I.  Litterae de pace facta inter comitem Balduinum et illos de Tornaco.  (Anno 1197,)[MARTEN.  Thesaur. Anecdot.,  I, 664. Ex Hasnoniensi chartarie dominorum de Avesnis.]
Ego BALDUINUS Flandriae et Hannoniae comes omnibus notum fieri volo, quod, sacramento praestito et fide interposita, concessi cuilibet de Tornaco quod firmas eis trugas tenebo, donec firma pax reformata fuerit inter dominum regem et me de illa quidem guerra quae modo est incoepta inter dominum regem Francorum et me, hoc videlicet modo, quod ipsi non poterunt interim amplius firmare civitatem suam quam modo est firmata, nec quemquam vel aliquos ex parte domini regis, vel ex aliqua parte alia, receptare poterunt, unde malum aliquid mihi accidat, et CCC serjantes quos mittere solebant domino regi in expeditionibus suis, ei mittere non poterunt: sed si dominus rex eos habere voluerit, ipsi liberabunt illos ei apud Tornacum et non in alio loco, et si tunc dominus rex eos abducere poterit, eos abducet. Cives etiam nullam debent domino regi dare pecuniam pro serjantibus istis, sed nec etiam pro aliqua alia occasione pecuniam ei aliquam debent dare, vel auxilium aliquod ei facere, unde mihi malum aut taedium accidere possit, quandiu guerra durabit. Homines autem mei libere poterunt transire per civitatem, dum tamen exercitus non transeat cum armis, et emere victualia sua, et quaerere mercatus suos, et navigia poterunt transire ascendendo et descendendo cum victualibus et mercatibus, et ipsi cives liberum et securum interim habebunt transitum per totam terram meam quaerendi mercatus, et negotia sua, sicut faciebant tempore pacis, et antequam guerra esset incoepta inter dominum regem et me. Caeterum si forte discordia aliqua oriatur inter aliquem, vel aliquos ex hominibus meis, vel de his qui ad me pertinent, et aliquos, velut aliquos ex civibus, concordia et compositio debet inde fieri per quatuor homines meos, hos videlicet, Walterum de Avesnis, Th. de Dichemue, Ren. de Trit, et Wilhelmum patruum meum, et per quatuor burgenses, hos videlicet: Henr. Wambe, Walt. Galet, Fob. Justitiam, Comm. de Barra.
Hanc autem treugam ex parte mea firmiter tenendam juravit mecum Henricus frater meus, et hi homines mei fide interposita firmaverunt, Henricus patruus meus, Walterus de Avesnis, Wilhelmus patruus meus, Th. de Beverna, Ren. de Trit, Roger. castellanus de Curtraco, et Rogerus filius suus, Balduinus de Commines, Balduinus de Prat, Boissardus et Gill. fratres de Borghela, Rabber. et Rogerus fratres de Ruma, Gont. de Mouscin, Thom. de Lealcort, Fast. de Orcha, Osto de Arbre, Egidius et Gossuinus fratres de Aigremont, Nich. Desplecin, Ger. de S. Amando praepositus, Monicus et Egidius fratres de Guegnies. Hanc etiam compositionem treugarum firmiter observandam juraverunt, et fidejusserunt ex parte sua praepositi, jurati, scabini, et electores, et omnes burgenses de Tornaco, et pro se dederunt hostagios Waltero de Avesnis de CC marcis, Rogero de Curtraco de C marcis, Egidio de Aigremont de C marcis, Bossard. et Gill. de Borghella de CC marcis, Ger. praeposit. de S. Amando de C marcis, Gont. de Moscin de C marcis, Monicum de Guegnies de C marcis, Frastreit de Orcha de C marcis, Babber. de Ruma de C marcis, Nich. de Flamengheria de C marcis, et Thomam de Lealcort de C marcis. Hoc videlicet modo, quod si burgenses treugas istas non tenuerint, sicut dictae sunt et ordinatae, isti mihi debent solvere pecuniam istam, et mihi concesserunt, quod ego ubicunque potuero, absque forefaciendo de treugis, potero accipere de rebus eorum et de suo, quousque mihi plenarie fuerit emendatum quod treugas infregerint, si infra octo dies non emendaverint, et hanc compositionem treugarum recognoscam eis coram scabinis de Gandavo, de Brugis, de Ypra, et de Valenchenis, et pro his treugis, sicut dictae sunt et ordinatae, debent dare ex parte mea Laur. de Campanis, Joanni de Bavaco, Egid. de Attrebato quater mille marcas XXXIII solid. et IV denarios Flandrensis monetae pro singulis marcis, mille in nundinis Messinis, mille in nundinis de Curtraco, mille in nundinis de Ypra, et mille in nundinis de Trouhout. Verum ut stabiles teneantur treugae istae, sicut hic dictae sunt et ordinatae, praesenti feci scripto commendari, et sigilli mei appensione muniri. Actum ante Tornacum anno Domini 1197, mense Julio, Dominica prima ante festum Beatae Mariae Magdalenae.