АҞӘАФОН 10 шықәса ахыҵит! АҞӘАФОН ахҿа жәаба иҭанаршәит!
2013 шықәса, ԥхынгәымза 15 аҽны АҞӘАФОН аҳа оператор 10 шықәса ахыҵит!
Аилахәыра амш ира ҳәа иԥхьаӡоуп АҞӘАФОН аҳа аҿы раԥхьатәи аҭел аҵәҵәабжьы ангаз амш, уи Аԥсны амобилтә еимадара аҿиара анхацыркыз аамҭа ауп.
Убри аахыс, ҽнакымзар ҽнак, шықәсыкымзар шықәсык АҞӘАФОН иалнахыз амҩа иацәхьамҵит – ауаа иахьыҟазаалак, иагьа еицәыхаразаргьы дара дареи, иара убас адунеи зегьы аҿы шықәсык ахьтә 365 мшы, уахи-ҽни 24 сааҭ иааиԥмырҟьаӡакәа еицәажәалартә еиԥш, зхаҭабзиара ҳараку аимадара рзыҟанаҵеит.
Иахьа ҳара лҵшәа бзиала аус зуа Еилахәыра хатәроуп, уажәы иаҳгәалаҳаршәап ҳусура ахыҵхырҭа, насгьы уи ахацаркыраҿы иҟаз ахҭысқәа.
Ажәакала, 2003 шықәса – АҞӘАФОН амҩа алхра иашықәсуп. Убри ашықәс азы Аилахәыра раԥхьаӡа акәны ахьӡ ҳәан, аха усҟан уи ажәа акгьы аҳәаӡомызт, уи ус иажәа башан. *ыҭрак ашьҭахь иит АҞӘАФОН алоготип, уи аӡы «амолекула» ацәыкәбарқәа иреиԥшын, иацын ажәеицааира – «Аимадара умырӡын!». Абас иҟалеит АҞӘАФОН ацәырҵра.
Усҟан Аԥсны аҭелеимадаратә џьармыкьа аҿы аԥхьагылара ззыԥшыз аимадара шьақәгылан – комутаторк, астанциа хадақәа 7, 15-ҩык аусзуҩцәеи рыла.
АҞӘАФОН шықәсыбжак ала иарҳаит зықьҩык инареиҳаны абонентцәа. Урҭ рхыԥхьаӡара иааиԥмырҟьаӡакәа иазҳауан, абонентцәа рхыԥхьаӡара иацлацыԥхьаӡа иаҭаххон ахәхшәааратә план ҿыцқәа раԥҵара.
2004 шықәсазы акыр иазҳауеит АҞӘАФОН ааглыхратә система, иаргьы ахәхшәааратә планқәа рцәаҳәақәа арҭбаара иалагоит, уи иабзоураны Аилахәыра абонентцәа дасу еиҳа изыманшәалоу, ахәԥсагьы дахәаԥшны иалихыртә еиԥш аҭагылазаашьа иоуит. Ус ԥыҭраамҭак ашьҭахь иаԥҵахоит раԥхьатәи амаҵзура хыхьқәа рҳа, шьҭа абонент илшон ихәхшәааратә план аопциа ахылаԥшра: абаланс аиагара, ахәԥсазы, ахыԥхьаӡаларақәа рзы адыррақәа раиура, баша аԥара анымхразы апакетқәа раҿакра.
Атехнологиа аҿиара, амобилтә интернет аԥҵара аимадара уаанӡа иҟаз ахархәагақәа зегьы аԥсахуа иалагеит. Абарҭқәа зегьы азгәаҭаны АҞӘАФОН иаланагалоит адырраҭаратә маҵзурақәа, ахала ахы амаҵ азура асервисқәа, арлахҿыхратә опциақәа, авикторинақәа, акциақәа.
Аилахәыра АҞӘАФОН жәашықәса аусура аҩныҵҟа иаԥнаҵеит 32 тарифтә план, 65 инареиҳаны амаҵзурақәа. Иазгәаҭатәуп, АҞӘАФОН ахәхшәааратә цәаҳәа аҟны ахәхшәааратә план лыԥшаахқәа шыҟоу, урҭ реиш иҟоу аҭыԥантәи аџьармыкьаҿы уаҳа џьарагьы иуԥылаӡом. Ас иҟоу аҿырԥшқәа иреиуоуп ахәхшәааратә планқәа «Ауниверсалтә», «Фреш» реиԥш иҟоу ахәхшәааратә планқәа, урҭ абонентцәа ирырҭоит ахәԥса аҟнытә аиҵатәрақәа роутә алшарақәа.
