XXV. PLACITUM ROMANUM A BENEDICTO VII PAPA HABITUM.  (Anno 983.)   Leo abbas sanctorum Cosmae et Damiani multa restituere cogitur monasterio Sublacensi.  [Apud Muratorium,  Ant. Ital.  tom. I, pag. 379.]
Charta refutationis de Arsule, de Rubiano, de Anticulo, et de aliis fundis, quae refutavit Leo abbas sanctorum Cosmae et Damiani ad monasterium sancti Benedicti.
Anno pontificatus domni Benedicti summi pontificis, et universalis VII papae in sacratissima sede beati Petri apostoli, anno IX, sive domno Ottone II, magno imperatore, suae coronationis quintodecimo anno, sed et hujus Aprilis mensis, indictione XI. Ut ea, quae legaliter diffinita sunt ante praesentia dativorum judicum, iterum non . . . . . Et quia humana mens semper in cogitatione praesentem nullo modo perfectam valeat ubique habere memoriam, ideo eruditissimi sanxere, ut per scripturarum seriem texantur ea quae ab ipsis fuerint diffinita, et omnem totius litis amoveant quaestionem. Hanc judicati paginam esse ascriptam juvantibus asserentibusque judicibus sacratissimae urbis Romae, qualiter in praesentia sanctissimi papae et venerabilium episcoporum et diversi gradus clericorum apostolicae sedis, necnon et multorum illustrium virorum, quorum nomina inferius propriis manibus subnotantur, et hic praesentia incipiunt nomina: videlicet jam dicto praesul una cum Giribertus sanctae Tortonensis Ecclesiae episcopus; Petrus episcopus Papiensis Ecclesiae , Gregorius sanctae Albanensis Ecclesiae episcopus; Leo sanctae Ecclesiae Ostiensis episcopus; Joannes virum venerabilem abbas monasterii Sanctae Mariae, quod situm est ad Farfa; Roizi prudentissimus abbas beati Pauli apostoli; Petrus presbyter et abbas monasterii sancti confessoris atque pontificis Basilii; Joannes venerabilis diaconus sanctae Romanae Ecclesiae; Stephanus Dei providentia sanctae sedis apostolicae primicerius; Leo Dei pietate Archario sanctae summae apostolicae sedis; Aczoni Dei gratia protoscriniarius et apocrisiarius sanctae sedis apostolicae; Rigizo et Benedictus dativorum judicibus; Joannes consul, qui vocatur primicerius; Sergius comes palatii; Aczo qui et Abbo nominatur; Joannes primicerius; Berardus comes civitatis Tiburtinae; Agino. His omnibus et plures astantibus in basilica beati Petri apostolorum principis intro Ospitale, in cousualis est nominati papae dormiendum; in eorum praesentia evenit Benedictus humilis presbyter, hac praepositum venerabilis monasterii beati Patris Benedicti et sanctae Scholasticae, quod ponitur in Sublaco, una cum Joannes presbyter et monacho, atque Petrus item monacho: omnes hi pro ex persona illorum abbati, qui ibi minime aderat propter gravem infirmitatem, quam sui corporis districtum habebat. Sed praedictis his tribus nominatis monachi, qui majori et perscrutatori suprascripti monasterii sunt, proclamaverunt in conventu jam dicti praesuli, dicentes: Domine, sanctissime papa, et vos omnes deprecamus vestrae clementiae, ut audiatis atque intendatis nostrae postulationi, quam nunc modo per triennium annum in vestro sacro Lateranensis palatio egimus, et modo vestri auris pateant audiendi. Dicimus de isto Leoni abbati monasterii sanctorum Cosmae et Damiani, quod ponitur in Cave, quia contra nostri monasterii insidiatus est, et etiam res quas sanctorum tuorum antecessorum hujus cathedra apostolorum Petri pro privilegiis ac praeceptis ex vestri scrinii nostro monasterio concessere, hic distrahere ac dissumpere cupit. Quia omnem possibilitatem sui monasterii alienavit, et nostrum, quod caput est, monasterium in eadem dissipatione cupit videre. Tunc nominatus praesul dum judicibus adversum Leone abbate dixerunt: Cur tu tanta superstitione contra monasterium sancti Benedicti egisti, qui ex ejus doctrina coelestia debes consequi? Et beatus Gregorius loquitur, dicens: Si tua dimittere non vis, aliena vide nequaquam appetere. Ad haec Leoni abbas dicens: Nolit dominus ut ego illorum locis vel aliquam possibilitatem monasterii sancti Benedicti abstulissem. Sed ea, quae ipsi postulant, sicut in nostro continetur privilegio, ita detineo. Judices dixerunt: Coram nobis proferant scriptiones, et ea, quae anteriores apparent, in ipsis constet. Tunc Leoni abbati proferens suam scriptionem in manu judici, dixit: Videte, si nobis justum est; non litis amplius faciam. Tunc Stephanus primicerius legere coepit. Joannes diaconus audito, quod tempore Alberici olim Romanorum patricii