EPISTOLA XXXII. AD LUDOVICUM.
Desiderantissimo suo Ludovico, abbatum summo, Lupus praesentem et futuram salutem.
Dici non potest quanto nuper dolore affectus sim cum in hac reipublicae calamitate feliciter fallax fama disperserit vos quoque inter alios cecidisse. Hunc moerorem nullus unquam dies, ut vere fatear, nisi cum ultimo mihi spiritu abstulisset. At veritate comperta, ut par fuit inexplicabili gaudio exsultavi quod is viveret cum quo, si possem, et esset necesse, juxta illud Horatianum, Meos dividerem libenter annos. Immensas itaque gratias omnipotenti Deo, omnium charissime, refero quod te mihi servavit; quo servato, ipse quoque servatus sum. Praeterea domini nostri regis adversitati condolens, et ereptioni supra modum congaudens, 65 instar illius evangelicae viduae quae duo minuta in gazophylacium misit, quidquid muneris consequi potui per vos offerendum direxi: quod gratum ei, sicut mihi expedire videtis, quaeso dignamini facere. Ideo autem dixi ille me totum quod invenire valuissem fideliter misisse quod propter ejus frequens servitium, quod prius a praecessoribus meis non exigebatur, et propter cellae nostrae subtractionem, et frumenti ante inauditam penuriam, omnia jam exhausta sunt, ita ut emptitio frumento fratres jam mense integro sustententur, eodem tanta prolixitate usque ad novas fruges victuri; nec suffecerunt quae ad communes usus parata fuerant; sed urgente inevitabili necessitate, paucissima vasa et caetera ornamenta ecclesiae nostrae, dolentibus omnibus, distrahuntur. Quae res quo redundet, et quantum publicam prosperitatem impedire possit, nec admonita vestra videt prudentia. Proinde vestram supplex imploro pietatem ut regi meas et fratrum necessitates, imo jam veras miserias aperiatis, suggerentes ut quod suo maximo periculo in beatum Petrum et nos fecit, voti memor quo se hoc anno obligavit, tandem aliquando immutare dignetur, ut et principem apostolorum in suis rebus dubiis adjutorem, et nos omnes ex corde possit habere intercessores. Neque enim contemnere debet orationes servorum Domini, cum de uno quolibet justo dicitur: Multum valet deprecatio justi assidua ; et de pluribus Domini cultoribus sacer insonet psalmus: Voluntatem timentium se faciet, et deprecationem eorum exaudiet . Nec de nostri instauratione coenobii tantum, verum etiam de totius Ecclesiae 66 statu sollicite vobis admonendum est, ne forte, quod absit, quam integram accepit, scissam nobis flentibus, hostibus autem ejus tam occultis quam manifestis irridentibus, relinquere compellatur. Utinam ei non contingat quod Deus suis contemptoribus comminatur: Sola vexatio intellectum dabit auditui . Nec experiatur quod ait Apostolus: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . In expeditione Aquitanica olim, ut nostis, omnia perdidi. Superiore anno missus in Burgundiam, decem quos amisi. Nunc nos quam significavi premit inopia. Cupio etiam, si Deo placet, quod didici et semper disco docere. Quas res , si me evocare voluerit ad comitatum, regi, quaeso, suggerite, quoniam nisi spoliem aliquod altare, aut fratres importabili affligam inedia, non habeo unde octo dies in ejus possim versari servitio donec novae fruges optatam referant facultatem. Nisi autem absque periculo possitis, militarium hominum nostrorum nolo vos otium deprecari, quanquam et illis quam sit necessarium ultro cognoscitis. Congratulationis chartulam, si utilem futuram ex morum ejus qualitate deprehenderitis, hoc est, ut ea ad bene agendum aliquo modo incitetur, ex parvitatis meae nomine tradendam curate. Sin autem, quid animo contineam vos nosse suffecerit. De annuis donis, quae adhuc penes me habeo, quid mihi agendum sit per meum nuntium remandate. Munusculi similitudinem, quam nimia verecundia, quod aliud non habui, celsitudini vestrae direxi, memores primae amicitiae nostrae 67 quaeso ne dignemini aspernari. Exiguitatis meae benigne memores bene vos valere cupio, et ad bonorum emolumentum prosperis semper augeri sucessibus.
(Jac. V) (Psal. CXLIV) (Isa. XXVIII) (Hebr. X) (praeter ultimam, ea enim velut
Reip. inutilis judicaretur, quae meo judicio caeterarum
est gravissima)