EPISTOLA PRIMA. GREGORII PAPAE III AD BONIFACIUM ARCHIEPISCOPUM.  Mittit illi pallium archiepiscopale, docetque quomodo uti eo debeat. Potestatem facit novos episcopatus instituendi. De quodam presbytero, et de diversis ejus interrogationibus respondet.   I. II. III. IV. V. VI. VII. VIII.  IX.
Reverentissimo ac sanctissimo fratri Bonifacio coepiscopo ad illuminationem gentis Germaniae, vel circumquaque in umbra mortis morantibus gentitibus in errore constitutis ab hac apostolica sede directo, Gregorius servus servorum Dei.
Magna nos habuit gratulatio lectis sanctissimae fraternitatis tuae litteris, cum in eis, relecta serie, fuisset repertum, Domini nostri Jesu Christi gratia plurimos te a gentilitate et errore ad verae fidei agnitionem convertisse. Quod quia divina institutione docemur in parabolis cui quinque talenta credita fuerant, alia quinque fuisse lucratum , in talis commercii lucro cum tota plaudimus Ecclesia. Hinc jure tibi sacri pallii direximus munus, quod beati Petri apostoli auctoritate suscipiens induaris, atque inter archiepiscopos unus, Deo auctore, praecipimus ut censearis. Qualiter autem eo utaris, ex mandato apostolico informatus agnosce . Itaque dum missarum solemnia agis, vel episcopum te contigerit consecrare, illo tantummodo tempore eo utaris. Quia vero turbas Domini gratia in iisdem partibus ad rectam fidem asseris esse conversas, ideoque nequire te occurrere omnibus, et quae salutis sunt impendere vel intimare, cum jam longe lateque gratia Christi ejus fides in illis propagetur ; praecipimus ut juxta sacrorum canonum statuta, ubi multitudo excrevit fidelium, ex vigore apostolicae sedis debeas ordinare episcopos: pia tamen contemplatione, ut non vilescat dignitas episcopatus. Presbyterum namque, quem praeterito asseruisti anno ad nos venisse nostroque judicio fuisse a suis nefariis absolutum actionibus, credas neque nobis confessionem aliquam fecisse, nec a nobis ut suos expleat libitus absolutum fuisse. Sed si eum errori deditum repereris, hunc apostolicae sedis vigore ut juxta sanctorum canonum censuram corrigas et emendes praecipimus; vel si quos forsan tales inveneris. Ille enim veniens, Presbyter sum, ait, et commendatitias ad filium nostrum Carolum litteras expetiit. Nullam illi aliam concessimus licentiam: quem vitari, si prave conversatur, cum reliquis volumus. Eosdemque, quos a paganis baptizatos esse asseruisti, si ita habetur, ut denuo baptizes in nomine sanctae Trinitatis mandamus. . Inter caetera agrestem caballum aliquantos comedere adjunxisti, plerosque et domesticum. Hoc nequaquam fieri deinceps, sanctissime frater, sinas, sed quibus potueris Christo juvante modis per omnia compesce, et dignam eis impone poenitentiam: immundum est enim atque exsecrabile. Pro obeuntibus quoque consuluisti si liceat offerre . Sancta sic tenet Ecclesia, ut quisque pro suis mortuis vere Christianis offerat oblationes, atque eorum memoriam faciat presbyter. Et quamvis omnes peccatis subjaceamus, congruit tamen ut sacerdos non nisi pro mortuis catholicis memoriam faciat et intercedat. Non enim pro impiis, quamvis Christiani fuerint, tale quid agere licebit. Eos etiam qui se dubitant fuisse baptizatos, vel qui a presbytero Jovi mactante et carnes immolatitias vescente baptizati sunt, ut rebaptizentur praecipimus. Progeniem vero suam unumquemque usque ad septimam generationem observare decrevimus. Et si valueris, devitandum doce, ne cui uxor obierit, amplius quam duabus debeat copulari. De his vero qui patrem, matrem, fratrem, aut sororem occiderint, dicimus ut toto vitae tempore corpus Dominicum non suscipiant, nisi in suo exitu pro viatico. Abstineant etiam se a carnis comestione, et potu vini, donec advixerint: jejunent secunda, quarta et sexta feria, ut sic possint deflentes diluere commissum scelus. Hoc quoque inter alia crimina agi in partibus illis dixisti, quod quidam ex fidelibus ad immolandum paganis sua venundent mancipia. Quod ut magnopere corrigere debeas, frater, commonemus, nec sinas fieri ultra: scelus est enim et impietas. Eis ergo qui haec perpetraverunt, similem homicidae indices poenitentiam. At quoties episcopum consecraveris, duo vel tres conveniant tecum episcopi, ut Deo sit gratum quod geritur, et eis convenientibus, ipsisque praesentibus consecres. Haec te, frater charissime, diligenter observare volumus, et studio pietatis coeptum negotium salutis exsequi; ut de lucro apportato valeas a Domino Deo nostro mercedem percipere in aeterna retributione. Privilegium vero juxta quod petisti facientes, his junctum direximus; optantes te Domini Dei nostri praesidio de conversione errantium Christo Domino plenissimum apportare lucrum. . Deus te incolumem custodiat, reverentissime frater.
(Matth. XXV) (16, q. 1) (De Consec.
dist. 4.) (13, q. 2) (Ivo, p. X, 179.)
[Edit. Rom., Dei Ecclesia ] [ Rom., agnosces] [ Rom., partibus propagetur] [ Rom., oblationes offerre] [ Rom. om. non nisi] [ Rom. 
atque integrum apportare]