EPISTOLA LXX. AD JO. CARNOTENSEM EPISCOPUM. [A. D. 1175?]
ARGUMENTUM.-- Conatur persuadere Carnotensi episcopo, rectius eum facturum, si nepotes potius, pauperes tamen et honestos, quam externos ad ecclesiastica beneficia promoveat.
Dilecto, et prae omnibus diligendo domino suo Jo. Dei gratia Carnotensi episcopo, suus canonicus PETRUS Blesensis, salutem, et in ira misericordiae reminisci. Eam speravimus in vobis et de vobis maturitatis et prudentiae gratiam, ut vos adulatio fallax facile non seducat. Proverbialiter enim dicitur, quod Stultum est vas incrustare sincerum. Et testimonio Salomonis: Frustra jacitur rete ante oculos pennatorum. Scitis, quod Robertus Salebere caro et sanguis vester est: illi tamen quorum os amaritudine et dolo plenum est, qui dicunt bonum malum, et malum bonum, elongant a vobis amicum et proximum, et de linguae veneno confisi, eum a visceribus vestris nituntur avellere, exterminantes adulatione seductoria legem naturae, necessitatem sanguinis, beneficium nutriturae. Nepoti vestro, dum honestus est, et ecclesiasticis idoneus beneficiis, minus aptum aut deteriorem, quaeso, non praeferatis extraneum, nec ab eo vestrae liberalitatis gratiam avertatis, in quo ista duo concurrunt, natura et meritum. Sane in omni facultate fortius est, quod ex natura procedit, quam quod accedit extrinsecus; semperque sincerior erga vos erit nepotis affectio, quae naturae obsequitur, quam quae sequitur ex fortunae inconstantia. Aristotelem dixisse recolitis, quia omne quod natura tale est, magis tale est eo quod non natura tale. Quid est quod in jure civili pactum stipulationem tollit, et a stipulatione non tollitur? nisi quia pactum vinculum naturale est, stipulatio vero civilis est obligatio; jus autem civile naturale corrumpere non potest, cum jus civile a naturali aliquando tollatur. Durum quidem, et nimis austerum est vos eis non esse propitios, quos vobis natura conciliat. Nam et Apostolo teste, qui suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior. Bruta fetus suos nutriunt, et eos, cum fuerint grandiusculi, derelinquunt. Non decet hoc hominem, quem ratio, quem intelligentia faciunt caeteris praeeminentem. Cavete, quaeso, ab iis, qui hominibus placent, confusi sunt qui omnia dicunt ad voluptatem, ad veritatem nihil. Adulatio quidem pestis improbissima est, quae cum statim deprehendatur a paupere, apud divites latenter obrepens etiam circumspectum circumveniet et prudentem. Aut enim sub dilectionis imagine, aut devotionis obtentu, aut alicujus simulatione officii se adulatio prodigiosa palliat, ut gratius acceptetur: venena enim non dantur, nisi melle circumlita. Gloriosum vobis est, dicit callidus adulator, quod in beneficiorum collatione pauperes honestos vestris nepotibus antefertis: opus Dei est hoc: caro et sanguis non revelat hoc vobis. Et quis in hac exhortatione malitiam non deprehendat? sic adversus eum, in quo dolus non est, quandoque dolosus tentator Pharisaeus et Herodianus accessit: Magister, scimus quia verax es, et viam Dei in veritate doces, et non est tibi cura de aliquo, neque accipis personam hominum: licet censum dare Caesari an non? Praecedunt blanditiae, sed venenum est in sermone. Verumtamen omnes laquei malitiae dissolvuntur, dum producto numismate census, Deo, quod erat Dei, et Caesari, quod erat Caesaris, assignatur. Vestra etiam discretio non ignorat quod extranei et honesti admittendi et beneficiandi sunt, sed nunquam honestis nepotibus praeferendi. Summa naturae injuria est nepotem pauperum et honestum abjicere, carnemque et sanguinem suum opprobrio publicae mendicitatis exponere. Ursa et leaena diligunt fetus suos, alienos quoque, si eis impenderint beneficium nutriturae. Sed et lamiae, juxta prophetam, nudaverunt mammas, et lactaverunt catulos suos. Homo autem adeo efferatae inhumanitatis erit, ut, quem docuit, negligat, et abjiciat quem nutrivit? Qui hoc vobis, reverende Pater, suggerunt, parietem aedificant, et dealbant. Verumtamen Dominus dedit vobis cor et sapientiam, ut non seducant vos spiritus mendacii specie et adulationis, ut adulatores deprehendatis in astutia sua, debitumque naturae in vobis non exstinguat dolositas aliena. Porro Joannes evangelista, licet consanguineus Domini, prae caeteris tamen est dilectus a Domino, alterumque filium Zebedaei, et Jacobum minorem, Joseph etiam justum, Judam et Simonem, linea consanguinitatis a Christi consortio non abscidit. Si nepos vester honestus est et prudens, in viro prudente naturam, in consanguineo diligite honestatem. Si ei apud vos beneficium naturae non sufficit, ei saltem honestas et litteratura sufficiat, ut vos inveniat benignum et placabilem; apud quem circumscripta omni linea parentelae de suorum exigentia meritorum gratiam vindicat et favorem.