АҞӘА, хәажәкыра 7 - Sputnik. Аԥшьашаҽны иаалырҟьаны иҟалаз амшцәгьа инадҳәаланы Шәача ауааԥсыра ргәы рҽанызарц рылаҳәоуп ҳәа аанацҳауеит РИА Новости.
Адырра ҟаҵоуп аԥшаӷьы асыр шауа, иара убас ашьхарахь аҵааӷәӷәара ҟалар шалшо азы.
"Краснодартәи атәылаҿацә аҿы Аҭагылазаашьа ҷыдақәа русбарҭа агәҽанҵара ҟанаҵоит хәажәкыра 7 актәи азыбжаз ашьхарԥқәа иахьыргәыҵакуи еиҳа иахьылаҟәу аҭыԥқәеи рҿы асы бааӡа леир шалшо, аҵлақәеи афымцатә ҳақәеи ахьанҭарала ирԥырхагахар шауа", - ҳәа аҳәоит адырраҭараҿы.
Уи адагьы ашьхатә курорттә ҭыԥқәа рҿы арҭ амшқәа рзы асынаҟә леир ауеит.
АҶА аусзуҩцәа абжьгара ҟарҵоит ашьхаҟа ацара зыгәҭаку уи мап ацәыркразы.
АҞӘА, жьҭаара 1 - Sputnik. Урыстәыла ахада Владимир Путин аҳәамҭа ҟаиҵеит Ашәарҭадаратә хеилак аилатәараҿы Ашьха Ҟарабах аҭагылазаашьа азы Урыстәыла, Америка, Франциа рхадацәа аҳәамҭа еицыҟарҵоит ҳәа. Абри азы адырра ҟаиҵеит ахада ипресс-маӡаныҟәгаҩ Дмитри Песков.
Песков иажәақәа рыла, аилацәажәараҿы агәҭынчымра аарԥшын Ашьха Ҟарабах имҩаԥысуа азы.
"Ҷыдала азхьаԥшра аҭан аинырратә цәаҳәаҿы ицо аидысларақәа рызҵаара",- иҳәеит Песков.
Ашьха Ҟарабах еиҭахгьы бџьаршьҭыхрала еиҿагылеит ииасыз амчыбжь азы. Бақәеи Еревани дара-дара ахара рыдибаҵоит. Аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит Ермантәыла. Бақәа акәзар, амобилизациа ахәҭакахьала ирылаҳәоуп, акоменданттә сааҭ аус ауеит.
Аганқәа рыҩбагьы рдыррақәа рыла, аԥсыҭбарақәа ыҟоуп аруаа рганахь аиԥш аҭынчуааԥсыра рганахь алагьы, аха макьаназы заҟаҩ ыҟаҵәҟьоу шьақәыргылам. Ермантәылеи Азербаиџьани дасу ринформациақәа хаз-хазуп.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, жьҭаара 1 - Sputnik. Урыстәыла аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла 8 945 коронавирус хҭыс ҿыц аарԥшуп ҳәа аанацҳауеит COVID-19 аҽацәыхьчаразы Москва ақалақь аоперштаб.
Урҭ рҟынтәи 27,1% ачымазара аклиникатә ҟазшьа рыдбаламызт.
169-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит, 5 985-ҩык ргәы бзиахеит. Зынӡа иԥсхьоу рхыԥхьаӡара 20 891-ҩык инаӡоит, згәы бзиахахьоу – 964 242-ҩык.
Иахьазы Аԥсны авирус рыдбалоуп 1458-ҩык. Ргәабзиара шьақәгылахьеит 530-ҩык, 11 ԥсыҭбара ыҟоуп.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Апресс-конференциа иалахәуп:
Амассатә-информациатә хархәагақәа рхаҭарнакцәа ааҳаԥхьоит апресс–конференциахь (аҭыӡҭыԥ: ақ. Аҟәа, Пушкин имҩ. 16, абизнес-центр "Гәдоу Плаза", 5-тәи аихагыла).
Аккредитациа ҟалоит абри аҭел ала: +7(940) 926 00 00
Азыҳәа анашьҭразы аелектронтә ҭыӡҭыԥ: email@example.com
Иара убасгьы шәара ишәылшоит апресс-конференциа алахәылацәа зинтерес шәымоу азҵаарақәа рышәҭарц Sputnik Аԥсны асоциалтә ҳа Facebook аҿтәи адаҟьаҿы мамзаргьы аелектронтә ԥошьҭахь инашьҭны: firstname.lastname@example.org


"Битлз" алахәыла Ринго Старр иальбом ҿыц хыԥхьаӡарала иҩеижәатәуп. Ианиаамҭаз альбом Grow Old With Me азы Џьон ашәа иҩит аха астудиаҿ аҭаҩра дахьымӡеит. Ашәа машәырны ирбеит Леннон иальбом Double Fantasy аҿы.
АҞӘА, жьҭаара 21– Sputnik. Уаанӡа иҭымҵыцыз Beatles ашәа, Џьон Леннон иаԥҵамҭа Ринго Старр иальбом ҿыц What"s my name ианылеит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости Le Figaro адыррақәа шьаҭас иҟаҵаны.
Ианиаамҭаз альбом Grow Old With Me азы Џьон ашәа иҩит аха астудиаҿ аҭаҩра дахьымӡеит. Ашәа машәырны ирбеит Леннон иальбом Double Fantasy аҿы.
Апродиусер Џьек Дуглас Ринго ашәа дазирӡырҩит.
"Пол даасыԥхьеит абас-гитараҿ дыхәмарырц, Џьек Џьорџь Харрисон изы ажәақәак иҩит. Ҳара еиҭах ҳҽеизаагеит" - иҳәоит Стар.
Оико Оно Твиттере аҿы ашәа "ԥшӡоуп" ҳәа лҳәеит.
Нхыҵ-Кавказтәи афедералтә университет аусзуҩцәа рделегациа Аԥсны усутә ныҟәарыла иаҭааит.
Апандемиа ааҟалеижьҭеи иахьанӡа Аԥсны акоронавирус зланы иаадырԥшыз 1177-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 360-ҩык ргәы бзиахеит, ааҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Зых иақәиҭыртәыз ахаҵа игәабзиара шәарҭам, иԥсҭазаара акгьы аԥырхагам. 1962 шықәсазы ииз Џьемали Соселиа дшырӷьычыз азы Аҩнуҵҟатәи аусқәа Гал араионтә аҟәша аҷаԥшьаратә хәҭахьы адырра ҟалеит цәыббра 6 ауха.
SputnikApsny/?fref=ts
Sputnik алаҳәара анапаҵаҩра шәылшоит


- Иҳаҩсыз амҽышазы шәара Агәабзиарахьчара аминистррахь ирышәҭеит аклиникатә ҭҵаарақәа рылҵшәақәа. Алҵшәақәа рхаҭақәа макьана икьыԥхьым. Урҭ аҭҵаарақәа рышьҭахь лкаақәа хадақәас иҟашәҵар ишәылшои?
- Аклиниканӡатәи аҭҵаарақәас иҟоу зегьы мҩаԥаагеит алаҵа ашәарҭадареи ахаҳареи зеиԥшроу аилкааразы, анаҩс иҟаҳҵеит аклиникатә ҭҵаарақәа ҩба, уи хатәгәаԥхарала зцәа алаҵа алазҵаз рҟны игәаҳҭеит. Уи иаҳнарбеит иара шшәарҭадоу, аиммунра ҳарак шамоу.
Ҳлаҵа хатәгәаԥхарала излазҵаз зегьы рцәаҟны иаарԥшын авирус аԥызхуа ацәеижьҿагылақәа. Аиммуногентә система аганахьалагьы алҵшәа бзиақәа ҳауит, избанзар ахацқәа рганахьалагьы авирус иаҿагыло ацитотоксикатә лимфоцитқәа аарԥшын.
Ашәарҭадара аганахьала ашоура ашьҭыҵра аума, иахьалаҳҵаз аҭыԥ аҟны ахьаа аума уҳәа ҳзыцәшәоз алаҵақәа хатәгәаԥхарала иҟазҵаз зегьы рҟны ицәырымҵит.
- Актәии аҩбатәии афазақәа раан зхы алазырхәыз рхыԥхьаӡара зеиԥшроуи?
- Актәии аҩбатәии афазақәа раан 38-38-ҩык, зынӡа 76-ҩык. Ус хаз-хазы изаҳшаз, алаҵа аформа еиуеиԥшымызт азоуп, акы - ӡшьарын, агьи - ахәшә ҳасабла иҟан.
- Рықәра зеиԥшрази иалахәыз?
- Аҩфазак ирылахәыз хатәгәаԥхарала алаҵа злазҵаз рықәра 18-60 шықәса иаҵанакуеит.
- Апрессаҟны ирҳәалоит ишәарҭадоу, узықәгәыӷша алаҵа аҟаҵаразы шықәсыки бжаки аҭахуп ҳәа. Иҳашәҳәа излалшәыршеи Н.Ф. Гамалеи ихьӡ зху ацентр аҟны абас аамҭа кьаҿк иалагӡаны, 5-6 мзы рыла алаҵа аԥҵара?
- Ииашаӡам акгьы ыҟаӡамкәа абас иаалырҟьаны алаҵа ҟаҳҵеит ҳәа. Аденовирустә векторқәа ртехнологиа аус адулара иалаганы рхы иадырхәоижьҭеи ҩынҩажәа шықәса раҟара ҵуеит.
2015 шықәса раахыс Н.Ф.Гамалеи ихьӡ зху Ацентр аҿы иаԥҵаз аденовирустә векторқәа рышьаҭала алаҵақәа рзыҟаҵоуп 3 нызқьҩык инареиҳаны ауааԥсыра.
Аденовирустә векторқәа рышьаҭала иҟаҵоу алаҵақәа Урыстәыла адагьы Китаи иаԥырҵахьеит, акомпаниа CanSino, Johnson&Johnson урҭ аденовирустә векторқәа аус рыдырулоит. Раԥхьаӡа иргыланы уи Ебола ивирус иаҿагылақәоу роуп. Урҭ аплатформақәа рдыруеит, аклиникатә ԥышәарақәа ирхысхьеит, иҭырҵаахьеит.
Уи адагьы иазгәаҭатәуп ҳара зегьы аденовирусқәа шҳалоу, аха уи иахҟьаны асоматикатә чымазарақәа аӡәгьы иаҳмыхьыцт. Уи азы аденовирустә векторқәа ауаа рцәеижь ианалало ԥырхага ирҭаӡом.
- Егьырҭ алаҵақәа ртәы ҳҳәозар, ҩынтә-ҩынтә иҟарҵақәо ыҟоуп. Иҳашәҳәа урҭ аус шыруа?
- Алаҵақәа рмилаҭтә мзар шәахәаԥшыр ижәбоит алаҵақәа знык, нас ҩынтә, хынтә ишыҟаҵатәу. Уи аиммунитет аганахьала аҿагылара бзиа ашьақәыргыларазоуп, аҿҳәара ацҵаразоуп. Ацәеижь аҟны аҿагыларақәа бзианы иаанхарц азоуп. Убри азоуп алаҵақәа ҩынтә-хынтә рыҟаҵара еиҳа изеиӷьу.
Иара убас иазгәасҭар сҭахуп аамҭалатәи аҭаҩра ашьҭахь ауааԥсыра рылаҵарақәа ҳанрылаго, уи мчыла аӡәгьы изыҟаҳҵаӡом, дарбанзаалак ауаҩԥсы ихазы иӡбоит, изҭаху иоуп иззыҟаҳҵо.
- Ахԥатәи афазаҟны иалахәхо шаҟаҩ ҟалода?
- Макьана алацәажәара ҳаҿуп, аха 30-40-нызқьҩык раҟара ҟалоит ҳәа сгәы иаанагоит. Жәларбжьаратәи анормақәа ирықәшәартә ишьақәҳаргылоит зегьы.
- Излеиԥшыми аклиникатә ҭҵаарақәа рфазақәа?
- Актәи афаза – ашәарҭадара ахәшьара азҭо фазоуп. Уи иалахәуп 2-8-10-15, зны-зынла 20-ҩык. Аҩбатәи афазаҟны уи ахаҳара ҭырҵаауеит. Ахԥатәи афазаан аепидемиологиатә хаҳара ҭырҵаауеит. Алаҵа зларҵаз изларымҵаз раасҭа шаҟа ихьчоу еилыркаауеит.
Иазгәаҭатәуп ауаа рҟын агәаҭарақәа ирылагаанӡа аԥстәқәа - аҳәынаԥқәа, ажьақәа, амаамынқәа - рҿы иҭырҵаауеит алаҵа ахымҩаԥгашьа. Абарҭ зегьы ҳара имҩаԥаагеит.
Ахԥатәи афаза хықәкыс иамоуп зхыԥхьаӡара рацәоу хатәгәаԥхарала алаҵа ҟазҵо ауаа рҿы ашәарҭадареи ахаҳареи ахьынӡамоу ахәшьара аҭароуп. Уи заҭаху азеиԥш статистикатә дыррақәа раиуразоуп. Убри ашьҭахь ауп аамҭалатәи аҭаҩра акәымкәа есымшатәи аҭаҩра зарҭо.
- Жәларбжьаратәи агәабзиарахьчаратә еиҿкаара шәганахьала акритика ҟанаҵеит аҭҵаарақәа ҳәа акгьы шырымбаз. Дареи шәареи аусеицура шәыбжьаӡами?
- Апрактикаҿы ишыҟоу ала, ҳара раԥхьа Урыстәыла Агәабзиарахьчара аминистрра аекспертцәа рахь инаҳашьҭуеит. Шәарҭара злам, хаҳара злоу алаҵа шҳауз анеилаҳкаалак иҟоу адыррақәа зегьы англыз бызшәахь еиҭаганы аҭҵаарадырратә усумҭақәа рырбара ҳалагоит.
Уажәшьҭа ҳара иаарласны астатиа жәларбжьаратәи аҭҵаарадырратә журнал ахь инаҳашьҭуеит англыз бызшәала иҩну, уи аекспертцәа-аредакторцәа ирхысроуп. Уи ҽнак-ҩымш рыла иҟамло усуп. Аха иаарласны акритика ҟазҵо ргәы хьаԥссап ҳгәахәуеит.
- Алаҵақәа рҭыжьра шәанбалаго?
- Алаҵа мҽхакы ҭбаала аҭыжьра 2020 шықәса цәыббрамзазы ҳалагап ҳәа ҳгәы иҭоуп. 2020 шықәса анҵәамҭазы 200 миллион доза рҟынӡа ҭҳажьып ҳгәахәуеит.
РФПИ уажәы ргәы иҭоуп ахԥатәи афаза аан ихьыԥшым аекспертиза мҩаԥнагарц Урыстәыла анҭыҵ - Саудтәи Аравиа, Еиду арабтә емиратқәа, Бразилиа, Филиппинқәа рҿы, иара убас исуверентәу афондқәа змоу Индиа, Алада Кореиа, Бразилиа алархәны. Иара убас Саудтәи Аравиеи, Ҭырқәтәылеи, Кубеи алаҵа аҭыжьра азҵаара иазхәыцуеит.
20 тәыла инарзынаԥшуа азҿлымҳара аадырԥшит Спутник V аахәаразы, убри ахыԥхьаӡараҿы Саудтәи Аравиа, Индонезиа, Филиппинқәа, Бразилиа, Мексика, Индиа.
- Алаҵа ҟазҵаз рҟни акоронавирус зхызгаз рҟны авирус ацәеижьҿагылақәа рыҩаӡара шԥеиҿшәырԥшуеи?
- Аиԥшымзаара ду рымоуп. Алаҵа ззыҟарҵаз ауаҩԥсы ихы бзианы ибоит, ачымазара ихигаӡом, ицәеижь аинтоксикациа ахьӡом, уи азы алаҵа ҟазҵаз иҿы ацәеижьҿагылақәа еиҳа ирацәоуп, ичмазаҩханы изхызгаз иҟны аасҭа. Иара убас ачымазара зхызгаз иҟны ацәеижьҿагылақәа ирласны ибжьаӡуеит, алаҵақәа ҟазҵаз рҿы акыр рҽааныркылоит.
- Акоронавирус зыхьыз ауаҩы алаҵа ҟаиҵар ауама? Ԥырхага иоур алшома?
- Уи апроблема ахылҵуеит ҳәа узҳәом. Ҳара есышықәса агрипп аҟынтәи алаҵақәа ҟаҳҵоит, убри аан ҳачмазаҩхоит, егьи ашықәсан еиҭах алаҵа ҟаҳҵо иҟаҳымҵо ҳәа ҳҵаауама?!
Авектортә лаҵақәа рыӡбахә ҳҳәозар, урҭ ззыҟаҵаз аԥстәқәа рыԥсы еиқәхоит, ачымазара уамак ирыхьуам, алаҵа ззыҟаҵамыз аԥстәқәа ачымазара анрыхьлак иԥсуеит, ма рырԥҳақәа еиҳа ааха ду роуеит алаҵа ззыҟаҵаз рҟны аасҭа.
Уи азҵаара зцәырырго ADE-еффект акәша-мыкәша иҟоу ашәарақәа роуп. Денге илихорадка захьӡу иаҿагылаз алаҵа иадҳәалоу аҭоурых ииашаҵәҟьаны иҟан. Усҟан алаҵа ҟазҵаз уи ашьҭахь ичмазаҩхан рыԥсҭазаара иалҵит, аха акоронавирус аҿы ус иҟам, миллионла ауаа адунеи аҿы ичмазаҩхеит, аха ADE-еффект џьаргьы ирԥымлеит, Денге илихорадка аан ишыҟаз еиԥш.
ADE-аффект уахылаԥшлароуп, акоронавирус азы мацара акәым, егьырҭ алаҵақәа зегьы рызгьы. Аха ари проблема дуӡӡоуп, уи амшала алаҵа ҟауҵар ҟалом ҳәа аҳәара иашам. Уи шьақәзырӷәӷәо ҭҵаарадырратә усумҭакгьы ыҟам.
- Урыстәылатәи алаҵа анаԥышәҵоз аҳәаанырцәынтәи шәколлегацәа аӡәыр аус шәыциуазма?
- Мап, ари алаҵа Гамалеи ицентр аҟны мацара акәын иахьаԥҵаз, аҳәаанырцәтәи ҳколлегацәа аӡәгьы дадԥхьаламызт. Атехнологиа ахаҭа – адырра ҵаулақәеи аусуратә ԥышәа ҭбааи шьаҭас иамоуп. Ҳәарада, адунеи аҟны аӡәырҩы уи аус адырулоит, иҟоуп аҭҵаарадырратә кьыԥхьымҭақәа рацәаны, ҳара урҭ ҭаҳҵаауеит, ҳусура иадҳәалоуп. Аха ари алаҵа аус адулара, аԥҵара, амҽхак арҭбаара - ари зегьы мҩаԥызгоз аурыс ҵарауаа роуп.
АҞӘА, жьҭаара 1 - Sputnik. Урыстәыла ахада Владимир Путин аҳәамҭа ҟаиҵеит Ашәарҭадаратә хеилак аилатәараҿы Ашьха Ҟарабах аҭагылазаашьа азы Урыстәыла, Америка, Франциа рхадацәа аҳәамҭа еицыҟарҵоит ҳәа. Абри азы адырра ҟаиҵеит ахада ипресс-маӡаныҟәгаҩ Дмитри Песков.
Песков иажәақәа рыла, аилацәажәараҿы агәҭынчымра аарԥшын Ашьха Ҟарабах имҩаԥысуа азы.
"Ҷыдала азхьаԥшра аҭан аинырратә цәаҳәаҿы ицо аидысларақәа рызҵаара",- иҳәеит Песков.
Ашьха Ҟарабах еиҭахгьы бџьаршьҭыхрала еиҿагылеит ииасыз амчыбжь азы. Бақәеи Еревани дара-дара ахара рыдибаҵоит. Аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит Ермантәыла. Бақәа акәзар, амобилизациа ахәҭакахьала ирылаҳәоуп, акоменданттә сааҭ аус ауеит.
Аганқәа рыҩбагьы рдыррақәа рыла, аԥсыҭбарақәа ыҟоуп аруаа рганахь аиԥш аҭынчуааԥсыра рганахь алагьы, аха макьаназы заҟаҩ ыҟаҵәҟьоу шьақәыргылам. Ермантәылеи Азербаиџьани дасу ринформациақәа хаз-хазуп.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, жьҭаара 1 - Sputnik. Урыстәыла аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла 8 945 коронавирус хҭыс ҿыц аарԥшуп ҳәа аанацҳауеит COVID-19 аҽацәыхьчаразы Москва ақалақь аоперштаб.
Урҭ рҟынтәи 27,1% ачымазара аклиникатә ҟазшьа рыдбаламызт.
169-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит, 5 985-ҩык ргәы бзиахеит. Зынӡа иԥсхьоу рхыԥхьаӡара 20 891-ҩык инаӡоит, згәы бзиахахьоу – 964 242-ҩык.
Иахьазы Аԥсны авирус рыдбалоуп 1458-ҩык. Ргәабзиара шьақәгылахьеит 530-ҩык, 11 ԥсыҭбара ыҟоуп.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Апресс-конференциа иалахәуп:
Амассатә-информациатә хархәагақәа рхаҭарнакцәа ааҳаԥхьоит апресс–конференциахь (аҭыӡҭыԥ: ақ. Аҟәа, Пушкин имҩ. 16, абизнес-центр "Гәдоу Плаза", 5-тәи аихагыла).
Аккредитациа ҟалоит абри аҭел ала: +7(940) 926 00 00
Азыҳәа анашьҭразы аелектронтә ҭыӡҭыԥ: email@example.com
Иара убасгьы шәара ишәылшоит апресс-конференциа алахәылацәа зинтерес шәымоу азҵаарақәа рышәҭарц Sputnik Аԥсны асоциалтә ҳа Facebook аҿтәи адаҟьаҿы мамзаргьы аелектронтә ԥошьҭахь инашьҭны: firstname.lastname@example.org


