EPISTOLA CCCLXV. WIBALDI ABBATIS AD ARNOLDUM COLONIENSEM ARCHIEPISCOPUM.  Congratulatur ei de victoria, interceditque apud eum pro episcopo Mindensi.   (Anno 1152.)
Reverendo in Christo Patri suo et domino ARNOLDO, sanctae Coloniensis Ecclesiae venerabili archiepiscopo, frater WIBALDUS Dei gratia id quod est in Ecclesia catholica, exiguas orationes et devotum servitium.
Laetati sumus in his quae dicta sunt nobis, et in domum Domini laetantes et gratias agentes ivimus, pro eo quod gloriosum de tyrannis et latronibus triumphum reportastis: qui ubique locorum ita peccatis facientibus nunc excreverunt, ut nulla ecclesia, nullus omnino locus sacer aut laicus ab illorum possit infestatione defendi. Quam quidem victoriam vestrae beatitudini divina potentia in multos annos concedat. Vestrae autem celsitudini notum esse volumus quod in transacto proxime beati Jacobi apostoli festo Mindam rogatu episcopi, et petitione cleri descenderamus, ad compacandas et componendas dissensiones quasdam, quibus episcopi et cleri fuerat perturbata concordia. Et hae quidem causae non erant criminales aut peremptoriae, sed potius de fundis, videlicet de molendinis, de paludibus, de compascuis, de haereditatibus et patrimoniis, pro quibus adversum se litigabant villici episcopi et villici canonicorum, et quidam clerici contra quosdam laicos. Erat haec commotio paulo inflatior adversus episcopum, pro eo quod in concilio Coloniensi accusationem cum gravi repulsa sustinuerat, nullo tamen, quantum perscrutari potuimus, in tantum progrediente, ut illius caecati verbo et accusationi, vel etiam querelae Walderi ullo patrocinii vel testimonii modo vellet assistere. Siquidem in eadem solemnitatis celebratione praedictus episcopus publice in pulpito ecclesiae denuntiavit excommunicatos esse, et anathematis sententiam protulit in eos, qui clericum caecaverant, vel operam consilii, vel auxilii in hoc maleficio adhibuerant. Omnibus itaque ex divino beneficio in concordiam revocatis, tentavimus etiam Waldero illi pertinaciam suam in episcopi vexatione dissuadere, sed et ipse multis audientibus asseruit quod fide data esset a vobis prohibitus, ne pacem cum ipso reformaret. Quod nos, qui nobilitatem vestram et mentis excellentiam jamdudum novimus, nequaquam credere potuimus, ut suffraganeo vestro, qui metropoli devotus semper militavit, et personam vestram prae omnibus dilexit et honoravit, hanc velletis inferre contumeliam, ut causam ipsius, quam ex judicio terminare propter importunam accusatorum insolentiam non potuistis, per concordiam finiri non pateremini. Novit enim eruditio vestra, quorum consilio, quave disciplina iidem adversarii episcopi judicium vestrum, quod suffraganeorum et Ecclesiae vestrae testimonio et assensu erat subnixum, recusare praesumpserunt, quo ordine quibusve induciis datis appellaverunt, sicut ex transcriptis eorum libellis considerare poterit vestra discretio, retentis apud nos eorum exemplaribus. Et licet, ut praedictum est, plane sciamus animi vestri magnitudinem in tam viles et abjectas meditationes nequaquam decidere potuisse, ut cum jam dicto Waldero tam enormes conditiones inire deberetis, pro familiari tamen et intima dilectione, qua sanctitatem vestram longo jam tempore diligimus, admonere coronam vestram non dubitavimus, ut apud dominum Mindensem, et Ecclesiam ipsius ab hac suspicione gloriam vestram liberare non dedignemini. Auxit enim metum episcopo litterarum vestrarum; quae domino papae scriptae sunt, inspecta series, quae pro ipsius innocentia nihil agere videntur, quas a vobis scriptas sive perlectas omnino negavimus, ob hoc scilicet, quod intelligentia vestra bene notavit, hoc esse inferioris judicis officium, ut cum ab ipso ad superiorem fuerit appellatum, ita studeat actionis ordinem enarrare, ut aequitate servata neutri parti videatur favorem inclinasse. Quod in litteris istis nequaquam factum esse cognoscetis. « Ego Walderus, Dei gratia diaconus et sanctae Mindensis Ecclesiae qualiscunque canonicus papam appello, ipsius tutelae me et mea committens, ad quem te Henricum Mindensem episcopum invito, pro violenta subreptione decaniae meae, et pro aliis, quae habeo contra te, responsurum Nonis Septembris. Ego Vortlievus, subdiaconus appello te H. Mindensem episcopum, ad praesentiam domini papae de sacrilegio, eo quod tuo consilio et jussu exoculatus sim et plagatus. Diem statuo Kal. Octobris. » Hujusmodi appellationes, imo vero confusiones, effractis foribus episcopi, non absque sanguinis effusione in pavimento sunt projectae, et sicut episcopo non praesentatae, ita nec ab ipso visae, quas quidem nos a manu decani ecclesiae beati Martini in Minda eadem die suscepimus.