XX.  Ad F[olmarum] archiepiscopum Trevirensem.--De casu Orientalis Ecclesiae. Spernit dura consilia et censuras adversus principes et praesules objurgatque ideo Trevirensem archiepiscopum, quod justo acrior fuerit.   (Apud Forum Novum, Nov. 30.) [LUDEWIG,  Reliquiae manuscriptorum diplomatum,  t. II, p. 428.]
GREGORIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri F. Trevirensi archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.
Propositum vincit affectus et supervenientes causae saepe compellunt mutare, quod firma dispositum fuerat voluntate. Nec locus ex hoc reprehensioni relinquitur, cum Salomon dicat: Omnia tempus habent, et est tempus loquendi et tempus tacendi. Ex hoc siquidem est quod Ecclesia Dei sua interdum variat, pro filiorum necessitate, instituta, et cohibet aut differt saepe vindictam, quam quieto et pacato tempore statuerat exercendam, juxta hoc quod Salomon dicit: Sapiens videns malum declinat, stultus transilit confidenter. Haec vero cautela, etiamsi altero tempore potuerit intermitti, hoc vero tempore tanto circumspectius est tenenda, quanto ex casu Orientalis Ecclesiae in majori turbatione videtur Christianus populus constitutus. Nec facile patet ex humana infirmitate successus, nisi ad hoc magnorum principum corda contigerit ex sancti Spiritus inspiratione moveri. Ex eo siquidem est, et ex aliis multis causis, quod nos corda sublimium principum et Ecclesiae defensorum, imperatoris videlicet et filii ejus, ad bonum volentes per humilitatem Ecclesiae provocare, in bona cum ipsis mansuetudine ducimus ambulandum, et non tam contra eos requirendum auxilium, quam divinum, si debitam, quod non credimus, Ecclesiae reverentiam decreverint subtrahendam. Proinde quod tua fraternitas a domino Urbano praedecessore nostro recedens et provinciae Trevirensis attingens durius, quam e re visum fuit, se coepit in episcopos et personas alias exercere, et cum in scandalum multos miserit, paucos ad se provocavit in gratiam, nos ex consueto sedis apostolicae moderamine providere volentes, ne in asperitate tua multorum a te facias animos alienos, et tandem ipsam etiam censuram ecclesiasticam, si servata non fuerit, contemptibilem reddas, litteris tibi praesentibus inhibemus ne ad excommunicationem vel depositionem personarum Trevirensis provinciae sine conscientia et licentia nostra procedas, sed ita in omnibus modestiam teneas, ut ex animositate aliqua vel indignatione praeterita Ecclesiae causam et tuam facias graviorem. Cum etenim non prorsus ignores quid nobis super negotio tuo visum fuerit a principio, bene, sicut credimus, tibi prospicies, si talem in omnibus exhibere te cures ut sinistram de te habere opinionem minime debeamus. Datum apud Forum Novum, II Kal. Decembr., indictione VI.
[non]