EPISTOLA IV. EPISTOLA HERBERTI IN PERSONA STEPHANI MELDENSIS EPISCOPI AD ALEXANDRUM PAPAM PRO THOMA CANTUARIENSI ARCHIEPISCOPO EXSULANTE.
Etsi tibi, Pater sancte, omnium sollicitudo Ecclesiarum de singularis primatus tui excellentia sit commissa, specialius tamen illi Ecclesiae filii a te consolationem et protectionem demerentur, qui ex adverso ascendere non metuunt et terrenis potestatibus, ne quod Ecclesiae est usurpent, libere contradicunt. Proinde est quod ego episcoporum minimus pro venerabili fratre nostro filio tuo Thoma Cantuariensi archiepiscopo viro, ut creditur, Deo amabili, et matri nostrae sanctae Romanae Ecclesiae fideli genibus provolutus, quantas valeo et audeo majestati tantae porrigo preces, qui pro tuo nomine et Ecclesiae tuitione, sicut novit Ecclesiarum orbis, tam gravia passus est, et supra spem omnium, cum esset nutritus in palatiis, contubernalis et condiscipulus Augustorum, contempta principis gratia et universa gloria domus ejus, solus pastorales sudores aggressusest, et ob id torcular calcavit solus, nisi quia effusus est furor juxta planctum prophetae: Super parvulum foris et super concilium juvenum simul. Vir etiam cum uxore expulsus est et senes cum pleno dierum: transierunt domus eorum ad alteros, agri et uxores pariter . Respicias igitur, amantissime Pater, super filios tuos, qui cum ipso tam dire tam inhumane proscripti sunt et ejecti. Respicias, pastor bone, super oves pascuae tuae: exturba et dissipa, judex sancte, tuam dissipantes haereditatem, ne potestas tanta sine causa gladium portet, nunc praesertim cum in Christum Malchus et in vasa templi Balthasar manus extendit. Et quia Christi vicarius es, opus id probet, leva manus tuas in superbias eorum qui malignantur in sancto. Increpa feras arundinis, confringe in die irae tuae reges et in nationibus judica, ut quemadmodum es pater misericordiarum, sis et dominus ultionum judex justus et fortis, terribilis et auferens spiritum principum, terribilis apud reges terrae, ut sicut Christi te scimus vicarium sic Christi ministerium impleas.
Oro igitur et iterum oro: vicarius Christi christus Domini Christi injuriam amodo ne dissimulet. Verumtamen verbum illud tritum jam et commune nobis scriptum est, quod sapientibus nostris caro revelavit et sanguis: Exspecta, inquiunt, reexspecta, non est tempus vindictae sed sustinentiae in tanta, inquit, multitudine inimicorum Ecclesiae. Oro, Pater, sustine paulisper, et supporta me tantae majestati, non tam temere quam timide haec loquentem: mira certe imo monstruosa sapientia haec ut tunc sine causa portetur gladius sacerdotii quia multi sunt adversarii Christi, quasi athletis Christi ad tempus cedere, curvare genua, solvere manus, et gladium in vaginam convertere tutius sit adversariorum multitudine territis. O caeca mundi sapientia supina nimis et crassa, enervans omnem fortitudinem fidei, suffocans censuram judicii et quae lucernam justitiae ponat sub modio. Pro quibus propheta: Aperi, Domine, oculos eorum, ut videant, quia plures nobiscum sunt . Non diffiteor tamen persaepe parendum tempori, interdum aliqua dissimulanda, sustinenda multa: dispensanda vero nonnulla, at id quidem bene fieri si salva justitia fiat. Sed ut taceam tam dirum et Christianorum principum temporibus inauditum exsilium, ubi unius percussione tot et tanti mulctantur: quomodo erit salva justitia ubi secundo vinctus ducitur Christus ante praesidem, et Petro adimitur sui apostolatus officium, Anglorum vero Ecclesia sicut jam omnino auditum est exauctorata, passim trahuntur clerici ad judicia saeculi, sacerdotes ligandi et solvendi potestatem exercere non audent? Age igitur, homo Dei, quorum tenes haereditatem, induere fortitudinem: excute te, fili excussorum, ut sis disciplinatorum virga, ineruditorum baculus, superborum malleus et oppressorum levamen. Et quia semel coepi, loquar ad dominum meum, cum sim pulvis et cinis. Non infirmetur in tribulatione virtus tua, alioquin verendum ne una scintilla quae in occidente in corde maris exorta est, nisi citius oppressa fuerit, totum Ecclesiarum orbem populetur. Angelus magni consilii tecum sit.
(Jer. VI) (IV Reg. VI)