EPISTOLA III.  Item exemplar epistolae ejusdem papae ad domnum Pippinum regem directae pro defensione sanctae Dei Ecclesiae, et pro monasterio quod ei concessit prope montem Seraptem situm, gratias magnas referendo.
Domno excellentissimo filio et nostro spiritali compatri Pippino regi Francorum et patricio Romanorum, Paulus papa.
Dum divinas Scripturarum historias in nostro memoriali revolvimus, et diversorum Dei electorum merita perpendimus, et vestrae divinae inspirationis studia in nostrae mentis intuitu conferentes, novum, te gentes Moysen in his diebus refulsisse, praecellentissime fili et spiritalis compater, comperimus. Ille quidem, ut Israeliticum populum ex affligentium erueret oppressionibus, a divina majestate praecepta suscepit. Tu quoque, praecellentissime atque eximie rex, ad liberandam sanctam universalem catholicam et apostolicam Dei Ecclesiam, divinitus es inspiratus. Per illum denique Dominus in monte Sina legis mandata eidem Hebraico populo observanda tradidit, et lumine eum claritatis suae illustravit. Per te quoque Redemptor noster, Dei hominumque mediator, Ecclesiae suae et universo populo Christiano, ejus pretioso redempto sanguine, pacem tribuit, et ejus fidei orthodoxae perfectam contulit defensionem. Et sicut idem Moyses legislator abominationes gentium, et culturam daemonum exterminavit, ita et tu, Christianissime regum, haereticorum schisma et auctores impii dogmatis respuisti. Pro quo merito divinae lumine gratiae et oleo sanctificationis inter fideles reges qui olim Deo placuerunt unctus connumeratusque comprobaris. Unde libet certe Psalmigraphi vocem et laudem excellentiae vestrae canere: Invenit te Dominus, benignissime rex, fidelem sibi, et praecepta ejus servantem, et ideo oleo sancto unxit te, et ecce manus ejus auxiliabitur tui, et brachium ipsius confortabit te. Nec mirum tam benignissimum regem tanto divino munere esse praeornatum, quoniam: Spiritus ubi vult et in quibus vult, ibi inspirat , qui piis fulgent operibus, sicut vestra fulgere dignoscitur excellentia. Nam qualiter dilectionis vestrae amor erga beatum Petrum apostolorum principem, et circa nostram charitatem fervesceret, licet solite vestris apicibus atque responsalibus discurrentibus, excellentissima Christianitas vestra pronuntiaverit, nunc tamen per eas, quas in praesenti per harum latores misistis, syllabas amplissime nobis paternitatis vestrae affectum protulistis, significans, bone excellentissime fili, et spiritalis compater, et noster post Deum defensor, et liberator, firma perseverantia in amore ipsius principis apostolorum et nostra charitate permansurum. Quod quidem nos securi de vestra immutabilis verbi pollicitatione existerimus. Scimus enim cui credimus, et certi sumus omnia verbis juxta ut asseris perfici. Quid itaque ex hoc vestrae valebimus rependere excellentiae? aut quam vicissitudinem reddere potuerimus pro tanti beneficiorum suffragiis, quae sanctae Dei Ecclesiae et Christianorum fidei inferre praecelsa eximietas vestra dignata est, dum ad referendas gratiarum laudes mens nostra die noctuque provocatur. Admirandum mihi potius est, et valde stupendum, quomodo oris mei loquacitas tantorum praesidia beneficiorum proferre queat. Verumtamen calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo ; et crebro elevatis oculis et palmis extensis ad aethera, divinam pro vobis indesinenter exposcam clementiam, ut ipse super vos de throno majestatis suae respiciat, et regni vestri fastigium foveat, atque immensas vobis de coelo tribuat victorias, et omnes barbaras gentes vestris dignetur vestigiis, et terminos regalis vestrae potentiae dilatet. Etenim