inferiores terminari nequeunt, apud superiores diffiniantur , nisi ad Romanam audientiam appellatum fuerit, salvis tamen singularum Ecclesiarum privilegiis. Utinam igitur, charissime frater, serio dixisses te nolle aut non audere antiquos terminos a Patribus positos transgredi. Terminos vero Lugdunensis Ecclesiae ac Senonensis ab antiquis Patribus positos universa pene novit Latinitas. Mirari autem non sufficimus, quare plures personas ab ecclesiastico judicio exclusas esse notaveris, nisi forte et omnes episcopos in eadem emunitate comprehendi volueris. Quod si reges aut imperatores a pontificali judicio eximere tentaveris, recurre ad magnum imperatorem Constantinum, qui in Nicaeno concilio, praesente papa Sylvestro hujusmodi verba legitur habuisse . « Vos, inquit, episcopi, a solo Domino judicandi estis. » Non ait, ego et vos a solo Domino judicandi sumus. Cum enim solos excludit episcopos, se procul dubio, et omnes reges ecclesiastico subdit judicio. Nunquid culpas factum clarissimi doctoris Ambrosii, qui Theodosium imperatorem ob suam culpam excommunicavit? Nunquid incusas Gregorium septimum, qui regem Henricum ob sua scelera damnavit? Addidisti te vereri ne forte patris nostri pudenda in colloquio nostro revelarentur. Timuisti certe ubi non erat timor. Malumus enim absque dubio cum pietate verecundorum filiorum benedici, quam cum inverecundia irreverentis filii maledici. Atque utinam ipse pater pudenda ista pro voluntate nostra contegi pateretur! Causatus es praeterea periculosa tempora, causatus es adversariae partis robur ac multitudinem, causatus es nostrae partis debilitatem ac paucitatem. Et profecto quanto periculosiora sunt tempora, tanto fortius servis Dei est adnitendum ne cum abundante iniquitate refrigescit charitas multorum, refrigescat etiam charitas paucorum. Nonne recordaris quid paucis discipulis Christus dixerit: Confidite, inquit, quia ego vici mundum . Si ergo doces diffidendum, victoriam mundi praedicas, et Christi victoriam prosternis. Novum et inauditum philosophandi genus, hortari contra fortes timidos, contra importunos desides, fieri in bello fugaces, in pace vero audaces, in periculo securos, in securitate providos. Intestabilis magister navis, qui in tranquilla serenitate artis suae fastigium exercet, in tempestate vero clavum et caetera armamenta remittit. Ne verearis, frater, bonum semen seminavit Christus in agro suo. Noli superseminare zizania, quae ultro crescunt, et honum semen suffocare nituntur . Multiplicatur numerus malorum, abundant filii diffidentiae; sed potens est Christus suos confortare et adversarios prosternere. Quid enim ait Apostolus? Omnia, inquit, possum in eo qui me confortat Christo . Nunquid in solo Paulo erat Christus? Nunquid in eo solo omnia poterat? Credimus et confitemur quia in omnibus et singulis fidelibus omnia potest. Ecce ego, inquit, vobiscum sum omnibus diebus . Quod autem eos arguis, qui investituras ecclesiasticarum dignitatum per laicas factas inter haereses computant, non satis efficaciter facere videris. Quamvis enim sicut catholica fides in corde, ita et haereticus error in corde maneat; tamen, sicut ex catholicis operibus catholicum sentimus, ita ex haereticis operibus haereticum cognoscimus. A fructibus eorum, inquit Dominus, cognoscetis eos ; et unaquaeque arbor ex fructu suo cognoscitur. Et licet exteriores investituras per laicos factas non satis proprie haeresis nomine censeamus; sentire tamen ac defendere fieri debere, indubitata haeresis est. Quod autem nonnullis indultum esse dicis, quod 103 de laicorum manibus investituras acceperint, quasi ad palpandum et extenuandum hoc crimen noveris scriptum esse, quia quod lex in praesenti indulget, in posterum vetat . Unde constat, quia omnis indulgentia praeteritorum criminum, futurorum cautela est et prohibitio. Sed et forsan formidas quod jura tui praesulatus annullare velimus. Nihil ad tuum sive Ecclesiae tuae jus pertinens usurpare volumus; solam obedientiam quam metropolitanus primati suo debet, a te charitative requirimus. Obsecundare tibi sicut charissimo fratri, et invicem obsequium tuum recipere parati sumus. Meminisse potes quia ex quo amicitiam et familiaritatem Lugdunensis Ecclesiae recuperasti, gratulanter te vidit, et exsultanter recepit, quanta potuit affectione honoravit. Noli, frater, omni spiritui credere. Sensimus olim procellam istam, sed Deo favente aliquandiu resedit, et ipso faciente quievit. Extra provinciam te trahere noluimus, sed nec volumus. Credebamus enim et credimus convenientius esse ut secundarum provinciarum praesules ad primam provinciam pro causarum necessitate invitentur, quam primarum sedium pontifices ad secundas pro quibuslibet causis trahantur provincias. Alioquin quomodo stabit quod in sacris canonibus cautum est, ut majores causae ad suos referantur primates? Id enim non esset causas ad primates referri, sed primates ad singularum provinciarum causam reduci. Postremo si primae sedis pontifex ad secundam vel tertiam, vel forte quartam provinciam progrediens, provinciam non excedit, profecto secundae, vel tertiae, vel quartae metropolitanus ad primam vocatur, ad alienam provinciam non trahitur. Nullum enim causarum forum secundarum provinciarum praesulibus convenientius est quam sua prima provincia. Haec tuae dilectioni sub brevitate rescripsimus, adversus quae si quid parare volueris sive cominus sive eminus, audire et respondere parati sumus. Vale.
(Prov. X) (epist.
236) (append. can. 4, caus. 11, q. 1) (ut dicis) (epist. 18) (Joan. XVI) (Matth. XIII) (Philip. IV) (Matth. XXVIII) (Matth. VII) (epist. 203)
[ ita v. c.; al. praesumpta] [ al. vestram] [definiantur, ms. c. ] [ al. aliquantulum]