extracted_text:
Информационная
безопасность Медиаграмотность
• грамотное использование детьми и
их преподавателями инструментов,
обеспечивающих доступ к
информации,
 развитие критического анализа
содержания информации и
привития коммуникативных
навыков,
• содействие профессиональной
•
подготовке детей и их педагогов в
целях позитивного и ответственного
использования ими
информационных и
коммуникационных технологий и
услуг. Нормативная база
Федеральный закон № 436ФЗ «О
защите детей от информации,
причиняющей вред их
здоровью и развитию»
Устанавливает правила
медиабезопасности детей при
обороте на территории России
продукции средств массовой
информации, печатной,
аудиовизуальной продукции на
любых видах носителей,
программ для ЭВМ и баз данных,
а также информации,
размещаемой в информационно
телекоммуникационных сетях и
сетях подвижной
радиотелефонной связи. Информационная безопасность
детей
 это состояние защищенности
детей, при котором отсутствует
риск, связанный с причинением
информацией, в том числе
распространяемой в сети
Интернет, вреда их здоровью,
физическому, психическому,
духовному и нравственному
развитию
(Федеральный закон от 29.12.2010
№
436ФЗ "О защите детей от
информации, причиняющей вред их
здоровью и развитию"). Статистика
 10 миллионов детей в возрасте до 14
лет активно пользуется Интернетом,
что составляет 18% интернет
аудитории нашей страны.
(Данные Центра Безопасного Интернета в России) Статистика
• В мире мобильными телефонами
пользуются 1.600.000.000
молодых юношей и девушек
• Уже в 2003 году количество
мобильных телефонов в России
достигло 31,5 млн. и превысило
число стационарных аппаратов
• В конце февраля 2010 года
абонентская база сотовых
операторов насчитывала
210,05 млн. пользователей
(Данные Центра Безопасного
Интернета в России) Данные опросов в Европе
• Мобильные телефоны имеют
•
около 90% детей в возрасте от
12 до 19 лет и около половины
в возрасте 912 лет,
 В некоторых странах вообще
принято дарить детям
«мобильники» по достижении
ими восьми лет. Социологические исследования
родителями.
• 88% четырёхлетних детей выходят в сеть вместе с
• В 89летнем возрасте дети всё чаще выходят в сеть
• К 14 годам совместное, семейное  пользование сетью
• Больше половины пользователей сети в возрасте до
сохраняется лишь для 7% подростков.
самостоятельно.
14 лет просматривают сайты с нежелательным
содержимым.
• 39% детей посещают порносайты,
• 19% наблюдают сцены насилия,
• 16% увлекаются азартными играми.
• Наркотическими веществами и алкоголем
• Экстремистские и националистические ресурсы
интересуются 14% детей,
посещают 11% несовершеннолетних пользователей Виды онлайн угроз
•
•
•
•
•
Откровенные материалы сексуального характера
Виртуальные знакомые и друзья
Кибербуллинг (cyberbullying) – подростковый
виртуальный террор
Буллицид – доведение ребенка до самоубийства
путем психологического насилия
Электронные ресурсы, содержащие материалы
экстремистского и террористического характера. Виды онлайн угроз
•
•
•
Электронные ресурсы, созданные и
поддерживаемые  деструктивными религиозными
сектами.
Компьютерные мошенники, спамеры, фишеры.
Пропаганда наркотиков, насилия и жестокости,
суицидального поведения, абортов,
самоповреждений
• Сомнительные развлечения:онлайнигры,
•
пропагандирующие секс, жестокость и насилие.
Болезненное пристрастие к участию в сетевых
процессах, так называемой "Интернетзависимости"
• Социальные сети и блоги, на которых ребенок
оставляет о себе немало настоящей информации,
завязывает небезопасные знакомства, нередко
подвергается незаметной для него деструктивной
психологической и нравственнодуховной
обработке. PEGI логотипы
Bad Language  Ненормативная лексика
Игра содержит грубые и непристойные выражения.
Discrimination  Дискриминация
Присутствие в продукте сцен или материалов, которые
могут порочить или дискриминировать некоторые
социальные группы.
Fear  Страх:
Материалы игры могут оказаться страшными и пугаюшими
для маленьких детей.
Gambling  Азартные игры
В игре есть возможность сыграть в азартные игры и
сделать ставку, в том числе — реальными деньгами.
Sexual Content – Непристойности
В игре присутствует обнажение и/или встречаются сцены с
сексуальными отношениями.
Violence  Насилие
Игра изобилует сценами с применением насилия. Интернетзависимость
•
•
•
•
•
•
Навязчивый вебсерфинг — бесконечные путешествия по
Всемирной паутине, поиск информации.
Пристрастие к виртуальному общению и виртуальным
знакомствам — большие объёмы переписки, постоянное
участие в чатах, вебфорумах, избыточность знакомых и
друзей в Сети.
Игровая зависимость — навязчивое увлечение
компьютерными играми по сети.
Навязчивая финансовая потребность — игра по сети в
азартные игры, ненужные покупки в интернетмагазинах
или постоянные участия в интернетаукционах.
Пристрастие к просмотру фильмов через интернет, когда
больной может провести перед экраном весь день не
отрываясь изза того, что в сети можно посмотреть
практически любой фильм или передачу.
Киберсексуальная зависимость — навязчивое влечение к
посещению порносайтов и занятию киберсексом. Признаки Интернетзависимости:
• чрезмерное, немотивированное
злоупотребление длительностью
работы в сети, не обусловленное
профессиональной, учебной или
иной созидательной
деятельностью;
• использование Интернета как
•
•
•
преобладающего средства
коммуникации;
 создание и эксплуатация
виртуальных образов, крайне
далеких от реальных;
 влечение к Интернетиграм и(или)
созданию вредоносных программ
(без какойлибо цели);
 субъективно воспринимаемая
невозможность обходиться без
работы в сети Это важно знать!
• Когда ты регистрируешься
на сайтах, не указывай личную
информацию (номер мобильного
телефона, адрес места жительства
и другие данные).
• Используй  вебкамеру  только при
общении с друзьями. Проследи,
чтобы посторонние люди не имели
возможности видеть ваш разговор.
Научись самостоятельно включать
и выключать вебкамеру.
• Ты должен знать, что если
ты публикуешь фото или видео в
интернете — каждый может
посмотреть их. Это важно знать!
• Не публикуй фотографии,
на которых изображены другие
люди. Делай это только
с их согласия.
• Публикуй только такую
информацию, о публикации которой
не  пожалеешь.
• Нежелательные письма
от незнакомых людей называются
«Спам». Если ты получил такое
письмо, не отвечай на него. Если
ты ответишь на подобное письмо,
отправитель будет знать, что
ты пользуешься своим электронным
почтовым ящиком, и будет
продолжать посылать тебе спам. Это важно знать!
• Если тебе пришло сообщение с незнакомого
адреса, его лучше не  открывать. Подобные
письма могут содержать вирусы.
 контактлист  в ICQ.
• Не добавляй незнакомых людей в свой
• Если тебе приходят письма с неприятным или
оскорбляющим тебя содержанием, если  ктото
 ведет себя в твоем отношении неподобающим
образом, сообщи об этом взрослым.
• Если человек, с которым ты познакомился
в интернете, предлагает тебе встретиться
в реальной жизни, то предупреди его, что
придешь навстречу со взрослым. Если твой
виртуальный друг действительно тот, за кого
он  себя выдает, он нормально отнесется
к твоей заботе о  собственной безопасности. Это важно знать!
 Если у тебя возникли вопросы
или проблемы при работе в
 онлайнсреде,
 обязательно  расскажи об этом
 комунибудь,  кому
ты доверяешь. Твои родители
или другие взрослые могут
помочь или дать хороший совет
о том, что тебе делать. Любую
проблему можно решить!
Ты можешь обратиться на линию
помощи «Дети онлайн»
по телефону: 88002500015 (по
России звонок бесплатный) или
 по
 email:   helpline@detionline.org.
 Специалисты посоветуют
тебе, как поступить. Интернетэтикет
• Когда общаешься в онлайне,
относись к другим людям так, как
ты хотел бы, чтобы относились
к тебе. Избегай сквернословия
и не говори вещей, которые
заставят  когото  плохо себя
чувствовать.
• Научись ''сетевому этикету'', когда
находишься в онлайне. Что
считается делать и говорить
хорошо, а что нет? Например, если
ты печатаешь сообщение
ЗАГЛАВНЫМИ БУКВАМИ, твой
собеседник может подумать, что
ты кричишь на  него.
• Если  ктото  говорит  чтото  грубое
или  чтото неприятное   не отвечай.
Уйди из чата или форума
незамедлительно. Будь начеку!
• Если ты видишь или знаешь, что твоего друга запугивают в
онлайне, поддержи его и сообщи об этом взрослым. Ведь
ты бы захотел, чтобы он  сделал то же самое для тебя.
• Не посылай сообщения или изображения, которые могут
повредить или огорчить  когонибудь.  Даже если не ты это
начал, тебя будут считать участником круга запугивания.
• Всегда будь начеку, если  ктото,  особенно незнакомец, хочет
поговорить с тобой о взрослых отношениях. Помни, что в
сети никогда нельзя быть уверенным в истинной сущности
человека и его намерениях. Обращение к ребенку
или подростку с сексуальными намерениями всегда является
серьезным поводом для беспокойства. Ты должен рассказать
об  этом взрослому, которому доверяешь, для того чтобы вы
могли сообщить о неприятной ситуации в правоохранительные
органы.
• Если тебя заманили или привлекали обманом к совершению
действий сексуального характера или к передаче сексуальных
изображений с тобой, ты обязательно должен рассказать
об этом взрослому, которому доверяешь, для того чтобы
получить совет или помощь. Ни один взрослый не имеет права
требовать подобного от ребенка или подростка –
ответственность всегда лежит на  взрослом. Установи свои рамки
• Используя социальные сети, либо
любые другие  онлайнсервисы,
 позаботься о своей
конфиденциальности
и конфиденциальности твоей семьи
и  друзей.
• Если ты зарегистрировался
на сайте социальной сети,
используй настройки
конфиденциальности, для того
чтобы защитить твой  онлайн
профиль  таким образом, чтобы
только твои друзья могли его
просматривать. Попроси своих
родителей помочь с настройками,
если сам затрудняешься. Это
правило очень важно. Установи свои рамки
• Храни свои персональные данные в тайне, особенно при общении
во взрослых социальных сетях. Используй ник вместо своего
настоящего имени на любом  онлайнсервисе,  где много
незнакомых людей может прочитать твою информацию. Спроси
своих родителей прежде, чем сообщать  комулибо  в интернете
свое имя, адрес, номер телефона или любую другую персональную
информацию.
• Дважды подумай прежде, чем разместить или рассказать о   чем
нибудь  в онлайнсреде.  Готов ли ты рассказать об этом всем, кто
находится в  онлайне: твоим близким друзьям, а также посторонним
людям? Помни, что, разместив информацию, фотографии или
любой другой материал в сети, ты  уже никогда не сможешь
удалить его из интернета или помешать другим людям использовать
его.
• Прежде чем ввести любую информацию о себе  на какомлибо
 сайте, узнай, как может быть использована эта информация. Может
ли быть опубликована вся информация или ее часть и, если «да»,
то где? Если ты испытываешь дискомфорт от объема
запрашиваемой информации, если ты не доверяешь сайту, не давай
информацию. Поищи другой похожий сервис, для работы
с которым требуется меньше информации, или его администрация
обещает более бережно обращаться с твоими данными. Это важно!
1.     Игнорируй плохое поведение других пользователей, уйди от
неприятных разговоров или с сайтов с некорректным
содержанием. Как и в реальной жизни, существуют люди,
которые по разным причинам ведут себя агрессивно,
оскорбительно или провокационно по отношению к другим
или хотят распространить вредоносный контент. Обычно лучше
всего игнорировать и затем заблокировать таких пользователей.
2.     Не размещай ничего такого, о чем ты бы не хотел, чтобы
узнали другие, чего ты бы никогда не сказал им лично.
3.     Уважай контент других людей, который ты размещаешь или
которым делишься. Например, фотография, которую тебе дал
друг, является его собственностью, а не твоей. Ты можешь
размещать  ее в онлайнсреде  только, если у тебя есть на это
его разрешение, и ты должен указать, откуда ты ее взял.
4.     Важно воздерживаться от ответа на провокационные
сообщения, получаемые при помощи сообщений SMS, MMS,
программ мгновенного обмена сообщениями, в электронных
письмах, в чатах или во время общения  в онлайн
средес другими пользователями. Вместо этого тебе
нужно предпринять шаги, которые помогут исключить или
ограничить попытки спровоцировать тебя. Если тебя запугивают в онлайновой
среде:
• Игнорируй. Не отвечай обидчику. Если
он не получает ответа, ему может это
наскучить и он уйдёт.
• Заблокируй этого человека.
Это защитит тебя от просмотра
сообщений конкретного пользователя.
• Расскажи  комунибудь.  Расскажи
своей маме или папе, или другому
взрослому, которому доверяешь.
• Сохрани доказательства. Это может
быть полезным для поиска того, кто
пытался тебя запугать. Сохрани
в качестве доказательств тексты,
электронные письма,  онлайн
разговоры  или голосовую почту. Сообщи об  этом:
• Руководству твоей школы. Образовательное
учреждение должно иметь свою политику для
ситуации с запугиванием.
• Твоему интернетпровайдеру,  оператору
мобильной связи или администратору  веб
сайта.  Они могут предпринять шаги, для того
чтобы помочь тебе.
• В милицию. Если ты считаешь,
что существует угроза для твоей
безопасности,  токтонибудь  из взрослых,
либо ты сам должен обратиться в
правоохранительные органы.
• На линию помощи «Дети онлайн»
по телефону: 88002500015 (по России звонок
бесплатный) или  по email:
 helpline@online.org. Специалисты подскажут
тебе, как лучше поступить Твои права в онлайновой среде
• Ты имеешь права – и другие люди должны
уважать их. Ты никогда не должен терпеть
преследования или запугивания со стороны
других людей. Законы реальной жизни также
действуют и в онлайнсреде.
• Ты имеешь право использовать современные
технологии для развития своей
индивидуальности и расширения твоих
возможностей.
• Ты имеешь право защитить свою
персональную информацию. Твои права в онлайновой среде
• Ты имеешь право на доступ
к информации и сервисам,
соответствующим твоему возрасту
и личным желаниям.
• Ты имеешь право свободно выражать
себя и право на уважение к  себе, и,
в то же время, должен всегда уважать
других.
• Ты можешь свободно обсуждать
и критиковать все, что опубликовано
или доступно в сети.
• Ты имеешь право сказать НЕТ, тому,
кто  в онлайнсреде  просит тебя  о чем
то,  что заставляет тебя чувствовать
дискомфорт. Безопасное использование
своего компьютера
• Убедись, что на твоем компьютере установлены брандмауэр
и  антивирусное программное обеспечение. Научись
их правильно использовать. Помни о том, что эти программы
должны своевременно обновляться.
• Хорошо изучи операционную систему своего компьютера
(Windows, Linux и т. д.). Знай как исправлять ошибки
и делать обновления.
• Если на компьютере установлена программа родительского
контроля, поговори со своими родителями и договорись
о настройках этой программы, чтобы они соответствовали
твоему возрасту и потребностям. Не пытайся взломать или
обойти такую программу!
• Если ты получил файл, в котором ты не уверен или
не знаешь, кто его отправил, НЕ открывай его. Именно так
трояны и вирусы заражают твой компьютер.

