EPISTOLA IV.  Venerabili et charissimo fratri,  PONTIO  abbati Vizeliacensi, frater  PETRUS,  humilis Cluniacensium abbas, salutem.
Exspectaveram, ut fraternam non quidem senectutem, sed senectuti praeponderantem, diuturnam laboris fatigationem, fraternae juventutis robur exciperet, et non arundineo, sed eburneo baculo assiduis extenuatas vires sudoribus sustentaret. Sed aliter, aliter quam putaverim, cessit; nnec equiem quam speravit in fratre, fraternus affectus invenit. Circumeo, satago, sollicitor, angor, hac illacque distractus, tum de propriis, tum de alienis negotiis, non sine magnis animi motibus curiosus. Laborat senior, quiescit junior; et nec affectu, nec aetati deferens, umbra laborantis, ab aestu se abscondit laboris. Sed Deo gratias, reportat de laboribus propriis nobilem laborans triumphum; nec alteri invidens gloriam, solus quam meruit, victoriae obtinet palmam. Dormienti itaque fratri, nec pro fratre, nec pro fratribus a somno diutino evigilare volenti, indico: tantam tamque diuturnam fratrum guerram, meo, meo, inquam, studio, mea cura, mea inquietudine, praevia et adjutrice Dei gratia consopitam, Eracliumque et Eustachium germanos, sacramentis inviolabilibus in perpetuum foedus amicitiamque juratos. Haec indicando et velut exprobrando mandavit, ut de pace fratrum meis ad praesens laboribus provisa, mecum gaudeatis; et deinceps de requie vestro studio nobis comparata, nos vobiscum gaudere faciatis. Ut tamen serio aliquid loquar, per filium meum charissimum Guillelmum mihi remandate quo tempore Cluniacum, vel circa venire, et nobiscum loqui possitis.