Аԥсны азы асервис лԥшаахқәа иреиуоуп асервис «Ахаламаҵзура асистема» - ара абонент илшоит Аилахәыра асаит www.aquafon.com аҿы ахатәы профиль амазаара, уаҟа АҞӘАФОН абонент илшоит ахәԥсеи аныхрақәеи рзы адыррақәа аиура, аҭел асрақәа рбара, иара убас ирманшәаланы амаҵзура хадақәеи, амаҵзура хыхьқәеи раҿакра, раҿыхра, насгьы ахәхшәааратә план аԥсахра. Ари асервис ухы иаурхәар ҟалоит уахьыҟазаалак, иарбан аамҭазаалак азы АҞӘАФОН аҳа ахьынаӡо иахабалак.
Амобилтә еимадара аоператор ибзианы аус ауларц азы абонентцәа Рмаҵзура Ҭыԥқәа раартра аҭахуп, уаҟа аилахәыра абонентцәа ирылшоит иахәҭоу ацхыраара аиура. АҞӘАФОН аҳа заҵәқәа аанартуеит, иара убас абонентцәа рымаҵ аура ахаҭабзиара аиӷьтәразы ҳҳәынҭқарра ақалақьқәа зегьы рҿы инеишьҭаргыланы иаартын Амаҵзура Ҭыԥқәа. Абарҭ ашықәсқәа рыҩныҵҟа Амаҵзура Ҭыԥқәа аартын Гагра, Гәдоуҭа, Пицунда ақалақьқәа рҿы, даҽа хԥа – акы Аҟәа аққь. аҿы, егьи амрагыларатәи ҳҳәаа ааигәара – Гал аққь. аҿы. Иахьа аус руеит аофисқәа ааба, уаҟа абонентцәа ирылшоит ихаҭәаау асервис маҵзура аиура. *хьаҟа АҞӘАФОН Амаҵзура Ҭыԥқәа Аԥсны ақалақьқәа зегьы рҿы иаартхоит.
2011 шықәсазы аусура иалагеит Аимадаратә Центр, уи иаразнак иаӡбеит аҳасабтәқәа рацәаны: абонентцәа рҭахрақәа иаразнакы анагӡара, абонентцәеи иареи наҟ-ааҟ аимадара рыбжтаҵара, абонентцәа ргәаанагарақәа реизакра, рҭахрақәа ҳасаб рзура.
АҞӘАФОН аҿиараҿы ихадароу – атехнологиатә база аизырҳара. Есышықәса аусура иаларгахон астанциа абаза хыхьқәа, ус анакәха, аимадара аҳа адгьылҵакыра акыр аҽарҭбаауан, уи шьҭа инаган акыр ихароу аҳәынҭқарра араионқәа рышҟа. Иахьа 10 шықәса имҩаԥысуаз аргыларатә усурақәа ирыбзоураны АҞӘАФОН аус ауеит Аԥсны Аҳәынҭқарра ауааԥсыра ахьынхо адгьылҵакырақәа 95% рҿы.
2008-тәи ашықәс ҟалеит етап ҿыцны, избан акәзар уи аамҭазы иҭарцәын Кәыдрытәи аҩхаа, иара убас уи инашьҭарххны Урыстәыла Аԥсны ахьыԥшымра азханаҵеит. Иаразнак, иҭарцәыз адгьылҵакыраҿы АҞӘАФОН ишьақәнаргылт амобилтә еимадара, иара уи ала Аҩадатәи Кәыдры атәыла зегьы иамадахеит.
Уи анаҩс АҞӘАФОН ареволиуциатә шьаҿа еихнагеит, раԥхьаӡа акәны Аԥсны иаартын амобилтә видеоасра. 2008 ш., жьҭаарамзазы Аилахәыра Аԥсны иаланагалоит 3G астандарт иатәу Аинтернет, уи аԥхьа иаԥҵаз амобилтә Интернет астандартқәа аҩжьны. 3G аҳа зхы иазырхәо аус рурц рылшоит 7,5 Мбит/с аццакра рыманы. Ари жәаҳәарада, ҽаԥарак ԥхьаҟа ҳнанагеит, уи аимадараҿы акыр ԥхьаҟа еизҳахьоу аинфраструктура змоу атәылақәа рывара Аԥсны наганы ирыланаргылеит.