•
• Не ходите ночью дети в интернет
Не ходите ночью, дети, в Интернет.
Ничего хорошего в Интернете нет.
Там увидеть можно тетю голышом.
Что потом твориться будет с малышом!?
Там по всюду бегают монстры с автоматом
И со страшной силой стреляют по ребятам.
Страшные чудовища обитают там
И за малолетками мчаться по пятам.
Там на дня открылась Черная дыра.
И четыре школьника сгинули вчера.
Не ходите, дети, ночью в Интернет:
Вдруг на вас с экрана выскочит скелет!
Он ужасный, он не струсит, он вам чтонибудь откусит.
И, копаясь в челюстях, на своих пойдет костях.
Там увидеть можно злого паука
ОН тогда ребенка съест наверняка.
Он огромными когтями вас запутает сетями.
Будут косточки хрустеть, но придется потерпеть.
И повиснут в паутинке лишь трусишки да ботинки.
И имейте в виду, проказники, есть опасный сайт `Одноклассники`
Все, кто туда попадают на несколько лет пропадают.
Пусть мои нотации вам надоедают
Но дети в Интернете часто пропадают.
Многие дети пропали в интернете.                                          (Э Успенский) Девочке Маше, компьютер купили
И в интернет заходить научили,
Маша не кушает, Маша не спит,
Всеми ночами в Инете сидит.
Круто сменился и Машеньки вид:
Давно уж не красятся пухлые
Мешки под глазами и желтые
Осанка, ни к черту, курить начала,
Денег на пиво, с трудом набрала.
Давно не причесана, перхоть в
губы,
зубы.
плечах,
ногах....
Когти полметра  на руках и
Но в чатах у Маши дела, все о кей,
Мальчишки ходят, толпою за ней,
Пишут ей письма, открытки ей
шлют,
Стихи сочиняют и песни поют.
Машакрасавица, все говорят,
Чмоки, приветы, любовью парят,
Сексвиртуальный, дружбы оплот,
Властвует Маша, без всяких хлопот.
Чтоже случилось, с мужчинами в
чатах,
Что виртуальная Маша вся в златах,
А скромная девушка, без Интернета,
Слезу выпускает, зеркального цвета?
А то, что повешено Машино фото,
На сайте известном, дающим ей
льготы,
А то, что лет десять, уж фотке давно,
Всем почемуто, плевать глубоко....
Смысл сего небольшого труда,
Помнить бы надо всем иногда:
С вами, не только сетьИнтернет…
Дома бордак, голодные дети
Мама весь день сидит в интернете.. Использование Интернета – это
радость.
Получай максимум удовольствия,
оставаясь в безопасности. СПАСИБО ЗА ВНИМАНИЕ!

file_name: Информационная безопасность.pptx

description:
Информационная
безопасность

description: СПАСИБО ЗА ВНИМАНИЕ!

intro: В настоящее время нужно соблюдать устанавленные правила медиабезопасности детей при обороте на территории России продукции средств массовой информации, печатной, аудиовизуальной продукции на любых видах носителей, программ для ЭВМ и баз данных, а также информации, размещаемой в информационно-телекоммуникационных сетях и сетях подвижной радиотелефонной связи.

title: Презентация Информационная безопасность


extracted_text:
«Методы организации
повторения
 на уроках математики в
выпускных классах»
МКОУ Кармаклинская  СОШ
Учитель математики
  Бойкова А.В.
2018 г
1 Каждый педагог ищет и применяет в
своей работе наиболее эффективные
методы, формы и технологии .
2 Виды
повторения
В начале
года
В течение
года
В конце года
(заключительное)
Текущее
повторение
Тематическое
повторения
Итоговое
повторение
Сопутствующее
повторение
3 4  Устный счет – один из важных приемов при
подготовке обучающихся к ГИА по математике.
 Устные упражнения активизируют мыслительную
деятельность  обучающихся требуют осознанного
усвоения учебного материала, при их выполнении
развивается память, речь, внимание, быстрота

                                          реакции.
5 6 7 Виды
повторения
В начале
года
В течение
года
В конце года
(заключительное)
Текущее
повторение
Тематическое
повторения
Итоговое
повторение
Сопутствующее
повторение
8 9 Тема: «Неравенства
с двумя переменными
»
Цель повторения : закрепить
на практике темы «Уравнение с
одной переменной» и «Неравенства
с одной переменной»
Предлагается  самостоятельная
 работа. (таблица 1).
Таблица Виды уравнений
Задание
10 Организации повторения
теоретического материала
11 Повторение темы
«Неравенства с одной
переменной».
Задания вида:
найти область допустимых зн
ачений
12 Технология создания индивидуального образовател
ьного маршрута
Индивидуальный  образовательный  маршрут  —  это
система  изучения,  закрепления  или  повторения  какой
либо  темы,  разработанная  для  конкретного  ученика  с
учетом  его  психологических  особенностей  и  уровня
знаний.
Такой  маршрут  может  разрабатываться  для  слабого
ученика,  для  сильного  ученика,  для  часто  болеющего
ученика.
Работа
контролироваться.
учеников
должна
этих
очень
строго
Тренажеры
13 Алгоритм  повторения каждой темы :
14 Заключительное повторение
15 «Начните действовать
с того, что
необходимо,
затем сделайте то,
что возможно,
и неожиданно вы
сможете сделать
невозможное»
16 Спасибо за
внимание!
17

file_name: Бойкова АВ обобщение опыта.pptx

description:
Алгоритм  повторения каждой темы :
14

description:
Заключительное повторение
15

description:
Спасибо за
внимание!
17

математика

group: Дисциплины


extracted_text:
Автоматизация звука Л в
игровых упражнениях.
 «Какой? Какая? Какие?»
Подготовила:
Бушина О.А.
учитель-логопед
МБОУ «Колонтаевская
СОШ» Солдатик из олова какой? Шляпа из соломы какая? Ветка ели какая? Цветы на лугу какие? Свет от луны какой? Юбка в полоску какая? Ёжик из пластилина
какой? Палки для лыж какие? Пила из железа какая? Банка из стекла какая?

description: Солдатик из олова какой?

description: Шляпа из соломы какая?

description: Ветка ели какая?

description: Цветы на лугу какие?

description: Свет от луны какой?

description: Юбка в полоску какая?

description:
Ёжик из пластилина
какой?

description: Палки для лыж какие?

description: Пила из железа какая?

description: Банка из стекла какая?

intro: Данное пособие адресовано учителям - логопедам, воспитателям логопедических групп, родителям. Его главная задача - помочь ребенку усвоить правильное произношение звука [Л]. В пособии предлагается материал по постановке и автоматизации звука в фразовой речи. А так же для пополнению словарного запаса.

дефектология

group: Педагогика


extracted_text:
Коррозия металлов
Заболотникова Аделина
ст.гр.ОПК1117 У металлов есть  враг, который приводит к огромным
безвозвратным потерям металлов, ежегодно полностью
разрушается около 10% производимого железа. Проблема защиты металлов от коррозии
возникла почти в самом начале их
использования. Люди пытались защитить
металлы от атмосферного воздействия с
помощью жира, масел, а позднее и
покрытием другими металлами и, прежде
всего, легкоплавким оловом (лужением). В
трудах древнегреческого историка Геродота
(V в. до н.э.) уже имеется упоминание о
применении олова для защиты железа от
коррозии. В III до нашей эры на острове Родос был построен маяк
в виде огромной статуи Гелиоса.
    Колосс Родосский считался одним из семи чудес света,
однако просуществовал всего 66 лет и рухнул во время
землетрясения. У Колосса Родосского бронзовая
оболочка была
     смонтирована на
     железном каркасе.
    Под действием влажного,
    насыщенного солями
   средиземноморского воздуха
   железный каркас разрушился. В 20 годы ХХ в. по заказу одного миллионера
была построена роскошная яхта “Зов моря”. Еще
до выхода в открытое море яхта полностью
вышла из строя. Причиной была контактная
коррозия. Днище яхты было обшито медно
никелевым сплавом, а рама руля, киль и другие
детали изготовлены из стали. Когда яхта была
спущена на воду. Возник гигантский
гальванический элемент, состоящий из катода
днища, стального анода и электролита – морской
воды. В результате судно затонуло, ни сделав ни
одного рейса. Что является символом
Парижа? –Эйфелева
башня. Она неизлечима
больна, ржавеет и
разрушается, и только
постоянная химиотерапия
помогает бороться с этим
смертельным недугом:
     её красили 18 раз, отчего
её масса 9000 т
каждыйраз
увеличивается на 70 т. Коррозия – разрушение металлов и
сплавов под воздействием окружающей
среды. Слово коррозия происходит от
латинского corrodere, что означает
разъедать. Виды коррозии Химическая коррозия
    Химическая коррозия –
это взаимодействие
металлов с сухими
газами и жидкостями –
неэлектролитами.
Такому виду коррозии
подвергаются турбины,
арматура печей и детали
двигателей внутреннего
сгорания. Электрохимическая коррозия
   Электрохимическая
коррозия – это все
случаи коррозии в
присутствии воды и
жидкостей –
электролитов. Сущность коррозии.
   Коррозия состоит из
двух процессов:
химического – это
отдача электронов и
электрического – это
перенос электронов. Закономерности коррозии:
   1. Если соединены два
разных металла, то
коррозии
подвергается только
более активный, и
пока он полностью не
разрушится, менее
активный защищён. Закономерности коррозии:
    2. Скорость коррозии
тем больше, чем
дальше друг от друга
в ряду напряжений
расположены
соединённые
металлы. Химизм коррозии. Способы защиты от коррозии.
    Одним из наиболее распространенных
способов защиты металлов от коррозии
является нанесение на их поверхность
защитных пленок: лака, краски, эмали. Широко распространенным способом защиты
металлов от коррозии является покрытие их
слоем других металлов. Покрывающие
металлы сами корродируют с малой
скоростью, так как покрываются плотной
оксидной пленкой. Производят покрытие
цинком, никелем, хромом и др. Покрытие другими металлами. В повседневной жизни человек чаще всего
встречается с покрытиями железа цинком и
оловом. Листовое железо, покрытое
цинком, называют оцинкованным железом, а
покрытое оловом – белой жестью. Первое в
больших количествах идет на кровли домов,
а из второго изготавливают консервные
банки. Способы защиты от коррозии.
   Создание сплавов с
антикоррозионными
свойствами. Для этого
в основной металл
добавляют до 12%
хрома, никеля,
кобальта или меди. Способы защиты от коррозии.
   Изменение состава
среды. Для
замедления коррозии
вводятся
ингибиторы. Это
вещества, которые
замедляют скорость
реакции. Способы защиты от коррозии.
     Применение ингибиторов – один из эффективных способов
борьбы с коррозией металлов в различных агрессивных
средах (в атмосферных, в морской воде, в охлаждающих
жидкостях и солевых растворах, в окислительных условиях
и т.д.). Ингибиторы – это вещества, способные в малых
количествах замедлять протекание химических процессов
или останавливать их. Название ингибитор происходит от
лат. inhibere, что означает сдерживать, останавливать.
Известно, что дамасские мастера для снятия окалины и
ржавчины пользовались растворами серной кислоты с
добавками пивных дрожжей, муки, крахмала. Эти примеси
были одними из первых ингибиторов. Они не позволяли
кислоте действовать на оружейный металл, в результате
чего растворялись лишь окалина и ржавчина. Электрозащита.
    1. Протекторная защита.
     К основной конструкции
прикрепляются заклёпки
или пластины из более
активного металла,
которые и подвергаются
разрушению. Такую
защиту используют в
подводных и подземных
сооружениях. Электрозащита.
    2. Пропускание
электрического тока
в направлении,
противоположном
тому, который
возникает в процессе
коррозии. Спасибо за внимание!

file_name: коррозия металлов.ppt

description: Виды коррозии

description: Химизм коррозии.

description: Покрытие другими металлами.

description: Спасибо за внимание!

intro: презентация может использоваться как дополнительный материал при изучении процессов коррозии на уроках химии. презентация содержит примеры воздействия коррозии на памятники культуры, исторические здания. приведены виды коррозии и способы защиты от вредного воздействия коррозии на металлы. является источником нестандартного представления материала урока.

title: презентация по химии "Коррозия металлов"


extracted_text:
Аргъæутты  бæстæ –
Ирыстон.  Куыд  адджын,
куыд  зынаргъ  дæ
зæрдæйæн.  Дæ  урссæр
хæхтæ,  абухгæ
цæугæдæттæ,  æнусон
мынæгдæр.
Гъе,  Иры  ирддæр
стъалытæй у Уататы
Зауырбеджы  фырт
Бимболат.(Бибо).
цъититæ….
Таурæгъты  бæстæ –
Ирыстон.  Куыд  рæдау  дæ
курдиæттæй.  Раст  æгæрон
 арвыл  цас  стъалытæ  ис,
уыйбæрц  курдиæттæ
схъомыл  ис  дæ  авдæны.
Кæй  зæгъын  æй  хъæуы,
арвыл  цы  стъалытæ  ис,
уыдонæй  иутæ  æрттивынц
 тынгдæр,  иннæтæ  сты
31611086754189.mp3 4734571823500.mp3 Цæгат  Ирыстоны  рагон хъæутæй  Бæтæхъойы  хъæуы 1939 азы
 15 мартъийы  Уататы   Зауырбеджы  фæрнджын хæдзары
лæппуйы райгуырды  куывды  арфæтæ  кодтой.  «Иры
дзыхъхъы  сыгъдæг  номимæ  цæрын  фæразæд!»..Дзырдарæхст
 лæгтæ  цы  фарны  куывдтытæ  фæкодтой  чысыл  Бибойæн,
уыдон  ыл  æрцыдысты. Скъоладзау  уæвгæйæ –иу  Бибо  æмхиц
 уыд  литературæ   æмæ  аивадмæ. Бибойы  тынг  фæндыд
зындгонд  артист  суæвын.  Уыцы  курдиат  ам  суанг  скъоолайы
 ахуыр  кæнгæйæ  рабæрæг. Æвзыгъд  лæппу  куыддæр
астæуккаг  скъола  каст  фæци,  афтæ  горæтмæ  рацыди.  Йæ
фæндаг  та  уыдис  театрмæ.  Фæрæстмæ  йæ  фыццаг
фæлварæн  дæр. Аив,  зæрдæмæхъаргæ  бакаст  Хетæгкаты
Къостайы  «Лæскъдзæрæн».  Тæбæхсауты  Бало  лæппуйыл
цæстуарзонæй   сæмбæлди.  Бибо  Къостайы  уацмыс  кæсын
куы  райдыдта,  уæд  ыл  йæ  цæст  æрæвæрдта.  Баззад  дзы
разыйæ æмæ  йын  загъта:  «Курдиат  дæм  ис, фæлæ  уый  раст
фæндагыл  куынæ  саразай,  уæд  бамынæг  уыдзæн.  Театрон
ахуырад  хъуамæ  райсай  Мæскуы  æмæ  Ленинграды».  Дыууæ
азы  акуыста  ирон  театры  Бибо.  Балойы  æххуысæй  уый  бирæ
 ногдзинæдтæ  базыдта,  бирæ  миниуджытæ  дзы  райста  æмæ
 уый  фæстæ  араст  ис  Мæскуымæ. Мæскуыйы   Бибо  фæлварæнтæ  æнтыстджынæй  радта  æмæ  сси
Вахтанговы  Щукины  номыл  студийы  студент. Ам  йæ  хуыздæр
ахуыргæнджытæй  иу  уыди  номдзыд  уырыссаг  артист æмæ режиссер
 Юрий  Любимов.  Æвзонг  лæппуйы  бирæвæрсыг  курдиатæн  уый
байгом  кодта  стыр  аивадмæ  уæрæх  фæндæгтæ.
-Сценæйы  курдиат  кæмæ  нæй, - дзырдта –иу  йæ  ахуыргæнинæгтæн
Ю.Любимов,- уымæн  театримæ  иумæйагæй  ницы  ис. Фæлæ
цыфæнды  стыр  курдиатæн  дæр  фидар  базыртæ  куынæ  басадзай,
уæд  искуы  фæсвæд  цъывцасты  ныссæддзæн.  Æмæ  бамынæг
уыдзæн. Уымæ  гæсгæ,  æхсæвæй-бонæй  хъуамæ  агурай  ахæм
æндон  базыртæ.
Бибойыл  ахæм  æндон  ныфсы  базыртæ  чи  ныссагъта,  уыдонæн  сæ
фыццæгты  фыццагдæр  уыдис  Тæбæхсауты  Бало.  Æмæ  йæ  уыцы
базыртæ  систой  театралон  æмæ  киноаивады  бæрзæндтæм.  Бибо
æнтыстджынæй  ахуыр  фæци  æмæ  кусын  райдыдта  ирон  театры.
Йæ фыццаг  роль  ахъазыд  киноныв  «На  семи  ветрах»-ы.
Киноныв: «На  семи

