LXXXVI.  Ad Anselmum Cantuariensem archiepiscopum.-- De investituris ecclesiasticis; de clericorum filiis; de Gualensis episcopi causa.   (Anno 1102, Dec. 12.) [MANSI,  Concil.  XX, 1061.]
PASCHALIS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri ANSELMO Cantuariensi archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.
Adversus illam venenosam Simoniacae pravitatis radicem, ecclesiarum videlicet investituram, quam valide, quam severe, quam robuste patres nostri praeteritis temporibus obviaverint, sapientiae tuae satis est manifestum. Reverendae in Christo memoriae praedecessoris nostri domui Urbani tempore, apud Barum collecto venerabilium episcoporum et abbatum ex diversis partibus concilio, in quo tua religio et nos ipsi interfuimus, sicut qui nobiscum aderant, reminiscuntur: in eamdem pestem, excommunicationis est prolata sententia. Et nos eumdem cum patribus nostris spiritum habentes, idem sapimus, et eadem testamur. De sacerdotum et levitarum filiis dudum nos tibi scripsisse reminisceris. Porro si promoti fuerint inventi, et spe promotionis adempta, in eo quo reperti sunt ordine manere voluerint: quia illa eis macula non ex proprii culpa reatus inhaesit, non videtur, si alias digni fuerint, in eos depositionis sententiam dari, ut se iterum negotiis implicent saecularibus, cum in eis ordinationis tempore propriae voluntatis arbitrium non remanserit. Gualensis episcopus causam sacris omnino canonibus obviare non nescit. Caeterum quia inter barbaros barbarice et stolide promotus est, in tuae fraternitatis arbitrio ponimus: sic tamen ut de caetero in ea regione hujusmodi non praesumatur adversio. Quod super ejusdem episcopi negotio, et aliis rebus per fideles nuntios dirigimus, tanquam ex nostro ore audias. Munera quae B. Petro misisti, recepimus cum gratiarum actione: unde ab illo, qui omnium bonorum est retributor, mercedem recipias. Datae Beneventi, II Idus Decembris.