EPISTOLA LXXIII. AD SUFFRAGANEOS CANTIAE PROVINCIAE.
THOMAS Dei gratia Cantuariensis Ecclesiae minister humilis venerabilibus fratribus suis, Londoniensi, caeterisque totius Cantiae provinciae episcopis, sic transire per bona temporalia, ut non amittant aeterna.
Fratres mei dilectissimi, quare non consurgitis mihi adversus malignantes? Utquid non statis mecum adversus operantes iniquitatem? An ignoratis quoniam dissipabit Dominus ossa eorum qui hominibus placent? Confundentur, quoniam Dominus sprevit eos. Satis novit discretio vestra, quoniam error, cui non resistitur, approbatur: et veritas, cum minime defensatur, opprimitur. Videturque, testante Gregorio, consentire errori, qui ad resecanda, quae corrigi debent, non occurrit. Inde est quod dominum regem Angliae satis superque sustinuimus, nec ullum ex eo sustinentiae nostrae assecuta est Ecclesia Dei compendium. Periculosum et intolerabile de caetero nobis visum est tantos illius, officialiumque suorum circa Ecclesiam Dei et ecclesiasticas personas excessus, ut hactenus, impunitos relinquere: praesertim cum saepissime nuntiis et litteris, modisque aliis, prout decuit, studuerimus eum a perverso proposito suo revocare. Et quoniam vix ab eo auditi sumus, nullatenus tamen exauditi, scriptum illud, in quo illae, non consuetudines, sed potius pravitates, quibus perturbatur et confunditur ad praesens Anglicana Ecclesia, continentur, ipsiusque Scripti auctoritatem, invocata Spiritus sancti gratia, publice condemnavimus et cassavimus. Universos etiam observatores, exactores, consiliatores, seu defensores earum excommunicavimus. Omnesque vos episcopos a promissione, qua contra institutionem ecclesiasticam ad earum observationem tenebamini, auctoritate Dei et nostra absolvimus. Quis enim dubitat sacerdotes Christi, regum et principum, omniumque fidelium patres et magistros censeri? Nonne miserabilis insaniae esse cognoscitur, si filius patrem, discipulus magistrum sibi conetur subjugare, et iniquis obligationibus illum potestati suae subjicere, a quo credit se non solum in terra, sed etiam in coelis ligari posse et solvi. Proinde ne in hujus sententiae commissum incidamus, auctoritatem ipsius scripti, ipsumque scriptum cum pravitatibus, quae in eo continentur, in irritum duximus et cassavimus. Praesertim his: Quod non appelletur ad sedem apostolicam super aliqua causa, nisi licentia regis. Quod non liceat archiepiscopo vel episcopo exire de regno, et venire ad vocationem domini papae, sine licentia domini regis. Quod non liceat episcopo excommunicare aliquem, qui teneat de rege in capite, sine licentia regis, vel terram ipsius vel officialium suorum sub interdicto ponere. Quod non liceat episcopo coercere aliquem de perjurio vel fide laesa. Quod clerici trahantur ad saecularia judicia. Quod laici, seu rex seu alii, tractent causas de ecclesiis vel decimis. Et alia in hunc modum. Denuntiamus etiam excommunicatum, et ex nomine excommunicamus Joannem de Oxeneford, qui in haeresim damnatam incidit, praestando juramentum schismaticis, quo schisma jam fere emortuum in Alemannia revixit; communicando etiam illi nominatissimo schismatico Reginaldo Coloniensi; et quia contra mandatum domini papae et nostrum Saresberiensis Ecclesiae decanatum sibi usurpavit. Quod quidem factum, tam juri contrarium, quam Ecclesiae Dei exemplo perniciosum, penitus cassavimus, et revocavimus in irritum, praecipientes episcopo Saresberiensi et capitulo in virtute obedientiae, et in periculo ordinis sui, ne de caetero visis litteris nostris ex eo facto eum decanum haberent. Similiter et Ricardum De Ivelc. denuntiamus excommunicatum, et excommunicavimus, eo quod in eamdem haeresim damnatam inciderit, communicando eidem Reginaldo Coloniensi schismatico; machinando etiam et fabricando omnia mala cum schismaticis et Teutonicis illis in perniciem Dei et Ecclesiae, et praesertim Ecclesiae Romanae ex pactis contractis inter dominum regem et ipsos. Excommunicamus etiam Ricardum de Luci, et Jocelinum de Baill., qui pravitatum illarum auctores et fabricatores exstiterunt. Radulphum etiam de Broc, qui bona Ecclesiae Cantuariensis, quae alimenta de jure sunt pauperum, occupavit et detinet, hominesque nostros, tam clericos quam laicos, cepit, et in captione tenet. Hugonem quoque de sancto Claro, et Thomam filium Bernardi, qui ejusdem Ecclesiae Cantuariensis bona et possessiones absque conniventia nostra occupaverunt, et tenent. Omnesque etiam qui de caetero in possessiones et bona Ecclesiae Cantuariensis contra voluntatem nostram et consensum manus violentas extendent, eadem excommunicationis sententia innodavimus, juxta illud papae Lucii: Omnes Ecclesiae raptores, atque suarum facultatum alienatores a liminibus ejusdem matris ecclesiae anathematizamus, damnamus atque sacrilegos esse judicamus. Et non solum eos, sed etiam eis consentientes, quia non tantum qui faciunt rei judicantur, sed etiam qui facientibus consentiunt. Par enim poena et agentes et consentientes comprehendit. Et alibi dicit Scriptura: Qui consentit peccantibus, et alium peccantem defendit, maledictus erit apud Deum et homines, corripieturque increpatione saevissima. Et iterum: Si quis peccantem defendit, acrius quam qui peccavit coerceatur. Sane in domini regis personam ferre sententiam adhuc distulimus, expectantes si forte divina inspirante gratia resipiscat; in proximo tamen laturi eam, nisi citius resipuerit. Et inde est quod fraternitati vestrae mandamus, atque in virtute obedientiae praecipimus, quatenus viros praetaxatos, qui a nobis excommunicati sunt vos quoque, prout decet, excommunicatos et habeatis, et denuntiari faciatis, juxta illud decretum Honorii papae: Curae sit omnibus episcopis excommunicatorum omnia nomina tam vicinis episcopis, quam suis parochianis pariter indicare, eaque in celebri loco posita prae foribus ecclesiae cunctis venientibus inculcare, quatenus in utraque diligentia excommunicatis ubique ecclesiasticus aditus denegetur, et excusationis causa omnibus auferatur. Tibi autem, frater episcope Londoniensis, in vi obedientiae injungimus, quatenus litteras praesentes aliis venerabilibus fratribus et coepiscopis nostris omnibus de provincia nostra manifestes et ostendas. Valete in Christo, et pro nobis orate instanter.