3G аҳа аҵакыра ырҭбаауа, АҞӘАФОН уи ацәаҳәақәа нанагоит Гагра, Афон Ҿыц, Тҟәарчал ақалақьқәа рҿы, иара убас ааигәа ишьҭоу араионқәа рышҟагьы.Уи анаҩсан, аҳа амҽхак акыр ирҭбаан, аимадара ахаҭабзиара шьҭыхын Гәылрыԥшьтәи, Очамыратәи араионқәа рыҟны. Арҭ араионқәа рҿы инхо ауаа ирауит амаҵзура иҿыцны иалагалаз акырӡа иласу амобилтә Интернети авидеоасрақәеи рхы иадырхәартә еиԥш алшара.
2010 шықәсазы Аилахәыра АҞӘАФОН аҿы ахҭыс ҷыдақәа ҩба ҟалеит.
*хынгәымзазы аргылара иалагеит АҞӘАФОН Администрациа-техникатә комплекс, уаҟа нас еизакын ахатәы техникеи администрациа аинфраструктуреи рырҿиараҿы зыда ԥсыхәа ыҟам амаҵзурақәа зегьы. 2010 шықәса, абҵарамзазы АҞӘАФОН аусзуҩцәеи ИАЕ «МегаФон»-и рымчра еизакны Аԥснытәи II Анаплакыҩцәа рфорум аҳәаа иҭагӡаны аусушьа агәаҭаразы иаушьҭын 4G (LTE) абиԥара иатәу аҳа – ари зынӡа иҿыцу атехнологиала адырра рацәа здызкыло Аинтернет ҳақәа иреиуоуоп. Аԥышәара аан аимадара иалшеит ирекордтәу 70 МБ/с иҟоу аццакра аарԥшра.
АҞӘАФОН иабзоураны 2012 шықәсазы Аԥсны иаартын Кавказ ахьынӡанаӡааӡо зегьы иреиҳау Адыррақәа Аус рыдулара Ацентр, ари АҞӘАФОН азы ахатәы техникатә мчрақәа ишрыхәҭоу рырҿиара алзыршо платформоуп. Адыррақәа Аус рыдулара Ацентр, аргылара аҳәынҭқарра зегьы азы акыр аҵанакуеит, избан акәзар иахьа аҭелеимадаратә еилахәыра арҿиара залыршахаӡом ари аресурс ада, иара убас абизнес проект анагӡаразы адыррақәа риура зҭаху афирмақәа рызгьы – аԥара еикәыршараҿы, абанкқәа, атранспортқәа уҳәа зегьы рҿы.
АҞӘАФОН атәыла иаланагалаз аҭелеимадаратә технологиа иамоуп астратегиатә ҵакгьы, уи ҳара ҳаԥсҭазаара ахаҭабзиара еиӷьнатәуеит, аекономика аҿиара иацхраауеит, аиҵыҵразы алшара рацәа амоуп.
Аилахәыра АҞӘАФОН атәыла ашәахтә ду аланагалоит. Аилахәыра аус аура иалагеижьҭеи Аԥсны Аҳәынҭқарра абиуџьет иаланагалеит миллиард мааҭ инеиҳаны.
Аҳәынҭқарра аҿаԥхьа иамоу аҭакԥхықәра еилкааны, АҞӘАФОН аусура аԥхьатәи амш инаркны агәыҳалалратә, асоциалтә ус хкқәа мҩаԥнагоит.
10 шықәсатәи аусура иалагӡаны ацхырааразы Аилахәыра иадгылаз Аԥсны инхо ауаа асоциалтә цхыраара рыҭан, иара убас еиуеиԥшым агәыҳалалратә программақәа рзы инырхит 36,7 миллион мааҭ рҿынӡа.
АҞӘАФОН агәыҳалалратә цхыраара зырҭаз ихыԥхьаӡараҿы иҟоуп Агәыӡератәи арратә хәышәтәырҭа, ахәыҷтәы баҳча «Алашара», иара убас абжьаратә школқәа, атәыла ақалақьқәа рхадара уб. иҵ. Аилахәыра зсоциалтә ҭакԥхықәра назыгӡо акәны ахы аанарԥшит, уи акультуреи, аспорти, аҵарадырреи рзы иаԥҵаз апроектқәа ирзыҟанаҵеит 27 миллион мааҭ иҭаӡоз аԥаратә хаҵгылара.
