LXV.  Sententiam ab Eugenio III latam de controversia canonicorum S. Alexandri et S. Vincentii Bergomatum confirmat.   (Laterani, April. 21.) [UGHELLI,  Italia sacra,  IV, 462.]
ANASTASIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis LANFRANCO praeposito, caeterisque canonicis ecclesiae S. Alexandri Bergamensis, in perpetuum, etc.
Sicut aequum est, et officio religioso conveniens, natas inter viros ecclesiasticos controversias rationabili fine decidere, ita quidem vigor aequitatis expostulat, quae rationabiliter decisa fuerint, fidei committere litterarum; ac ne inposterum aliquorum refragatione turbentur, auctoritate apostolica roborare. Eapropter paci et quieti vestrae providere volentes, sententiam, quam inter vos, et canonicos Sancti Vincentii super quibusdam, unde inter vos, et eos causa fuerat diutius agitata, felicis recordationis papa Eugenius praedecessor noster post sufficientem in praesentia sua, et fratrum suorum ejusdem causae discussionem, communicato cum fratribus suis consilio promulgavit; nos etiam assertionis nostrae pagina confirmavimus, et ratam, et inconcussam perpetuis temporibus decernimus permanere: constituit siquidem, ut presbyteri Bergamensis episcopatus, qui post datam à felici memoria PP. Innoc. praedecessore nostro sententiam, ordinati sunt, sive qui deinceps ordinabuntur, utrique ecclesiae fidelitatem exhibeant, et si canonici S. Vincentii recipere forte noluerint, nihilominus eam ecclesiae vestrae debeant exhibere. De poenitentiis autem hoc inter vos observari praecepit, ut presbyteri totius Bergamensis episcopatus, quoties pro publicis criminibus ad poenitentiam parochianos suos adduxerint, utramque partem studeant convocare, ac nullatenus absque praeposita vestri, vel unius presbyterorum ecclesiae vestrae praesentia, criminosis illis poenitentia injungatur. Adjecit etiam, ut in mensa episcopi in sinistra parte, praepositus ecclesiae vestrae primum locum obtineat, et suos penes se clericos habeat. Statuit praeterea, ut quoties in consuetis processionibus ad missarum solemnia celebranda, canonici Sancti Vincentii ad vestram ecclesiam venerint, quatuor parietes chori pacifice in ecclesia ipsa obtineant, et in vigiliis B. Viatoris, et in festo ejusdem, nec non in litaniis Gregorianis cum incenso, et aqua benedicta, campanis pulsatis per personas vestras eosdem canonicos honorifice suscipiatis. Cum autem ad defunctorum exsequias, vel aliis diebus vobiscum in ecclesia ipsa convenerint, totum chorum ecclesiae vestrae cum eis pariter teneatis. Quoties vero vos cum eis in solemnitatibus, vel exsequiis mortuorum, sive in ecclesia S. Vincentii, sive in aliis conveneritis; praepositus ecclesiae vestrae primum locum in sinistra parte chori obtineat: reliqui autem fratres cum eisdem clericis communiter sedeant. Decrevit itidem, ut capellani ecclesiarum Sancti Salvatoris, S. Agathae, S. Joannis, Sanctae Gratae, ac S. Vigilii in Dominicis diebus, praecipuisque festivitatibus, ad majores missas in ecclesia vestra conveniant. In Coena vero Domini, et ad Baptismum, et in aliis solemnitatibus, sicut divina consuevistis officia celebrare, ita omni tempore pacifice observetis. Ad haec quoniam quidam sacerdotum ad exhibendas vobis supradictas fidelitates moras innectunt, et quibusdam subterfugiis eas retardare praesumunt, auctoritate apostolica constituimus, ut juxta veterem consuetudinem ecclesiae vestrae in continenti post susceptos ordines eas vobis exhibeant, et si statim exhibere contempserint donec exhibeant, a susceptis ordinibus arceantur. Praesenti etiam decreto sancimus, ut Bergomensis episcopus nullum vobis indebitum gravamen, et inusitatum imponat, sed vos, et ecclesiam vestram in antiqua libertate dimittat. Ne igitur super his, quae inter vos judicio sedis apostolicae decisa sunt, recidivo denuo litigio fatigemini, et inde alterutra partium alteram in expensas, et labores adducat, unde judiciario ordine perpetuum silentium utrique parti constat impositum, auctoritate apostolica interdicimus, ut nullus omnino hominum contra praefati antecessoris nostri sententiam venire praesumat, aut huic nostrae confirmationis, et constitutionis paginae ausu temerario. Si quis autem hoc attentare praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei, et beatorum Petri et Pauli apostolorum ejus incurrat. Amen. Amen. Amen. Locus sigilli. CUSTODI ME DOMINE UT PUPILLAM OCULI. Ego Anastasius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi. Ego Hicmarus Tuscul. episcopus subsc. Ego Hugo Ostiensis episcopus subsc. Ego Cincius Portuensis episcopus, et Sanctae Silvae Candidae subsc. Ego Gregorius presb. card. tit. S. Calixti subsc. Ego Hubaldus presb. card. tit. S. Praxedis subsc. Ego Manfredus presb. card. tit. S. Sabinae subsc. Ego Aribertus presb. card. tit. S. Anastasiae. Ego Julius presb. card. tit. S. Marcelli subsc. Ego Guido presb. card. tit. Pastoris subsc. Ego Bernard. presb. card. tit. S. Clementis. Ego Jordanus presb. card. Sanctarum Susannae, et Fel. subsc. Ego Astaldus presb. card. tit. S. Priscae subsc. Ego Joannes diac. card. SS. Sergii et Bacchi Ego Gerardus presb. card. tit. S. Stephani in Celio monte subsc. Ego Joannes presb. card. SS. Jo. et Pauli tit. Pammachii subsc. Ego Henricus presb. card. tit. SS. Nerei et Achillei subsc. Ego Joannes presb. card. tit. SS. Silv. et Martini subsc. Ego Odo diac. card. S. Georgii ad Velum Aureum subsc. Ego Rodulfus diacon. card. S. Luciae in Septasol. subsc. Ego Guido diacon. card. S. Mariae in Porticu subsc. subsc. Ego Odo diac. card. S. Nicolai in Carcere Tull. subsc. Datum Laterani per manum Rollandi, S. R. E. presb. card. et cancellarii II Kal. Maii, ind. II, Incarn. Dominicae anno 1154, pont. vero domni Anast. IV PP. anno I.