IX.  Epistola Gregorii  VII  ad canonicos S. Hilarii Pictaviensis.--Privilegium pro ecclesia Sancti Hilarii Pictaviensis.   (Anno 1074.) [MANSI,  Concil.  XX, 623.]
GREGORIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis canonicis Sancti Hilarii Pictaviensis salutem et apostolicam benedictionem.
Igitur ob reverentiam beati Hilarii confessoris, cujus corpus in eadem ecclesia requiescit, cujusque doctrinae splendor non solum de Gallicanis partibus erroris tenebras expulit, verum etiam universali refulgens lumen contulit Ecclesiae, inclinati vestris precibus, praefatam beati Hilarii ecclesiam a Francorum regibus et Aquitaniae principibus constructam, eorumque praediis ac donis ditatam, in protectione ac tuitione sedis apostolicae specialiter suscipimus, hujus privilegium auctoritatis nostrae decreto indulgentes. Deinde statuimus ut quaecunque bona praefata beati Hilarii ecclesia ex donatione praedictorum regum et principum juste possidet, sive in futurum justis modis poterit adipisci, vobis perenni tempore et sine inquietudine aliqua illibata permaneant, adjicientes ne quisquam deinceps archiepiscopus aut episcopus beati Hilarii ecclesiam, aut ipsius canonicos aut clericos excommunicare aut interdicere praesumat, sed omnis eorum causa gravior ex apostolicae sedis judicio pendeat. Chrisma vero, oleum sanctum, consecrationes altarium sive basilicarum, ordinationes canonicorum et clericorum, a quocunque malueritis catholico suscipiatis antistite. Ad hoc adjicimus ut eadem beati Hilarii ecclesia soli Romanae Ecclesiae subdita permaneat, et de tanta semper libertate atque auctoritate gaudeat. Ad indicium autem perceptae hujus a Romana Ecclesia libertatis per annos singulos unam auri unciam Lateranensi palatio persolvat. Si quis autem archiepiscopus, episcopus, aut quaelibet persona hujus nostri privilegii paginam agnoscens, contra eam temere venire praesumpserit, si quae male facta fuerint non emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reumque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini redemptoris nostri Jesu Christi alienus fiat, et in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem illi loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeterna pacis inveniant. Datum Laterani X Kal. Maii, per manum Petri sanctae Romanae Ecclesiae presbyteri cardinalis ac bibliothecarii, primo anno pontificatus domini Gregorii VII papae, indictione XI.