Кандид Ҭарба ихьӡ зху жәлар рыкәашаратә ансамбль "Кавказ" аконцерт мҩаԥысит Аԥснытәи аҳәынҭқарратә филармониаҟны нанҳәа 4 рзы. Ихамышҭыхәу аконцерт аимгеимцарақәа шәыдаагалоит Sputnik афотолентаҿы.
Тҟәарчал араион аҿы иҟоу АҶА аҟәша аиҳабы Едуард Аршба арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы еиҭеиҳәеит амцарцәаратә ҟәшаҿы аусура шеиҿкаау, насгьы ауааԥысра рҟнытә ироуа азыҳәақәа ртәы.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 37-ҩык апациентцәа.
Ливан аҭыԥ змаз аԥжәара иахҟьаны, аҵыхәтәантәи адыррақәа рыла, шәҩык ауааԥсыра ҭахеит, ԥшь-нызқьҩык рҟынӡа аахақәа роуит. Иҟоуп иара убас хабарда ибжьаӡыз. Аџьар Ҟаԥшь ливантәи аилазаара адырра ҟанаҵеит 60-ҩык рҭагылазаашьа акыр ихьанҭоуп ҳәа.
Аҵлақәа ркульт ҳажәлар рытрадициатә культураҟны ҭыԥс иааннакыло, зымшьҭа бзиоу ма ицәгьоу ҳәа ирԥхьаӡо аҵлақәа арбану арадио Sputnik аефир аҟны еиҭалҳәеит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа.
Аԥсни Урыстәылеи рҳәаа ахысразы официалла аԥкырақәа аԥырхит нанҳәа 1 азы.
Шәача ахада Алексеи Копаигородски амчратә усбарҭақәеи атуристтә усхк анаплакқәеи алархәны аилацәажәара мҩаԥигеит.
Ливан аҭыԥ змаз аԥжәара иахҟьаны, аҵыхәтәантәи адыррақәа рыла, шәҩык ауааԥсыра ҭахеит, ԥшь-нызқьҩык рҟынӡа аахақәа роуит. Иҟоуп иара убас хабарда ибжьаӡыз.
Аԥсадгьыл ахь архынҳәразы Аԥсны аҳәынҭқарратә еилакы ҳџьынџьуаа рымадаразы аҟәша аиҳабы Инал Хәытаба арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы еиҭеиҳәеит Ливан иҟоу аҭагылазаашьа ишазҿлымҳау атәы.
Нанҳәа 4 рзы Ражьден Гәымба ихьӡ зху Аԥснытәи аҳәынҭқарратә филармониаҟны имҩаԥысит Кандид Ҭарба ихьӡ зху жәлар рыкәашаратә ансамбль "Кавказ" аконцерт. Акарантин аамышьҭахь раԥхьатәи аконцерт шымҩасыз шәаԥхьа Sputnik аматериал аҟны.
Аицлабра "Swim Sukhum" Аԥсны хышықәсоуп имҩаԥысуеижьҭеи, иара еиднакылоит ҩ-спортхкык: аҩреи аӡсареи.
Қырҭтәылантәи ҳтәыла иҭало зегьы ргәабзиара агәаҭаразы амедико-санитартә хылаԥшра иахысроуп.
Аԥсшьараз анхарҭаҭыԥқәа ахьҿарҵо амаҵзура Tvil.ru асоциалтә ҳақәа рхархәаҩцәа рыбжьара аҭҵаара мҩаԥнагеит Урыстәылеи Аԥсни аԥсшьаразы иахьеиӷьу аекзотикатә қалақь аилкааразы.
Аԥсны Ашьауӷатә закәанеидкыла инақәыршәаны, аԥаршеиӷьычраз фышықәса инаркны жәашықәсанӡа уқәырҵоит умазарагьы умхны.
Ашьапылампыл азы Аԥсны 27-тәи ачемпионат мҩаԥгахоит ҩ-еикәыршаракны, быжьба-быжьба тур рыла.
Иахьатәи аамҭазы Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирус рыдырбалахьеит 107-ҩык. Урҭ рахьтә 37-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Гәдоуҭа араионтә хәышәтәырҭа амедицинатә еиҳәшьа еиҳабы Ииа Гәымԥҳа-Барзаниа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭалҳәеит COVID-19 зыхьуа шаҟаҩы ачымазцәа рзышьҭоу, русура иахьазы ишеиҿкаау.
Урыстәыла "Главгосэкспертиза" анапхгара ирацәажәоуп Аԥснытәи аҟазауаа арҵаратә центр аҿы аргылара аусхк аганахьала аҽазыҟаҵарақәа мҩаԥыргарц.
Урыстәыла агәабзиарахьчара аминистр лыцхырааҩ, ауааԥсыра амедицинатә цхыраара рыҭара азҵаара иацклаԥшуа Оксана Гусева еиҭалҳәеит Урыстәыла Аԥсны иацхраар шалшо акоронавирус аиааираҿы.
Урыстәыла Агәабзиарахьчара аминистрра аекспертцәа русуратә аҭаара алҵшәақәа ирызку аилацәажәара мҩаԥыргоит Агәабзиарахьчара аминистр Ҭамаз Ҵахнакьиа дадгаланы.


Афатәаалыҵи, анефҭыҵхратә ааглыхреи, аԥстәқәеи рзы рхы иадырхәо акультура гуар, Аԥсны ԥышәарак аҳасабла аарыхра иалагеит. Аҵиаа аҷыдарақәеи, араҟа ироуз алҵшәақәеи ртәы арадио Sputnik аефир аҟны далацәажәеит Ақыҭанхамҩатә институт аиҳабы Лиосик Аиба.
Цәыббра 15 азтәи адыррақәа рыла Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿ аус руеит 125-ҩык аҳақьымцәа.
Иахьатәи аамҭазы Аԥсны иахьаҵанакуа 726-ҩык акоронавирус шрылоу шьақәдыргылахьеит. Урҭ рахьтә 192-ҩык апациентцәа ргәы бзиахеит, 7-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниеи аԥыза-министр Александр Анқәаби алахәны имҩаԥысит аоперштаб аилатәара цәыббра 15 рзы.
Атурнир аҳәаақәа ирҭагӡаны ф-қәгыларак мҩаԥгахоит. Ақәгыларақәа ирылахәхоит ахацәа реиԥш аҳәсагьы.
Гәылрыԥшь араион ахада ихаҭыԥуаҩ Асҭамыр Џьопуа арадио Sputnik арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҿы еиҭеиҳәеит ақыҭанхамҩа аԥхасҭа азҭо ахәаҷақәа рҟынтәи ахәшәтәрақәа шымҩаԥысуа араион аҟны.
Аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рзы Урыстәыла COVID-19 рыдырбалеит 5529-ҩык. Убри аан рыбжаҩык ачымазаратә ҟазшьақәа рныԥшуамызт.
Ацәыргақәҵа рызкуп 1992-1993 шықәсқәа раантәи Аџьынџьтәылатә еибашьра Аиааира Амши 1941-1945 шықәсқәа раантәи Аџьынџьтәылатә еибашьра Аиааира Амши.
Авокалтә конкурс "Ты супер!" мҩаԥыргоит ателеилахәыра НТВи жәларбжьаратәи аинформациатә маҵзуреи арадиои Sputnik Аҵара аминистрра адгыларала.
Аҵарауаҩ-абиолог, абнааӡаҩ, апрофессор, абиологиатә ҭҵаарадыррақәа рдоктор, Аԥсны аҭҵаарадыррақәа ракадемиа ахада ихаҭыԥуаҩ Сергеи Бебиа иахьа 80 шықәса ихыҵит. Аҵарауаҩ арадио Sputnik Аԥсны дсасны даҭан.
Аԥсны Аминистрцәа реилазаараҿы имҩаԥысит Аслан Бжьаниеи Александр Анқәаби алархәны акоординациатә штаб аилатәара.
Иаанкылоу амилициауаа 12 шықәса рҟынӡа ҭакрыла ирықәырҵар алшоит Аԥсны АЗ инақәыршәаны.
Иахьатәи аамҭазы Урыстәыла иахьаҵанакуа 1 073 849 акоронавирус хҭыс шьақәырӷәӷәоуп 85 регион рҿы. Аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла 5509-ҩык ирыдбалан акоронавирус.
Иахьатәи аамҭазы Аԥсны акоронавирус рыдбалоуп 674-ҩык. 186 пациент ргәабзиара шьақәгылеит, быжьҩык рыԥсҭазаара иалҵхьеит.
Аҳәаа ахысра аԥкырақәа рахыхра инадҳәаланы ареспубликаҿы ирӷәӷәахоит аепидимиологиатә уснагӡатәқәа.
Урыстәыла аџьа аминистрра адыррақәа рыла 97 процент аҭаацәарақәа "ан лмал" рхы иадырхәоит рынхарҭатә ҭагылазаашьақәа реиӷьтәразы.
Д. Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуаҭҵааратә институт аҟны аус ауеит жәларбжьаратәи анаука-практикатә форум. Иара зызку, насгьы еиднакылаз аҵараауаа рхаҭарақәа ртәы арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит афилологиатэ ҭҵаарадыррақэа ркандидат, Аԥсуаҭҵааратә институт аиҳабы Арда Ашәба.
Астратегиа командаҟаҵаратә-штабтә ҽазыҟаҵарақәа "Кавказ-2020" мҩаԥгахоит цәыббра 21 - 26 рзы, Урыстәыла арратә мчрақәа рыштаб Хада аиҳабы инапхгарала.
Алитератураҭҵааҩ, акритик, апедагогикатә ҭҵаарадыррақәа ркандидат Руслан Қапба ихыҵит 85 шықәса. Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет, аԥсуа литература акафедра аиҳабы Диана Џьынџьалԥҳа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭалҳәеит акафедра абчараҳқәа дреиуоуп ҳәа.
Иахьатәи аамҭазы Аԥсны иахьаҵанакуа 674-ҩык акоронавирус шрылоу шьақәдыргылахьеит. Урҭ рахьтә 186-ҩык апациентцәа ргәы бзиахеит, 6-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.


Аполитикеи, аекономикеи, акультуреи, асоциалтә ԥсҭазаареи ирызку иактуалтәу атемақәа ҳрылацәажәауеит, аимак-аиҿак зхылҿиауа азҵаарақәа шьҭаҳхуеит. "Коӷониаԥҳа лымҩаду"илыцануп ҳаԥсҭазаараҿы иҟалало ахҭысқәа рзы еиуеиԥшым агәаанагарақәа змоу ауаа. Апроблемақәа иаартны ирылацәажәауеит.
Аԥсуаа ражәаҳәаратә ҟазареи русеилыргареи рзы згәаҭарақәак ҳадылгалоит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ, аколумнист Сусанна Ҭаниаԥҳа.
Азакәан иақәыршәаны ихәыдаԥсадатәиу, аха аус аҟны зыхә шәатәу Аԥсны амедицина аиҿкаашьазы лгәаанагара ҳацеиҩылшоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 4160-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә ргәы бзиахеит 2257-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 40-ҩык.


АҞӘА, ԥхынгәы 6 - Sputnik. Иаҳхысыз уахыки-ҽнаки рыла Урыстәыла 6611-ҩык COVID-19 рыдбалан, 135-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит, 3579-ҩык ргәабзиара шьақәгылеит ҳәа аанацҳауеит апортал стопкоронавирус.рф.
Аиҳарак ачымазара змоу рацәоуп Москва (685), Подмосковье (292), Ханти Манцызтә Автономтә Округ (289), 280 – Санкт-Петербург, 270 — Свердловск, 239 — Иркутсктәи аобласт.
Зынӡа атәылаҿы иазгәаҭоуп 687 862-ҩык COVID-19 змоу, урҭ рҟынтәи 454 329-ҩык ргәы бзиахахьеит, 10 296-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Аԥсны ауааԥсыра коронавирус рацәыхьчаразы аштаб адыррала ареспубликаҿ 38 чымазара-хҭыс ыҟан, хҩык Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭа иҭоуп, 34-ҩык ргәы бзиахеит, аӡәы – лыԥсҭазаара далҵит.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, жьҭаара 27 — Sputnik. Акоронавирус ианеиҵаха аҽа шықәсыки бжаки рҟынӡа ахы цәырнагалоит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости Роспотребнадзор аепидемиологиаз ЦНИИ аклиника-аналитикатә усуразы адиректор ихаҭыԥуаҩ Наталиа Пшеничнаиа лажәақәа ҵаҵӷәыс иганы.
Еиуеиԥшым атәылақәа рҿы COVID-19 аамҭа-аамҭала ахы цәырнагалоит ҳәа аҳәоит адырраҭараҿы.
Урыстәыла COVID-19 иахҟьаны аҭагылазаашьа аҽарцәгьар ҟалоит жәабран-хәажәкыра рзы. Ашыкьымҭа леир алшоит аԥхынразы ҳәа лҳәеит Пшеничнаиа уаанӡа амаҵзура аинтервиу аҭо.
Акоронавирус апандемиа адунеи атәылақәа зегьы амҽханакит. Ичмазаҩхахьеит 42,7 миллион-ҩык 1,1 миллион рыԥсҭазаара иалҵхьеит.
Урыстәыла миллионки бжаки ачымазара рыхьхьеит, 1,15 миллион-ҩык ргәы бзиахеит, рыԥсҭазаара иалҵит 17,3 нызқьҩык.
Аԥсны авирус рыдбалоуп 3839-ҩык, ргәабзиара шьақәгылеит 1464-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 36-ҩык.
АҞӘА, жьҭаара 26 — Sputnik. Ереван Бақәа ахара аднаҵеит аинышәара арежим иқәныҟәом ҳәа. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости Ермантәыла Атәылахьчара аминистрра адыррақәа шьаҭас иҟаҵаны.
"Еиду Аштатқәа рҟны иалыршаз аиқәшаҳаҭра еилаганы азерррбаааиџьантәи аган асааҭ 08:45 (07:45 мск) рзы артиллериала Арцах аҩада-мрагыларатәи аинырратә цәаҳәаҿы алахысра иалагеит", - лыҩуеит Facebook аҿы Ермантәыла Атәылахьчара аминистрра апресс-маӡаныҟәгаҩ Шушан Степаниан.
Уаанӡа Азербаиџьан Ермантәыла ахара аднаҵахьан аиқәшаҳаҭрақәа еиланагеит ҳәа.
Уи аԥхьа Ашьха Ҟарабах ахымца нкылахоит ашәахьа, жьҭаара 26 асааҭ 7.00 (8.00) рзы Ермантәылеи Азербаиџьани адәныҟатәи русқәа рминистрцәа Зограб Мнацаканиаи Џьеихун Баирамови реиԥылара ашьҭахь ҳәа Аҳәамҭа рыланарҵәахьан ЕАА Аҳәынҭдепартамент
Ашьха Ҟарабах аҭагылазаашьа аҽарыцәгьеит цәыббра 27 рзы. Ермантәылеи Азербаиџьаниии арратә ҭагылазаашьа рыларҳәеит. Ҟарабах адыррақәа рыла ареспублика ауаа реиланхарҭақәа артиллериала ирылахысуан, аҳҭнықалақь Степанакертгьы налаҵаны.
АҞӘА, жьҭаара 27 - Sputnik. Аԥсны COVID-19 аҿагыларазы аԥкырацҵақәа алагалахоит Бжьаниа Москва амедусзуҩцәа данырԥыла ашьҭахь, абри атәы арадио Sputnik иазеиҭеиҳәеит Урыстәыла иҟоу Аԥсны ацҳаражәҳәаҩ Игор Ахба.
"Аиԥылара еиҿнакааит Москва иҟоу Аԥсны Ацҳаражәҳәарҭа. Уахь инаԥхьан акоронавирус зыхьуа рҟны аус заухьаз ҳџьынџьуаа-амедусзуҩцәа: Владимир Аргәын, Викториа Тарԥҳа, Мераб Арӡынба, Астан Мышәба, Едуард Быҭәба. Бжьаниа ирзеиҭеиҳәеит Аԥсны иҟоу аепидемиологиатә ҭагылазаашьа зеиԥшроу. Нас аҳақьымцәа рабжьагарақәа дырзыӡырҩит. Авирус аҿаԥҽра еиҳа хра аманы иҟаларц азы аԥкырацҵақәа алагалахоит", - иҳәеит Ахба.
Иара иажәақәа рыла абжьгарақәа ахәышәтәра апроцесси апациентцәа онлаин-режим ала аконсультациақәа рыҭареи роуп ирыҵаркуа. Ацҳаражәҳәаҩ иҳәеит ишалацәажәаз Москвантәи Аԥсныҟа амедусзуҩцәа ргәыԥ аарагьы.
Аслан Бжьаниа усутә ныҟәарала Москва дыҟоуп жьҭаара 26 раахыс. Аслан Бжьаниа Москва иҟазаараан дырԥылеит Москва аус зуа Аԥснытәи амедицинатә усзуҩцәа.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


