XXXIII.  Bona et libertates monasterii S. Mariae Regiae-Vallis confirmat   (Laterani, Jan. 29.) [HUGO,  Praemonstr. annales,  II, Prob., p. 412.]
LUCIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis GALTERO, abbati ecclesiae S. Mariae Regiae-Vallis, ejusque fratribus tam praesentibus quam futuris regularem vitam professis in perpetuum.
Religiosam vitam eligentibus apostolicum convenit adesse praesidium, ne forte cujuslibet temeritatis incursus aut eos a proposito revocet, aut robur, quod absit, sacrae religionis infringat. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et praefatam ecclesiam Sanctae Mariae Regiae-Vallis, in qua divino mancipati estis obsequio, ad exemplar felicis recordationis praedecessorum nostrorum Innocentii, Eugenii, Alexandri, Romanorum pontificum, sub beati Petri et nostra tutela suscipimus, et praesentis scripti privilegio communimus, inprimis siquidem statuentes, ut ordo canonicus qui secundum Deum et beati Augustini regulam, atque institutionem Praemonstratensem in eadem ecclesia institutus esse dignoscitur, perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter observetur. Praeterea quascunque possessiones, quaecunque bona eadem eeclesia impraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Ipsam scilicet vallem in qua fundata est abbatia, a prato Bovini sicut dictat labium nemoris quod dicitur Forest, usque ad viam Ovium, quae descendit a Fracia subtus pratum, et ex altera parte ab eodem prato Bovini, sicut dictat labium Chelme usque ad fontem Beliardis, et a fonte usque ad viam subtus pratum, sicut dictat via quae juxta Fraciam vadit ad Horreum. Terram Franciae quam dederunt vobis Guerardus et Theodoricus, domini de Sorceio, assensu omnium haeredum suorum, et per manum Henrici, quondam Tullensis episcopi, a quo in feudum tenebant. Allodium de Bernaicuria quod dederunt vobis, assensu Stephani, quondam Metensis episcopi, et Rainaldi, comitis Barri, in terris, silvis, pasturis, haeredes ejusdem allodii manentes in subscriptis villis, Neves scilicet, Commarceio, Sorbeio, Meligneio, Levovilla, locum de Bemont, qui antiquitus Rampuns dicebatur, certis metis videlicet crucibus et foraminibus in quercubus factis limitatum, quem dederunt vobis in terris, silvis, aquis et quorumlibet animalium pasturis, totius terrae domino de Commarceio pertinentis, Stephania, comitissa praedicti castri, assensu Simonis filii sui et filiarum suarum Sophiae et Agnetis, et Stephani, quondam Metensis episcopi a quo illum in feudum tenebat, et Stephanus de Sorceio et Savaricus de Belloramo, assensu uxoris suae Mathildis, et Philippus, castellanus Barri, assensu filiorum suorum Gerardi et Ulrici, et Petri, Tullensis episcopi, et totius capituli Tullensis. Sedem molendini quam dederunt vobis praedicti haeredes cum terris ante et retro eidem molendino et stagno, aquarumve cursui necessariis super rivulum qui currit ad pedem montis Furnellorum cum eodem monte, sicut dictat utraque vallis hinc et inde. Allodium de Sanzeio cum proprio banno in terris, silvis, pratis, aquis, et villarum adjacentium communibus pasturis, quod dederunt vobis Letardus de Thazeio, assensu uxoris suae Alcidis et haeredum suorum Joannis de Morcio, Valteri de Vodio et Henrici filii sui, et Vidricus de Blenau, assensu Richardi filii sui et filiae suae Bonae Filiae, et haeredum suorum Joannis de Moreio, Valteri de Vodio et Henrici filii sui et Matthaei, filii Simonis de Blenau. Locum Rengis- Vallis cum omnibus pertinentiis, quem habetis a capitulo Sancti Stephani Tullensis, et Havilda de Aspero Monte, assensu filiorum suorum Goberti et Theodorici, et a Balduino de Umplona. Locum de Jandoria cum omnibus pertinentiis suis, quem habetis ab abbate et capitulo Sancti Leonis Tullensis sub censu decem solidorum annuatim persolvendorum. Allodium de Utigneio quem dederunt vobis Valterus de Vodio, assensu fratris sui Simonis et sororis suae Berthae, et Matthei filii sui, et Hugo Rufus, et Henricus frater ejus, assensu Hugonis filii sui et Hodiernae filiae suae; silvulam quae Parvum Porum vocatur, et decem falces prati in Precra, et duas falces allodii inter Broceium et Sevodium, et sex jornalia terrae juxta Porum, quae dedit vobis Valterus de Vadio, assensu Henrici filii sui et filiarum suarum Agathae et Aleidis, pro filiabus suis in ecclesia vestra conversis. Decem et octo denarios quos idem Valterus vobis in perpetuum remisit, pro Havilde uxore sua in ecclesia vestra sepulta. Locum Jovillaris cum omnibus pertinentiis suis, quem habetis a Gofrido de Joinvilla et a Mathilde de Vienna cognomento Lupa. Locum de Gravia in Hungaria cum omnibus pertinentiis suis, quem habetis a Mendino, quondam Albensis Ecclesiae praeposito, cum omni integritate patrimonii sui assensu omnium haeredum suorum. Locum Sanctae Crucis in