EPISTOLA LXXII. AD UNIVERSOS ECCLESIAE FILIOS. CHARTA PROTECTIONIS ET LIBERTATIS ECCLESIAE CHRISTI CANTUARIENSIS CONCESSA.
THOMAS Dei gratia Cantuariensis archiepiscopus et apostolicae sedis legatus, omnibus ad quos praesens scriptum pervenerit, salutem et benedictionem.
Praeteritorum casus temporum idcirco litterarum memoriae commendantur, ut per transacta mala vel praesentia futura cautius valeant evitari. Ad omnium igitur notitiam volumus pervenire, quod sancta Cantuariensis Ecclesia, a cujus uberibus coaluimus, quae nos auctore Deo, licet indignos, in id quod sumus promovit, in odium capitis nostri, multis calamitatibus et anxietatibus variis usque in septennium pressa est, quod fere tota novit Latinitas, et adhuc minis et damnis innumeris quotidie fatigatur. Quae cum sol esse soleat occidentis, et in nostris temporibus ejus offuscata est charitas, quodlibet tormentum, sed etiam mille mortis genera, si tot occurrerent, libentius exciperemus in Domino, quam sustineremus sub dissimulatione his diebus mala quae patitur. Nos itaque, licet parati sumus pro pace illius et indemnitate caput et corpus persecutoribus exponere, et ne pereat vel quid modicum perdat, perire, quidquid de nobis contingat, indemnitati tamen ipsius in futurum prospicere volentes, ipsam Ecclesiam cum omnibus personis, terris et tenementis suis, pertinentiis et proventibus, libertatibus quoque et dignitatibus suis, sub Dei protectione et curiae Romanae et nostra ponimus, prohibentes ex parte Dei, sub perpetuo etiam anathemate, ne quis jura Cantuariensis Ecclesiae absque consensu totius capituli monachorum Cantuariensis, aliquo integumento vel causa alienare praesumat. A saeculis enim inauditum est, quod aliquis Cantuariensem Ecclesiam laeserit, et non sit contritus vel correctus a Christo Domino. Raptores igitur et alienatores possessionum, dignitatum et rerum, et detentores, consentaneos quoque et participes, et quicunque secreta capituli malitiose revelaverit alicui hominum, usque ad condignam satisfactionem perpetuo anathemate condemnamus, nec volumus pati ut aliquis alterius professionis vel ordinis secretis capituli misceatur. Ea quoque specialiter, quae ad dilectos filios nostros monachos ejusdem Ecclesiae pertinent, videlicet villas, possessiones, earumdemque villarum et possessionum ecclesias et exenia cum pertinentiis et proventibus, sicut in suis continetur munimentis, iis in perpetuum confirmamus. Officialium quoque suorum et servientium ponendi vel amovendi, omniumque quae ad eos pertinent, tam intus quam extra, liberam concedimus et confirmamus in perpetuum disponendi libertatem, sicut iis melius et utilius visum fuerit de communi consilio capituli sui. Quatenus, sicut easdem habemus in possessionibus nostris, secundum chartas regum, libertates, similem habeant in portionibus potestatem, salva nobis et successoribus nostris regulari disciplina. Adjicimus ad haec auctoritate qua fungimur, et indulgemus, ut in malefactores Ecclesiae, si semel et secundo commoniti noluerint emendari, suspensionis, excommunicationis et anathematis ferant sententiam. Et ut liceat iis omni tempore contra omnia gravamina sedem apostolicam appellare. Et, quia minantur adversarii quod sedem metropolitanam vel primatis Angliae, quae a tempore beati Gregorii per sanctum Augustinum in Cantuaria statuta est, alias velint transferre, sub perpetuo prohibemus anathemate, ne quis hominum aliquo integumento vel causa unquam hoc attentare praesumat. Prohibemus etiam ne episcopi Cantuariensis Ecclesiae suffraganei, vel abbates alibi consecrentur quam in Ecclesia Cantuariensi, cui tenentur ex professione et debita subjectione, nisi de communi consensu totius capituli monachorum Cantuariensium, nec chrisma vel oleum per Cantuariensem provinciam dividendum aliunde quam ab Ecclesia Cantuariensi, aliquo tempore percipiatur. Volumus etiam et obsecramus in Domino, ut monachi Cantuariensis Ecclesiae suffraganeis ejusdem Ecclesiae, episcopis, scilicet et abbatibus, omnem reverentiam exhibeant et honorem. Ipsi quoque episcopi monachos Cantuariensis Ecclesiae in vera quae Deus est diligant charitate. Dignum siquidem est et consonum rationi, ut qui eidem Ecclesiae Cantuariensi debita tenentur ex professione simul et subjectione, veram adinvicem observare debeant dilectionem, salva nobis et successoribus nostris debita reverentia et auctoritate. Clericis quoque et laicis, qui coexsules nostri facti sunt et participes laboris, omnia jura sua, reditus et ecclesias confirmamus et obsecramus in Domino, ne quis iis injuriam vel molestiam faciat. Si quis autem hominum hujus nostrae confirmationis paginam infringere vel Ecclesiam Cantuariensem in aliquo vexare vel diminuere voluerit, vel dilectis filiis nostris, monachis aliquam inferre voluerit molestiam, aeternam Dei et nostram habeat maledictionem, nisi ante mortem cum restitutione ablatorum condignam fecerit restitutionem. Omnibus autem diligentibus et foventibus eam, Dei Omnipotentis optamus gratiam et sanctorum omnium, qui in Ecclesia Cantuariensi requiescunt societatem et nostram donamus benedictionem. Amen!