EPISTOLA LXXVIII. AD R. DECANUM ET CAPITULUM SALVATORIS.
ARGUMENTUM.-- Congratulatur decano et capitulo Blesensi de restituta per nobilem quemdam Gaufridum Ecclesia, eosque ad unionem et concordiam animorum, ac quotidianam divini officii celebrationem hortatur.
Dilectis dominis et amicis magistro R. decano et capitulo S. Salvatoris Blesensis, P. Blesensis Bath. archid., salutem, et cum temporalium multiplicatione incrementa virtutum. Gratias ago gratiae, largitori, quod secundum multitudinem dolorum in corde vestro, consolationes ejus laetificaverunt animas nostras. Cum enim culpis nostris exigentibus, nostrates vagi et profugi super terram reclinatorium suo capiti non haberent, ille qui in coelis habitat, et humilia respicit, pater orphanorum et lugentium consolator, dispersos in gentes de regionibus congregavit. Legimus quod filiis Israel servientibus in tributo sub regibus Chusanrasathaim, Eglon, Moab et Amalech, suscitavit Dominus Othoniel, et Aiod qui jugum exactoris auferrent. Expressa siquidem pietatis imagine dominum Joannem episcopum Carnotensem misit Dominus pro salute nostra, ut reaedificentur muri terrenae nostrae Hierusalem, quatenus ecclesia Blesensis ruinis deformata veteribus in optatam redeat novitatem. Vos totus orbis expuerat, et abjecerat a facie sua; non movebat vestra deploranda captivitas episcopos vel abbates ad compassionis affectum, ut vos ad aliquam ecclesiolam, qualem qualem etiam cum quantolibet onere servitutis admitterent. Porro Gaufridus miles, facultatibus quidem tenuis, sed et sanguinis et animi generositate praeclarus, evangelici Samaritani fidelissimus imitator, misericordiam fecit in clerum Blesensem; cujus dolores sacerdos et levita transeuntes contempserant. Eapropter memoriale erit nomen ejus in generationem et generationem, ipsiusque domus benedictionem haereditabit aeternam. Argumentum hujus rei trahimus ab exemplo. Nam in libro Regum legimus quod benedixit Dominus domui Obededom, eo quod recepit apud se arcam Domini. Convenienter ab eo arca Domini accipitur, apud quem pauperibus Christi in dispersionem datis stabilis mansio providetur. Revixit spiritus meus in hac miseratione Altissimi, qui diu fuerat dolore et moerore confectus. Videntur mihi prophetarum tempora rediisse. Occurrit animo meo communis et celebris illa exsultatio populorum, cum sub Dario rege per Zorobabel reaedificatur templum, cum sub Artaxerxe bibliothecam Esdras reparat, Nehemias muros reaedificat, ignemque absconditum septuaginta annis eruderans et effodiens in crassitudine aquae perficit holocaustum. Quadam imaginatione gratissima depingit in se animus meus, qualiter Machabaei dispersos fratres suos revocant, leges lapsas erigunt, renovant caeremonias, mundant sancta, coronis aureis ornant templum, damna longae desolationis eximiae virtutis compendio redimentes. Bene recolitis quod olim plures Ecclesiae clericales et praebendariae Blesis erant, sed antecessores nostri propter enormitatem vitae dejecti sunt, atque innumeras terrae Ecclesias traxerunt in partem praecipitii et ruinae. Patres nostri comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupescunt. Sed jam non erit hoc proverbium in Israel, nec in vobis. Christus enim primitiae dormientium resurgentium post illam clericorum ruinam publicam resurgendi primitias circa vos ordinavit, erigens lapsos, fractos consolidans, liberans servos, pauperes ditans, magnificans humiles, vagos congregans, revocans aberrantes. Cumque satis adhuc novella plantatio vestra sit Ecclesia, paci et quieti vestrae vigilantius provideri oportet. Nam plantae, quae nondum terrae radicitus adhaeserunt, suspectam habent borealem tyrannidem, et ventorum fortiores excursus. Habetis aemulos, qui vestros ortus impedire conati sunt, qui Christi gratiam depravantes in vobis vestris profectibus intabescunt. Sane congregatio haec nova, Christi opus est, sicut ipse locutus est per prophetam: Opus, inquit, manuum mearum haereditas mea, Israel. Non ergo in vos desaevit invidorum malitia, sed in Christum, sicut Moyses dicit ad populum incredulum et rebellem: Nos enim quid sumus, inquit, nec enim contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum? sic a Jebusaeo Israel, Abel a