CLXXIX.  Privilegium pro monasterio S. Bertini Sithiensi.   (Veronae, Dec. 22.) [  Collection des Cartulaires,  III, 363.]
LUCIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis SIMONI, abbati monasterii Sancti Bertini, ejusque fratribus, tam praesentibus quam futuris, monasticam vitam professis, in perpetuum.
In eminenti apostolicae sedis specula, disponente Domino, constituti, sicut imitari praedecessores nostros in bonis debemus operibus, sic etiam summam curam adhibere nos convenit, ne quod ab ipsis pia fuerit provisione statutum, nobis, quod avertat Dominus, negligentibus, quorumlibet valeat impulsione turbari. Eapropter, dilecti in Domino filii, decisionem controversiae, quae inter monasterium vestrum et bonae memoriae Petrum, quondam Cluniacensem abbatem, pro subjectione, quam idem abbas sibi in vestro monasterio vindicabat, quemadmodum a praedecessore nostro felicis memoriae papa Innocentio, fratribus suis praesidentibus et collaudantibus, facta est, et scripti sui munimine roborata, imitantes piae recordationis praedecessorum nostrorum Eugenii et Alexandri, pontificum Romanorum vestigia, auctoritate apostolica confirmamus, et ratam permanere censemus. Privilegiis itaque, Cluniacenses quae super hoc se habere ab apostolica sede dicebant, ab eodem Innocentio, justitia dictante, cassatis, ad exemplar praedictorum praedecessorum nostrorum Romanorum pontificum, tam vos quam successores vestros, necnon et ipsum monasterium Sancti Bertini ab hujusmodi lite et Cluniacensium subjectione absolvimus; idemque coenobium libertati propriae restitutum, salvo jure Tarvanensis ecclesiae vel episcopi, sub solius Romanae Ecclesiae ditione vel tutela perpetuo permanere decernimus. Ad indicium autem, etc. Ut in privilegio Innocentii papae, suprascripto. Locum ipsum, juxta castrum Sancti Audomari, in quo praefatum monasterium situm est, cum omnibus pertinentiis suis. In Morinensi parochia, etc. Ut in eodem privilegio Innocentii. In Cantuariensi parochia, ecclesiam de Trulega, ecclesiam de Cilliam, cum earum capellis et aliis pertinentiis suis. Compositionem praeterea inter vos et abbatissam de Broburg super terminos parochiae vestrae, de assensu partium factam, sicut hinc inde recepta est, et in scripto authentico venerabilis fratris nostri Morinorum episcopi continetur, ratam habemus, et eam auctoritate apostolica confirmamus. Quod autem de capella et coemeterio leprosorum de Broburg a bonae memoriae Milone, episcopo Morinensi, statutum est, et scripto suo firmatum, ratum manere censemus, ita videlicet ut in eadem capella leprosis tantum et sibi servientibus divinum celebretur officium; atque in eorum coemeterio nulli, nisi leprosi et eorum familiae tumulentur. In monasterio quoque Sancti Silvini, apud Alchiacum, abbas vester, qui pro tempore fuerit, tanquam in speciali filia, secundum Dei timorem, et beati Benedicti Regulam, corrigendi quae corrigenda sunt, cum religiosorum virorum consilio, plenam, sicut hactenus, habeat potestatem. Statuimus etiam ut, infra terminos parochiarum vestrarum, nullus ecclesiam vel oratorium absque vestro assensu aedificare praesumat, salvis tamen privilegiis Romanorum pontificum. Stationes autem publicas ab episcopo in vestro monasterio, seu episcopum illuc venire, nisi ab abbate et fratribus fuerit evocatus, omnimodo fieri prohibemus. Possessiones praeterea et decimas, quas monasterium vestrum a quadraginta annis inconcusse possedit, et inpraesentiarum sine controversia possidetis, in omnibus et per vos eidem monasterio auctoritate apostolica confirmamus. Sane novalium vestrorum, quae propriis manibus aut sumptibus colitis, sive de nutrimentis animalium vestrorum, nullus a vobis decimas exigere vel extorquere praesumat. Liceat quoque vobis clericos vel laicos, e saeculo fugientes, liberos et absolutos ad conversionem recipere, et eos absque contradictione aliqua retinere. Cum autem generale interdictum terrae fuerit, liceat vobis, januis clausis, exclusis excommunicatis et interdictis, non pulsatis campanis, suppressa voce divina officia celebrare. In parochialibus siquidem ecclesiis, quas habetis, liceat vobis sacerdotes eligere, et dioecesano Ecclesiae praesentare, quibus, si idonei fuerint, episcopus animarum committat: ita quidem quod ei de spiritalibus, vobis autem de temporalibus, debeant respondere. Chrisma vero, oleum sanctum, consecrationes altarium seu basilicarum, ordinationes vero monachorum qui ad sacros ordines fuerint promovendi, a dioecesano suscipiatis episcopo, siquidem catholicus fuerit, et gratiam atque communionem sedis apostolicae habuerit, et ea vobis gratis et absque pravitate aliqua voluerit exhibere; alioquin liceat vobis quem malueritis catholicum adire antistitem, qui nimirum, nostra fultus auctoritate, quod postulatur indulgeat. Sepulturam quoque ipsius loci liberam esse decernimus, ut eorum devotioni et extremae voluntati qui se illic sepeliri deliberaverint, nisi forte excommunicati vel interdicti sint, nullus obsistat, salva tamen justitia illarum ecclesiarum a quibus mortuorum corpora assumuntur. Obeunte vero te, nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres, communi consensu, vel fratrum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et beati Benedicti Regulam, providerint eligendum. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum, etc., usque ad finem, ut in privilegiis Innocentii papae et Coelestini suprascriptis. Ego Joannes, tituli Sancti Marci presbyter cardinalis. Ego Laborans, presbyter cardinalis Sanctae Mariae Transtiberim, tituli Calixti. Ego Humbertus, tituli Sancti Laurencii in Damaso presbyter cardinalis. Ego Pandulfus, presbyter cardinalis tituli Basilicae Duodecim Apostolorum. Ego Lucius, catholicae Ecclesiae episcopus. SANCTUS PETRUS. SANCTUS PAULUS. Datum Veronae, per manum Alberti, sanctae Romanae Ecclesiae presbyteri cardinalis et cancellarii, XI Kal. Januarii, indictione III, Incarnationis Dominicae anno 1184, pontificatus vero domni Lucii papae tertii anno quarto.