78  EPISTOLA LXXIV AD GENTEM ET POPULUM CANTUARIORUM.  (Anno 797.)   Illorum fidem ac nobilitatem laudibus extollit; sacerdotes ac nobiles adhortatur: calamitates deplorat; et ut archiepiscopum Aedilhardum a fuga reducere conentur, suadet.
Nobilissimae genti et populo laudabili, et regno imperiali Cantuariorum humilis levita Alcuinus salutem.
Vestri decoris et vestrae salutis valde cupidus has paucas litterulas, ob nimiam vestrae prosperitatis dilectionem, in commune vobis dirigere curavi. Vos vero principium salutis Anglorum, initium prosperitatis, portus intrantium, triumphi laus, sapientiae origo, et a vobis imperii potestas prima processit, et fidei catholicae origo exorta est. Apud vos clarissima lumina Britanniae requiescunt, per quos lux veritatis per totam Britanniam emicuit. In vobis utrumque, et philosophicae disciplinae decus emicuit, et sacrae religionis claritas effulsit. In vobis vero fuerunt simul et religiosi doctores ecclesiasticae fidei, et sapientissimi principes regalis dignitatis, et viri fortissimi in bello, et justissimi in judiciis; morum nobilitate conspicui, consiliis providi, pietate laudabiles, facie honorabiles, vultu venerabiles, et omni dignitate clarissimi. Haec vos, viri sapientissimi, in quibus modo Cantiae decus consistit, diligenter considerate, et longas successiones nobilissimorum parentum vestrorum imitare studeamini . Primo omnium, qui in Ecclesia Christi Deo deserviunt , discant diligenter quomodo Deo placeant , quomodo fidem catholicam, quam primum doctores nostri in eis fundaverunt, obtinere firmiter et praedicare valeant; quia ignorantia Scripturarum ignorantia Dei est: et si caecus caecum ducit, cadunt ambo in foveam ; et econtra multitudo sapientium salus est populi . Adducite vobis doctores et magistros sanctae Scripturae, ne sit inopia apud vos verbi Dei; aut vobis desit, qui populum Dei regere valeat; ne fons veritatis in vobis exsiccetur. Nolite vos contra ecclesiasticam consuetudinem vanitate vestimentorum ornare, sed moribus vos ostendite nobiles et ornatos, et praedicatione verbi Dei paratos, ut laici et vestri bellatores per vos fortes efficiantur, et populus viam salutis incedat. Similiter nobiles qui sunt in populo suas dignitates cum consiliis regant, et populo per justitiam praesint, amantes paterna statuta in judiciis magis quam pecuniam, quae subvertit verba justorum, et unanimi consilio, quod bonum sit, genti vestrae viriliter faciant: et rectores vobis praeponite nobilitate claros, morum dignitate pios, justitiae decore honorabiles, quatenus divina misericordia vestram gentem gubernare, et conservare, et exaltare dignetur. Imminet vero maximum insulae huic et populo habitanti in ea periculum. Ecce quod nunquam antea auditum fuit, populus paganus solet vastare piratico latrocinio littora nostra: et illi ipsi populi Anglorum, et regna et reges dissentiunt inter se; et vix aliquis modo, quod sine lacrymis non dicam, ex antiqua regum prosapia invenitur, et tanto incertiores sunt originis, quanto minores sunt fortitudinis. Similiter et per ecclesias Christi perierunt doctores veritatis; omnes pene vanitates saeculares sequuntur, et disciplinas regulares odio habent: et bellatores illorum magis avaritiae student quam justitiae. Discite Gylbum Brettonem sapientissimum, et videte ex quibus causis parentes Brittonum perdiderunt regnum et patriam: et considerate vosmetipsos, et in vobis pene similia invenietis. Timete vobis ipsius Veritatis sententiam, quam in ea Ecclesiam expressit dicens: Omne regnum in se divisum non stabit . Ecce divisio quanta est inter populos et gentes Anglorum, et ideo in seipsis deficiunt, quia inter seipsos pacem non servant 79 et fidem. Revocate ad vos, si vobis videatur, episcopum vestrum Aedilhardum, virum venerabilem et sapientem, et ejus consilio in melius regni vestri statum corroborate, emendantes in moribus quae Deo displiceant, et ea studete facere quae ejus misericordiam super vos valeant revocare. Non est bonum, ut sedes sancti Augustini primi praedicatoris nostri vacua permaneat; et alius non potest ullatenus in ejus ordinari locum. Perditio populi est ubique, sacerdotibus suis non obedire, et praedicatores salutis a se expellere. Subjicite vos humiliter pontifici vestro et praedicatori salutis vestrae, quatenus divina vos gratia in omnibus operibus vestris consequatur. Credite mihi, nullatenus aliter Deum vobis propitium habere potestis: per illum potestis, credo, pacem habere praesentem, et salutem sperare sempiternam. Inite consilium prosperitatis vestrae, et viriliter facite, quod bonum inveniatis, et convertimini ad preces et orationes et jejunia, quatenus divina vobis propitietur misericordia, et conservet vos in laude et salute vestra, et concedat vobis incolumem habitationem in patria vestra, et gloriosum in aeterna patria imperium. Dextera omnipotentis Dei vos protegat et regat, et exaltare dignetur praesenti felicitate, et aeterna beatitudine, viri fratres desiderabiles et venerabiles.
(Coloss. I, 10) (Matth. XV, 14) (Sap. VI, 26) (Luc. XI, 17)
[ Ms., studimini] [ Ms., deserviant] [ Cod. Harleianus, 
incertioris . . . minoris] [ Id cod., Giraldum]