NICOLAI CLARAEVALLENSIS EPISTOLAE. EPISTOLA PRIMA  Ad fratres Girardum et Henricum nuncupatoria.
Dilectissimis fratribus GIRARDO et HENRICO F. NICOLAUS illi placere per omnia, qui est super omnia Deus benedictus in saecula.
Sequentes epistolae non sunt in unum corpus mea primum voluntate compactae, nihil in eis meo judicio, memoria dignum est; ubi nec sublimitas sermonum, nec profunditas sensuum vel ex aliqua parte poterunt inveniri. Non enim eas excipiendas dictaveram, sed mittendas, dimittendas utique si praenoscere licuisset. Nam cum multitudo diversorum negotiorum irrueret super me, manum a calamo, mentem a studio hujusmodi studiosius extergebam, et hoc non minus velociter quam libenter, dormiebat anima mea prae taedio, taediosi operis multitudine provocata, nec poteram ad plurima, sicut ad singula vigilare: ad illud solummodo vigilans, ut possem petentes vel exspectantes citius expedire, hinc est quod multa similia ibi posita sunt; multa tam de veteribus quam novis epistolis nunc quidem latenter impressa, nunc signanter expressa, cum mihi melius memoria quam ingenium subveniret. Nec hoc dico quasi, si voluissem, potuissem sententiosum opus in limatam eloquentiam complanare: cum hoc longe fecerit a me et ingenii tarditas, et exercitii raritas et diversitas propositi mei. Non sum orator, neque filius oratoris, sed homo simplex et domi habitans, rusticanus utique et vellicans sycomoros. Illis verborum venationes tota voluntate relinquo, qui per locutionum silvas libenter deambulant, et rhetoricos modulos quasi florentes ramusculos decerpere gloriantur. Isti enim sunt, qui eloquia Domini, eloquia casta quasi tribulosa quaeque refugiant ; et ab asperitate segetum abhorrentes, spinarum floribus inhiant, vanitate utique pleni, non veritate, si tamen vanitate quis possit impleri. Vos ergo, dilectissimi, qui eas eligere et in unum colligere voluistis, supprimite verba dicta potius quam dictata, nec efferatis in publicum quod publicum erubescit. Alioquin ego de verecundia, vos de amicitia periclitabimini: et in illa re facietis offendiculum, quae singulariter odit offensionem. Nec hoc dico, quasi de vobis vel dubitem, vel debeam dubitare: cum utriusque visceribus perenniter invisceratus sim in charitate Dei et patientia Christi. Tu es enim regii germinis praefulgidum sidus; qui de summo rerum vertice veniens, mundi gloriam in terra collisisti; quem et nobilitas singularis, et humilitas specialis non minus amabilem quam admirabilem reddiderunt. Tu vero alter dulcissimae conservationis speculum et exemplum: quem et jucunda severitas, et severa jucunditas, et affabilem, et imitabilem praebuerunt. Ille autem, qui vos elegit ante mundi constitutionem , et vocavit in admirabile lumen suum, sit vobis via in moribus, veritas in sermonibus, in splendoribus vita cum apparuerit splendor gloriae, et figura substantiae ejus , ad judicandum orbem terrae in aequitate, et populos in veritate sua
(si enim epistolarum nomine
censendae sunt) (Psal. XI) (Ephes. I) (Heb. I) (Psal. XXXV.)