Акультура – ари аилазаара агәыцә хада ауп. Иарбан ҳәынҭқаразаалак уи уасхырны иазышьҭалоит. Зхы еиқәзырхарц зҭаху амилаҭқәа ируалуп рхатәы культура еиҷаҳаны ахьчара, иааиԥмырҟьаӡакәа арҿиара. Абри аус хықәкыс иганы АҞӘАФОН аԥаратә хаҵгылара рзыҟанаҵеит акультуратә ус хкқәа рацәаны. Абар урҭ рахьтә акык-ҩбак:
«Аԥсны аҭоурых абираҟқәа» захьӡыз апроект – ари Аилахәыра зегь раасҭа иԥшӡаз, аинтерес зҵаз апроектқәа ируакуп, уи анагӡара иадԥхьалан еицырдыруа аԥсуа ҵарауаа, апоетцәа, акомпозиторцәа. Ари апроект дуӡӡа аԥҵан АА аҳәынҭқарратә бираҟ Амши, Владислав Григори-иԥа Арӡынба игәалашәареи ирызкны. Апроект иабзоураны еиҭашьақәыргылан аԥсуа ҳәынҭқарра аамҭақәа зегьы раан ахархәара змаз 17 бираҟ. Аӡыргара мҩаԥган 2010 шықәса, ԥхынгәымза 23 аҽны, ажәлар идырбан ҿыц еиҭашьақәыргылаз аҭоурых абираҟқәа. Убри амш аҽны Аԥсны раԥхьаӡа акәны инеиҵыхны иазгәаҭан аҳәынҭқарратә бираҟ Амш. Аӡыргара ашьҭахь абираҟқәа рколлекциа ҳамҭас иаҭан Аԥсуа ҳәынҭқарратә музеи уаҟа иара ақәыргылара хықәкыс иҟаҵаны.
Апроект иҵегьы ахарҭәааразы Аилахәыра АҞӘАФОН аԥшьгарала иҭыхын «Абираҟ аҭоурых – атәыла амҩа» ҳәа хьӡыс измаз апроект, ари аԥсуа бираҟқәа рҭоурых зҳәо раԥхьаӡатәи теледырраҭаратә проектуп, иара убас иҭыжьын аҭҵаарадырратә-популиартә ҟазшьа змоу альбом, уаҟа иагәылалеит еицырдыруа аҭоурыхтә бираҟқәа зегьы исахьаркны, иара убас аинтерес зҵоу аҭоурыхтә материал, апроект хыркәшан «2012-тәи Аԥсуа бираҟқәа» ҳәа иҭыжьыз асахьаркыратә мзар ала.
2009 шықәсазы Аилахәыра АҞӘАФОН-и аҿари аспорти рзы Аҳәынҭқарратә комитети, АА Аҿар Реиҿкааратә Ассоциациеи еилахәны иаԥырҵеит «Аԥсны ақалақьқәа рыҟны абираҟ дуӡӡақәа» зыхьӡыз апроект. Апроект иҭагӡаны Аԥсны аҳәынҭқарратә бираҟқәа Аҟәа, Гәдоуҭа, Гагра, Тҟәарчал, Афон Ҿыц, Гал ақалақьқәа рыҟны иқәыргылан. Хара имгакәа Аԥсны ахьыԥшымра асимвол хада Пицунда аққь., аиланхарҭа Гәылрыԥшьи рҿы иқәыргылахоит.
Е. Арсалиа летнографиатә проект «АМИЗАНҴКЫ АҞӘАФОН-2010» хықәкыс иаман ҭоурыхла ирҵабыргны аҽықәтәара аан аԥсуа ҳәсақәа иршәырҵоз 12 шәҵатәы реиҭашьақәыргылара. Ари апроект шьаҭас иаҭаны иҭыжьын акорпоративтә мзар «АҞӘАФОН-2010», уи акыр иацхрааит аԥсуа ҭоурыхтә шәҵатәы ауаа рыларҵәараҿы. «АМИЗАНҴКЫ» арезонанс ду аиуит Аԥсны зегьы аҿы, насгьы ианаршьеит «Ашықәс азы иреиӷьу аусумҭа» ауп ҳәа Аҳәынҭқарратә премиа.