Cain, Jacob ab Esau, justus ab injusto, innocens a nocente vexatur. Proficit autem lilium inter spinas: et, dum supra dorsum justi fabricant peccatores, dilatatur Ecclesia. In omnem jam contra vos armatur malitiam iniquitas superborum. Vos autem erga eos, qui pacem vestram turbant, cor habeatis pacificum, sicut Propheta de seipso commemorat: Cum his, qui oderunt pacem, eram pacificus Vincite in bono malum: nam et sapientia vincit malitiam, confringetque Dominus cedros Libani: levabit manus suas in superbias eorum, et humiliabit omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei. Adhuc pauci estis, et vos multitudo expugnat. Nolite tamen timere, pusillus grex. Dominus enim Sabaoth venit, non in multitudine, sed in paucis. Et vos quidem crescere oportet, illos autem minui: qui etiam jam declinant manifestissime in defectum. Ille qui vocat illa, quae non sunt tanquam ea quae sunt: ille, qui infirma eligit, ut confundat fortia, ipse ut reprimeret superbiam Moab, vos in suo nomine benedicto congregavit. Verbum autem ejus est: Ubi duo vel tres congregati sunt in nomine meo, ibi ego in medio eorum sum. Testimonio Prophetae, bonum est et jucundum habitare fratres in unum. Sed non est in unum habitatio vestra, nisi sit in vobis communiter unio voluntatum. Vos, quibus unicum et praecipuum votum est initiatae Ecclesiae videre profectum, certissime noveritis, quod non nisi per unitatem habitura est incrementum. Recolamus Ecclesiae nascentis infantiam, et videbimus qualiter ab unitate ortum habuerit et progressum; et in unitate etiam complebitur. Nam in cubito uno consummata est arca, unus spiritus, una fides, unum baptisma, haec tria Ecclesiam fundaverunt in eo, de quo scriptum est: Audi, Israel, Deus tuus unus est. Profecit etiam in melius beneficio unitatis. Legitur enim quod multitudinis credentium erat cor unum, et anima una, et erant eis omnia communia. Hanc unitatis gratiam Paulus in se et in aliis nutriebat. Omnibus, inquit, omnia factus sum, ut omnes in Christo lucrifaciam. Et iterum: Rogo vos, fratres, ut idipsum sentiatis, et non sint in vobis schismata. Petrus apostolus eadem affectione et sollicitudine ductus: Antea omnia, inquit, mutuam in vobis charitatem habeatis. Pacem, ait Paulus, habete vobiscum et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum. Habeatis igitur unitatem spiritus in vinculo pacis. Nec enim inveniri potest forma expressior conversationis angelicae, quam unitas socialis. Illud etiam precibus devotis adjicio, ut in ecclesia vestra quotidie et solemniter celebretur obsequium debitae servitutis. Sit in cantu, sit in psalmis observantia jugis: hoc est enim sacrificium laudis, quo Dominus postulat honorari. Sacrificium, inquit, laudis honorificabit me. Angeli psalmodiae libenter intersunt, si ordinata sit, et ex devotione procedat. Praevenerunt, inquit Propheta, principes conjuncti psallentibus in medio juvencularum tympanistriarum. Et illud: In conspectu angelorum psallam tibi, Deus meus. Si autem murmuratis in choro; si serpentina consilia sibilatis ad invicem, si patinae animum a devotione subtrahunt et furantur, si obrepunt cogitationes immundae psallendo, non est hic psalmus jucunda decoraque laudatio; huic psalmodiae angelus inimicus assistit, elongatur autem amicus et proximus. Sic igitur in psalmis, in canticis, et in sacramento altaris, in eleemosynis etiam vestra exerceatur devotio, ut videant homines opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est. Sic enim plurimi societatis vestrae desiderio accendentur, et initiatae facultates Ecclesiae continuum in redditibus suscipient incrementum. Ergo primus inter primos, qui Blesensem restituerunt Ecclesiam, mihi satisfactum fuisse crederem usque ad plenitudinem voti mei, si viderem fabricam ecclesiae vestrae consurgere ad perfectum, domos claustrales disponi et erigi, utensilia et ornamenta multiplicari, numerum canonicorum usque ad octogenarium crescere, et ordinabiliter in ecclesia ministrari. Haec, antequam moriar, videant oculi mei, ut magnificet anima mea Dominum, claudamque diem novissimum cum exsultatione, et in Cantico Simeonis: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace. Bene valeatis universi et singuli.