XXXIII.  Nicolai II papae privilegium pro monasterio S. Trinitatis Vindocinensis.   (Anno 1061.) [Launoii Opp., III, 354.]
NICOLAUS episcopus, servus servorum Dei, ODERICO religioso abbati venerabilis monasterii Vindocinensis, cunctisque successoribus ejus ibidem regulariter promovendis in perpetuum.
Justis petitionibus et quieti servorum Dei prospicientibus competens et facilis debetur assensus. Quapropter monasterii sanctae et individuae Trinitatis apud castrum Vindocinum siti, quod a suis fundatoribus, Gaufredo scilicet Andegavorum comite et Agnete nobilissima comitissa conjuge ejus, oblatum B. Petro, et Romanae Ecclesiae in alodium et patrimonium novimus, tam juxta votum fundatorum ipsius loci, quam etiam juxta desiderium sanctitatis tuae, charissime fili abba Oderice, ita beatorum apostolorum Petri et Pauli auctoritate sancimus, quatenus inter apostolicae sedis pontificem et abbatem illius venerabilis loci, nulla prorsus persona media habeatur. Statuimus etiam ut, defuncto abbate, ipsius monasterii successor ei eligatur de eadem congregatione, si tamen dignus tanto regimine inveniatur. Quod si dignus apud eos non fuerit inventus, quod absit! a Cluniaco, seu a majori monasterio, vel undecunque melius poterunt, procurent monachi sibi patrem secundum Deum eligere, non tamen sine trium abbatum consilio, quos religiosiores de vicinis locis potuerint invenire. Electus autem ne statim Romam venire cogatur, a quocunque voluerit catholico episcopo consecrationem suscipiat. Electio vel ordinatio qualiter facta fuerit, studeant monachi papae litteris intimare, ut aut emendet, si opus fuerit, emendandum, aut si fuerit secundum Deum et nostrum decretum facta electio sive consecratio, bono studio congratuletur, et ab ipso confirmetur. Praecipimus etiam ut abbas ipse, qui alodiarius Romanae Ecclesiae noscitur ab ipso episcopo, vel a quolibet apostolicae sedis vicario, ad concilium non vocetur, nec coactus veniat; sed Romanam Ecclesiam ipse aut per legatum suum studeat visitare. Censum vero ad memoriam cognitionemque sempiternam duodecim solidorum de moneta ejusdem patriae suae statutum a fundatoribus loci beato Petro reddi per unum quemque annum volumus. Quod si forte legatus Romanae Ecclesiae supradictum beati Petri locum visitare voluerit, ibi cum omni charitate suscipiatur, et quae corpori erunt necessaria, ei a fratribus diligenter juxta possibilitatem loci ministrentur. Ipse vero nihil in eodem loco per se corrigere neque occasione legationis rectorem loci vel fratres molestare praesumat, sed si quid viderit corrigendum, papae litteris ei intimare iicebit. Illud etiam confirmamus, ut locus Sancti Salvatoris prope muros civitatis Andegaviae constructus sub monasterio Vindocinensi semper maneat, nec aliquando ibi ordinetur aliquis rector vel praepositus, nisi voluntate abbatis Vindocinensis. Hoc etiam, freti fiducia apostolicae auctoritatis. prohibemus, ne in Vindocinensi coenobio, seu in praedicta S. Salvatoris ecclesia, ulli unquam personae, nisi soli papae liceat potestatem aut dominationem exercere, aut excommunicare, seu interdicere, etiamsi Carnotensis vel Andegavensis patria excommunicata fuerit aut interdicta; excommunicatos tamen non suscipiant. Nos autem omnia quae ab ipsis fundatoribus, vel ab aliis hominum personis usque ad hanc diem eidem loco oblata sunt, nostra auctoritate firmamus et corroboramus, ut in perpetuum juri ejusdem loci sine diminutione vel qualibet retractatione persistant. Si quis vero contra memoratum beati Petri locum pro aliquibus rebus causari voluerit, non ei abbas vel fratres respondeant, antequam Romanum pontificem consulant, quia quidquid sine nostro vel successorum nostrorum judicio definitum, sive diminutum fuerit, irritum erit. Res vero quae ad praefatum monasterium pertinent, in praesentis privilegii pagina idcirco nominari et exprimi volumus, ut nulla deinceps persona aliquid de eisdem rebus