CXI.  Diploma S. Leonis IX de corpore S. Dionysii.   (Anno 1048-64.) [Mansi,  Concil.  XIX, 674.]
In Salvatoris nostri Jesu Christi nomine. Amen. LEO episcopus servus servorum Dei, clarissimo filio inclyto regi Francorum, ac venerabilibus fratribus archiepiscopis, episcopis et dilectis in Christo filiis abbatibus, prioribus, praepositis et decanis; universisque tam subditis quam praelatis ejusdem regni, salutem et apostolicam benedictionem:
Deus omnipotens, qui non immerito per Prophetam in sanctis suis esse mirabilis praedicatur, mira quadam inscrutabilis consilii sui profunditate disponit: quae dum considerare non sufficit mens humana, ipsa suimet infirmitate deficiens, in quemdam sui excessum rapi cogitur et stuporem. Quod ipsi nos nuper experti, et vobis in Christo charissimis, et universitati fidelium promulgare compellimur ut et Dei opera pariter admiremur. Nam cum per instantiam serenissimi imperatoris Henrici ad partes Germaniae visitandas, ac praecipue ad urbem quae dicitur Ratispona, vel Regenspurg, evocati essemus ad venerabile corpus beati Wolfgangi ejusdem urbis episcopi transferendum, hoc ea qua decuit reverentia et devotione peracto, tui, Francorum rex in Christo, fili charissime, nos legati tuorumque omnium vice solliciti rogarunt, quatenus litem, quae inter vos et urbem praedictam super sacrosanctis ossibus beatissimi Dionysii Areopagitae diutissime ventilatam veritate discussa dirimere curaremus: vobis quidem eadem apud vos esse dicentibus, civibus autem atque incolis urbis praefatae astruentibus e converso ea per invictissimum Arnulphum quondam imperatorem ad ecclesiam beati martyris Emmeranni esse translata, ibidemque deinceps contineri. Quae quidem Ecclesia inibi sita est, atque ab omni aliorum subjectione ac jurisdictione libera et excepta, ad jus et proprietatem beati Petri apostolicae sedis immediate pertinere dignoscitur: oblatione videlicet excellentissimi Romanorum imperatoris Caroli Magni ac posterorum ipsius, qui eidem hactenus successerunt, seu in imperio, seu in regno. Idipsum nihilominus venerabilis abbas Reginwardus ac fratres ejusdem Ecclesiae cum universitate Ratispona instantissime petiverunt fieri. Nos ergo utriusque partis precibus inclinati, nec volentes ulterius corda fidelium hujus dubii ambiguo caligare, in fratrum nostrorum ac plurium episcoporum ac praelatorum praesentia et conspectu scripta Arnulphi Augusti ordinemque rei diligentissime perlegentes; nec eo contenti, capsas, thecas et scrinia, in quibus sacrae reliquiae conditae dicebantur, ac titulos ac epigrammata eorumdem, oculo tenus solerti examine discutiendo nihilque omittendo quod ad indagationem certitudinis pertinet, tam imperialibus quam papalibus antecessorum nostrorum litteris sufficienter instructi, picturis quoque parietum multiplicibus et sculpturis vetustissimis, exprimentibus indicia veritatis et notas: indubitata fide comperimus, dicti doctoris et martyris ossa venerabilia, excepta particula unica simul et minima manus dextrae, apud memoratum B. Emmeranni coenobium integraliter contineri. Etenim, ne testimonia hominum, quae jam diximus, non sufficerent, divina quoque non defuere prodigia et portenta quae dubium omne penitus abegerunt: quae nos quoque conscribi jussimus diligenter, vobisque transmitti per vestros nuntios ac legatos, nec non apud ecclesiam praedictam perpetuo conservari; ut et ad posteros gestae rei notitia deducatur, et ulterius litigandi materia penitus conquiescat. Insuper et districte praecipimus, statuentes ut translationis ipsius veneranda solemnitas, tam a fratribus ejusdem ecclesiae quam ab universis urbis jam dictae, annis singulis, cum omni jucunditate et gaudio celebretur, totaque tripudiet regio Germanorum tanti Patris atque patroni adventui non ingrata. Vos autem in Christo dilectissimi filii, rex Francorum tuique fideles, quamvis invidendi Teutonicae genti videamini justam quidem habere materiam, ita ut putatis merito de Alemannorum vobis laetitia sit dolendum; considerantes tamen et Dei omnipotentis et invicti martyris sui voluntatem, quem ablatum plangitis, consolationis tandem admittite placamentum, pensantes attentius quod nec vobis ablatus est, quippe qui charissimos praedicationis suae et passionis consortes, Rusticum et Eleutherium, in dilectionis adhuc et tutelae pignus et certitudinem dereliquit: nec dolete, si Germanos jam visitare dignatus est vel defunctus, qui vobis adhuc vivens praedicavit, et apud vos bonum certamen certando, cursum consummando, fidem servando , triumphum peregit victoriosissimae passionis, apostolatus sui super vos signa tam in vita perficiens quam in morte. Qui igitur Alemanniam ipsius ossa fovere non permittatis in solatium et tutelam, quem vobis Athenae, ut Christo lucrifaceret vos, vivum recipere, audire et coelo transmittere permiserunt? Accedet nihilominus consolationis et alia ratio, et auctoritas scilicet et excellentia subtractoris. Pretiosum quidem thesaurum vos perdidisse fatemur, sed ablatoris attendite dignitatem; simulque Patris et apostoli vestri gloriae congaudete, qui cum vos meritorum atque doctrinae suae gaza ditaverit, et reliquiarum saltem suarum ac apothecas tam devotum furem sui corporis habet quam insignem, auro utique et topazio meliorem, qui sui valore ad ossa sua sanctissima subtrahenda Caesareum etiam verticem inclinavit. Nec majestas imperialis, nec regia celsitudo, pii furis hic notam aut nomen erubuit in Arnulpho: dummodo beati corporis opibus vel doli, vel furti, vel sacrilegii modo sacrari atque ditescere mereretur, qui fures atque sacrilegos erat solitus condemnare. Dummodo Macarii Dionysii pretioso corpore frueretur, fur ipse tunc fieri et sacrilegus non contempit. Cum insuper fides atque devotio dubium etiam omne per hoc penitus amputavit, quod non in ipsa Roma, non in quacunque metropoli, non in urbe qualibet regni vel arce sibi studebat eligere sepulturam, sed ubi suum se Dionysium condidisse et sciunt, et laetantur, suo se sperans patrocinio defendendum et conresuscitandum in die novissimo cum beatis. Praesentibus igitur dilectionem vestram monemus attentius, et hortamur in Domino, districte praecipientes quatenus Rustico et Eleutherio pie contenti, non fallentes vosmetipsos et alios, beatissimi Dionysii ossa in urbe Ratisponensium apud ecclesiam Beati Emmeranni martyris et noscatis et fateamini coruscare. Datum et actum Ratisponae per manus Friderici diaconi, bibliothecarii et cancellarii sanctae Romanae Ecclesiae catholicae et apostolicae, anno Domini millesimo quinquagesimo secundo, anno pontificatus domini Leonis noni papae quarto, indictione quinta, Nonis Octobris.
(I Tim. IV)
[ F. sexta, HARD.]