М. Аргәыни Хь. Мықәбеи авторцәас измаз амузыка-рлахҿыхратә программа «Шьарда» хықәкыс иаман аԥсуа шәаҳәаҩы ҿарацәа ҿыцқәа рыԥшаара. Апроект иабзоураны жәаҩыла абаҩхатәра ҿыцқәа рыбжьы геит, ахәаԥшыҩцәа бзиа ирбеит, ргәыблыра ркит.
Амузыкатә фильм «Ҳара ҳаруаа реиҳабы» Аԥсны Аҳәынҭқарра Раԥхьатәи Ахада Владислав Григори-иԥа Арӡынба игәалашәара иазкны иҭыхын. Афильм аҭыҵра Аԥсны жәлар Рџьынџьтәылатә еибашьра 20 шықәса ахыҵра алахьеиқәҵаратә рыцхә иадҳәалан, насгьы идырбан Аԥсны ақалақьқәа зегьы рҿы. Иара убас Аилахәыра АҞӘАФОН иалнаршеит афильм зну DVD, CD-дискқәа ҩ-нызқь цыреи 2013 шықәсазтәи амзари рҭыжьра, урҭ аԥҵан апроект аҳәаа иҭагӡаны иаԥҵаз афото, авидеоматериалқәеи рыла. Апроект авторцәа Е. Хәаџьааи Т. Кәыҷбериеи роуп.
Аҵарадырратә проектқәа ахаҵгылара рыҭо АҞӘАФОН еиҳарак изыдгыло аҿар роуп, иара уи ала атәыла аҿиара, аконкурециа алшаратәы аизырҳара иацхраауеит.
2006 шықәсазы ИАЕ «АҞӘАФОН-GSM» Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә Университет аҿы аҵара зҵо рзы иаԥырҵеит хаҭалатәи астипендиа. Уи аахысижьҭеи, 16-ҩык ААУ иреиӷьу астудентцәа Аилахәыра аҟнытә ироуеит аԥаратә цхыраара, уи астипендиа ашәагаа ҩынтә иаздырҳахьеит. Апроект аусура ианалагоз астипендиа ашәагаа 500 мааҭ иҟан, ашьҭахь 2007 шықәсазы уи 1000 мааҭ иҟан, 2009 шықәсазы – 2000 мааҭ.
Аилахәыра АҞӘАФОН ацхыраарала Аҟәатәи Аҳәынҭқарратә Универститет аҿы иаартын аҭыԥантәи IT-академиа Cisco. Адиплом змоу Академиа арҵаҩцәа ААУ аҟны иаԥхьоит алекциақәа абарҭ ахырхарҭақәа рыла: IT Ашьаҭа – акомпиутер программала аиқәыршәара, иара убас CCNA Discovery.
Аилахәыра АҞӘАФОН акрааҵуеит аԥсадгьыл аҿы аспорт арҿиара ацхыраара ду азыҟанаҵоижьҭеи, уи хықәкыла аспорт аларҵәара иадҳәалоуп, иара убас ахәыҷтәы, аҳәыԥштә спорттә школқәа ацхыраара рыҭара.
Раԥхьатәи амобилтә оператор ахаҵгылеит аҳәынҭқарраҿы акыр зҵазкуа апроектгьы – Аԥснытәи Афедерациа имҩаԥнагоз адомино азы адунеизегьтәи Ачемпионат. АҞӘАФОН уа иқәгылеит Ачемпионат азы ипартниор Хаданы, насгьы ари аус амҩаԥгара иақәнарӡит 1 000 000 (миллион) мааҭ, иара убас Ачемпионат ахьынӡамҩаԥысуаз хәыда-ԥсада ҳәа ахәмарҩцәа ирыдгалан Wi-Fi Интернет.
АҞӘАФОН аԥаратә хаҵгылара иҟанаҵаз ала Аԥсны Аҳәынҭқарраҿы имҩаԥган: атеннис ду азы Жәларбжьаратәи аиндаҭлара «Гагратәи амшын»; амҵәышәымпылтә еиндаҭлара «Асаби Имш»; «Аиааира Акубок» агаразы Асамбо Жәларбжьаратәи аиндаҭлара; есышықәсатәи ашахматтә еиндаҭлара «АҞӘАФОН-OPEN», ахәыҷқәеи ақәыԥшцәеи ампыл асразы реиндаҭлара «АҞӘАФОН Акубок» уб. егь.
