LI.  Privilegium pro monasterio S. Remigii Remensis.   (Anno 1145, Dec. 14.) [VARIN,  Archives admin. de Reims,  I, I, 341, ex chartul. S. Remig. p. 14.--Cart. A. S. Rem. p. 6.]
EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis EDONI abbati Sancti Remigii Remensis monasterii ejusque fratribus tam praesentibus quam futuris, regularem vitam professis, in perpetuam memoriam.. . . Dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et praefatum monasterium in quo divino mancipati estis obsequio sub B. Petri et nostra protectione suscipimus. et praesentis scripti privilegio communimus; statuentes, ut quascunque possessiones, quaecunque bona inpraesentiarum juste et canonice possidetis, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate regum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poteritis adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Castrum ipsum in quo beatus Remigius requiescere creditur, cum omni immunitate et libertate a Francorum regibus vobis concessis et scriptis eorum firmatis, et omnibus appendiciis suis; burgum extra cum omni justitia et potestate; nec non medietatem telonei, foragii et roatici; minaticum etiam burgi, cum omnibus quae ad ipsum pertinent, exceptis quinque modiis frumenti qui pro medietate ipsius minatici, Remensi archiepiscopo ab eadem Ecclesia annis singulis persolvuntur, quemadmodum a praedecessore nostro felicis memoriae papa Innocentio, per dispositionem et ordinationem venerabilium personarum, G. Carnotensis episcopi tunc apostolicae sedis legati, Josleni Suessionensis, Gaufridi Catalaunensis, A. Atrebatensis episcoporum et Bernardi Claraevallensis atque Hugonis Pontiniacensis abbatum, intra Rainaldum archiepiscopum et Oddonem abbatem, approbatum et confirmatum est; forum a festivitate S. Celiniae matris B. Remigii, usque in vigiliam apostolorum Simonis et Judae. In episcopatu Remensi ecclesiam Sanctorum Martyrum Timothei et Apollinaris, cum omnibus quae ad eam pertinent; ecclesiam S. Juliani sine personatu; Satiacum cum ecclesia; Colunnas cum ecclesia, Genevereyum, Sarpeicurtem, Dussellum, Grauhennam, Corbiniacum cum appendiciis suis, Gersonem; ecclesiam S. Mariae in burgo Regitestensi cum appendiciis suis, scilicet ecclesiam Viniaci , ecclesiam Aventionis, ecclesiam Barbeii, ecclesiam de Pertis, ecclesiam de Tennione cum omnibus quae ad ipsas ecclesias pertinent; Erpeium cum ecclesia; Villare S. Remigii cum ecclesia; salicem S. Remigii et Roseium cum ecclesiis; basilicam, curtem, et insulam, et Pumachem cum ecclesiis; Bainam, Nocerium, Moscherium, cum ecclesiis; Villare in silva; Condatum cum ecclesia; Gehennevillam et Poariam cum ecclesiis; Caniacum cellam, et Alendusium, cum ecclesiis; Baironam, Pontem Bairi, Tassiacum, cum ecclesiis; Tassiacum, Hermundivillam, Crusniacum et Serzeium cum ecclesiis. In personatu: Irbroys cum ecclesia, Villare cum ecclesia; Beloium cum ecclesia; Aisencella cum ecclesia; Furneium, Valerias, Lupincontem, cum ecclesiis. In episcopatu Laudunensi: Moncellum cum ecclesia. In episcopatu Atrebatensi: ecclesiam Sancti Joannis Baptistae de Hosdan cum appendiciis suis; Beldin cum ecclesia, altare de Monci; capellam de Lueres. In episcopatu Moriensi: Nelis cum ecclesia, cum omni libertate. In episcopatu Avenionensi: ecclesiam Sancti Martini, et medium villae quae dicitur ad S. Remigium. In episcopatu Aquensium: ecclesiam S. Martini de Triola; ecclesiam S. Martini de Marcilliana; ecclesiam Sanctae Mariae de Ventebran; ecclesiam S. Michaelis de Finistella quae nunc dicitur Volta cum appendiciis suis. In episcopatu Leodicensi: Lucarnam cum ecclesia et appendiciis ejus, capellam de Ambe, capellam de Squincorte, capellam de Heustan et de Bunna; Sclumanz cum ecclesia, ecclesiam Squinae; ecclesiam de Olobergis; Littam cum ecclesia et pertinentiis suis; Covornam, Retinas, et Angleduram, cum pertinentiis suis. In episcopatu Moguntino: Coslam cum ecclesiis et appendiciis suis; ecclesiam Beati Martini de villa S. Remigii sicut a praedecessore nostro . . . papa Calixto vobis adjudicata est et scripto suo firmata cum medietate ipsius villae; ecclesiam de Marsna quemadmodum a praedecessore nostro . . . papa Innocentio vobis concessa est; judicium praeterea quod a J. Suessionensi et M. Tarvennensi episcopis, et aliis honestis personis, in praesentia Sansonis Remensis archiepiscopi, inter Gislam matronam et ecclesiam B. Remigii rationabiliter factum est. Prohibemus insuper ut nullus infra parochias vestras novam ecclesiam aut capellam, in damnum vestrarum antiquarum, absque assensu vestro, aedificare praesumat. Omnes autem ecclesias quae de jure ejusdem monasterii esse noscuntur, ab omni personali successione liberas manere censemus. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu aliis quibuslibet vexationibus fatigare; sed omnia integra conserventur eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt usibus omnimodis profutura, salva archiepiscopi canonica justitia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen. Ego Eugenius Catholicae Ecclesiae episcopus signavi. Ego Guido presbyter cardinalis tituli S. Chrysogoni ss. Ego Rainerius presbyter cardinalis tituli S. Priscae ss. Ego Julius presbyter cardinalis tituli S. Marcelli ss. Ego Nicolaus P. C. T. S. Ciriaci ss. Ego Wido P. C. tit. SS. Laurentii et Damasi ss. Ego Ubaldus P. card. tituli S. Crucis in Jerusalem ss. Ego Villanus P. C. tituli S. Stephani in Coelio monte ss. Ego Aribertus P. C. tituli S. Anastasiae ss. Ego Albericus Ostiensis episcopus ss. Ego Imarus episcopus Tusculanus ss. Ego Oddo diaconus cardinalis S. Georgii ad Velum Aureum ss. Ego Joannes diaconus cardinalis S. Adriani ss. Ego Jacinthus diaconus S. Mariae in Cosmedin ss. Ego Jordanus Romanae Ecclesiae diaconus cardinalis ss. Ego Cinthius diaconus cardinalis SS. Sergii et Bacchi, ss.
Datum Vetrallae, per manum Roberti S. Romanae Ecclesiae praesbyteri cardinalis et cancellarii, Kalend. Januarii, indict. IX, Incarnationis Dominicae anno 1145, pontificatus vero domni Eugenii III papae anno primo.
( Braux, note margin. du Cartulaire )
[ al. Viniacri]