LXXIII.  Privilegium pro ecclesia S. Anscharii Bremensi.   (Laterani, Jun. 22.) [LAPPENBERG,  Hamburg. Urkund.,  I, 245.]
CLEMENS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis, praeposito Ecclesiae Sancti Anscharii Bremensis et ejus fratribus, tam praesentibus quam futuris canonice substituendis, in perpetuum.
Ideo, licet immeriti, ad apicem summi pontificatus providentia sumus supernae dispositionis assumpti, ut circa universas Dei Ecclesias debeamus aciem nostrae considerationis extendere, et eas a pravorum incursibus apostolicae sedis patrocinio communire. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et praefatam ecclesiam vestram, in qua divino estis obsequio mancipati, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus, et praesentis scripti privilegio communimus, statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona eadem ecclesia impraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Locum ipsum in quo praefata ecclesia sita est, cum omnibus pertinentiis suis; curtem quae vocatur Spenchoph cum pertinentiis suis, curtem in Sluttere cum pertinentiis suis, curtem Leste cum omnibus ad eam spectantibus, curtem in Stenthorpe cum pertinentiis suis, ecclesiam cum banno de Horne, decimam de Swechusen, decimam de Ascwarde, tres quadrantes Hollandienses, quos habent ex dono venerabilis fratris nostri Hardwici, Bremensis archiepiscopi; ex dono Theodorici laici, dimidium quadrantem, ex dono Alardi advocati unam aream et censum quatuor arearum, ex dono Theodorici de Horst censum unius areae. Statuimus autem ut stipendia de praedictis curtibus, pauperibus tam majori quam vestrae ecclesiae deservientibus assignata, sicut a beato Anschario pie statutum est, eis semper integraliter et sine diminutione solvantur. Ad haec auctoritate vobis apostolica indulgemus ut cum praepositura seu aliae dignitates aut praebendae, sive alia beneficia ecclesiae vestrae vacaverint, eligendi ad eas personas idoneas liberam habeatis de licentia sedis apostolicae facultatem; investitura tamen praedictorum dioecesano episcopo reservata. Cum autem generale interdictum terrae fuerit, liceat vobis, clausis januis, exclusis excommunicatis et interdictis, non pulsatis campanis, suppressa voce, divina officia celebrare. Praeterea quoniam decimae utriusque testamenti pagina sint ecclesiasticis personis concessae, auctoritate apostolica inhibemus ne quis laicus a vobis decimas exigere vel extorquere praesumat. Illud etiam nihilominus prohibemus, ne quis in vos vel ecclesiam vestram excommunicationis, suspensionis aut interdicti sententiam, sine manifesta et rationabili causa promulget, vel novas et indebitas exactiones vobis vel hominibus vestris imponat. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum fas sit praedictam ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia illibata et integra conserventur, eorum pro quorum gubernatione aut sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate et dioecesani episcopi canoniea justitia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui careat dignitate, reamque se judicio divino existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae subjaceat ultioni. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen. Ego Gratianus, SS. Cosmae et Damiani diac. Ego Clemens, Catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Joannes, presbyter cardinalis tt. Sancti Marci. Ego Laborans, pbr. card. S. Mariae Trans Tiberim tt. Calixti. Ego Pandulfus, pbr. card. Basilicae. XII Apost. Ego Theobald. Hostien. et Velletren. eps. Ego Jacintus, diacon. cardinalis S. Mariae in Cosmedin. card. Ego Octavianus, SS. Sergii et Bacchi diac. card. Ego Radulfus, tt. S. Praxedis pbr. card. Ego Petrus, tt. S. Clementis pbr. card. Ego Bobo, tt. S. Anastasiae pbr. card. Ego Petrus, pbr. card. S. Petri ad Vincula. Ego Jordanus, pbr. card. S. Pudentianae tt. Pastoris. Ego Gregorius, S. Mariae in Porticu diac. card. Ego Joannes, S. Theodori diac. card. Ego Bernardus, S. Mariae Novae diac. card. Ego Gregorius, S. Mariae in Aquino diac. card. Data Laterani, per manum Moysi Romanae Ecclesiae subdiaconi, vices agentis cancellarii, X Kalendas Julii, indictione sexta, incarnationis Dominicae anno 1188, pontificatus vero domni Clementis papae III anno primo.