II.  Balduini Flandriae et Hannoniae comitis leges de homicidio.   (Anno 1200.) [D. MARTEN.,  Anecdot.,  I, 765, ex ms. Camberonensi.] I. II. III.  IV. V. VI. VII. VIII. IX. X. XI. XII. XIII. XIV. XV. XVI.  XVII. XVIII.
Haec est forma pacis in toto comitatu Hannoniensi, quam dominus Flandriae et Hannoniae BALDUINUS, et viri nobiles, et alii milites suis juramentis assecuraverunt et confirmaverunt, appositisque sigillis suis, tam domini comitis, quam virorum nobilium roboraverunt.
De hominibus igitur qui milites, vel filii militum non fuerint, mortuum pro mortuo, membrum pro membro. Filii vero militum, qui usque ad vicesimum quintum annum aetatis suae non fuerint facti milites, post vicesimum quintum annum tales erunt ad pacem quam rustici. Si quis homo hominem invaserit, quod vulgariter assalire dicitur, et homo assalitus erit supra corpus suum defendendum illum interfecerit qui eum assalaverit, pacem firmam inde debet habere erga Deum et erga amicos occisi. Si quis in custodia fructuum terrarum suarum, vel nemorum, vel aquarum, vel pratorum, vel hujusmodi, per se, vel per servientem suum panna, seu vadia accipere voluerit, et ei pannum, vel vadium denegatum, id est sconditum fuerit, et inde inter eum et illum qui vadium denegaverit, id est scondiverit, quem supra suum invenerit, rixae et contentiones, vel conflictus moveantur; et ille cujus fuerit terra, vel nemus, vel pratum, vel aqua, vel hujusmodi, illum interfecerit, quem supra suum invenerit, nulla in eum fiet vindicta, nec ipse faciet emendationem aliquam, sed pacem firmam habere debet. Si homo hominem interfecerit, et ille homicida aufugerit, ejus amici et proximi eum abjurare et forjurare debent; et sic pacem habere debent. Qui vero cum forjurare noluerit, talis erit qualis et homicida qui aufugerit, quousque eum forjuraverit. Si quis cum homicida fugerit, vel occasione illa se absentaverit et patriam exierit, quod homicidam abjurare noluerit; infra annum redire potest et forjurationem facere. Post annum vero non plus redire potest, quam ille qui malefactum perpetraverit; et infra annum illum dominus in cujus justitia manserit, mobilia illius habebit, ubicunque fuerint illa in comitatu Hannoniae. Amici autem et cognati illius hominis qui occisus fuerit, debent assecurare omnes homines illos qui homicidam forjuraverunt; qui vero illos assecurare noluerit, in eodem puncto erit quo et ille qui malefactum fecerit. Hoc tamen addito, quod postquam admonitus fuerit de assecuratione facienda, de die in crastinum usque ad vesperam potest patriam exire, et dominus in cujus justitia manserit, mobilia illius habebit, sicut praedictum est. Si vero post admonitionem patriam non exierit de die in crastinum, de eo fiet idem quod de illo deberet fieri qui malefactum perpetraverit. Hic etiam infra annum redire potest ad assecurationem faciendam. De membro ablato erit ad pacem eodem modo ad valentiam facti, videlicet de ablatione membri et de assecuratione. Homicidae qui fugerit, et illius hominis qui alii membrum abstulerit et aufugerit, dominus in cujus justitia manserit, mobilia omnia ubicunque fuerint in comitatu Hannoniae, et fructus terrae anni unius habebit. Fugitivi quidem, vel banniti hominis terram ultra annum dominus tenere non potest; sed transacto anno propinquus haeres illius haereditatem et terram ejus habebit, si eum abjuraverit. De occiso homine mortuam manum habebit ille cujus servus, vel de cujus advocatia fuerit. Si homo fugitivus, qui hominem interfecerit, vel homini membrum abstulerit, vel bannitus in patriam redierit; nulla villa libera, nullusque dominus, vel homo, illum tueri, vel garrandire potest, quin ubicunque inventus fuerit, eum capere possit omnis qui pacem juraverit. Captivum debet praesentare illi supra cujus justitiam captus fuerit, ut ille de eo justitiam et vindictam praedictam faciat. Quod si ille non fecerit justitiam et vindictam, dominus comes Hannoniae eam facere debet. Si homo vulneratus fuerit, vel graviter laesus, unde de morte, vel de perditione membri dubitetur; vulnerator, vel laesor tenendus est, et custodiendus, quousque visum fuerit quid de vulnere illo, vel laesione evenerit. Si miles hominem illum tentum in custodia habuerit, et ei