EPISTOLA LXXX. AD DOMNUM REGEM.  (Anno 798, circa tempus Septuagesimae.)   De ratione Septuagesimae, Sexagesimae et Quinquagesimae.
Benedictus sit Deus Pater omnipotens, qui te creavit et honoravit: et benedictus sit Dominus noster Jesus Christus Filius Dei, qui te redemit et elegit: et benedictus sit Spiritus Paraclitus, qui te illuminavit, et dilatavit cor tuum in omni sapientiae et scientiae claritate, dilectissime David, et dulcissime domine! et benedicta sit sancta Trinitas, unus Deus omnipotens, Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, qui mihi servulo suo, licet indigno, talem concessit dominum, amicum, et adjutorem gratiae suae; qui mihi 86 per servum suum, beatae memoriae magistrum meum, ministrare clementer dignatus est: et benedicta sit potestas et regnum tuum, et filii tui, et filii filiorum tuorum, usque in generationes saeculi sempiternas; et veniat super te et super tuam generationem benedictio sanctorum in die Domini nostri Jesu Christi; cujus sanctissima voluntas semper vigeat, floreat et crescat in corde tuo, clarissime Ecclesiae Christi rector et defensor.
Repletus sum gaudio vestram audiens prosperitatem et exaltationem, et totus jucunditate exhilaratus, dum vestrae beatitudinis litteras accepi, legi et osculatus sum. Unde et aliquid familiarius vestrae dilectioni scribere praesumo, et illatas quaestiunculas venerabili aspectui vestro praesentare. Sciens autem scholasticae eruditionis inquisitionem, et ecclesiasticae disciplinae solertiam, vestrae clarissimae sapientiae et dulcissimae familiaritati gratam esse et jucundam; et quidquid urbanitatis sale conditum cognoscitur, vestris intellectualibus auribus favorabile, et acutissimis scientiae oculis amabile esse probavimus. Unde quod scholastica tironum juventus flaccidis ingerere auribus solet, vestrae sanctissimae prudentiae dirigere ratum duximus, et inde solatia responsionis quaerere, unde sophiae flumina manare novimus; tametsi indoctas has videri interrogationes vestrae sanctissimae sapientiae posse fateor. Et ne mea aliquid praesumptuose rusticitas responderet vestrum laudabile ingenium, et praefulgens eruditionis acumen consulere tutum esse putavimus. Nam velut vermes fenestris involant aestivis, sic auribus meis insident quaestiunculae. Et horum convenientia nunc temporum excitati de ecclesiastico more interrogant, cur septuagesimus, et sexagesimus, vel quinquagesimus ordo per dies Dominicos ante quadragesimum dicatur vel colatur? Si respondero, Ecclesiae hanc esse consuetudinem et Romana auctoritate hujus religionis ritum esse firmatum; minus illis videtur, auctoritate et consuetudine sola esse responsum, nisi et aliqua ratio addatur auctoritati: quia dicunt, nihil esse sine causa in ecclesiasticis consuetudinibus a doctoribus constitutum praecipuis. Maxime autem titubat illorum sensus quod numerus praedictus ordini dierum non convenit. Ubi dicunt, septuagesimus. ibi non sunt septuaginta dies usque ad resurrectionem Domini nostri Jesu Christi. Similiter nec ubi sexagesimus numerus notatur in diebus Dominicis, nullatenus computo dierum convenit usque ad Pascha. Iterum si dico, synecdochice dictum esse, id est, a parte totum; quae quidem tropica locutio, ut vos optime nostis, Scripturis sanctis usitatissima esse dignoscitur; sicut in tribus diebus et tribus noctibus, quibus Dominus noster Jesus Christus in sepulcro requiescere legitur , intelligi necesse est, et multis aliis in locis: quae omnia si dicantur, libri excedunt magnitudinem. Addunt tamen quaerere cur septuaginta, vel sexaginta, vel quinquaginta in tali tempore dicuntur? ? Audivi, dum Romae essem, quosdam dicentes magistros quod Orientales populi novem hebdomadas, et Graeci octo, et Latini septem jejunare soleant; et inde consuetudinem Romanam sumpsisse Ecclesiam, septuagesimos, sexagesimos, et quinquagesimos nuncupare Dominicos. Hoc quia a talibus non audivi magistris, quorum auctoritati me tradere auderem, omnino confirmare non fui ausus. Quapropter adhuc restat aliquid quaerendum quod tempori conveniat et rationi concordet, et numero non adversetur. Videtur enim mihi septuagesimus dies dici posse propter decem hebdomadas, quae sunt ab ipso die usque ad clausum Paschae , quo die alba tolluntur vestimenta a nuper baptizatis. Igitur et in Apostolo legimus: Regnavit mors ab Adam usque ad Moysen ; et significat, usque ad ultima tempora legis, quae per Moysen data est, et decucurrit in Christi Dei nostri tempora. Porro sexagesimus inde dici potest, quia sexaginta sunt dies usque ad medium Paschae, quod erit feria quarta paschalis hebdomadis. Quinquagesimus vero, qui decurrit usque in diem sanctum resurrectionis Dominicae. Quadragenarius etiam numerus cum 87 Dominica sua currit ad mysticum Pascha Hebraeorum, quod Dominus noster Jesus Christus cum discipulis suis celebravit, et nos dicimus Coenam Domini. Nec typica interpretatio his discordare videtur rationibus. Nam septenarius Spiritui sancto convenire multis in locis sacrae Scripturae noscitur. Unde et post septem hebdomadas Spiritus sanctus missus est de coelo in igneis linguis