CCXXVII.  Ecclesiae Pisanae de consecratione episcoporum Corsicanorum privilegium testatur ultimo concilii Lateranensis die damnatum esse.   (Anno 1123, April. 6.) [MANSI,  Concil.,  XXI, 290.]
CALIXTUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis fratribus et coepiscopis per insulam Corsicae constitutis eorumque successoribus in perpetuum
Quot mutationes, quot scripta inter se diversa de vestris facta sint consecrationibus tota jam pene cognovit Europa. Unde peccatis existentibus, multa scandala, multae caedes et rapinae, multa etiam homicidia atque perjuria provenerunt. Quamobrem Romana Ecclesia levitatis et inconstantiae a compluribus arguebatur, eo quod ipsa discordiae hujus seminarium, et occasio videbatur. Nos itaque in praeterito, quod nuper celebravimus Laterani, concilio, totius negotii hujus seriem coram universis fratribus qui nobiscum aderant, exposuimus, videlicet quoniam felicis memoriae praedecessor noster papa Urbanus necessitate quadam compulsus Corsicanorum episcoporum consecrationem per privilegium suum antistiti Pisano concessit; qui tamen postmodum, et Romanae Eclesiae scandalum pertimescens, et gravem inter Pisanos et Januenses oriri discordiam videns, concessionem ipsam mutavit, et antecessores vestros, sicut moris fuerat, suis manibus consecravit. Post hunc, piae recordationis dominus papa Paschalis, quanquam in multas et gravissimas devenisset necessitates, nullis tamen precibus aut promissionibus ad hoc induci potuit, ut praedictas Pisanis firmaret concessiones, sed praedecessorum vestrorum consecrationes Romanae Ecclesiae conservavit. Cujus successor papa Gelasius, majori et graviori necessitate Roma exire coactus, transmontanas partes navigio adeundo, privilegium idem, quod a domino papa Urbano de consecratione vestra Pisanis collatum fuerat, cum Pisa, venisset, renovavit. Quod tamen postmodum eamdem Pisanorum et Januensium perturbationem prospiciens annullavit. Nos etiam, qui eorum loco, imo B. Petri, licet indigni, successimus, de ultramontanis partibus ad Urbem accelerantes, Pisas devenimus, ubi eorumdem praedecessorum nostrorum Urbani, et Gelasii vestigia subsecuti, ejusdem populi precibus ac devotione devicti, eamdem innovavimus concessionem. Cum vero ad Urbem per Dei gratiam venissemus de facto non . . . . . cleri, et populi commotionem invenimus, eo quod in concessione illa, quae extra Urbem, et cum paucis facta fuerat, Romana Ecclesia diminutionem patiebatur, et totius discordiae, ut dictum est, ministrare fomitem videbatur. Nos itaque post multam et diutinam deliberationem, communicato consilio cum fratribus nostris episcopis, et cardinalibus, atque nobilibus Romanorum, nec non multa cleri et populi multitudine, easdem evacuavimus concessiones, et vobis, ac successoribus vestris apostolicae sedis privilegio antequam restituimus libertatem, et fratrem nostrum Sagonem, episcopum nostris tanquam B. Petri manibus consecravimus, quae tandem scripta ab apostolica sede utrique parti collata in praesentia Pisanorum et Januensium, quos pro ejusdem negotii definitione ad concilium vocaveramus, coram universis archiepiscopis, episcopis, abbatibus, ac reliqua cleri et populi multitudine fecimus recitare, et factum nostrum de quo nulli mortalium judicare concessum est, fratrum nostrorum consilio et judicio commisimus finiendum. Ex quibus electi sunt judices, qui omni videbantur suspicione carere: quorum nomina sunt haec: Patriarcha Veneticus, Viennensis, Ravennat. Capuanus, Salernitanus, Narbonensis, Sypontinus, Panormitanus, Barensis, Neapolitanus, Tarraconensis, Senonensis, Burdegalensis archiepiscopi, episcopi Vivariensis, Trojanus, Magolanensis, Astensis, et alii complures, qui in partem Lateranensis palatii secedentes, et causam totam utrinque diligentius indagantes, post multam deliberationem, et consilium communi assensu, et privilegia super hoc Ecclesiae Pisanae collata cassari, et ultimum, quod Corsicanus episcopus a nobis ad aliorum correptionem, et ad B. Petri patrimonium recuperandum factum fuerat, proprium obtinere robur debere dixerunt Quod consilium venerabilis frater noster Walterius Ravennas archiepiscopus vice judicum electorum, nobis, et reliquis fratribus recitavit, idem concilium asseverans vim obtinere judicii. Porro nos, quod a praenominatis fratribus nostris deliberatum fuerat, in novissimo concilii die coram universa synodo recitari praecipimus. Cumque ab omnibus archiepiscopis, episcopis, et abbatibus et reliqua cleri et populi multitudine placere sibi frequenter acclamatum fuisset, nos cognita eorum sententia, et cleri et populi Romani voluntate perspecta, sancti Spiritus censura, et auctoritate apostolica, scripta de vestra consecratione Pisanae Ecclesiae collata, damnavimus, et quod a nobis de vestra libertate statutum fuerat, eadem auctoritate firmavimus, Pisanis perpetuum super hoc silentium sub anathematis vinculo imponentes. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eam servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen. Ego Calixtus catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Robertus card. tit. S. Eusebii subsc. Ego G. G. card. SS. Apostolorum subsc. Ego Benedictus card. tit. S. Eudoxiae ss. Ego Anastasius presb. tit. B. Clement. ss. Ego Joannes presb. card. tit. S. Caeciliae ss. Ego Theobaldus tit. Pamachii card. ss. Ego Desiderius presb. card. tit. S. Praxedis ss. Ego G. G. presb. card. tit. Lucinae ss. Ego Theobaldus presb. card. tit. S. Anastasiae ss. Ego Joannes card. S. Chrys. interfui, et ss. Ego Petrus presb. card. tit. S. Marcelli ss. Ego Crescentius Sabinensis episcopus. Ego Petrus Portuensis episcopus subsc. Ego Vital. Albanus episcopus subsc. Ego Praenestinus episcopus subsc. Ego Aegidius Tusculanus episcopus ss. Ego Petrus card. presb. tit. S. Calixti ss. Ego Crescentius card. presb. tit. SS. mart. Marcellini et Petri subsc. Ego Gherardus presb. card. S. Priscae et Aquilae subsc. Ego Sigizo presb. card. S. Sixti ss. Ego Deusdedit presb. card. tit. S. Laurentii in Damaso subsc. Ego Rossemannas card. diac. S. Georgii ad Velum Aureum subsc. Ego Comes diac. card. S. Mariae in Aquiro subsc. Ego G. G. diac. card. S. Angeli subsc. Ego Romanus diac. card. S. Mariae in Porticu subsc. Ego Stephanus diac. card. S. Mariae Scholae Graecae subsc. Ego Jonathas diac. card. SS. Cosmae et Damiani subsc. Ego G. G. diac. et card. SS. Sergii et Bacchi ss. Ego Joannes diac. S. Nicolai ad Carceres subsc. Ego Ubertus diac. card. S. Mariae in Via Lata subsc. Ego Gregorius diac. card. S. Luciae septem Solii subsc. Ego Angelus diac. card. S. Mariae in Dominica subsc. Ego Gregorius diac. card. S. Viti ss. Ego Matthaeus diac. card. S. Adriani subsc. Datum Laterani per manum Guidonis Romanae curiae camerarii, VIII Id. Aprilis, indict. I, Incarnat. Dominicae an. 1123, pontificatus autem D. Calixsti II papae an. V.