XLVIII.  Gregorii VII epistola ad Petrum Albanensem et Odelricum Patavinum.   (Anno 1079.) [Hugonis Flaviniac.  Chronicon,  ap. PERTZ,  Monum. Germ. Hist.  Script. VIII, 450.]
GREGORIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis in Christo fratribus et coepiscopis, PETRO Albanensi et ODELRICO Pataviensi, salutem et apostolicam benedictionem.
Sunt multi, quibus tamen non credimus, qui de legatione vestra murmurare incipiunt, suspicantes vos aliter velle incedere quam a nobis praeceptum est; et alterum vestrum nimis simpliciter, alterum vero non adeo simpliciter acturum esse causantur. Quapropter diligentissima circumspectione cavendum est vobis, ut utramque suspicionem possitis exstinguere. Quod ita facile cum Dei adjutorio proveniet, si praecepta nostra ante mentis oculos semper teneatis, et nihil aliud praesumatis efficere, nisi quod nos vobis noscimur, non modo nudis verbis, verum etiam litteris inculcando mandasse. Volumus autem ut de causa regum vel regni sive etiam de Trevirensi vel Coloniensi et Augustensi electis, vel de omnibus istis qui investituram per manum laicam acceperunt, nullum praesumatis exercere judicium, summumque vobis studium sit, si rex acquieverit vobis de statuendo colloquio et pace firmanda in regno, et de restituendis episcopis in sedibus suis, et haec eadem cito ad nos aut per vos ipsos aut per certos legatos annuntiare, ut tot et tales personas possimus illuc ad constitutum tempus dirigere, qui ad tantum negotium determinandum valeant una vobiscum, Deo auxiliante, sufficere. Interim vero sic vos utrique parti communes, et ab omni suspicionis naevo, quantum in vobis est, cum divinae gratiae adjutorio exhibete immunes, ut justitiae semper et nullo modo partibus faveatis, sicut habetis formam nostram; qui videlicet, postquam judicium tanti hujus negotii in manu beati Petri commissum est, nihil aliud vobis testibus intendimus, nisi ut per justitiae semitam incedamus. Ad nullam partem sinceritatem apostolicae discretionis infleximus, nullis promissionibus aut terroribus cessimus, nec aliud unquam, Deo protegente, acturos nos esse confidimus. Praeterea specialiter vobis de abbate Augiense injungimus, qui nuper ad apostolorum limina veniens, non solum captus est, sed etiam in loco ejus quidam est tyrannice subrogatus, ut ea bona sua, quibus exspoliatus est, expulso invasore illo, restitui faciatis. Qui tamen postquam de his quae perdidit, fuerit pleniter investitus, si quid contra illum habet aliquis, paratus erit in nostro judicio respondere. Non enim debet ab alio aliquo judicari, qui in apostolica sede scitur a memet consecratus. Et certe gravis fuit praesumptio, manum in eum ponere, qui tanto erat privilegio munitus. Quod si invasor ille contra interdictum nostrum praedicto fratri sua restituere contempserit, confestim in eum velut in rebellem et invasorem ex auctoritate apostolica sententiam excommunicationis intendite. Quidquid autem agitis, vel quidquid vobis contigerit, litteris semper mandare et frequenter ad nos mittere procurate. Omnipotens et misericors Deus, a quo bona cuncta procedunt, meritis beatae Dei genitricis Mariae, dominae nostrae, et beatorum apostolorum suorum Petri et Pauli, ab omni malo vos defendere, et in omnem veritatem inducere dignetur, quatenus quidquid agitis secundum timorem Dei et utilitatem sanctae Ecclesiae feliciter peragatis. Inter omnia studiosissime Wormatiensis episcopi mementote, qui cum esset diu ab Ecclesia sua expulsus, et ob id Romam veniret, ut auxilium apostolicae sedis acquireret, non solum nihil sibi profuit, sed modo etiam pejus incurrit. Interim vos salutamus, et rogamus ut sitis memores nostri, memoris vestri, apud Deum.