fuisset id scriptum, ait: Sufficit nobis. Iterum modo videamus monasterii sancti Benedicti scriptiones. Eadem hora Benedictus presbyter ac praepositus suis privilegiis haec praecepta ostendit. Tunc supradictis Joanne diacono et judicibus pariter apprehenderunt ipsa, et incipiebant legere. Primum inventum est, ut in suprascripto monasterio sancti Benedicti confirmatum fuisset locis, quae subter nominandi sunt, Zacheriae sanctae memoriae. Secundum sanctissimi papae Gregorii. Tertium piae memoriae Nicolai Romae praesul. Quartum confirmationis papae Benedicti. Et caeteri Lodoyci et Caroli sanctissimorum imperatorum constitutum est. Audito suprascriptorum praesulum nomina et eorum sanctae operationis, et summi imperatoris virtutem, quod ei non aliud, nisi pro illorum sanctitatis, et remunerationis animae concessisse dicuntur, et qui haec frangere cupit, aut aliquid minuare sine consensu fratrum voluerint, dubium non sit, ut ad regnum Dei possit accedere. Tunc praesul Benedictus una cum episcopi et judicibus dixit: Locis omnibus nominandi sunt. Et invenerunt massa Juventiana, seu Seminario. Item locum, qui vocatur sancti Paulini cum ecclesia sancti Petri, incipiente ab aqua et arco, qui vocatur Ferrata. Seu monte, qui vocatur Ruviano, in quo ecclesia fuit sanctae Mariae. Atque monte, qui vocatur Arsule. Necnon Pantana, quae dicitur Rudimundi. Et locus, in quo est aqua quae dicitur Bullica. Simulque Serra, quae dicitur sancti Joanni, pari modo et alium, qui et Anticolo vocatur; et Monte, qui vocatur Crufo: omnia sibi invicem cohaerentes. Cum autem has locis nominatis omnes cum illorum terminibus in jam fatis privilegiorum, omnes dicunt a jam nominato Leoni abbati, et a sua congregatione, qui ibi aderant: Te audiente atque vidente in istis locis vestri monasterii nihil pertinet, si non est consensu hoc fratrum. Tantum enim, sicuti legere audictis, nominatis locis in monasterio sancti Benedicti, cujus res est, praesens refutent. Jam suprascriptus Leo abbas cum cognovisset veritatem, per baculum cunctis locis, quae supra legitur, cum sua simul congregatione, monasterio sancti Benedicti in omnibus refutavit. Tunc praesul similiter ex una parte investivit dicens: Omnem rem sanctae ecclesiae, de qua ablata fuerant, ut praedictum est penitus revertatur; et in ipsius dominio sub vestrorum successorumque vestrorum potestatem sine omnem ambiguitatem permaneat cum omnibus, quae a suprascriptis locis pertinent. Taliter ab omnibus judicibus dativis sancitum et inviolabiliter est diffinitum. Hoc siquidem judicatum praecipiente domno Benedicto summo pontifici et universali papae, mihi Benedictus scriniario sanctae Romanae Ecclesiae, praedictis judicibus dativis consentiendo et promulgando scribere dicta verba. In quos jam nominati propriis manibus pro ampliore et firmiore stabilitate subscripserunt sub die, anno, mense, et indictione supradicta XI. Ego Benedictus sanctae catholicae et apostolicae Ecclesiae VII praesul subscripsi. Ego Geribertus sanctae Turtunensis Ecclesiae episcopus huic judicati perpetualiter chartae interfui. Petrus Papiensis Ecclesiae episcopus huic judicati paginam perpetualiter, sicuti supra legitur, interfui. Ego Joannes indignus diaconus sanctae Romanae Ecclesiae huic refutationis chartae interfui et subscripsi. Gregorius episcopus sanctae Albanensis Ecclesiae huic refutationis chartae interfui et subscripsi. Leo Ostiensis episcopus huic refutationis chartae, sicut supra memoratus est, interfui et subscripsi. Stephanus nutu Dei Narniensis Ecclesiae episcopus huic refutationis chartae interfui. Stephanus Dei providentia primicerius huic refutationis chartae interfui. Leo Domini gratia vocatus arcario sanctae apostolicae sedis huic refutationis chartae interfui. Azo Dei pietate protoscriniarius et apocrisiarius Romanae Ecclesiae interfui et subscripsi. Rigizo nutu Dei datibus judex huic refutationis chartae interfui. Benedictus datibus judex in hac brevi memoratoria manus subscripsi. Sergius comes palatii huic refutationi interfui. Berardus inclytus comes Tiburtinae interfui et subscripsi. Joannes in Dei nomine consul et dux huic refutationis chartae interfui. Ego Benedictus Dei gratia scriniarius sanctae Romanae Ecclesiae, et scriptor hujus, post omnium testium subscriptionem et traditionem complevi et absolvi.
(is enim ambobus per consensu pontifici,
ac jussione imperatoria, cura audiendi veritatem eo
missi sunt)