CDXCIX.  Ad Petrum Cluniacensem abbatem et monachos Cluniacenses.--Ingratitudinis eos arguit et negligentiae, quod Gigniacenses monachos fratribus de Miratorio atrociter infestos non compescuerint.   (Anno 1152, Mart. 14.) [D. BOUQUET,  Recueil,  XV, 471.]
EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis PETRO abbati et universo conventui Cluniacensi, salutem et apostolicam benedictionem.
Inebriati, sicut ait Jeremias, absinthio et amaritudine ac felle circumdati, talia cogimur vobis scripta transmittere, qualia ministrat affectus, et doloris magnitudo suadet. Tristis siquidem et luctuosa materia in tristem sonum nos compellit erumpere, et dolores qui se in corde nostro non capiunt, licet sero, in manifestum cogit exire. Cluniacensis Ecclesia, tam in capite quam in membris, quantum a suae fundationis tempore usque nunc a sede apostolica sit dilecta, quantum in necessitatibus suis adjuta, et semper ad majora provecta licet in oblivionem vos duxeritis, a notitia tamen nostra non excidit, et tota fere occidentalis Ecclesia recognoscit; et quod sine gravi moerore non dicimus, ita preces, exhortationes et praecepta nostra videmus a plerisque vestrum in contemptum deducta, ut possimus dicere cum propheta: Filios enutrivimus et exaltavimus; ipsi autem spreverunt nos . Quanta tyrannide fratres vestri de Gigniaco in viscera nostra, fratres de Miratorio, per multa jam sint annorum curricula debacchati, notitiae vestrae, et nisi dissimulatis, evidenter innotuit. Ad eorum vero cohibendam insaniam qualiter sollicitudo nostra intenderit, his qui recte sapiunt in aggravatione mali apertissime demonstratur. Postquam enim depraedantes pupillos, pauperes spoliarunt, non tamen est satiatus venter eorum; sed de ipsis grangiis direpta substantia et famulis Christi feritate barbarica trucidatis, ut nihil reliqui fieret eis, nunc eamdem ipsam domunculam in qua membra Christi ad servitium sui capitis victitabant, in desertum solitudinis converterunt, combusserunt enim moenia, diripuerunt spolia, ipsosque habitatores in gladiis et fustibus a suis finibus expulerunt. Proh dolor! pauperrimo famulo in hoc mundo juxta sui regis conceditur habitare palatium, et jumentum sub uno tecto cum domino suo requiescit: visceribus vero nostris non licuit juxta fratres vestros suum imponere domicilium, et nedum in eadem villa, sed neque etiam in eadem dioecesi divinis obsequiis imminere. Porro si a priscis temporibus ad eorum cohibitionem vestra diligentia intendisset, et patientia nostra tandiu non fuisset abusa, nec tantum emendatio licuisset differri, nec membra nostra potuissent usque adeo lacerari. Quia vero et vestrorum excessus, et nostrorum miserias, dissimulanti vel potius subsannanti oculo respexistis, opus factum est in diebus nostris quod nemo credet cum narrabitur, et cujus simile nondum contigit in Israel. Quoniam igitur nec mater obliviscitur filiorum, nec nos possumus nostrorum viscerum non sentire dolorem, quia tantis malis contempsistis obviare, nunc saltem de ipsorum emendatione sollicitos vos monemus existere. Quia enim nos tanto piaculo non possumus condignam poenam imponere, oportet saltem quae dilapsa sunt in statum debitum restaurare. Quocirca vobis auctoritate praesentium mandamus, quatenus de nostra et sedis apostolicae subventione in vestris causis confiditis, ita jam dictis filiis nostris de Miratorio ablata omnia restitui, damna irrogata pleniter resarciri, et de tantis malis faciatis taliter satisfieri, ut non tantum verbo, sed opere et veritate probemini de contemptu sedis apostolicae nostraque vos afflictione tristari, alioquin in vos noveritis gravissime vindicandum, ut saltem inviti cogamini obedientiam promptam nostris exhibere mandatis, ac de illorum refrenatione qui inter vos inquiete ambulant, sollicitius cogitare. Datum Signiae, pridie Idus Martii.
(Isa.
I, 2)