CCXCV.  Ad archiepiscopos Remensem, Senonensem et Turonensem, quos monet ut mites sint, et liberum injuste oppressis relinquant ad sedem apostolicam appellare.   (Anno 1130-1138.) [PEZ,  Thesaur. Anecdot.,  VI, I, 308.]
INNOCENTIUS papa secundus, R. Remensi, H. Senonensi, H. Turonensi, archiepiscopis, et eorum suffraganeis episcopi.
Tunc pax et charitas vice mutua se complectuntur, et manet indissolubilis in alterna dilectione sinceritas, si juxta divinae dispensationis ordinem et Ecclesiae gradus distinctos minores majoribus reverentiam exhibeant, et inferioribus diligentiam potiores impendant. Verum ecclesiasticus ordo confunditur, si minores illicita sua temeritate praesumant, vel praesidentes non concessa sub remissione impunitatis attentant. Compago namque humani corporis, et divini collegii conservatur incolumis, si pastores super gregem invigilent, et magis appetant pascere quam dominari in clero, et subditi potius humiliter obedire quam a subjectione procaciter resilire. Ne igitur pars alterutra coelestis dispensationis ordinationem pervertat, Petrus, apostolorum princeps, est in capite Ecclesiae a Domino constitutus, ut per se et per successores suos fratres confirmet, errata corrigat, et jura sua unicuique tribuat. Inde est etiam generali lege Ecclesiae promulgatum ut majores causae ad examinationem sedis apostolicae devolvantur, et ut oppressiones intrepide ad eam appellent, privilegium sibi in hoc appellandi sancta Romana reservavit Ecclesia. Quam sit namque necessarius appellandi usus, nemo est qui nesciat, quippe cum judicantium iniquitatem et imperitiam corrigat. Appellatione autem interposita, omnia in statu suo permaneant, et tandiu nihil erit innovandum, quandiu de appellatione ab eo ad quem provocatum est fuerit pronuntiatum. Caeterum quod in laicis est culpabile, videtur in clericis criminosum. At vero, juxta imperiales sanctiones, si judices ordinarii provocationes aestimaverint respuendas, triginta pondo auri multantur, et assessores et officiales eorum totidem, nisi publice restiterint, et aptis evidenter contradixerint. Quanta igitur animadversione sit plectendus judex ecclesiasticus, qui doctrinam matris suae, sanctae Romanae Ecclesiae, abjicit, et privilegium beati Petri infringere nititur, parem se faciens Jesu Christo et supra apostolorum sedem ascendens, vigor justitiae, in promptu habens ulcisci omnem inobedientiam, non ignorat. Exhortamur itaque fraternitatem vestram in Domino, ut quemadmodum dignitatem vestram desideratis illibatam a sede apostolica custodiri, ita erga subditos mites sitis, et praerogativam audientiae in nullo imminuere aut infringere de caetero attentetis. Alioquin de tanti excessus impunitate nos judicabimur apud Dominum negligentes, tepidi, sive rei. Ex officio siquidem apostolatus injuncta nobis est a Deo necessitas, ut majoribus honorifice providentes minora salubriter sine laesione curemus. Ego Guido diac. card. S. Adriani SS. Ego Drogo Ostiensis eps. SS. Ego Bazifredus pbr. card. tit. Vestinae SS. Ego Lucas pbr. card. tit. SS. Joannis et Pauli SS. Ego Martinus pbr. card. tit. S. Stephani in Caelio Monte SS. Ego Crysogonus diac. card. S. Mariae in Porticu SS. Datum Romae per manum Lucae pori cardinalis, agentis vicem domini Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diac. cardinalis et cancellarii, II Kal. Decembris, indict. I, Incarnationis Dominicae anno 1137, pontificatus vero domini Innocentii PP. II anno VIII.
[REINALDO] [HUGONI] [ f. actis]