XV.  Privilegium Nicolai II papae pro ecclesia S. Michaelis et S. Eusebii Poiensis.   (Anno 1060.) [LAMI.,  Eccles. Florent. Monum.  II, 946.]
NICOLAUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Domino filio PETRO, Ecclesiae Sancti Michaelis et Sancti Eusebii, sitae in loco qui nominatur Poio, rectori, suisque successoribus canonice ibidem ordinandis, omnibus quibuscunque communiter victuris in perpetuum.
Quoniam Omnipotentis dignatio suo gratuito munere ad hoc nostram humilitatem dignata est provehere, quatenus per nos ubique terrarum diffusae Ecclesiae lumen administret indeficiens, rationabile omnino ducimus speciale regimen nostrae curae commissae Florentinae Ecclesiae congruente provisione impendere jugiter, sic namque Doctoris gentium imitari valebimus salubre documentum pro viribus nostris, qui bonum impertiri omnibus jubet opus ad domesticos fidei, maxime cum pro nostris viribus divino cultu locis dicatis digna providerimus obsequia, ut indefessa laudatio in eis celebretur per omnia saecula. Sed quia lapidei parietes non ad hoc sunt constructi ut Deo possint dignas promere laudes, congruum profecto videtur ad divini operis perfectionem clericorum circa venerabilia loca ordinare sedulam frequentationem: qui quidem nisi terrenis corporaliter sustententur stipendiis, idonei vix possunt existere cultibus divinis; cum ipse mundi Conditor secundum humanam unitam sibi materiam dignatus sit perferre sitim et esuriem. Ad gloriam itaque illius, per quem vivimus et sumus, pretiosissimi Michaelis archangeli atque Eusebii basilicam nostro quidem hortamine, Florentinorum vero civium sumptibus, pulchra specie instauratam, episcoporum aggregato coetu, propriis manibus episcoporum Perusini et Rosellani reddidimus dedicatam. Quam nudam sine dote dimittere indignum valde judicavimus apostolica sedulitate, cui praecipue competit honestati studendo omnibus, nedum injuriam patientibus, pia sollicitudine subvenire. Assistentium ergo fratrum hortatu, proprio quoque consilio, roborati, praesente Florentino populo, pro peccatis ejusdem civitatis praesulum, ob nostram quoque devotionem, denique propter totius populi salutem, consecratis altaribus praediorum et omnium suarum rerum, quas saltem ad praesens potuimus, investituras apostolicas obtulimus. Suscipe igitur, sanctissime Michael atque Eusebi, tibi jamdudum devotissimi papae Nicolai voluntarium munus, tuarumque rerum per me amodo et usque in sempiternum singulare et integrum sine aliqua controversia aggredere dominium, quatenus tuo nomini in aula dedicata religiosus clerus Deo omnipotenti laudum reboet cantica. Designentur autem tua praedia per subjecta vocabula scilicet, totus circuitus adjacentis Ecclesiae in integrum, nec non portus et vitrecetum, nec non et dominicata et vinea, quae detinent filii Joannis filii Bonize; et vinea quam detinet Aczo presbyteri Cresci cum salecto quod detinent filii Morandi, haec omnia hujus Ecclesiae habentur propria, et petia de terra posita in capite pontis rivi sancti Andreae, et mantum in Rusciano. Haec vero omnia summotenus memoravimus, ne quis dubitet multo ampliora praedia hanc ecclesiam non detinere. Absolvimus praeterea liberumque eumdem venerabilem locum apostolica sanctione persistere jubemus, nec liceat alicui parvae magnaeque personae ibidem canonice aggregatos clericos dehonestare, et plancitando infestare vel debitum tributum ab eis exigere, seu aliqua occasione sibi a nobis aut ab aliquibus fidelibus res concessas, sive concedendas, invadere, subtrahere, diminuere; sitque immunis praedictus locus ab omni pensione, sub sancti Michaelis et sancti Eusebii tuitione, nulliusque subjiciatur dominio, nisi Florentino episcopo. Si quis ergo, quod non credimus, sacrilega mente, quod in conspectu Humberti cardinalis Silvae Candidae, atque Hildebrandi sanctae Romanae Ecclesiae archidiaconi, nec non episcoporum Perusini et Rosellani, et Furcunensis, juste stabilivimus, conatus fuerit infringere, centum auri libras praefatae basilicae cogatur persolvere, medietatem episcopo Florentino, et medietatem clericis ejusdem Ecclesiae consistentibus, descendantque super eum omnes illae maledictiones, nisi admonitus satisfecerit, quas in Deuteronomio sanctus ascripsit Moyses; utque interficiat eum Deus spiritu oris sui, sicut Dathan et Abiron, quos vivos terra deglutivit. Praeterea ut haec pagina plenam fidem praesentibus seu etiam posteris astruat, et propriae manus suscriptione, et apostolici sigelli munivimus impressione. Ego Bonifacius, Albanensis episcopus, SS. Ego Petrus, sanctae Gabinensis Ecclesiae episcopus, SS. Ego Bruno, Praenestinus episcopus, SS. Ego Stephanus, apostolicae sedis servus, de titulo S. Chrysogoni presbyter, SS. Ego Joannes, Portuensis episcopus, SS. Ego Petrus, Peccator monachus, SS. Ego Desiderius, presbyter sanctae Romanae Ecclesiae ex titulo S. Caeciliae, SS. Datum Florentiae XVII Kal. Febr., anno ab Incarnatione Domini 1060, per manus Humberti sanctae Ecclesiae Silvae Candidae episcopi, et apostolicae sedis bibliothecarii, anno primo pontificatus domini papae Nicolai secundi, indictione XIII.