191  EPISTOLA CXXIX. AD HINCMARUM.
Reverentissimo praesuli Hincmaro Lupus perpetuam in Domino salutem.
Scrutanti mihi diu multumque de praedestinatione, de qua in pace, in qua vocati sumus a Deo, quaerimus et deliberamus, quid probabiliter esset sentiendum, ne illud Apostoli, quos praescivit et praedestinavit , pateat; illud vero, vasa irae perfecta, sive parata, sive apta in interitum ; et illud quod divinitus alibi scribitur, nescit homo utrum amore an odio dignus sit , itemque, Considera opera Dei, quod nemo possit corrigere quem ille despexerit , et similia passim in divinis reperta eloquiis, dignum non habeant exitum, haec verissima videtur sententia, ut praedestinatio sit in bonis, juxta intellectum doctissimi Augustini, gratiae praeparatio, praedestinatio autem in malis, secundum nostram capacitatem, gratiae subtractio. De quibus idem certissimus auctor ita scribit: Quibus non vult subvenire non subvenit, de quibus in sua praedestinatione aliud judicavit, ita tamen ut in utrisque creator aequissimus inveniatur, dum et illis gratiam misericordia impertitur, et istis eamdem gratiam, quanquam occulto, justo tamen judicio non largitur. Dumque in Adam omnes recti creati sumus, et libertatem arbitrii absque ullius difficultatis impedimento et interpellatione accepimus, sponte autem peccante Adam, in quo, ut Apostolus testis est, omnes peccaverunt , omnes, ex eo duntaxat utroque 192 sexu progeniti, conditionis dignitatem amisimus, et poenam peccati, hoc est concupiscentiam, et mortem, non animae solum, verum etiam corporis merito nostro incurrimus. Hinc est quod qualis Adam a Deo creatus est non nascimur, sed originaliter peccatores, damnatique poena peccati: quorum alterum fecit spontanea culpa nostri primi parentis, alterum culpam puniens tremenda severitas justissimi judicis. Cum ergo communiter omnes damnati simus, cujus nostrum vult Deus miseretur, et quem vult indurat, hoc est, in propria duritia derelinquit. Miseretur magna bonitate, indurat nulla iniquitate. Sic itaque hos quos indurat praedestinat, non ad supplicium impellendo, sed a peccato quod meretur supplicium non retrahendo; quemadmodum induravit cor Pharaonis, non ad culpam urgendo, sed gratia emollitum a culpa non revocando. Sic recte possumus dicere, induci a Deo in tentationem qui non exaudiuntur, orantes: Et ne nos inducas in tentationem; non quod ipse inducat in malorum tentationem, quod utique, ut alibi docetur, intentator malorum est , sed quodam locutionis genere inducere dicitur cum judicio desertos patitur in tentationem induci, quos a tentatione gratia non educit. Nemo tamen opinetur aut justis aut injustis reprobis praedestinationis veritate fatalem necessitatem induci, cum in utrisque suspicionem necessitatis libertas excludat voluntatis. Siquidem electi accipientes a Deo et velle et perficere libenter agunt unde sempiternum praemium consequantur; perversi autem deserti ab eodem Deo, non inviti, sed et ipsi libenter agunt unde in aeternum merito puniantur. 193 Quis vero nisi, ut mitius loquar, tardus sit, ibi asserat necessitatem ubi videat regnare voluntatem vel adjutam misericordia vel desertam divino judicio? Bonorum ergo voluntatem sic divina commendant eloquia: Beatus vir qui timet Dominum, in mandatis ejus volet nimis . Porro malorum voluntatem talem insinuant: Noluit intelligere ut bene ageret, iniquitatem meditatus est in corde suo: astitit omni viae non bonae, malitiam autem non odivit . Permissus est ergo injustus agere quod elegit, ut de malo bene operante Deo claresceret quid esset inter servientem ei et non servientem, et salvati quantas habere et agere deberent ipsi Deo gratias agnoscerent, dum eamdem habentes damnationis causam, in isto aspicerent quod liberatoris gratia evasissent. Haec assertio voluntatis ne in recens quidem natis locum non habet. Nam aut percepta baptismatis gratia si decedunt, voluntate Dei salvantur, aut eadem gratia ejusdem Dei judicio fraudati, haereditarii peccati merito paterna commissi voluntate damnantur. Ego quod sentio simpliciter vobis aperui. Vos vicissim, si in aliquo diversi estis, ne gravemini reserare. Simile et Pardulo nostro direxi. Cupio vos valere feliciter.
(Rom. VIII) (Rom. IX) (Eccle. IX) (Eccli. VII) (Rom. V) (Jac. I) (Psal. III) (Psal. XXXV)