EPISTOLA CLXXVI. AD WILLELMUM PAPIENSEM CARDINALEM.
Venerabili domino et amico W. Papiensi sanctae Romanae Ecclesiae cardinali sibi charissimo, frater G. Londoniensis Ecclesiae minister, salutem et debiti munus obsequii.
Verborum facile suadet paucitas, cum ad exaudiendum prona est ipsius, ad quem scribitur amica benignitas. Quod quia de vestra sinceritate confidimus, paucis negotium, in quo nobis a benevolentia vestra subveniri petimus, aperimus. Mandatum domini papae suscepimus, quatenus Hugonem comitem de Norfolchia districte conveniremus, et nisi canonicis de Panteneia villam ipsam de Panteneia, et caetera quae sibi ablata queruntur, admonitus restitueret, ipsum, et totam terram suam interdicto subjiceremus, et nisi vel sic infra quadraginta dies resipisceret, eum excommunicationis innodare sententia non differremus. In hoc vero nobis regia se graviter opponit auctoritas, asserens ad summam regni sui spectare dignitatem, ut dum cuique adversus comitem vel baronem suum super terris aut feudis querelam habenti, plenam paratus fuerit exhibere justitiam, ipsum nec archiepiscopus, nec aliquis regni sui episcopus aut interdicto premat, aut excommunicationi subjiciat. Hanc praedecessores suos assensu Romanorum pontificum usque nunc obtinuisse affirmat, et nos omnes regni sui episcopos id sibi juramento firmasse commemorat, exigens ut antiquitati stemus, et regni sui privilegia nequaquam sibi minuentes, ab his quae sibi a nobis sub juris jurandi religione sunt promissa, non recedamus. Unde gravi nobis interminatione interdicitur, quod auctoritate praecipitur. Sic nobis in arcto res est, ut nisi suum temperet apostolica mansuetudo mandatum, subire nobis necesse sit, aut hinc inobedientiae, quod absit! periculum, aut apud dominum regem perjurii et non observatae fidelitatis opprobrium. Mallem episcopus non fuisse, quam horum alterutrum incurrisse. Gladius uterque gravis est, quorum unus animam, alter corpus occidit. Ille quidem gravior, attamen iste gravius. Et domino meo charissimo domino papae, quae utilitas futura est in sanguine meo , si descendendo in correptionem hanc, aut perjurus reputer, aut inobediens, quod semper absit! existam? Si domino meo non paruero, mors mihi est; et si paruero, solum superest, ut emigrem a regno, cujus leges non suscipio, a cujus regis fidelitate recedo. Si causa quidem esset ejusmodi pro qua dignum foret poenam subire mortis aut exsilii, gauderem utique in proscriptione mea vel morte, obsequium me domino gratum exhibere. Sed nunquid sex fratrum in Panteneia miserrime et absque omni et regulae et ordinis observatione victitantium causa tanti est, ut ob sibi restituenda pauca agri jugera, inter summum pontificem et sibi quondam amicum, et adhuc, dante Deo, futurum amicissimum dominum nostrum regem Angliae quaestionem oporteat super suarum eminentia dignitatum agitari? Praesertim cum in expedito sit in causa hac jus suum unicuique reddere, et quae turbata sunt ad pacem et debitum justitiae finem pacifice revocare? Si domino regi permissum fuerit, causam hanc episcoporum et aliorum virorum prudentum consiliis illico terminabit. Si causam dominus papa judicibus delegaverit, ipsorum stare sententiae comes Hugo non recusabit. Ipsum quippe districte convenimus, intentando sibi sententiam domini papae litteris designatam. Quas cum audisset, precum statim arguit falsitatem, asserens se Panteneiam jam dictis canonicis nunquam concessisse, nec scriptum quod super hoc ejus nomine praeferunt et ostendunt, ipsis tradidisse, aut ut confiteretur, assensum praebuisse. Unde cum falsi arguat instrumentum quo nituntur, attendat prudentia vestra, si adeo in expedito res est, ut convictione non egeat, nec in judicium deduci debeat, cum etsi non causae convictio sed exsecutio sententiae mandetur, de precum tamen veritate inquiri oporteat.
(Psal. XXIX)