CCXXIII.  Bulla confirmans bona et immunitates Ecclesiae Stivagiensis.   (Anno 1147, Sept. 6.) [HUGO,  Annal. Praem.,  II, Pr., p. 543.]
EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis GILLIBERTO Stivagiensis Ecclesiae abbati, ejusque fratribus tam praesentibus quam futuris regularem vitam professis.
Quoties illud a nobis petitur quod religioni et honestati convenit, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et praefatam Stivagiensem Ecclesiam, in qua divino mancipati estis obsequio, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus, et praesentis scripti privilegio communimus; imprimis statuentes ut ordo canonicus, qui secundum Deum et beati Augustini Regulam atque institutionem Praemonstratensium fratrum in eadem ecclesia institutus esse dignoscitur, perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter observetur. Praeterea quascunque possessiones, quaecunque bona eadem ecclesia in praesentiarum possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Locum Stivagii in quo fundata est abbatia quae ex institutione Caroli quondam Romanorum imperatoris post decessum Rechardis suae conjugis quae eumdem in propriam possessionem tenuerat, Andelacensi monasterio quod eadem imperatrix a fundamentis construxerat, et praesente jam dicto imperatore Romanae Ecclesiae jam delegaverat, firmitate perenni dignoscitur subjacere, ita quod nulli ecclesiasticae vel saeculari personae, seu alicui prorsus ecclesiae nisi tantum Andelacensi, cui subjecta est, aliquod de jure servitium faceret, Mathildis ejusdem ecclesiae Andelacensis abbatissae, consilio et consensu capituli sanctimonialium, et canonicorum suorum, comitisque Hugonis ejusdem ecclesiae advocati, atque ministerialium, petitione quoque canonicorum saecularium, qui ejusdem Stivagiensis ecclesiae longo tempore habitatores fuerant, Praemonstratensi ordini et fratribus vestris ibidem Deo servientibus in perpetuum benigne concessit, cum tertia parte banni Stivagiensis, in terris, pratis, silvis, aquis, piscationibus et totius banni quorumlibet animalium pasturis, cum censu capitali manentium infra vel extra bannum, hominis duorum, mulieris vero unius denariorum Deodatensium, et cum reliquis possessionibus quae ex antiqua pontificum et imperatorum institutione, ad praebendam Deo in eadem ecclesia famulantium pertinere noscuntur. Quindecim videlicet mensuras vini quas habetis pro censu Ecclesiae de Salwamunt, quam a diebus antiquis ecclesia vestra tenet; decimam quinquaginta duarum hobarum tam vini quam bladi ubicunque sunt, quae sunt de feudo comitis Hugonis de Dasborc. Curiam vestram cum allodio vestro de Salwamunt; curiam et allodium vestrum de Tambac; allodium quod dedit vobis Hugo comes de Dasborc; allodium quod dedit vobis Kertrudis de Tambac; allodium quod dedit vobis Holricus Grossus de eadem villa; allodium quod dedit vobis Hesso de Berchemel; plantam quam dedit vobis Kertrudis comitissa sub censu octo denariorum; libertatem vindemiandi quam dedit vobis eadem comitissa ea die qua comes vindemiaverit; allodium quod habetis apud Rothseim; ecclesiam de Donceres et capellam de Xasteviler cum decimis et omnibus pertinentiis earum; curiam vestram de Donceres cum allodio in terris, pratis, silvis et cum decimis totius agriculturae ejusdem curiae quam a diebus antiquis Stivagiensis ecclesia possidet; curiam de Heibermeis cum allodio quod habetis ibi in terris, pratis, silvis, et villarum adjacentium communibus pasturis. Allodium de Envas et grangiam in eodem loco sitam cum banno et aliis pertinentiis suis, terris, pratis, silvis, servis, ancillis; decimas croadorum et anzaugiarum et agricultura quatuor boum in eodem allodio arantium et brolii, quae omnia ab antiquo tenetis; terram quam habetis apud Sanctum Paulum cum quadam familia et silva; quatuor quarteria terrae quae habetis apud Frevillam; duodecim denarios Tullenses quos habetis in allodio de Bervilla; duodecim quae habetis in allodio de Bassumpunt; duo quarteria terrae quae habetis apud Regnervillam; allodium de Sendrouviller cum banno et aliis pertinentiis suis, terris, pratis, silvis, servis, ancillis, cum pamagiis porcorum in nemore pascentium sine participatione advocatorum; allodium de Mosteriolo, in terris, pratis, silvis cum terra trium aratrorum in territorio de Nohegenis quam habetis ab abbatissa Andelacensi sub censu duodecim denariorum Metensium; decimas de Cretumviller; duos denarios quos habetis in allodio de Persomme; allodium vestrum de Juncheris, in terris, pratis, silvis cum sede molendini, et duo quarteria terrae quae habetis apud Gundresum. Ecclesiam praeterea Stivagiensem parochialem cum omnibus pertinentiis suis, decimis, capellis et censibus earum, scilicet pro singule quaquam secundum morem antiquum, triginta duos denarios Deodatensis monetae; capellam de Belmunt, capellam Burguntiae; capellam Norpradi ecclesiae, capellam de Sancto Remigio; ecclesiam de Mosteriolo parochialem cum capella de Nohegenis; cum decimis et censibus et omnibus pertinentis earum. Regimen quoque animarum tam clericorum quam laicorum parochiarum supradictarum, quoniam eadem Stivagiensis Ecclesia hoc ab antiquo semper habuit. Abbas ejusdem loci et successores sui, quoniam tale officium religiosis convenit, a praesule Tullensi beati