Marchia juxta Francamvillam, quae antiquitus Eremus vocabatur, cum omnibus pertinentiis suis terris, pratis, vineis et molendinis. Ecclesiam Sancti Stephani regis cum omnibus pertinentiis suis. Quatuor falces prati quas dedit vobis Hugo, dominus de Sorceio, in brolio suo ultra Navam pro filio suo Theobaldo in ecclesia vestra sepulto; tres falces prati supra vadum Sancti Martini, quas dedit vobis Garnerus Bocherans in ecclesia vestra conversus. Tres falces prati in Preca et duas inter Sevodium et Wacon eum vinea apud Bruveium juxta fontem, quae appellatur Busita, quae dedit vobis Henricus de Francavilla, pro filia sua in ecclesia vestra conversa. Pratum et vineam quae dedit vobis Otto miles de Bruleio , assensu uxoris suae Thecelinae, pro filia sua in ecclesia vestra conversa; vineas quas dedit vobis Oda, uxor Themanni, in Monte Barri, pro filia sua in ecclesia vestra conversa; vineas quas dedit vobis Valterus de Vodio, conversus vester, in eodem Monte; vineas quas dedit vobis Fridericus, conversus vester, retro monasterium; vineas quas dedit Rainaldus de Bruleio conversus vester in Risset; vineas quas dedit vobis Ermengardis de Broceio pro filia sua in ecclesia vestra sepulta; vineas quas dederunt vobis Theodericus et Wlfardus et Drogo et Hugo, conversi vestri; vineas quas dedit vobis Rainaldus Borrei cum tribus jornalibus terrae in Estrimes pro Hugone filio suo in ecclesia vestra canonico. Vineas et prata et terras quas dedit vobis Theodericus, conversus vester, in eadem villa. Praeterea quidquid habetis infra parochias, videlicet de Brureio, de Lucceio et de Langneio, in terris, pratis, vineis, decimis et molendinis nihilominus confirmamus. Sane novalium vestrorum, quae propriis manibus aut sumptibus colitis, sive de nutrimentis animalium vestrorum nullus a vobis decimas exigere praesumat. Liceat quoque vobis clericos et laicos a saeculo fugientes, liberos et absolutos ad conversionem recipere, et eos absque contradictione aliqua retinere. Prohibemus insuper, ut nulli fratrum vestrorum post factam in eodem loco professionem fas sit, absque abbatis sui licentia ab eodem loco discedere; discedentem vero absque communium litterarum cautione nullus audeat retinere. Iuhibemus etiam ne ecclesias, aut terras, seu quodlibet beneficium ecclesiae vestrae collatum, liceat alicui personaliter dari sive alio modo alienari, sine consensu totius capituli vestri, aut majoris et sanioris partis ejusdem; si quae vero donationes vel alienationes aliter, quam dictum est, factae fuerint, eas irritas esse censemus. Ob evitandas vero saecularium frequentias liberum sit vobis, salvo jure dioecesani episcopi, et ecclesiae parochialis, oratoria in grangiis vestris construere, et in ipsis, cum necesse fuerit, vobis et familiae vestrae divina officia celebrare. Sepulturam praeterea ipsius loci liberam esse decernimus, ut eorum devotioni et extremae voluntati, qui se illic sepeliri deliberaverint, nisi forte excommunicati et interdicti fuerint, nullus obsistat; salva tamen justitia illarum ecclesiarum, a quibus mortuorum corpora assumuntur. Paci quoque et tranquillitati vestrae paterna sollicitudine providere volentes, auctoritate apostolica prohibemus, ut infra clausuras locorum seu grangiarum vestrarum nullus violentiam, vel rapinam, vel furtum committere, ignem apponere, seu hominem capere aut interficere audeat. Decernimus ergo, ut nulli omnino hominum fas sit praefatam ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, aut ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione aut sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate et canonica justitia dioecesani episcopi. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo, tertiove commonita, nisi reatum suum digna satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine divinae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant, Amen. Ego Lucius, Catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Theodinus, Portuensis et S. Rufinae episcopus. Ego Paulus Praenestinus, episc. Ego Petrus, presb. card. S. Susannae. Ego Vivianus S. Stephani de Caelio-Monte, Presb. card. Ego Cynthius, presb. card. tit. S. Caeciliae. Ego Hugo, presb. card. tit. S. Clementis. Ego Arduinus, presb. card. tit. S. Crucis in Jerusalem. Ego Marcellus, presb. card. tit. S. Marcelli. Ego Laborans, presb. card. S. Mariae trans Tiberim tit. Calixti. Ego Jacobus, diac. card. Sanctae Mariae in Cosmedin. Ego Ramerius, diac. card. S. Georgii ad Velum Aureum. Ego Gratianus, Sanctorum Cosmae et Damiani diac. card. Ego Ranerius, S. Adriani diac. card. Data Laterani per manum Alberti, sanctae Romanae Ecclesiae presbyteri cardinalis et cancellarii, IV Kal. Februarii, indictione XV, Incarnationis Dominicae anno 1181; pontificatus vero domini Lucii papae III anno prim
( Bruley )