IV.  Ad Hugonem S. militiae priorem.--Docet qua ratione bellum spirituale sit agendum.   1. 2. 3.
Dominis et amicis in Christo charissimis ac reverendissimis, HUGONI, sanctae militiae priori, et omnibus qui reguntur ejus consilio, servi et amici Carthusiae fratres, spiritualium simul et corporalium Christianae religionis hostium victoriam plenariam, et pacem per Christum Dominum nostrum.
Quoniam in revertendo, sicut in veniendo, praesentiae vestrae gratissima allocutione frui nequivimus, visum est nobis ut per litteras vobiscum saltem pauca colloqueremur. Ad corporea quidem bella pugnasque visibiles dilectionem vestram exhortari nequaquam novimus; ad spiritualia vero, in quibus et quotidie versamur, etsi excitare idonei non sumus, admonere saltem desideramus. Frustra quippe exteriores hostes impetimus, si non prius intimos superamus. Et pudendum nimis est et indignum quorumlibet velle ditioni nostrae subjicere agmina, si non prius nostra nobis subjecta fuerint corpora. Quis enim ferat exterius in amplas terras extendere velle nos dominationem, et exiguis cespitibus, id est carnibus nostris, ignominiosam perpeti vitiorum servitutem? Acquiramus itaque, dilectissimi, prius nosmetipsos, ut secure deinceps ad exteros pugnemus inimicos; mentes nostras prius a vitiis, dehinc terras purgemus a barbaris. Non igitur regnet peccatum in nostro mortali corpore ad obediendum desideriis ejus, nec exhibeamus membra nostra arma iniquitatis peccato, sed exhibeamus nos Deo, tanquam ex mortuis viventes, et membra nostra arma justitiae Deo, et si caro concupiscit adversus spiritum indomabiliter. Haec enim, inquit Apostolus, sibi invicem adversantur, ut non quaecunque vultis faciatis. Vellemus namque omni, si fieri posset, carere concupiscentia Sed si in hac vita, quae tota tentatio est, concupiscentia ad plenum carere non possumus, concupiscentiis saltem non serviamus. Ad quod quia viribus nobis parum sufficientes sumus, confortemur in Domino et in potentia virtutis ejus, induamusque armaturam Dei, ut possimus stare adversus insidias diaboli. Non enim, sicut ibidem sequitur, colluctatio nobis est adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates, adversus mundi rectores tenebrarum, contra spiritualia nequitiae in coelestibus, id est contra vitia et eorum incentores nequissimos spiritus. Qui si nostri domiminati non fuerint, tunc immaculati erimus, et emundabimur a delictis maximis. Stemus ergo succincti lumbos nostros in veritate, et calciati pedes in praeparatione Evangelii pacis, in omnibus sumentes scutum fidei, in quo possimus omnia tela nequissimi ignea exstinguere; caput galea salutis obtectum, dexteram gladio salutis munitam habentes. Curramus, non quasi in incertum; pugnemus, non quasi aerem verberantes: sed castigemus corpus nostrum, et subjiciamus servituti, quia hic est hominis, id est animalis ad Dei imaginem conditi, status ordinatissimus, cum et caro servit spiritui, et spiritus subditur Conditori. In hoc bello tanto erit quisque robustior, tantoque, regente et protegente Deo, numerosis prostratis hostibus triumpho gloriosiore sublimior, quanto per omnia sategerit esse humilior; tantoque econtra ad omnia bona infirmior et inconstantior, quanto voluerit esse superbier. Deus enim resistit superbis. Non ergo opus est ut ad debellandos eos aliunde quaeratur pugnator, quibus omnipotens resistit praeliator. Quos contra David dicit: Custodiens parvulos Dominus; atque idipsum expertus in seipso subjunxit: Humiliatus sum et liberavit me. Utamur exemplo, si simili cupimus uti remedio. Faciamus quod fecit, si desideramus quod accepit; humiliemur, ut a malis omnibus liberemur. Apostolus etiam de Domino Jesu Christo: Humiliavit, inquit, semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Nec incassum. Propter hoc enim, ait, et Deus exaltavit illum, et donavit illi nomen, quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum; et omnis lingua confiteatur quod Dominus Jesus Christus est in gloria Dei Patris. Et hinc quoque vel maxime sumamus exemplum, si ardemus ad praemium. Faciamus quod fecit, ut sequamur quo praecessit. Sectemur viam tantae humilitatis, ut perveniamus ad gloriam Dei Patris. Omnis enim qui se humiliat exaltabitur, et qui se exultat, humiliabitur, testante eodem Domino nostro Jesu Christo, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat Deus, per omnia saecula saeculorum. Amen. Omnipotentissima misericordia, et misericordissima omnipotentia Dei, tam in spiritualibus, quam etiam corporalibus praeliis faciat vos semper et felicissime pugnare et gloriosissime triumphare. Optamus vos bene valere, et in sacris quae tuemini locis, nostri, cum oratis, memoriam habere, charissimi et praestantissimi, et meritis insignissimi fratres. Has litteras per duos diversos nuntios transmisimus, ne quo impedimento non quirent pervenire, quas petimus, ut cunctis fratribus exponi faciatis.
(quod et David rogat) (quod absit)