CCIII.  Privilegium monasterii Juviniacensis.   (Anno 1096.) [MABILL.,  Annal. Bened.,  V, 658.]
URBANUS episcopus, servus servorum Dei, dilectae filiae GALBURGI, abbatissae monasterii Juviniacensis, et caeteris quae post eam regulariter in ejusdem monasterii regimine substituendae sunt.
Apostolicae sedis auctoritate debitoque compellimur pro universarum Ecclesiarum statu satagere, et earum maxime quae ejus sedi specialius adhaerent, et tanquam proprio jure subjectae sunt, quieti, auxiliante Domino, providere. Quapropter, filia in Christo charissima Galburgis, devotionis tuae precicibus clementer annuimus, et beatae Scholasticae virginis monasterium, cui, Domino auctore, praesides, apud villam quae Juviniacum dicitur constitutum, sub apostolicae sedis protectionem specialiter confovendum praesentis decreti auctoritate suscipimus. Quod videlicet monasterium egregiae memoriae Bonifacius marchio, et ejus uxor Beatrix, cum insigni filia sua domina Mathilde, beato Petro et episcopis sanctae Romanae Ecclesiae obtulerunt. Per praesentis igitur privilegii paginam apostolica auctoritate statuimus ut quaevis bona a praedictis principibus eidem monasterio data, firma et illibata semper permaneant: ipsa videlicet Juviniacensis villa integra cum utrisque medietatibus suis, quarum alteram praefatus marchio et ejus conjux in vita sua, alteram post obitum eorum comitissa Mathildis beatae Scholasticae tradidisse cognoscitur: Remonis villa cum pertinentiis suis et redditibus, medietas villae Verinoli Magni, Yreia cum duabus ecclesiis, Bosonis villa cum appendiciis suis, Minus Virolinum totum, in villa Vismoli mansi duodecim, in Marceio tres mansi cum ecclesia, in Clymenceio terra cum quarta parte ecclesiae, in Hastoit mansi quatuor et tertia pars ecclesiae cum molendino, in Betrui mansi duo cum ecclesia, in Vellanis mansi duo et semis, sexta pars mansi ecclesiae et molendini et piscationis; in Gualkeringi mansus unus, apud Ase juxta Masenceium terrae, apud aliud Ase quarta pars mansi, apud Nemachium mansus, apud Ham mansus cum quarta parte ecclesiae et molendini. Confirmamus etiam vobis ecclesiam de Surreio cum alodio et municipiis, novem perticata vinearum Laesura, quadraginta et septem diurnata boum in Remonivilla, quae tua prudentia ab Arluino pretio comparavit. Quidquid praeterea idem beatae Scholasticae monasterium juste possidet, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate principum, vel oblatione fidelium juste atque canonice poterit adipisci, ratum vobis illibatumque servari sancimus. Decrevimus ergo ut nulli omnino hominum liceat supra dicti coenobii congregationem temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, aut oblata retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur, earum pro quarum sustentatione ac gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva Trevirensis Ecclesiae canonica reverentia. Obeunte te, nunc ejus loci abbatissa, vel earum quaecunque post te in ejusdem loci regimine successerint, nulla ibi quaelibet subreptionis astutia vel violentia praeponatur, sed quam sorores communi consensu, vel sororum pars consilii sanioris secundum Deum et beati Benedicti regulam providerint eligendam, adhibito etiam dioecesani episcopi consilio, si catholicus religiosusque exstiterit, ut jam omnino non liceat infra abbatiam ipsam aliquid violentiae vel pravae consuetudinis vindicare, aut gravaminis quidquam, quod ancillarum Domini Dei quieti impediat, irrogare. Advocatum quoque ejusdem loci non alium fore statuimus, nisi quem monasterio utilem abbatissa cum religiosarum suarum voluntate poposcerit. Nec ipsi aut abbatissae, nec alicui loci ipsius ministro facultas sit ecclesiae bona vel in feudum personis saecularibus dare, vel sub censum redigere, vel modis quibuslibet alienare. Nullum praeterea clericum in monasterio vestro ministrare permittimus, nisi de regulariorum canonicorum numero quos apud beati Montani ecclesiam religionis vestrae sollicitudo constituit, quibus delegatum ex vestrarum facultatum portionibus victum, ne qua in posterum persona subtrahere audeat, interdicimus. Ad indicium autem perceptae a Romana Ecclesia libertatis, Virdunensis monetae sex argenteos quotannis Lateranensi palatio persolvetis. Si qua igitur in crastinum ecclesiastica persona saecularisve hujus decreti paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sanctissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eodem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen. Datum in monasterio S. Aegidii, apud vallem Flavinianam, per manum Joannis, S. Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis, XIV Kal. Aug., indict. IV, Incarnationis Dominicae anno 1096, pontificatus autem domini Urbani II papae IX.
[ al., ablata]