XXI.  Urbanus II monasterio SS. Aniani et Laurentii bullam tribuit.   (Anno 1089.) [In tabular. Vatic. V. PERTZ  Archiv.  VII, 21.] XXII.  Urbani II privilegium pro clericis et laicis Vellitrensibus.   (Anno 1089.) [BORGIA,  Istoria della Chiesa e citta di Velletri,  Noceta 1723, 4º, p. 204.]
URBANUS episcopus, servus servorum Dei, omnibus Vellitrensibus clericis, et laicis beato Petro fidelibus salutem et apostolicam benedictionem.
Nec ignotum, dilectissimi fratres, vobis esse cognoscimus qua immani crudelitate Guilbertus haeresiarcha sedis apostolicae invasor, antiquus hostis, nostris temporibus per apostatas et tyrannos sanctae Ecclesiae Hugonem Album, et Joannem Portuensem antiepiscopos, et Petrum quondam cancellarium, Uvezelonem, et Ottonem tyrannum membra diaboli seduxerit filios Dei, cogitans eos blanditiis et atrocitate suis pedibus posse submittere. In eum vero sperantes qui suos non despicit, constanter per vos et alios filios nostros illorum incursum comprimemus. Quapropter de praesenti dilectos Rainerium presbyterum, Formosum nostrum dapiferum, et Fornicem nostrum emissarium cum praesentibus scriptis vobis mandamus, a quibus velut a nobis audietis quanta praelia nostri fideles strenue commiscere, et quomodo ad Christi sponsae utilitatem ultra montes accelerare disposuimus. Nos itaque, quia pro Ecclesia ludibria, verbera, vincula, carceres. . . . . diversas mortes experti estis, auctoritate apostolica et corroboratione episcoporum, et nobilium Romanorum penitus remotis a vobis omnibus quae aliquomodo impediri possunt; confirmamus vobis omnes vestros usus, et diuturnos mores pro vobis a quolibet introductos in perpetuum. Liceat autem vobis facere conventum vestris episcopis, et sine verborum obligatione reddere apostolica vestris episcopis, vel suis ordinatis, scilicet tertiam partem testamentorum, tertiam oblationis panis tantum, et cerae de tribus missis, quartam decimarum, et si vestra Ecclesia proprio caret episcopo, jus episcopi Ecclesiae, et clericis accrescat. Viaticum et eleemosynas specialiter vobis attributas urbis concedimus. Et salvo ut vos clerici cum episcopo sicut in more habetis, et mecum egistis compendiosum unius comestionis dispendium nostrae curiae solvatis; vos vero, laici, communiter exhibeatis nobis alterius comestionis dispendium, et hostem, et parlamentum, hostem per maritimam et Campaniam. Praeterea confirmamus ut sine ulla contradictione possideatis terras cultas et incultas, silvas, montes, colles, planities, paludes, et omnia quae continentur in antiquis privilegiis vestrae civitatis nobis cognitis. Maneatis sub quiete, pace ac vestro jure in perpetuum. Quicunque autem, quod Deus avertat, hujus nostri edicti violator exstiterit aut alicujus conditionis forma super hoc inducere tentaverit, anathematis vinculo religetur. Qui vero custos et observator, benedictionis gratiam consequatur, et aperiente clavigero Petro, cujus vicarii sumus, culmen coeli conscendat. Scriptum per manum Girardi sanctae Romanae Ecclesiae scriniarii, anno Dominicae Incarnationis millesimo octuagesimo nono, ind. XII. + Ego Petrus Dei gratia Albanensis episc. interfui et subscripsi. + Ego Minut. Dei gratia Lavicanensis episcop. + Ego Bruno Signensis episc. assensum per hunc triangulum praebui Dat. Romae VIII id. Julii per manus Joannis S. Romanae Ecclesiae card. et cancellarii.
( qui il pergameno
e lacero )