EPISTOLA II. AD EUMDEM HENRICUM REGEM. [A. D. 1182.]
ARGUMENTUM.-- Solatur regem Henricum patrem, aequo gravius in filii Henrici III obitu moerentem: probatque morem quidem lugendi vita defunctos pium esse, si moderatus sit; at nullam causam esse tam acerbe deplorandi mortem filii, cum tantas ipse a se de anteactae vitae lapsibus poenas exegerit, ut minime dubium sit eum hanc vitam cum aeterna commutasse.
HENRICO, Dei gratia illustri Anglorum regi, duci Normanniae et Aquitaniae, comiti Andegavensi, suus PETRUS Blesensis, Bathoniensis archidiaconus, salutem et spiritum fortitudinis in adversis. Audivi, et conturbatus est venter meus; a voce contremuerunt labia mea. Nam ex familiarium vestrorum relatione cognovi, quod illa vestra magnanimitas celebri hactenus opinione conspicua, in morte filii vestri mortificata est, et quadam mollitie muliebri degenerans, gemitibus indulget ac lacrymis, atque reverentia majestatis abjecta, supervacuis doloribus pueriliter intabescit. Doloris affectum in vobis non arguo, sed dolendi excessum. Scio quod pium est flere mortuum, et hujusmodi moestuosos affectus lex naturae indicit. Nam et Job, audita filiorum suorum morte, vestimentorum scissione et aspersione pulveris vim doloris expressit. Abraham, mortua Sara, venit ut fleret eam et plangeret. Jacob existimans filium suum Joseph devoratum a bestia, multos dies continuavit in planctu. Joseph etiam cum fratribus suis, et cunctis senioribus domus Pharaonis, patrem suum deferens mortuum, venit ad aream Adab trans Jordanem, ubi septem dies super morte Jacob in fletu et gemitu compleverunt. Sed et Josia rege mortuo, scriptum est, quod universus Juda et Jerusalem luxerunt eum, et prae omnibus rex Adadremmon: ita quod in proverbium versum est, et populariter dicebatur: Planctus ejus, sicut planctus Adadremmon. In Ecclesiastico etiam legimus, quod luctus mortui septem diebus legitime celebratur, et ibidem haec verba leguntur: Fili, in mortuum produc lacrymas. Christus lacrymas produxit in Lazarum. Ideoque non miror, si tam deplorando funeri pietatis lacrymas exhibetis. Nec enim de numero illorum estis, de quibus Dominus dixit per prophetam: Percussit eos, et non doluerunt. Et ut verbis Job utar: Nec fortitudo vestra fortitudo lapidis est, nec caro vestra aenea est. Sed sit, quaeso, hic dolendi modus, ne vos dolor rapiat ultra modum. Temperantior debet esse apud vos erga defunctum filium dolendi occasio, quia christianissime abiit, ne dicam, obiit; et dolendo poenitens dolores aeternos evasit. Nobis enim flentibus jam securissime dicit: Nolite super me flere, sed super vosmetipsos flete. Planxit David filium patricidam: Absalon, fili mi, fili mi Absalon! Planxit super Saul et Jonathan finem eorum deplorans, quos dominium mortis involverat sine fine. Verumtamen si circa filium vestrum pium est flere, pium est et gaudere. Si enim Petrus apostolus, si Magdalena suos defleverunt excessus; iste, licet adolescens, et inter malitiae incentores, et, ut ita loquar, tanquam lilium inter spinas, in omnem se se dejecit poenitentiae humilitatem, mundi gaudia convertens in planctum et delicias in dolorem. Conversus est planctus ejus in gaudium; convertatur et vester. Cedat vobis ad plenitudinem gaudiorum, talem filium de lumbis vestris processisse, in quem naturae dotes universae confluxerant ; quem timebant remotissimae nationes; quem vereri et diligere etiam inimicus et invidus tenebatur. Qui, cum prae universis mortalibus obtinuisset gloriam et supereminentiam militiae saecularis, tandem in abjectione temporalium et humilitate poenitentiae factus et defunctus est Christi miles. Exemplum dedit vobis, ut et vos sequamini vestigia poenitentis. Nemo enim fuit in confessione humilior, in sui accusatione contritior, in emendatione devotior, in propriae carnis afflictione crudelior, in omni satisfactione ferventior. Consilio siquidem et suggestione proditoriae factionis minus consulte contra vos erexerat et direxerat arcum suum, sed Dominus adversus eum tetendit arcum suum: et in eo paravit vasa mortis, volens vobis et aliis dare in eo significationem, ut fugiatis a facie arcus, et liberentur dilecti ejus. Cum igitur de salute ejus spem certissimam habeamus: Beati enim qui in Domino moriuntur, ut voce Apostoli utar: Nolite contristari de dormiente, sicut et illi qui spem non habent. Omne judicium jam evasit; judicavit enim se ipsum, ne inposterum judicetur. Utinam, amantissime princeps, dum hoc saeculum manet, imo potius, dum hoc saeculum manat, judicemus nosmetipsos; fallax enim est hic mundus, vita brevis, finis dubius, exitus horribilis, judex terribilis, poena infinibilis. Planctus itaque, quos impenditis mortuo, in arma poenitentiae convertatis; ut sicut turbato fatalitatis ordine filius vos praecessit ad mortem, sic ordinato hujus mortalitatis excursu caeteros praecedatis ad vitam.