super centum viginti nomina credentium ; et septem dona sancti Spiritus legimus in propheta . Et tunc maxime, dum alba tolluntur a baptizatis vestimenta, per manus impositionem a pontifice Spiritum sanctum accipere conveniens est, qui in baptismo omnium receperunt remissionem peccatorum; et per septem dies in angelico castitatis habitu et luminibus coelestis claritatis sanctis assistere sacrificiis solent. Et senarius numerus perfectioni vitae nostrae concordat, quia in sex diebus omnia opera perfecta fecit Creator omnipotens . Et ipse senarius numerus, sicut vestra doctissima novit sagacitas, partibus suis perfectus est. Et quinarius numerus per decades ductus, ad resurrectionem Domini nostri Jesu Christi concurrit, significans nobis remissionem omnium peccatorum esse, et justificationem vitae in Christo. Quadragenarius vero per decadas quater ductus, poenitentiae typum tenere multis in locis constat. Unde et ipse Dominus noster quadraginta diebus jejunavit , cujus praedicatio prima fuit: Poenitentiam agite, appropinquavit regnum coelorum . Et sicut Moyses legem, Elias prophetiam , ita ipse Dominus noster evangelicam praedicationem quadraginta dierum jejunio dedicavit. Et ut vestra novit ingeniosa et praeclara in omnibus philosophorum disciplinis prudentia, quam mirabiliter quadragenarius numerus, qui poenitentiae, ut diximus, convenit, si per suas partitur divisiones, et per partes suas crescit, usque ad quinquagesimum pervenit, qui est remissionis numerus; quia per poenitentiam ad remissionem peccatorum nostrorum nobis festinandum est. Sed et aliquid mirabile in hac consideratione et convenientia senarii numeri inveniri potest; et quodammodo principium hujus computationis mirabili fine concordat in regulis numerorum. Igitur inter septuagesimum et sexagesimum sex reperiuntur dies: similiter inter sexagesimum et quinquagesimum; etiam inter quinquagesimum et quadragesimum senarius invenitur numerus, et fiunt ter sex, et faciunt decem et octo . Qui numerus, si rationabiliter consideratur, et dividitur in tres partes aequales, erunt ter sex; et est ratio simpli ad duplum, et significat simplam mortem Dei Christi ad duplam nostram. Quia nos duabus mortibus fuimus obnoxii, id est, animae et carnis . Ille vero simpla morte sua et innoxia, duptam destruxit nostram, et simpla resurrectione sua duplam ostendit nobis , et perdonavit; unam nunc in anima, alteram in die magno adventus sui in corpore, ut sit tunc unus homo gloriosus corpore et anima, qui prius unus fuit mortalis anima et corpore; anima peccato, corpore corruptione. Similiter, et si finis consideratur calculationis, convenienter huic rationi videtur concordare. Nam inter quintam feriam coenae Dominicae, in qua quadragenarius numerus decurrit; usque ad resurrectionem Domini, id est, Dominicam diem, quo quinquagenarius numerus pervenit, duo sunt dies. Item a Dominica resurrectionis Domini , usque ad quartam feriam, quo sexagesimus numerus pervenit, duo sunt dies. Item a quarta feria usque ad sabbatum, ubi septuagesimus numerus impletus est, duo sunt dies. Hi vero dies si junguntur, duo et duo et duo, faciunt sex. Et iste senarius si dividitur in duo et quatuor, eadem simpli et dupli ratio invenietur in eo. Ita haec concordia pertinet ad resurrectionem Domini nostri Jesu Christi: illa prior ad passionem, in qua redempti sumus, et in ista justificati, sicut beatus Apostolus ait: Christus passus est propter redemptionem nostram, resurrexit autem propter justificationem nostram . Potestis ex hac speculatione vestris demonstrare familiaribus, quam jucunda est et utilis arithmeticae disciplinae cognitio; quam et vestrae 88 diligentiae bene notam, et per vos aliis cognitam esse credimus. Plura hinc dicere potui, sed nolui chartulae excedere modum: et maxime quia non ignoranti scripsi, sed ei qui haec omnia optime novit. Ideo perpaucis haec praelibavi verbis, quia vobis haec omnia esse notissima sciebam. Et ut dictum est, cum sapiente paucis utendum est verbis . Et, Beatus, qui loquitur in aurem audientem , id est intelligentem. Mihi itaque in fine epistolae cum regina Saba dicendum est: Beati viri tui, et beati servi tui: Hi qui stant coram te semper, et audiunt sapientiam tuam. Sit Dominus Deus tuus benedictus, cui complacuisti, et posuit te super thronum Israel, eo quod dilexerit Dominus Israel in sempiternum: et constituit te regem, ut faceres judicium et justitiam .
(Matth. XII, 40) (Rom. V, 14) (Act. II, 3) (Isa. XI, 2, 3) (Gen. I,
31, II, 1) (Matth. IV, 2) (Matth. III, 2) (Exod. XXXIV, 28;
III Reg. XIX, 8) (Rom. IV, 25) (Eccle. V, 1) (Prov. XX,
12) (III Reg. X, 8 et 9)
[ Al., utque

sanctissima voluntas tua] [ Al., flaicinis, forte 
 Flaccinis, seu Flaccianis, id est, ipsius
Flacci] [ Al., 

meae aliquis rusticitati praesumptuose responderet] [ Al., cur Septuagesima, vel Sexagesima, vel
Quinquagesima in tanto tempore dicantur] [ Al., ex consuetudine

Romana Septuagesimam, Sexagesimam,
et Quinquagesimam] [ Al., Pascha] [ Al., evangelico] [ Al., dies octodecim] [ Al., corporis] [ Al., nostram] [ Al., die] [ Al., 
plurima ex hinc]