EPISTOLA CCIX. ARGUMENTUM.--  Archidiaconi querela contra officiales episcoporum.
In H. et E. concilio statutum est quod unaquaeque dignitas suo privilegio gaudeat, et episcopus, qui solus beneficium dare potest, honorem datum minuere aut auferre praesumat. Damasius papa consilio beati Hieronymi cum omni senatu Romani ordinis statuit, et postea omnes episcopos orbis ad consensum induxit, ut eorum officium et officii memoriam in perpetuum delerent. Omni enim auctoritate carebant, et tanto vilius abjecti sunt, quanto magis ambitiose et superbe circa sacra spiritualiter praesumebant; et subjungit quod in comitiva Christi duo tantum sunt genera ministrantium statuta, scilicet apostoli et diacones, et alii discipuli qui sub iis in suo ministerio servierunt, et post multa concludit quia quod ratione et auctoritate caret exstirpare necesse est. In hoc differentia est quod coepiscopi sacerdotes erant et tum ministrare sacra debita episcopis non praesumebant; nunc autem acolyti et amplius subdiaconi episcopale officium contra Deum et canonum scripta usurpare praesumunt; nomen coepiscopi, a sede Romana judicatum et damnatum et exterminatum aeternaliter quodam nominis adventitii subornatu denuo latenter obrepsit. Resuscitantur cineres jam sopiti, et ova aspidis diu in occulto basilisci confota patibulo in regulum eruperunt. Hi sunt viperae officiales iniquitatis omnem malitiam aspidis atque basilisci transcendentes. Vadit hodie solus ad synodum vel cum paucissimis archidiaconus. Officialis autem cum dracone, qui de coelo cecidit, trahit secum tertiam partem stellarum, atque decanos et sacerdotes archidiaconi secum trahens, dum nec se nec alios pascere sciat, quaerens quae sua sunt, non quae Jesu Christi, manifeste non ovium pastor est sed luporum. Vulgo dicitur: « Mala custodia pasco lupum. » Quomodo custodiet animas alienas, qui mores nec scientiam nec ordinem habet, ut propriam animam custodire sufficiat? Iterum vulgariter dicitur quod archidiaconi sunt oculi pontificis sui; moderni autem pontifices idem archidiaconos oculos suos obstruunt et confundunt, et noviter assumentes oculos Argi, evangelistarum oculos, quos ad suam et subjectorum suorum salutem ante et retro et in circuitu habere debuerunt, in quaestum pecuniarum non sine sua damnatione convertunt. Legi quandoque puerulus in Catone de hoc genere hominum in hac forma: Est genus hoc hominum quod dicitur officiperdi. Credo tale officium esse in perditionem et scandalum, quod studet totum et spirat in malitiam et rapinam. Innocentissime Innocenti, puto quod tales non ab officii nomine, sed ab officii verbo nomen et nominis causam trahunt. Usus Ecclesiae activus fuit, ut archidiaconus esset officialis hominum et peccata hominum per archidiaconum inquisita, quae per ipsum corrigi non poterant, ad episcopos referrentur. Eritne hic officialis inofficiosus aut episcopus aut coepiscopus, cujus nomen atque memoria et officium ad totius Ecclesiae catholicae materculae detrimentum est. Dabitur forsan episcopo archidiaconus ad quem appellant omnes ab archidiacono qui profanas et sacrilegas causas habent. Quandoque nos archidiaconi diximus ei: Quis te constituet judicem super nos? Omnes enim archidiaconi dissecuerint et appellant unanimiter ad thronum suae innocentiae. Innocenti, modernis temporibus cessavit in Ecclesia officium et nomen archidiaconi, provide quia multi contra Deum hoc officio abutuntur, nomen et officium hoc diebus in perpetuum deleatur. Certe nunquam hunc archidiaconatum, ad quem invitus non traherer et coactus, atque post multas inducias, quas petebam a sanctis et religiosis viris, potius onus quam honorem suscipere, sum expulsus et gloriae vestrae est, Pater sancte, ut imponantur homines super capita nostra et qui heri sedebat ad pedes meos hodie sine meo et aliorum archidiaconorum assensu assumptis novis cornubus ventilet totam Ecclesiam nostram, meque praesente suspendat et excommunicet sacerdotes meos, atque excommunicationis sententiam intentans, antequam ad eos litterae istae perveniant, indulta sibi hac tenebrarum potestate in his et gravioribus contra me abutatur: hodie unus est et cras alius, et sic de septimana in septimanam vices eorum episcopus ablabat. Scio et inficiari non possum quod R. Eb. episcopus qui in diebus nec in Anglia nec in Normannia justitiarius domini regis fuit et prorsus litteraturae ignarus, potius saecularis quaestus occasionem quam Dei presbyteros officiales constituit. Cujus opus in hac vel in aliis nunquam alicui catholico ad exemplum vel consequentiam debet trahi. Heus, heus, appellat oppressus ad justitiam et misericordiam apostolicae sedis. Officialis autem appellatione dissimulata negotium suum agit et abusione superba opprobriis et comminationibus os appellationis violenter conclusit. Nunquid illitterati aut potius laici temeritas aut cupiditas imitatores habere debuit? Ad hujus igitur cupiditatis exterminium sufficere potest quod quaestus in causa fuit quod hujus singularitatis auctoritatem ab apostolica sede vel ab antiquorum canonum habuit Lincoln. Eliensis et caeteri suos archidiaconos fovent. Aut servetur hic status aut in perpetuum nomen ejus deleatur. Ego autem sacerdos Domini atque senior et contestis miserationum Christi quodam zelo aequitatis indignor quod hoc officium sic vilescit et plebescit in Ecclesia Dei, ut honor archidiaconorum, qui a beato Stephano incoepit, atque in beatis Laurentio et Vincentio caeterisque martyribus usque ad sanctitatis perfectionem gloriosae profecit, hodie supervenientibus novis officialibus, datus est in contemptum, in opprobrium, in theatrum, in derisum.