208  EPISTOLA IX.  Victor Fulgentio, ipsius preces enixe flagitans, et sermonem Fastidiosi Ariani refellendum mittens.   1. 2. 3. 4. 5.
Domino beatissimo et apostolicis meritis coaequando, sancto patri FULGENTIO episcopo VICTOR.
Desideratae rei divinitus attributum tempus advenit, quo nostra petitio sortiatur effectum. Nefas enim fuerat ut is qui ad respondendum callidae machinationi beatitudinem tuam frequenter ipse petieram, differrem volentem; quod apud honestissimos mores mendacio plerumque deputatur quidquid differendo promittitur. Sed hoc sicut nobiscum vestra beatitudo melius recognoscit, non voluntate factum est, sed spatium regionum diversarum impedimentum detulerat; quibus huc atque illuc incassum ducimur; ubi nulla salutis aeternae vitae utilitas invenitur. sed potius ab ipsa futurae vitae utilitate exquirenda, mens diversis occupationibus avocatur; ut cum tempus est diabolici timoris instinctu, aliquid quod ad salutem aeternam proficiat, quisque nostrum minime agere permittatur. Induimur enim diversis cupiditatibus ac desideriis hujus mundi, quae subito tanquam fumus evanescunt, et insanabiliter saecularibus illecebris sic nostra deservit intentio, ut tanquam si immutabiliter in hoc mundo vivamus, sic de futura aeternitate, aut vitae, aut mortis periculo, quod utrinque est, minime cogitemus: sed hoc tantum satagimus, quod in praesenti cognoscimus nostris desideriis adfuturum. Quantacunque enim utilitas nostrae voluntati accrescat parum esse putamus, secundum illam B. Cypriani sententiam: Quid aliud in mundo quam pugna adversus diabolum quotidie geritur? Et paulo post sequitur: Si avaritia prostrata est, exsurgit libido; si libido compressa est, succedit ambitio; si ambitio contempta est, ira exasperat, inflat superbia, vinolentia invitat, invidia concordiam rumpit, amicitiam zelus abscindit , etc. Pervidens vir venerabilis tantis animam inimici jaculis quotidie vulnerari: unde non virtus propria, sed sola divina poterit eruere misericordia. Propterea lacrymabiliter exoramus, ut pro nobis cum omnibus illis quos Domino acquisisti, ac mundanis squaloribus erutos ad spiritalem vitam converti fecisti, ejus pietatem exorare digneris, ut nobis misericordiae suae lumen ostendat, ut non sumat vindictam de peccatis nostris, ut in delictis nostris non moriamur, ut exuamur a laqueis et compedibus inimici, ut non se gaudeat lucrasse animam, quam Dominus suo sanguine redemit. Sed hoc enixissime obsecramus, ut nostram supplicationem tuis precibus justis, nostrosque gemitus tuis sanctis fletibus adjungas, 209 ut mereamur vestris intercessionibus futurae vitae subsidium reportare, ut qui peccatis mortui sumus, vestris sanctis orationibus resurgamus. Aliter enim Elisaeus propheta suscitare non posset cadaver exanime, nisi, refraenatis membrorum lineamentis, illo se corpori faceret aequalem . Minoravit se paululum magnitudo, ut cum osculatur mortuum, implastraret animam, et redderet puerum vivum. Unus se sternit, et duo consurgunt; et subito redditur incolumis genitrici, qui alieno spiritu revixit. Et ego ita confido vestro intercessu me vivum Ecclesiae matri restitui, qui videor gravantibus peccatis mortis aculeo detineri. Scio enim quod in juvenili aetate vitae, ante annos plurimos salutem animae nostrae quaesieris, Dominumque ex hac re saepissime postulaveris, ut me a tentationibus hujus vitae erueret. Et quia adhuc peccatorum mole depressus mereri non potui, hoc deprecor, ut assiduis supplicationibus pro nobis Dominum exorare digneris, ut quolibet ordine vel tempore delictorum nostrorum veniam assequatur. Et ne nostra flebilis ac diuturna oratio vestrae paternitatis sensibus fastidium generet, illud nobis iterum postulandum est, ut promissionibus vestris celer sequatur effectus; ac maligno operi illius, qui venerabilium monachorum spiritalem vitam, et secundum saeculum quasi vilissimam, fastidiose contemnens, usque ad cedros Libani evolans se pervenisse gloriatur, cujus nomen, nisi fallor, per ordinem verborum superiore versu evidentius videor expressisse, cujus tractatum direxi, qui emendicatis hinc inde sermonibus, adversum rectam fidem et catholicam veritatem visus est oblatrasse, et Homousianos et Donatistas objectionum suarum jaculis quasi vulnerans, sibi postea catholicam vindicavit, sicut ex lectione diligenter vestra paternitas advertet. Quare petimus ut de mellifluo vestrae paternitatis fonte istius vanitas refellatur, auctorisque ejus serpentis, cujus iste, mala gramina pastus, quemdam velut novum errorem visus est pullulasse, adsit luculenta responsio, et omnis adversus Deum excogitata nequitia comprimatur, ne aliquid rectum adversus dogmatis fidem qui legunt eum dixisse reputent. Confundatur antiqui serpentis astutia, quia sibi tales praedicatores diversis seditionum ac voluptatum illecebris aggregavit; ejusque vipeream venenosamque trisulcem linguam tuis sanctis responsionibus dissipa. Qui non doctoris, sed potius adulatoris id temporis officio fungebatur falsitatis. Commentum quod suis posteris dereliquit, te respondente eorum mentibus evanescat, quo adversus Dei mysterium voluit militare. Propterea rogamus ut in hac parte, Domino adjuvante, bonae famae meritum, et praeclarum omnibus extendas ingenium. Et quoniam praesens aestus aliqua recentia quaerit, desiderium mentis audacter expressi, antiquae familiaritatis caritate possessus; et sicut prae caeteris sacerdotibus mentibus et oculis intuentium fulges, ita te cupimus frequenter florulentis opusculis fulgentiorem et nobis et omnibus gentibus apparere. Hoc pio fretus amore indocilis rerum scripsi: Sitiens cum nimio ardore ad fontem peritiae ac doctrinae cum rustico meo eloquio alacer accucurri. Unde nostram sitim et imperitiam satiari cupimus, ut non solum futurae vitae praemium, sicut in prima fronte epistolae vestrarum orationum 210 solatia conquisivi, merear adipisci, verum etiam huic operi in omnibus satisfactum fuisse gaudeamus: ut non solum nos, sed et omnis conservorum nostrorum filiorum vestrorum religiositas, qui in te pio affectu dependent, et hoc de te nobiscum exspectant, divino muneri cum eis referam an. referat? gratias. Et petimus ut nostrae rusticitati ignoscas, qui ut haec auderem ipse jussisti. Et licet nos aut exigua, aut nulla doctoris scientia imbuit, accedit etiam ut si aliquid corde conceptum retineremus, aliis occupationibus implicati, usum pene Latini sermonis amisimus, secundum illud dictum, Sed ora ut Dominus praestet et faciat quod volumus. Guberna ergo et exorna famulum quem nutristi, et praesta doctrinam quam frequentius docuisti. Orantem pro nobis beatitudinem tuam divinitas aeterna custodiat, quod optamus, domine Pater.
( al. utrumque) (Lib. de Mortalitate, paulo post
initium) (IV Reg. IV, 3, 4) (quos nos esse appellavit)