EPISTOLA CXCII. IVO,  Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister, monachis Columbensibus  [quidam cod.  Columbinis  ],  idipsum sapere in Domino.
Ut verbis Dominicis utar: Ecce Satanas expetivit vos, ut cribraret sicut triticum , quia quorumdam suasionibus a sensu vestro turbati estis, qui, pharisaico fermento inflati, non Dominico frumento impinguati, gloriantur in vilitate ciborum, et in non parcendo corpori, cum, secundum Apostolum, corporalis exercitatio ad modicum sit utilis , et Regnum Dei non sit esca et potus, sed justitia et pax et gaudium in Spiritu sancto . Tales quippe non habentes exercitatos sensus in intelligentia Scripturarum, quae sapiunt non sapiunt ad sobrietatem , neque de quibus affirmant cum debita discretione intelligunt , non putantes pie posse vivere bonos in collegio malorum, attendentes illud Ezechielis: Recedite, exite inde ; et non attendentes illud quod sequitur: Et immundum ne tetigeritis , quod intelligendum est contactu cordis non corporis. Unde Augustinus 83 in sermone 18 De verbis Evangelii : « Quid est exire inde, nisi facere quod pertinet ad correctionem malorum, quantum pro uniusquisque gradu atque persona salva pace fieri potest? Displicuit tibi quod quisque peccavit, non tetigisti immundum. Redarguisti, corripuisti, monuisti, adhibuisti etiam congruam et quae unitatem non violet disciplinam, existi inde. Clamavit ista Moyses , clamavit Isaias , clamavit Jeremias , clamavit Ezechiel . Videamus si dimiserunt populum Dei, et se ad gentes alias transtulerunt. Quam multa et quam vehementer increpavit Jeremias in peccatores et sceleratos populi? inter eos tamen erat, unum cum illis templum intrabat, eadem sacramenta celebrabat, in eadem sceleratorum hominum congregatione vivebat, sed clamando exibat inde. Hoc est immundum non tangere, hoc est exire inde, et voluntate non consentire, et ore non parcere. » Idem in eodem : « A malis corde semper disjungimini, ad tempus caute aliquando corpore copulamini. Duobus modis non te maculat malus; si non consentias, et si redarguas. hoc est non communicare, non consentire. Communicatur quippe, quando facto ejus consortium voluntatis vel approbationis adjungitur. Neque ergo consentientes sitis malis ut approbetis, neque negligentes ut non arguatis, neque superbientes ut insultanter arguatis. » Idem in epistola concilii ad Donatistas : « Quisquis in hac Ecclesia bene vixerit, non praejudicant ei peccata aliena, quia in ea unusquisque proprium onus portabit. Ergo communio malorum non maculat aliquem communione sacramentorum, sed consensio factorum. » Idem in libro contra epistolam Parmeniani : « Cum idem morbus plurimos occupaverit, nihil aliud bonis restat quam dolor et gemitus, ut per illud signum quod sancto Ezechieli ostensum est, illaesi evadere ab eorum vastatione mereantur. Nam consilia separationis et inania sunt et perniciosa atque sacrilega, quia impia sunt et superba et plus perturbant infirmos bonos quam corrigant animosos malos. » Haec et his similia praecones hujusmodi suadent monachis ut monasteria sua deserant propter abbates suos et procuratores monasteriorum suorum, qui aliquas decimas, quae jure pertinent ad dispensationem episcoporum, monasteriis suis acquisierunt. Dicant mihi tam subtiles divinorum judiciorum scrutatores, quid salubrius sit monachis, utrum permanere coenobitas sub praepositorum suorum obedientia quae melior est quam victimae, et ibi vivere de decimis et fidelium oblationibus, quas Ecclesia lege charitatis communicare potest non tantum monasteriis, sed etiam xenodochiis, infirmis et peregrinis: an fieri