CXVIII.  Urbani II privilegium pro canonicis Pistoriensibus.   (Anno 1094.) [ZACHARIA,  Anecdota medii aevi,  p. 224.]
URBANUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis in Christo filiis UGONI praeposito, et caeteris Pistoriensis canonicae fratribus, eorumque successoribus in regularis vitae observantia permansuris in perpetuum.
Piae voluntatis affectus studio debet prosequente compleri, ut ecclesiastica utilitas apostolicae sedis favore vires accipiat et accrescat. Proinde religiosa vota vestra accipimus, et aequis petitionibus libenter impertimur assensum, ut canonicae vitae ordinem, quam professi estis, auctoritatis nostrae privilegio muniamus. Praesenti igitur decreto statuimus ut nemini viventium liceat vos et successores vestros a vitae canonicae communione distrahere, neve alicui vestrum post professionem liberum sit a congregatione discedere et latioris viae praerupta sectari. Quamobrem decernimus ut, si ex vobis quispiam a proposito aberraverit, ad corrigendum eum, et secundum disciplinam regulae coercendum, tibi, vel successoribus tuis, et caeteris, qui praefuerint, nulla debeat persona obsistere. Obeunte te, vel caeteris canonicae vestrae rectoribus, nullus ibi qualibet subreptionis astutia, vel violentia praeponatur, nisi quem regulares fratres secundum Dei timorem, vel de suis, si talem inter se repererint, vel de alienis, si oportuerit, cum consilio episcopi, qui canonice electus, et per Romanam fuerit Ecclesiam ordinatus, elegerint. Quae omnia ut opitulante Domino firma semper, et illibata permaneant, praesentis decreti auctoritate sancimus, ut nemini omnino liceat vestram canonicam temere perturbare, vel ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare; sed, tam ea quae ex episcoporum donatione quam et ea quae ex quorumcunque fidelium oblationibus hodie possidetis, perpetuo vobis integra conserventur. Ex quibus nominatim haec designanda duximus. Plebem de Viliano cum omni decimatione, et plebem de S. Quirico similiter, et caeteras decimationes sive infra civitatem sive extra ab episcopis vobis concessas, et quartam portionem oblationum, quas litaniae offerunt, et decimationes de Gropole, et de Collina, et ecclesiam S. Blasii cum terris positis in aqua vivola, et in Virsano, et in Falagrano, et in Barzani, et in Glandaria, sicut eas dedit Girardus filius Baconchi, et Ronaldus cum Davizzo genero suo. Illud etiam, quod ab episcopis vestris statutum est, nostrae auctoritatis assertione firmamus, ut si qui ex ordinariis clericis adhuc in domo sua manentibus saeculo emigraverint, quidquid eorum ordini pertinere videtur, in usum canonicorum regulariter viventium redigatur, ea nimirum diligentia curaque adhibita, ne rerum augmentis in libertatem carnis, et velamen malitiae abutamini, ne quoquo modo res augere, et fratrum debeatis numerum imminuere; sed tantus canonicorum numerus conservetur, quantum loci vestri facultas pati posse videbitur, ne religionis et servitii debiti detrimentum Ecclesia patiatur. Ad haec adjicimus ut quaecunque hodie vestra canonica juste possidet, sive in futurum juste atque canonice, episcoporum concessione, liberalitate principum, vel oblatione fidelium poterit adipisci, vobis, vestrisque successoribus, qui in eadem religione permanserint, firma semper et illibata persistant, eorum, pro quorum substentatione et gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Vos igitur, filii in Christo charissimi, oportet regularis vitae institutionibus diligenter insistere, et in omnibus apostolicae sedis decreta servare, ut post vitae praesentis angustias opitulante Domino ad supernae latitudinis gloriam mereamini pervenire. Sane si quis in crastinum archiepiscopus, aut episcopus, imperator, aut rex, marchio, comes, vicecomes, judex, aut castaldio, aut persona quaelibet magna vel parva, hujus privilegii paginam sciens contra eam temere venire tentaverit, secundo tertioque commonitus, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reumque se de divino judicio existere de perpetrata inquitate cognoscat, atque a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi alienus fiat, et in extremo examine dictrictae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen. Datum Pistoriae. Per manum Joannis S. R. Ecclesiae diac. card., XIV Kal. Jan., indict. III, anno Dominicae Incarnationis 1094, pontificatus vero domini Urbani II pp. septimo.