XL.  Gregorii VII papae privilegium pro Casinensi coenobio.   (Anno 1078.) [GATTULA,  Hist. Casin.  254.]
GREGORIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo fratri DESIDERIO, abbati Montis Cassini, suisque successoribus.
Ea quae ante nos eorum definitionis finem percipiunt, necessarium et utile videtur ut ad memoriam futurorum non solum litteris intimare, verum etiam auctoritate sedis apostolicae munire debeamus. Cum enim Capuae essemus, clerici illius civitatis conquesti sunt, dicentes ecclesiam Sancti Angeli, quae olim fuerat juris Capuanae ecclesiae, in jus monasterii Sancti Benedicti injusto concambio transisse. Quam nimirum querimoniam indiscussam non permittentes, per discretos et veraces viros diligenter inquisivimus utrum concambium quod pro eadem Ecclesia datum fuerat, sufficere videretur. Qui videlicet viri illud quod eis injunximus studiose perquirentes, probaverunt, quod pro concambio donatum fuerat, videlicet ecclesiam Sancti Joannis infra Capuanam civitatem sitam, plus possessionis et ornamenti habuisse. Hoc etiam Erbeus tunc archiepiscopus ejusdem civitatis rem indulbitanter cognovisse testatus est. Unde testimonio competenti promoto, litis omni dubietate sublata, censuimus tam archiepiscopum quam Capuanos clericos in perpetuum ab hac quaestione quiescere, et de jam dicto concambio nullam deinceps litem promovere. Unde, juxta fraternitatis tuae postulationem, praesenti privilegio firmum hoc et in perpetuum stabile judicantes, decernimus ut in praedicto loco Sancti Angeli religio monachorum sub cura et regimine abbatis Montis Cassini omnipotenti Deo deserviat. Cui nimirum ecclesiae hujus modi privilegium indulgemus, concedimus atque firmamus, statuentes nullum imperatorum, regum, principum, antistitum, nullum quacunque dignitate praeditum, vel quemquam alium audere de his quae eidem venerabili loco a quibuslibet hominibus de proprio jure jam donata sunt, vel in futurum, Deo miserante, collata fuerint, sub cujuslibet causae occasionisve specie minuere, vel auferre, sive suis usibus applicare, vel aliis, quasi piis de causis, pro suae avaritiae excusatione concedere: sed cuncta, quae ibi oblata sunt, vel offerri contigerit a quoquam, ab eis qui in tuo officio locoque successerint, perenni tempore illibata et sine inquietudine aliqua volumus possideri, eorum usibus, pro quorum sustentatione gubernationeque concessa sunt, modis omnibus profutura. Haec igitur omnia quae hujus praecepti decretique nostri pagina continet in perpetuum reservanda decernimus. Si quis vero imperatorum, regum, principum, sacerdotum, clericorum, judicum ac saecularium personarum hanc constitutionis nostrae paginam agnoscens, contra eam temerario ausu venire tentaverit, admonitus semel et iterum usque tertio per convenientes inducias, si non resipuerit, atque praedictae Ecclesiae non satisfecerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reumque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat; et nisi ea quae ab illo sunt male ablata restituerit, vel digna poenitentia illicite acta defleverit, a sacratissimo corpore et sanguine Domini redemptoris nostri Jesu Christi alienus sit, atque in extremo examine districtiori ultioni subjaceat. Cunctis autem in eidem loco juste observantibus, sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Miserationes tuae, Domine, super omnia opera tua . Datum Romae septimo Idus Decembris per manus Petri, Sanctae Romanae Ecclesiae presbyteri, cardinalis et bibliothecarii; anno vero VI pontificatus Domini Gregorii septimi papae, indictione II.
(Psal. CXLIV)