XIII.  Ad Gualterum Ravennatem archiepiscopum.--Illius electionem post schisma ejuratum confirmat, eique pallium cum aliis juribus concedit.   (Anno 1118, Aug. 7.) [MANSI,  Concil.,  XXI, 168.]
GELASIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri GUALTERO Ravennatium archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.
Unitati divinae Trinitatis gratiae agendae sunt, quae per suae charitatis spiritum divisa conjungit, et multos in se animos unum facit. Ecclesia siquidem Ravennatium, per multa jam tempora ab apostolicae sedis unitate discissa, multas eidem sedi apostolicae persecutiones intulit, et Ecclesiis multis perversi schismatis fomitem ministravit. Quapropter ad ejus nequitiam deprimendam, subjectarum ei Ecclesiarum quasdam sibi apostolica sedes assumpsit, ut vel sic eam ad humilitatis et unitatis tramitem revocaret. Sed cum tandem divinae majestati placitum fuit, eamdem Ravennatium Ecclesiam misericordiae suae gratia ad unitatem et obedientiam matris suae Romanae Ecclesiae revocavit. Iniquitatem namque suam illius filii recognoscentes, delicta patrum corrigere probaverunt: ut qui praeteritis temporibus per tyrannidem regiam praesules regibus placentes accipiebant, nunc demum secundum canonicas sanctiones episcopum Deo placentem eligerent, et schismate abdicato in catholicae congregationis gremium repedarent. Te siquidem, reverendissime frater Gualtere, a disciplina fratrum regularium violenter assumptum, pro religionis ac sapientiae praerogativa, in beati Apollinaris cathedra communi voto ac desiderio posuerunt, et in apostolicae sedis obedientiam unanimiter redierunt. Unde nos divinae Trinitatis unitati gratias agentes, personam tuam pro jure nostrae Ecclesiae ad episcopale ministerium cooperante Domino consecrantes, tibi, et per te Ravennatium Ecclesiae dignitatem omnem, quam ante illius divisionis tempora per Romanam Ecclesiam possederat, restituimus: et per praesentem privilegii paginam, salvo in omnibus jure atque auctoritate sedis apostolicae, concedimus tibi tuisque successoribus in ejusdem sedis apostolicae fide atque obedientia permanentibus, episcopatus Aemiliae provinciae, id est Placentiae, Parmae, Regii, Mutinae, Bononiae, Ferrariae, Adriae, Comacli, Imolae, Faventiae, Fori Livii, Fori Pompilii, Bobii, Caesennae, Ficoclae. Confirmamus etiam vobis ducatum Ravennae, et monasteria Sancti Adalberti, et Sancti Hilarii Galliata, seu caetera monasteria et possessiones, per authentica privilegia ab antecessoribus nostris, et a catholicis regibus tradita. Pomposiani quoque monasterii curam religioni tuae, salvo Ecclesiae nostrae jure, committimus: ut regularis disciplina per tuam industriam, largiente Domino, reformetur. Praeterea fraternitati tuae pallium, pontificalis videlicet officii plenitudinem, liberaliter concedimus: quo fraternitas tua, secundum Ecclesiae tuae morem ex apostolicae sedis concessione permissum, se noverit induendum, cujus inimicum pallii volumus te per omnia genium vindicare. Hujus siquidem indumenti honor, humilitas atque justitia est. Tota ergo mente fraternitas vestra se exhibere festinet in prosperis humilem, et in adversis, si quando eveniunt, cum justitia erectam: amicam bonis, perversis contrariam, nullius unquam faciem pro veritate loquentem premens, tum operibus juxta virtutem constantiae insistens, tum insistere etiam supra virtutem cupiens; infirmis compatiens, bene valentibus congaudens, de alienis tanquam de propriis exsultans gaudiis, in vitiis corrigendis pie saeviens, in fovendis virtutibus auditorum animum demulcens, in ira judicium sine ira tenens, in tranquillitate autem severitatis justae censuram non deserens. Haec est, frater charissime, pallii accepti dignitas: quam si sollicite servaveris, quod foris accepisse ostenderis, intus habebis. Ego Gelasius Ecclesiae catholicae episcopus. Signum manus meae Gelasii: DEUS IN LOCO SANCTO SUO. Datum Romae per manum Chrysogoni S. R. E. diaconi cardinalis, Kalendis Septembris, indictione duodecima, anno Dominicae Incarnationis 1119, pontificatus autem domini Gelasii II papae anno I.
[ f. nimirum]