Sarabaitas, ut in privatis locis proprio jure vivant et victum sibi de substantia pauperum per manum raptorum, et de foenore negotiatorum accipiant. Licet enim decimae et oblationes principaliter clericali debeantur militiae, potest tamen Ecclesia omne quod habet cum omnibus pauperibus habere commune. Quanto magis cum his pauperibus qui, relictis facultatibus propriis, non in angaria bajulantes Christi crucem, sequuntur pauperem Christum? Est tamen in quo abbatibus et praepositis monasteriorum parcendum esse non aestimo, si ab illis ad quos non pertinent, id est a laicis, decimas et oblationes accipiant , si inordinate eas a quibuscunque personis acquirant, si terminos transgrediantur antiquos, id est, si stipendia presbyterorum antiquitus instituta minorent ac sibi usurpent. Nec tamen ideo monachi qui haec ignorant aut non probant, debent suam collectionem deserere, aut abbatibus suis minus obedientes existere, dicente Domino de praepositis Ecclesiarum et monasteriorum sub nomine Scribarum et Pharisaeorum: Quae dicunt facite, secundum vero opera eorum nolite facere . Nec usus ipsarum rerum prohibendus est his quorum conscientia immunis est, cum dicat Apostolus, omnia munda mundis ; et: Unusquisque onus suum portabit , et Dominus in Evangelio: Quod intrat in os non coinquinat hominem, sed concupiscentia mala quae procedit de corde, et approbatio mali operis, quae procedit de ore, haec coinquinant hominem . Haec divini verbi praetaxati prolatores, et non satis discreti intellectores minus attendunt: qui dum quasi ad ligna caedenda procedunt, indiscretis sermonibus et non sale conditis, tanquam immoderatis ictibus percutiunt conscientias infirmorum, dum Ecclesiam orbis terrarum parvipendentes dicere videntur: Ecce Christus hic, et ecce illic, ecce in cubiculis, et ecce in deserto . Ita sentientes ante tempus usurpant sibi ventilabrum, quo in fine ventilanda est Dominica area, tanquam apud communem Ecclesiam sola remaneat palea, ad eos vero transeat triticum tanquam in Dominico horreo recondendum; in qua praesumptione valde metuendum est, ne dum qui se triticum a palea separatum reputat, pharisaico fermento inflatus palea fiat. Praeterea qui de laboribus manuum necessaria sibi praeparare non sufficiunt, non bene prospiciunt quia quae in aliis reprehendunt, frequenter ipsi committunt, dum victi penuria victus praedicant populis innocentiam suam, quod est oves vendere; praedicant ut manducent, quod est boves vendere, cum tales venditores cum venditoribus columbarum de templo Dominus ejecerit , et a Catholicorum societate eliminandos horum similes praefiguraverit . Neque enim hoc eos excusare videtur quod manu sua pecunias non accipiunt, sed Giezitas suos aut secum habent, aut post se mittunt qui collectionem accipiant, et in quorum voluerint usus expendant. Haec in se si considerarent, clericos, monachos, rectores Ecclesiarum et monasteriorum non tanto studio lacerarent. Haec scripsi vobis, fratres, ut non terreamini tonitru vanarum comminationum, neque moveamini a vestro sensu, sed secundum statuta praecedentium Patrum vitam vestram dirigatis, et obedientiam quam praelatis vestris debetis, et stabilitatem quam monasterio vestro professi estis, firmiter teneatis, ne damnationem eorum qui vota sua irrita faciunt, incurratis. Haec dicens anachoretarum vitam non improbo , eorum videlicet qui, in coenobiis regularibus instructi disciplinis, ordinabiliter ad eremum secedunt, quibus est solitudo paradisus, et civitas carcer, ut activam vitam de labore manuum viventes exerceant, aut dulcedine contemplativae vitae mentem reficiant, fontem