XXIII.  Bulla pro abbatia Crassense.   (Anno 1118, Nov. 30.) [  Gall. Christ.  VI, instr. 434.]
GELASIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio BERENGARIO abbati Crassensis monasterii B. Mariae, quod in Carcassensi parochia situm est, ejusque successoribus regulariter instituendis in perpetuum.
In Lateranensis palatii tomis reperimus quod Carolus imperator B. Mariae Crassense monasterium in Carcassensi parochia aedificans B. Petro obtulerit cum universis quae loco eidem contulerat. Et nos ergo eamdem catholici regis oblationem suscipientes, monasterium ipsum B. Petri protectione decrevimus confovere, statuentes ut quaecunque vel ab eodem rege, vel ab aliis catholicis principibus ei collata, vel aliis justis modis acquisita sunt, firma semper et illibata permaneant, in quibus haec propriis duximus nominibus annotanda. In Narbonensi episcopatu ecclesiam S. Laurentii , S. Stephani de Campo longo , S. Pauli de Rivo-putido, S. Felicis de Capite stagni , S. Petri de Licis, S. Eulaliae de Robiano , S. Petri de Najoaras, S. Felicis et S. Nazarii de Leziniano, S. Juliani de Fonte cooperto, S. Saturnini de Villarubea, S. Eulaliae de Tezano, S. Adriani de Tornezarno, S. Sebastiani de Ripa alta, S. Petri de Pratis, S. Asciscli de villa Berziano, S. Martini de Triviaco, S. Romani de Furca, S. Mariae Magdalenae de Quintiano , S. Adriani et S. Mariae de Mairolas, S. Juliani de Calzcastel, S. Joannis de Perron , S. Joannis de Palma, S. Martini de Novellis, S. Joannis de Tusciano, S. Mariae de Fausta, S. Petri de Paderno, S. Mariae de Vigrado , S. Martini de Molleta, S. Andreae de Mansionibus, S. Saturnini de Palairaco, S. Fructuos: de Casa cooperta, S. Martini de Puteo, S. Stephani de Romaneto, S. Romani de Laurera , S. Cypriani de Cuciis, S. Petri de Planeda, S. Felicis de Malverzo , S. Stephani de Cepiano, S. Martini de Palazol, S. Andreae de Azillano, S. Petri de Capraspina cum pertinentiis earum: et in eodem episcopatu castrum de Leco cum pertinentiis suis, castrum Laco cum pertinentiis suis et plagis marinis Liziani, Rubiani, Caputmortis, Luci, Rivi putidi, Campi longi, Villae rubeae, Calzcastelli, Novellis cum villis et pertinentiis earum, villam Palmae, Tezani, Castogae, Ferrals, Fontis cooperti, Ripae altae, Tornisarni, Prati, villae Borciani, Triviaci, Quartilianis, Tuxsani, Faustae, Molletae, Paderni, Taxi, Mansionis, Palairaci, Buxenaci, Lairere, Buxae, Aurciole, Caprespine, Malverii, Sipiani, Cuxani, Planede cum ecclesiis et pertinentiis earum: et alodium de Capitestagni, de Cuxiaco, de S. Jorio, de Narbona, de Harpadeux, de Faberzano, de Palasolel, de Berneto, et de Agantano. In episcopatu Carcassensi ecclesiam S. Michaelis de Nahusa, S. Martini de Podiolato, S. Juliani de Rabendosa, S. Petri de Alarico, S. Cucuphati de Lausa, S. Martini de Curtis, S. Mariae de Cominiano, S. Petri de Millanello, S. Andreae de Milhano, S. Pauli de Coloniaco , S. Fulchi, S. Hilarii de Casilaco, S. Mariae de Veziliano , S. Cirici de Agrifolio, S. Joannis de Agrifolio superiori, S. Stephani et S. Cypriani de Faveriis, S. Mariae de Tautirano, S. Martini de Cosano, S. Mariae de Cerviano, S. Stephani de Caunas, S. Petri de Bagnuls, S. Mariae de Petramala, S. Cypriani de villa Alzenaria , S. Genesii de Septembisano, S. Felicis de Mirallas, S. Mariae de Casillars cum pertinentiis earum; et castrum Alarici, et villam S. Cucuphati de Lauza, et Flexi et Curtes, Cuminian, Milani, Bolonaci, Cazilaci, Virziliani, Agrifolii superioris et inferioris; et alodium de Badenx, de Beriaco cum pertinentiis suis. In Tolosano episcopatu monasterium B. Mariae de Cambono cum pertinentiis suis, ecclesiam S. Petri de Marenx, S. Vincentii de Ax, S. Petri de Prades, S. Saturnini de Arsat, S. Petri de Sorsat, S. Petri de Podio, S. Petri de Agenat, S. Mariae de Ravat, S. Felicis de Faulinges, S. Mariae et S. Pauli de Alta ripa, S. Martini de Petrafitta, S. M. de Porcelligrisei, S. Stephani de Soplesenx, S. Lupi et S. Joannis de Tortorag , S. M. de Beced. cum villis et pertinentiis earum, S. Mariae de Solario. In episcopatu Helenensi ecclesiam S. Stephani et S. Vincentii de Stagello, S. Martini