АҞӘА, цәыббра 23 – Sputnik. Краснодартәи атәылаҿацә аҟны иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла рыԥсҭазаара иалҵит COVID-19 адиагноз ззықәыргылаз хәҩык апациентцәа ҳәа адырра ҟанаҵоит Ҟәбан ахадара.
Акоронавирус зцәа иалаз, ҩ-ганклатәи агәаҵәкра змаз апациентцәа ԥшьҩык рыԥсҭазаара иалҵит Шәачатәи аинфекциатә хәышәтәырҭа №2 аҟны. Ҩыџьа аҭыԥантәи ауааԥсыра роуп, арыԥҳа-аҳауаҭарсга аппарат иаҿакын, насгьы дара ашьақәыӷәӷәара ҳаракы рыман.
Иара уи ахәышәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит Тҟәаԥстәи араион ауааԥсыра ҩыџьа: 60 шықәса зхыҵуаз ахаҵеи, 81 шықәса ирҭагылаз аԥҳәыси. Дара нанҳәамза анҵәамҭазы ачымазара ркит, аҳауаҭарсга аппарат иаҿакны ишьҭан. Аԥҳәыс бырг убасгьы ашьақар чымазареи агәыхьи лыман.
Ахәбатәи апациент иԥсҭазаара далҵит Ҟрымтәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҟны. 69 шықәса зхыҵуаз аҭыԥантәи анхаҩы ҩ-ганклатәи аполисегментартә гәаҵәкра иманы дааргеит арыԥҳа-аҳауаҭарсга аппарат дадырҳәалеит, аха уигьы агәыхьи, астенокардиеи, ашьақәыӷәӷәара ҳараки ахьимаз аҟнытә иԥсы аиқәырхара залымшеит.
Акоронавирус иадҳәалоу егьырҭ ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, жьҭаара 19 — Sputnik. Ермантәыла Амилаҭтә еизара - Апарламент адепутат (афракциа "Сара сшьаҿа") Сасун Микаелиан Ашьха Ҟарабах дырхәит.
Адепутат Микаелиан – Ҟарабах аԥхьатәи аибашьрагьы далахәылан. Иара иԥсҭазаара ашәарҭара иҭагылам.
Уажәазы Ереван агоспиталь дҭоуп.
Ауаажәларра-политикатә еиҿкаара "Союз добровольцев "Еркрапа" – арратә еиҿкаароуп, ишьаҭаркуп 1993 шықәса рзы. Иара алахәылацәа Ҟарабах аибашьра иалахәын. Аидгыла иалахәуп 10 000-ҩык рҟынӡа ауааԥсыра.
Ҟарабах аҭагылазаашьа еицәахеит цәыббра 27, 2020 шықәса рзы. Уижьҭеи аибашьраҵәҟьа мҩаԥысуеит. Ермантәылеи Ҟарабахи арратә ҭагылазаашьа аԥҵоуп.
АҞӘА, жьҭаара 18 — Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла урыстәылатәи арегионқәа 84 рҿы 15 099 коронавирус хҭыс ҟалеит, урҭ рахьтә 3996-ҩык симптомада ирхыргоит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости, Акоронавирус аламырҵәаразы Москва аоперативтә штаб адыррақәа шьаҭас иҟаҵаны.
Иацы 14 922 хҭыс ҿыц ыҟан. Ачымазцәа рхыԥхьаӡара 1,1 процент рыла иацлеит.
Зегь реиҳа ачымазцәа рацәаҩны иазгәаҭоуп Москва — 4610, Санкт-Петербург (674), Подмосковье (460). Чукотка уажәазы аӡәгьы дазгәаҭам.
Аепидемиа алаҵәара иалагеижьҭеи Урыстәыла 1 399 334 коронавирус хҭыс ҟалахьеит. Урҭ рахьтә 24 нызқьҩык рыԥсҭазаара иалҵит 1,1 миллионҩык ргәы бзиахеит.
Зегь реиҳа аҭагылазаашьа уадаҩуп Москва, уа аԥкрақәа алагалоуп: 65 шықәса иреиҳабу, ахроникатә чымазарақәа змоу аҩны иаангылароуп, аилазаарақәеи аиҿкаарақәеи 30% русзуҩцәа онлаинла аусурахь ииаргароуп. Ҩымчыбжьа ҳәа ԥсшьара иоужьыз ашколхәыҷқәа рканикулқәа жьҭаара 18 рзы инҵәоит, аха аиҳабыратә классқәа рҵаҩцәа адистанциатә ҵарахьы ииаргоит.
Адунеизегьтәи агәабзиарахьчаратә еиҿкаара аҵыхәтәантәи адыррақәа рыла, адунеи аҿы 39,1 миллионҩык акоронавирус рыхьхьеит, 1,1 миллионҩык рыԥсҭазаара иалҵит. Зегь реиҳа аҭагылазаашьа уадаҩуп Еиду Америкатә аштатқәа, Индиа, Бразилиа. Урыстәыла аԥшьбатәи аҭыԥ аҿы игылоуп.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"Еиҳарак аусура ахьыҟоу араион ахадара ирыдыркыло аԥҟаԥҵәақәа реилыргараҿы ауп. Уи ҳауаажәлар ирызнагатәуп, рхы иахьадырхәаша, ишадырхәаша раҳәатәуп. Насгьы ҳара иаҳзаауа Аԥсны ахада идҵақәа роума, аԥыза-министр идҵақәа роума, дара зегьы еилырганы ажәлар ирызнагатәуп, урҭ адҵақәа инарықәыршәаны аусура мҩаԥысларц азы. Уи адагьы мчыбжьык ахь ҩынтә ауааԥсыра рызҵаарақәа рыла исыдыскылоит. Иара уи аамҭа абжьарагьы ианааиуа иҟоуп. Ауааԥсыра еиҳарак изыргәамҵуа атәылауашәҟәы аиура азҵаароуп, иҟоуп иара убас ашәахтәқәа ршәараҿы азҵаарақәа анрызцәырҵуагьы, анаҩс ауалафахәы ацҵара иаҵанакуа уҳәа, иаҳзааиуа рацәаҩуп, иахьынӡаҳалшо ҳрыхәоит", - ҳәа еиҭеиҳәеит Қәычбериа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Миқаа Галтәи ателехәаԥшра аусуразы: ҿыц аԥсы ахаҵаны ауаа ирбарцаз ҳаҿуп


АҞӘА, ԥхынҷкәын 18 - Sputnik. Twitter "Россотрудничество" аккаунт аусура иаланаргеит, убри аан изакәызаалак изыхҟьаз ҳәа мзызк иаламцәажәеит, абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.
Урыстәыла Аконституциа амш иазку акьыԥхьымҭа акәзар еиҭашьақәыргылам. "Россотрудничество" апост аиҭакьыԥхьра агәҭакуп.
"Twitter иахьа аккаунт шеиҭашьақәыргыло атәы зҳәо астандарттә шәҟәы аанашьҭит. Убри аан изакәызаалак мзызк ма ҿарԥак иаламцәажәеит", - рҳәеит аусбарҭа апресс-маҵзураҿы.
Роскомнадзор Twitter аҿтәи аофициалтә даҟьаҿ иазгәанаҭеит "Россотрудничество" аккаунт еиҭашьақәыргылоуп иҟаҵаз азыҳәа ашьҭахь ҳәа.
АҞӘА, жьҭаара 29 - Sputnik. Уахыки-ҽнаки рыҩныҵҟа Урыстәыла 17 717 акоронавирус-хҭыс ҿыц азгәаҭоуп ҳәа аанацҳауеит COVID-19 ауааԥсыра рацәыхьчаразы Москва аоперативтә штаб.
Ари апандемиа иаалагазар иреиҳау рбагоуп.
Уахыки-ҽнаки рыҩныҵҟа Урыстәыла 17 717 акоронавирус-хҭыс ҿыц азгәаҭоуп 85 регион рҿы. 26,5% аклиникатә ҟазшьа аадырԥшуамызт. 366-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит. Ргәабзиара шьақәгылеит 14 740-ҩык.
Иахьатәи аамҭазы Урыстәыла 1 581 693 акоронавирус хҭыс 85 регион рҿы иаарԥшуп. Зынӡа иԥсхьеит авирус иахҟьаны 27 301-ҩык, ргәы бзиахеит – 1 186 041-ҩык.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, жьҭаара 27 — Sputnik. Акоронавирус ианеиҵаха аҽа шықәсыки бжаки рҟынӡа ахы цәырнагалоит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости Роспотребнадзор аепидемиологиаз ЦНИИ аклиника-аналитикатә усуразы адиректор ихаҭыԥуаҩ Наталиа Пшеничнаиа лажәақәа ҵаҵӷәыс иганы.
Еиуеиԥшым атәылақәа рҿы COVID-19 аамҭа-аамҭала ахы цәырнагалоит ҳәа аҳәоит адырраҭараҿы.
Урыстәыла COVID-19 иахҟьаны аҭагылазаашьа аҽарцәгьар ҟалоит жәабран-хәажәкыра рзы. Ашыкьымҭа леир алшоит аԥхынразы ҳәа лҳәеит Пшеничнаиа уаанӡа амаҵзура аинтервиу аҭо.
Акоронавирус апандемиа адунеи атәылақәа зегьы амҽханакит. Ичмазаҩхахьеит 42,7 миллион-ҩык 1,1 миллион рыԥсҭазаара иалҵхьеит.
Урыстәыла миллионки бжаки ачымазара рыхьхьеит, 1,15 миллион-ҩык ргәы бзиахеит, рыԥсҭазаара иалҵит 17,3 нызқьҩык.
Аԥсны авирус рыдбалоуп 3839-ҩык, ргәабзиара шьақәгылеит 1464-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 36-ҩык.
АҞӘА, жьҭаара 29 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 зцәа иалоу реилкааразы атестқәа 427 ҟаҵан, урҭ рахьтә акоронавирус аарԥшын 68 тест рҟны ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Аоперштаб иара убас иаанацҳаит жьҭаара 29 рзы Гәдоуҭатәи агоспиталь аҿы лыԥсҭазаара дшалҵыз 1976 шықәсазы ииз апациент. Лара ахәышәтәырҭа дҭашәеит жьҭаарамза 13, лыԥсыԥ лагаҩагара акыр илцәыцәгьаны, ҩганктәи агәыҵәкра лыманы. Иақәнагаз атерапиа шлзымҩаԥыргозгьы, жьҭаара 29 рзы лдунеи лыԥсахит.
Жьҭаара 29 рзы рзы иԥсыԥ лагаҩагара акыр ицәыцәгьаны, ҩганктәи агәыҵәкра иманы аҟәатәи амобильә госпиталь аҟны ишьҭаз апациент иԥсҭазаара далҵит, иақәнагаз атерапиа шизымҩаԥыргозгьы.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 135-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 113-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 29-ҩык, ибжьаратәуп - 36-ҩык, илҩаауп 13-ҩык апациентцәа. Гәдоуҭатәи агоспиталь иҭашәеит 11-ҩык ачымазцәа.
Аҟәа асасааирҭа "Аиҭар" ашҭаҿы иаадыртыз амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 55-ҩык апациентцәа. 51-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, ԥшьҩык рҭагылазаашьа бааԥсуп.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Апандемиа ааҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иалоу 939-ҩык аарԥшын. Цәыббра 20 рызтәи аоперштаб адыррақәа рыла, Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп 97-ҩык апациентцәа.
Аԥсуа ҳәынҭқарратә музеи аетнологиа аҟәша аҭҵаарадырратә усзуҩ еиҳабы Инга Шамԥҳа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭалҳәеит 2015 шықәсазы Елена Гордиенко-Леиба амузеи ҳамҭас иалҭаз ампахьшьқәа рҭоурых атәы.
Аҭаацәара аиҳабацәеи алахәылацәеи ирыхҳәаау жәлар разгәаҭарақәак ирызкны аматериал ҳзеидылкылеит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа.
Иахьатәи аамҭазы Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирус зцәа иаланы иаарԥшу рхыԥхьаӡара 939-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 255-ҩык апациентцәа ргәы бзиахеит, рыԥсҭазаара иалҵит быжьҩык.
СОVID-19 акәшамыкәша ицәырҵуа ацәажәарақәеи уҳәансҳәанқәеи рҟынтәи реиҳа лассы-лассы иуԥыло, иара убас ковид-феикқәа рцәырҵшьеи урҭ ауаа ишрылаҵәои дрылацәажәоит афольклорист Есма Ҭодуа.
Аҟәа араион Гәыма (Каман) ақыҭа иҟоу аԥшьа Иоанн Ахьҿы ихьӡ зху ауахәама иахагылоу аигумен Игнати (Киут) арадио Sputnik аефир аҿы арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҟны еиҭеиҳәеит амҩа аиҭашьақәыргылара анаҩс шаҟа аамҭа рыла аныҳәарҭаҟынӡа инеиуа, гәазыҳәарас имоу атәы.
Аԥсны Афырхаҵа Кама Лашәриаԥҳа 1992-1993 шш. рызтәи Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан илхылгаз аҭоурых атәы ҳадигалоит апроект "Алашара ҳзырбо ауаа" автор апоет Анатоли Лагәлаа.
Аацытәи афельдшертә пункт амедиаҳәшьа Марина Ахсалԥҳа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭалҳәеит Гәдоуҭатәи агоспиталь аҟны ишьҭоу COVID-19 змоу ачымазцәа рыкрыфара шеиҿкаау атәы.
Аԥсуа театртә, алитературатә, амузыкатә аналитикеи акритикеи рҭагылазаашьа азы лгәаанагара лҳәоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.
Атәыла ахада Ихраҿа ҳәа хьӡыс измоу аҽырыҩраҿы аҽыҩҷкәынцәа еиндаҭлон еиуеиԥшым адистанциақәа ззыԥҵәаз быжь-еиԥхныҩларак рҟны.


Гәдоуҭа араион Бармышь ақыҭа ахада Геннади Нанба арадио Sputnik арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҿы еиҭеиҳәеит иқыҭауаа рыбзазашьа, уадаҩрас ирымоу атәы.
Иахьатәи аамҭазы Аԥсны иахьаҵанакуа 825-ҩык акоронавирус шрылоу шьақәдыргылахьеит. Урҭ рахьтә 235-ҩык апациентцәа ргәы бзиахахьеит, 7-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа, аиҳабыра, аминистрцәа, Гагра араион ахадара рхаҭарнакцәа злахәыз аилатәара мҩаԥган цәыббра 17 рзы. Аиԥылараҿы иалацәажәан араион абиуџьет ахь ашәахтәқәа рнеира апроблема.
Аԥсны зҽаԥсазтәыз азыҟаҵаҩ, СССР аспорт азҟаза Ӡука Бениа арадио Sputnik аефир аҟны далацәажәеит иааӡамҭацәа иреиуоу ақәԥаҩ Рустам Амԥар Еиду Америкатәи аштатқәа рҟны иигаз аиааира.
Ареспублика Никарагуа аҿы Ахьыԥшымра амш иазгәарҭоит цәыббра 15 рзы. 1821 шықәса рзы Ацентртә Америка иҟаз, Никарагуа назлаз Испаниа аколониақәа Британиа аҟынтәи ишхьыԥшым атәы рыларҳәеит.
ЕАЕС аҳазалхратә ҵакырахь ахатәхархәаразы 18 шықәса ирҭысхьоу ахаҿы илшоит 200 сигареҭ, ма 50 сигара (сигарилла), ма 250 грамм аҭаҭын, ма иарбоу аалыҵқәа ааидкыланы зеиԥш капанла 250 грамм еиҳамкәа ииаигар азин имоуп.
Сталинтәи арепрессиақәа ирызку апублицистикатә усумҭақәа рсериа автор Белла Барцыцԥҳа Дырмит Гәлиа ихьӡ зху Аҳәынҭқарратә премиа даԥсахеит. Арадио Sputnik аефир аҟны лара еиҭалҳәеит аматериал шеизылгоз.
Атурнир аҳәаақәа ирҭагӡаны Еиду Америкатәи аштатқәа рҿы имҩаԥган ф-қәгыларак. Дара ирылахәын ахацәа реиԥш аҳәсагьы.
Аԥсны ахада ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы Акоординациатә штаб аӡбара шьаҭас иаҭаны аусԥҟа инапы аҵаиҩит.
Аԥсуа ҳәаахьчаҩцәа аԥҳәыс дааныркылеит аҳазалхратә ҭыԥ "Ԥсоу" данахысуаз. Аусҭҵаара мҩаԥнагоит Аԥсны ААР атранспорт аҟны аҩнуҵҟатәи аусқәа русбарҭа.


