CLXXVI.  Privilegium pro Vindocinensi abbatia.   (Anno 1135, Maii 26.) [LAUNOII Opera, III, I, 397.]
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio FRAYMUNDO abbati Vindocinensis monasterii, ejusque successoribus regularis ad substituendis in perpetuum.
Cum omnibus Ecclesiis et personis ecclesiasticis debitores ex apostolicae sedis auctoritate ac benevolentia existamus, illarum tamen quieti et utilitati attentius nos providere convenit, quas B. Petro non est dubium specialius convenire et pertinere. Expedit ergo ut pro monasterio Vindocinensi, cui, charissime in Domino fili Fraymunde abbas, auctore Deo, praeesse dignosceris, tanto amplius paterna invigilemus sollicitudine, quanto ex oblatione illustris memoriae Gaufridi Andegavensium comitis, et Agnetis Pictaviensis comitissae ibidem locus ad jus et dominium sanctae Romanae Ecclesiae spectare cognoscitur. Ideoque tuis justis postulationibus clementer annuimus et praedictum Vindocinense monasterium ad exemplar praedecessorum nostrorum apostolicae sedis privilegio communimus. Sicut igitur praefati fundatores devoverunt, sub sanctae Romanae Ecclesiae defensione et libertate ab omni conditione aliarum personarum absolutum semper et liberum idem coenobium permanere sancimus, statuentes ut quascunque possessiones, bona ab ipsius loci fundatoribus, vel ab aliis Deum timentibus oblata, et praedecessorum nostrorum auctoritate firmata idem coenobium inpraesentiarum in locis quibuscunque possident, tibi tuisque successoribus in perpetuum praesentis scripti pagina roboramus. In quibus haec propriis nominibus adnotanda subjunximus: Ecclesiam S. Georgii in Oleronis insula cum magna parte ejusdem insulae; ecclesiam Beatae Mariae de castro Oleronis, ecclesiam Sancti Nicolai de Olerone, ecclesiam Beatae Mariae de Surgeriis, ecclesiam Sancti Sepulcri de Balgentiaco, parochialem ecclesiam S. Clementis de Credone cum omnibus ecclesiis quae infra terminos ejusdem parochiae continentur, ecclesiam de Adreio, ecclesiam S. Saturnini sitam super Ligerim, ecclesiam S. Petri de Monte Foleti, ecclesiam de Carcere, videlicet beati Nicolai et Vincentii, et S. Mariae, quas in Cenomanensi episcopatu, consensu illustris Goffridi de Meduana, Hildebertus ejusdem loci episcopus coenobio vestro concessit. In episcopatu Andegavensi, ecclesiam S. Mariae de Castellis, ecclesiam Sanctae Mariae de Cosma, ecclesiam Sanctae Mariae de Broco, ecclesiam Sancti Petri de Villeriis, ecclesiam S. Hippolyti et S. Germani de Aretiaco. Confirmamus etiam vobis quidquid Robertus de Montecontorio Vindocinensi coenobio donavit, et ejus filius Bertrannus postmodum concessit; ecclesiam B. Joannis quae est super Ligerim. Concedimus etiam tibi tuisque successoribus ecclesiam B. Priscae cum dignitate cardinali. Mitram, dalmaticam sandalia, et alia quaeque dignitatis cardinalis insignia, vobis pariter confirmamus. Quidquid praeterea possessionis, dignitatis vel immunitatis eidem coenobio a sede apostolica concessum est, aut in posterum liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium offerri contigerit, vobis integrum atque inconvulsum in perpetuum manere sancimus. Ad concilium vero tu, vel tuorum quilibet successorum coactus non ibit, ubi papae persona non erit. Neque etiam subditas vestro coenobio ecclesias, ubicunque sint, excommunicare vel interdicere cuiquam liceat, nisi apertis pro culpis et quas ejusdem loci abbas et monachi ab ipsis episcopis ad moniti emendare contempserint. Quod si quis contra te vel tuos successores pro aliquibus rebus causari voluerit, nullatenus tu vel tui successores respondeatis donec Romanum consulatis pontificem, cujus monasterium ipsum et res monasterii esse noscuntur. Quidquid igitur de rebus ipsis sine Romani pontificis judicio distractum fuerit vel definitum, irritum erit. Ad haec statuimus ut Andegavensis, Pictaviensis et Vindocinensis comites, omni tempore sint adjutores et defensores ejusdem loci ad honorem apostolicae sedis, nec eorum quilibet aliquam exactionem sive consuetudinem Vindocinensis coenobii rebus inferat, nec in eis aliquid vindicare praesumat, praeter pratrocinium solum, quod eis ad honorem apostolicae sedis exhibere promissum est. Obeunte vero te nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus inibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et beati Benedicti Regulam praeviderint eligendum, non tamen sine trium abbatum testimonio, quos religiosiores in vicinis locis haberi contigerit. Electus autem abbas a Carnotensi vel a quolibet Catholico voluerit episcopo benedicatur, omni professione vel cujuslibet rei exactione seposita. Praecipimus etiam ut tam in Vindocinensi monasterio, quam in S. Salvatoris juxta Andegavis muros ecclesia nulli personae nisi soli papae liceat potestatem aliquam aut dominationem exercere, aut excommunicare seu interdicere, etiam si contigerit Carnotensem aut Andegavensem patriam pro culpis quibuslibet excommunicari; excommunicatos tamen ipsi scienter non suscipiant. Decernimus etiam ut nulli omnimodo hominum liceat saepe dictum coenobium perturbare aut ejus possessiones auferre vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si quis igitur in futurum archiepiscopus, episcopus, imperator aut rex, princeps aut dux, comes, vicecomes, judex aut quaelibet potens vel impotens persona, hujus nostri privilegii paginam sciens, contra eam venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini nostri Redemptoris Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco ista servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen. Sic signatum: Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Praenestinus episcopus. Ego Antheus Albanensis episcopus. Ego Gregorius diaconus card. Sanctorum Sergii et Bacchi. Ego Guido diaconus card. Sanctorum Cosmae et Damiani. Ego Vasallus diaconus card. Sancti Eustachii. Ego Lictefridus presbyter card. titulo Vestinae. Ego Grisogonus diaconus card. Sanctae Mariae in Porticu. Ego Gerardus presbyter card. tit. S. Crucis in Jerusalem. Ego Anselmus presbyter cardin. tit. Sancti Laurentii in Lucina. Ego Lucas presbyter card. titulo Sanctorum Joannis et Pauli. Ego Martinus presbyter cardin. tit. Sancti Stephani in Caelio Monte. Ego Guido indignus sacerdos. Ego Axo presbyter card. tit. Sanctae Anastasiae. Datum Pisis per manum Aimerici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardin. et cancellarii, VII Kalend. Junii, indictione XII, Incarnationis Dominicae anno 1135, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno sexto. Sic sequitur in figura rotunda: ADJUVA NOS, DEUS, SALUTARIS NOSTER. S. PETRUS, S. PAULUS. INNOCENTIUS PAPA SECUNDUS.