EPISTOLA CLXXII. [A. D. 1189.]
ARGUMENTUM.-- Acerbissime deplorat infaustam mortem Friderici imperatoris, dicti Barbarossae.
Rumor terribilis, et horribilis, et nefandus nostris et aliorum auribus nuper inculcatus, omni bicipiti gladio penetrabilior nostri cordis vitalia sic acerbe, sic medullitus, sic lethaliter sauciavit, quod vix speratur antidotum, vix restat vivendi fiducia, vix spes aliqua subsistendi. Audivimus enim, et in ipso pene auditu defecimus prae dolore, quod illa imperii columna immobilis et regni Apuliae stabile firmamentum, ille Lucifer matutinus omni micanti stella micantior; ille, inquam, ingens chrysolithus omni jaspide et lapide pretiosior, Fredericus videlicet noster serenissimus imperator sui fati diem, proh dolor! clausit extremum. Ad cujus obitum universis ejus fidelibus, et praesertim regnicolis, qui tuo praesidio defensante inconcussae pacis quiete vigebant, quasi sol et luna, et universa coeli luminaria tenebrescunt, dum illud lumen lucidissimum obturatur, quo ubilibet coruscante, hactenus nullius erroris vel horroris offendiculum timebatur. Heu! quid agimus, ad quem confugimus, cujus praesidia praestolamur? Quis fiet amodo grande praesidium? Quis regnicolis mite levamen? Quis gentis Apuliae tuta defensio? Occubuit enim leo fortissimus, cujus facies inclyta, cujus praepotens dextera feroces terrae bestias deterrebat, et rebellium colla sibi subjiciens ubique terrarum monstra placabat. Plangite igitur, regni fideles tanti principis praesidio destituti; ululate, juvenes; plorate senes, nuptae ac virgines cum ephebis. Nam vitae vestrae dux et regimen, vita et salus, lux et defensio, tutela et virtus, ancora spei, refugium et auxilium, heu! mortis imperio subjugatur. Heu! heu! importunae mortis protervitas effrenata, et effrenis praesumptio sororum triplicium vitae hominum fila trahentium, quae sumptis a parcendi vocabulo suis nominibus antiphrastice ponuntur, cur saltem in tanto principe vera sibi nomina non asciscunt, ut illius capitis saluti praeessent, quod mille damnandis capitibus jam pepercit? O mortalium miranda conditio, et, si fas est dicere, conditio deploranda, dum mortis imperio curvantur imperia, et ejus jugo colla nobilium subjugantur, quorum dominio pauperum ac divitum, debilium et potentum capita supponuntur. Hoc tamen divina creditur providentia definitum, ut sicut est similis cunctorum nascendi conditio, ita similis finis et interitus universis et singulis subsequatur. Quia igitur de tanto et de tam irrecuperabili damno fere inconsolabiliter est dolendum; multorum mentes ita sunt in dubio positae, quod incertum est eis de facto guerrarum et pacis quid fieri debeat in futurum, cum domini imperatoris haeredibus existat non impotens adversator, qui totis, ut creditur, viribus nititur contra eos mala malis quotidie, si praevalet, cumulare. Hinc est quod dilectionem vestram, de qua plene confidimus, exoramus, quatenus vos, ad cujus notitiam curiae secreta perveniunt, et aliquorum consilia revelantur, si quid potestis conjicere de futuris, quod jucundum esse debeat, aut damnosum, nobis vestris litteris enodetis, ut juxta quod nobis possibile fuerit, securiorem viam in dubiis eligamus. Nam jacula, quae ab hostibus jaciuntur, si praevisa fuerint, minus inferunt laesionis.