VIII. PRIVILEGIUM CLEMENTIS PAPAE II PRO ECCLESIA BAMBERGENSI.  (Anno 1047.) [Apud Mansi  Concil.  tom. XIX, col. 621.]
CLEMENS episcopus, servus servorum Dei, sacratissimae nostrae Bambergensi Ecclesiae, in filiis et filiabus ejus, clero videlicet ac populo, perpetuam in Domino salutem.
Dispensatio saeculorum venit de Principe coelorum, qui antequam saecula efficerentur praescivit qualiter disponentur. Inde fit ut non possit non impleri quid ab aeterno illius oculo potuit provideri. Tanti numinis nutus te suam clarissimam filiam Babenberc nobis in sponsam legitimam desponsavit, et ante reges; quantum in nobis fuit, sua propitiatione donavit. Certe nulli marito circa uxorem purior fides et amor ardentior quam circa te nobis, nec unquam vel in mentem venit te destituere et alii adhaerere. Sed nescio quo divino consilio evenit, quo matri tuae omniumque ecclesiarum consociarer et aliquid non tamen omnino a te separer. Ecce igitur cum illud caput mundi, illa Romana sedes, haeretico morbo laboraret, et charissimi filii nostri domni H. imperatoris Augusti praesentia ad hoc invigilaret, ad hoc instaret, ut hujusmodi aegritudinem propulsaret, explosis tribus illis, quibus idem nomen papatus rapina dederat, inter tot agmina sanctorum, qui aderant, Patrum, dignatione coelestis gratiae nostram indignissimam mediocritatem, cunctis nisibus refragantem, voluit eligi, et altissimi apostolorum principis vice fungi. Et vulsum me tunc a tuo gratissimo latere, dulcissima sponsa, quis dolor apprehenderit, quis moeror confecerit, quo nescio pacto liceat exprimi, cum nobis omnem modum videtur transgredi plus honoris, plus decoris plusque virium matri quam filiae, utpote cui omne genu terrestrium flectitur; pro cujus arbitrio coeli janua aperitur et clauditur; adversus quam nec portae praevalent inferorum: non tamen tantae dominationis cupido ostio nostrae mentis irrepsit, cordisque cervicem libenter inflexit. Satis nobis erat activam, bene, contemplativam quoquo modo ducebamus vitam, praesertim cum perfectus amor nec species alterius unquam, nec intueatur opulentia. Testem invocamus aciem divinam, non commentari nos apologiam. Illa enim secreta cordis rimatur, cui nulla nox obtenebratur. Pro teste quoque utimur ipsa conscientia, ubi tua est sollicitudo continua. Interiorem pupillam nunc tanta terrarum spatiositas, nunc tot retundunt opposita, quin amicam meam, sororem meam, sponsam meam, columbam meam, diligentiori cura circumspiciam, et undique munitam faciam. Concessum est nobis divinitus non ex nostris meritis, ut jam diximus, jus illud apostolicum, quod et coelis imperat et terris; unde dignum duximus et accommodum decrevimus ut de profectu nostro tu quoque proficias, et inde tibi amplius consulatur unde ipsa potestas nobis ampliatur. Piae recordationis domnus H. imperator Augustus te fundavit, te erexit, te et in altum culmen evexit: quo supplice, inexpugnabili muro et propugnaculis apostolici muniminis adversus omnes impias manus praevalentes bene circumvallata es per praedecessores nostros Joannem scilicet XIV papam, et Benedictum. Quod et idem nos facere cupientes ut triplici tuitione circumcincta per virtutem S. Trinitatis nihil unquam paveas laesionis, nihil unquam ab aliquo molestationis, secura semper et quieta maneas in filiis et filiabus tuis, semper Deo devote serviens, devote obediens, statuimus per hoc nostrum apostolicum privilegium, ut de bonis illis omnibus quae tibi, sponsa charissima, virgo castissima, Ecclesia speciosissima Babenberc, summa liberalitas ejusdem orthodoxi imperatoris de summa devotione procedens pio affectu contulit, et nomine tenus illa per concambium convenientissimum, et acceptissimum a Wirzeburgensi et Eigistetensi episcopis canonico et rationabili judicio permutavit, vel quorumcunque post eum fidelium religiosa pietas obtulit et oblatura est usque in perpetuum, sive sunt mobilia, sive immobilia, nullus imperator, nullus rex, dux, marchio, vicecomes, et praeterea non archiepiscopus, non episcopus, non abbas, nec ulla hominum persona audeat, tentet, praesumat, quidquam vel violentia, vel fraude, vel furto detrahere, minuere, mutilare. Quod si quis diabolico instinctu pulsatus crudeli temeritate admittere non perhorruerit, et admissum potius emendare neglexerit, hujusmodi hominem quicunque de communione sacrosancti sanguinis et corporis D. N. J. C. et a participio totius Christianitatis non solum excludimus, sed et propulsamus. Quin et apostolici anathematis acutissima lancea eum transverberamus, ut pro male factis male perditus mortem gemat aeternam, associatus in gehenna inferioris inferni daemonum principi mortis inventori, et Judae sacrilego et proditori, undique circumcinctum draconibus tartareis in ultionem saevientibus, nec in ultimo tremendi Dei judicio ad vitam resurgat, sed crudelissimum corpus resumens duplici contritione conteratur, infelicissimo et miserrimo vivendi genere mortem quaerens et non inveniens. Qui vero pio intuitu proprias manus ab hujusmodi temeritate subtraxerit, etsi ita res exegerit, adversum omnes insurgentes, et quidquam auferre conantes ea bona defenderit ad tuum tuorumque opus, sanctissima Babenberc, illa scilicet, ut praedictum est, quae tibi collata sunt vel de caetero in aeternum tibi conferenda sunt; talis ab illo benedicatur qui super cherubim sedet et gloriatur, pro eo quod hoc nostrae auctoritatis privilegium studuit observare illaesum, suoque robore solidatur; quod nimirum consilio et voluntate nec non alacri promptoque animo clarissimi filii nostri jam superius memorati domni H. imperatoris Augusti de nostra apostolica sede tibi transmisimus eidem gratulari. Etenim ut te plantavit conditor tuus ille primus H. Caesar Augustus, sic est hic secundus vestigia ejus sequens, ut pari nomine parique dignitate, sic pari devotione te rigavit, tibi incrementum dedit, et adhuc dum usque vixerit Deo miserante et inspirante dabit. In quo te, dulcissima sponsa, optamus in saecula saeculorum crescere, pollere, vigere, dicentes bene valete.