Бибо-Мамаевы  ролы.
ветрах».
1962 аз. Бибойæн  цыбыр  рæстæгмæ  йæ  бон  бацис  цалдæр
вазыгджын  фæлгонцы  саразын: Таймураз – (Гаглойты
Владимиры «Кадæг уарзондзинадыл»),  Аслæнбег- «Саламты
Къолайы  трагеди «Сæрмæт  æмæ  йæ  фырттæ»), Данко –
(Горькийы  радзырдтæм  гæсгæ), Тыбылты  Верæйы  фыст
пьесæ  «Судзгæ  зæрдæ»  æмæ  æндæртæ.
Бибомæ   Душанбейæ  фыстæг  сæрвыста  ССР Цæдисы
паддзахадон  премийы  лауреат,  Таджикистаны  ССР-йы
адæмон  артист,   зындгонд  режиссер  Борис  Кимягаров.  Уый
фыста: «Ды  мæ  нæ  зоныс,  æз  дæ  Щукины  номыл
училищæйы  чысыл  ныв  хъазгæ  федтон.  Исын  киноныв
Социалистон  Фæллойы  Хъæбатыр,  Ленины  премийы  лауреат,
Таджикистаны  адæмон  поэт  Мирзо Турсун-Задейы  хъуыстгонд
 поэмæ «Хасан-Аракабеш-мæ  гæсгæ.  Хонын  дæ  Хасаны  ролы
ахъазынмæ.  Бибо  сразы ис  кинорежиссеры  курдиатыл.
Киноныв «Хасан-
Аракабеш».
Бибо-Хасаны ролы
1965 аз. Одессæйы  киностуди  сарæзта  киноныв  «Прощай». Уым
Бибойæн  йæ  бæрны  бакодтой  Кинадзейы  фæлгонц.  Ам дæр
та  йæ  хъазт  фæрæстмæ.  Уый  фæстæ  не  мбæстаджы
фæхуыдта  ленинградаг кинорежиссер  Роман  Тихомиров.  Бибо
уый  арæзт  киноныв  «Князь  Игор»-ы  ахъазыд  хан  Канчакы
роль.  Уый  фæстæ  та  йæ  ахуыдта  киностуди  «Узбекфильм».
Киноныв «Прощай».
1966 аз.
Бибо – Омари
Кикнадзейы  ролы.
«Князь Игорь».
Кончак.
1969 аз. Бибо  уыдис  курдиатджын,  рæстзæрдæ  адæймаг.  Æртын
кинонывæй  фылдæры  ахъазыд  сæйраг  ролты,  сæ  фылдæр  та
Астæуккаг  Азийы.  Уымы  адæмтæ  дæр  æй  сæхи хуыдтой.  Стыр
аргъ  ын  кодтой  йæ  бирæвæрсыг  курдиатæн. Уыцы  рæстæг  Ашхабады  цы  кинофестиль  уыд,  уым
Уатайы  фырт  Хасаны  роль  æппæтæй  хуыздæр  кæй
ахъазыд,  уый  тыххæй  райста  фыццаг  къæпхæны  преми.
Киевы  Æппæтцæдисон  кинофестивалы  та  райста  дыккаг
къæпхæны  преми.
Нæ  бæстæйы  æппæт  киностудиты  кинорежиссертæ
Уатайы-фырты  хонын  райдыдтой  сæхимæ.
Кæрæдзийы  фæдыл  ныккалдысты  ролты  киноты:  «Одной
жизни  мало», «Так  велит  сердце», «Сказание  о  Рустаме»,
«Рустам  и  Сухраб», «Именем  закона,  «Чермен» æмæ
Бибо  Чермены  фæдгонц  саразынмæ  бæллыди  тынг
рагæй.  Æмæ  йæ  аразгæ  дæр  скодта  киностуди  «Грузия
æндæртæ.
фильм»-ы.
Бибойы  театралон  ролтæй  ма зæрдæйы  баззадысты
«Сæрмæт  æмæ  йæ  фырттæ»-ы  Аслæнбег,  «Паддзах
Эдипы»,  «Хазби» æмæ  æндæртæ. Панамæйы  дунеон  кинофестивалы  æмæ  Тбилисы,
Ашхабады,  Кишиневы   Æппæтцæдисон  кинофестивалы
Уататы  Бибойæн  лæвæрд  æрцыд  премитæ,  нæлгоймаджы
роль  хуыздæр  кæй  ахъазыд,  уый  тыххæй.
Фирдоусийы  генион  поэмæ  «Шах-наме»-мæ  гæсгæ  арæзт
кинонывы  тыххæй  Цæгат  Ирыстоны  АССР-йы  адæмон
артист  Уататы  Бибойæн  радтой  Таджикистаны   Рудакийы
Фæстæдæр  ын  лæвæрд  æрцыди  УСФСР-йы  сгуыхт  артисты
номыл  паддзахадон  преми.
ном.
Нæ  Цæдисы  кинематографийы  Уататы  Бибо  сарæзта  алы
адæмыхæттыты  минæвæртты  фæлгонцтæ,  алкæмæн  дæр
дзы  ссардта  аккаг  ахорæнтæ,  алы  фæлгонцæн  дæр  раргом
 кодта  йæ  миддуне,  йæ  миниуджытæ. Æвæдза,  ирон  аивады  цæхæрадоны  цас  æмæ  цас  рæсугъд
дидинджытæ  фæзыны  æрвылуалдзæг  дæр,  уый  диссаг у ,
æгæр  диссаг… Адæймаджы  цæст  сæм  нал  фефсæды æмæ
нал  фефсæды  кæсынæй.
Фæлæ  дзы  уæддæр  се хсæн  уæддæр  фæзыны  иу  æнахуыр
рæсугъд  дидинæг,  кæцы  уæлдай  æхцондзинаддæр  фæхæссы
 зæрдæйæн. Уый  уæлдай  тынгдæр  æркæсын  кæны  адæмы
йæхиимæ.
Гъе,  фæлæ  уыцы  алæмæтты  дидинæгыл  иу  заман  цæст
куынæуал  æрхæцы,  йæ  тæккæ дидинæгкалгæйæ  йын  цыргъ
цæвæг  йæ  рæсугъд  зæнг  куы  адзæнгæл  ласы,  уæд
адæймагмæ  афтæ  фæкæсы,  цыма  уый  йемæ  ахæссы  æрдзы
æппæт  рæсугъддзинад  дæр. Уыцы  дидинæгау  нæм  каст  нæ  уарзон  актер  Уататы  Бибо
дæр. Фæлæ….
Бибо.
Хурбон  арв  куыд  ныннæры,  уыйау  2000 азы,  Уæлахизы  бон,
9  майы  Ирыстоныл  айхъуыст  фыдуацы  хаба:  йæ  тæккæ
лæджы  кары  бацæугæйæ,  æваст  цардæй  ахицæн,  адæм
бирæ  кæй  уарзтой,  сценæйы  фидауц  кæй  хуыдтой,
кæсынæй  æмæ  хъусынæй  кæмæ  не  фсæстыты,  уыцы
номдзыд  актер,  зынгæ  æхсæнадон  архайæг,  Уæрæсейы
æмæ  Цæгат  Ирыстоны  адæмон  артист,  агургæйæ  æнаргæ
режиссер,  диссаджы  зарæггæнæг,  къахæй  сæрмæ
æнæхъæнæй  дæр  æцæг  ирон  лæг  чи  уыд, уый,  ирон
паддзахадон  Академион  театры  аивадон  разамоног  Уататы Бибо  тынг  бирæ  уарзта  аивад,  æнувыд  уыд  йæ
хæстæджытыл,  йæ  алыварс  адæмыл,  йе  мкусджытыл.
«Хæрзконд»- афтæ  йæ  хуыдта  Тæбæхсауты  Бало. Æрдзæй
рахаста  тынг  зæрдæхæлар,  йæ  бирæ  æрдхæрттæн  кæрон
нæ  уыд.  Адæмы  кæрæдзиуыл  баста,  уый  та  бирæты  къухы
не  фты.  Бибо  стыр  æнувыд  лæггад  фæкодта  нæ  театрæн,
нæ  экранæн.  Артист  размæ  цæугæйæ  фæкæлын  нæ  зыдта,
над  фæндагыл  акъахдзæф  кæнын  йæ  сæрмæ  никуы  хаста.
Аивады,  сфæлдыстадон  мадзæлттæ,  ногдзинæдтæ,  ног
фæзилæнтæ,  ног  арæнтæ  агуырдта.  Стыр  æнкъарæнты
хицау  уыд  Бибо  экраныл  дæр  æмæ  сценæйыл  дæр.
Литературон  æвæрцццæг персонажы  рагагъоммæ  цæргæсы
уд  бауадзы,  бирæгъы  зæнг  ыл  ныссадзы,  сæгуыты  уæнгты
конд  ын  ратты  æмæ  йæ  адæмы  тæрхонмæ  афтæмæй
рахæссы. Уататы  Бибо  йæ  адæмыл  куыд  иузæрдион  уыд,  куыд  бирæ  сæ
уарзта  æмæ  сын  сæ  кад  куыд  бæрзонд  систа  иннæ  адæмты
цæсты  ,  уыйбæрц  бирæты  къухы  нæ  бафтыд.  Бибойы  зыдтой
Уæрæсейы  æмæ  Советон  Цæдисы  иннæ  республикæты,
Рауагъта  чиныг:  «Уататы  Бибо  æмбæлтты  цæстæй».
уæлдайдæр  та  -  «Уататы  Бибо  æмбæлтты  цæстæй».Астæуккаг  Ази
 æмæ  Фæскавказы.  Уымæ  гæсгæ,  уыц  курдиат  æмæ  зондахастмæ,
 сæрызонд  æмæ  зæрдæйы  кондмæ  гæсгæ  аргъ  кодтой  ирон
адæмæн.  Бибойы  курдиат  дисы  æфтыдта  Ираны  æмæ  Хæстæг
Хурыскæсæны  бæстæты  киноаивадуарзджыты.  Фирдоусийы  «Шах-
наме»-йы  Рустамы  фæлгонц  аивадон  кинойы  тынг  хорз  кæй
сарæзта,  уый  тыххæй  йын  Ираны  саккаг  кодтой  дунеон  преми.
Уататы  Бибойы  курдиатыл,  йе  сфæлдыстадыл,  йæ  цардвæндагыл
бирæ  уацтæ,  мысинæгтæ  фыст  æрцыд.  Уыцы  арфæйаг
хъуыддагмæ  йе  вæрæн  бахаста  фыссæг  Дауыраты  Дамир  дæр. Ирыстоны  уарзондæр  хъæбултæй
иу,  Уататы  бимболат (Бибо)  уыди,
æмæ  абон  дæр  у  уыдонæй  иу. Уый
 у  хъуыстгонд  канд  Ирыстоны  нæ,
фæлæ  бирæ  æндæр  бæстæты
дæр. Зындгонд  фысджытæ  æмæ
журналисттæ  йын  æвдыстой  йæ
диссаджы  курдиат  æмæ  йæ
диссаджы  уды  конд.  Уый  йе  ппæт
цард  дæр  радта  йæ  адæмы
хорздзинадæн.  Сыгъди  нæ
Ирыстонмæ  уарзондзинады  арты
æмæ  дзы  кæд  басыгъди, уæддæр
æй  схъæрзгæ  никуы  ничи  федта.
Йæ  рæстæджы  Бибойæн  йæ
фадæттæм  гæсгæ  йæ  бон  уыди
æндæр бæстæйы  йæ  царды
уавæртæ  саразын,  йæ  зæрдæ  куыд
 загъта,  афтæ.  Йæ  бон  уыди  бирæ
мулк  бакусын,  бонджын  суæвын.
Фæлæ  уый  равзæрста,  æхсæвæй-
бонæй  йын  æнцойдзинад  чи  нæ
лæвæрдта,  йæ  цæсты  рухс  чи
уыди,  уыцы  Райгуырæн  Ирыстон
æмæ  æрбаздæхт  йæ  ирон  зæхмæ.
Уымæн  æмæ  йæм  сидтысты  йæ
Йæ  бирæ  хорз  миниуджытæй
тынгдæр  зæгъын  фæнды йæ
ирондзинады  тыххæй.
Æгъдау,  æфсарм,  æвзаджы
сыгъдæгдзинад, хистæрæн
кад  кæнын,  сылгоймагмæ
сыгъдæг  уарзондзинад,
кæстæртæн  зондамонæг,
уыдон  уыдысты  йæ  царды
æппæтæй  зынаргъдæр
миниуджытæ.
(Хуытыгаты  Хъазыбег). Бибойæн  Хуыцау  балæвар
кодта  æвæджиауы  стыр
курдиат. Уындæй,  кондæй,
зæрдæйы  уагæй  æмæ  бирæ
æндæр  хорз  миниуджытæй
се  ппæтæй  дæр  фæцис
хайджын.  Йæ  бон  уыцы-иу
рæстæг  хъазын  уыд,  куыд
комедион,  афтæ  трагикон
ролты  дæр.  Цы  бирæ
сурæттæ
  сарæзта,  уыдон
театрдзаутæй  никуы  ферох
уыдзысты.  Уый  уыдис
сценæйы  фидауц.
Бибо  райгуырд  аивадæн
æмæ  басыгъд  аивады. Йæ
рухс ном  махæй  никуы
ферох  уыдзæн.
(Тылаттаты  Бексолтан). Уататы  Бибойы  хуызæн
фæрнджын  лæгтæ  цардæй
куы  ацæуынц,  уæд  дуне
цама  сафтид  вæййы,
адæймагмæ  афтæ  фæкæсы.
Зæгъæм  дæсгай  æмæ
ноджыдæр  фылдæр
милуантæ  цы  бæстæты
фæцæры,  уыдоныл  дæр  ма
куы  фæзыны  ахæс  стыр
лæджы  ацыд.  Уæд  ирæттæ
та,  армыдзаг  йеддæмæ  куы
 не   стæм,  æмæ  ма  мах  та
цы  зæгъæм.
(Ходы  Камал). Бибо  йæ  цардæмбал  Жаннæимæ. Уататы  Бибойæн  йе  сфæлдыстад  уыд  бирæ  къабазджын,
сценæйы,  кинойы  цы  зæрдæмæхъаргæ  фæлгонцтæ  сарæзта,
уыдонæн  абон  дæр  аивадуарзаг  дзыллæтæ  кæнынц  стыр  аргъ,
уæдæ  куыд  курдиатджын  зарæггæнæг,  арæхстджын  разамонæг,
афтæ  дæр  æм  бирæ  хæлæггæнджытæ  уыд.  Бибо  йæ  куыстмæ
æхцайы,  мулчы  цæстæй  никуы  каст. Йæ  цæсты  уæлдай
кадджындæр  уыдысты  ,  удварнæй  сыгъдæг  æмæ  удыхъæдæй
хъæздыг  чи  уыд,  ахæм  адæймæгтæ.  Уыдонæй  иу  уыд  йæхæдæг. Ирон  зæххыл  ирон  лæгæй  фæцæрын  æнцон  нæу.  Бирæ
ахсджиаг  æмæ  йыл  вазыгджын  хæстæ  æвæрд  вæййы.
Уыдон  кæронмæ  сæххæст  кæнын  та  бирæты  къухы  нæ
Ирон  лæджы  ном  кæд  кад  æмæ  радимæ  исчи  фæхаста,
уæд  уыцы  фæрнджындæр  лæгтæй  иу  уыд  Уæрæсейы
æмæ  Цæгат  Ирыстоны  адæмон  артист  Уататы  Бибо.  Бибо
æрмæст  аивады  не  схызт  бæрзонд  къæпхæнмæ.  Уымæн
йæ  цард,  йæ  зæрдæйы  сагъæстæ  æдзухæйдæр  баст
уыдысты  Ирыстоны  æппæт  цæрджыты  хъысмæтимæ.  Уый
бафты.
уыд  иузæрдион  æмбал,  хæларзæрдæ,  æргомдзырд,
цардуарзон  æмæ  рæстдзинадыл  тохгæнæг  адæймаг. Йæ
бирæ  хорз  хъуыддæгтæй  фæзминаг  у  нæ  кæстæртæн.
Зæгъæн  ис  афтæ,  æмæ  Бибо  уыдис  Адæмы  лæг.  Уыцы
кадджын  номæй  та  дзыллæтæ  фæхайджын  кæнынц
æрмæстдæр  ахæм  лæгты,  кæцытæ  сæ  зæрдæтæм  арф
райсынц  сæ  адæмы  зæрдæты  рис,  сагъæстæ,  бæллицтæ
æмæ  кæддæриддæр  цæттæ  вæййынц  адæмы  сæрвæлтау
сæ  цард  радтынмæ  дæр. Бибойæн  Уæрæсейы  æмæ  дунейы  алы  къуымты  уыдис  тынг
бирæ  хæлæрттæ.  Йæ  курдиат  анхъæвзта  Ирыстоны
арæнтæй,  æмæ  йын  алы  ран  дæр  йæ  аивадæн  адæм
кодтой  стыр  аргъ.  Уый  уыдис  йæ  Райгуырæн  бæстæйы
æцæг  патриот  æмæ  интернациалист.
Бибо  уæлдæр  куыд  загътам,  афтæмæй  уыдис  Адæмы  лæг,
æмæ  хорз  уаид,  уымæ  цы  бирæ  хорз  миниуджытæ  уыд,
уыдон  абон  куы  фæзмиккой  нæ  кæстæртæ  æмæ  сæ  уыйау
царды  рæсугъдæй  куы  хæсиккой  размæ.
Бибойæн  абон  дæр  йæ  ном,  йæ  фарн  сты  æвидигæ.  Æмæ
афтæ  чи  зæгъы,   æз  Ирон  дæн,  уый  зæрдæйы  æнустæм
дæр  цæрдзæн  Бибойы  Ном. Фæлæ  Бибо  кæд  абон  не  хсæн  нал  ис,  уæддæр  уый  цæргæйæ
баззад  нæ  зæрдæты,  æмæ  цалынмæ  зæххыл  ирон  адæм  цæрой,
уæдмæ  йæ  ном  цæрдзæн  уæлæуыл.
стъалы.
Стыр  курдиæттæн сæ  удтæ  фестынц  цæхæркалгæ  стъалытæ  æмæ
сæхи  бæрзонд  арвмæ  сисынц.  Уататы  Бибо  не  хсæн  кæдæй  нал
ис,  уæдæй  фæстæмæ  нæм  йæ  бæсты  цъæх  арвæй  æрттивы  æмæ
тæмæнтæ  калы  йе  стъалы.  Уыцы  стъалы  та  æнцон  ссарæн у.
Ирыстоны  сæрмæ  æппæтæй  тынгдæр  чи  ферттивы,  уый  у  Бибойы Дзасохты  Музафер.
Æмгары  мæлæт.
Уататы  Бибойы  мысгæйæ.
Ныррызти  бындзарæй  нæ  адæмы
Йæхимæ  ныхъхъуыста  Хъазыбеджы
зæрдæ,
Osetinskij_narodnyj_instrument_Hisyn_fandyr__Track__7.mp3
Æруагътам  ныллæгмæ  нæ  риутыл  нæ
Уæлæмæ  нæ  нал  уадзы  скæсын
Ныууагъта  дæ,  Азæ  дæ  иунæг
Хæрзиунæгæй,  калыс  æнæвгъау
Кæмæй  уыдтæ хохы,  быдыры
ныфсæвæрд.
Йæ  бындзарæй  афæлдæхт  уыцы
Цы  лæппу  каст  хохау  сæрыстыр,
Нæ  дзыллæйæн чи  кодта  кад  æмæ
Зæды  хуызæн  чи  уыди  бакастæй,
хох.
сæртæ.
фыдох.
æфсымæр
цæссыг.
мæсыг.
бæрзондæй,
цыт,
кондæй, Кинонывтæ:
 1962 – На семи  ветрах-Мамакаев
1965 – Хасан – Арбекеш
1966 – Поэма  двух  сердец – Мурад—Али
1966 – Прощай – Отари  Кикнадзе..
1967 – Войди  в  мой  дом –Даврон.
1968 – Именем  закона – Мехман.
1968 – Как  велит  сердце – Шараф.
1969 – Князь  Игорь –Кончак.
1970 –Чермен –Чермен.
1971 – Сказание  о  Рустаме –Рустам.
1971 –Рустам  и Сухраб – Рустам.
1972 –В черных  песках –Шамурад1973 –Одна  среди  людей –Абдували.
1973 –Пятеро  на  тропе –Гафар.
1974 –Абу Райхан Беруни – Махмуд  Газнийский
1974 – Белая  дорога –Мурад.
.1974 – Одной  жизни  мало – Саттар.
1976 – Сказание  о  Сиявуше – Рустам.
1978 – Огненные  дороги – Садыкджан –бай.
1981 – Год  дракона – Махмуд  Гук  Ин.
1981 – Ярослав  Мудрый  - Куджи.
1982 – Захват –оратор.
1982 – Загадка  Кубачинского браслета – певец  Мурад.
1983 – Приключения  маленького  Мука – Сулейман.
1983 – Чохан  Валиханов.
1984 – Позывные «Вершина».
1987 – Загон – Эмир  Иосфании.
1987 – Раненые  камни – абрек   Осман.
1991 – Бухта  смерти – Александр  Михайлович.
1991 – Дикое  поле – Эльдар.
1991 -  Убить  шакала – Тимур.
1992 – Горец. Театралон  рольтæ
:
Король  Лир ( Король  Лир –Шекспира).
Клавдий ( «Гамлет». В.Шекспира).
Царь  Эдип  Софокла.
Лука (« На дне  М. Горького).
Данко.
Чермен («Чермен» Г.Плиева)
Борахан(«Отверженный  ангел.Ш.Джикаева).
.
Едигей (И дольше  века длится  день по Ч.Айтматову).. Награды
•Орден  Дружбы.
•Народный артист РСФСР.
•Заслуженный артист РСФСР
•Народный артист СОАССР
•Заслуженный артист СОАССР
•Государственная премия Таджикской ССР им.
Рудаки (1973)
•Государственная премия СОАССР им.
К. Л. Хетагурова.
•Звание «Человек — народное достояние России». Награды
•Народный артист РСФСР.
•Заслуженный артист РСФСР
•Народный артист СОАССР
•Заслуженный артист СОАССР
•Государственная премия Таджикской ССР им. Рудаки (1973)
•Государственная премия СОАССР им. К. Л. Хетагурова.
•Звание «Человек — народное достояние России».

file_name: Презентация В.Б..pptx

description: Бибо  йæ  цардæмбал  Жаннæимæ.

intro:
Аргъæутты  бæстæ – Ирыстон.  Куыд  адджын,  куыд  зынаргъ  дæ  зæрдæйæн.  Дæ  урссæр  хæхтæ,  абухгæ  цæугæдæттæ,  æнусон  цъититæ….
Таурæгъты  бæстæ –Ирыстон.  Куыд  рæдау  дæ  курдиæттæй.  Раст  æгæрон  арвыл  цас  стъалытæ  ис,  уыйбæрц  курдиæттæ  схъомыл  ис  дæ  авдæны.
Кæй  зæгъын  æй  хъæуы,  арвыл  цы  стъалытæ  ис,  уыдонæй  иутæ  æрттивынц  тынгдæр,  иннæтæ  сты  мынæгдæр.
Гъе,  Иры  ирддæр  стъалытæй у Уататы  Зауырбеджы  фырт  Бимболат.(Бибо)

title: Ирон лæг - Уататы Бибо.


extracted_text:
ЙÆ   НОМ
ÆНУСОН
Б
А
Л
О
Т
Æ
Б
Æ
Х
С
А
У
Т
Ы баихсийæн  нæй.  Генион  адæймаг
уымæн  вæййы  генион,  æмæ
æнæмæлгæ  вæййынц  йæ  хъуыдытæ,
йæ  куыстытæ.  йæ  архайд,  йæ
бынтæ.  Генион  адæймаг  кæмфæнды
æмæ  кæдфæнды  райгуырæд  -
свæййы  æппæт  адæмтæн  йæхи
дæсниады  æнусон  ахуыргæнæг,
зондамонæг.  фæзминаг.
Зæххыл  цы  хъуыстгонддæр,
зондджындæр  æмæ  кадджындæр
лæгтæ  равзæрд,  уыдоныл  адæм
арфæгондæй  фыстой  æмæ
фысдзысты;  уыцы  темæйæн
Дунейыл  театралон  аивады  цы
генион  артисттæ  равзæрд,  уыдонæн
сæ  раззагдæртимæ  ис  Ирыстоны
хъæбысы  райгуырæг,  ирон  адæмы
уарзон  хъæбул Тæбæхсауты  Василийы
 фырт  Владимир. Валодяйы  адæм
фырбуцæн  хуыдтой  Бало,  æмæ  йыл
уыцы  ном  хуыздæр  фидыдта. Бало   райгуырд  1910  азы   Цæгат   Ирыстоны   Æрыдоны
хъæуы ( ныры  горæты)  мæгуыр    зæхкусæджы   хæдзары.
15  июлы   райгуырд,  ирон   адæмы  кад   бæрзонд  чи
систа,  йæ  ном  дун-дунетыл  кæмæн  айхъуыст,  уыцы
лæппу – Бало.   Ирыстоны   нæргæ   хъæлæс,  театралон
аивады  гени,  æппæты   адæмондæр   артист,  Ирыстоны
хъулонуарзт    хъæбул  Тæбæхсауты   Уасилы  фырт
Владимир  — Бало.
Бало   æрыгонæй   йæ  фидæны  стыр   кады   мæсыгæн
фыццаг   дуртæ   æвæрын   куы   райдыдта   фидар
бындурæн,  уæддæр  бæрæг  уыди,  кæй   самайдзæн
æнæфæцудгæ   бæрзонд   мæсыг.   Æмæ  уый   йæ  къухы
бафтыд    æнтыстджынæй. Актерæн  сценæ   йæ  цард,  йæ  хъысмæт  у,  театр
– та  йæ  бæллицты  суадон.  Уыцы  суадон  нывæзт
вæййы  æрмæст  дидинджытæ,  къухæмдзæгъд
æмæ   хæрзиуджытæй   нæ,  фæлæ  адæмы
уарзондзинадæй,   актеры  æвæллайгæ   æмæ
æнтысджын  архайдæй.  Адæмы  уарзондзинадæй
стыр   хайджын   уыди  Тæбæхсауты   Бало. Ирон  театр  иу  уæлахизæй  иннæмæ  кæй  хызти,  ног
æмæ  ног  хæрзиуджытæ  кæй  иста,  йæ   ном  бирæ
бæстæтыл  кæй  айхъуыст,  уым  Балойы   курдиатæн,
Балойы  фæллойæн  сæрмагонд,  агъау  нысаниуæг  ис.
Ирон  адæмæн  сæ  туджы  ис  тых  æмæ  хъару,
хъæбатырдзинад  æмæ  лæгдзинад,  йæ  адæмы,  йæ
Райгуырæн  бæстæйы  сæрвæлтау  йæ  удыл  чи  нæ
ауæрды  ахæм  адæймагæн  кад  æмæ  æгъдау  кæнын
(  кæд  арæх  афтæ  нæ  рауайы ,  уæддæр). Æмæ  сын  уыцы
 æнкъарæнтæн  æххæстæй  дзуапп лæвæрдта  Тæбæхсауты
 Бало,  цы  тыхджын,  хъæбатыр  хъайтарты  сурæттæ,
характертæ  арæзта  æмæ  æвдыста,  уымæй.  Уымæн  æй
уарзтой  ирон  адæм  æгæрон  уарзтæй,  хъæбулы  уарзтæй. Балойы  стыр
æрдзон  курдиат
уæлдай  ирддæрæй
рабæрæг,  дард
æнустæй
æрбацæуæг
Шекспиры
æнæмæлгæ
трагедиты  кæй
сарæзта,  уыцы
фæлгонцты.  Уый
нын,  йæ  ном
æнæхъæн  Зæххы
къорийыл  дæр
хъуыстгонд  кæмæн
 у,  уыцы
Отеллæйы  сдзурын
 кодта  иронау. Бало
 ацы  хъайтары
фæлгонц
фыццаджыдæр
равдыста  тыхджын
æмæ
Тæбæхсæуты
Балойы  ном  хаст
 æрцыд,  цыппар
æнусы  дæргъы
театры  Отеллæйы
  роль  æппæты
хуыздæр
,  чи   ахъазыд,
уыдоны  кадджын
 номхыгъдмæ,
фыст  æрцыд
Айро  Ольдридж,
Жозеф  Франсуа
Тальма,  Дэвид
Гаррик,  Павел
Мочалов,  Акаки
Хорава  æмæ
иннæ  номдзыд
актерты  фарсмæ. дун-дунетыл
айхъуыст  йæ  туг
æмæ  йе  стæджы
кадджын  ном,
кæд  æмæ  нæхи
Бало  фæуæлахиз
дунейы  хуыздæр,
Куыд  нæ  уа
сæрыстыр  Ирон
лæг,  кæд  æмæ
æрттивагдæр
«стъалытыл» –
Отеллойыл?! «Отеллойы  ролы  чи  ахъазыд,
уыцы  актертæй  бирæты  зыдтон.
Тæбэæхсæуы – фырт – Отелло
лæууы  æппæты  бæрзонддæр
цъуппытæй. иуыл.  Уый  бæлвырд
 бамбæрста   йæ   хъайтары  арф
æнкъарæнтæ,  йæ
зæрдæскъæфæг   уæздан
фæлмæндзинад.   Уыцы
диссаджы  советон   актерæн  йæ
къухы  бафтыд  дунеон
репертуары   тæккæ  зындæр
ролтæй    иуы   иттæг
арæхстджынæй  равдисын»
М. Морозов, профессор
Шекспиры  сфæлдыстад
иртасæг. бирæ  зæрдæмæхъаргæ
фæлгонцтæ   сарæзта  киноаивады
дæр.   Уыдонимæ – Къостайы
Балойы   курдиат   канд  театры  не
скъæфта   адæмы   зæрдæтæ. Уый
(«Ирыстоны  хъæбул»),  Къниаз
Алимбекы (Фатимæ»,  Али-Солтаны
(«Æз  уæддæр  кафдзынæн»),
Ашеровы  («Командиры  раздæхт»),
æмæ   æндæрты  фæлгонцтæ. Ирыстонæн  кад  æмæ  намыс    чи  скодта,  йæ  сагъæс,  йæ
мæт   Ирон  театралон   аивад   кæмæн  уыд,  йæ  рæзтыл
удуæлдайæ  чи   архайдта,  уыдонæй  иу  уыд  Тæбæхсауты
Йæ  архайд  та  ахæм  уыд,  æмæ  Ирон  театрæн  йæ
аивадæй  бантысын  кодта,  Ирыстоны  нæ,  фæлæ  Советон
Бало.
Цæдисы   арæнтæ  дæр  атонын.  Базыдтой  йæ
хурыскæсæны  Манголæй   суанг   хурныгуылæны   Стыр
Британийы   онг.  Диссаджы  тыхджын  æмæ  рæсугъд
æнкъарæнтæ    гуырын  уодта  адæймаджы  зæрдæйы
Тæбæхсауты  Балойы  æрхæрæны  курдиат. Кæд  нымæцæй  бирæ   не
сты  ирон  адæм,  уæддæр
дунетыл  йæ  ном  кæмæн
айхъуыст,  ахæм  лæгтæ
радтой   царды  алы
къабæзты  дæр.
Нымæцæй   тынг  бирæ  чи
у  ,  уыцы  нацитæй  дæр
бирæтæм  нæй ,  уыцы
«стъалытæ».
Мах,  ирон  адæм,  сыгъдæг
уæлдæфау   фыццагдæр
хъæуынц  нæхи   хæдбындур
аивад.  Нæхи  арфæйаг
культурæ,  нæхи  хорз
æгъдæуттæ,  нæ  фыдæлты
нæртон  фарн.  Уæд  нæ  кой,
нæ  хъæстæ  никуы Ирон  театры  зæрингуырдтæн  сæ
номдзыддæры,  Тæбæхсауты  Балойы
дæсныйадыл,  йæ  ныхасы,  йæ
архайды  уагыл,  йæ  хæдбындур
курдиат  æмæ  æгæрон  парахат
сценикон  гæнæнтыл  сусæгæй-
æргомæй  сæхи  фæлвæрдтой  æмæ
ахуыр  кодтой  нæ  театры  артистты
ног  æмæ  ног  фæлтæртæ.
Суанг  ма  хихъæппæрисадон  драмон
къордтæ, хæдахуыр  артистты  дæр
ахуыр  кодтой,  сæхи  фæлвæрдтой
Балойы  дæсныйадыл.  ,  йæ  курдиат
сын  уыдис  фæндагамонæг,
ныфсдæттæг.  Арæх  иу  æй
æрхуыдтой  сæ  спектаклтæм,
лæмбынæг  хъуыстой   йæ
фиппаинæгтæм,  стыр  аргъ  сын  кодта
сæ  зæрдиаг  куыстæн.  Йæ  бон
цæмæй  уыд,  уымæй  сын  æххуыс  дæр
Бало  сæрыстыр  уыд  йæ  кæстæртæй,
уарзта  сæ  йæ  фыртты  хуызæн .Йæ
 кодта. Алы  адæммæ  дæр  ис,  уæлдай  буцдæр  æмæ  сæрыстырдæрæй
кæй  ном  фæзæгъынц,  ахæм  намысджын  æмæ  кадджындæр
хистæртæ.  Уыдонæй  иу  уыд  нæ  Ирон  театры  æрттивгæдæр
стъалы.  ССР  Цæдисы   адæмон   артист  Тæбæхсауты  Бало.  Уый
йæ   æвидигæ   курдиатæй   дзæвгар   фæбæрзонддæр  кодта   нæ
ирон  культурæ,  Ирыстоны  кад  æмæ  намыс.
Уыдонимæ– ирон  адæмы  æрдхæрæны  Чермен («Чермен» – Плиты
Г.),  Бæгъатыр («Фæтæг  Бæгъатыр» – Мамсыраты  Д.),  Аслæнбег
(«Бæтæйы  фырттэ» – Мамсыраты  Д.),  Фучик (Юлиус  Фучик» – Ю.
Бураковский),  Дзамболат  («Сау  нымæт» – Джимиты  Г.),  Сæрмæт
(«Сæрмæт  æмæ  йæ  фырттæ» – Саламты  Къ).
Тæбæхсауты  Балойы  сфæлдыстады  сæйрагдæр   бынат   ахсынц
сæрибары,  адæймаджы  ном,  лæджы  кад  æмæ  намысы
сæраппонд  йæ  цард  нывондæн  æрхæссынмæ  æдзухæй  цæттæ
чи  вæййы,  ахæм  хъæбатырты  сурæттæ. Бирæ  артисттæн , уæлдайдæр  та кæстæр  фæлтæртæн
Бало  уыдис  сценæйы  дæсныйады  эталон,  трагикон,
героикон-романтикон  характертæ  аразыны  эталон;
ахæм  аивады  бæрзæндтæм  схизынмæ  тырныдтой,
уыдон  дæр.   Æмæ  сын  Балойы  куыстытæ  уыдысты
фæндагамонæг,  тæмæнкалгæ  стъалытæ  Йæ  фæстæ
хорз  скъола,  хорз  фæдонтæ  ныууагъта.
Бало  уыд  нæ  театры  фарн,  æмæ  йæ  фарн  йеммæ
нæ  ахастта;  ныууагъта  йæ  йæ  кæстæртæн,  йæ
уарзон  театрæн.
Балойы  æрттивгæ  аивад,  йæ  намысджын  курдиат
æххуыс  кодтой,  кæнынц  æмæ  кæндзысты  фидæны
дæр  рæзгæ  фæлтæры  культурон,  аивадон  хъомысады.
Йе  сæлдыстаадон  дæсныйад,  йе  сгуыхтдзинæдтæ
ирон  театры  сæвзæрын  кодтой  сæрмагонд  театралон
дуг.  Театралон  заман, уыцы  заманы  тæваг,  йæ
æндæвдад  хорзырдæм  фæзынд  ирон  культурæйы
рæзтыл,  тынгдæр  та – театралон  аивады  рæзтыл. Зæрдæмæ  тынг  арф  хъары  ирон  драматургийы
бындурæвæрæг  Брытъиаты  Елбыздыхъойы  фæдзæхст
æмæ  та  йæ   æрымысæм: «Дунейы  хæзнадон
æнхъæлмæ  кæсы  мах  хæзнатæм  дæр!  Сæвæрæм  дзы,
сæвæрæм,  æфсымæртæ,  нæ  мысайнаг».
Уыцы  арфхъуыдыджын  бæрнон  фæдзæхст
æнтыстджынæй,  стыр  кадимæ  сæххæст  кодта  æмæ
дунейы  аивадон  хæзнадонмæ  бахаста  хæрхъæд,
æнæмæлгæ  мысайнæгтæ  Тæбæхсауты  Бало.
Ирон  театралон  аивады  корифей  Бало  йæ  адæмæн  цы
стыр  лæггад  бакодта,  уый  æнустæм  бацыд  ирон
адæмы  историмæ.
Абон  кæд  номдзыд  актер,  адæм  сценæмæ  æрмæст  йæ
иу  рацыдмæ  дæр  кæмæн  бæллыдысты,  уый  не  хсæн
нал  ис,  уæддæр.  Бало  йæ  фæстæ  цы  стыр  фарн
ныууагъта,  цы  бирæ  фæлгонцтæ  сарæзта  нæ  ирон
сценæйы,  уыдон  æнустæм  цæргæйæ  баззайдзысты
адæмы  зæрдæты.
Мах  фидарæй  уырны,  нæ  бæстæйы  адæмон  артист
Тæбæхсауты  Балойæн  йæ  ном  уæлæуыл  æнустæм
цæргæйæ  кæй  баззайдзæн,  уый. Цытджын  лæгтæ  цытджын  адæммæ  равзæры.   Ирыстон  у
цытджын  ирон  адæмы  бæстæ,  æмæ  дзы  райгуыры
цытджын  лæгтæ.  Афтæ  уыд.  Афтæ  уæд  кæддæриддæр.
Тæбæхсауты  Балойæн  йæ  ном,  йæ  кад  цæрынц  æмæ
цæрдзысты,  ирон  адæм  кæдмæ  цæрой,  уæдмæ.  Йæ  ном,
йæ  кад  театралон  аивады  фыст  æрцыдысты  æнустæм.
Бало  стъалыйау  æрттивдзæн  нæ  царды
 Æрдз  Ирыстонæн,  ирон  адæмæн  цы  хуыздæр  лæвæрттæ
бакодта,  уыдонæй  иу  уыдис  Тæбæхсауты  Бало,  æмæ
уымæй  мах  хъуамæ  уæм  сæрыстыр,  уымæн  æмæ  йæ
адæмы  кад  бæрзонддæр  кодта  йæ  тыхджын  курдиаты
фæрцы,  мыггагмæ  баззайдзæн  йæ  ном,  цæрдзæн  нæ
адæмы  зæрдæты. Дæ  райгуырæн  бон  циндзинад
Фæрныг  куывдæй  дæ  сбуц  кодта
«Бало»,  зæгъгæ ,  цы  арфæйаг  ном
Ирон  нæмттæн  сæ  фидауджындæр
Цыма  æртахт  дæ  нæргæ  курдиат
Фæцардтæ  не  хсæн  кадджынæй,
æрхаста,
дæ  фыд.
уарзта,
уыд.
арвæй,
хæларæй,
æфтыди.
ссыгъди,
сисы,
Сценæйы  та  паддзах  уыдтæ.
Дæ  фарнæй  фарн  нæ  театрыл
Дæ  намыс  уыд  Ирыстоны  æргом.
Æмæ  дæ  зынгæй  ахæм  арт
Æгас  дунейыл  айхъуысти  дæ  ном.
Кæстæр  бæрзонддæр  хистæры  кад
Дæ  намыс  та  нæрдзæн  æмæ
Х У Ы Т Ы Г А Т Ы
Х ъ азб ег. !981  азы  8  октябры  йæ
царды  72-æм  азыл
амард  ССР Цæдисы
адæмон  артист,
К.С.Станиславскийы
номыл  УСФСР-йы
паддзахадон  премийы
æмæ  Цæгат  Ирыстоны
Хетæгкаты  Къостайы
номыл  республикæйы
премийы  лауреат,  ирон
советон  театры  зынгæ
архайæг  Тæбæхсауты
Владимир  Василийы
фырт.
Ныгæд  æрцыд  Ирон
аргъуаны  Хетæгкаты
Къостайы  фарсмæ.

file_name: Презентация Т.Б..pptx

intro:
Зæххыл  цы  хъуыстгонддæр,  зондджындæр  æмæ  кадджындæр  лæгтæ  равзæрд,  уыдоныл  адæм  арфæгондæй  фыстой  æмæ  фысдзысты;  уыцы  темæйæн  баихсийæн  нæй.  Генион  адæймаг  уымæн  вæййы  генион,  æмæ  æнæмæлгæ  вæййынц  йæ  хъуыдытæ,  йæ  куыстытæ.  йæ  архайд,  йæ  бынтæ.  Генион  адæймаг  кæмфæнды  æмæ  кæдфæнды  райгуырæд  - свæййы  æппæт  адæмтæн  йæхи  дæсниады  æнусон  ахуыргæнæг,  зондамонæг.  фæзминаг.
Дунейыл  театралон  аивады  цы  генион  артисттæ  равзæрд,  уыдонæн  сæ  раззагдæртимæ  ис  Ирыстоны  хъæбысы  райгуырæг,  ирон  адæмы  уарзон  хъæбул Тæбæхсауты  Василийы  фырт  Владимир. Валодяйы  адæм  фырбуцæн  хуыдтой  Бало,  æмæ  йыл  уыцы  ном  хуыздæр  фидыдта.
Бало!.. Ацы  ном  ирон  адæмæй  алкæмæн  дæр  у  зындгонд,  зынаргъ  æмæ  ахсджиаг.

title: Йæ ном æнусон - Тæбæхсауты Владимир-Бало.


extracted_text:
Мæ  Иры
къæсæр  у
мæ
райдиан… Зындгонд  ирон  поэт Хаджеты  (Джусойты)
Таймуразы  йæ  диссаджы  лирикон
æмдзæвгæты  тыххæй бирæтæ  хуыдтой
«ирон  Есенин».
Хаджеты  Таймураз  райгуырд  1 мартъийы
1945 азы Хуссар  Ирыстоны   Къуыдаргомы
Ногхъæуы  бирæ  бинонты  æхсæн.  Уыдон
уыдысты  куыстуарзаг,  ирон  æгъдæуттыл
хæст  бинонтæ.  Таймураз  йæ  сывæллоны
бонтæ  арвыста  йæ  райгуырæн  хæхты
хъæбысы.  Фыццаг  ахуыр  кæнын  райдыдта
Къуайсайы,  астæуккаг  скъола  та  каст
фæци 1964  азы  Цхинвалы.  Советон
Æфсады  арæнхъахъхъæнæг  хæйтты
баслужбæ  кæныны  фæстæ  1968  азы  ахуыр
 кæнынмæ  бацыд  Мæскуыйы  Горькийы
номыл   литературон  институтмæ. Фидæны
поэтæн  ам  фидардæр  кодта  йæ  поэтикон
курдиат.
Таймураз  æдзухдæр  агуырдта
сфæлдыстадон  сæрибардзинад  æмæ,
цæмæй  йæ  номдзыд  æфсымæр  Джусойты
Нафийы  аууон  йæхи  ма  хатыдаид,  уый Таймуразы  ныййарджытæ  Григори
æмæ Хуыгаты  Софья( Сопи).
Таймуразы  ныййарджытæ  Григори  æмæ Хуыгаты  Софья( Сопи). курдиатджын  поэт
нæ  уыд, фæлæ
тæлмацгæнаг  дæр,
стæй  ма  хорз  арæхст
 зарынмæ,  йе
мдзæвгæтыл  фыста
музыкæ  æмæ-иу  сæ
йæ  хæлæрттæн
зарыд.  Йæ
æмдзæвгæтыл  фыст
зарджытæ  зарынц
Цоциты  Аннæ,
Гуыцмæзты  Георги,
Джабиты  Лаурæ
Хаджеты  Таймураз
æрмæст
æмæ  бирæ
æндæртæ. Джусойты
Клавдия
Нафи
Таймураз Таймуразы
чингуытæ  цæуын
райдыдтой 1973
азæй  фæстæмæ:
«Фараст  барæджы»,
«Хъысмæт  æмæ
зарæг»,
«Уацмыстæ»,
«Æхсон  дуры
хъæлæс»,  «Урс
хæхты  зарджытæ»,
«Фæндæгты  фарн»,
«Фæсизæр»,  «Арты
уидæгтæ»…..
Йæ  поэзи  дзаг  у
райгуырæн
уæзæгмæ
уарзондзинады
æнкъарæнтæй,
ныййарæгмæ,
уарзон
сылгоймагмæ,  цин
æмæ  маст  кæимæ
дих  кодта,  уыцы
æмбæлттæм. Хаджеты  Таймураз  1979
азы  Советон  Цæдисы
Фысджыты  цæдисы  уæнг
цы  сси,  æндæр  ницавæр
нæмттæ  æмæ
хæрзиуджытыл  хъуыды
кодта.  Фæлæ  йын  адæм
йæ  поэтикон  уацмыстæ
кæй  уарзтой.  Æмæ, æнæ
адæмон  поэты  ном
райсгæйæ,  адæмон  поэт
кæй  уыд,  уый   уыд  йæ
иууыл  стырдæр  хæрзиуæг.
Поэт  амард  1996  азы,
æмæ  йæ  бавæрдтой
Ногиры.  Фæцард  51  азы. Йе  сфæлдыстады
ахсджиаг  бынат
ахсынц,  йæ  бæхимæ
кæм  ныхас  кæны,
уыцы  æмдзæвгæтæ.
Афтæ  æнувыд  уыд
йæ  бæхыл. Зындгонд
куыд  у,  афтæмæй  йæ
 фыццаг  чиныджы
æхцатæй  балхæдта
тæлтæг  бæх,  Цæгат
Ирыстоны  куы  цард,
уæд. Зылдис  æм  йæ
зонгæ  хъæуккаг,
æмæ-иу  Таймураз
чысыл  гæнæн  дæр
куы  уыд,  уæ-иу  æй
абæрæг  кодта. Поэт  Хаджеты  Таймураз  уыд,  рæстæджы
фыдæвзарæнтæй  зæрдæсаст  чи  фæци,  фæлæ,  куыд
фæзæгъынц,  чи  ныггуыбыр кодта  æмæ  æвæллайгæ
фæллой  чи  кодта,  уыцы  поэттæй.  Уый  йæ  удыхъæдмæ
гæсгæ  уыд  лирик.  Йæ  лирикон  хъайтар  у  рæстдзинадыл
тохгæнæг,  рæстзæрдæ  адæймаг.  Поэт  æмбæрста,  куыд
вазыгджын  у  цард.  Куыд  арф  у  адæймаджы  зæрдæ,
æмæ  йæ  фæндыди  сабыргай,  хъуыдыгæнгæ  æрдзы,
адæймаджы,  царды  сусæгдзинæдтæ  басгарын.  Уымæн
зæгъы:

                                                                                «Мæн
сындæггай  цæуын  фæнды.
                                                                                Сабыр  нæ
зæххыл,
                                                                                Сусæг
тасау,  къæрцхъус,  фæлæ
                                                                                Барджын,
уæндонæй.
                                                                                Райсом
боны  рухс  цъирын,
                                                                                Æхсырау
йæ  цъæхыл
                                                                                Хъусын Раст  бакодта  автор,  йæ
фæндаджы  райдайæн
райгуырæн  зæхх – Иры
къæс  кæй  рахуыдта,
уымæй.   Ардыгæй
гуырынц  поэты  æнæхин
 рæстдзæф  рæнхъытæ:
«Уым  саджы  цæстау
æнæбын  у  арв,
Уым  хæхтæ  æрсытау -
уæлгоммæ.
Æхсæрдзæн  та  рындзыл
 фæуадзы  йæ  хæрв,
Йæхæдæг  ныййарц
вæййы  коммæ.»
(« Мæ  Иры  къæс») Йæ  уды  рæбинæгтæ,
æрдзы  фæзындтытæ,
хъæууон  царды  нывтæ
равдисынмæ  хорз
арæхсы  автор.  Уыдон  ын
 арæх  свæййынц  хъуыды
 ирддæрæй,
парахатдæрæй  раргом
кæныны  фæрæз:
«Хæрзæфснайд  кæрты
хъуг  цæгъды  сынæр.
Дыууæ  тынау  мæ  хойы
æрмттæй  æхсыр
Сæх-сæх  кæны.  Йæ  урс-
урсид  уынæр
Цыргъ  цæвæджы
сыгъдæг  зæллангау
хъуысы.» Цыма  æппындæр  фыдæх
нæй,  цыма  хъизæмар
æппындæр  никуы  бавзæрста
Таймуразы  лирикон  хъайтар,
афтæ  кæсы  адæймагмæ
фыццаг  бакастæй.  Фæлæ  йæ
 тухитæ  фергом  вæййынц.
«хæстарыд»  кæй  у,
уыдæттæй.  Æфхæрд
зæрдæйæн  йæ  масты  цæхæр
 куы  ссудзы,  уæд  зын
бамынæггæнæн  у:
«Æмæ  кæны  мæн  иу
хъуыдымæ  дуг –
Уый  хъуамæ  зона  афоныл
знаг  дæр:
Куы  фемæхса  зæронд
хъæдгомæй  туг,
Уæд  у  цыфæнды  хæтыхæй
тæссагдæр!»
(«Рухс  изæр») Таймураз  кæд  йæхæдæг
кæстæры  ном  хаста
фысджыты хсæн,
уæддæр  кæстæртыл
зæронд  лæгау  аудыдта.
Уый иу  æмæ  дыууæ
æвзонг  уды  нæ  бауагъта
 ныфс  сфæлдыстадон
гуыргъахъ  фæндæгтыл
цæуынмæ:  Косты  Лизæ,
Касаты  Батрадз,
Будайты  Милуся,
Джусойты  Марат,
Къадзаты  Станислав….
Æрмæст  æм  баулæф,
æндæр - иу  йæхи
хъуыддæгтæ  дæр
ныууагъта  æмæ
кæстæрмæ,  æмгармæ Адæймаг  дуры  сæр  куы  райгуыра,
 уæддæр  ын  уымæй  зынаргъдæр
нæй  æмæ  хъуамæ  ма  уа.  Ахæм  у
 поэты  хъуыды,  æмæ  йыл
чиныгкæсæг  дызæрдыг  нæ  кæны.
Æрдзы  рафæлив-бафæливты,
æрдзы  сконды  чъизидзинадæй
ницы  ис,  Чъизидзинæдтæ
адæймагæн  æрмæст  йæхицæй
цæуынц.  Æмæ  уый  зæрдæйæ  чи
æнкъары,  æрмæстдæр  ахæм
адæймаг  сныв  кæндзæн  мæнæ
ахæм  поэтикон  ныв:
«Фæфæдис  комы  арф  рæбынтæй
дон,
Æмæ  ма  йæм  къæйдурты  уæз
кæм  хъары…
Чысыл  саби  та  агъуысты  кæрон
Йæ  сау-сауид  буар  цыхцырæгмæ
дары…»
(«Сусæны  изæр») Хаджеты  Таймуразæн  æвæццæгæн,  Ирыстоны
адæмон  поэт  Цæрукъаты  Алыксандры хуызæн
кад  ничи  скодта,  Алыксандр  фыста:
«Хаджеты  Таймураз  ирон  аив  дзырды
хæзнадонмæ  бахаста  æмбисонды  æвæрæн,
равдыста  æцæг  курдиатджын  поэты
миниуджытæ – сфæлдыстадон  ног  комулæфт,
æмæ  уымæй  бацахста  йæхи  сæрмагонд
къæпхæн,  сбæрæг  йæхи  фæндаг.  Кæронмæ
æнусон  æнæлыг  темæтæ – хъысмæты  сар,
цард  æмæ  мæлæтыл  сагъæс,  адæймаджы
миддунейы  судзгæ  хъуырдухæнтæ,  æрцæуинаг
 цы  уа  ацы  зæххыл,  уый  раз,  рæстад  æмæ
фыдохы-хæрамы  æгъатыр  тох  æмæ  бирæ
æндæр  вазыгджын  фарстатæ  лыг  кæны  не
рыгон  æдзард  поэт.
Ахæм  темæтæй  иу  у рагон  фыдæлтæй
баззайгæ  исбон,  æнæ  уый  нын  цæрæн  кæмæн
 нæй,  уыцы  мадæлон  æвзаг – скифты,
сæрмæтты,  аланты  æрдынæлвæст,  нуарджын
æмæ  рæстдзæвин  ирон  ныхас:
«Мæлæн  дын  нæй,  мæ  фыдæлты
æвзаг –
Дæ  зæронд  мад  у  ацы  зæххы  къори, Нæ  поэты  интимон  лирикæ  зæрдæйы  къуымтæ
арф  агайы,  нæй  йæ  нымайæн  хуымæтæджы
хиирхæфсæн  хъуыддагыл,  уый  у  уды
хъизæмæртты  философи  æмæ  трагеди  дæр…
Таймуразæн  йæ  кæцыфæнды  уацмыс  дæр  йæ
чиныг  «Фæсизæр»-ы  у  сæрмагонд  æркасты,
равзæрсты  аккаг.  Зæгъæн  ис:  Джусойы-фырт
иунæг  æмдзæвгæ  «Фараст  барæджы»  йеддæмæ
куы  ницы  ныффыстаид,  уæддæр  айдагъ  уымæй
дæр  йæ  бынат  цæттæ  уыдаид  нæ  поэзийы!
Цæрукъаты  Алыксандр. Уалдзæджы  фыццаг  бон
райгуырд  Джусойты  Таймураз
 æмæ  уалдзæгау  уыд
нæрæмон. Ирыстон  ын
кæстæры  хайæн  радта  йе
взаджы  хæзнатæй  æмæ  йæ
рæнхъытæ  зæлланг  кæнынц
æлвæст  æрдынбосау:
Мæ  чысыл  Ир!  Æз  дæр  дæ
фырт  дæн!
Æдæрсгæ  сдзурын  мæ
фæнды.
Мæ  рухс  бæллицтимæ
фæзындтæн
Ирон  куыстдзагъд  лæджы
кæрты.
Æз  хæрзтæй  равзæрстон
лæгдзинад –
Фæнды  мæн  самонын
хъæрæй
Фыдæлты  зард.  Сæ  ныфс –
ы
л
т
с
а
и
в .
а
з
н
д
а
а
т
К
С Цардау  цардæй,  зæгъæн ис,  æмæ
 ницы  федта  Хаджеты  Таймураз.
Фæлæ  æнамонд  нæ  уыд.  Нæ
уыд,  уымæн  æмæ  йын
æнæкæрон   стыр  æмæ  цытджын
хъуыддаг  бантыст  йæ  цыбыр
царды – поэты  ном  райста.
Таймураз  поэзийы  арæнæй
ничердæм  фæцудыдта,  йæ  хорз
курдиаты  зæрдæхудты  нæ
бацыд,  ирон  аив  дзырды  раз  æй
æндæр  хæрзтыл  нæ  баивта.
Йæ  курдиатджын  зæрдæйы
æхсыст  аив  дзырд  ын  хæсдзæн
кад  æмæ  намыс  æнæ  искæй
фæрсгæйæ.
т ы
с
и
.
у
Г
л
р
а
а
с
Б
Æниу  мæн  ницы  хъуыд
бæгуы
Зæрдæйы  рухс  æмæ  сæрибар
Уыдысты  хохагæн  мæгуыр,
Йæ  уды  цин  æмæ  йæ  риссаг…

file_name: Презентация Х.Т..pptx

description:
Мæ  Иры
къæсæр  у
мæ
райдиан…

description:
Джусойты
Клавдия
Нафи
Таймураз

intro:
Зындгонд  ирон  поэт Хаджеты  (Джусойты)  Таймуразы  йæ  диссаджы  лирикон  æмдзæвгæты  тыххæй бирæтæ  хуыдтой  «ирон  Есенин».
Хаджеты  Таймураз  райгуырд  1 мартъийы 1945 азы Хуссар  Ирыстоны   Къуыдаргомы  Ногхъæуы  бирæ  бинонты  æхсæн.  Уыдон  уыдысты  куыстуарзаг,  ирон  æгъдæуттыл  хæст  бинонтæ.  Таймураз  йæ  сывæллоны  бонтæ  арвыста  йæ  райгуырæн  хæхты  хъæбысы.  Фыццаг  ахуыр  кæнын  райдыдта  Къуайсайы,  астæуккаг  скъола  та  каст  фæци 1964  азы  Цхинвалы.  Советон  Æфсады  арæнхъахъхъæнæг  хæйтты  баслужбæ  кæныны  фæстæ  1968  азы  ахуыр  кæнынмæ  бацыд  Мæскуыйы  Горькийы  номыл   литературон  институтмæ. Фидæны  поэтæн  ам  фидардæр  кодта  йæ  поэтикон  курдиат.
Таймураз  æдзухдæр  агуырдта  сфæлдыстадон  сæрибардзинад  æмæ,  цæмæй  йæ  номдзыд  æфсымæр  Джусойты  Нафийы  аууон  йæхи  ма  хатыдаид,  уый  тыххæй  йæхицæн  æрхъуыды  кодта  литературон  псевдоним  «Хаджеты»,  йæ  фыды-фыды  хуыдтой  «Хадже»,  æмæ  уымæ  гæсгæ.