evaserit, miles jurare debet se tertio militum, quod absque culpa sua ei evaserit, salva tamen bona pacis veritate. Si autem villico, vel alicui ballivo, vel cuilibet homini, qui miles non fuerit homo ille tentus et custodiendus evaserit, se septimo hominum juret, quod absque culpa sua ei evaserit, salva tamen bona pacis veritate. Qui cultellum cum puncta portaverit, nisi sit venator, vel coquus, vel macellarius, vel alienus homo transiens per patriam; emendare debet per sexaginta solidos denariorum illi in cujus justitia inventus fuerit. Si autem prae paupertate emendationem illam solvere non poterit, auris ei amputetur. Emendatio malefactorum in omnibus villis in quibus forum non currit, de vicino scilicet contra vicinum, tam in hominibus domini comitis, quam aliorum, haec est. De homine roisnato, vel de membro fracto, quinquaginta solidi denariorum dandi sunt, unde homo laesus triginta solidos habebit, dominus in cujus justitia manserit homo laesus viginti solidos. De effusione sanguinis triginta solidi dandi sunt, de quibus homo medietatem habeat, dominus vero in cujus justitia manserit homo ille medietatem. De capillatione, vel percussione sine sanguine quindecim solidi, unde capillatus, vel percussus medietatem habeat; dominus vero in cujus justitia manserit; aliam medietatem. Haec omnia per bonam veritatem comprobanda sunt. Si vero veritas non comparuerit; ille qui alterum inculpaverit, juret solus, quod ille eum laeserit, aut percusserit, aut capillaverit. Alter vero se tertio juret, quod inde non culpabilis sit, et per hoc pacem debet habere. In juramentis illis nullae occasiones admiscendae sunt, quae gitta dicuntur. Si quis hominum, quorum emendationes sunt in quinquaginta solidis, vel triginta, vel quindecim missus fuerit illi ad quem pertinet justitia pro homine suo qui laesus fuerit, si infra quindecim dies emendationem solvere non poterit, vel noluerit, dominus inde justitiam faciet secundum malefactum. Si autem ille aufugit, fugabitur sicut alii banniti, et confusus habebitur; amici ejus pacem habebunt. Per has emendationes pax firma debet esse inter dominos et vicinos et homines, tam de hominibus domini comitis, quam de aliis. Haec omnia dominus comes Flandriae et Hannoniae Balduinus, et homines sui viri nobiles, et alii milites, quorum subsequuntur nomina, tactis sacrosanctis Evangeliis, se plenarie observaturos juraverunt, Philippus videlicet marchio Namurcensis, saepedicti comitis germanus, Henricus etiam ejusdem comitis germanus, Waterus de Avesnis, Alardus de Cymaco, Rasso de Gaura, Gerardus de Jace, Eustachius de Rues, Nicholaus de Barbencione, Wilhelmus praefati comitis patruus, Aegidius de Trasiniis, Wilhelmus de Kevi, Renerus de Trit, Nicolaus de Ruminio, Engelbertus de Aengien, Arnulfus de Moreliner, Godefridus de Thuin, Wilhelmus de Haussi, Alulfus filius ejusdem Wilhelmi, Walterus de Villa, Walterus de Kavreng, Nicolaus de Condato, Hugo de Gaia, Bernerus de Roucourt, Nicolaus de Mainwaut, Hugo de Beverna, Aegidius de Brena, Henricus frater ejus castellanus Binciensis, Osto de Wadripont, Nicolaus de Flamengeria, Henricus castellanus Montensis, Gillenus castellanus Bellimontis, Osto de Arbro, Balduinus de S. Remigio, Walterus de Sotenghien, Arnulfus de Aldenarda, Gerardus de Sancto Oberto, Henricus patruus saepedicti comitis, Adam de Walencourt, Aegidius de Berlaimont, Hugo de S. Oberto, Gerardus praepositus Duacensis, Walterus castellanus Duacensis, Petrus de Duaco, Stephanus de Deneng, Joannes de Semeriis, Joannes de Herispont, Balduinus de Strepi, Alardus et Nicolaus et Walterus filii ejusdem Balduini, Aegidius, Ulbadus de Harveng, Balduinus de Valenchenis, Benardus de Strepi, Robertus de Loviniis, Nicolaus de Montinio, Hugo de Harven, Franco de Felliu, Fastredus de Cambron, Renerus de Montibus, Karolus de Cruce, Drogo de Quarinum, Romundus de Quarinum, Goswinus praepositus Senogiensis, Walterus de Blanden, Gerardus filius ejus, Obertus de Fontiniis, Aegidius de Montibus, Wilhelmus de Montinio, Balduinus de Curtisolva, Alardus de Grandirivo, Gillebertus Cornutus, Wilhelmus Flaons. Actum anno Verbi incarnati 1200, Montibus in Castro, V Kalendas Augusti, feria VI ante festum Sancti Petri ad Vincula.