I. GREGORII PAPAE V EPISTOLA AD WINIZONEM ABBATEM.  (Anno 996.) [Apud Ughelli,  Italia sacra,  tom. III, col. 618.]
GREGORIUS episcopus, servus servorum Dei dilectissimo in Christo Domino, filio WINIZONI, venerabili abbati sancti Salvatoris, sito in comitatu Clusino territorio monte Amiato; tibi videlicet tuisque successoribus, in perpetuum in Domino salutem.
Quoniam semper sunt concedenda, quae rationabiliter et congrue a fidelibus petuntur, ob devotionem pii conditoris nostri oportet nos in privilegiis praestandis nostram nullo modo denegare munificentiam. Igitur quia vestra dilectio nostrae sublimitatis apostolatum humiliter rogavit, quatenus praedictum monasterium sancti Salvatoris institutum in supra nominato comitatu, et territorio privilegiis apostolicae sedis decoretur, ut sub dictione juris sanctae nostrae, cui Domino auctore praesidemus, Ecclesiae institutum nullius alterius ecclesiae juri vel dictioni submittatur. Pro qua re vestris piis desideriis, per hanc nostram auctoritatem, quod postulastis libenter concedimus. Et ideo cujuslibet ecclesiae sacerdotem in praefato monasterio quamlibet jurisdictionem, vel potestatem, sive auctoritatem praeter sedis apostolicae pontificem habere prohibemus, ita ut nisi ab abbate monasterii ejusdem fuerit invitatus, nec missarum solemnia ibidem omnimodo celebrare praesumat. Hanc denique nostram apostolica auctoritate constituimus, ut nulla alia magna seu parva persona eidem vero monasterio, sive inferius in servis videlicet, vel in famulis, aut etiam in servis, vel ancillis, necnon etiam in liberis, vel in cunctis rebus ad id pertinentibus, videlicet, in casis et possessionibus quoquomodo aliquam molestiam inferre praesumat. Pariterque concedimus et confirmamus eidem sancto monasterio primitias, vel decimas de suis hominibus sive de praeceptalibus, atque sacrum baptismum liceat celebrari in ecclesia S. Benedicti, et in ecclesia S. Mariae in Lamule, sicut concessum est a partibus regum per praecepti paginam, quidquid ibidem contineri videtur, vel si quid ab antecessoribus nostris pontificibus sanctis, scilicet Stephano, Adriano, Joanne, Formoso, vel ab aliis antecessoribus nostris pontificibus eidem monasterio concessum est, totum hoc in integrum apostolica auctoritate vobis vestrisque successoribus concedimus et confirmamus. Chrisma quoque et oleum sanctum, a quacunque ecclesia voluerit, vel potuerit licenter accipiant, statuentes apostolica censura praecipimus ut nullus dux, marchio, comes, vicecomes, castaldus, vel aliquavis magna seu parva persona, ullum districtum in aliquibus castris ipsius manum habere, vel judicare, seu aliquid placitum tenere audeat, nisi ab ipsius monasterii abbate invitatus fuerit. Hoc quoque apostolica auctoritate praecipiendo sancimus, ut neque episcopum, vel alium quemquam de ordine clericorum, ecclesias, parochias, cellas, vel praedia, vel quaecunque loca, seu res praefati monasterii auferre aut abalienare quovis modo praesumat, aut quamlibet controversiam, sive injuriam, seu aliquam damni jacturam in rebus, possessionibusve, vel in nullis utensilibus, sive ornamentis, praedicto monasterio inferre audeat. Haec omnia, quae superius memorata sunt, videlicet decimas, primitias, oblationes ad saepe dictum monasterium pertinentes, necnon et baptismum, et chrisma, et oleum tibi, dilecto filio, Winizoni abbati, tuisque successoribus in perpetuum a praesenti nona indictione per hanc nostri privilegii paginam apostolica auctoritate confirmamus, atque concedimus secundum praedictum modum, ob hoc praecipue, ut in eodem monasterio pro stabilitate regni gloriosissimi imperatoris nostri Othonis tertii, et pro nostra anima, nostrorumque antece sorum, seu successorum pontificum devota sine intermissione fiat oratio. Denique statuimus ut dum abbas de hoc saeculo migraverit, neque rex, neque dux, neque marchio, neque episcopus, neque comes, neque ulla alia persona ibidem abbatem ordinare praesumat; sed congregatis in unum cunctis ejusdem monasterii fratribus, ex communi consensu, Dei providentia, qui dignus hoc honore visus fuerit, ex propria congregatione abbatem ibidem ordinare. Si quis autem, quod non optamus, temerario ausu contra ea, quae ab hac nostra auctoritate pie et firmiter per hoc nostrum privilegium deposita sunt, contraire tentaverit, vel haec, quae a nobis ad laudem Dei pro stabilitate jam dicti monasterii statuta sunt, refragari, aut in quoquam transgredi praesumpserit, sciat se auctoritate Dei, et beati Petri apostoli, et trecentorum decem et octo Patrum sanctorum anathematis vinculo innodatum, cum diabolo et ejus atrocissimis pompis, atque Juda traditore Domini nostri Jesu Christi aeterni incendii supplicio concremandum, nisi quod male peccavit, digne correxerit. At vero, qui pio intuitu custos, et observator exstiterit hujus nostri apostolici privilegii hanc confirmationis benedictionis gratiam a misericordissimo judice Domino nostro, vitamque aeternam cum omnibus electis Dei consequi mereatur in saecula saeculorum. Amen. Scriptum per manus Petri regionarii notarii, et scrinarii sanctae Romanae Ecclesiae in mense Maio, indictione suprascripta nona. Bene valete. Data VI Kal. Junii per manus Joannis episcopi sanctae Albanensis Ecclesiae, et bibliothecarii sanctae apostolicae sedis, et indiction. IX, anno pontif. D. Gregorii summi pontificis, et universalis E. PP., anno primo, imper. D. Othone a Deo coronato, magnoque anno primo mense Maio, et indict. suprascripta subscripsit. Theobaldus episcopus S. Bellitrensis Ecclesiae. Petrus, episcopus S. Praenestin. Eccles. Azzo, episc. S. Ostiensis Ecclesiae. Abbo, archidiaconus sanctae Rom. Ecclesiae. Crescentius, ablationarius sanctae Rom. Ecclesiae. Amico vir vener. presbyter, et card. sanctae Rom. Ecclesiae.