title: Мæ Иры къæсæр у мæ райдиа... Хаджеты Таймураз.


extracted_text:
Поэзийы
изæр
«Афганиста
н – мæ уды
рис».
/
Хостыхъоты
Зинæ/. « Куы мын æрцъæл  кæна
зæххы
Фыдæх  мæ  зæрдæ
Мæнæн  фæстаг  къахдзæф
мæлæтон
зын  куы уа.
Уæддæр  рæстдзинады
бæрзонд  кувæн
къæсæрмæ.
Мæ  фæстаг туджы ртах
фæхæсдзынæн зынгау». «Ды ма рох кæн, лæг
намысджын цæмæй у, -
Кæйдæр  мастыл дæхи
мастау дзыназ…»
/Хостыхъоты Зинæ/. у мæ удлæууæн,
мæ зæрдæ,
Зæрдæйæн  та
ныддихтæгæнæ
н нæй».
/Хостыхъоты
Зинæ/. Цыфæнды богътæ ма
кæна нæ дуг,
Цæр уарзт æмæ
лæгдзинады
бæрзæндæн.
(Хостыхъты
Зинæ). О, Сатана,
сылгоймаджы
бардуаг,
Цæй-ма, радт
мын де  стыр
зонд, дæ
ныфс,
Уа  цæмæй
мæ дзыхы
ныхас кардау
Иры лæгтæн
тохы бон Адæймагæн  йæ цард  цæрæнбонты  йæ
къухы  хорзæй  бакæнын цы бафты,
адæмы  хсæн  йæхицæн кад  æмæ ном  цы
 рæстаг,  арфæйаг  хъуыддæгтæй скодта,
уыдоны  фæрцы  йæм  æрцæуы  намыс.
«Уый фесты  ном,  дунейы  фарныл
бафты»,- фыста фыццаг  ирон поэтессæ
Хостыхъоты  Зинæ  намысы тыххæй . Æмæ
 йæ ныхас,  йæ  раст  хъуыды  йæхиуыл
дæр  æрцыд.
Йæ  поэзи , ирон  адæмы,  рæстдзинады
сæраппонд  йе  хсæнадон  æвæллайгæ
архайдæй  йæхицæн  скодта  намыс  æмæ
кад. Адæм  ацы  дунемæ  гуырдзæй
рацæуынц  иухуызон, фæлæ  семæ
рахæссынц  алыхуызон  удыхъæд  æмæ
зондахаст,  курдиат  æмæ  амонд .
Иутæ дзы  адæмæн цырагъау
фæсудзынц,  зæрдæтæ  фæтавынц,
Афтæмæй  сæ  фæстæ  фæд  нæ
ныууадзынц:  нæдæр  адæмы
зæрдæты,  нæдæр  царды æмæ
тармæ  рухс  бауадзынц.
Иннæтæ  та  мæйау  нæдæр  тавгæ
кæнынц,  нæдæр рæстмæ  рухс
кæнынц,  фæлæ  искй рухсæй
æрттивгæйæ , ницы  аразгæйæ , кадыл
мæлгæ  хи  стауыныл фæархайынц. Фыццæгтæ  ацы  дунейæ  куы  ацæуынц,  уæддæр
æнусты  нæ бамынæг  вæййы  сæ  рухсы  тæмæн
æмæ  адæм  йæ  алыварс  æмбырдтæ  фæкæнынц.
Хостыхъоты Зинæ  дæр  кæд не хсæн  нал ис,
уæддæр абон  дæр йæ  зæрдæйы  тыхджын
æнкъарæнты  хъомысæй,  йæ  барджын  æмæ
уæндон  ныхæстæй  ныфс  дæтты  æрыгон
фæлтæртæн, уарзын сын  кæны  фыдызæхх,
мадæлон  æвзаг  æмæ  сæ хоны  сæ  сæрыл  тохы
дæр радта.
уæлахизтæм.
Йе  сфæлдыстады  рухс  нæ  мынг  кæны.  Уый  нæ,
фæлæ  ма ныл  тынгæй-тынгдæр  тæфсы , цы
адæймаг  уыд  нæ  фарсмæ æгæр  раджы  кæмæй
бавдæлон  стæм,  уыцы  рис.  Зинæ  царди
Ирыстоны  цæрайæ, йæ  зæрдæйæ  райгуырди.
Стыр  лæггад  ын бакодта   æмæ йын  йæ  зæрдæ Зинæйæ   уæлдай  сæрыстырдæр  сты  йæ
хъæубæстæ Хъæдгæрон.  Буц  дзы сты ,
сылгоймаг уæвгæйæ, Ирыстоны хуыздæрты
æмрёнхъ  кæй  æрлæууыд,  йæ  радтæг  ирон
адæмы  хъысмæт  йæ   зæрдæмæ  афтæ  арф
кæй  айста, йыл фæрыст  æмæ  йæ  сæрыл
тохы  хуымæтæг  æфсæддон  нæ, фæлæ  æцæг
 хæстон  кæй  уыд,  æмæ  уыцы  тохы
хъæбатырау  йæ  цард  кæй радта,  уый
тыххæй. Хостыхъоты  Зинæ  нæлгоймаджы
хъару  æмæ зонд равдыста,  мæхъхъæлон
тыхгæнджытæ  Ирыстоны  зæхмæ  куы
ныббырстой,  уæд  дæр.  Кочысаты  Розæйы
фæдон  сидт  æмæ  ныфс  уагъта  ирон
фæсивæды  уæнгты, ныййарæг  мадау
дзынæзта  Ирыстоны  сæрыл   тохы  зынгхуыст
 хъæбултыл, фыста  сыл  кадгæнæг  уацмыстæ.
Сæнусон  сын  кодта  сæ  нæмттæ. Цинтæ  æмæ  лæвæрттæй
рæвдыд  нæ уыд Хостыхъон  йæ
райгуырæн  Ирыстоны.  Æниу
уыдон  йæ  хъуыдыйы  дæр  нæ
уыдысты.  Уый  йæхи  нымадта
ирон адæмы  чызгыл.  Зыдта,
Хуыцау  ын  иу хатт  йеддæмæ
цард  нæ радта  æмæ  йæ
снывонд  кодта  ирон  адæмæн.
Йæ  адæмы  куыд  уарзта,  ууыл
дзурæг  у  уый,  æмæ
Афганистаны  хæсты  цæхæры
кæй балæууыд. Зындгонд  куыд  у,  афтæмæй  1979  азы
Цыппурсы мæйы  Советон  Цæдисы
æфсæддон  хæйттæ, æдæппæт  100  мин
 æмæ  300 сæдæ  адæймаджы,
Республикæ  Афганистаны
разамонæджы курдиатмæ  гæсгæ,
бацыдысты  уыцы  бæстæмæ баххуыс  ын
 кæныны  нысанимæ , цæмæй  сыгъдæг
пысылмон  феодалон  паддзахадй
бæстæ  рахиза нырыккон  демократон
кæна, уый.
паддзахадмæ.
Фæлæ , хъыгагæн,  дуне  афтæ конд  у
ныртæккæ, æмæ  Ныгуылæны
паддзахæдты  нæ  фæнды,  æнæ уыдон
бафæрсгæйæ , исчи  исты  змæлдтытæ Афганская война
1979 - 1989
«Я не знаю, кому и зачем это
                      нужно,
Кто послал их на смерть
                      не дрожащей
рукой,
Только так бесполезно,
                      так зло и не нужно
Опускали их в вечный покой.»

file_name: Презентация Х.З..pptx

title: «Афганистан – мæ уды рис».  /Хостыхъоты Зинæ/.


extracted_text:
Нæ
рæсугъ
д
н
мадæло
æвзаг. Темæ: Литературон-музыкалон изæр.
«Нæ рæсугъд мадæлон æвзаг».
Нысан: 1. Скъоладзаутæн бамбарын кæнын
мадæлон æвзаджы ахадындзинад царды.
               2. Ахуыргæнинæгты зæрдæты
райхъал кæнын мадæлон æвзагмæ
уарзондзинад, аудындзинад æмæ йæ
сомбоныл хъуыды кæнын.
3. Зонын æмæ аргъ кæнын æвзагзонынады
ахуыргæндты, фысджыты, поэтты.
Эпиграф:  Ирон  æвзагыл равдисæн ис тæккæ
уæздандæр, арфдæр æмæ тыхджындæр
хъуыдытæ æмæ æнкъарæнтæ. Уыцы хорз
æууæлтæй хайджы цы æвзаг уа, уымæн
мæлæн нæй»     ( Плиты Грис). Ирон æвзаг, ирон фарн. Ирон æвзаг нæ
фæхицæн кæнын нæ уадзы, сæрыстыр
кæмæй стæм, уыцы историйæ. Нæ ирон
фарны ис нæ удыхъæды адæймагдзинад
æмæ нæ рæстдзинад. Ирон æгъдау нæ
бæтты кæрæдзиуыл, ирон æгъдæутты
бындуртæ сты нæ рагфыдæлты ариаг
дины, Заратустра кæй бабæстон кодта,
уым.
Раздæр адæм хъуыды кодтой зæхх –
лæууы æртæ пылыл. Зæхх нæ, нæ
ирондзинад лæууы æртæ пылыл: ирон
æвзаг, ирон фарн, ирон æгъдау. Фыдыбæстæ… Ныййарæг  зæхх…
Мадæлон æвзаг! Фыдæлтæй нын цы
стыр хæзнатæ баззад, уыдон. Куыд
адджын æмæ кыд хæстæг сты
зæрдæмæ ацы ныхæстæ! Цыдæр
хъармдзинад бауадзынц адæймаджы
буары, цæстытыл ауайынц бæрзонд
хæхтæ, дидинæгджын фæзтæ, хæл-
хæлгæнаг дæтты уынæр, цъиуты зард.
Уый Ирыстоны алæмæты æрдз. Уый Иры
зæххыл хъуысынц нæ рæсугъд ирон
æвзаджы мыртæ.
Зарæг: «Мæ Ирыстон».(Слайдтæ). Хъæздыг æмæ æвидигæ у мадæлон æвзаг
ирон адæмæн. Мадæлон  æвзаджы ахадгæ
къæбицæй  айдæнау зынынц адæмы  æппæт
культурæ æд цин, æд маст, къуыхцытæ æмæ
æнтыстытимæ.
Ныййарæджы номимæ баст у алы адæмон
æвзаг дæр. Ирон адæм æй хуымæтæджы йæ
номæй нæ рахуыдтой. Уымæй йæ базонæм,
æппæты фыццаг уымæй фехъусæм йæ
зæлланггæнаг  мырты зард. Уый фæрцы сын
банкъарæм сæ тых, сæ намыс.
Æмдзæвгæ: «Мадæлон æвзаг». 1899 азы, 15 майы Ирыстоныл æрцыд стыр
хорздзинад – мыхуыры рацыд нæ уарзон поэт –
Хетæгкаты Къостайы æнæмæлгæ чиныг «Ирон
фæндыр». Сæдæ азы фæстæ та – 1999 азы нæ
республикæйы президент Дзасохты Алыксандр
рауагъта Указ, 15 май куыд суа- ирон æвзаг æмæ
литературæйы бæрæгбон. Уалдзæг нæм фарны къах куы æрбавæры, уæд
Ирыстоны дзыллæтæ 15 майы кадджын уавæры
сбæрæг кæнынц- Ирон æвзаджы бæрæгбон.
Цалынмæ адæм нæ фесæфта йе взаг, уæдмæ
йæ фарн цæры. Йæхи æцæг ирон чи хоны, йе
взаг стыр хæзнайыл  чи нымайы. Йæ
сыгъдæгдзинадыл тох чи кæны, цытджын
Къоста фидар бындур кæмæн сæвæрдта, уыцы
æвзаг æмæ литературæ никуы фесæфдзæн.
Сты зондæн уацхæссæг æппæт дунейы
æвзæгтæ
Нæ дзы æвзарын хæстæг æмæ дæрддаг.
Фæлæ ныххойыс зæрдæйы къæсæртæ,
Æрмæстдæр ды- нæ мадæлон æвзаг!
Æмдзæвгæ: «Ирон æвзаг». Абон бæрæг кæнæм ирон æвзаджы
бæрæгбон. Уæдæ цавæр бæрæгбон
фидауы æнæ фæндырæй, æнæ зарæгæй.
Æмдзæвгæ: «Фæндыр- фыдæлты хæзна».
Видеоклип.
Зарæг: «Æз ирон чызг дæн». (Слайдтæ). Æвзаг у царды ахсджиагдæр фæрæз, нæ ирон
адæмы иузæрдиондзинады æвдисæн, райгуырæн
бæстæмæ нæ зæрдæйы цин, нæ уарзондзинады
æвдисæн.
Мадæлон æвзаг! Цас рæсугъд æмæ аив
хъуыдытæ сæвзæрын кæны адæймаджы
зæрдæйы. Куыд зынаргъ у. Цы диссаг у йæ
ахадындзинад. Адæймаг æцæгæлон ран куы
фехъусы йæ мадæлон æвзагыл ныхас, уæд ыл
цыма æнтæф бон сатæг дымгæ сæмбæлд, цама
йыл ныййарæг мад баузæлыд, уыйау æхсызгон
вæййы. Æвзаг у не стырдæр аудинаг нæ нацийы
историон æмæ ирон адæмы культурон хæзна.
Æмдзæвгæ: « Нæ рæсугъд мадæлон æвзаг». Ирон æвзагыл цæрæнбонты фыстой æмæ
фысдзысты сæ зæрдæйы æнкъарæнтæ фысджытæ
æмæ поэттæ.
Уыдоны æмрæнхъ лæууынц æвзагзонынады
ахуыргæндтæ. Ирон æвзагыл бирæ бакуыста
академик Андрей Шегрен. Цард 1794-1855 азты.
Шегрен дыууæ азы фæцар Ирыстоны. Æмæ сахуыр
кодта ирон æвзаджы диалекттæ Сæрдæй-зымæгæй
зылди ирон хъæутыл, ахуыр кодта ирон адæмы
истори æмæм æвзаг. Ныффыста чиныг «Ирон
грамматикæ». Ирон æвзаг æмæ культурæйы рæзтыл ноджы фылдæр
хæрзты байыд академик Всеволод Миллер. Цард 1848-1925
азты. Фыццаг хатт Ирыстонмæ сæфтыд 1979 азы хæрз
æрыгонæй. Уæдæй фæстæмæ Ирыстоныл фæзылд цыппар
сæрды дæргъы. Ирон адæмы цардыуаг Миллеры зæрдæмæ
ноджы тынгдæр бахызт. Не взагимæ ахуыр кодта фольклор,
этнографи, археологи. Истори. Тынг хорз базыдта ирон
æвзаг æмæ æнцонæй дзырдта ирон куырыхон
хистæртимæ, лæмбынæг хъуыста кадджытæм,
аргъæуттæм. æмбисæндтæм. зæххыл никуы рлæууыд, фæлæ бындуронæй сахуыр кодта
кавказаг  адæмты филологи, уыдонимæ туркаг ирæтты
æвзаг, истори æмæ адæмы сфæлдыстад, уæлдайдæр та
нарты кадджытæ. Нарты кадджыты кæд ахуыргæндты иу
къорд нымайынц Кавказы адæмты иумæйаг сфæлдыстадыл
Фрацузаг стыр ахуыргонд Жорж Дюмезиль Ирыстоны
, уæд Жорж Дюмезиль загъта: « Уыцы диссаг дзырддаг
нæу. Уымæн нæу, æмæ æвзаг æмæ фольклорæй ирæттæ
индоевропейаг адæмты традицитæ бахъахъхъæныгмæ. Абайты Васо уыд стыр ирон ахуыргонд, лингвист. Райгуырд
1900 азы хæххон хъæу Къобы, Арвыкомы фæндаджы был.
1925 азы каст фæци Ленинграды университет. Уæдæй
фæстæмæ куыста æвзагзонынады æмæ ахуыры алы
къабæзты. Раиртæста бирæ ахсджиаг æмæ вазыгджын
зындгонддæр æвзагиртасæгыл.
фарстатæ. Йæ куыстытæй уæлдай ахадгæ дæр сты6 «Ирон
æвзаг æмæ фольклор», «Нарты эпос», «Уырыссаг ирон
дзырдуат», «Ирон æвзаджы историон-этимологон
дзырдуат». Васойы зонынц алы бæстæты дæр æмæ йын
стыр аргъ кæнынц йæ зонадон куысты тыххæй.  Абайты
Васо нымад у ирон æмæ ирайнаг æвзагзонынады тæккæ Ирон удыхъæдæй уынгæг хæхты цъассытæй
бирæ дарддæрмæ чи касти æмæ нæ фидæн чи
уыдта, ахæм куырыхонтæ уыдысты:
Æгъуызаты Иуане, Хъаныхъуаты Инал,
Хетæгкаты Къоста. Гæдиаты Секъа, Дзасохты
Гиго, Гæдиаты Цомахъ, Нигер æмæ бирæ
Мах абон ныллæг кувæм нæ сæртæй, не взаг
абон кæй руаджы зæлы, нæ  уыцы разагъды
æндæртæ.
лæгтæн.
Зарæг: «Ирон дзырд». Ахсджиаг у мадæлон æвзаг, хъуамæ алы ирон
адæймаг дæр зона йæ мадæлон æвзаг.  Уый
афтæ куы нæ уаиæ, уæд мах абон куыд
хъусиккам, æмбариккам ирон адæмы уарзон
фырт, нæ сæрхъуызой- Хетæгкаты Къостайы
Æвæдза ирон адæм тынг амондджын сты ,
уымæн æмæ нын ис æмбисонды тырыса –
уацмыстæ?
Къоста.
Къоста скадджын кодта ирон  адæмы ном,
сыгъзæрин дамгъæтæй йæ ныффыста Кады
тырысайыл. Махæй æнамонддæр уæд нæ
уыдзæн æмæ искуы тырыса дæлæмæ куы
руадзæм.
Æмдзæвгæ: «Нæ Иры намыс». (Слайдтæ
Къостайы къамтæ). Алы æвзаджы хъысмæт дæр аразгæ у йæ
адæмæй. Уыдон сты йæ сафæг дæр æмæ
йæ аразæг дæр.
Видеоклип: Кæд дæхи хоныс ирон, уæ дæ
мадæлон æвзаг  зон».
Мах  хъуамæ бахъахъхъæнæм цæсты
гагуыйау нæ фыдæлты хæзна – нæ
мадæлон æвзаг, уæм сæрыстыр нæ
Ирыстонæй, не гъдау, нæ адæмæй.
Æмдзæвгæ: « Ирон æвзаг». ДЗУРУТ
Н Æ
ФЫДÆЛТ
ÆВЗАГЫЛ
Ы
. Фæлæ, хъыгагæн, бирæтæ ирон æвзаг сæ
сæрмæ нал хæссынц. Уыдон сты æнæфенд,
цыбыр зонды хицау. Йе взагыл былысчъил чи
кæны, уымæй хорз адæймаг никуы
рауайдзæн., уымæ хорз фидæн не нхъæлмæ
кæсы, мæнæ бæласыл бадгæйæ, къалиу йæ
быны, чи лыг кæны, уый хуызæн.
Æмдзæвгæтæ; «Уайдзæф».
                             « Не взаг – нæ хæзна».
                              « Сагъæс».
Сценкæ. Абон мах куыд бамбæрстам, афтæмæй « Ирон лæг
хъуамæ баззайа иронæй». Афтæ фыста Айларты
Михал. Афтæ хъуамæ хъуыды кæна алы æцæг
ирон дæр.
Æмдзæвгæ: «Ирон лæг хъуамæ баззайа иронæй».
Видеоклип: «Хистæрты ныстуан».
Уæдæ не взаджы хъысмæт аразгæ у не ппæтæй
дæр æмæ йыл хъуамæ иумæ зæрдиагæй кусæм.
Уарзæм нæ мадæлон æвзаг, мадæй зынаргъдæр
нæй, мады руаджы базонæм, цы взагыл дзурæм,
уый æмæ йын кад кæнын хъæуы цæрæнбонты.
Æппæт архайджытæ дæр рацыдысты æмæ иумæ
дзурынц радгай куплетгай ирон æвзаджы тыххæй. О, ме сфæлдисæг, стыр Хуыцау!
Æз арфæгонд фæдæн дæуæй-
Кæй мæ раттай зæххыл ИРОНЁЙ.