Сырма Ашәԥҳа, Sputnik
Германиа инхо ҳџьынџьуаҩ Бурџьу Амҷҧҳа лыҧсадгьыл ахь Аҧсныҟа аара еснагь дазҿлымҳан, гəыҵхас илыман. Лара излалҳəо ала, инаӡеит аҧсҭазаараҿы зегь реиҳа дыззыҳəоз лыгəҭакы, даҭааит лџьынџь дгьыл, илбеит аҧсуаа, илаҳаит лхатəы бызшəа, илгəыдлыҳəҳəаллеит лашьцəа Амҷаа. Уи иацыз аҧхарра, иахылҵуаз агəыбылра насыҧс исыман саргьы лабҿаба абара.
Ашьыжь аусурахь сышцоз аҭел дысзасит ҳџьынџьуаҩ Али Моран, егьсеиҳəеит Германиантəи ҳџьынџьуаа Аҧсны иааны ишыҟоу, иара убас агəыҧ аилазаара дшалоу Амҷҧҳак, лашьцəа Амҷаа рбара шылҭаху. Иажəа анырҵəаха иамраӡакəа сиазҵааит: "Иабаҟоу, избарц абасылшои?", - ҳəа. Аҟəа асасааирҭақəа руак аҿы ишыҟаз сеиҳəеит. Иахьсеиҳəаз аҭыҧ аҿы саннеи, иҿаҧха-ҿаччо иаасҧылеит раҧхьаӡа акəны зҭоурыхтə ҧсадгьыл иаҭааз ҳашьцəа. Иааигəаны ҳанааибадырқəа, Бурџьу Амҷҧҳа ус салҳəеит: "Сара Џьгьарда ақыҭа саҭаарц сҭахуп, убрантə ауп сабду иабду амҳаџьырра дшагаз", - ҳəа. Хымҧада, лажəа ҩбастəуазма?! Аҽныҵəҟьа лгəаҳəара наӡартə еиҧш аҭагылазаашьа лзаҧҵан.
Бурџьу лаб Салим, Ҭырқəтəыла диит, Каиалара ақыҭа деиуоуп. Аусура аганахь ала Германиаҟа дахьцаз, аҭаацəара далалеит. Убраҟоуп дахьиз Бурџьу лхаҭагьы.
"Сабду Шьаадаҭ Амҷба иабду Саалиҳ иоуп Аҧснынтə амҳаџьырра аамҭазы ахҵəара зықəшəаны Ҭырқəтəылаҟа иагаз. Сеиҳабацəа ирҳəоны изласаҳахьоу ала, уи Џьгьарда ақыҭа иҭыҵқəаз дреиуоуп. Сара схəыҷаахыс зыӡбахə саҳахьаз, аха лабҿаба исзымдыруаз сыҧсадгьыл абара сыгəҭыхан. Ирымҳəои, алахьынҵа ыҟоуп ҳəа. Исымазаарын саргьы алахьынҵа бзиа ус анакəха", - абас лгəы ҭыҕьҕьаа дҳацəажəон Бурџьу Амҷҧҳа.
Бурџьу занааҭла дзиндырҩуп, аус луеит Германиа аусӡбарҭақəа руак аҟны. Длымоуп аеишьа. Лыҧшəма дшаҧсыҕуп, илызҳауеит лыҧҳа хəыҷы. Бурџьу излалҳəо ала, лхəыҷрашықəсқəа Ҭырқəтəыла лабдуи ландуи ахьынхоз ақыҭаҿы имҩасуан, убри аҟынтə ибзианы илдыруеит аҧсуара иамоу аҵакы.
"Саб ианду аҭырқəа бызшəа зынӡагьы илыздырӡомызт. Сандуи сабдуи аҧсышəала ианцəажəоз иџьасшьон, иарбан бызшəаз сзеилкаауамызт. Еиҳа саныҩеидас аҭоурых еилыскаауа саналага, иснырит амҳаџьырра закəыз, уи иацыз агəаҟра зеиҧшраз. Саб иашьеи иаҳəшьеи ыҟоуп. Саб иашьа Левенҭ Амҷба, Ҭырқəтəыла дынхоит, саб иаҳəшьа адыгақəа дырҭацоуп", - дҳацəажəон Бурџьу.
Бурџьу излалҳəо ала, Аҧсны Ахьыҧшымра азхаҵара анаиу нахыс, рыхдырра еиҳа иҿыхо иалагеит, уи аахыс рыҧсадгьыл иазкыз ажəабжьқəа раҩрыжьуам.
"Германиа инхо Кавказ ажəларқəа аидгылара, аибабара рыбжьоуп, изеибамдыруа шыҟоугьы рацəаҩны. Акультуратə хеидкыла ашҟа лассы-лассы ҳзымнеиуазаргьы, аныҳəатə мшқəа раан иагҳажьуам. Уаҟа еиҿкаауп хатəгəаҧхаралатəи ашəаҳəаратə, акəашаратə ансамбльқəа, атеатр. Аҧсыӡ аӡы зҵабаз еиҧш ҳаанхар ҳҭахым атəым дгьыл аҿы, аҧсҭазаара ҳазықəҧалароуп, ҳмилаҭ ахдырра ҳмырӡроуп", - лҳəоит Бурџьу Амҷҧҳа.
Бурџьу Амҷҧҳа лабдуцəа рқыҭа гəакьа Џьгьарда данаҭаа, лгəырҕьара ҳəаак амамызт. Лара лнеира иазыҧшын ақыҭа аиҳабыра, анхацəа, лашьцəа, лыжəлантəқəа Амҷаа.
"Анаџьалбеит, ҧхыӡу-лабҿабоу?! Зхаҿсахьақəа збоу ауаа зегьы сара исызгəакьаӡоушəа исзааиуеит. Ишҧасҭаху адгьыл сыҽнықəыжьны игəыдсыҳəҳəалар, здунеи зыҧсаххьоу, араҟа зыбаҩқəа амадоу сабдуцəа сыбжьы ҭганы снарацəажəар, издыруада сгəынқьыбжьы раҳарушь, рыҧсы ианырыр, издыруада?..", - лылаҕырӡқəа лгəаҵа иҭаҧсо дцəажəон Бурџьу Амҷҧҳа.
Бурџьу Амҷҧҳа илықəшəаз ақыҭауаа лгəазхара дрызбомызт, бызшəала ишзеилибамкаауазгьы блала еицəажəон, рыгəҭыхақəа еибырҳəон. Аҭырџьман, насгьы рныҟəарақəа зегьы еиҿызкааз Намық Арсҭаа, аиҭагара дахьӡомызт ари аҩыза агəырҕьареи ахьаагареи зцыз аиҧылара иахылҵуаз аҧхарра атəы. Џьгьарда ақыҭа аиҳабы Асланбеи Сангəылиа, ҳџьынџьуаҩ ажəа лиҭеит, мышкымзар мышкы лыҧсадгьыл ахь нхара ҳəа аара лгəы ианҭалк, лабдуцəа зныҵыз ақыҭаҿы адгьыл ҭыҧ лара лзы ишыхиахо.
"Џьгьарда ақыҭа иалҵыз лабдуцəа рҭоурых дырны ҳаҳəшьа абра дахьааиз даара ҳаигəырҕьеит. Лашьцəа Амҷаа ракəзар, ари ақыҭа иазбжоуп. Даара иҵауланы уазхəыцыр ари ахҭыс, угəы аҵəыуара ианамыркырц залшом. Амҳаџьырра иагаз ҳауаажəлар зегьы рыҧсадгьыл аҿы инхозҭгьы, иаҳхаҳгаз аибашьрагьы ҟамлар ҟаларын. Аҳəаанырцə инхо ҳашьцəа еимгеимцарак иадамхаргьы рбара акыр ҳгəы еиҵнахит, еснагь ҳарзыҧшуп", - ҳəа азгəеиҭеит ақыҭа ахада Асланбеи Сангəылиа.
Бурџьу Амҷҧҳа илыцыз лҩызцəеи лареи Џьгьарда ақыҭа иалсны акыр еимдеит. Ақыҭаҿы инхо милаҭла иаҭырқəоу Рустем Караосман-оглы иҩнаҭахьы ааҧхьара рыман, иара убас Беслан Аполлон-иҧа Амҷба игəараҭа иаҭааит, ишаҧу еиҧш ҩнаҭацыҧхьаӡа аишəа ҧсыуа чысла ирхиан. Беслан Амҷба иҧа Адгəыр, занааҭла дҭоурыхдырҩуп, игəараҭаҿы ас еиҧш асасцəа дахьқəа рбара акырӡа деигəырҕьеит.
"Ҳгəазхара иаҳбаанӡа иахьҳацəцо сгəы снархьуеит. Ҭоурыхла иаҳдыруеит ҳажəлар ирхыргаз аџьамыҕəа цəгьа. Абас еиҧш лассы-лассы иаҳзаалар, ҳаиҭанаиааира иҵегьы иҕəҕəахар, хымҧада акырӡа ибзиахон. Ҳџьынџьуаа избахьаз, сзабадырхьаз рахьтə сыжəлантəык дсымбацызт. Ҳаҩнаҭаҿы ҳаҳəшьа лбара шаҟа агəахəара снаҭаз ус ҿык-бзык ала исызҳəом. Ҳара ҳаҳəшьа лбара ҳгəы ишахəаз еиҧш, егьырҭ ажəлақəагьы рашьцəеи дареи еибабар ргəы иамыхəои. Аҵыхəтəантəи аамҭазы ҳаимадара аҽахьарҕəҕəо даара иус бзиоуп", - иҳəеит Адгəыр Амҷба.
Бурџьу Амҷҧҳа Аҧсны лыҟазаара иалагӡаны дызҭааз, илбаз аҭыҧ ҧшӡарақəа акыр ирацəоуп, аха иҟоуп дызхьымӡагьы. Уи анаҩс санаауазы, лҳəеит зыҧхыӡи злабҿабеи рҳəаақəа ирҭакыз ҳџьынџьуаҩ.
"Аҧсны хазыноуп, исҧылаз, избаз ауаа зегьы ргəы ҭбаауп, рхы-рҿы еихалашоит. Уаҳа еибашьра ҟамлааит, ҳаҧсадгьыл амч-алша ҕəҕəахааит, ҵарадыррала еснагь аҧхьагылара амазааит"? - абас лгəазыҳəарақəа еихсыҕьуамызт Бурџьу Амҷҧҳа.
Аҧсадгьыл ҧшуп, амч ҕəҕəоуп. Ҳашьцəеи ҳареи иҳабжьаз аихатəы ҧардақəа наӡаӡа ашəқəа ҟьаҟьаӡа иаартызааит.
Сырма Ашәԥҳа, Sputnik
Быжьшықәса раԥхьа Шьамтәылантәи зҭоурыхтә ԥсадгьыл ахь нхара ҳәа ихынҳәыз ҳџьынџьуаа ргәыԥ аҿы дыҟан Шьади Баӷба. Шьади Аԥсныҟа ицны иааит иани иашьеиҵбы Фадии. Шьади Баӷба иӡбахә саҳаит ааигәа, мышқәак раԥхьа Маҷара аҳаблаҿы ҳџьынџьуаа срыҿцәажәарц санырҭаа. Адәаҿы машәыршәа исықәшәаз аԥсшәа засҳәаз Шьади иан лакәзаарын. Бызшәала рацәак ҳанзеилибамкаа лареи сареи, ҳаицәажәара заҳауаз хаҵак иазгәеиҭеит лԥацәа аԥсшәагьы аурысшәагьы шырҳәо, урҭ рыла ҳаибабарц шыҟало. Лԥацәа руаӡәк аус ахьиуаз ансарҳәа, иааигәан, аҽныҵәҟьа дсыԥшааит. Аиаша шәасҳәоит, Шьади аԥсышәала ицәажәара акыр сыхнахит, иагьџьасшьеит.
"Шьамтәылантәи арахь санааз уиаҟара схатәы бызшәала сцәажәартә сыҟамызт, уажәгьы ишысҭаху исзымҳәозаргьы, сызлацәажәо еиҳарак аԥсышәалоуп. Санхәыҷыз сандуи сабдуи (сан лганахьала) еснагь аԥсышәала еицәажәон, исаҳауаз еиҳарак уи абызшәа акәын. Сан Қәышьԥҳауп Муна лыхьӡуп, саб Џьамал ихьӡуп, уажәы иара Германиа дыҟоуп", - абас ҳаиҿцәажәара нхацҳаркит Шьадии сареи.
Шьадии Баӷба Дамаск ақалақь аҿы дынхон Аԥсныҟа даанӡа. Аха иара иабшьҭрагьы ианшьҭрагьы ажәытә иахьынхоз Голантәи аҳаракырақәа рҿы акәын, уаҟа инхоз аԥсуаа аӡәырҩы ыҟан, аҭоурых еиԥхьнарттеит умҳәозар.
"Саб иан дадыгьан, Назира лыхьӡын, Ӷашь лыжәлан. Сабду Маҳмуҭ ихьӡын. Сан лангьы дадыгьан, Садие Сҭашә, сан лаб Салиҳ ихьӡын. Шьамтәыла инхо Абаӷбақәа рхыԥхьаӡара егьмаҷым, Қәышьбақәагьы ҭаацәарақәак нхон", - ихәеит Шьади Баӷба.
Аԥсыуаҵасла иааӡоу, ҟазшьала иҭынчу, зхы-зҿы ачча ақәыхх ицәажәо Шьади иеиҳабацәа рҟынтә иидыруа ажәабжьқәа маҷым. Иара излаиҳәо ала, атәымџьара иизаргьы, ршьа-рда аԥсуа шьа алоуп, уи еицакра зақәлараны иҟам.
"Аиаша шәасҳәоит, аԥсуара ҳзымдыруа ауп ишаҳҵаз. Ишԥа ҳәа шәсазҵаар, аҭакгьы сызшәаҳәом. Избанзар, Анцәа ҳаԥсыуаны ҳаишеит. Ҳанхәыҷыз аахыс аиҳаби аиҵби рҭыԥ ҳдыруан, сасык даҳзааиргьы итәарҭа-игыларҭа шхазыз ҳдыруан, ҳхымҩаԥгара аԥсуа цәа аҟәнызар акәын, даҽакала ҟалашьа амамызт", - ҳәа азгәеиҭоит Шьади Баӷба.
Шьади Баӷба Аԥсныҟа данаауаз 23 шықәса ихыҵуан. Иара Дамаск ақалақь аҟны иреиҳау аҵараиурҭа дҭан, англыз бызшәа аҟәшаҿы аҵара иҵон, убри инаваргыланы егьырҭ абызшәақәагьы дрызҿлымҳан. Ара дахьааизгьы Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә университет дҭалеит. Уижьҭеи иԥсҭазаараҟны зҽызыԥсахыз акыр ирацәоуп. Зегьы ирыцкуп игәы каршәны, ихы-игәы дақәгәырӷьо Аԥсны дахьынхо.
"Сара саншьцәа Маҳмуҭи Аҳмеҭи Аԥсны инхоижьҭеи акрааҵуеит. Аибашьра ҟалаанӡа Маҳмуҭ ара дыҟан, Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аҿы аҵара иҵон, аибашьра аамҭазы иҩызцәа дрывагыланы иԥсадгьыл бџьаршьҭыхла ихьчеит, уи сара акыр сазгәыдууп. Уажәы саншьцәа Пицунда инхоит. Шьамтәыла ҳаныҟаз урҭ рыла иҳаҳауаз ахабарқәа рацәан", - иҳәоит Шьади Баӷба.
Шьади Баӷба иандуи иабдуи Аԥсныҟа изныкымкәа иаахьан, рԥацәа илырхыз аԥсҭазааратә мҩа иазыразын. Шьади иабду араҟа иԥсҭазаара далҵит, Бзыԥ анышә дамадоуп, ианду Шьамтәыла дынхоит.
"Сара Аԥсныҟа сааижьҭеи уажәшьҭа шықәсқәак ҵуеит, абра сизшәа-сааӡазшәа схы збоит. Аразҟы ҳаман ҭаацәала ҳәа сыԥхьаӡоит ҳаԥсадгьыл ахь ахынҳәра ахьаҳқәашьхаз. Аус зуеит аргыларатә наплакаҿы, аҩызцәа сымоуп, аԥсыуак Аԥсны дшынхо еиԥш схы ныҟәызгоит. Мчык еснагь исыҵанаҳәон, гәыӷрак сыман Аԥсныҟа сшаауаз", - ҳәа азгәеиҭоит Шьади Баӷба.
Шьадии сареи ҳаиҿцәажәараҟны иазгәеиҭеит ателехәаԥшратә дырраҭарақәа рыла сшидырыз, Шьамтәыла саныҟазтәи анҵамҭақәа дрылацәажәеит, уи сгәы акыр иахәеит. Шьади Баӷба абызшәақәа рҵара акырӡа ицааиуеит, иидыруа атәым бызшәақәа иреиуоуп: аурысшәа, аҭырқәшәа, англыз бызшәа, араб бызшәа. Аха, зегь реиҳа иԥшӡоуп ҳәа иԥхьаӡоит аԥсшәа.
"Ҳара ҳаҩны - Аԥсноуп, аԥсуароуп абрагь ҳаидызкылаз, иаҳхашҭыр ҟалаӡом, ҳбызшәа ҳдыруазароуп, иаҳҵароуп. Сара издыруаз аԥсшәа аихаҳара лыбзоура ду алоуп Наала Басариаԥҳа, аԥсуа бызшәа арҵараҿы ацхыраара ду ҳалҭеит, ҭабуп ҳәагьы ласҳәоит. 23 шықәса Шьамтәыла сынхон сара, "уара уарабуп" ҳәа аӡәгьы исаимҳәаӡеит, зегьы ирдыруан Кавказаа ҳшырхылҵшьҭраз", - ҳәа азгәеиҭоит Шьади Баӷба.
Шьади Баӷба ижәлантәқәеи иареи еибабалоит, еиҳарак аҳтнықалақь аҿы иҟақәоу роуп иидыруа. Игәы иҭоуп Аҟәа налҵ иашьцәа дырҭаарц, аимадара бзиа рыбжьаларц.
"Изларҳәо ала, ҳара ҳажәлантәқәа Гәбаадәы инхон амҳаџьырра рыхьӡаанӡа. Иҟоуп Ҭырқәтәылаҟа, Нхыҵ-Кавказҟа иагақәаз. Сабду иабду Самсун дыхон, сабду иабгьы Самсун диит, иашьа арантә дҭыҵит, уа дахьнеиз арра дыргеит. Ашьҭахь, Шьамтәылантәи Баӷ ҳәа еиҳабык днеин Ҭырқәтәылантәи Шьамҟа дигеит", - иҳәеит Шьади Баӷба.
Аамҭеиҭасра ҭаха знамҭоз ҳџьынџьуаа изҭашәаз аҭагылазаашьа акыр икыднаҟьеит, тәылак аҟынтә даҽа тәылак ахь ахҵәара, уаҟа ҩаԥхьа анхара-анҵыра уҳәа шаҟа џьамыӷәа цәгьа рхыргазеи? Ҳажәлар агәаӷь ду рызҭоуп, ахыларҟәреи агәкажьреи раҭәам. Уи ус шакәу шьақәнарӷәӷәоит зыԥсадгьыл ахь ихынҳәыз ҳхылҵшьҭрақәа рыгәаӷьра, рычҳара, рҟәыӷара, рхымҩаԥгара.
Шьади Баӷба иакәзар изеиӷьасшьоит аманшәалара игәҭакқәа зегьы рынагӡараҿы. Ҳаиҿцәажәараҿы ишазгәеиҭаз еиԥш, ауаҩы гәыӷрада дзынхом, аԥхьаҟагьы игәыӷрақәа еиҩымжьааит!
Сырма Ашәԥҳа, Sputnik
Ианармза 20, 1994 шықәса рзы, Ҭырқәтәылантәи раԥхьаӡа акәны Аԥсныҟа иааз ҳџьынџьуаҩ Ҳақан Гочуа иахьа иҭоурыхтә ԥсадгьыл аҿы ихы дахамышшаауа дынхоит. Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аамҭазы Чорум иреиҳау аҵараиурҭа дҭан, анџьныр-механик изаанаҭ ала аҵара иҵон. Иара излаиҳәо ала, Аԥсныҟа аара еснагь игәы иҭан, аха дызлаара амҩа издыруамызт.
"Сҭампыл инхоз Раҳми Ашәба ҳәа хаҵаки сареи ҳаибадырит. Иахәҭаз адокументқәа реиқәыршәаҿы ацхыраара сиҭеит, иара идунеи иԥсаххьеит, џьанаҭ гыларҭас иоуааит. Абасала, Раҳми сареи ҳаицны Аԥсныҟа ҳааит, уижьҭеи сҭаацәа рбаразы сымцозар Ҭырқәтәылаҟа, ара сынхоит", - иҳәеит Ҳақан Гочуа.
Ҳџьынџьуаҩ Ҳақан Гочуа Аԥсныҟа данаа, ҩышықәса ааҵауаны ҿыц иаадыртыз Башаран-коллеџь аҿы ҭырџьманс аусура далагеит, аратәи аԥсҭазаара лассы иҽаиршьцылеит. Усҟан дызхысыз ахҭысқәа иахьа ихәыцраҿы иаанхаз гәалашәарақәоуп.
"Раԥхьа асасааирҭа "Аиҭар" аҿы сынхон, анаҩс Кәыдреҭ Чагьам ҳәа Ҭырқәтәылантәи Аԥсны инхоз сҩыза ааԥхьара сиҭан, хымз сисасын, ҭабуп ҳәагьы иасҳәоит. Ашьҭахь, Алашарбага аҳаблаҿы сҩызцәеи сареи ҳаицынхон. Арҭқәа зегьы зысгәаласыршәо, акырӡа аҵанакуеит гәаартыла, рхы-рҿы ачча ақәыхх ауаа ануԥыло, угәалаҟазаара анышьҭырхуа", - ҳәа азгәеиҭеит Ҳақан, Аԥсныҟа иаара игәаларшәауа.
Ҳақан Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аҿы иҵара иациҵеит, афилологиатә факультет англыз бызшәа аҟәша далгеит, аҩызцәа ирҳаит, иидыруаз аԥсуа бызшәа акәзар, акыр еихеиҳаит.
"Абар, уажәшьҭа аашықәса инареиҳауп схатә усқәа аартны исымоижьҭеи, амашьынақәа аҳәаанырцәынтәи иаахәан исҭиуеит, иара убас Гагра ауҭраҭыхааӡарҭатә наплакы еиҿкааны исымоуп, схы сахашшаауа сыҟам, изласылшо ала акы саҿуп", - иҳәеит ҳаиҿцәажәараҿы Ҳақан Гочуа.
Ҳақан Гочуа иабацәа урҭ рабацәа рҭоурых аилкаара аҭҵаара бзиа ибоит. Амҳаџьырра ҳауаажәлар зықәнаршәаз аџьамыӷәа цәгьа Ҳақан иабшьҭрагь иркьымсырц залыршамхеит.
"Сабду иабду Аҳмеҭ Гочуа (Ҟочу) Черқьесск, Ҭрамқыҭ ҳәа иахьашьҭаз дынхон. Иара иԥа Сулеиман уа диит, нас амҳаџьырра Ҭырқәтәылаҟа дагеит, уа дҭаацәарахеит, дагьыҿиеит. Амшыннырцәҟа ианнанага, аҭырқәа еиҳабыра нхарҭаҭыԥс иддырбаз аҭыԥ ргәамԥхеит, акырӡа иҳаракыран, ишьхаран, аӡынра цәгьан, иӡбаарраны иҟан. Ашьҭахь, дара рхала иргәаԥханы маҷк илаҟәыраны иалырхыз аҭыԥ рырҭеит, ахьшьцәа рыцырхырааны илбааит", - иҳәеит Ҳақан Гочуа.
Иара иабшьҭра анхара нап ахьаларкыз ақыҭа Ҭоқаҭ ақалақь иаҵанакуа Фындыџьақ ақыҭаҿоуп, аԥсышәала ари ақыҭа Арасаӡыхь ахьӡуп. Ақыҭа иаакәыршаны арасақәа ыҟоуп, аӡыхь ыҵхәраа ицоит.
"Арасаӡыхь ҳәа иахьашьҭоу ақыҭаҿы ашәуақәа роуп инхо, 50 ҭӡы инарзынаԥшуа иҟоуп. Сҭампылынтәи машьынала 11-12 сааҭ бжьоуп, Чоруми Сиваси рыбжьара ишьҭоуп ҳара ҳқыҭа. Ҭырқәтәылатәи Арасаӡыхь ақыҭаҟынтә ҳазҭагылоу аамҭазы сара сымала соуп иҟоу Аԥсны. Аибашьра ашьҭахьҵәҟьа иаақәаз ҭаацәарак ыҟан, аха еиуеиԥшым амзызқәа ирхырҟьаны рышьҭахьҟа ихынҳәит", - иҳәеит Ҳақан Гочуа.
Ҭырқәтәылаҟа ихырҵәаз ҳџьынџьуаа аԥсҭазаара уадаҩ иҭагылан, аибашьрақәа, адгьылҵысрақәа, ачымазара бааԥсқәа уҳәа ирхырымгаз акыҟам. Ҳақан иаб иаҭымла дааӡан, дшыхәыҷыз иаб дыԥсхьан (Ҳақан иабду).
"Саб иан Молла Медиҳа дашәыуа ҭыԥҳан, сан лан сан даниз дыԥсит, сан ланду дедыгьан, сангьы аедыгьа бызшәа бзианы илҳәон. Саб иабду Риза ақыҭа деиҳабын, иажәа акрылнадо дыҟан. Ҳаиҳабацәа иаҳдырбаз апатуеиқәҵара ҳаԥсы ахьынӡаҭоу иҳацзар ҳҭахуп", - иҳәеит Ҳақан, аԥсуара аӡбахә дазааҭгыло.
Ҳақан Гочуа излаиԥҳьаӡо ала, аԥсҭазаара уара унапала иурԥшӡароуп, аҭаацәара рыҩнуҵҟаҿы рхатә усқәа дара-дара шалацәажәо еиԥш, аҳәынҭқаррагьы ажәлар рхатәымчқәа рыла рыхшыҩ еилаҵаны иныҟәыргароуп, анаҩс ауп анаԥшцәагьы ҳаҭырла ианҳазныҟәо.
"Ҳҳәынҭқарра иамоу алшарақәа еихаҳҳароуп, уи злашьақәгылоу амахәҭақәа ҳарӷәӷәароуп, азакәанқәа аԥхьа инаргыланы, уи сара сгәаанагароуп. Аҳәаанырцәынтәи иаауа ҳашьцәа гәыла-ԥсыла ирҭахны иаароуп, рылшарақәа ирықәгәыӷуазароуп, аҳәынҭқарра азхаҵгылара рынаҭозаргьы, уи иахьыԥшны имтәароуп, рнапаҟынтә иааиуа ҟарҵароуп. Ҳазегьы ҳҳәоу еиқәшәаны ҳаныҟала, амҩа иаша ҳанымлар залшом", - иҳәеит Ҳақан Гочуа.
Ҳақан Гочуа ихатә харџьала Бзыԥ анхарҭаҩны ааихәахьан, аха иусура аганахьала Аҟәаҟа аара аниҭахха, иааихәахьаз аҩны арепатриациа иаиҭеит, уи ахаҭыԥан Маҷара ҳџьынџьуаа реиланхарҭа аҭыԥ аҿы ауадақәа ирҭеит, еиҭнырыԥсахлеит.
Ҳақан Гочуа дҭаацәароуп, иԥшәма Ӷәада ақыҭа деиуоуп, Жьиԥҳауп. Анцәа иҳәааит Ҳақан Гочуа иԥсадгьыл аҿы аизҳара иоуа, игәҭакқәа зегьы нагӡахо!
Ииасыз амчыбжь азы Аԥсны авирус аламырҵәаразы Урыстәылантәи ацхыраара аашьҭын, ареспубликаҿы ирыдкылан ауснагӡатә ҿыцқәа аепидемиологиатә ҭагылазаашьа ашьақәыртәаразы. Апандемиа аамҭазы Аԥсны аҽаҩра уаргәырӷьартә иҟоуп, ирманшәалоуп уи Урыстәылаҟа аекспорт ашьҭра.
Ииасыз амчыбжь азы иналукаашаз ажәабжьын Урыстәыла Атәылахьчара аминистрра Аладатәи арратә округ амобилтә госпиталь Аԥсныҟа аара.
Урыстәыла Аладатәи арратә округ амобилтә хырхарҭарацәалатә госпиталь Ставропольтәи атәылаҿацә аҟынтәи Аԥсныҟа иааит. Амобилтә госпиталь ареспубликахь идәықәҵан жьҭаара 17 рзы акоронавирустә инфекциа змоу апациентцәа рыхәышәтәраҿы ацхыраара аҟаҵаразы. Агоспиталь асасааирҭа "Аиҭар" аҵакыраҿы иргылоуп.
Ачымазцәа шьҭаҵахоит асасааирҭа ахԥатәи акорпус аҿы ҟәша-ҟәшала еихшаны. 100 иара-ҭыԥк еиҿкаахоит. Аха иахәҭаны иҟалар 150 пациент рыдыркылоит.
Амобилтә госпиталь аҿы ишьақәыргылоуп арԥҳақәа иԥсабаратәымкәа аҳауа рҭазырсуа аппаратқәа, апациентцәа интенсивла ргәаҭаразы амониторқәа, арентгенографиатә аппаратқәа, УЗИ аппаратқәа, ашьа анализҟаҵагақәа.
Аԥхьатәи апациентцәа агоспиталь иаднакылеит жьҭаара 20 рзы. Ачымазцәа арахь иааргоит Ацхыраара ласы ала. Адкыларҭаҿы урҭ агәаҭара иахрыжьуеит, ршьа иалоу аҵәыҵәри гәарҭоит, ршоура ршәоит, ахаҭалатә карточка еиҿыркаауеит.
Уи адагьы ақалақь анапхгареи агоспиталь анапхгареи реиқәшаҳаҭрала иӡбоуп ақалақьтә лабораториа ацхыраара аҭаразы ПЦР-диагностика уа иҟарҵаларц. Есыҽны шәкы рҟынӡа ПЦР-диагностика аҟаҵара ауеит. ПЦР-диагностика аҭакқәа роура алшоит 40 минуҭ рыҩныҵҟа.
Аҟәа, аҿкчымазаратә хәышәтәырҭаҿы еиҳа аамҭа иақәшәо амобилтә лабораториа аусура ишалаго атәы ҳәан ақалақь ахадеи амедицинатә усҳәарҭақәа рхадацәеи реиԥылараан.
Алабораториа ада ԥсыхәа аҟамзаара адҳәалоуп ахәышәтәырҭаҿы ачымазцәа рыдкылара алагара.
Аҟәа асанитартә ҳақьым хада Алла Белиаева илҳәеит ачымазцәа рырацәахара инадҳәаланы анализқәа аҩны ргаразы агәыԥ шеиҿкаахо атәы. Иахьазы, ԥсшьарада ҩ-гәыԥк аус руеит.
Жьҭаара 22 рзы Аҟәатәи ахәыҷтәы поликлиникаҿы COVID-19 рылоуп ҳәа агәҩара ззыҟоу ма изыхьуа ахәыҷқәа рзы акабинет аадыртит. Акабинет аполиклиника ахыбраҿы иҟоуп, аха аҩналарҭа хазуп. Ахәыҷқәа рыдкылара мҩаԥыргоит аҳақьыми амедиаҳәшьеи.
Уажәшьҭарнахыс Москватәи адиаспора Гәдоуҭатәи агоспиталь аусзуҩцәа аԥарацҵа рзыршәалоит. Адиаспора ирыӡбеит аҿкчымазара змоу рҟны аус зуа аԥарацҵа роуларц.
"Ацәаҳәа ҟаԥшь" аҿы аус зуа амедусзуҩцәа уажәшьҭарнахыс аԥарацҵа роулоит" ҳәа арадио Sputnik иазеиҭаҳәеит адиаспора рнапхгара алахәыла Инна Барчанԥҳа.
Жьҭаара 1 аахыс аԥарацҵа иартәахьеит миллионки 900 нызқьмааҭ.
Амчыбжь азы реиҳа излацәажәақәоз иреиуахеит ЖӘыргьыҭ ақалақь аҿы абанк ақәлара.
Абџьар зыҟәныз ахаҵа Жәыргьыҭ абанк аҟны жьҭаара 21 рзы шьыбжьон 40-ҩык иреиҳаны ауаа шасыс игеит, иара миллионбжак доллар ирҭарц адҵа ҟаиҵеит.
Сааҭла имҩаԥысуаз аиҿцәажәарақәа рышьҭахь, асааҭ 22:00 рзеиԥш, хҩык ашасцәа рышьҭахь иҽыҵәахны, ахыбра дыҩныҵит.
АИХқәа рдыррақәа рыла, иара хҩык атҟәацәа иманы Аԥсны аганахь ддәықәлеит.
Убри аан Жәыргьыҭ абанк иақәлаз ахаҵа Егры аӡиас ала Аԥсны аҳәынҭқарратә ҳәаа дахымсӡеит, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит Аԥсны ашәарҭадаратә маҵзура аҳәаахьчаратә гәыԥ аиҳабы Рустам Латипов.
Сынтәа иҟоу аамҭа уадаҩ аан Аԥсны аҽаҩра беиа ҟалеит.
Амандарина, ахәырма, афеихо, араса рекспорт 2020 шықәса цәыббрамзази жьҭаарамзази 2019 шықәса, иара абри аамҭазтәи арбагақәа ирхысит, абри атәы Sputnik иазааицҳаит Аԥсны аҳәынҭқарратә аҳазалхратә еилакы ахантәаҩы Гурам Инаԥшьба.
Иара иажәақәа рыла 2019 шықәса цәыббра-жьҭаара амзақәа рзы атәыла иалган 200 кьыла ахәырма, сынтәа –тоннак, афеихо: 42,9 тонна– 65,9 тонна. Арбагақәа еиӷьхеит амандарина аганахь алагьы. Иахьазы Аԥсны иалгоуп 269 тонна.
Иара убас арбагақәа ҳаракуп араса. 2020 шықәсазтәи арбагақәа: 387,6 тонна; 2019 шықәсазтәи арбагақәа: 169 тонна.
Аԥснынтәи Урыстәылаҟа аекспорт ирго ацитрустә шәырқәа рыхәԥса еиҵатәуп ҳәа иҳәеит Sputnik аинтервиу азҭаз ақыҭанхамҩа аминистр Беслан Џьапуа.
Уаанӡа Аслан Бжьаниа аекономикеи ақыҭанхамҩеи рминистрцәа адҵа риҭеит ацитрусқәа Аԥсны анҭыҵҟа рекспорт ахәԥса аларҟәразы ауснагӡатәқәа рыдыркыларц азы.
"Ҳара иҳаӡбеит ҳброкертә конторақәа арҭ аидарақәа имҩаныргаларц. Ацитрусқәа рекспорт азы уаанӡа 10 мааҭк шәатәызар, уажәшьҭарнахыс быжьмааҭк рҿы ишьақәыргылоуп", - иҳәеит Џьапуа.
Иахьазы ацитрусқәа рекспорт 2 839 кьыла ыҟоуп. Ҵыԥх уажәааны 570 кьыла ракәын иахгаз ҳәа иҳәоит аминистр.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа жьҭаара 22 рзы аепидемиологиатә ҭагылазаашьа инадҳәаланы ажәлар рахь ааԥхьара ҟаиҵеит.
Атәылаҿ иалагалоу аԥкыратә уснагӡатәқәа рганахь ала иазгәеиҭеит ауаа акоронавирустә инфекциа рацәыхьчара – анапхгара рзы ихадароу усны ишыҟоу.
"Ҳәарада шьаҭанкыла аԥсҭазаара аиҭакра акыр иуадаҩроуп, аха иахьазы абасала мацароуп хымҩаԥгашьас иҟоу. Аҳәара зуеит иҟоу аҭагылазаашьа еилкаарыла шәазнеирц. Иҳадаҳкыло ауснагӡатәқәа зегьы ззырхо ҳтәылауаа рыԥсҭазаареи ргәабзиареи рыхьчароуп", - азгәеиҭеит ахада.
Ауааԥсыра рахьгьы ааԥхьара ҟаиҵеит ԥсыхәа шамоу ала рхы рыхьчаларц, аԥҟаррақәа ирықәныҟәаларц.
Бжьаниа инарҭбааны дазааҭгылеит атәыла агәабзиарахьчареи амедицинеи ирымоу апроблемақәа, ауааԥсырагьы агәра дырго иҳәеит атәыла анапхгара шьаҿа-шьаҿала урҭ ирыдҳәало азҵаарақәа зегьы шырыӡбо азы. Иара иҳәеит апандемиа ааҟалазар, атәыла аиҳабыра, абизнес еилазаара, Москвеи Ҭырқәтәылеи инхо аԥсуа диаспора, жәларбжьаратәи аиҿкаарақәа 250 миллион мааҭ рҟынӡа шнырххьо.
Агәабзиарахьчара аминистр Ҭамаз Ҵахнакьиа иакәзар Аԥсны анҭыҵ аус зуа аҳақьымцәа рахь ааԥхьара ҟаиҵеит Аԥсны ацхыраара ҟарҵарц азы.
"Урыстәыла Аԥсны ишацхраауагьы амедицинатә персонал рзымхара ыҟоуп. Раԥхьа иргыланы азымхара ыҟоуп Гәдоуҭатәи аковид-госпиталь аҿи егьырҭ аҟәшақәа ахьаарту ахәышәәтырҭақәеи рҿи", - иҳәеит иара.
Аминистр иазгәеиҭеит ареспубликаҿ ишазымхо ареаниматологцәа, апульмонологцәа, атерапевтцәа, аинфекционистцәа, аепидемиологцәа уҳәа COVID-19 иаҿагылан аус зухьо.
Аепидемиа иалагеижьҭеи жьҭаара 25 рзы Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 3739-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә ргәы бзиахеит 1462-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 35-ҩык.


