DLXIII.  Theodoricum comitem Flandrensem hortatur ut Godescalco, episcopo Atrebatensi, homines villae Mareoli restituat.   (Anno 1153, Febr. 5.) [BALUZ.,  Miscel.,  ed Luc., II, 171.]
EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio suo nobili viro THEODORICO comiti Flandrensi salutem et apostolicam benedictionem.
Sicut qui concessa sibi a Domino potestate rationabiliter utitur, praemium sine dubio consequetur, sic e converso qui acceptae potestatis occasione rationi contrarium operatur, poenam non modicam sustinebit. Venientis siquidem ad apostolorum limina et nostram praesentiam venerabilis fratris nostri Godescalci Atrebatensis episcopi conquestionem accepimus quod in villa sua quae vocatur Mareolum plurima ipsi gravamina inferas et ipsius villae homines contra justitiam et ejusdem fratris nostri voluntatem in propria terra retineas. Sane tu cum plurimas villas ac villicos habeas, res alienas, et tui episcopi maxime, non deberes auferre, et ipsum tam graviter et injuste offendere quem deberes sicut patrem filiali devotione diligere et ab aliorum inquietationibus propensius defensare. Ad hoc siquidem est a Domino tibi temporalis collata potestas ut in terra tuae provisioni commissa justitiam serves et facientes injustitiam freno coerceas aequitatis. Caeterum nisi tua nobilitas in se ipsa justitiae semitam servare voluerit, nisi duxerit et a rerum Ecclesiae inquietatione et iniusta occupatione desistere, unde in districto examine praemium comparasse debuerat, inde sibi supplicium procul dubio inveniet praeparatum. Et quoniam ejusdem fratris nostri oppressiones atque gravamina salva conscientia pati non possumus, et te de caetero contra ipsum nolumus, per apostolica tibi scripta mandamus et mandando injungimus quatenus saepedicto fratri nostro subsides suos restituas et nullam ipsi de caetero super hoc molestiam inferas. Quod si facere forte nolueris, scire te volumus quoniam venerabili fratri nostro Samsoni Remensi archiepiscopo dedimus in mandatis ut tam in personam quam in terram tuam districtius tantam praesumptionem studeat vindicare. Datum Romae, apud Sanctum Petrum, Nonis Februarii.
(defensare)