LXIX. [  Stephano] Augustodunensi et [Manassi] Lingonensi episcopis mandat, videant, ne contra privilegium monachis Cisterciensibus concessum, agatur.   (Velletri, Dec. 21.) [LILJEGREN,  Diplomat. Suec.,  I, 116.]
LUCIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus fratribus Aeduensi et Lingonensi episcopis, et dilectis filiis, abbatibus, prioribus et aliis Ecclesiarum praelatis in earum episcopatibus constitutis, salutem et apostolicam benedictionem.
Audivimus et audientes mirati sumus quod, cum fratribus omnibus Cisterciensis ordinis a Patribus et praedecessoribus nostris concessum sit et a nobis ipsis postmodum confirmatum, ut de laboribus quos propriis manibus aut sumptibus excolunt, nemini decimas solvere teneantur. Quidam ab eis nihilominus contra indulta sedis apostolicae decimas exigere et extorquere praesumunt, et sinistra interpretatione apostolicorum privilegiorum capitula pervertentes, asserunt de novalibus debere intelligi, ubi de laboribus est inscriptum. Caeterum manifestum est omnibus qui recte sapiunt perversam esse interpretationem hujusmodi et intellectui sano contrariam, cum, juxta capitulum illud, a prestatione decimarum, tam de terris quas deduxerunt vel deducunt ad cultum, quam etiam de terris cultis quas propriis manibus vel sumptibus excolunt, sint penitus absoluti. Nam si de novalibus tantum Romana Ecclesia intelligi voluisset, ubi ponimus de laboribus, de novalibus poneremus, sicut in privilegiis quorumdam apponitur aliorum. Unde, quoniam ad commune detrimentum Ecclesiae non est dubium redundare, si contra sedis apostolicae statuta impune se posse quis credat quae obtinere debent perpetuam firmitatem, ne contra jam dictos fratres malignandi materiam ex hoc quisquam assumat, et quomodolibet ipsos contra justitiam molestandi, per apostolica vobis scripta mandamus atque praecipimus, quatenus omnibus qui sub vestra potestate subsistunt auctoritate nostra districtius prohibere curetis, ne fratribus Fontanensibus, sive aliis omnibus ejusdem ordinis in vestris episcopatibus commorantibus, de novalibus seu aliis terris quas propriis manibus aut sumptibus excolunt, vel de animalium nutrimentis, decimas praesumant aliquatenus extorquere. Si qui vero canonici, clerici, monachi vel laici contra privilegia sedis apostolicae praedictos fratres decimarum exactione gravaverint, appellatione remota, laicos tam excommunicationis quam interterdicti sententia percellatis, clericos autem ab officio suspendatis, et tam excommunicationis quam interdicti sententiam faciatis usque ad dignam satisfactionem inviolabiliter observari. Ad haec praesentium auctoritate praecipiendo mandamus quatenus, si qui in fratres praescriptorum monasteriorum manus violentas injecerint, eos accensis candelis excommunicatos publice nuntietis, et faciatis ab omnibus sicut excommunicatos districtius evitari, donec congrue satisfaciant praedictis fratribus et cum litteris dioecesani episcopi rei veritatem continentibus apostolico se conspectui repraesentent. Noveritis praeterea eis indultum ut in causis suis, quas vel ipsi adversus alios, vel alii adversus eos habuerint, liceat eis fratres suos idoneos ad testificandum adducere, atque ipsorum testimonio et propulsare violentiam et justitiam vindicare. Datum Velletri, XII Kalend. Januarii 1182.