EPISTOLA CXXXII. AD EUMDEM.
THOMAS Cantuariensis archiepiscopus, GILBERTO Londoniensi episcopo.
Meminimus nos juxta constitutionem sanctorum Patrum vobis denuntiasse, quos propter injurias sanctae Romanae Ecclesiae, et Cantuariensi, et aliis ecclesiis in regno Angliae illatas excommunicavimus, et in virtute obedientiae praecepisse, ut eos tanquam excommunicatos per episcopatum vestrum faceretis evitari, et hoc ipsum denuntiaretis fratribus et coepiscopis vestris. Quod si injunctum obedientiae munus ad honorem Dei et Ecclesiae Romanae, et utilitatem Ecclesiarum, et salutem vestram, ut fieri oportuit, fideliter implevistis, charitati vestrae congratulamur in Domino. Sin autem, dolemus quidem, non tam pro laesione nostra, quam pro domini papae, et sedis apostolicae injuria, et vestra: quod ad honorem suum et nobis salubriter Deus avertat incommodum. Licet enim plerisque remissa videatur manus et lenta indignatio summi pontificis, certe tamen efficax est et gravis, et exigentibus meritis insanabile vulnus interdum infligere consuevit. Non est enim sub sole, qui de manu ejus possit eruere. Solus infidelis, aut qui eum errore superat haereticus, aut schismaticus apostolicis obtrectat obedire mandatis. Scienti legem loquimur, et qui publice docet obedientiam omnibus victimis praeferendam, ut non oporteat sapientem moveri, et praesertim in religione nutritum, et religionis exercitationibus tritum, quae affectiones virtutum, aut virtutes affectionum obedientiam comitentur. Moliri potest quis fraudem contra animam suam, sed verbum Dei veritate, quam substantialiter habet, defraudari non potest, dicens: Vae illis, qui justificant impium, et dicunt bonum malum, et ponunt tenebras lucem. Et nunc quidem dicit illis Vae; sed in brevi Vae acerbissimum inferet: potentes quidem potenter puniens, et judicium durissimum exercens in eos, qui inutiliter praesunt, et impio impietatem annuntiare detrectant. Tunc autem qui fideliter obedierint, triumphantes feliciter coronabit, et interim adversus injustitiam decertantes multipliciter consolatur. Rogamus igitur et obsecramus in Domino Jesu, ut, quoniam mala adversus Ecclesiam multiplicantur in terra, et culpis nostris exigentibus nimis invaluerunt, exsurgatis in adjutorium Ecclesiae Dei, et gladium verbi, qui vobis creditus est, exeratis in virtute Spiritus sancti ad vindictam malorum et bonorum solatium, ne eum sine causa portetis et vos. Quos autem segniores vel tepidiores videritis ad justitiam faciendam, erigatis et animetis, vobisque dictum intelligatis a Christo in articulo passionis suae, quoniam ab impiis iterum crucifigitur: Et tu aliquando conversus confirma fratres tuos. Vos autem nos ad liberationem Ecclesiae habebitis adjutores et praevios, et in his, quae ad honorem Dei pertinere noverimus, in nullo deerimus vobis, quatenus nobis vires divina clementia ministrabit. Sed et dominus papa debitam opem libenter impendet, et nobis jam, ut iniquitati possimus efficacius obviare, vices suas commisit in regno Angliae, sicut ex litteris ejus, quas vobis transmittimus, potestis advertere. Mandamus itaque fraternitati vestrae, et in virtute obedientiae, et in periculo ordinis vestri, apostolica auctoritate praecipimus, quatenus eas fratribus et comprovincialibus vestris episcopis, et Dunelmensi episcopo ostendatis adhibita celeritate et diligentia, et easdem postmodum nobis restitui faciatis. Praedicta eadem auctoritate, et sub eadem interminatione jubemus, ut horum portitoribus, qui domini papae negotium gerere dignoscuntur, debitum exhibeatis honorem, et eorum sic provideatis indemnitati, sicut honori vestro vultis esse prospectum.