АҞӘА, жьҭаара 14 - Sputnik. Урыстәыла иатәылауаау аурысқәеи ақырҭқәеи рхатә мазара Урыстәыла еснагь хшыҩзцара знаҭо зҵаароуп ҳәа иҳәеит Урыстәыла адәныҟатәи аусқәа рминистр Сергеи Лавров.
"Аԥсны аиҭакрақәа ҭышәынтәалазшәа збоит, ари азҵаара хымԥада ҳазыхынҳәуеит. Амала оумашәа иубартә иҟоуп апроблема макьанагьы иахьыӡбам", - ҳәа иҳәеит Лавров.
Лавров иазгәеиҭеит Аԥсни, Ҭаџьикисҭани, Белоруссиеи рҟны Урыстәыла аҟазаара абизнес аганахьала еиҳа аԥыжәара шамоу, арҭ атәылақәа рҟны аурыс бызшәа арҵара аҩаӡара ҳаракаҿы ишыҟоу.
Урыстәыла адәныҟатәи аусқәа рминистр Сергеи Лавров аинтервиу риҭеит ажурналистцәа Маргарита Симониан, Владимир Сунгоркин, Роман Бабаиан ахаша, жьҭаара 14 рзы.
АҞӘА, жьҭаара 29 - Sputnik. Уахыки-ҽнаки рыҩныҵҟа Урыстәыла 17 717 акоронавирус-хҭыс ҿыц азгәаҭоуп ҳәа аанацҳауеит COVID-19 ауааԥсыра рацәыхьчаразы Москва аоперативтә штаб.
Ари апандемиа иаалагазар иреиҳау рбагоуп.
Уахыки-ҽнаки рыҩныҵҟа Урыстәыла 17 717 акоронавирус-хҭыс ҿыц азгәаҭоуп 85 регион рҿы. 26,5% аклиникатә ҟазшьа аадырԥшуамызт. 366-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит. Ргәабзиара шьақәгылеит 14 740-ҩык.
Иахьатәи аамҭазы Урыстәыла 1 581 693 акоронавирус хҭыс 85 регион рҿы иаарԥшуп. Зынӡа иԥсхьеит авирус иахҟьаны 27 301-ҩык, ргәы бзиахеит – 1 186 041-ҩык.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, жьҭаара 27 — Sputnik. Акоронавирус ианеиҵаха аҽа шықәсыки бжаки рҟынӡа ахы цәырнагалоит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости Роспотребнадзор аепидемиологиаз ЦНИИ аклиника-аналитикатә усуразы адиректор ихаҭыԥуаҩ Наталиа Пшеничнаиа лажәақәа ҵаҵӷәыс иганы.
Еиуеиԥшым атәылақәа рҿы COVID-19 аамҭа-аамҭала ахы цәырнагалоит ҳәа аҳәоит адырраҭараҿы.
Урыстәыла COVID-19 иахҟьаны аҭагылазаашьа аҽарцәгьар ҟалоит жәабран-хәажәкыра рзы. Ашыкьымҭа леир алшоит аԥхынразы ҳәа лҳәеит Пшеничнаиа уаанӡа амаҵзура аинтервиу аҭо.
Акоронавирус апандемиа адунеи атәылақәа зегьы амҽханакит. Ичмазаҩхахьеит 42,7 миллион-ҩык 1,1 миллион рыԥсҭазаара иалҵхьеит.
Урыстәыла миллионки бжаки ачымазара рыхьхьеит, 1,15 миллион-ҩык ргәы бзиахеит, рыԥсҭазаара иалҵит 17,3 нызқьҩык.
Аԥсны авирус рыдбалоуп 3839-ҩык, ргәабзиара шьақәгылеит 1464-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 36-ҩык.
АҞӘА, жьҭаара 29 - Sputnik. Аушьҭырҭатә ҭыԥ "Адлер" аҿы Урыстәыла АШәМ Краснодартәи атәылаҿацә аҿтәи амаҵзура аусзуҩцәеи аҳазалхыҩцәеи иааныркылеит аҭаҭын аалыҵ аконтрабанда. Абри атәы аанацҳауеит Шәачатәи аҳазалхырҭа апресс-маҵзура.
Аидаратә транспорттә хархәага иҭаҵәахны аԥсуа-аурыс ҳәаа аҭаҭын аалыҵ ахыгара аԥырҟәҟәаан Урыстәыла Афедералтә Шәарҭадаратә Маҵзура Краснодартәи атәылаҿацә аҿтәи амаҵзура аусзуҩцәеи аҳазалхыҩцәеи русеицурала ҳәа азгәаҭоуп аҳәамҭаҿы.
Аԥснынтәи Урыстәылаҟа амҩа иқәыз аидарамҩангагатә автотранспорт агәаҭараан иаарԥшын иҭаҵәахыз аҭаҭын аалыҵ 2560 ҭоԥ (25600 пачка).
Аконтрабандатә аалыҵ изгоз имхуп, аекспертизахь инашьҭуп. Уи алкаақәа инарықәыршәаны ишьақәыргылахоит аалыҵ аџьармыкьатә хәыԥса. Аусҭҵааратә уснагӡатәқәа мҩаԥысуеит.
Уаанӡа Шәача аҳазалхратә маҵзура адырра ҟанаҵахьан аурыс-аԥсуа ҳәааҿы аҭаҭын аалыҵ изакәанымкәа ахыгаразы азинеилагарақәа рхыԥхьаӡара иазҳаит ҳәа.
Краснодартәи атәылаҿацә Шәача ақалақь аҳазалхырҭа иазгәанаҭоит еиҳа иҿыцу атехникатә ҭаԥшыхәгақәа ахархәара шрырҭо урыстәылатәи аџьармыкьахь асигарет маӡала алагалара аԥырҟәҟәааразы.


