EPISTOLA PRIMA SIVE FAUSTI PROFESSIO FIDEI CONTRA EOS QUI DUM PER SOLAM DEI VOLUNTATEM ALIOS DICUNT AD VITAM ATTRAHI, ALIOS IN MORTEM DEPRIMI, HINC FATUM CUM GENTILIBUS ASSERUNT, INDE LIBERUM ARBITRIUM CUM MANICHAEIS NEGANT.
Domini beatissimo ac reverendissimo Leontio papae, Faustus.
Quod pro sollicitudine pastorali, beate papa Leonti, in contemnendo praedestinationis errore concilium summorum antistitum congregastis, universis Galliarum Ecclesiis praestitistis. Quod vero ad ordinanda ea quae collatione publica doctissime protulistis, operam infirmis humeris curamque mandastis, parum, ut reor, tanto negotio, parum sanctae existimationi vestrae consuluistis, et me judicio caritatis, vos periculo electionis onerastis. Quia ergo et vestram laborare personam sub imposito nobis fasce cognoscitis, communem causam hoc loco agitis, si ei quem opinioni vestrae imparem cernitis, manum suffragii porrigatis, studium asserendae gratiae competenter et salubriter suscipit qui obedientiam famuli laboris adjungit, tanquam si patrono vel domino inseparabiliter pedissequus minister inhaereat. Quod si unum sine altero erit, aut inhonorus absque servo dominus apparebit, aut servus domini locum, conditionis immemor, occupabit. Recte ergo inter adjuvantem pariter et adnitentem ordo iste servabitur, ut hic teneat pleno jure dominatum, et ille tota reddat subjectione servitium. Augebitur autem dignitas imperantis, si ei semper praesto sit sedulitas obsequentis. Socientur ima summis, sicque socientur, ut subjiciantur utique, non aequentur. Sed sicut deesse non convenit gubernatori remigem suum, sacerdoti ministrum suum, imperatori militem suum: ita oportet gratia alumnae obedientiae inseparabili servitute connexa sit. Verum quia Pelagius nudum laborem importunius exaltans, et humanam demens infirmitatem sine gratia sibi posse sufficere stulte credidit, impie praedicavit, elationis turrim in coelum conatur erigere, blasphemias ejus brevi sermone praestringere et confutare necessarium judicavimus. Ne forte is qui donum laboris, id est, praeceptum jubentis excludit, asserentibus nobis quod Dei misericordia fide et operibus promerenda est, catholicam vocem ad Pelagii sensum, discretionis nescius, applicaret, et omissa via regia in dexteram cadens, in sinistram declinare nos crederet, et dum de labore servo gratiae loquimur, offendiculum ante pedes caeci opposuisse videremur. Cum autem mentionem de opere ac labore fecerimus, prophetae, apostoli, evangelistae et verbis utemur et sensibus. Quibus si quis contrarie praesumpserit, non nostra inventa destruere, sed coelestia sine dubio jure dissolvere et fidei subruere fundamenta tentabit. Latius utcunque sermonem de praescientia et praedestinatione produximus, ut quae putabantur obscura, absolutiora tardioribus redderentur. Non autem aliquos qui verborum phaleris delectantur offendat quod testimoniorum virtute contenti, absque sublimitate sermonis, lucem protulimus veritatis. In quo quidem opusculo, post Arelatensis concilii subscriptionem, novis erroribus deprehensis, adjici aliqua synodus Lugdunensis exegit.