XLIII.  Gregorii VII epistola ad Rodulfum regem.   (Anno 1079.) [Bruno,  De bello Saxonico,  ap. PERTZ,  Monum. Germ. hist.,  Script. V, 378.]
GREGORIUS episcopus, servus servorum Dei, RODULFO regi et omnibus secum Christianam religionem defendentibus salutem et apostolicam benedictionem.
Quod regnum Teutonicorum, hactenus inter omnia mundi regna nobilissimum, jam video incendiis, caedibus et rapinis devastari, confundi et annullari, quam magnus exinde cordi meo dolor insideat, quam continuus in visceribus meis me gemitus afficiat, testis est ille solus, qui omnium hominum corda scrutatur et probat. Deferuntur enim mihi jam saepius legationes Henrici, cum per proprios nuntios, tum per cognatos et aliarum terrarum principes et affines, modo omnem obedientiam promittendo, modo per varia ingenia sollicitando, id a me summo conamine cupientes efficere quo me ad votum suum suis partibus valeant inclinare. Verum quia hinc inde et Romana gravitas et apostolica mansuetudo me per mediam justitiae viam incedere cogunt, omnibus quibus possum modis hoc oportet intendere quomodo veram a falsa justitiam, perfectam a ficta obedientiam judicio sancti Spiritus valeam discernere, et rato ordine ad finem usque perducere. Haec vero et alia, si, propitio Deo, ad vos sani perveniunt legati mei, melius quam hae litterae viva voce testificabuntur et docebunt.