EPISTOLA XXI.  Hac epistola ad amicum directa amare deflet injurias, ab Henrico V Romanorum imperatore, Paschali II papae, totique Romano clero et populo per summam vim illatas, dum ab eo cum toto clero in carcere detento et immaniter vexato, jus investiturarum inique et violenter extorsit.
In lacrymis effluant eorum oculi, mi dilecte, quos dolore capitis charitas vulneravit. Ad laudes iterum te volueram exhortari, sed communis omnium luctus, gaudium impedit singulare. Ecce enim martyrum purpura senescentem rursus ornat Ecclesiam, et rediviva perfidae crudelitatis insania, pereuntis mundi reliquias, filiorum Dei pretiosa morte consummat. Grassatur in plebem Christi funestus satelles, et de pietate poenas exigit gladius impiorum. Datur in praedam civitas Romanorum, et apostolici sedes fastigii, cruentis Saxonum direptionibus profanatur. Adducitur papa captivus, et iniquorum pedibus pontificalis infula conculcatur. Desolata moeret cathedra Sanctitatis, 108 et cui omnes tribus et linguae servierant, Roma redigitur sub tributo. Polluerunt Ecclesiam Dei canes immundi, et Germanorum cruda barbaries divinae legis jugulat filios et captivat ministros. Ita nimirum in Ecclesia Dei Scripturae sacrae vaticinium adimpletur: Facti sunt hostes ejus in capite. . Et rursus dicit in Evangelio: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . Non ergo sine periculo Christianae religionis id obvenisse crediderim, ut rector pariter et magister Ecclesiae ligaretur. Fortiorem hostis percussit, ut postmodum ei facilior de subjectis esset triumphus. Praecisum est caput nostrum, et membra caetera non arescunt? Dux exercitus Christi ligatur, et miles imperterritus sustinebit? Jesu bone, ubi est promissionis tuae veritas, si cum Ecclesia tua non permanseris in aeternum? Aut quid prodest oratio tua, si fides Petri deficiat? Confirma, Christe, confirma fidem Ecclesiae, pro qua tu rogasti. Mane nobiscum sicut dixisti. Porro tu sollicitus esto in oratione, ne etiam ipsi circumveniamur a Satana. Ecce enim quem heri laudum praeconiis extollebas, quem dilectionis prosequebaris officio, duobus in mundo miraculis, si fas est dici, coruscat. Aut, si tibi displicet, duobus alligatur flagitiis, qualia nec in gentibus sunt audita. Quis enim potest praeter eum inveniri, qui patres suos, spiritualem pariter et carnalem, subdola ceperit factione? Iste est qui praeceptis Dominicis in utraque tabula contradicit. Nam, ut de his quae actu priora sunt prius dicam, patrem carnis suae non honoravit, sed captivavit prius, et deinceps expulit fraudulenter, et in Deum postmodum et ejus Ecclesiam insurrexit, et de sede Petri vicarium usque in vincula perturbavit. Felix ergo papa Paschalis, et omni devotione diligendus, qui sic apostolicam sedem rexit, ut et Apostolicae passionis imitator esse mereretur. Felix vinctus Jesu Christi, cui licet pedes et manus etiam vinciantur, verbum tamen Domini nunquam est alligatum. Qui autem hujus capitis membrum esse voluerit, 109 capiti suo debet se aestimare conjunctum. Spectat enim in contumeliam filiorum, si qua patribus irrogetur injuria. Non est hujus capitis membrum, non est hujus patris filius, non est hujus praelati subditus, qui non sentit, qui non condolet, qui insultat.
(Thren. I, 5) (Math. XXVI, 11)