Шьҭа ԥшьышықәса ирықәуп Аилахәыра АҞӘАФОН ахәыҷтәы ҩынқәеи ашкол-интернатқәеи рааӡамҭацәа рыбжьара «Уԥеиԥ унапы иакуп» захьӡу Акубок агаразы ашьапылампыл асразы аҳәынҭқарратә хәмарра еиҿнакаауеижьҭеи. Аԥснытәи ахәыҷқәа АҞӘАФОН иҟанаҵоз ахылаԥшра иабзоураны рхы аладырхәит Шәача аққь. аҿы имҩаԥысуаз афиналтә хәмарра. Аҵыхәтәаны, сынтәа дара иагьыргеит акыраамҭа иззыԥшыз аиааира! Калдахәаратәи ашкол-интернат ааӡамҭацәа аиҵбыратәи ахәыҷқәа ргәыԥ аҿы зегьы иреиӷьхеит. Акоманда-чемпион риааирала иргеит Лондонҟа ацаразы азин, уаҟа «Арсенал» аклуб аҿы иҟоу рықәлацәа ркомандеи дареи еицыхәмарит, насгьы уи аиҳабы Арсен Венгери дареи еиԥылеит, аҭыԥантәи ахәыҷтәы азыҟаҵаҩцәеи дареи аус еицыруит.
Акыр ҵуеит АҞӘАФОН зегьы ирыдыркылоижьҭеи апатриотизми, ахамеигӡареи рзы исимволны. Аилахәыра ахылаԥшра ҷыда рзыҟарҵоит зегь раасҭа зсоциалтә ҭагылазаашьа уадаҩу ауааԥсыра. Жәашықәса рыҩныҵҟа АҞӘАФОН асоциал проектқәа маҷымкәа аус рыднаулон, насгьы ахала иҟанаҵон еиуеиԥшым аԥшьгарақәагьы.
Есышықәса АҞӘАФОН асоциалтә проектқәа ирхаҵгылоит, еиҳарак абарҭ аныҳәақәа разгәаҭара аан – Лаҵарамза 9, Цәыббрамза 30, хәажәкырамза 8, рашәарамза 1!
2007 шықәса раахыс Аилахәыра АҞӘАФОН АА хаҭалатәи атәанчахәы зауа I- агәыԥ аинвалидцәа зегьы есымза зықь мааҭ иазынаԥшуа хаҭалатәи ртәанчахәы иацҵаны ирырҭоит.
1941-1945 шықәсқәа рзы Аџьынџьтәылатәи Еибашьра аиаариа Амш аҽны ари аныҳәа ду иазку аус хкқәа еиҿнакаауеит. Иазгәаҭатәуп аветеранцәа ҳаҭыр рықәҵара адныҳәалара мацара аҿы ишаанымхо. Аилахәыра агәыҳалалра аҳәаа иҭагӡаны есышықәса аветеранцәа зегьы рзы ирырҭоит аныҳәатә ҳамҭақәа, иара убас аматериалтә цхыраара ртәанчахәы иахырԥхьаӡалоит.
Аԥсны жәлар Аџьынџьтәылатә еибашьраҿы иргаз Аиааира Амш аҽны АҞӘАФОН еснагь ацхыраара рзыҟарҵоит иҭахаз рҭаацәарақәа, иара убас аибашьра аинвалидцәагьы.
2009 шықәса раахыс иаԥҵаз апроект ала аматериалтә цхыраара бзиа рзыҟарҵоит зышықәс наӡам, забацәа 1992-1993 ш. азы афронт аҿы иҭахаз аиаҭымцәа, иара убас ҳаԥсадгьыл ахьчаразы иқәԥоз арепатриантцәа рхәыҷқәа, ахәыҷы рацәа змоу аинвалидцәа рҭаацәарақәа, Аԥсны араионқәа зегьы рыҟнытә Аԥсны жәлар Рџьанџьтәылатәи аибашьра алахәыҩцәагьы. Иара убас, ара иҟоуп хыԥхьаӡара рацәала егьырҭ акатегориақәа иртәу ҳауаажәлар рхаҭарнакцәа, урҭ хаҭала ацхыраара рауеит, рхыԥхьаӡаларҭа аԥара ахыