I.  Epistola Friderici archiepiscopi Coloniensis ad clerum Leodiensem.--Increpat eos, quod praecipiti electione, admissis etiam in suo conventu excommunicatis, in Alexandrum vota sua contulerint, eosque ad suum citat tribunal ad Indam monasterium.   (Anno 1121.) [  Ex ms. S. Laurentii Leodiensis.  ]
F., gratia Dei sanctae Coloniensis Ecclesiae humilis minister, toti clero qui Leodii est, scrutari testimonia Domini ut in toto corde exquirant eum.
Litteras vestras, ad nos per fratrem Nicolaum directas, paterno affectu recepimus, qui in his et nostram desiderare videmini praesentiam, et tanquam filii obedientiae nostro corrigendum obtulistis consilio, si quid vestro excessistis arbitrio. Unum vobis notum fieri volumus, quia ad vos descendere et debita pietate vobis consulere parati fuissemus, si excessus vestros tam manifestos, tam contrarios decretis sanctorum canonum nostraeque auctoritati et vestrae saluti non perspexissemus. Defuncto enim beatae memoriae domno Frederico episcopo vestro, litteras consolatorias vobis direximus, desolationem vestram paternis lacrymis deplorantes, et ut in Domini consolatione spem vestram defigeretis affectuose vos exhortantes. Sed, quia tunc temporis occupati tenebamur magnis Ecclesiae et imperii negotiis, ut vestram ad nostrum consilium et reditum differretis electionem debita auctoritate monuimus, quia vestrae pusillanimitati et temporali pace et nihilominus canonica electione consultum esse voluimus. Vos autem interim divinae institutioni, et nostrae admonitioni non acquiescentes, in conventum vestrum multitudinem eorum qui vestra petitione a domno papa, a nobis, a vestro etiam episcopo excommunicati habebantur, admisistis, ibique nostrae auctoritati praejudicantes, communicato cum excommunicatis consilio, ea quae destruxeratis reaedificando, quod sine gravi dolore loqui non possumus, vos ipsos praevaricatores, excommunicatorum consortio contaminatos constituistis. Habemus quidem hujus miserabilis culpae evidens argumentum, litteras vestras tam Coloniensi Ecclesiae quam venera . . . filio vestro Andreae missas, in quibus Alexandrum dominum et episcopum vestrum vos recepisse satis inconsiderate significastis, et ad cumulum inexcusabilitatis vestrae conspirativa confoederatione subjungendo affirmastis, nullum vos velle vel posse contra eum recipere consilium. Quod si in hoc conspirastis, utquid quaeritur descensionis ad vos vel consilii nostri praesentia? Utquid ore et scriptis vestris frequens et assidua nobis demandatur obedientia, quam destruit conspirationis hujus, ut asseritis, fixa cordibus vestris insolentia? Miramur et non parum miramur quomodo vos scribendo appellatis totam Leodiensem Ecclesiam. Nam, ut taceamus de archiepiscopi dignitate, qua membrum excellentius debemus esse Leodiensis Ecclesiae, fraternitatis nostrae dilectio, quae hactenus particeps et socia fuit tribulationum vestrarum, contemptuose videtur repudiata. Si iterum Ecclesia, quorsum excluditis eam quam tantum cognoscimus et fatemur Leodiensem Ecclesiam? Praepositum Andream, et archidiaconos Henricum et Stepponem, magistrum Stephanum et religiosos abbates, aliosque qui, licet locorum diversitatibus disjuncti, tamen in unitate spiritus vobiscum sunt fratres. Hos procul dubio Leodiensem Ecclesiam testatur bonae simplicitatis obedientia, et persecutio quam passi sunt, et quotidie patiuntur pro justitia. Sed et hoc reticere non possumus, quod contra sanctorum canonum statuta, neglecto, imo contempto chrismate anni praesentis et oleo, de veteri plures annos reservato, per quorumdam vestrum archidiaconatus adhuc fiunt unctiones a sacerdotibus, contra canones et nostram auctoritatem, per inobedientiam cum excommunicatis divina celebrare praesumentibus. Longum est enumerare quot et quantis excessibus Domini provocastis longanimitatem, et in nostram praesumptuose egistis auctoritatem; quia non solum ab Ecclesia Dei vos alienastis, sed et eos qui sincere nobiscum usque nunc permanserant, in praevaricationis vestrae consortium pertraxistis. Quia ergo his excessibus tam manifestis et Deo odibilibus non debetur paternae consolationis visitatio, sed magis infigenda est condignae severitatis increpatio; ad sedem Coloniensem, cui tam grave intulistis praejudicium, vos invitamus, ut si excessus vestros sicut scripsistis, nostro corrigere volueritis consilio, exemplo Patris evangelici, prolem quae perierat gratanter recipiamus, sub utriusque, Coloniensis videlicet et Leodiensis Ecclesiae quae nobiscum est, testimonio. Verumtamen ex superabundanti, si vestra haec efflagitat humilitas, apud Sanctum Cornelium Indae cum filiis praedictarum Ecclesiarum vobis occurremus IV Nonas Septembris, parati misericorditer recipere in spiritu lenitatis et correctos instruere. Et, quoniam Alexander per Godescalcum Trajectensem clericum obedientiam et subjectionem nobis praesente Ecclesia demandavit, et se velle de omnibus suis excessibus nostro acquiescere consilio per eumdem nobis insinuavit, III Nonas Septembris nos in praedicto commoraturos coenobio eidem remandavimus, ut si forte velit aliquid rationabiliter deferre, ad aures Ecclesiae, audiatur. Si quis autem inter vos habet zelum Domini, eumdem admonere, arguere, increpare, obsecrare, orare non dissimulet, ut sibi ipsi propitius parcat Christi Ecclesiae, ne incipiat infamis haberi, toties per domnum apostolicum, per nos, per suum episcopum ejectus a sanctae matris Ecclesiae liminibus. Plures enim repulsae personam ejus infamem sicque reddunt Ecclesiae nota bilem, ut non solum id quod male nititur non apprehendat, sed et honoris et ordinis periculum subeat, quod adhuc retinere ex affectu maternae pietatis Ecclesiae mansuetudo tolerat. Haec vobis, fratres charissimi, scribimus in spiritu charitatis, non ut vos confundamus, sed, sicut per priores litteras praemisimus, ut tam spirituali quam temporali pace consolandos ad sinum unitatis Ecclesiae reducamus.