vitae ore cordis sitiant, et, eorum quae retro sunt obliti, ad ea ultra non respiciant. Verum cum quidam ex hac professione in melotis suis vicos, castella, civitates gyrando perlustrent, humilitate vestium, vilitate ciborum , merita sua populis ostentant. Ambiunt fieri magistri qui nunquam fuerunt discipuli, deprimentes vitam 84 omnium hominum, quia non sunt quod ipsi sunt. Hos nec eremitas computandos intelligo, nec coenobitas, sed gyrovagos aut Sarabaitas, qui corpus Christi quod est Ecclesia tanquam ad unum membrum redigunt; non attendentes quia unusquisque proprium donum habet a Deo, et quia in domo Dei alius ambulat sic, alius sic, et quia omnia membra non eumdem actum habent, et in eodem Christi corpore non dicit ultimum membrum: Non sum de corpore, quia ultimum sum, nec gloriatur supremum membrum adversus inferiora, quia supremum est. Universitatem ergo corporis Christi, quantum in se est, destruunt, qui ad paucos solitarios solummodo Ecclesiam Dei pertinere contendunt. Qui etiam si seipsos veraciter agnoscerent, imperfectioni aliorum prudenter ignoscerent, cum nec seipsos a permistione malorum immunes intelligerent; cum Dominus de singulis gradibus Christianae professionis loquens per singulos dicat: Quia unus assumetur ad numerum electorum, unus vero relinquetur in massa damnatorum . Non enim beatum faciunt hominem secreta silvarum, cacumina montium, si secum non habet solitudinem mentis, Sabbatum cordis, tranquillitatem conscientiae, ascensiones in corde, sine quibus omnem solitudinem comitantur mentis accidia, curiositas, vana gloria, periculosae tentationum procellae; nec datur periclitanti animae opportuna tranquillitas, nisi Deo increpante repellatur tentationum importuna tempestas. Haec autem si penes vos habueritis, in quocunque loco fueritis, in quocunque ordine vel habitu Deo militaveritis, bravio aeternae remunerationis non carebitis. Sed quia Satanas aliquando transfigurat se in angelum lucis, timeo ne sicut serpens antiquus seduxit Evam astutia sua, sic callidus tentator per occultas administrationes suas quorumdam mentes seducat, et conscientias eorum illusionibus suis corruptas septem nequam spirituum habitacula faciat, qui velamine vanae religionis palliata domicilia sancti Spiritus esse confingat, et per deceptos suae deceptionis muscipulas latius extendat. Quod ne fiat, secundum apostolum, Nolite credere omni spiritui, sed probate spiritus si ex Deo sunt , quia discretio spirituum cum consilio Scripturarum poterit istos motus in vobis sedare, et in mentis stabilitate servare, ut contra tentatores vestros dicatis cum Psalmista: Qui tribulant me, exsultabunt si motus fuero . « In hunc modum possem multa ad aedificationem vestram scribere, sed iis qui quotidie audiunt sacras Scripturas, vel audiunt salutiferas admonitiones, puto ista posse sufficere. Valete.
(Luc. XXII) (I Tim. VIII) (Rom.
XIV) (Rom. XII) (I Tim. I) (Ezech. XIV; Isa. LII) (ibid., et II Cor. VI) (refert.
in cap. Ecce, et cap. Recedite caus. 23, q. 4) (Num. XVI) (Isa. LII) (Thren. IV) (Ezech. XIV) (c. 8, A malis caus. 23,
q. 4) (cap. Si quis, caus. 23, q. 4) (lib. III, c. 3, et in
c. Non potest, caus. 23, q. 4) (non intelligentes aut
non legentes [non legentes aut non intelligentes ms. c. 
]) (epist. 289) (Matth. XXIII) (I Tit. I) (Gal. VI) (Matth. XV) (Deuter. XIX) (Marc. XIII) (Matth. XXI) (Joan. II) (IV Reg. IV) (epist. 256) (Marc. XIII; Matth. XXIV) (I Joan. III) (Psal. XII)
[ al. 
collectione] [ al. consensus] [in ecclesiastica lege, ms. c. ] [ al. collectam] [ al., humilitatem vest. vilitatem cib.] [ al., 
quod vel qui] [ al. habeat]