EPISTOLA LXXXIV. AD NOMENOIUM.
Landramnus, Turonum metropolitanus episcopus, Dodo Andegavorum, Aldricus, Cenomannorum episcopus, Guenilo, Senonum metropolitanus episcopus, Heriboldus, Antisiodori episcopus. Prudentius Trecassinorum, Agius Aurelianorum, Ercanradus Parisiorum, Hucbertus Meldorum, Helias Carnutum, Herimannus Nevernorum, Hincmarus, Rhemorum metropolitanus episcopus, Immo Noviomagi, Pardulus Lugduni, Rhothadus Suessionum, Hilmeradus Ambianorum, Erpoinus Silvanecti, Ermenfridus Bellovacorum, Paulus, Rothomagi metropolitanus episcopus, Saxbodus Saiorum episcopus, Freculfus Lexoviorum, Valfridus Baiocacensium, Nomenoio priori gentis Britannicae salutem quae est in Christo Jesu Domino nostro.
Diu est quod Deus occulto, justo tamen judicio, permisit esse te rectorem gentis tuae; in quo tamen regimine qualem te exhibueris testis est conscientia tua et amare querimoniae diversarum Ecclesiarum, et afflictiones nobilium et ignobilium, divitum et pauperum, viduarum et orphanorum, quos damnabili cupiditate et horribili crudelitate vexasti. Sed quia Christianum nomen non penitus abjecisti, et nos ex apostolica successione debitores sumus omnibus, ut bene 127 agentes ad perseverantiam exhortemur, delinquentes autem ad poenitentiam auctoritate divina provocemus, vehementissime tuis excessibus condolemus, et a tuo interitu paterna et episcopali sollicitudine te cupimus revocare. Cupiditate tua vastata est terra Christianorum, templa Dei partim destructa, partim incensa, cum sanctorum ossibus caeterisque reliquiis, possessiones ecclesiarum, quae fuerunt vota fidelium, redemptio animarum, patrimonia pauperum, illicite in tuos usus redacta, haereditates nobilium ablatae, et maximi multitudo hominum vel interfecta vel servitute oppressa, rapinae crudelissimae perpetratae, adulteria et corruptiones virginum passim commissae, episcopi legitimi sedibus propriis expulsi, et, ut mitius loquamur, quia dicere noluimus fures et latrones, mercenarii introducti, patroni nostri beati Martini quondam dioecesis, ex qua vos esse negare non potestis, violata, omnes postremo ecclesiastici ordines perturbati; quod nimis dolendo et compatiendo dicimus. Satis haec ad tuam perditionem sufficiebant. Sed ad cumulum malorum auxisti temeritatem, et omnem laesisti Christianitatem, dum vicarium beati Petri Leonem apostolicum, cui dedit Deus primatum in omni orbe terrarum, sprevisti. Cum enim eum postulasses ut in libro suo te scriberet, et pro te Dei elementiam exoraret, et ille directis litteris se id facturum promisisset, si se monentem obedienter audires, non solum nihil eorum quae mandaverat fecisti, sed ne litteras quidem ipsas recepisti; et quia nolebas a malo desinere, timuisti bene monentem audire. In eo 128 igitur laesisti apostolos, quorum est princeps Petrus. Laesisti episcopos, qui jam cum Deo regnant in coelis et miraculis coruscant in terris. Laesisti et nos: qui etsi non habeamus eorum meritum, idem tamen divina gratia possidemus officium. Nuper etiam excipiens Lantbertum, quem Ecclesia materna pietate ex aliqua parte receperat, ea scilicet conditione ut se corrigeret et mala solita perfecte declinaret, fecisti te participem, imo auctorem perturbationis populi Christiani. Eum enim amator pacis dominus noster rex etiam ad tuam suasionem removerat a finibus tuis, et aliis honoribus decoraverat. Et nunc eum rebellare conantem velut in gremium recepisti, et ut in malo proficiat fovere non desinis. Jube afferri libros tuos. In eis comminantem Dominum audies: Impio praebes auxilium, et his qui oderunt Dominum amicitia jungeris ; et non solum qui faciunt, sed etiam qui consentiunt facientibus dignos esse morte invenies. Nec ignoras quod certi fines ab exordio dominationis Francorum fuerunt, quos ipsi vindicaverunt sibi, et certi quos petentibus concesserunt Britannis. Quomodo ergo despicis legem Dei, quae praecepit ne transgrediaris terminos quos posuerunt patres tui ? et terram Francorum injuste tibi defendere conaris, nec formidas illud: Maledictus qui transgressus fuerit terminos proximi sui ? O quid facturus es in die magni judicii, cum tibi reddenda erit ratio de tuis annis, mensibus, horis, momentis? et hoc erit celeriter. Verum est enim quod juvenis possit cito mori, sed senex diu non possit vivere? Ante te prolixum fuit 129 saeculum. Post te quoque Deo certum est quantum durabit. Pro hac vita brevissima noli tibi sempiternam miseriam comparare. Nisi deponas pervasionem alienorum, oppressiones omnium, societates perditorum, et recipias admonitionem sedis apostolicae nostraeque unanimitatis, non tibi prodest fides, nec quaecunque putas bona opera: quia Salvator dicit: Non omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum, sed qui facit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse intrabit in regnum coelorum . Cogita quid mereatur qui scandalizaverit unum de pusillis; et ita poteris colligere quam ingentem sis perlaturus, nisi resipueris, damnationem, qui partem maximam populi Christiani gravissime perturbasti. Monemus te, obsecramus, obtestamur, tuae salutis cupidi, pone finem malis tuis, convertere ad Dominum, cujus nemo nostrum potest effugere judicium. Fac fructus dignos poenitentiae. Hoc est. Quia granditer deliquisti, granditer bona exerce; ut non solum non torquearis cum diabolo et reprobis in inferno, verum etiam gaudeas cum Deo et electis ejus in coelo. Id quoque tibi pollicemur quia si te Deo restitueris, apud eum intercessores pro peccatis tuis esse cupimus; et apud pium principem nostrum, ut tibi tuaeque posteritati benigne consulat, conabimur obtinere. Maximum reatum te contraxisse scimus quod epistolam sedis apostolicae respuisti, existimans aliqua in ea tibi noxia contineri. Sed quod exemplar ejus venerabilis papa nobis dignatus est dirigere, notum tibi facimus nihil in ea contineri quod ad tuam pertineat laesionem; et 130 propterea parati sumus, si vis, secundo legatum sedis memoratae cum scriptis toti mundo venerandis dirigere. Quod si eum non receperis, nos, qui monuimus, excusabiles erimus. Si autem receperis et auscultaveris, et Dominum et beatum Petrum propitios, et nos habebis in fide conjunctos et intercessione proficuos. Si vero nos benigne monentes contempseris, certum tibi sit nunquam tibi futurum locum in coelo, et cito non futurum in terra: quia tua culpa separatus ab apostolica et nostra societate, anathematis ultione locum habebis, quod avertat Deus in tartaro. Hoc etiam per tuum ministerium denuntiamus Lantberti hominibus et quibuslibet gentis tuae, quia si communicaverint ipsi et rebellioni ejus consenserint, anathemate condemnabuntur, et traditi Satanae sine fine peribunt. Conversos autem recipimus, et in pace Christiana permanere optamus, atque pro eis parati sumus domini nostri regis clementiam, quantum possumus, flectere.
(II Par.
XIX) (Prov. XXII) (Deut. XXVII) (Matth. VII)