АҞӘА, рашәара 18 - Sputnik. Уахыки-ҽнаки рыҩныҵҟа Урыстәыла 7 790 COVID-19 хҭыс ҿыц аҭыԥ рыман ҳәа адырра ҟанаҵоит Москва аоперативтә штаб. Иаарԥшу рҟынтәи 31,5% ачымазара аклиникатә ҟазшьақәа рымамызт.
Уахыки-ҽнаки рыла Урыстәылатәи Афедерациаҿ 182-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит, ргәабзиара шьақәгылеит 9 621-ҩык. Апандемиа аамҭа иалагӡаны рыԥсҭазаара иалҵит 7 660-ҩык, ргәы бзиахеит 313 963-ҩык.
Агәабзиарахьчаразы Адунеизегьтәи аиҿкаара адыррақәа рыла, адунеи аҿы 7,9 миллионҩык акоронавирус рцәа иалоуп, 434-нызқьҩык инарзынаԥшуа рыԥсҭазаара иалҵит.
Аԥсны иахьатәи аамҭазы авирус рыдырбалахьеит 38-ҩык. Жәаҩык Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭа иҭоуп, 27-ҩык ргәы бзиахеит, аӡәы лыԥсҭазаара далҵит.
АҞӘА, жьҭаара 29 - Sputnik. Уахыки-ҽнаки рыҩныҵҟа Урыстәыла 17 717 акоронавирус-хҭыс ҿыц азгәаҭоуп ҳәа аанацҳауеит COVID-19 ауааԥсыра рацәыхьчаразы Москва аоперативтә штаб.
Ари апандемиа иаалагазар иреиҳау рбагоуп.
Уахыки-ҽнаки рыҩныҵҟа Урыстәыла 17 717 акоронавирус-хҭыс ҿыц азгәаҭоуп 85 регион рҿы. 26,5% аклиникатә ҟазшьа аадырԥшуамызт. 366-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит. Ргәабзиара шьақәгылеит 14 740-ҩык.
Иахьатәи аамҭазы Урыстәыла 1 581 693 акоронавирус хҭыс 85 регион рҿы иаарԥшуп. Зынӡа иԥсхьеит авирус иахҟьаны 27 301-ҩык, ргәы бзиахеит – 1 186 041-ҩык.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, жьҭаара 27 — Sputnik. Акоронавирус ианеиҵаха аҽа шықәсыки бжаки рҟынӡа ахы цәырнагалоит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости Роспотребнадзор аепидемиологиаз ЦНИИ аклиника-аналитикатә усуразы адиректор ихаҭыԥуаҩ Наталиа Пшеничнаиа лажәақәа ҵаҵӷәыс иганы.
Еиуеиԥшым атәылақәа рҿы COVID-19 аамҭа-аамҭала ахы цәырнагалоит ҳәа аҳәоит адырраҭараҿы.
Урыстәыла COVID-19 иахҟьаны аҭагылазаашьа аҽарцәгьар ҟалоит жәабран-хәажәкыра рзы. Ашыкьымҭа леир алшоит аԥхынразы ҳәа лҳәеит Пшеничнаиа уаанӡа амаҵзура аинтервиу аҭо.
Акоронавирус апандемиа адунеи атәылақәа зегьы амҽханакит. Ичмазаҩхахьеит 42,7 миллион-ҩык 1,1 миллион рыԥсҭазаара иалҵхьеит.
Урыстәыла миллионки бжаки ачымазара рыхьхьеит, 1,15 миллион-ҩык ргәы бзиахеит, рыԥсҭазаара иалҵит 17,3 нызқьҩык.
Аԥсны авирус рыдбалоуп 3839-ҩык, ргәабзиара шьақәгылеит 1464-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 36-ҩык.
АҞӘА, жьҭаара 29 – Sputnik, Бадри Есиава. Аԥхьаҟатәи акурорттә сезон азы Гагра агәамсам аизгаразы атехника аахәара азыԥхьагәаҭоуп акоронавирус апандемиа аԥырхагамхар, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит Гагра араион ақалақьтә нхамҩа аусбарҭа аиҳабы Роман Чагәаа.
Иара иҳәеит иахьазы х-машьынак шракәу ирымоу, аха иахәҭаны иазыԥхьаӡоу ԥшьба-хәба шракәу.
"Асезон алагамҭаз амашьынақәа ҩба ракәын иҳамаз агәамсам ақәгаразы. Ахԥатәи амашьына аремонт азаауит. Аха урҭгьы азхом ақалақь арыцқьаразы аиҳарак аԥхынра аамҭазы. Ианамуӡа 4 ма 5 машьына ҳҭахуп. Иара убасгьы иаахәатәуп 400 цыра агәамсамҭаҵарҭақәа", - иҳәеит Чагәаа.
Чагәаа ишиԥхьаӡо ала иҿыцу атехника 3-4 миллион мааҭ иаԥсоуп. Иааидкыланы 15 миллион мааҭ рҟынӡа инаӡоит. Уи адагьы 5 миллион мааҭ рҟынӡа аинвентарь аахәатәуп.
"Ҳақәгәыӷуеит апандемиа шԥанымҵәари ҳәа. Иара убасгьы ҳгәыӷуеит апроблема аӡбразы атәыла аиҳабыра ҳацхраап ҳәа. Уи залмыршахар, абанк аҿы акредит гатәхоит, избанзар атехника ада ԥсыхәа ҳамам", - иҳәеит Чагәаа.
Акурорттә сезон аан агәамсам Гагра инахыкны иҟоу аполигон ахь иганы икарыжьуеит, мышкала 15-20 реис ҟарҵоит. Ари аполигон ахь инаргоит Гәдоуҭа араион аҿтәи агәамсамгьы. Ацрыҵқәа атехника ҷыдала анышә иарҭоит, агәамсам аус еиҭадулара ахьзалымшо азы.


АҞӘА, жьҭаара 6 - Sputnik. Урыстәыла аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла 83 регион рҿы 11 615 коронавирус хҭыс ҿыц аарԥшуп ҳәа аанацҳауеит COVID-19 аҽацәыхьчаразы Москва ақалақь аоперштаб.
Урҭ рҟынтәи 28,3% ачымазара аклиникатә ҟазшьа рыдбаламызт.
188-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит, 6 252-ҩык ргәы бзиахеит. Зынӡа иԥсхьоу рхыԥхьаӡара 21 663-ҩык рҟынӡа инаӡоит, згәы бзиахахьоу – 988 576-ҩык.
Иахьазы Аԥсны авирус рыдбалоуп 1765-ҩык. Ргәабзиара шьақәгылахьеит 640-ҩык, 15 ԥсыҭбара ыҟоуп.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, жьҭаара 27 — Sputnik. Акоронавирус ианеиҵаха аҽа шықәсыки бжаки рҟынӡа ахы цәырнагалоит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости Роспотребнадзор аепидемиологиаз ЦНИИ аклиника-аналитикатә усуразы адиректор ихаҭыԥуаҩ Наталиа Пшеничнаиа лажәақәа ҵаҵӷәыс иганы.
Еиуеиԥшым атәылақәа рҿы COVID-19 аамҭа-аамҭала ахы цәырнагалоит ҳәа аҳәоит адырраҭараҿы.
Урыстәыла COVID-19 иахҟьаны аҭагылазаашьа аҽарцәгьар ҟалоит жәабран-хәажәкыра рзы. Ашыкьымҭа леир алшоит аԥхынразы ҳәа лҳәеит Пшеничнаиа уаанӡа амаҵзура аинтервиу аҭо.
Акоронавирус апандемиа адунеи атәылақәа зегьы амҽханакит. Ичмазаҩхахьеит 42,7 миллион-ҩык 1,1 миллион рыԥсҭазаара иалҵхьеит.
Урыстәыла миллионки бжаки ачымазара рыхьхьеит, 1,15 миллион-ҩык ргәы бзиахеит, рыԥсҭазаара иалҵит 17,3 нызқьҩык.
Аԥсны авирус рыдбалоуп 3839-ҩык, ргәабзиара шьақәгылеит 1464-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 36-ҩык.
АҞӘА, жьҭаара 26 — Sputnik. Ереван Бақәа ахара аднаҵеит аинышәара арежим иқәныҟәом ҳәа. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости Ермантәыла Атәылахьчара аминистрра адыррақәа шьаҭас иҟаҵаны.
"Еиду Аштатқәа рҟны иалыршаз аиқәшаҳаҭра еилаганы азерррбаааиџьантәи аган асааҭ 08:45 (07:45 мск) рзы артиллериала Арцах аҩада-мрагыларатәи аинырратә цәаҳәаҿы алахысра иалагеит", - лыҩуеит Facebook аҿы Ермантәыла Атәылахьчара аминистрра апресс-маӡаныҟәгаҩ Шушан Степаниан.
Уаанӡа Азербаиџьан Ермантәыла ахара аднаҵахьан аиқәшаҳаҭрақәа еиланагеит ҳәа.
Уи аԥхьа Ашьха Ҟарабах ахымца нкылахоит ашәахьа, жьҭаара 26 асааҭ 7.00 (8.00) рзы Ермантәылеи Азербаиџьани адәныҟатәи русқәа рминистрцәа Зограб Мнацаканиаи Џьеихун Баирамови реиԥылара ашьҭахь ҳәа Аҳәамҭа рыланарҵәахьан ЕАА Аҳәынҭдепартамент
Ашьха Ҟарабах аҭагылазаашьа аҽарыцәгьеит цәыббра 27 рзы. Ермантәылеи Азербаиџьаниии арратә ҭагылазаашьа рыларҳәеит. Ҟарабах адыррақәа рыла ареспублика ауаа реиланхарҭақәа артиллериала ирылахысуан, аҳҭнықалақь Степанакертгьы налаҵаны.
АҞӘА, жьҭаара 27 - Sputnik. Аԥсны COVID-19 аҿагыларазы аԥкырацҵақәа алагалахоит Бжьаниа Москва амедусзуҩцәа данырԥыла ашьҭахь, абри атәы арадио Sputnik иазеиҭеиҳәеит Урыстәыла иҟоу Аԥсны ацҳаражәҳәаҩ Игор Ахба.
"Аиԥылара еиҿнакааит Москва иҟоу Аԥсны Ацҳаражәҳәарҭа. Уахь инаԥхьан акоронавирус зыхьуа рҟны аус заухьаз ҳџьынџьуаа-амедусзуҩцәа: Владимир Аргәын, Викториа Тарԥҳа, Мераб Арӡынба, Астан Мышәба, Едуард Быҭәба. Бжьаниа ирзеиҭеиҳәеит Аԥсны иҟоу аепидемиологиатә ҭагылазаашьа зеиԥшроу. Нас аҳақьымцәа рабжьагарақәа дырзыӡырҩит. Авирус аҿаԥҽра еиҳа хра аманы иҟаларц азы аԥкырацҵақәа алагалахоит", - иҳәеит Ахба.
Иара иажәақәа рыла абжьгарақәа ахәышәтәра апроцесси апациентцәа онлаин-режим ала аконсультациақәа рыҭареи роуп ирыҵаркуа. Ацҳаражәҳәаҩ иҳәеит ишалацәажәаз Москвантәи Аԥсныҟа амедусзуҩцәа ргәыԥ аарагьы.
Аслан Бжьаниа усутә ныҟәарала Москва дыҟоуп жьҭаара 26 раахыс. Аслан Бжьаниа Москва иҟазаараан дырԥылеит Москва аус зуа Аԥснытәи амедицинатә усзуҩцәа.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


Гәдоуҭа араион ахада ихаҭыԥуаҩ Ҭемыр Возба арадио Sputnik аефир аҟны арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҳәаақәа ирҭагӡаны еиҭеиҳәеит араион ақыҭақәа ӡыла реиқәыршәара азҵаара иахьазы иахьынӡанагоу атәы.
Акоронавирус хызҽуа урыстәылатәи алаҵа миллиард цыра аахәаразы азыҳәақәа ҟарҵахьеит 20 тәыла.
Шәачатәи аҳазалхыҩцәа 34 шықәса зхыҵуаз Аԥсны атәылауаҩ икабриолет аҿы ирбеит закәаншьаҭада имҩанигоз аҭаҭын аалыҵ.
Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирустә инфекциа 466-ҩык ишрылоу аадырԥшхьеит. Урҭ рахьтә 154-ҩык апациентцәа ргәы бзиахеит, ԥшьҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Владислав Арӡынба ихьӡ зху Ахьӡ-аԥша амузеи аекспедициа 1941-1945 шықәсқәа рызтәи Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду аҟны Аиааира 75 шықәса ахыҵра иазкуп.
Аҭыԥантәи адепутатцәа рнапынҵақәа закәанла лшарас ирнаҭо, урҭ аԥсҭазаараҟны ахархәара ахьынӡарымоу атәы арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит азиндырҩы Гиви Габниа.
Ахысрақәа рымҩаԥгараан ахархәара рыман БТР-82АМ, анапылатә гранатаршәгақәа РПГ-7, апулемиотқәа"Печенег", автоматқәа АК-74М.
Аахыҵ Уаԥстәыла, иҭакыз Инал Џьабиев иԥсра ашьҭахь амитингқәа рымҩаԥгара иалагеит. Рмаҵзурақәа ирымхуп Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистр, Апрокурор хада, атәыла аиҳабыра ԥхьатәара ицеит.
Ашәарыцара, аԥсыӡкра пату ззақәу Омар Ҵәыӡба арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит сынтәа ачашәара зеиԥшроу.
Сынтәа Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет ахь инашьҭын 668 рзаҳал. Урҭ реиҳараҩык ԥышәарада ирыдыркылеит акоронавирустә ҭагылазаашьа инадҳәаланы.
Урыстәылатәи аспелеолог, акоманда "Перово-Спелео" алахәыла Павел Демидов нанҳәа 23 рзы Арбаика ашьха иамоу аҳаԥқәа руак аҟны дҭахеит.
Аиндаҭлара "Аԥсны агәадураҿы" акультура аминистр иабжьгаҩыс иҟарҵаз Абзагә Ҵәыџьба ахәбатәи аҭыԥ никылеит. Уажәы иара автортә проект аус адиулараны дыҟоуп.
Жәларбжьаратәи аҭоурыхтә акциа "Аиааира адиктант" иалнаршоит Урыстәылеиԥш егьырҭ атәылақәагьы руааԥсыра Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду иазку рдыррақәа реилкаара.
Аҟәатәи аҳәынҭқарратә коллеџь аиҳабы Светлана Габлиаԥҳа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭалҳәеит излагаз аҵарашықәси ахыбра аиҭашьақәыргыларатә усурақәа рымҩасшьеи ртәы.
Ауаҩы иӷьычра далахәуп ҳәа ахара зхараҵаз, атәыла ахадарахьы уаанӡа кандидатс иқәгылаз Артур Анқәаб Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа диашоуп ҳәа азгәаҭаны аӡбарҭатә зал аҟынтәи ихы дақәиҭнатәит рашәарамза анҵәамҭазы. Апрокуратура хада абри аус иахашшааит.
Аԥсны иахьатәи аамҭазы акоронавирус рыдырбалахьеит 384-ҩык. Урҭ рҟынтәи 138-ҩык ргәы бзиахеит, ԥшьҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрра аимҳәазы иаархәеит 11 000 хԥа-ԥшьба валент иҟоу алаҵа.
Гагра араион ауааԥсыра ӡыла реиқәыршәара лассы-лассы изеиԥҟьо атәы арадио Sputnik Аԥсны арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҿы дазааҭгылеит "Аӡыканал" аиҳабы Беслан Цыгәба.
Есыҽны аушьҭырҭатә ҭыԥ "Адлер" ала аҳәаа иахысуеит 40 нызқьҩык инарзынаԥшуа ауааԥсыреи 7 000 рҟынӡа транспорти.
Аҟәатәи ажәабатәи Ашьхарыуаа рышкол амедеиҳәшьа Заира Адлеиԥҳа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭалҳәеит ашкол аҿы акороновирус аламырҵәаразы изықәныҟәоу аԥҟарақәа ртәы.


АҞӘА, жьҭаара 15 - Sputnik. Киргизиа ахада Сооронбаи Жеенбеков аԥшьаша ажәлар рахь аҳәамҭа ҟаиҵеит, иҳәеит ԥхьатәара дцарц аӡбра шидикылаз ҳәа аанацҳауеит РИА Новости.
"Сара амчра сымпыҵакны стәаӡам. Исҭахым Кыргызсҭан аҭоурых аҿы ашьа казҭәаз, зыжәлар иреихсуаз хаданы саанхар. Убри азы исыӡбеит – снапынҵақәа аансыжьуеит", - ҳәа иҳәеит иара иҳәамҭаҿы.
Иара убасгьы ареспублика аԥыза-министр ҿыц Садыр Жапаров иахьи егьырҭ аполитикцәа рахьи ааԥхьара ҟаиҵеит рыдгылаҩцәа Бишкек иалганы аҭынч ԥсҭазаара иаздырхынҳәырц.
Киргизиа Апарламент ахь алхрақәа шымҩаԥысызҵәҟьа аилаҩеиласрақәа ҟалеит. Заанаҵтәи аихшьаалақәа рыла азакәанԥҵаратә усбарҭахь инеираны иҟан аиҳабыратә партиақәа "Биримдик" (24,52% бжьы), "Мекеним Кыргызстан" (23,89%), иара убасгьы ацентристстәқәа "Кыргызстан" (8,73%), "Бутун Кыргызстан" (7,11%). Егьырҭ апартиақәа быжьпроцентктәи ацәаҳәа изахымсит. Урҭ аилагарақәа ыҟан ҳәа иқәгылеит.
Иаҵахаз апартиақәа рыдгылаҩцәа иара убри амш азы амҩадуқәеи ашҭақәеи рҿы аизара иалагеит. Урҭ руак — "Социал-демократы Кыргызстана" — ахадараҿы дыҟоуп Сеитбек Атамбаев, уаанӡатәи ахада Алмазбек Атамбаев иԥа.
Аҿагылара ҟазҵоз аиҳабыра Рыҩны иақәлеит. Уоуп Апарламенти аҳәынҭқарра ахада Иусбарҭеи ахьыҟоу, уи ашьҭахь Аҳәынҭқарра амилаҭтә шәарҭадара аилак иақәланы ихы дақәиҭыртәит уа иаанкылаз уаанӡатәи ахада Алмазбек Атамбаев. Аиҿагыларақәа раан 900-ҩык рҟынӡа аахақәа роуит.
Хара имгақәа атәыла АКХ алхрақәа иашамызт ҳәа рыларҳәеит. Жеенбеков дақәшаҳаҭхеит алхрақәа раан абжьқәа раахәара аҭыԥ шамаз. Атәыла аԥыза-министр, Апарламент аиҳабы, областқәак ргубернаторцәа, Бишкек ахада рнапынҵақәа аанрыжьит.
АҞӘА, жьҭаара 27 — Sputnik. Акоронавирус ианеиҵаха аҽа шықәсыки бжаки рҟынӡа ахы цәырнагалоит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости Роспотребнадзор аепидемиологиаз ЦНИИ аклиника-аналитикатә усуразы адиректор ихаҭыԥуаҩ Наталиа Пшеничнаиа лажәақәа ҵаҵӷәыс иганы.
Еиуеиԥшым атәылақәа рҿы COVID-19 аамҭа-аамҭала ахы цәырнагалоит ҳәа аҳәоит адырраҭараҿы.
Урыстәыла COVID-19 иахҟьаны аҭагылазаашьа аҽарцәгьар ҟалоит жәабран-хәажәкыра рзы. Ашыкьымҭа леир алшоит аԥхынразы ҳәа лҳәеит Пшеничнаиа уаанӡа амаҵзура аинтервиу аҭо.
Акоронавирус апандемиа адунеи атәылақәа зегьы амҽханакит. Ичмазаҩхахьеит 42,7 миллион-ҩык 1,1 миллион рыԥсҭазаара иалҵхьеит.
Урыстәыла миллионки бжаки ачымазара рыхьхьеит, 1,15 миллион-ҩык ргәы бзиахеит, рыԥсҭазаара иалҵит 17,3 нызқьҩык.
Аԥсны авирус рыдбалоуп 3839-ҩык, ргәабзиара шьақәгылеит 1464-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 36-ҩык.
АҞӘА, жьҭаара 26 — Sputnik. Ереван Бақәа ахара аднаҵеит аинышәара арежим иқәныҟәом ҳәа. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости Ермантәыла Атәылахьчара аминистрра адыррақәа шьаҭас иҟаҵаны.
"Еиду Аштатқәа рҟны иалыршаз аиқәшаҳаҭра еилаганы азерррбаааиџьантәи аган асааҭ 08:45 (07:45 мск) рзы артиллериала Арцах аҩада-мрагыларатәи аинырратә цәаҳәаҿы алахысра иалагеит", - лыҩуеит Facebook аҿы Ермантәыла Атәылахьчара аминистрра апресс-маӡаныҟәгаҩ Шушан Степаниан.
Уаанӡа Азербаиџьан Ермантәыла ахара аднаҵахьан аиқәшаҳаҭрақәа еиланагеит ҳәа.
Уи аԥхьа Ашьха Ҟарабах ахымца нкылахоит ашәахьа, жьҭаара 26 асааҭ 7.00 (8.00) рзы Ермантәылеи Азербаиџьани адәныҟатәи русқәа рминистрцәа Зограб Мнацаканиаи Џьеихун Баирамови реиԥылара ашьҭахь ҳәа Аҳәамҭа рыланарҵәахьан ЕАА Аҳәынҭдепартамент
Ашьха Ҟарабах аҭагылазаашьа аҽарыцәгьеит цәыббра 27 рзы. Ермантәылеи Азербаиџьаниии арратә ҭагылазаашьа рыларҳәеит. Ҟарабах адыррақәа рыла ареспублика ауаа реиланхарҭақәа артиллериала ирылахысуан, аҳҭнықалақь Степанакертгьы налаҵаны.
АҞӘА, жьҭаара 28 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 зцәа иалоу реилкааразы атестқәа 458 ҟаҵан, урҭ рахьтә акоронавирус аарԥшын 106 тест рҟны ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 137-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 118-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 26-ҩык, ибжьаратәуп - 40-ҩык, илҩаауп 15-ҩык апациентцәа. Гәдоуҭатәи агоспиталь иҭашәеит жәҩык ачымазцәа.
Аҟәа асасааирҭа "Аиҭар" ашҭаҿы иаадыртыз амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 51-ҩык апациентцәа. 47-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, ԥшьҩык рҭагылазаашьа бааԥсуп. Амобилтә госпиталь аҟынтәи илҩаауп быжьҩык.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


