EPISTOLA CLVIII. AD JOANNEM CARNOTENSEM EPISCOPUM. [A. D. 1176.]
ARGUMENTUM.-- Graviter queritur in curia Romana quosdam muneribus corruptos hominem illitteratum et laicum contra canones praeficere conatos abbatiae, sed frustra.
Charissimo Patri et domino suo J. Dei gratia Carnotensi episcopo, suus P. Blesen. Bath. archid. salutem et promissae misericordiae reminisci. Quia scio vos occupatum circa sollicitudinem ecclesiarum, paucis utor verbis, ne vestrae sanctitatis aures impediam utilitati publicae deputatas. Expletis feliciter et super omne desiderium meum negotiis, quae mihi Dominus meus specialiter injunxerat, accepta benedictione et licentia recedendi a domino papa, salutatis cardinalibus laetus ad reditum accingebar, cum superveniente electo S. Augustini, dominus papa magistrum G. et me ab incoepto itinere revocavit: benigne siquidem receptus est ab eis qui, sicut scitis, gratius acceptant hominum munera quam merita personarum. Sperabant enim quod promotio ejus esset rixae materia et majoris emolumenti occasio; atque fluvium absorbentes, habebant fiduciam, quod in os eorum Jordanis influeret. Stabat ex adverso constanter et prudenter magister G.; stabam et ego, sicut ministrabat in dulcedine sua pauperi Deus. Verumtamen et leges, et canones, et quidquid de sacro eloquio ad nostrae partis assertionem poteramus inducere, funestum quidam majores inter caeteros et sacrilegum reputabant, nosque hostes Romanae Ecclesiae publice judicabant, nisi cessaremus ab hujusmodi verbis, quibus Ecclesiam S. Augustini, quam suam specialiter asserunt, Ecclesiae Cantuariensi subjicere conabamur. Damna siquidem animarum non attendentes in monachis, omnia illicita eis licere permittunt, in jugo disciplinae prorsus abjecto, vagi et petulantes ad omnes carnis currant illecebras, omnesque excessus, quos per annum faciunt, annua redimant pensione. Cum itaque nobis publice fuisset inhibitum, ne in causa ista canones aut leges deduceremus in medium, sed privilegia duntaxat, si quae haberemus ad manum, quorum nullum eo tempore nos habere sciebant, viderentque nos in hac parte omni solatio humano destitutos, et quod in votis haberent hominem illitteratum et laicum, sed in emendis honoribus circumspectum, praeficere abbatiae, quam Simoniaca venalitate acquisierat, non occulta, sed publica et forensi, prosilui ad accusationem, atque adversus electum paginam inscriptionis arripui. Cum enim manifesta et notoria proponerem contra eum, illi quos amicos sibi fecerat de mammona iniquitatis, opinionis ejus et infamiae vulneribus vinum et oleum infuderunt. Exhaustis itaque Flandriae mercatoribus in argento, a Romanis tandem infinitam multitudinem auri mutuavit. Sic pennae columbae deargentatae, et posteriora dorsi ejus in fulgore auri fecerunt, ut non audirent illi duo, vel etiam unum de libertatibus et dignitatibus sanctae matris Ecclesiae Cantuariensis, pro quibus beatus martyr certavit usque ad mortem, et quas moriens confirmavit in cerebri sui effusione, et sanguine proprio rubricavit. Injunxerant electo, ut se tonderi et radi faceret, benedictionem a domino papa sequenti Dominica recepturus. Inter angustias igitur et cruces, inter mortes innumeras constitutus, videns quod non converteretur in judicium justitia nostra, ad nativae rationis argumenta me contuli, fecique sine promissione aliqua, sine donorum aliquorum impendio, quod benedictio elongata est ab eo. Causa igitur Cantuariensis Ecclesiae Deo et nostro martyri commendata, Julio ingrediente, cum febre gravissima curia sum egressus. Bene valeatis.