eidem monasterio subtrahere, minuere, aut qualibet occasione auferre praesumat. Haec sunt quae ad praedictum monasterium pertinere noscuntur: in pago Vindocinensi Ecclesia de Ferraria et villa de Pruneto; ecclesiae quoque quas Theodericus Carnotensis episcopus Vindocinensi monasterio dedit; ecclesia Sancti Beati; ecclesia Sancti Joannis de Castrodunensi; ecclesia de Balneolis; ecclesia de Valle Rebla; ecclesia Autheni: In episcopatu Cenomanensi, ecclesia Sancti Joannis de Villa-Dei, et villa ipsa cum consuetudinibus universis; ecclesia Sancti Michaelis de Hulleto, cum molendinis et boscis, et cum omnibus consuetudinibus suis. In foreste Wastinae totum pannagium de propriis porcis omnium monachorum sanctae Trinitatis, et medietas de pannagio aliorum hominum, et mel et cera ejusdem silvae, assumptio etiam omnium arborum ab omnibus monachis Vindocinensibus et ab universis hominibus ipsorum ad omnes utilitates suas in terris monasterii sine licentia forestariorum. In episcopatu Andegavensi ecclesia S. Salvatoris juxta Andegavum; ecclesia Sancti Joannis super Ligerim, super decem et novem arpennos vinearum, et duo molendini; ecclesia Sancti Saturnini et parochia tota, et silva quae dicitur Later, et terra silvae, si silva fuerit exstirpata; apud-castrum Credonense parochialis ecclesia S. Clementis; de hac inter Vindocinenses et beati Albini monachos in praesentia nostra querimonia orta fuit, et apostolicae sedis judicio Vindocinensi monasterio adjudicata; ecclesia burgi Meduanilis, et burgus totus cum integritate sua; ecclesia beati Petri de Maziaco tota; in pago Pictaviensi ecclesia de Olona, et ecclesia beati Martini de Avalia; in pago Sconico in Olerone ecclesia Sancti Georgii, et tertia pars ecclesiae insulae cum consuetudinibus universis; in castro Oleronis ecclesia parochialis Sanctae Mariae, ecclesia Rodii rebellis, ecclesia de Blasnceriaco, ecclesia Sancti Saturnini, terra Sancti Saturnini, et terra Sancti Aniani cum salinis et piscationibus et universis pertinentiis suis. Si autem abbas praedicti loci adversus comitem Vindocinensem, vel quemlibet hominem suum cujuscunque honoris vir ille fuerit, querelam habuerit, incuria monasterii Vindocinensis, pro dignitate et veneratione loci querimonia ipsa finiatur, nec in ipsa curia monasterii dimidia pars cujuslibet forfacti quaeratur ab aliquo vel donetur. Praeterea notum esse volumus sanctae Dei Ecclesiae fidelibus, et huic nostrae confirmationi adnectendum, quod Theodericus Carnotensis episcopus, in cujus dioecesi supradictum monasterium Vindocinense situm noscitur, Clementis papae praesentiae suam transmiserit epistolam, rogans eum, quatenus monasterium ipsum sic sua roboretur auctoritate, ut nulli successorum suorum post eum res hujus loci auferre vel minuere, vel excommunicare, sive interdicere, vel potestatem aut dominationem in ipso loco exercere liceret, seu quolibet modo rectorem loci vel fratres inquietare auderet, quod benigne Clemens papa annuit, et nos nostra auctoritate dignum annuere censuimus. Si quis autem violator hujus nostri praecepti exstiterit, nisi resipuerit, nec non Ecclesiae satisfecerit, sciat se apostolica auctoritate perpetuo anathemate percussum, atque a corpore praedictae Ecclesiae divisum, diaboloque cum impiis traditum. Qui vero conservator et obediens huic nostrae confirmationi et apostolicae auctoritati fuerit, benedictione et gratia omnipotentis Dei perfruatur, et inter prospera humilis, et inter adversa maneat securus, ut divina misericordia munitus valeat per beatum Petrum coelestia regna intrare et cum Christo in aeternum gaudere. Scriptum per manus Octaviani scriniarii et notarii sacri palatii in mense Aprili, indictione IV. Datum V Kalend. Maii Romae per manus Humberti card. episcopi sanctae ecclesiae Silvae Candidae, et bibliothecarii sacri palatii, anno ab Incarnatione Domini millesimo sexagesimo primo, anno III pontificatus Nicolai papae II.