de Corneliano, S. M. de Fonte, S. Felicis de Peziliano, S. Saturnini, S. Stephani, S. Mametis, S. M. et S. Andreae de Ripa alta, S. Columbae, S. Mariae de Toluges , S. Marci de Canoas, S. Martini de Canoas, S. Petri de Prata; monasterium S. Martini de Canegou, S. Andreae de Subereta cum villis et certis pertinentiis earum. In Gerundensi episcopatu monasterium S. M. de Riudazer , S. Sepulcri de Paleira, S. Stephani de Catnellas, S. Felicis de Lagostera, S. Petri de Gallicantu, S. Felicis de Geisal cum villis et pertinentiis earum. In episcopatu Caesaraugust. monasterium de Jassaria cum pertinentiis suis. In episcopatu Urgellensi ecclesiam S. Petri de Burgalo , S. Petri de Linars, et villam Cinzors et Roret cum pertinentiis earum. In Albiensi episcopatu ecclesiam S. Petri de Rosen cum pertinentiis suis. Quaecunque praeterea in futurum concessione pontificum, vel liberalitate principum, vel oblatione fidelium juste atque canonice poteritis adipisci, quieta semper vobis vestrisque successoribus et integra conserventur. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Porro ut idem Crassense monasterium sub tutela et jurisdictione S. nostrae Romanae, cui Deo auctore deservimus, Ecclesiae constitutum nullius alicujus juris ecclesiae ditionibus summittatur, omnem cujuslibet ecclesiae sacerdotem in eo ditionem quamlibet, praeter rectorem sedis hujus apostolicae prohibemus, adeo ut nisi ab abbate fuerit invitatus, nec missarum ibi solemnia celebrare praesumat. Obeunte te ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successore, nullus ibi qualibet surreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars consilii sanioris secundum Dei timorem et beati Benedicti Regulam elegerint, a Romano pontifice, vel cui ipse commiserit, consecrandum. Chrisma, oleum sanctum, consecrationes altarium, sive ecclesiarum, ordinationes monachorum, qui ad sacros fuerint ordines promovendi, a dioecesanis suscipietis episcopis, si quidem gratiam atque communionem sedis apostolicae habuerint, et si ea gratis ac sine pravitate voluerint exhibere; alioquin liceat vobis catholicos quos malueritis adire antistites, ab eis consecrationum sacramenta suscipere, qui apostolicae sedis fulti autoritate quae postulantur indulgeant. Nec pro adjacentium parochiarum interdictis fratres vestri, qui per vestras ecclesias commorantur, a divinis officiis suspendantur, vel a mortuorum suorum exsequiis prohibeantur, sed ipsi tantum cum eorum clientibus, clausis ecclesiarum januis, divinae servitutis officia peragant, et sepulturae debita exsolvant. Illorum quoque sepulturam liberam esse censemus, qui apud loca vestra sepeliri deliberaverint, nec devotioni et extremae voluntati, nisi forte excommunicati sint, ullus obsistat. Sane de presbyteris qui per parochias ad monasteria pertinentes in ecclesiis constituuntur, praedecessoris nostri sanctae memoriae Urbani secundi papae sententiam confirmamus, ut videlicet abbates in parochialibus ecclesiis quas tenent, episcoporum consilio presbyteros collocent; episcopi autem parochiam cum abbatum consensu sacerdoti committant, ut ejusmodi sacerdotes de plebis quidem cura episcopo rationem reddant, abbati vero pro rebus temporalibus ad monasterium pertinentibus debitam subjectionem exhibeant, et sic sua cuique jura serventur. Ad indicium autem perceptae a Romana Ecclesia libertatis quinque aureos quotannis Lateranensi palatio persolvatis. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens contra eam temere venire tentaverit, etc. Ego Gelasius catholicae Ecclesiae episcopus. Signum manus meae: DEUS IN LOCO SANCTO SUO. Datum apud Magalonam per manum Grysogoni, S. Rom. Ecclesiae diaconi cardinalis, II Kalend. Decemb., ind. XII, Dominicae Incarnat. anno 1119, pontific. autem domini Gelasii secundi papae anno primo.
( S. Laurent de
Cabreresse ) ( Camplong ) ( Capestang ) ( Roubian ) ( Camon )
[ al. Quintiliano] [ al. Berron] [ al. Vinogrando] [ al. de Leyreiria] [ al. Malverio] [ al. de Bolhonaco] [ al. de
Verzellano] [ al. Asinaria] [ al. de
Tourriac] [ al. 
Coluges] [ al. S. Cyrici] [ al. de Rividario] [ al. de
Gersan] [ al. Burgaliis] [ al. de Rosieux]