EPISTOLA L. AD EUMDEM.
THOMAS Cantuariensis archiepiscopus. HYACINTHO diacono cardinali.
Ecclesiam Anglorum et nos posuimus in manibus vestris, ut profectus noster ad vestram, de cujus ope nitimur, gloriam rectissime referatur, et desolatio nostra ad vestrum spectet dispendium, qui nos et nostra vestrae affectione promptissima devovimus voluntati. Persecutores Ecclesiae eatenus in malitia processerunt, ut ultra progredi nequeant, sed velint, nolint deficient in se ipsis, nisi eis Ecclesia Romana in perniciem suam dederit vires. Fulmina eorum in tonitrua convertentur, et turbo ventositatis hujus facile solvetur imbre. In brevi futurum est, auctore Deo, ut viceritis, dummodo citam et certam possitis exspectare victoriam. Mementote Pompaei vestri, quem Caesar itidem vester insuperabilem esse dicebat, si tam bene sciret vincere, quam bene noverat pugnare. Egerat primo rex Angliae, ut ad sedem apostolicam nulla fieret appellatio, suam schismatis cum schismaticis posuit portionem ministerio, imo perjurio Joannis de Oxeneford, qui nunc vestris audet apparere conspectibus; sed eo nunc perductus est, ut coactus sit confugere ad sedem Petri, et domini papae invocare nomen, quod ante inhibuerat invocari. Et quidem ad Ecclesiam Romanam recte confugeret, si declinaret injuriam, non inferret; si devotionem praesentaret Ecclesiae, et non ipsius quaereret subversionem; si non plus noceret fictas amicitias et falsum spondens obsequium, quam nocuerit manifestum professus inimicum. Ecce dulcissime Pater et Domine, modo apparebit, qui viri sitis. Reducite ad mentem, quoniam Fistula dulce canit, volucrem dum decipit auceps: Ne vos decipiant animi sub vulpe latentes. Si quid unquam vestri contemplatione compendii in dispendium Ecclesiae feceritis ad preces ejus vel munera, ipsemet in confusionem vestram, et apostolicae sedis opprobrium, more suo praeconabitur istud, et quod nunc saepe et multis dicere consuevit, scilicet omnia Romae esse venalia, tunc passim praedicari faciet super tecta. Utinam solus audissetis, quae locutus sit de legatis illis quos recepit et etiam de illo quem simulat se amare, et quem denuo dicitur petiisse legatum! Solus, inquam, ut probra solutioris linguae stultorum et credulorum non infecissent aures. Benigne, si placet, suscipite nuntios nostros, per quos caetera audietis. Et compatimini sacerdoti, quem post illam, quam dicunt, appellationem capi violenter fecit, et conjecit in carcerem, cum postea non debuerit contra nos aut nostros aliquid innovare, si appellati sumus, imo qui eo praesente appellavimus, et jam biennio exspectantes sententiam postulamus. Advertite qualiter ecclesias possessionibus et libertate spoliaverit, qua immanitate nos persequatur et nostros pro libertate Ecclesiae, pro fidelitate sedis apostolicae patientes, et paratos pati adhuc pro viribus, quas nobis Deus contulit. Presbyter, clericus Willelmi Papiensis, nuper promisit regi Angliae, quod ad voluntatem ejus definiet dominus suus causam istam, accepta legatione. Sed certum sit, quod nos nec personam nostram nec causam Ecclesiae credemus ei, cujus affectionem ad nos et regem pridem satis experti sumus. De vultu domini papae judicium istud prodiet, cui Ecclesia stat aut cadit. Stabit autem per misericordiam Dei, et auxilium et consilium vestrum.