Petri et nostra auctoritate perpetim obtineant. Synodalia quoque placita in quibus parochiani Stivagienses, uno anno, nummos, altero obulos, et illi de Mosteriolo nummum et panem unum, et bicatum avenae persolvere debent, et omnem justitiam eorumdem manentium infra terminos praedictarum ecclesiarum, et institutionem presbyterorum qui in eisdem ecclesiis, sive ex canonicis vestris, seu vero ex saecularibus constituendi fuerint inconsulto episcopo et archidiacono atque decano per vos faciendum concedimus; ita ut a vobis, tam curam animarum quam praebendam accipiant; et de suis actionibus, nec episcopo, nec archidiacono, nec decano respondeant, unde singulis annis Ecclesia Stivagiensis decano, archidiaconatus de Fluns quatuor solidos Tullenses in proxima synodo post festum S. Remigii persolvat, quorum duae partes episcopi, tertia erit archidiaconi, vobis nihilominus confirmamus. Quia vero Deo omnipotenti assistere et orationibus vacare, et tam de vestris laboribus, quam de fidelium beneficiis atque oblationibus pacificam vitam ducere debetis, decernimus ut novalium vestrorum et agricultarum quae propriis manibus aut sumptibus colitis, sive de nutrimentis animalium vestrorum nullus a vobis quaslibet decimas exigere praesumat. Liceat quoque vobis clericos vel laicos e saeculo fugientes liberos et absolutos ad conversionem recipere, et sine contradictione retinere. Cum autem generale interdictum terrae fuerit, liceat vobis, exclusis excommunicatis et interdictis, non pulsatis campanis, mediocri voce divina mysteria celebrare. Prohibemus insuper ne ecclesias aut terras, seu quodlibet ecclesiae vestrae beneficium liceat alicui personaliter dari, sive alio modo alienari sine consensu totius capituli, aut majoris et sanioris partis ejusdem. Si quae vero donationes vel alienationes, aliter quam dictum est factae fuerint, eas irritas esse censemus. Ad haec autem addimus, ne aliqui fratrum vestrorum sine consensu et licentia abbatis, et sanioris partis capituli vestri, pro aliquo fidejubeant, nec ab aliquo pecuniam mutuo accipiant ultra pretium capituli sui providentia provisum, nisi forte propter manifestam ecclesiae vestrae utilitatem. Quod si facere praesumpserint, non teneatur conventus aliquatenus pro his respondere. Praeterea licitum sit vobis in causis vestris fratres vestros idoneos ad testificandum adducere atque ipsorum testimonio, si rectum fuerit, et propulsare violentiam et justitiam vindicare. Ob evitandas vero saecularium frequentias liberum sit vobis oratoria et coemeteria in curiis vestris construere, et in ipsis vobis et familiis vestris divina officia et sepulturam, cum necesse fuerit, celebrare. Concedimus etiam vobis auctoritate apostolica ut chrisma et oleum sanctum, seu sacros ordines, sive consecrationem abbatis aut ecclesiarum, a quo libuerit episcopo recipiatis: nullusque a vobis seu pro abbate deducendo ad sedem, sive pro quibuslibet aliis ecclesiasticis sacramentis, sub obtentu consuetudinis, aut quolibet alio modo quidquam audeat postulare. Si quis autem contra haec venire tentaverit, portionem cum Giesi se noverit habiturum, cujus factum exactione turpis muneris imitatur. Liceat etiam abbati vestro coronas clericorum seu altaris linteamina, sive indumenta sacerdotalia benedicere et consecrare, malefactores quoque vestros et raptores fas sit vobis anathematizare, et in ecclesiis vel parochiis, sive in omnibus prorsus locis quibus ipsi vel familiae ipsorum fuerint, sive ubicunque rapina vestra retenta fuerit, ne ibidem celebrentur divina, beati Petri et nostra auctoritate contradicere, resipiscentes autem a vinculo excommunicationis absolvere; sepulturam quoque ipsius loci liberam esse decernimus, ut eorum devotioni, qui se illic sepeliri rogaverint, etiamsi excommunicati sint, quorum poenitentiam propinqui et amici eorum pro ipsis se suscepturos, et satisfactionem condignam secundum ecclesiasticam censuram facturos, pie promiserint, nullus obsistat. Paci quoque et tranquillitati vestrae paterna sollicitudine providere volentes, auctoritate apostolica prohibemus, ut infra clausuras locorum, seu grangiarum vestrarum nullus violentiam vel rapinam, furtum committere, ignem apponere, seu hominem capere, vel interficere audeat. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum fas sit praefatam Ecclesiam temere perturbare aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet aliis vexationibus fatigare; sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra hanc temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco jura sua servantibus, sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen. S. PETRUS, S. PAULUS, EUGENIUS PAPA III. FAC MECUM, DOMINE, SIGNUM IN BONUM. Ego Eugenius Catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Albericus Ostiensis episcopus. Ego Hugo presb. card. tit. in Lucina. Ego Oddo diaconus card. Sancti Georgii ad Velum Aureum. Ego Joannes Paparo diacon. card. S. Adriani. Ego Jacintus diacon. cardinalis Sanctae Mariae in Cosmedin. Datum Altissiodori per manum Guidonis sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, VIII Idus Septembris, indictione X, Incarnationis Dominicae anno 1147, pontificatus vero domni Eugenii papae III anno III.
( Sabemey ) (sine
cujus licentia et consensu egerunt)