EPISTOLA XVI.  De spretis judiciorum regulis, adeo ut sacerdotes praesentibus laicis judicentur, et accusato imponatur necessitas adversarium suum quaerendi et ad judicium deducendi.   1. 2.
ZOSIMUS episcopis per Byzacium constitutis dilectissimis fratribus in Domino salutem.
Miror vos nullam reverentiam nostri nominis praestare fastigio, nec honorem episcopatui talem deferre, qualis debet ab iis servari, quorum hic honor est. Judicaturi laici de episcopis sedent, et hoc vestrum dicitis esse concilium, ubi non sacerdos laicum, sed laicus permissione vestra judicaturus interest sacerdotem. Non enim sibi poterit, quamvis honoratus fuerit, laicus tantum de quovis honore blandiri, ut merito interfuisse videretur, quod erat constitutum ecclesiasticum. Adde quod telonariorum sive temonariorum etiam nomen inseritur, et judicium in episcopum ab hac congregatione collegitur. Sedent publicani homines, et auditur episcopus, et talibus quid fas non est facientibus vobis auditur. Illud quoque quis non rideat, immo non doleat; cum taliter ecclesiasticam videat regulam titubare, et vigorem canonum ad hoc esse dejectum? Quando hoc et ubi factum docetur? exemplum quae aetas meminit, quis sacerdos audivit? cum fuerint innumeri, qui, amplissimis abdicatis honoribus, ita potentiam refutaverint saecularem, ut vel minimi nominis clerici malueriat sustinere, nec aliquid prioris dignitatis ambitu judicari, et cede judicibus vera et certa praescriptio. Quid vultis de consensu judicem laicorum? vel clerici, qui hoc solum nomen sine pristinas ne saecularitates gloria erubescit audite. Quid vobis, certe indulgete si dicam, cum judicaturi cum talibus considetis? Illud autem non nobis praetermittendum videtur, praesertim cum hoc nulla acerbitas fecerit judiciorum, nullus ordo meminerit, ut quaerendi adversarium suum alicui necessitas imponatur, et ad judicium deducendi; cum ille ultro se debet inferre qui arguit. Unde hoc invicem scriptum ad vestram transmisimus charitatem per fratrem et coepiscopum nostrum Numunianum. Bene valete, fratres, et ad latus: XVI kalendas Decembris , Honorio XII et Theodosio VIII consulibus augustis.
(Anno
418, Novemb. 16)
[ Forte, debet iis]