LVIII. AD DOMINUM PAPAM ALEXANDRUM, PRO JOSCELINO SALESBERIENSI EPISCOPO.
Pro venerabili Patre nostro, et amico charissimo Joscelino Salesberiensi episcopo, majestati vestrae preces affectuosas offerimus, et benignitati devotas gratiarum exsolvimus actiones. Pepercit ei misericordia vestra, parcendumque impotentiae ejus ratio postulabat, quia gravitate corporis, aetatis provectu, debilitate plurima circumventus, quantum aestimare possumus ad vestram non posset praesentiam pervenire. Super eo autem pro quo graviorem ei vobis placuit irrogare sententiam, quantum de intimo conscientiae ejus quantum de opinione et attestatione publica, quantum de propria existimatione praesumimus, quod ad factum illud lamentabile pertinet, omnino credimus innocentem: quia nec honestas hominis, nec liberalis animi nota mansuetudo, nec adeo tot informata temporibus, tot experimentis altius erudita providi senis prudentia descivisset. Porro voluntas illa ab his a quibus opus illud tam malitiose commissum est, omni studio servabatur abscondita, ne cujusquam praescientia concepti maleficii praepediret effectum. Quis vero qui ejusmodi malitiae concepisset affectum personae cuiquam, praesertim ecclesiasticae revelaret, cum non in unius tantum caput stringi gladius, sed in cervicem totius Ecclesiae videretur. Vidimus nos virum istum pro quo scribimus, in initio tempestatis inter coepiscopos scopo illi studiosius adhaerentem, multasque injurias pro libertate Ecclesiae et ipsius gratia pertulisse. Quae sane ei apud eum perseveravit gratia, donec Reginaldus archidiaconus, qui huic ea quam scitis etiam sanguinis affectione devinctus est, regalibus mancipatus obsequiis, regalia coepit ad vos mandata deferre, quae utilitatibus archiepiscopi credebantur in aliquibus obviare. Decretum est igitur patrem punire pro filio, ut eum ab obsequiis illis paterni compassio doloris averteret, vel in utrumque gravior animadversio vindicaret. Utinam ille zeli fervorem temperasset ad tempus, quia in causa Ecclesiae quam susceperat solerti mansuetudine utilius proficere potuit, si pacificus esset ingressus ejus, si suas vindicare distulisset offensas, neque repentinis infestationibus jucunda novae coronae gaudia denigrasset. Sane de eo quod de corona factum est, episcopi neque tunc, nec adhuc se credunt in aliquo deliquisse, quia, sicut aiunt, litterarum vestrarum praecessit auctoritas, et eos ad hoc ipsum multis exemplis antiquitas informabat. Si tamen in hoc eos aliqua in parte deliquisse constaret, delicti tamen quantitas bonitatis apostolicae misericordiam non excedit; et de reliquo secundum assignatum a sanctitate vestra modum, de hujus innocentia diligentiae vestrae remota prorsus ambiguitate constabit. Supplicamus igitur precesque jam cum fiducia ducimus offerendas, quia ex hoc nunc tempus est miserendi, et post diutina flagella paternae pietatis visceribus abundare. Absit enim a benignitate vestra ut personam venerabilem, tot acceptam bonis, tot laudibus illustratam, novissima senectutis suae in moerore faciat et amaritudine consummare! Profecto preces nulla nos audacia compulisset offerre, nisi secundum rerum veritatem, et personae meritum ipsum apostolica dignum misericordia crederemus.