file_name: Презентация Не взаг..pptx

description:
Нæ
рæсугъ
д
н
мадæло
æвзаг.

description:
ДЗУРУТ
Н Æ
ФЫДÆЛТ
ÆВЗАГЫЛ
Ы
.

title: Нæ рæсугъд мадæлон æвзаг.


extracted_text:
МОУ Акатьевская ООШ
Творческий проект «Вешалка для одежды»
МОУ Акатьевская ООШ
                                      Выполнил : Капырин Денис
                                                                      Учитель: Харитонов О.Б.
                                                                                2018 год Обоснование возникшей
проблемы и потребности
 Мне захотелось сделать что-то своими руками в
дом. Например: в прихожую. И я решил сделать
вешалку для прихожей.
  И  это способствовало бы закреплению моих
навыков по технологии.  В хозяйственном магазине
я видел различные вешалки, но не одна из них не
вызвала моего интереса. Необходимо изготовить
вешалку, своими руками которая бы привлекала
внимание. Для воплощения своей идеи мне не
обходимо выбрать форму изделия, которая бы
соответствовала интерьеру. История и
современность
Вешалка в прихожую – необходимая вещь в любом доме.
 Многие дизайнеры утверждают, что дизайн прихожей
зависит именно от вешалки, поэтому чем выгодней будет
вписана она в интерьер, тем более уютным и стильным
выглядит помещение.
Вешалка в прихожую может иметь простую конструкцию
или быть настоящим произведением искусства – все
зависит от вкуса, возможностей и, конечно же, размеров
помещения.  Все вешалки в прихожую делятся на
несколько основных типов: напольные, настенные,
встроенные, переносные и потолочные. Одежда может
вешаться «на крючок» или на «плечики».       Последние
являются более предпочтительными, т.к. обеспечивают
более аккуратное и бережное хранение вещей. Современные вешалки в прихожую изготавливают из
древесины различных пород, из разных металлов и их сплавов.
 Древесина может быть натуральной, а иногда дизайнеры
искусственно придают ей  «состаренный» вид.  Вешалки в
прихожую производят также из стекла, пластика, из природных
материалов (например, вешалкой могут являться лосиные или
оленьи рога).
Не всегда в магазинах можно найти то, что вы искали. А можно
сделать своими руками. Банк идей Выбор изготовляемого изделия
 Рассмотрев  четыре представленных варианта, было
принято решение: изготовить изделие «Вешалка для
прихожей» приняв за основу вариант номер два. С
некоторыми заменами.
  Моё изделие будет хорошим дополнением к
прихожей. Для изготовления данного изделия в
условиях школьной мастерской имеется станочное
оборудование, приспособления, трафареты и шаблоны. Инструменты и
оборудование
 Лобзик
 Дрель
 Шлифовальная машинка
 Отвёртка крестовая
 Ножовка Материалы
 При изготовлении изделия используется
осиновая доска
 Фанера берёзовая S = 100 мм
 Морилка
 Лак ПФ283
 Саморезы 35мм
 Крючки
 Наждачная бумага
 Правила безопасности во
время работы
ИНСТРУКЦИЯ по технике безопасности при ручной обработке древесины
До начала работы
Правильно надеть спецодежду (фартук с нарукавниками или халат и головной
убор: берет или косынку. При этом следует тщательно подбирать волосы и
заправлять концы косынки).
Проверить наличие инвентаря (сиденье, щеткасметка, совок), исправность
верстака (зажимные коробки, упор для пиления, зажимные клинья, приспособления
для чертежа).
Разложи на верстаке инструменты индивидуального пользования в строгом
порядке, установленном учителем. На верстаке не должно быть ничего лишнего. Во время работы
1.Надежно закрепи обрабатываемый материал (древесину) в зажимах верстака.
2.Пользуйся инструментом только по назначению, исправным, хорошо налаженным и
наточенным.
3.Технологические операции (пиление, отесывание, долбление, сверление, соединение деталей)
выполняй на верстаке в установленных местах, используя приспособления, упоры и подкладные
доски.
4.Не допускай захламленности верстака отходами, стружками. Своевременно возвращай
учителю инструмент общего пользования.
5.Не отвлекайся во время работы, следи за правильными приемами работы.
6.Пользование открытым огнем, а также электроразогревателями в деревообрабатывающей
мастерской категорически запрещается. После окончания работы
 Остатки материалов, незаконченные изделия сдай
дежурному или учителю.
 Проверь состояние инструментов и положи их в том
порядке, как установлено учителем.
 Убери свое рабочее место, пользуясь сметкой. Сдувать
стружку ртом или сметать рукой запрещается.
 На верстаке проверь наличие и состояние клиньев, а
зажимные коробки (задняя, передняя) завинти до
установленного зазора (не более 2-5 мм).
 Приведи себя в порядок.
 Из мастерской выходи с разрешения учителя. Технологическая карта Технологическая карта Экономическое обоснование
Расчёт материальных затрат:М =Цм+Сэл+Сзп
  Стоимость материалов Цм=Сдос=Ссам+Смор+Слак   Фанера
размером 20х200х1000=12руб
   Ушло 1,5 метр-12х1,5=18руб
Саморезы стоят 30коп 1 штук. У нас ушло 20шт-20х30=6руб
Стоимость морилки 1литр-80руб,ушло 200гр,200х8=16руб
Стоимость лака 1литр-300руб. У нас ушло 100гр-
100х3=30руб.
     Итого Цм=18+6+16=30=70руб
В материальные затраты входит также расчёт
электроэнергии.
 В процессе работы мною используется
электрооборудование: электролобзик, элекстродрель,
шлифмашинка.
 С-стоимость электроэнергии,затраченной при работе
элекстроинструментом.  Дрель-мощность 500Вт=0,5КВт,время работы 30мин.Стоимость 1
КВт в час=3,40руб-3,40:2=1,70руб.
 Шлифмашинка-мощность 500Вт=0,5КВт.Время работы 1 час-60мин.
3,40х1=3,40руб. Стоимость электроэнергии=2,38+1,70+3,40=7,48
   Расходы на оплату труда(Сзп)
Заработанная плата производится из расчёта, что оплата плотника 3
разряда составляет Цс=40руб за час. На изготовление вешалки ушло 3
часа. Следовательно эти 3 часа оплачиваются зарплатой со стоимостью
работ-P=40х3=120руб
Подсчитываем общую себестоимость по формуле С=Цм+Сэл++Сзп
 С=70+7,48+120=197,48 руб. Порядок выполнения
операций Экологическое
обоснование
Вешалка, изготовленная собственными руками,
приятно радует глаз, улучшает интерьер комнаты,
изготовление и эксплуатация изделия не повлекли
изменений в окружающей среде, нарушений в
жизнедеятельности человека, так как вешалка
изготовлена из экологически чистого  материала
дерева. Рекламный проспект
 «Мастер на все руки».
Мастерская по изготовлению деревянных
вешалок и полок разной сложности!
нашей мастерской Вы можете заказать
качественные и недорогие изделия!
Быстрое выполнение!
В Самоанализ
1. Научился излагать мысли в словеснографической форме.
2. Познакомился с тенденциями современной мебели.
Закрепил умения алгоритма проектной деятельности.
3. Закрепил умения оформлять проектную документацию.
4. Закрепил умения, навыки при работе на
деревообрабатывающих станках. Вот что получилось

file_name: Проект Вешалка Капырин Д..pptx

description: Банк идей

description: Технологическая карта

description: Технологическая карта

description:
Порядок выполнения
операций

description: Вот что получилось

intro: Данный творческий проект разработан учащимся 9 класса МОУ Акатьевской ООШ Капыриным Денисом., под руководством учителя технологии Харитонова О.Б. В проекте отражены  основные технологические операции по изготовлению вешалки. Представлено обоснование проекта и экономический расчёт. Проект содержит памятки по технике безопасности при работе со столярным инструментом и рекламный проспект изделия.

title: Творческий проект  на тему "Изготовление вешалки для одежды" (9 класс, технология)


file_name: Проект Вешалка Капырин Д..pptx

description:
МОУ Акатьевская ООШ
Творческий проект «Вешалка для одежды»
МОУ Акатьевская ООШ
                                      Выполнил : Капырин Денис
                                                                      Учитель: Харитонов О.Б.
                                                                                2018 год

description:
Обоснование возникшей
проблемы и потребности
 Мне захотелось сделать что-то своими руками в
дом. Например: в прихожую. И я решил сделать
вешалку для прихожей.
  И  это способствовало бы закреплению моих
навыков по технологии.  В хозяйственном магазине
я видел различные вешалки, но не одна из них не
вызвала моего интереса. Необходимо изготовить
вешалку, своими руками которая бы привлекала
внимание. Для воплощения своей идеи мне не
обходимо выбрать форму изделия, которая бы
соответствовала интерьеру.

description:
История и
современность
Вешалка в прихожую – необходимая вещь в любом доме.
 Многие дизайнеры утверждают, что дизайн прихожей
зависит именно от вешалки, поэтому чем выгодней будет
вписана она в интерьер, тем более уютным и стильным
выглядит помещение.
Вешалка в прихожую может иметь простую конструкцию
или быть настоящим произведением искусства – все
зависит от вкуса, возможностей и, конечно же, размеров
помещения.  Все вешалки в прихожую делятся на
несколько основных типов: напольные, настенные,
встроенные, переносные и потолочные. Одежда может
вешаться «на крючок» или на «плечики».       Последние
являются более предпочтительными, т.к. обеспечивают
более аккуратное и бережное хранение вещей.

description:
Современные вешалки в прихожую изготавливают из
древесины различных пород, из разных металлов и их сплавов.
 Древесина может быть натуральной, а иногда дизайнеры
искусственно придают ей  «состаренный» вид.  Вешалки в
прихожую производят также из стекла, пластика, из природных
материалов (например, вешалкой могут являться лосиные или
оленьи рога).
Не всегда в магазинах можно найти то, что вы искали. А можно
сделать своими руками.

description: Банк идей

description:
Выбор изготовляемого изделия
 Рассмотрев  четыре представленных варианта, было
принято решение: изготовить изделие «Вешалка для
прихожей» приняв за основу вариант номер два. С
некоторыми заменами.
  Моё изделие будет хорошим дополнением к
прихожей. Для изготовления данного изделия в
условиях школьной мастерской имеется станочное
оборудование, приспособления, трафареты и шаблоны.

description:
Инструменты и
оборудование
 Лобзик
 Дрель
 Шлифовальная машинка
 Отвёртка крестовая
 Ножовка

description:
Материалы
 При изготовлении изделия используется
осиновая доска
 Фанера берёзовая S = 100 мм
 Морилка
 Лак ПФ283
 Саморезы 35мм
 Крючки
 Наждачная бумага


description:
Правила безопасности во
время работы
ИНСТРУКЦИЯ по технике безопасности при ручной обработке древесины
До начала работы
Правильно надеть спецодежду (фартук с нарукавниками или халат и головной
убор: берет или косынку. При этом следует тщательно подбирать волосы и
заправлять концы косынки).
Проверить наличие инвентаря (сиденье, щеткасметка, совок), исправность
верстака (зажимные коробки, упор для пиления, зажимные клинья, приспособления
для чертежа).
Разложи на верстаке инструменты индивидуального пользования в строгом
порядке, установленном учителем. На верстаке не должно быть ничего лишнего.

description:
Во время работы
1.Надежно закрепи обрабатываемый материал (древесину) в зажимах верстака.
2.Пользуйся инструментом только по назначению, исправным, хорошо налаженным и
наточенным.
3.Технологические операции (пиление, отесывание, долбление, сверление, соединение деталей)
выполняй на верстаке в установленных местах, используя приспособления, упоры и подкладные
доски.
4.Не допускай захламленности верстака отходами, стружками. Своевременно возвращай
учителю инструмент общего пользования.
5.Не отвлекайся во время работы, следи за правильными приемами работы.
6.Пользование открытым огнем, а также электроразогревателями в деревообрабатывающей
мастерской категорически запрещается.

description:
После окончания работы
 Остатки материалов, незаконченные изделия сдай
дежурному или учителю.
 Проверь состояние инструментов и положи их в том
порядке, как установлено учителем.
 Убери свое рабочее место, пользуясь сметкой. Сдувать
стружку ртом или сметать рукой запрещается.
 На верстаке проверь наличие и состояние клиньев, а
зажимные коробки (задняя, передняя) завинти до
установленного зазора (не более 2-5 мм).
 Приведи себя в порядок.
 Из мастерской выходи с разрешения учителя.

description: Технологическая карта

description: Технологическая карта

description:
Экономическое обоснование
Расчёт материальных затрат:М =Цм+Сэл+Сзп
  Стоимость материалов Цм=Сдос=Ссам+Смор+Слак   Фанера
размером 20х200х1000=12руб
   Ушло 1,5 метр-12х1,5=18руб
Саморезы стоят 30коп 1 штук. У нас ушло 20шт-20х30=6руб
Стоимость морилки 1литр-80руб,ушло 200гр,200х8=16руб
Стоимость лака 1литр-300руб. У нас ушло 100гр-
100х3=30руб.
     Итого Цм=18+6+16=30=70руб
В материальные затраты входит также расчёт
электроэнергии.
 В процессе работы мною используется
электрооборудование: электролобзик, элекстродрель,
шлифмашинка.
 С-стоимость электроэнергии,затраченной при работе
элекстроинструментом.

description:
 Дрель-мощность 500Вт=0,5КВт,время работы 30мин.Стоимость 1
КВт в час=3,40руб-3,40:2=1,70руб.
 Шлифмашинка-мощность 500Вт=0,5КВт.Время работы 1 час-60мин.
3,40х1=3,40руб. Стоимость электроэнергии=2,38+1,70+3,40=7,48
   Расходы на оплату труда(Сзп)
Заработанная плата производится из расчёта, что оплата плотника 3
разряда составляет Цс=40руб за час. На изготовление вешалки ушло 3
часа. Следовательно эти 3 часа оплачиваются зарплатой со стоимостью
работ-P=40х3=120руб
Подсчитываем общую себестоимость по формуле С=Цм+Сэл++Сзп
 С=70+7,48+120=197,48 руб.

description:
Порядок выполнения
операций

description:
Экологическое
обоснование
Вешалка, изготовленная собственными руками,
приятно радует глаз, улучшает интерьер комнаты,
изготовление и эксплуатация изделия не повлекли
изменений в окружающей среде, нарушений в
жизнедеятельности человека, так как вешалка
изготовлена из экологически чистого  материала
дерева.

description:
Рекламный проспект
 «Мастер на все руки».
Мастерская по изготовлению деревянных
вешалок и полок разной сложности!
нашей мастерской Вы можете заказать
качественные и недорогие изделия!
Быстрое выполнение!
В

description:
Самоанализ
1. Научился излагать мысли в словеснографической форме.
2. Познакомился с тенденциями современной мебели.
Закрепил умения алгоритма проектной деятельности.
3. Закрепил умения оформлять проектную документацию.
4. Закрепил умения, навыки при работе на
деревообрабатывающих станках.

description: Вот что получилось


extracted_text:
Менеджер
и чудеса мышления
                               Выполнила: учитель
географии, экономики Михайлова И. В. Цель исследования –узнать о деятельности
правого полушария при помощи специальных
упражнений.