COVID-19 ҳзышьцыланы ҳаҟаз ҳабзазашьа аԥсахит. Ачымазара ҿкы иацәшәаны амедицинатә сабрадақәа зхазҵо иалагаз рацәаҩхеит.
Еиҳарак асабрадақәа зҿоу ауаа уԥылоит ахыбрақәа рыҩнуҵҟа, ажәлар ахьеизо аҭыԥқәа рҿы. Аха иҟоуп апарк аҿы ма аԥшаҳәаҿы ианынеиааиуагьы зынӡа изхызымхуа.
Жьҭаара 13 рзы Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа адҵа инапы аҵаиҩит атәылаҿы акоронавирус аламырҵәаразы аԥкрақәа ралагаларазы. Урҭ инарықәыршәаны, ауаа рацәа ахьеизо аҭыԥқәа рҿы амедицинатә сабрадақәа ныҟәыргаларц рабжьыргоит.
Жьҭаара 15 рызтәи адыррақәа рыла, акоронавирустә инфекциа Аԥсны ирыдырбалахьеит 2672-а, ргәы бзиахеит 1175-ҩык, 23-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Анжелика Бениа, Sputnik
Гәырам Ҳагба диит Гәдоуҭа араион Дәрыԥшь ақыҭа 1965 шықәсазы.
Гәырам Ҳагба аибашьра раԥхьатәи амшқәа инаркны гәымшәарала ихы ааирԥшит.
"Сҩызцәа ахьыҟаз сыҟан. Аибашьра нҵәаанӡа ПТУРС захьӡу абџьар ала сеибашьуан", – иҳәеит Ҳагба.
Гәырам Ҳагба дынҳацәажәоз иҳәеит аибашьра аҟынтә игәалашәарақәа шырацәоу, аха урҭ ртәы аҳәара шицәыуадаҩу.
Ҳапроект афырхаҵа иажәақәа рыла, аптур ала еибашьуаз рыбригадаҟны дрыцеибашьуан Естониантәи хатә гәаԥхарала иааз Каспер Мартиниук.
"Иара иоуп аԥхьа ҳаидызкылаз. 1993 шықәсазы хәажәкыра 15-16 Аладатәи Ешыра, Гәымсҭа дҳацәҭахеит, ақырҭқәа даҳцәыршьит. Ҳабригадаҟынтәи ԥшьҩык ӷәӷәаны ирхәит. Хәажәкыра 15 аҟәараҟны ҳаннеи, сара сааныркылеит иара аҷкәынцәа дрыцны дцеит. Адырҩаҽны дышҭахаз еилаҳкааит. Аҭел дахыҵуеит ҳәа дшаҿыз дыршьит, убра дахажьын хымш. Ааигәа ахәыштәырҭа аганаҟны аԥсцәа аныҵырхуаз убасҟан даҳдырит. Иахьа Ахьӡ-аԥша апарк аҟны анышә дамадоуп", – игәалаиршәеит аибашьра Ҳагба.
"Ушԥамшәо?! Аснариадқәа каҳауан, ауаа ҭахон. Уҩызцәа шҭахо анубалакгьы, рыԥсыбаҩқәа анурҳәазо ашьҭахь уеилкаара ҽакала иҟалоит. Ицәгьын, аха усҟан ҳалашьццалеит, ус иара иахәҭацәҟьоуп ҳәа иҳадаҳкылон", – иҳәеит Ҳагба.
Гәырам Ҳагба излаҳаиҳәаз ала, ПТУРС ҳәа изышьҭоу ареактивтә снариад аррамаҵзура данахысуаз ибахьан.
"ПТУРС аррамаҵзура санахысуаз избахьан, нас аибашьра анцоз Гәдоуҭаҟа иаҳзааргеит. Иалахысуаз усҟан изакәыз ҳаздырӡомызт, аруаа иаҳдырбеит, нас ашьшьыҳәа ҳхала иаҳҵон, уи ала абригада ҟалеит 36-ҩык. Командирс дҳаман Беслан Быҭәба", – игәалашәарақәа ҳацеиҩишон Ҳагба.
Иажәабжь иацҵо Ҳагба иҳәеит аибашьра алахәыла, асахьаҭыхҩы Руслан Габлиеи иареи реиԥылара атәы.
"Ҳабригада Аҩадатәи Ешыраҟа иҳаԥхьеит. Уа ахәаҟны ҳтәан, даргьы уа иҟан. Ҳаӷа итанкқәа цәырҵаанӡа ҳәа ҳаԥшын. Сышҭихуаз сыздырӡомызт, санааԥш избеит. Иҭыухо закәи ҳәа саниазҵаа, иҩызцәа рҟынтә аӡәы ари дсахьаҭыхҩуп ҳәа сеиҳәеит. Аҷкәынцәа ҭихуан, апазициаҟны, убра ҳаиқәшәеит", – иҳәеит Ҳагба.
Акгьы ҳхамышҭӡеит, аҳәара ҳцәыцәгьоуп, ҳәа игәалашәарақәа ирыциҵон Ҳагба.
"56 мшы сашьҭын атанк "Бродяга". Уажәы аҳәара мариоуп, аха усҟак ҭыԥк аҟны утәаны аԥшра, ахьҭа, амла уанако… Ус шакәугьы уи атанк Аҩадатәи Ешыра сахьӡеит", – иҳәеит Ҳагба.
"Цәыббра 26 рзоуп Аҟәа анҭацәы. Ҳаӷа ақалақь даналҵоз аламҭалазы Ацҳа Ҟаԥшь аҟны имҩа ԥаҳҵәар ҳалшон, аха иҵегь ауаа ҭахон. Амҩа раҳҭеит – иҩит. Нас цәыббра 30 Галынӡа ҳцеит", – иҳәеит Ҳагба.
Еибашьыз сеибашьит ҳәа дунеихаан иҳәаӡом, иҳәеит иара.
"Уи азын ицеибашьуаз иҩызцәа, иқәлацәа ыҟоуп. Ари сара иҟасҵит ҳәа аҳәара сҭахым, ԥсуала ииашаӡам. Исыцеибашьуаз, исывагылаз иаҳа ирҳәоит", – иҳәеит Ҳагба.
Ҳапроект афырхаҵа аибашьраан ахәра ӷәӷәа шиоузгьы иҩызцәа ааныжьны аҩныҟа ацара изымгәаӷьит.
"Апазициаҟны ҳаштәаз искит, нас агәыр сыларҵан схьаа хәыҷык исханаршҭит. Санааԥш Афон-ҿыц ауахәамаҟны сыҟан, усҟан уа ахәышәтәырҭа еиҿкаан. Нас сҿаҳәаны соурыжьит. Амала аҩныҟа исымҳәаӡеит. Сҩызцәа рахь схынҳәит. Икажьны аҩныҟа ацара сзымгәаӷьит", – иҳәеит Ҳагба.
Гәырам Ҳагба Аиааира амш ашьҭахь иаразнак аҩныҟа дзымхынҳәӡит. Цебельда анҭадырцәы аамышьҭахь ауп аҩныҟа данаа, октиабр амзазы. Мызкы Очамчыра Ԥанаҩ дыҟан.
"Сыргьежьны Очамчыраҟа сыргеит. Очамчыра стәан, агруппа "Басиак" сақәшәеит Ануаа-рхәы сықәныргеит. Ӡынран, мызкы убра асы сылатәан. Лаҭа агарзы Ануаа-рхәала ҳалбааит. Уаҟа абронетехника ирацәаны среихсит. Ашилкақәа ҳәа зыхьӡу ак ԥызжәеит, ҩба ус изгит", – иҳәеит Ҳагба.
Гәырам Ҳагба 38 шықәса ҵеит аҽқәа аус рыдиулоижьҭеи. Аԥсни, Қырҭтәылеи аҽтәы спорт азҟаза ҳәа ахьӡ имоуп. Ҳагба игәыԥ есышықәса аицлабрақәа ирылахәуп.
"Раԥхьаӡа акәны аҽы сақәзыртәаз Цик Лакербаиа иоуп, БТР ҳәа иашьҭын, цәгьала ахы цәгьын. Сыхәҷра зегьы дара иргеит. Аибашьра ашьҭахь иаасхәит 90 нызқь ҳәа аҽы. Цәгьала бзиа избоит аҽқәа, ҽыда сыԥсҭазаара схаҟны исзаагаӡом", – иҳәеит Ҳагба.
Гәырам Ҳагба Аԥсны Афырхаҵа ҳәа ахьӡ ианашьоуп.
АҞӘА, абҵара 28 - Sputnik. Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы аԥсҭбарақәа ҩба ҟалеит, ҳәа аанацҳауеит Аԥсны ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Абҵара 18 рзы лыԥсҭазаара далҵит 1946 шықәсазы ииз апациент. Иара акоронавирустә инфекциеи ҩганктәи аполисегментартә гәыҵәкреи иманы ахәышәтәырҭа дҭашәеит жьҭаара 19 рзы. Иақәнагаз атерапиа шызмҩаԥыргозгьы, идунеи иԥсахит игәеисра аԥсыҽхара иахҟьаны абҵара 28 рзы, ашьыжь.
Иԥсҭазаара далҵит 74 шықәса ирҭагылаз даҽа пациентк. Иара ахәышәтәырҭа дҭашәеит жьҭаара 26 рзы акоронавирус ицәа иаланы. Изымҩаԥыргоз атерапиа иахьмырԥшкәа, апациент иԥсҭазаара далҵит абҵара 27 рзы.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 67-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 56-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 14-ҩык, ибжьаратәуп - 7-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит 34-ҩык апациентцәа, аӡәы иҭагылазаашьа уадаҩуп.
Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 45-ҩык апациентцәа. 43-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, ҩыџьа рҭагылазаашьа бааԥсуп.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 5883-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә ргәы бзиахеит 3678-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 81-ҩык.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"Жәытә-натә аахыс аԥсуа ирыман дара рхатә анцәахаҵара. Ҳазшаз даӡәыкуп, аха адинхаҵарақәа еиуеиԥшым, доусу иара итәала дазнеиуеит. Аԥсуаа ақьырсиан атәгьы ныҟәыргоит, амсылман итәгьы ныҟәыргоит, Ажьирахьгьы инеиуеит. Зегьы мҩаԥаҳгоит Ҳазшаз игәы ҟаҳҵарц. Уажәы қьырсианла аҿбаара иҵалоит. Ԥсыуала аныҳәагатә мҩаԥызгар зҭаху изы уи акгьы амам. Ажәытә аԥсуаа ирымаз ачгара, уи ауаҩы даныԥслак акәын, ахаа ықәырҵаанӡа, ашьтәа ршьаанӡа ичгон. Анаҩсан шәарыцара ианцоз, мышкы ҩымш ианычгозгьы иҟан. Ачгарақәеи аҿбаарақәеи зегьы ныҟәаҳго ҳалагар, ҳаԥсуарагьы каҳажьыр акәхоит", - иҳәеит Латариа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


АҞӘА, жьҭаара 26 – Sputnik. Аԥсны ахы-аҵыхәа иахьаҵанакуа COVID-19 змоу апациентцәа рзы 450 ҭыԥ рхиоуп ҳәа Sputnik иазеиҭеиҳәеит Агәабзиарахьчара аминистрра апресс-маӡаныҟәгаҩ Дамеи Касланӡиа.
Урыстәылантәи Аԥсныҟа амобилтә госпиталь 100-ҩык рҭыԥ амоуп, аха иаҭаххар, 150-ҩык рҟынӡа акоронавирус змоу апациентцәа аднакылар алшоит.
Аԥсны Агәабзиарахьчара аминистрра адыррақәа рыла Гәдоуҭатәи аковид-госпиталь аҿы иҟоуп– 250 иара-ҭыԥ, Аҟәатәи аҿкчымазаратә хәышәтәырҭаҿы – 30, Очамчыратәи ахәышәәтырҭаҿы – 20. Гагра иахьазы 18 ҭыԥ рхиоуп, иазыԥхьагәаҭоуп аҽа 30 ҭыԥ.
Иара убас аҟәатәи ахәыҷтәы поликлиникаҿ жьҭаара 22 рзы иаартын акабинет COVID-19 змоу ахәыҷқәа рзы, аполиклиника иаҭоуп 20 ПЦР-тести аппарат ИВЛи.
Апандемиа ааҟалазар Аԥсны 3739 акоронавирус хҭыс аарԥшуп. Ргәабзиара шьақәгылеит 1462-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 35-ҩык.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, абҵара 30 – Sputnik, Бадри Есиава. Гәдоуҭа аканализациатә насос-станциақәа ҩба рремонт ахыркәшарахь инеиуеит ҳәа Sputnik иазеиҭеиҳәеит акапиталтә ргылара Аусбарҭа аиҳабы ихаҭыԥуаҩ Демир Гамсониа.
"Ари аусура анагӡаразы иара убасгьы аремонт азуын звольт ҳараку аҳа – КНС 1, КНС 2 афымцалашара рызназго, ишьҭаҵан аколлектор ҿыц арыцқьаратә усурақәа рзы. Аусурақәа ҩымчыбжьҟа рнаҩс ихыркәшахоит", - иҳәоит иара.
Гамсониа иҳәеит аканализациатә насос-станциақәа зԥыршьуа арыцқьаратә хархәагақәа Приморск ақыҭеи Гәдоуҭеи рыбжьара иҟоуп ҳәа. Дара асовет аамҭақәа раан иргылан. Урҭгьы аремонт рҭахны иҟоуп. Арҭ аусурақәа рхышәаҵышәа аплан аҿы ишарбоугьы Аинвестпрограмма иалагалам.
Аканализациатә насостә-станциақәа рремонт иалаган 2017 шықәса рзы 2017-2019 шықәсқәа рызтәи Аԥсны асоциал-економикатә ҿиараз Аинвестпрограмма иалагалан. Апроект ахәԥса 152 миллион мааҭ ыҟан. Урҭ рҟынтәи жәа-миллион мааҭ 2020-2022 шықәсқәазтәи апрограммахь ииаган.
Самсон Ҷанба ихьӡ зху Аԥсуа драматә театр Жәларбжьаратәи атеатртә фестиваль "Южная сцена-100", иалахәхараны иҟоуп. Афестиваль мҩаԥысуеит Ҟабарда-Балкариа ареспубликаҿы ԥхынҷкәын 3 инаркны 7-нӡа. Нальчиктәи афестиваль аҿы италиатәи адраматург Едуардо де Филиппо ипиеса иалху, арежиссер Бенар Ақаҩба иқәыргыламҭа аспектакль "Цилиндр" днарбоит. Ари ақәыргыламҭа аԥхьарбара мҩаԥысит ԥхынгәымзазы.
"Афестиваль ахь иаҳгар ҳҭахын "Ромеои Џьулеттеи", иара ақәыргыламҭа ҿыцуп, ахәаԥшцәа бзиа ирбоит, аха иалахәу рацәоуп, ачымазара (COVID-19- аред. ) иахҟьаны иаҳзеиқәмыршәаӡеит, ирлас иузымӡбо еиуеиԥшым азҵаарақәа цәырҵит. Акультура аминистрреи атеатр анапхгареи иазхәыцит иаҳгаша аспектакль, иалаҳхит "Цилиндр". Ақәыргыламҭа ҿыцуп, иалахәу актиорцәагьы рызхара имхәмарӡацт, избанзар акарантин иахҟьаны атеатр адыркуан, иаадыртуан, Аԥсны ҩынтә рыда иқәыргыламызт. Сынтәа афестиваль ахь ҳамцар ҟаломызт, избанзар шьҭа итрадициоуп", - лҳәеит Ҭыжәԥҳа.
2019 шықәсазы Самсон Ҷанба ихьӡ зху Аԥсуа ҳәынҭқарратә драматә театр Жәларбжьаратәи атеатртә фестиваль "Южная сцена-100" иалахәын аспектакль "Ажәҩан аҟәара" аманы. Атеатр атруппа "Иреиӷьу актиортә еилазаара" ҳәа адиплом анашьан.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