nos, fili excellentissime, et spiritalis compater, testem proferimus veritatis Deum, in cujus manu cor excellentiae vestrae corrigatur, quod sicut saepius nostrae recordationis dominum et germanum nostrum sanctissimum Stephanum papam, et per eum cum sancta Dei Ecclesia confirmatum est, permanentes permanebimus vestris obtemperantes voluntatibus. Et absit a nobis quod a vestro quoquomodo separemur amore. Nulla quippe praemiorum datio, nulla promissionis qualitas, nullaque blandimentorum suasio, nos, sicut saepius diximus, a vestra charitate poterit avellere. Sed peto, et tanquam praesentialiter obsecro mellifluam excellentiam vestram, ut amplissimam jam factae spiritalis vestrae matris Ecclesiae exaltationem perficere, et firmissimus Christianorum fidei defensor existere jubeas, benignissime regum, quatenus ex hoc memoria nominis vestri usque in finem mundi in domo Domini celebretur, et suffragiis apostolorum, et praesentis vitae prospera, et aeternae beatitudinis vobis tribuantur gaudia. Interea, excellentissime fili, et spiritalis compater, quia, inspiratus a Deo, nobis monasterium illud secus montem Seraptem situm concedere dignatus es, magnas atque innumerabiles gratiarum actiones eximiae praecellentiae vestrae referimus. Sit vobis ex hoc Dominus retributor, et dignam coelestium praemiorum remunerationem in aeterna beatitudine concedat. Nos quidem monasterium illud ad laudem Dei, et vestri memoriam, atque aeternam mercedem, nostro monasterio dignoscimur subdidisse, ut quia beatus Silvester, Christianorum illuminator fidei, cujus sanctum corpus in nostro monasterio a nobis reconditum requiescit, ibidem, persecutionem paganorum fugiens, conversatus est, justum prospeximus ut sub ejus fuisset ditione, ubi ipsum reverendum requiescit corpus. Verumtamen nos penitus neque de hoc monasterio, neque de aliis quibuslibet causis, extra vestram voluntatem nequaquam quidpiam agere volumus, sed ut vestra fuerit voluntas, de omnibus agere studemus. Itaque noster animus laetus effectus est, et Deo omnipotenti, et vestrae praecellentiae, immensas retulimus grates, in id quod nostram deprecationem a Deo inspiratus exaudire dignatus es, benignissime rex, et praeceptum regalis vestri culminis nostro monasterio dirigendum pronuntiastis, firmam ejusdem sanctae mansionis procurantes, nunc et retro cunctis temporibus. Unde petimus divinam clementiam, ut sicut vos nostrum monasterium, quod ad laudem Dei constitutum est, confirmare studetis, ita vestrum regnum confirmare super omnes gentes dignetur. Et pro certo sciat excellentissima Christianitas vestra quod omnes illos martyres, qui pro Christi nominis confessione suum fuderunt sanguinem, et in eodem sancto requiescunt monasterio, firmissimos apud divinam clementiam habebitis intercessores. De eo vero quod innotuistis de nostra vos certos effici sospitate, nos, bone et Christianissime rex, in eo sospes fatemur esse, dum vestri corporis sospitas, et salus animae, opitulante Deo, accrescit, quia vestra salus nostra est prosperitas. His praelibatis, omnipotens rerum opifex et arbiter Deus sua vos gratia foveat, et longaevo ac prospero senio regalis culminis sceptra, cum magna victoria vobis, cum dulcissima vestra conjuge, praecelsa filia, et spiritali nostra commatre, domina Bertrada eximia regina, et amantissimis vestris, nostrisque filiis, eximiis regibus, et patriciis Romanorum, domnis Carolo et Carolomanno, nec non et domna Gisla nobilissima, perfrui concedat, et coelestis regni gaudia cum sanctis et electis possidenda per infinita tribuat saecula. Incolumem excellentiam vostram gratia superna custodiat.
(Joan. III) (Psal. CXV,
13)