EPISTOLA PRIMA. PROLOGUS, AD HENRICUM II. [Script. ante A. D. 1200.]
ARGUMENTUM.-- Haec epistola vicem praefationis obtinet, ut auctor in calce epistolae adnotavit; in ea enim regi Anglorum Henrico II exponit, cur hoc epistolarum opus, quantumvis stylo parum excultum et elaboratum, in lucem venire permiserit.
HENRICO, Dei gratia illustrissimo Anglorum regi, duci Normanniae et Aquitaniae, et comiti Andegavensi, suus PETRUS Blesensis, Bathoniensis archidiaconus, salutem in eo per quem reges regnant. Rogatus a vobis epistolas, quas passim et variis direxi personis, colligere, et quasi diversas species in unum fasciculum comportare, rapior ad incertos affectus. Nam inter occupationes varias, et tempestuosos curiae fluctus, et mihi durum est aliquid scribere, et longe durius vestrae majestatis imperio contraire; preces siquidem vestras imperium voco; quia, sicut satis urbane scribit quidam magister meus, Est orare ducum, species violenta jubendi, Et quasi nudato supplicat ense potens. Illud pro certo noveritis, quod si olim praescivissem epistolas meas tantae dignitatis audientiam habituras, quidquid in eis erat quod aures delicatas offendere posset, lima diligentior et exquisitior vigilantia correxisset. Nunc autem in ea ruditate nativa, qua conditae sunt, vestris, meticulose tamen, oculis se praesentant, censuram potius exspectantes, quam gratiam expetentes; et in hoc summam praemii sui constituunt, si non rejiciantur, si non exspuantur; sed tandem, quod eis maximum est indulgentiam mereantur. Scitis equidem quod non semper ingenii vena respondet ad voluntatem: et quandoque dicta laudabiliora casualiter scribenti se offerunt, quae per studii vehementiam, et indaginem laboriosae meditationis inveniri non possunt. Illud etiam vestra, sicut reor, eminentia diligenter attendit, quod fere omnes epistolae meae de alieno pendebant arbitrio, et nunc propter ingruentium necessitatum urgentiam incultius, nunc propter materiae tenuitatem recisius, nunc propter insufficientiam personarum, quibus scribebantur, aut quae scribebant, inurbanius aut diffusius aut simplicius me scribere oportebat. Imperfectum itaque meum videant et indulgeant oculi vestri, et in libro memoriae conscribantur, si qua inveneritis aedificantia ad salutem. Nam et quandoque revelat Dominus parvulis quae a sapientibus absconduntur. Leprosi nuntiaverunt salutem Samariae, et subjugalis Balaam dominum suum a via illicita revocavit. Quod si causa publicae eruditionis aliqua de libris Gentilium fuerint interserta, vobis in fastidium non vertantur. Nam et David de diademate Melchom idoli Ammonitarum sibi diadema composuit, et Paulus apostolus ad improperium Cretensium quandoque versus poeticos eleganter aptavit. Nec illud magnificentiae vestrae, quaeso, sit oneri, si usque ad personam vestram in aliqua epistolarum mearum stylus devotae correptionis evaserit. Nam totum illud dictavit affectio: Aemulor enim vos Dei aemulatione; zelans et sitiens salutem vestram in Christi visceribus, et in charitate non ficta. Nihil equidem vobis adulatorium scripsisse me recolo, nec sum olei venditor. Et scio quod, cum sal correctionis in omni sacrificio acceptetur a Domino, mel in omni sacrificio reprobatur. Teste etiam Salomone: Qui dicit injusto, Justus es, maledicent ei populi; et super eos qui arguunt, veniet benedictio. Primam claudo epistolam; nam, cum sit quasi praefatio aliarum, vitio ascribetur, si abeat in immensum. Valete.