Задачи:
изучить понятие «креативный менеджер»;
узнать о методе Сильва;
 изучит роль правого полушария при принятии
определенных решений;
провести исследование с помощью рисунка и
анкетный опрос для оценки работы мозга;
оформить работу в виде научного исследования. Левое полушарие
• Логика
• Аналитическое
мышление
• Буквальное
понимание слов
•
Последовательна
я обработка
информации
• Математические
способности
• Речь Правое полушарие
• Эмоции
• Пространственная
ориентация
• Музыкальность
• Метафоры
• Воображение
• Обработка
невербальной
информации
• Мистика
• Мечты
• Параллельная
обработка информации 7 класс
8 класс
53%
47%
54%
46%
Правое полушарие
Левое полушарие
11 класс
42%
58%
Правре полушарие
Левое поушарие
9 класс
10 класс
37%
63%
Правое полушарие
Левое полушарие
52%
48%
Правое полушарие
Левое полушарие
Правое полушарие
Левое полушарие Упражнение, показывающее
работу правого полушария мозга Спасибо за внимание!

file_name: менеджер и чудеса мышления.pptx

description: Спасибо за внимание!

intro:
Наши мысли являются ключом к нашим действиям и достижениям в жизни. Научившись управлять своим собственным разумом мы моем изменить действительность.
Однако, чтобы обрести этот контроль над разумом необходим теоретический и практический курс тренировки своих умственных способностей.
Этот вопрос сильно заинтересовал меня при изучении деятельности менеджера из курса экономики и метода исследования Хосе Сильвы. При изучении этого материала сначала кажется, что упражнения, которые он предлагает для развития мышления далеки от прямых ваших обязанностей, например, менеджера. Но, если проявить настойчивость, то откроется мощь таящихся в вас способностей творчества, воображение и проникновение суть вещей, об обладаниями которых вы никогда не подозревали, способностей, которые коренным образом изменяют каждый аспект вашей жизни.

title: Презентация по экономике "Менеджер и чудеса мышления" (11 класс)


extracted_text:
Презентация к уроку:
«Строение клетки»
Автор урока: Полатовская
Е.А.,
                          учитель
биологии Кроссворд Кроссворд
м
и
к
р
о
с
к
о
п Кроссворд
м
и
к
л
р
у
о
п
с
а
к
о
п Кроссворд
м
и
з
к
л
е
р
у
р
о
п
к
с
а
а
к
л
о
о
п Кроссворд
м
в
и
и
з
н
к
л
е
т
р
у
р
о
п
к
с
а
а
к
л
о
о
п Кроссворд
м
и
ъ
и
з
н
е
к
л
е
т
к
р
у
р
т
о
п
к
и
с
а
а
в
в
б
о
п
к
л
о
о Кроссворд
м
и
з
н
и
ъ
е
ш т
к
л
е
т
к
а
р
у
р
т
т
о
п
к
и
и
с
а
а
в
в
в
б
о
п
к
л
о
о ТЕМА
УРОКА
«СТРОЕНИЕ  КЛЕТКИ» Цель урока:
Изучить ... Роберт Гук
(1635 – 1703) Открытие клетки Порядок работы с
микроскопом
• 1. Поставьте микроскоп штативом к себе на расстоянии 510 см
от края стола.
• 2. В отверстие предметного столика направьте зеркалом свет.
• 3. Поместите приготовленный микропрепарат на предметный
столик и закрепите предметное стекло зажимами.
• 4. Пользуясь винтами, плавно опустите тубус, чтобы нижний
край объектива оказался на расстоянии 12 мм от препарата.
• 5. В окуляр смотрите одним глазом, не закрывая и не
зажмуривая другой. Глядя в окуляр, при помощи винтов
медленно поднимайте тубус, пока не появится четкое
изображение.
• 6. После работы уберите микроскоп в футляр.

file_name: строение клетки 5 класс.pptx

description: Кроссворд

description:
Кроссворд
м
и
к
р
о
с
к
о
п

description:
Кроссворд
м
и
к
л
р
у
о
п
с
а
к
о
п

description:
ТЕМА
УРОКА
«СТРОЕНИЕ  КЛЕТКИ»

description:
Цель урока:
Изучить ...

description:
Роберт Гук
(1635 – 1703)

description: Открытие клетки

intro: Презентация к уроку на тему  «Строение клетки». Данная разработка урока и презентация к нему по теме «Строение клетки»  составлена учителем биологии МКОУ Таловской СОШ Полатовской Е.А. для УМК Пасечник В.В. в  соответствии с требованиями ФГОС второго поколения. В ходе урока дети вспоминают и называют основные увеличительные приборы, правила работы с микроскопом, знакомятся с историей изучения клетки, готовят временный микропрепарат, изучают строение растительной клетки.

title: Презентация по биологии на тему "Строение клетки" (5 класс, биология)


extracted_text:
РУХС ÆМÆ
РÆСТДЗИНАДЫ
ПЕХУЫМП
АР Ирон  адæм фыдæй-фыртмæ се
стырдæр хæзнатыл нымадтой æртæ
хатты нæ хъавыдысты сæ
фехалынмæ, ирон фарн бабын
хорзæхы: æфсарм, æгъдау æмæ
намыс. Нæ сын уыд фæцудæн
цыфæнды зындзинæдты æмæ
хъысмæты фыдæвзарæнты дæр.
Уыдон немæ уыдысты æнусты
дæргъы, уыдысты нæ туджы, нæ
царды, нæ куысты æмæ нæ бадты,
уымæн æмæ цæуынц ирон лæджы
зæрдæйæ æмæ зæрдæмæ, кæд
фыдæх æмæ хæрам иу æмæ дыууæ Цæуынц  æмæ азтæ. Æнæрынцойæ
згъорынц размæ. Ралæууыд
фæлдурæджын рæстæг æмæ бахаудтам
бынтон тæссаг уавæры. Хæлæг тыхтæ
æппæт мадзæлттæй хъавынц нæ иудзинад
фехалынмæ, не хсæн тауынц фыдæх æмæ
хæрам. Ссонынц нæ дихтæй æдыхты
сæрсæфæнмæ. Армыдзаг ирон адæм
ныххæлиутæ сты динты алыхуызон
къæсæртыл, рахау-бахау кæнынц, сæ уды
фарн кæм сафынц уыцы пыхс æмæ
æвидыц къæсæртыл.  Сæрсæфæнмæ
фæндагыл мигъ бады æмæ дзы  фесæфтам
нæ  хуыздæрты хуыздæры, чи нæ
хъахъхъæдта уыцы фæндагæй  æмæ тох
кодта йæ фесæфыныл. Хæрам  къухæй Джыккайты  Шамилы  хъуытаз, ныфсджын
хъæлæс нæ Иры  кæмтты  æмæ быдырты
нал зæлы ныр цалдæр  азы. Йæ
бабынгæнджытæ афтæ  æнхъæлдтой,
мæрдтæй дæр нал сæхъуысдзæн йæ хъæр,
фæци ныр йæ дуг. Фæлæ фын алы хатт
æцæгмæ нæ цæуы: дзæнæты дунейæ нæм
сиды Шамил: «Ам кæй фарсмæ дæн, уыцы
сæрхъуызойты номæй  уæ ноджы дæр
фæдзæхсын: ма руадзут ирон лæджы  кад
дæлæмæ, ма радтут нæ зæххæй иу
гæппæл дæр тыхæйисджытæн, æнæуи
дæр æй фаг фæраскъуын-баскъуын
кодтой. Шамил нал ис. Уый йæ буар нал ис, фæлæ уæлæуыл
æнустæм баззад йе стыр бирæвæрсыг курдиат: йæ
тохы хъæр, йæ куырыхон ныхас, йæ зонд, йæ
дзырды фарн.
Ирон адæмæн, рæстаг адæмæн! Цас фылдæр
бонтæ, азтæ цæуы, уый бæрц фылдæр адæм зонгæ
кæндзысты йемæ, æмæ цæрдзæн сæ зæрдæты, сæ
зонды. Хондзæн сæ Къостайы «Ирон фæндыры»- ау
иудзинадмæ, рухсмæ, Фыдыбæстыл
иузæрдиондзинадмæ, рæстдзинадмæ. Йе стырдæр
бæллиц та уыд: « Тæхуды…
Кæй дзыллæ у фидар йæ тыхтæй,
Кæй фидæн у знæгтæй æвыд…
Æмдзæвгæ: «Тæхуды». (Кæсы Джыккайты Шамил). Уæлеон дунейы ныр дæр йæ уаз
хъæлæс хъуысы Шамилæн, фæдзæхсы
нæ:«Ыскæн нæ Иры фазæттау æмдзæрин,
Цы нæ фесæфти, уыдон нын æгъгъæд.
Нæ рæхыс уæд æрвон тыхтæй сыгъзæрин
Хæрамæн уæнт нæ къæсæртæ æхгæд». Афтæ нын амоны Шамил. Фыццаг хатт æй
зæгъгæ та кодта 1989 азы Джеоргуыбайы
мæйы. Раст уыцы рæстæг Гуырдзыстоны
гамсахурдионтæ Джеоргуыбайы боны, 23
ноябры, сæдæгай минтæй стæры
æрбацыдысты Хуссар Ирыстонмæ, фæлæ сæ
ирон сахъгырдтæ Цхинвалмæ не рбауагътой.
Джыккайты фæдисон дæр Хуссар Иры
февзæрд. Æмæ та йæ рыст, тыхст зæрдæйæ
райгуырд ног фæдзæхсты нысан:
«Мæ хъарæгй сымахмæ сидын азæр,
Нæртон лæгтæ- Чермен æмæ Тотырадз
Тыхгæнджыты тых басæттæт уæ азæр.
Æмдзæвгæ: «Бафæлладтæн…». Хæддзуйæн  макуы  батайæд нæ хор.
Хæддзу «уазджытæ» арæх цыд Ирыстонмæ:
Нæ зæххæй сæ хай хъуыди. Æмæ та-иу мадæлтæ саутæ
скодтой сæ  хъæбултыл. Фыдгулты ныхмæ ирон  лæппутæ
хъæддыхæй  лæууыдысты, фæлæ  ныккалд туг…..
Ныццагъды сты Беслæны фыдбоны скъолайы  нæ «гыццыл
хуртæ», сæ  ныййарджытæ. Фæстаг рæстæг ацы  æбуалгъ
цаутæй дзуринагдæр нæ уыд Шамил – патриотæн.
Уыцы  фыдохы заман йæ бон нæ уыд зæххы  æмуæз хъыг
йæ  риуы  хæссын æмæ  йæ  къухтæм райста йæ фыссæн
сис. Æвирхъау  трагедийы ном ссардта поэмæ: «Иры стыр
хъарæг»-æй.
Æмдзæвгæ: «Иры стыр хъарæг». Фыдохы фыдбылыз æрцыд ирон адæмыл, Иры
зæхх фестад зындон, ирон адæмы хъыг нæ
фæразынц зæгъын арв дæр æмæ хох дæр. Нæ
судзгæ рис анхъæвзыд æппæт бæстæтыл, æмæ
дуне базмæлыд. Нæ сабиты тæригъæдæй сæ
цæстыты туг ныббадти. Сæ иумæйаг хъуыды
хъæддыхæй загътой: хъуамæ нæ фыддуджы сау
рынтæн рæстзæрдæ адæм сæттын ма бакомой. Ам
дæр та не стыр поэт равдыста, фидар зондыл хæст
кæй у, уый.
Æмдзæвгæ: «Сæркъулæй».
Зарæг: «Беслан». (Слайдтæ). 1.09.20
БЕСЛАН
04.
3d87a962ba186ae82f5fb7e44e53a22f.mp3

file_name: Презентаци Джыккайты Ш..pptx

description:
РУХС ÆМÆ
РÆСТДЗИНАДЫ
ПЕХУЫМП
АР

intro:
Кæм райгуырдтæн, уыцы комы алы къуыпп
Дæр зыдтон æмæ хъуыды кодтон, кæм цы дидинæг æмæ кæрдæг задис, уыдон дæр мæ рох нæ уыдысты. Уыцы ком мын афтæ адджын уыд, æмæ æдзухдæр мæ фынты уым уыдтæн… Уыцы цард мæнæн уыд рæсугъд фын æмæ аргъау...

title: Рухс æмæ рæстдзинады пехуымпар - Джыккайты Шамил.


file_name: Презентация  9 май..pptx

intro:
1941 азы 22 июнь. Уыцы бон райдыдта, историйы  æмбал  кæмæн нæй, ахæм стыр  хæст,  фашистон  Герман  æмæ Советон  Цæдисы хсæн.  Уый  ссис  æвирхъау  гадзрахатæй  рацæуыны бон.  Ацы нымæц у нæ  бæстæйы  историйы  уæззаудæр сыфтæй иу,  мысæн æмæ  хъыггæнæн бон.  Æппæтæй  фылдæр  туг  кæм ныккалд, уыцы хæстёй  дзæвгар  рæстæг  рацыд,  фæлæ  цытджын  бæстæйы  æппæт  рæттæй  хæсты  архайджытæ  кæй  равдыстой, уыцы  æхсар æмæ  хъæбатырдзинад  дзыллæтæй рох  не сты.
Нæ  кæддæры  тугæйдзаг  зæххыл  дидинджытæ зайы.  Фæлæ зæрдæйæ  рох  кæнын  нæ  комынц,  нæ  абоны  сæрибар  царды сæрвæлтау  сæ  удтæ  чи  радта,  цыфыддæр  знаджы  ныхмæ мастисæг чи фæцыд,  сæ  ардбахæрд  кæронмæ  чи  ахæццæ  кодта, уыцы  хæстонты.

title: 9 - май. Уæлахизы бон.


extracted_text:
«Ирон
адæмы
сæрхъуызо
й».
/Къостайы
цардвæнд
аг/. Мæ  иунæг
сидзæр  уд
нывонд
кæнын нæ
Иры
дзыллæйæ
н,
мæ зонд,
мæ зæрдæ
куыд
амонынц,
афтæ. Алы  адæмыхатмæ  дæр  фæзыны
ахæм адæймаг, кæцы  йæ адæмæн
уыйбæрц æвæджиау  хæрзты  бацæуы,
уыйбæрц лæггæдтæ  сын бакæны, æмæ
сын хуымæтæг ныхæстæй зæгъæн нæ
вæййы. Ахæм адæймаг йæ  адæмы
цæсты  свæййы  бæрзонд, свæййы сын
зæххон  зæды  хуызæн, йæ ном  вæййы
дзыллæйæн  таурæгъты  дзуринаг, йæ
номæй йын  ард  фæхæрынц,  æнустæм
 адæмы зæрдæты  цæргæйæ  баззайы.
Мах, ирон  адæм, нæхи  амондджын
хонæм  Хуыцау æмæ Мады-Майрæмы
арфæтæй  хайджын  кæй фестæм, кæй
нын  ракодтой зæрдæбын  лæвар 15- æм октябры  Къостайæн уыди йё юбилей,
.
адæмæн Къостайы ном у табуйаг. Уый канд
йæ райгуырдыл  сæххæст 155 азы. Ирон
ирон æвзаг æмæ литературæйы
бындурæвæрæг нæ уыд, фæлæ ма ирон
дзыллæйы зæрдæты баззад, куыд сæ
сæрхъуызой, сæ ирвæзынгæнæг, мæгуыр
адджындæр у, йæ  фæлгонц нæм
Æмдзæвгæ: «Къостайыл».
хурæлвæстæй, ирддæрæй зыны.
адæмы сæрыл хæцæг, æмæ уымæй йæхицæн
скодта  æнусон кад. Цалынмæ дунейы иу ирон
адæймаджы цæст  æрттива, уæдмæ йæ ном
никуы бамынæг уыдзæн. Уымæн æмæ уымæй
зæрдæбындарæй йæ  уацмысты ничима
равдыста йæ  дзыллæйы уарзт  æмæ
сагъæстæ. Йæ  амæлæтыл  цас фылдæр азтæ
цæуы, уыйбæрц нын йæ ном зынаргъдæр æмæ Хетæгкаты  Леуаны  фырт
Константин, кæнæ  цыбырæй ,
ирон адæм æй  куыд хонынц,
афтæмæй  Къоста  райгуырди 1859
Уæлладжыры комы, Нары  хъæуы.
азы октябры 15-æм бон
Æмдзæвгæ: «Нар».(Слайдтæ)
Зарæг: «Хетæгкаты Къоста». Дардæй  мæ салам
æрвитын  æз Нарæн,
Нарæн – хæххон  хъæуён,
амонды ранæн!
Кувын  мæ  сæрæй  æз
уыцы хæдзарæн
Саби  кæм  райгуырдис
иухатт Леуанæн! Къостайы  фыд Леуан  уыдис  стыр  мыггагæй,
кæнæ йæхæдæг  куыд  фыста, афтæ  «Нары
дворянинтæй». Архивы документтæм  гæсгæ
Леуан  30 азы бæрц  фæцис  паддзахы
æфсæддон  службæйы, архайдта  хæстон
операциты Кавказы, стæй  фæсарæнты  дæр
(Венгрийы, Польшæйы), активонæй  архайдта
1853-1856 азты  Хъырымы  хæсты. Леуан
æфсады  æнувыдæй кæй службæ кодта, уый
тыххæй йын  лæвæрд 1855 азы  æрцыд
прапорщичы ном, 1865 азы та  подпоручикы
ном. 1859 азы  йæ йе нёниздзинадмæ гæсгæ
(хæсты цалдæр  хатты  фæцæф) раивтой  Терчы
облæсты  милицæмæ. 1870 азы онг  Леуан
уыдис хæххон милицæйы командиры хæдивæг.

file_name: Презентация 77.pptx

intro: Алы  адæмыхатмæ  дæр  фæзыны  ахæм адæймаг, кæцы  йæ адæмæн уыйбæрц æвæджиау  хæрзты  бацæуы, уыйбæрц лæггæдтæ  сын бакæны, æмæ сын хуымæтæг ныхæстæй зæгъæн нæ вæййы. Ахæм адæймаг йæ  адæмы  цæсты  свæййы  бæрзонд, свæййы сын  зæххон  зæды  хуызæн, йæ ном  вæййы дзыллæйæн  таурæгъты  дзуринаг, йæ  номæй йын  ард  фæхæрынц,  æнустæм  адæмы зæрдæты  цæргæйæ  баззайы. Мах, ирон  адæм, нæхи  амондджын  хонæм  Хуыцау æмæ Мады-Майрæмы  арфæтæй  хайджын  кæй фестæм, кæй  нын  ракодтой зæрдæбын  лæвар Къостайы.

title: Ирон адæмы сæрхъуызой - Хетæгкаты Къостайы цардвæндаг.