EPISTOLA CL. AD CLERICOS AULAE REGIAE.
ARGUMENTUM.-- Mitigat quae in epist. 14 asperius in aulicam vitam dixerat, fateturque conveniens esse ut clerici aliqui, atque etiam episcopi in aulis regum versentur, modo gregem suum non deserant, et aulae vitia non imitentur.
Charissimis dominis et amicis clericis de curia domini regis, M. PETRUS Blesens. Bathon. archidiac., salutem in auctore salutis. In angustia corporis et mortis periculo constitutus scripsi vobis epistolam, in qua visus sum vitae curialis militiam, ne dicam malitiam vehementius dehortari. Eo enim tempore gravi aegritudine tactus, et ideo gravi poenitentia ductus, non solum curiam, sed mundum, et omnia quae mundi sunt, immunda et damnabilia reputabam. Sicut per experientiam didicistis, infirmitas expressa est imago naufragii; nam, dum navis illiditur saxis aut ventorum fluctuumque rabie procellosa concutitur, universa mundi pretiosa vilescunt, et in poenitudinem transit, quidquid fuerat occasio voluptatis. Si ergo de corde contrito et humiliato ad vos exhortatoria manavit epistola, quempiam vestrum propter hoc scandalizari non decuit. Diligo enim vos in Christi visceribus, et quidquid ad aedificationem vestram in ea scriptum est, non de odio curialium, sed de sincera charitate processit. Sane periculosum est in curia mori, nec leviter ascendet ad eminentiam perfectorum, qui se castrensibus alligavit vinculis, et curialem incidit labyrinthum. Sed nec vitam curialium damno; qui, licet orationi et contemplationi non vacent, rei tamen publicae utilitatibus occupantur et frequenter opera salutis exercent. Nec possunt omnes viam vitae arctioris arripere; angusta enim et ardua est via Domini; sed magnum est, si hi, qui in montis eminentiam non ascenderunt, comitentur Lot, et salventur in Segor modica civitate. Scio, quia hi, qui in regiae familiaritatis sacrarium admittuntur, multa facere possint, et dicere, quibus pauperum necessitas sublevetur, foveatur religio, fiat aequitas, Ecclesia dilatetur. In his et consimilibus misericordiae operibus possunt sibi curiales aedificare ad vitam, si tamen non detrahant, si non invideant, si manus suas excutiant a muneribus, si malum pro malo retribuere non affectent. Vitium enim curialium commune est hoc, quod pro levissimo alterius excessu graviter excandescunt, atque simpliciter delinquentis errorem impatientissime ferunt, nec ad libram metiuntur injurias, quarum expetunt ultionem. Fateor quidem, quod sanctum est domino regi assistere; sanctus enim et christus Domini est: nec in vacuum accepit unctionis regiae sacramentum, cujus efficacia, si nescitur, aut in dubium venit, fidem ejus plenissimam faciet defectus inguinariae pestis, et curatio scrophularum. Christo meo Cyro, cujus apprehendi dexteram, subjiciam civitates et regna, dicit Dominus per prophetam. Ibi Cyrum regem, christum suum Dominus vocat. Unde et adolescenti, qui ad preces Saulis eumdem occiderat, noluit David parcere, eo quod in christum Domini manus temerarias injecisset. Mihi non videtur absurdum, si domino regi, juxta apostolum, tanquam praecellenti, honorem et obsequium exhibetis. Regibus enim non solum bonis et modestis, sed etiam dyscolis in omni humilitate et reverentia sentio serviendum. Nam et Hebraei praecipiuntur orare pro Babyloniis, quia in pace principum quies est populorum. Sed et ipse Christus solvi a fidelibus Caesari tributa decrevit. Non solum ergo toleranda, sed desideranda est plerumque cum principibus conversatio clericorum. Legimus quidem sacerdotes et prophetas frequentiam et familiaritatem cum regibus habuisse. Tunc enim salubriter disponitur vita regum, cum religiosorum hortamenta sectantur, et ducuntur consilio sapientum. Verumtamen, licet episcopos et alios, qui curam in se gregis Dominici susceperunt, regum consiliis frequenter expediat interesse, sua tamen interest, ne ministerium vigilantiae pastoralis evacuent, sed sint in conspectu regum suae conditionis memores, et Petri naviculam, cui praesunt inter tempestuosos fluctus curiae non relinquant. Nam et vectes, quibus arca Domini deferebatur, licet moveri et trahi in varias partes possent, extrahi tamen, aut avelli omnino non poterant. In quo manifestissime figuratur, quod Ecclesiae praelati, etsi ad varias reipublicae necessitates distrahuntur ad tempus, a sponsae amplexibus, et a populi sibi crediti sollicitudine minime separentur. Ab antiquo desiderabile fuit in oculis principum gratiam invenire: nam et ethico teste, Principibus placuisse viris non ultima laus est. Non solum ergo laudabile, sed gloriosum reputo domino regi assistere, procurare rempublicam, sui esse immemorem, et omnium totum esse. Per me tamen nullus implicabitur, per me nullus explicabitur a vinculo curiali. Sequatur et teneat unusquisque propriae voluntatis arbitrium. Nam et Josue in optione populi Israel ponit, servire diis Mesopotamiae aut diis Amorrhaeorum, aut Domino Deo, nulli volens imponere citra liberam voluntatem alienae servitutis angariam. Ego siquidem in hac et alia, quam praemisi vobis epistola, varia, et fortasse contraria scripsisse redarguar, sicut et Didymus in quodam librorum suorum, quos innumerabiles fecerat, quamdam legitur reprobasse historiam, quam in alio quodam librorum vehementissime commendabat. Sane, cum Salomon verba ista penitus continuet: Responde stulto juxta stultitiam suam, et: Non respondeas stulto juxta stultitiam suam, si in proverbiis et epistolis verba benignius exponantur, nec in vestro Ecclesiaste, nec in vestro Blesensi dicta sibi aliqua repugnabunt.