EPISTOLA CXVII. AD G. ABBATEM MAJORIS MONASTERII.
ARGUMENTUM.-- Reprehendit G. abbatem, quod priorem S. Cosmae occasione cujusdam terrae et pascuorum traxerit ad judicium.
Dilectissimo domino suo et amico G. Dei gratia abbati Majoris Monasterii, magister PETRUS Blesens. Bathon. archidiac., quietem animi pro salute. Prior Sancti Cosmae lacrymabiliter causatur et conqueritur quod eum occasione cujusdam terrae et pascuorum ad Ecclesiam suam longo praescriptionis titulo, sicut asserit, pertinentium in judicium trahis, et eum modis omnibus, quibus potes, infestare praesumis. Verumtamen, si votum professionis illius, cui obligatus es, diligenter attenderes, quae sursum sunt, non quae super terram, propensiore studio procurares juxta doctrinam Apostoli: Servum Dei non oportet litigare: cum ipse alibi dicat: Hoc ipsum delictum est in vobis quod causas habetis, et non potius fraudem patimini. Ipse bonorum suorum rapinam cum gaudio sustinet, ut ad similem aequanimitatem verbo et opere te invitet. Non decebat tanti ordinis virum litigare pro terra, cujus conversatio jam erat in coelis, sicut se opinio communis habebat. Absit, absit, ut spiritualis homo sic terram appetat, quod famae dispendium, aut animae suae discrimen incurrat, sed hoc suggerit tibi ille triplex Geryon, ille triformis et monstrosus homo, terrenus, carnalis, animalis, cujus contra te sunt omnes cogitationes in malum, qui utinam ita crucifigatur in vobis, ut destruatur corpus peccati, et jam non serviamus peccato. Quique terrigenae et filii hominum, ut quid litigatis pro terra, quibus prope est, ut Dominus de terra vos perdat, ut terra vos absorbeat, et consumat? De vobis scriptum est: Fructum eorum de terra perdes, et semen eorum a filiis hominum. Filii hominum usquequo gravi corde, ut quid diligitis vanitatem et quaeritis mendacium? Mendax enim est, et transitoria possessio hujus mundi: ubi non est nisi concupiscentia oculorum, concupiscentia carnis, et superbia vitae. Verbum Prophetae est: O terra, terra, terra, audi sermones meos. Terra est homo, quia de terra sumitur, in terra conversatur, in terram revertitur: terram sapit, terram lingit, terram sitit. Conglutinatus est in terra venter ejus, descendit in inferiora terrae, et coelestium oblitus, pro terra litigat, pro terra pugnat: nec cessabit a talibus, donec in terram, qui de terra est, revertatur. Tunc ei septem vel octo pedes terrae sufficient, cui modo non sufficit camporum latitudo, et vastitas regionum. Ibi, o homo, gleba corporis tui quae est terra, de terra ad id, unde sumpta est reducetur. Hic est funiculus haereditatis tuae, qui nunc pro terra litigas, quasi haereditate possideas terram, qui in proximo futurus es potiuncula terrae, serpentum possessio, et vermium cibus. In auditorio Turonensis archiepiscopi nuper te pro hac terra et pascuis litigare vidi, et doleo me vidisse, ita totius religionis et honestatis oblitum, ut qui vultu, gestu et habitu monasticam exhibere debueras gravitatem, omnia in abusum verteres, et omnibus fieres in derisum. Jactabas manus, prosiliebas in medium, torquebas oculos, distrahebas labia, et pauperi priori quodam vultuoso fastu et probris insultans, cerebroso spiritu et clamore nautico intonabas. Porro ille, qui in coelis habitat, et humilia respicit, ipse liberavit pauperem a potente, et inopem a diripientibus eum, quia in odium dissoluti et inquietissimi status tui prior ea die ab instantia litis absolutus est, et quantum ad praesentem controversiae illius articulum contrarium sententiae calculum reportasti. Tibi tamen imminet judicium gravius, et suspectior dies, qui finem imponet litibus tuis, quas nunc in omni praetorio notus ad injuriam, et scandalum monasticae professionis exerces. Quia igitur contra inopem et mendicum, tantam membrorum dissolutionem, tantam exercuisti linguae procacis injuriam, dies mortis, qui cano capiti tuo imminet, debitam istorum exiget ultionem. Caro congelascet, crura rigescent, manus et brachia decident, pectus anhelabit, cervix languescet, spumabunt labia, obtenebrabuntur oculi, facies ut testa pallescet. Sic in modico terrae fodietur peccatori fovea, et erit sepulcrum domus ejus in aeternum, donec veniat dies ille terribilis, qui unicuique retribuet juxta suorum exigentiam meritorum. Cessa igitur, imo cessent omnes religiosi a talibus, quibus conscientiae sanctorum vulnerantur, denigratur bonorum opinio, scandalizatur ordo, animae jugulantur. Qui enim pro terra litigant, aut pro pascuis, indigni sunt in terra viventium, aut loco pascuae collocari. Vale.