CCVI. *  Urbanus monasterii S. Andreae Avenionensis privilegia et possessiones confirmat.   (Anno 1096.) [RUINART,  Vita Urbani,  p. 270.] CCVII.  Epistola Urbani papae II ad Colomanum Hungariae regem, adversus Guibertum antipapam, vel Clementem III.   (Anno 1096.) [MÉNARD,  Histoire de Nîmes,  Paris, 1750, in-4º, t. I, Preuves, 15.]
URBANUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio COLOMANNO, magnifico Ungarorum regi, salutem et apostolicam benedictionem.
Audientes magnificentiam tuam omnipotentis Dei dispositione ad Ungarici regni regimen esse provectam, gaudio non modico exsultamus. Retulit enim nobis venerabilis filius noster Odilo, S. Aegidii abbas, strenuitatem tuam, praeter saecularem qua praecellis industriam, Scripturis etiam ecclesiasticis eruditam, et quod potissimum judiciariam condecet potestatem, sanctorum canonum pollere scientia. Unde oportet te, fili in Christo charissime, supra caeteros qui te in ejusdem regni regimine praecesserunt, tam pro tua quam pro commissorum tibi populorum salute curam gerere. Et potentes enim, ut divina Scriptura pronuntiat, potenter tormenta patientur; et cui plus datur, plus profecto exigitur. Erige igitur, o rex, vexillum catholicae fidei gloriosum, quod saecularibus regni tui vexillis victoriam debeat et gloriam comparare. Jam diu enim Ungarorum populi errorum devia secuti sunt, et derelictis suae salutis pastoribus, alienorum gregum vestigiis adhaeserunt. Reminiscat tunc strenuitas tua religiosi principis Stephani, qui generis tui primus a sancta Romana et apostolica Ecclesia fidei religionem suscepit, et regularis dignitatis jura permeruit. Quanto enim amplius te divini dispositione judicii in terra dignitate provectum intelligis, tanto humilius debes potestatis divinae principibus, Petro ac Paulo, fili charissime, obedire, et eorum ecclesiae subjectionem et honorem a praefato principe institutum fideliter exhibere. Nulla te pseudoapostolorum qui eorum ecclesiam invaserunt, venena corrumpant; nulla perversitas a vera religione seducat. Nec enim latere te credimus haeresiarcham Guibertum ab omnibus ubicunque catholicis excommunicatum atque damnatum, qui contra divinae legis scita, contra Evangelii statuta, contra sanctorum canonum decreta, viventis patris ac domini cubile ascendit, et Gregorii septimi apostolicae memoriae pontificis cathedram invasit, matrem fidelium omnium Romanam Ecclesiam incestavit: sed furem eum et latronem existere per divinae clarificationis causam totus pene jam orbis agnoscit. Quid etiam in Henricum hujusce iniquitatis et praesumptionis auctorem divinae majestatis justitia operata sit et operetur, ad tuam existimamus notitiam pervenisse. In sensum enim reprobum datus et ea quae non conveniunt, imo quae Deo et hominibus exsecrabilia sunt operans, publicis est expositus ignominiis. In illo nimirum illud quodammodo divinae Scripturae impletum videtur elogium, « Quid superbit terra et cinis, » quia in vita sua projicit intima sua. Ipsi quippe quos intimos habuerat, quos tanquam sua viscera diligebat, non tantum familiares, sed ipse etiam filius, pro suis eum abominationibus exsecrati, ab ejus se consortio sequestrarunt. Jam per Dei misericordiam et judicium principalem illam regni sui partem per quam Romanae Ecclesiae incubabat amisit. Inter has diabolicae persecutionis procellas, jam diu regnum tuum ab apostolicae sedis obedientia descivit, et erroris hujus principibus administris, deditum per latioris viae devia seductum est. Nec tandem ad ejus populi velamen auferendum, personam tuam divina, ut credimus, gratia sublimavit. Unde nos quibus, licet indignis, pro apostolicae sedis ministerio Ecclesiarum omnium sollicitudo imminet, quia Graecis et barbaris, sapientibus et insipientibus debitores sumus, tuam super his prudentiam duximus admonendam: tui profecto animi voluntatem agnoscere utrum ad salutem regni tui et ad populi tui eruditionem apostolicae sedis, apocrisiarios destinari consentias. Ad cujus videlicet operis ministerium supradictum beati Aegidii abbatem cooperatorem praedestinavimus. Super hoc ergo negotio certam tui animi voluntatem nobis per latorem praesentium rescriptis tuis intimare non differas. Porro de nobis ita tuam excellentiam confidere volumus, ut quidquid honoris, quidquid dignitatis praedecessor tuus Stephanus ab apostolica nostra Ecclesia promeruisse cognoscitur, certa devotione exquiras, plena liberalitatis benignitate percipias, dummodo in unitate ejusdem apostolicae Ecclesiae firma stabilitate permaneas, et ei quidquid honoris, quidquid reverentiae, rex praefatus instituit, fideli benignitate devotus exhibeas. Datum VI Kal. Augusti.