ЛЫХНЫ, хәжәк 27 — Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Аҧсны Афырхаҵа Мушьни Хәарцкьиа диижьҭеи 60 шықәса аҵра инақәыршәаны, уи анышә дахьмадоу Лыхны ақыҭа иаҭааны ашәҭқәа шьҭарҵеит Аҧсны ахада Рауль Ҳаџьымба, уи ихаҭыҧуаҩ Витали Габниа, аҧыза-министр Артур Амқәаб, Мушьни Хәарцкьиа ицеибашьуаз иҩызцәа, Гәдоуҭа араион анапхгара, ауаажәлар, ашколхәыҷқәа.
Мушьни Хәарцкьиа игәалашәара иазкыз амитинг аҟны уи дыргәаладыршәон уаҩык, еибашьҩык, ҵарауаҩык иаҳасабала.
"Мушьни уаҩрала, ҵарала зегьы даарылукаартә дыҟан. Амилаҭтә-хақәиҭратә қәҧара агәҭа игылаз дыруаӡәкын. Аамҭа цәгьа ҳанҭагыла уи иҩызцәа аашьҭыхны ҳхы злаҳахьчарызеи ҳәа дазхәыцны илиршаз рацәоуп. Ас еиҧш иҟаз ауаҩы иҭаацәа рымацара ракәӡам дызцәыӡыз, уи иуаажәлар дырцәыӡит", — иҳәеит Аҧсны Афырхаҵа Аполлон Шьынқәба.
Аҧсуаҭҵааратә институт адиректор Уасил Аҩӡба амитинг иалахәыз дырзаҧхьеит Мушьни Хәарцкьиа иҧсҭазаареи иҭҵаарадырратә усуреи ирызкыз ажәахә. Уи иҳәеит 1992 шықәса нанҳәамзазы ақырҭқәа иаҧшьыргаз зымҽхак ҭбааз ажәылара аанкылара зылшаз Мушьни Хәарцкьиа дшыруаӡәку.
"Сгәы иаанагоит Мушьни Хәарцкьиа анышә дахьамадоу аҭыҧ аҟны абаҟа ргылатәуп ҳәа, избанзар егьа аамҭа царгьы ҳфырхацәа рыхьӡ ҳмырӡыр ауп", — иҳәеит Аҩӡба.
Иқәгыланы ицәажәоз зегьы еицҿакны иазгәарҭон Мушьни Хәарцкьиа аиааира агаразы имч-илша дамеигӡакәа илшоз зегь шыҟаиҵаз, уи Аҧсны аҭоурых аҟны акырӡа зҵазкуа ақыҭа Лыхны анышә дахьамадоу асимволтә ҵакы шамоу. Ашколхәыҷқәа Афырхаҵа изкны аҧсуа поетцәа иаҧырҵаз ажәеинраалақәа ирыҧхьеит.
Ақырҭуа-аҧсуа еибшьра аналага, Мушьни Хәарцкьиа иҩызцәеи иареи аӷа иҿагылеит Ацҳа ҟаҧшь аҟны. Анаҩс уи адҵа ҷыдақәа назыгӡоз абатальон акомандаҟаҵара идҵан, напхгара аиҭон Гәымсҭатәи ахырӷәӷәарҭа. Абатальон акомандаҟаҵаҩ Мушьни Хәарцкьиа аибашьцәа раҧхьа дгыланы жәылара дцон. Ихарҭәаам адыррақәа рыла, Мушьни Хәарцкьиа инапала иҭаирхеит аӷа итанкқәа хԥеи, ҩ-БМП-ки, БМП-к еибганы аӷа имихит, иаҳҿагылаз хыҧхьаӡара рацәала иҭаирхеит. Ар рнапхгаҩык иаҳасабала, уи илшарақәа еиҳа ихаҭәааны иахьааҧшыз Гәымсҭатәи афронт напхгара аназиуази, Мрагыларатәи афронт аҟны данеибашьуази роуп.
Мушьни Хәарцкьиа диит Ешыра ақыҭан, Нестор Лакоба ихьӡ зху Аҟәатәи Ашьхарыуаа рышкол далгеит, анаҩс Аҧснытәи Аҳәынҭқарратә университет аҭоурых-иуристтә факультет аҟны иҵара иациҵеит. Аҧснытәи Аҳәынҭқарратә музеи аҟны аус иуан 1983-1992 шықәсқәа рзы. 1987 шықәса инаркны СССР Анаукақәа ракадемиа иатәу Ленинградтәи археологиатә институт аҟны аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа ркандидат ҳәа ахьӡ аиуразы аус иуан.
Мушьни Хәарцкьиа дрылахәын аиааира агараҿы аҵак ҷыда змаз аидысларақәа маҷымкәа. Дҭахеит афырхаҵа 1992 шықәса, ҧхынҷкәын 6 рзы ақыҭа Лашькьындар ахақәиҭтәраан. Анышә дамадоуп Лыхны ақыҭан. Мушьни Хәарцкьиа ианашьоуп Аҧсны Афырхаҵа ҳәа ахьӡ ҳаракы.
АҞӘА, абҵара 28 - Sputnik. Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы аԥсҭбарақәа ҩба ҟалеит, ҳәа аанацҳауеит Аԥсны ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Абҵара 18 рзы лыԥсҭазаара далҵит 1946 шықәсазы ииз апациент. Иара акоронавирустә инфекциеи ҩганктәи аполисегментартә гәыҵәкреи иманы ахәышәтәырҭа дҭашәеит жьҭаара 19 рзы. Иақәнагаз атерапиа шызмҩаԥыргозгьы, идунеи иԥсахит игәеисра аԥсыҽхара иахҟьаны абҵара 28 рзы, ашьыжь.
Иԥсҭазаара далҵит 74 шықәса ирҭагылаз даҽа пациентк. Иара ахәышәтәырҭа дҭашәеит жьҭаара 26 рзы акоронавирус ицәа иаланы. Изымҩаԥыргоз атерапиа иахьмырԥшкәа, апациент иԥсҭазаара далҵит абҵара 27 рзы.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 67-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 56-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 14-ҩык, ибжьаратәуп - 7-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит 34-ҩык апациентцәа, аӡәы иҭагылазаашьа уадаҩуп.
Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 45-ҩык апациентцәа. 43-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, ҩыџьа рҭагылазаашьа бааԥсуп.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 5883-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә ргәы бзиахеит 3678-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 81-ҩык.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"Жәытә-натә аахыс аԥсуа ирыман дара рхатә анцәахаҵара. Ҳазшаз даӡәыкуп, аха адинхаҵарақәа еиуеиԥшым, доусу иара итәала дазнеиуеит. Аԥсуаа ақьырсиан атәгьы ныҟәыргоит, амсылман итәгьы ныҟәыргоит, Ажьирахьгьы инеиуеит. Зегьы мҩаԥаҳгоит Ҳазшаз игәы ҟаҳҵарц. Уажәы қьырсианла аҿбаара иҵалоит. Ԥсыуала аныҳәагатә мҩаԥызгар зҭаху изы уи акгьы амам. Ажәытә аԥсуаа ирымаз ачгара, уи ауаҩы даныԥслак акәын, ахаа ықәырҵаанӡа, ашьтәа ршьаанӡа ичгон. Анаҩсан шәарыцара ианцоз, мышкы ҩымш ианычгозгьы иҟан. Ачгарақәеи аҿбаарақәеи зегьы ныҟәаҳго ҳалагар, ҳаԥсуарагьы каҳажьыр акәхоит", - иҳәеит Латариа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


АҞӘА, абҵара 10– Sputnik, Бадри Есиава. Аԥсны Апарламент Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрреи Аԥсны Аҳәынҭқарратә шәарҭадаратә маҵзуреи рнапы ианнаҵеит Аибгатәи ацҳазы аҭагылазаашьа ҭырҵаарц ҳәа Sputnik акорреспондент иеиҳәеит адепутат Илиа Гәниа.
"Ҳара аинформациа ҭаҳҵааит. Еиқәшаҳаҭрада урыстәылатәи аганахь ала ацҳа аӡы ихҵоуп. Ацҳа ахҵара ҵаҵӷәык аманы иаабом. Азҵаара ҳаналацәажәа ашьҭахь Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрреи Аԥсны Аҳәынҭқарратә шәарҭадаратә маҵзуреи рнапы ианаҳҵеит Аибгатәи ацҳазы аҭагылазаашьа ҭырҵаарц. Еиқәшаҳаҭрада ацҳа зыхҵаз. Аҳәынҭқаррабжьаратә комиссиа аӡбра ада уи зынӡа иҟаломызт",- иҳәеит иара.
Гәниа иазгәеиҭеит аилатәарахь ишнаԥхьаз Аԥсны Ашәарҭадаратә хеилак, Адәныҟатәи аусқәа рминистрра, Ашәарҭадаратә маҵзура, Апрокуратура хада рхадацәа.
Аибга Ԥсоу аӡиас ахахьы иҟоу қыҭоуп, ҩбаны еиҟәшоуп Урыстәылеи Аԥсни рыбжьара. Ақыҭа 840 метра аҳаракыраҿ иҟоуп. Иахьазы аԥсуа ган аҿы инхоит шәҩык рҟынӡа. Урҭ зегьы Урыстәыла иатәылауаауп.
2020 шықәса нанҳәамза анҵәамҭазы Апарламент адепутатцәа рделегациа ақыҭа Аибга иаҭаан иҟан. Апарламентарицәа ақыҭауаа рыԥсҭазаара иазҵаауан иахәаԥшуан аԥсуа ҳәаахьчарҭатә ҭыԥ аргылара шцо, Гагрантәи уахь иҩеиуа амҩа аҭагылазаашьа.
АҞӘА, абҵара 30– Sputnik. Ҭагалантәи арранаԥхьаратә кампаниа аҳәаақәа ирҭагӡаны аԥсуа ар рахь инаԥхьахоит 65 процент ҳәа арадио Sputnik иазеиҭеиҳәеит Аԥсны арратә комиссар Беслан Ҭарба.
"Ари хыԥхьаӡара маҷуп. Ҵыԥхгьы ус акәын ишыҟаз. Аҿар аррамаҵзура рацәак ргәы аҳәом. Сгәанала ахара зду аҭаацәа роуп. Изныкымкәа иҩынтәымкәа анаԥхьара раҳамҭакәа акомиссиахь иааиуам", - иҳәоит иара.
Ҭарба иажәақәа рыла аҿар абжьаратә школ ашьҭахь иреиҳау аҵарахь рхы дырхоит.
"Аррамаҵзура аҳаҭыр лаҟәит. Ирацәаҩуп иреиҳау аҵараиурҭақәа ирҭало. Бакалавриат ашьҭахь амагистратуахь ицоит, нас –аспирантурахь. Абарҭ рышьҭахь шықәсыла арра иаҵанакуам", - иҳәоит иара.
Ҭарба иажәақәа рыла арра мап ацәызкуа рганахь ала азакәан рӷәӷәатәуп. Иахьазы ахараԥса 300 мааҭ артәоит.
Арратә комиссар иҳәоит ҿарԥас аепидемиологиатә ҭагылазаашьа ҟазҵо шыҟоу, аха ар рҿы аԥкырақәа зегьы ирықәныҟәоит ҳәа азгәеиҭоит иара.
Арратә комиссар иажәақәа рыла 2020 шықәсазы ҭагалантәи арранаԥхьара жьҭаарамзазы иалагар акәын, аха аепидемилогиатә ҭагылазаашьа аицәахара иахҟьаны абҵарамзахь ииаган. Ауснагӡатә хыркәшахоит ԥхынҷкәын 22 рзы, аха аусқәа шцо ала аамҭа инахахоит.
Жьҭаара 1 азы атәыла ахада Аслан Бжьаниа 2020 шықәса жьҭаара-ԥхынҷкәын рзы атәылауаа арра рнаԥхьарази арра иҟоу роушьҭрази аусдҵа инапы аҵеиҩит.
Аԥсны аррамаҵзурахь инарыԥхьоит 18 – 27 шықәса зхыҵуа.
"Урыстәыла ақыҭанхамҩа аминистр актәи ихаҭыԥуаҩ напхгара зиҭоз аделегациеи ҳареи ҳаиԥылара зыхҟьаз ааигәа имҩаԥысыз Аԥсни Урыстәылеи ахадацәа реиқәшәара ауп. Аԥсны аҭагылазаашьа еилкааны, ацхыраара ахьаҳҭаху аусеицура иазкын аилацәажәара. 2018-19 шықәсқәа рзы иҟан апроектқәа Урыстәыла абанкқәа Аԥсны ақыҭанхамҩазы аԥара ззоурыжьыз апроектқәа, игәаҳҭеит аобиектқәа, иҟоуп иргәаԥҳаз иара убас иргәамԥхаз. Урҭ ахьархәразы акәӡам изааз, аиҵахарақәа ыҟазар изыхҟьаз аилкаара, ацхрааразы ауп", - иҳәеит Џьапуа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.
АҞӘА, абҵара 30 - Sputnik. Аԥсны 2021 шықәса аԥхынразы еиҳа заа иаҿарҵо аҭыԥқәа ирылахәуп ҳәа аанацҳауеит аԥсшьаразы анхарҭақәа рҿаҵаразы амаҵзура Tvil.ru.
Аԥснеиԥш иара убасгьы аԥыжәара рымоуп: Ҟрым, Краснодартәи атәылаҿацә, Санкт-Петербурги Ленинградтәи аобласти, Карелиа.
Tvil.ru адыррақәа рыла 2021 шықәсазтәи аҿаҵарақәа 20 процент икаҳаит 2020 шықәсазтәиқәа ирҿырԥшны.
Атуристцәа хынтәны еиҵаны аҿаҵарақәа ҟарҵеит ҵыԥхтә иаҿырԥшны. Убри аан уахыки-ҽнаки рзы ахәԥса 11 процент ихаланы 3025 мааҭ артәеит хҩык рзы шьыжьхьада. Убри аан аотельқәа рҿы аԥсшьара аҭаххара 7 процентк иазҳаит.
Tvil.ru: ишаҳәо ала атуристцәа макьаназ аҭагылазаашьа зеиԥшрахо иазыԥшуп.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


АҞӘА, абҵара 22 – Sputnik. Аԥсны ахы-аҵыхәа иахьаҵанакуа COVID-19 змоу апациентцәа рзы 530 ҭыԥ рхиоуп, арҭ аиара-ҭыԥ цҵақәа ҳазхоит, избан акәзар ахәышәтәырҭақәа ирыдҵаало ауааԥсыра рхыԥхьаӡара еиҵахеит иҳәеит Аԥсны агәабзиарахьчара аминистр Ҭамаз Ҵахнакьиа. Абри атәы аанацҳауеит аусбарҭа апресс-маҵзура.
COVID-19 зыдбало апациентцәа рзы егьырҭ ахәышәтәырҭақәа рҟны иаԥҵаз аиара-ҭыԥ цҵақәа акырӡа гәдоуҭатәи агоспиталь иацхрааит, иҳәеит аминистр.
Акоронавирус зцәа иалоу апациентцәа рзы аиара-ҭыԥ цҵақәа аԥснытәи араионтә хәышәтәырҭақәа рҿы еиҿкаауп Атәыла ахада иусдҵала.
"Аиара-ҭыԥ цҵақәа аартын ареспублика ахәышәтәырҭақәа реиҳарак рҟны. Апациентцәа аҭыԥан ироуан иахәҭаз ацхыраара, ицхыраагӡахеит амедицинатә усҳәарҭақәа русураҿы", - иҳәеит иара.
Ҵахнакьиа иазгәеиҭеит, зҭагылазаашьа хьанҭоу ачымазцәа гәдоуҭатәи агоспиталь ахь ишырышьҭуа, уаҟа еиҳа иманшәалоуп ас еиԥш иҟоу апациентцәа рыхәышәтәра.
Аԥсны агәабзиарахьчара аминистр иҳәеит, раԥхьа гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҟны ишеиҿкааз аковид-чымазцәа рзы 240 аиара-ҭыԥ, 45 ҭыԥ аинфекциатә корпус иатәын, урҭ рахьтә 20 ҭыԥ ареаниамациатә ҟәша.
"Жьҭаарамзазы Аԥсны иазгәаҭан аҿкычымазара зыдбало рхыԥхьаӡара аизҳара. Ахәышәтәырҭақәа рахь инаргон зҭагылазаашьа бааԥсызи ибжьаратәызи апациентцәа. 80% ачымазцәа рзы ихымԥадан аҵәыҵәри ала ацхыраара рыҭара", - иҳәеит аминистр.
Абҵара 22 адыррақәа рыла гәдоуҭатәи агоспиталь аҟны ишьҭоуп 78-ҩык, урҭ рахьтә рҭагылазаашьа бааԥсуп 25-ҩык, Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит 28-ҩык апациентцәа, урыстәылатәи амобилтә госпиталь аҟны 36-ҩык.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 5380-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә ргәы бзиахеит 3616-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 68-ҩык.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, абҵара 14 - Sputnik. Тҟәарчалтәи аполиклиникаҟны иаартхоит акоронавирус зыдбало рзы аҿкытә ҟәша иааиуа амчыбжь азы, абри атәы Sputnik иазеиҭалҳәеит Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭа аҳақьым хада Лали Гаргәлиа.
"Аҟәша 15 ҭыԥ амазаауеит. Агәабзиарахьчара аминистрраҟнытә ахәшәқәа ҳаухьеит. Аҟәша аартхоит зыргылара иаҿу аполиклиника ахыбраҟны. Азҵаара ӡбоуп араион анапхгареи агәабзиарахьчара аминистрреи реиқәшаҳаҭрала", - лҳәеит Гаргәлиа.
Иазгәалҭеит, аусуразы ишеиҿкаау ԥшь-гәыԥк аҳақьымцәа, дара ҷаԥшьалоит мчыбжьык-мчыбжьык.
Акоронавирус зыдбало рыхәышәтәразы аҟәша ҿыц иахәҭоу амаругақәеи ахәшәқәеи рыла еиқәыршәахоит, лҳәеит аҳақьым. Иӷәӷәоу апациентцәа аныҟоу гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭахь, ма "Аиҭар" еиҿкаау Урыстәыла атәылахьчара иатәу амобилтә госпиталь ахь ирышьҭуеит.
"Ачымазара ҿкы аҽеиқәтәра иахьаҿуи, зхы усымшәа избо иаразнак аҳақьымцәа иахьрыдҵаало ирыбзоураны абри амз азы Гәдоуҭаҟеи "Аиҭари" аӡәгьы даҳмышьҭит", - ҳәа азгәалҭеит аҳақьым хада.
Гаргәлиа лажәақәа рыла, акоронавирус ззышьақәырӷәӷәаз раԥхьатәи апациент Тҟәарчал даарԥшын цәыббра 1. Апандемиа аамҭазы ақалақь аҟны иаарԥшуп 192 акоронавирустә хҭыс, фҩык араион аҿы.
Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭахь ишьҭын 21-ҩык апациентцәа, ԥшьҩык- "Аиҭар".
Аҩны рҽырыхәшәтәуеит 50-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"Алакәымҳара ашкол аҟны аусурақәа мҩаԥгатәны иҟоуижьҭеи акыр шықәса ҵуеит. Иҳәынҭқарратәым аиҿкаара ацхыраарала ахыб ԥсахуп, аиҭашьақәыргыларатә усурақәа мҩаԥысуеит ахыбра аҩныҵҟагьы. Быжь-километрак инацны амҩа аҟаҵара азгәаҭоуп Аберқыҭеи Алакәымҳареи рыбжьара, машьынала амҩасра уадаҩуп", - иҳәеит Емырхәба.
Шәазыӡырҩа аудио. Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik аефир аҟны.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, абҵара 23- Sputnik. Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы аԥсҭбарақәа ҩба ҟалеит абҵара 22 рзы, ҳәа аанацҳауеит Аԥсны ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Иԥсҭазаара далҵит 64 шықәса ирҭагылаз ахаҵа. Иара ахәышәтәырҭа дҭашәеит абҵара 5 рзы акоронавирус ицәа иаланы. Изымҩаԥыргоз атерапиа иахьмырԥшкәа, апациент иԥсҭазаара далҵит игәеисра аԥсыҽхара иахҟьаны.
Аҟәа асасааирҭа "Аиҭар" ашҭаҿы иаадыртыз амобилтә госпиталь аҟны лыԥсҭазаара далҵит 1940 шықәсазы ииз апациент. Иақәнагаз атерапиа шылзмҩаԥыргозгьы, лыдунеи лыԥсахит лгәеисра аԥсыҽхара иахҟьаны.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 72-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 58-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 19-ҩык, ибжьаратәуп - 20-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит 30-ҩык апациентцәа, хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп.
Амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 31-ҩык апациентцәа. 27-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, ԥшьҩык рҭагылазаашьа бааԥсуп.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 5374-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә ргәы бзиахеит 3623-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 70-ҩык.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>