EPISTOLA LI. AD EUMDEM.
THOMAS Cantuariensis archiepiscopus, HYACINTHO cardinali.
Quanto magis de vestrae sinceritatis dilectione confidimus, tanto confidentius in negotiis nobis et ecclesiae nobis commissae emergentibus ad vos, sicut ad unicum et extremum suffragium recurrimus. Inde est, quod de vobis, sicut de amico specialiter dilecto, indubitatam obtinentes fiduciam sinceritati dilectionis vestrae ad memoriam reducimus, vos dignanter nos et ecclesiam nostram, imo vestram potius, sub vestra protectione admisisse, dignitates cujus et jura illibata servare nunc temporis necessarium est, et plurimum nobis et vobis expedit operum exhibitione demonstrare. Exhibitio enim operis, probatio est dilectionis. Nos igitur dilectionem vestram modis quibus possumus attentius exoramus, quatenus dignitates, libertates, et jura Ecclesiae nostrae intacta et illibata conservari, studio et prudentia vestra sollicite procuretis. Sed de his hactenus. Ecce, domine mi, litteras domini Papiensis, quas in initio adventus sui, non penitus pompositatis gloria carentes, nobis destinavit, has equidem poteritis inspicere, nec eas, ut credimus, nota cujusdam jactantiae invenietis omnino carere. Ejus vero adventum sperabamus nobis consolationem conferre et pacem qui potius nobis contulit desolationis augmentum, quam consolationis auxilium. Jactitat enim dominum papam ipsum in terram regis Angliae misisse principaliter ad terminandas quaestiones, quae inter nos et regem vertuntur, sicut Ecclesiae Dei viderit magis expedire. Non credebamus, nec penes curiam Romanam hoc promeruimus, ut ipsius subjiceremur arbitrii judicio, quem curiae universitas nobiscum pariter bene novit nostrum esse inimicum et ecclesiae nostrae, necnon et hostem plusquam manifestum. Sed nos ut vobis veraciter dicimus ipsius in aeternum declinabimus judicium. De caetero omnem in vobis spem et fiduciam nostram secundario post Deum ipsum penitus projicimus, attentius rogantes, ut cum per eum pacem et reconciliationem aliquam nullatenus speremus, sollicitudinem prudentiae vestrae ita efficaciter adversus eum apud dominum papam exhibeatis, quatenus personis, tam cismarinis, quam transmarinis, litteris suis firmiter praecipiat, et in virtute obedientiae injungat, ut sententiam quam in regem et terram ipsius rationabiliter promulgabimus, firmiter teneant et observent. Praeterea partes vestras diligentius interponatis, ut confirmationem primatiae nostrae, quam in primo adventu nostro Senonis dominus papa nobis concessit, per vos obtineamus. Valete et memores estote nostri, sicut sumus et vestri, et latorem praesentium, quanto maturius poteritis, et expedire, et ad nos transmittere, ecclesiae statum, domini papae, et vestrum nobis significantes, procuretis. Iterum valete.