CXXIV.  Privilegium pro monasterio S. Matthaei de Castello.   (Anagniae, Dec. 15.) [GATTULA,  Hist. Casin.,  II, 402.]
LUCIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis JOANNI abbati monasterii S. Matthaei servorum Dei de Castello, ejusque fratribus tam praesentibus quam futuris regularem vitam professis, in perpetuum.
In eminenti apostolicae sedis specula, largiente Domino, quanquam immeriti constituti ad universum corpus Ecclesiae aciem nostrae considerationis debemus extendere, et servorum Dei quieti attentiori studio providere. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et felicis recordationis Alexandri papae praedecessoris nostri vestigiis inhaerentes, praefatum monasterium in quo divino estis obsequio mancipati, sub B. Petri et nostra protectione suscipimus et praesentis scripti privilegio communimus; in primis siquidem statuentes ut ordo monasticus, qui secundum Deum et Beati Benedicti Regulam in vestro monasterio institutus esse dignoscitur, perpetuis ibidem temporibus in violabiliter observetur. Praeterea quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium impraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant; in quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Locum ipsum in quo monasterium praescriptum constructum est, cum omnibus pertinentiis suis, terras et vineas quas habetis in terra Sancti Benedicti, sive terragio, justitiam panis et vini quam de veteri concessione hactenus observata diebus singulis a Casinensi monasterio, et eam quam ab ecclesia S. Mariae de Albaneta, et S. Nicolai de Siconia recipitis, sicut eas vobis praedictum monasterium Casinense in perpetuum obtinendas pietatis obtentu concessit; libertatem etiam a bonae memoriae Rainaldo Theodino, et dilecto filio Petro Casinensibus abbatibus cum assensu capituli sicut in eorum scriptis authenticis continetur, monasterio vestro indultam, et bonas consuetudines hactenus observatas, necnon ecclesiam Sancti Martini de monte Montano, et ecclesiam Sancti Leonardi juxta montem Sambuelum cum pertinentiis suis ab ejusdem abbatibus rationabiliter vobis concessas, cum hominibus quos a praefato monasterio Casinensi tenetis, nihilominus vobis et monasterio vestro, auctoritate apostolica confirmamus. Liceat quoque vobis clericos vel laicos e saeculo fugientes, liberos et absolutos ad conversionem recipere, et in vestro monasterio sine contradictione qualibet retinere. Prohibemus insuper ut nulli fratrum vestrorum post factam in loco vestro professionem, fas sit de eodem loco absque licentia abbatis sui discedere; discedentem vero sine communium litterarum vestrarum cautione nullus audeat retinere. Interdicimus etiam ne alicui liceat aliquem monachum in eamdem domum contra vestram voluntatem inducere, aut ex ea quemlibet de fratribus, vobis nolentibus, sine causa rationabili, removere. Sane novalium vestrorum, quae propriis manibus aut sumptibus colitis sive de nutrimentis vestrorum animalium, nullus omnino a vobis decimas praesumat exigere. Statuimus insuper ut nulli penitus liceat eidem monasterio vestro indebitas exactiones, aut novos census imponere, seu veteres contra statuta sacrorum canonum adaugere. Sepulturam quoque loci ipsius liberam esse decernimus, ut eorum devotioni et extremae voluntati, qui se illic sepeliri deliberaverint, nisi excommunicati vel interdicti sint, nullus obsistat, salva tamen justitia illorum ecclesiarum a quibus mortuorum corpora assumuntur. Obeunte vero te nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars consilii sanioris secundum Dei timorem et beati Benedicti Regulam providerint eligendum. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate et Cassinensis monasterii debito jure et reverentia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, etc.Ego Jacobus diac. cardinalis S. Mariae in Cosmedin Ego Lucius catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi. Ego Theodorus Portuensis et S. Rufinae episcopus subscripsi. Ego Henricus Albanensis episcopus subscripsi. Ego Paulus Praenestinus episcopus subscripsi. Ego Joannes presbyter cardinalis tit. S. Marci subscripsi. Ego Laborans presbyter cardinalis S. Mariae trans Tyberim, tit. Calixti subscripsi. Ego Petrus presbyter cardinalis tit. S. Susannae subscripsi. subscripsi. Ego Ardicio diaconus cardinalis S. Theodori subscripsi. Ego Gratianus SS. Cosmae et Damiani diacon. card. subscripsi. Ego Octavianus SS. Sergii et Bacchi diac. card. subscripsi. Datum Anagniae, per manum Alberti sanctae Romanae Ecclesiae presbyteri cardinalis et cancellarii, XVIII Kalend. Januarii, indictione secunda, Incarnationis Dominicae anno 1184, pontificatus vero domni Lucii papae III anno III.