EPISTOLA IV. AMALARII AD RANTGARIUM EPISCOPUM.
Amalarius Rantgario episcopo reverendissimo civitatis Noviomensis.
Memini me interrogatum a vestra paternitate quomodo intelligerem quod scriptum est in Dominica institutione: Hic est calix sanguinis Novi et aeterni Testamenti, mysterium fidei. Quia comperi vos velle scire quomodo intelligerem illud, ideoque scriptis paucis litteris intimo quomodo sentiam. Fuit enim calix Veteris Testamenti de quo in Exodo scriptum est, cap. XCVIII: Tulit itaque Moyses dimidiam partem sanguinis, et misit in crateras: partem autem residuam fudit super altare . Et paulo post: Hic est, inquit, sanguis foederis quod pepigit Dominus vobiscum super cunctis sermonibus his . Hunc calicem consummavit Dominus in coena sua secundum Lucam dicentem: Et accepto calice gratias egit et dixit: Accipite et dividite inter vos. Dico enim vobis quod non bibam de generatione vitis, donec regnum Dei veniat. Calix Veteris Testamenti, sanguine animalium irrationabilium redundabat. Ille sanguis figura fuit veri sanguinis Christi. Quem calicem, id est, in quo bibimus sanguinem Christi, initiavit nobis ipse in memorata coena post consummatum priorem calicem, ut idem Lucas memorat in sequentibus: Similiter et calicem postquam coenavit, dicens: Hic est calix Novi Testamenti in sanguine meo, qui pro vobis fundetur . Hic calix est in figura corporis mei, in quo est sanguis qui manabit de latere meo ad complendam legem veterem, quo effuso deinceps erit Novum Testamentum; quoniam novus sanguis et innocens, id est, hominis absque peccato effundetur pro redemptione humana, quod antea non est factum sanguine alicujus animalis irrationalis. Iste sanguis novus est, qui effusus est pro salute nostra, quia non est animalis alicujus irrationabilis, sed hominis rationalis; propterea dicitur Novi Testamenti, quoniam illo effuso vetera transierunt, et facta sunt nova. Ipse vocatur aeterni Testamenti, quia Novum Testamentum non mutabitur ad aliud Testamentum, sicut mutatum est Vetus in Novum. Ipse vocatur mysterium fidei, quoniam qui credit se redemptum ab eo sanguine, et imitator fit passionis ipsius, ei proficit ad salutem et ad vitam aeternam. Unde Dominus dicit: Nisi manducaveritis carnem filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobismetipsis . Hoc est, nisi participes fueritis meae passionis, et credideritis me mortuum pro vestra salute, non habebitis vitam in vobis. Mysterium Graece, Latine secretum, quia fides ista latet in cordibus electorum, propterea vocatur secretum fidei. Mysterium fidei fides est, ut Augustinus in epistola 23 ad Bonifacium episcopum: Sicut ergo secundum quemdam modum sacramentum corporis Christi, corpus Christi est, sacramentum sanguinis Christi, sanguis Christi est; ita sacramentum fidei, fides est. Simili modo possumus dicere: Hic est calix sanguinis mei Novi et aeterni Testamenti; ac si dicat: hic est sanguis meus qui pro vobis datur, ut deinceps Novum et aeternum Testamentum a me accipiatur et teneatur. Sequitur: mysterium fidei hoc credere debetis, id est, hanc fidem habere debetis, ut per illum remissio vobis sit omnium peccatorum.
(Exod. XXIV, 6) (Luc. XXII, 17) (Luc. XX) (Joan. VI, 54)