CCXXX.  Privilegium pro monasterio S. Mariae Holmecoltramensi.   (Veronae, Apr.-Mai.)   Monasticon Anglic.,  III
LUCIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis EVERARDO abbati monasterii Sanctae Mariae de Holmecoltram, ejusque fratribus, tam praesentibus quam futuris, regularem vitam professis in perpetuum.
Religiosam vitam eligentibus apostolicum convenit adesse praesidium, ne forte cujuslibet temeritatis incursus aut eos a proposito revocet, aut robur sacrae religionis infringat. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus et praefatum monasterium Sanctae Mariae de Holmecoltram, in quo divino mancipati estis obsequio, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus et praesentis scripti privilegio communimus, inprimis siquidem statuentes ut ordo monasticus, qui secundum Deum, et sancti Benedicti Regulam atque institutionem Cisterciensem in eodem loco institutus esse dignoscitur, perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter observetur. Praeterea, quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium impraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium aut aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis Ex dono illustris Anglorum regis Henrici totam insulam de Holme, in qua praefatum monasterium situm est, cum omnibus pertinentiis suis et omnibus libertatibus, a praefato illustri rege vobis indultis, et ipsius charta confirmatis; grangiam veterem cum omnibus appendiciis suis; grangiam de Ternis cum omnibus appendiciis suis; grangiam de Senile cum omnibus appendiciis suis; grangiam de Rabi, cum omnibus, etc.; grangiam de Arlosk cum omnibus, etc.; et quidquid habetis infra insulam de Holme per rectas divisas suas sicut fuit forestata tempore Henrici regis senioris, et Ranulphi comitis Cestriae; extra insulam de Holme ex dono Cospatricii filii Orni, et Thomae filii Cospatricii, terram et grangiam de Flemingeby cum omnibus pertinentiis suis, per rectas divisas suas, sicut in eorumdem chartis continetur. Ex dono etiam ejusdem Cospatricii terram de Keltone cum omnibus visamentis suis, sicut in ejusdem charta continetur; libertates insuper ejusdem terrae ex dono Willelmi comitis et Caeciliae comitissae Alhemarliae; et ex dono ejusdem comitis et comitissae forgiam unam in Winnefel cum omnibus necessariis suis, sicut in chartis eorumdem continetur; ex dono Waldevi filii Gamelli terram de Kirkebythore, cum omnibus pertinentiis suis; grangiam etiam et terram in Galwidia quae dicitur Kirkewinni cum omnibus pertinentiis suis, per divisas suas in charta Rolandi filii Hratridi manifeste decer . . . . . . ; unam etiam salinam, extra easdem divisas in Lotchchidale . . . . . . necessariis suis; et pasturam porcis sine pasuagio per omnes silvas infra dominium ejusdem Rolandi, et aisiamenta nemoris in Preston et Lotch . . . . . et semitas, et aisiamenta portuum: omnia haec, sicut in charta ipsius Rolandi continentur. In Hybernia quoque quidquid comes Ricardus, et Hugo de Lacy et alii nobiles pietatis intuitu, vobis et domui vestrae contulerunt et suis chartis munierunt, nihilominus vobis auctoritate apostolica confirmamus. Inhibemus etiam ne terras, seu quodlibet beneficium ecclesiae vestrae collatum liceat alicui personaliter dare, sive alio modo alienare, sine consensu totius capituli aut majoris et sanioris partis. Si quae vero donationes vel alienationes aliter quam dictum est, factae fuerint, eas irritas esse censemus. Antiquas praeterea et rationabiles ac regulares monasterii vestri consuetudines hactenus observatas, ratas habemus et eas futuris temporibus illibatas permanere censemus. Sane laborum vestrorum quos propriis manibus aut sumptibus colitis, seu de nutrimentis animalium vestrorum, sive de piscationibus vestris, ubicunque fuerint in aquis salsis vel fluminibus, nullus a vobis decimas extorquere praesumat. Liceat quoque vobis clericos vel laicos, e saeculo fugientes liberos et absolutos, ad conversionem recipere, et in vestro monasterio sine contradictione aliqua retinere. Prohibemus insuper ut nulli fratrum vestrorum post factam in loco vestro professionem fas sit, absque abbatis sui licentia de eodem discedere; discedentem vero absque communium litterarum cautione nullus audeat retinere. Inhibemus etiam auctoritate apostolica ne quis praesumat monasterium vestrum novis exactionibus aggravare. Paci quoque et tranquillitati vestrae paterna sollicitudine providere volentes, auctoritate apostolica prohibemus ut infra ambitum monasterii vestri et clausuras locorum, seu grangiarum vestrarum nullus violentiam vel rapinam sive furtum committere, aut ignem apponere, seu hominem capere, vel interficere aliquo modo praesumat. Ad haec autem adjicimus ne aliquis frater sive conversus sub professione vestrae domus astrictus, sine consensu et licentia abbatis et majoris partis capituli vestri, pro aliquo fidejubeat, vel ab aliquo pecuniam mutuo accipiat ultra, pretium capituli sui providentia constitutum, propter manifestam domus vestrae utilitatem. Quod si facere forte praesumpserit, non teneatur conventus, sine cujus licentia et consensu hoc exegerat, pro eis aliquatenus respondere. Praeterea licitum sit vobis in causis vestris fratres vestros idoneos ad testificandum adducere, atque ipsorum testimonio, si rectum fuerit, et propulsare violentiam et justitiam vindicare. Pro oleo sancto, consecrationibus altarium vel ecclesiarum, ordinationibus monachorum, qui ad sacros ordines fuerint promovendi, sive abbate deducendo ad sedem, vel quibuslibet aliis sacramentis, nullus a vobis, aut sub contentu consuetudinis aut quolibet alio modo quidquid audeat postulare. Statuimus etiam ne episcopi vel alia persona saecularis seu alterius ordinis regularem et canonicam abbatis vestri electionem unquam impediat, nec de deponendo eo qui pro tempore fuerit, contra statuta Cisterciensis ordinis et auctoritatem privilegiorum vestrorum, se nullatenus intromittat. Praeter ea si episcopus in cujus parochia domus vestra fundata est, tertio cum humilitate et devotione, sicut convenit, requisitus, abbatem vestrum, cum substitutus fuerit, benedicere forte noluerit, liceat eidem abbati, si presbyter fuerit, proprios novitios benedicere, et alia quae ad officium illud pertinent exercere, et donec idem episcopus duritiam recogitet et benedicendum abbatem benedicere non recuset. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare, vel ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate et dioecesani episcopi canonica justitia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, etc. Data, etc., VIII Maii, anno Domini 1185, pontificatus vero domni Lucii papae tertii anno quarto.
(quod absit!)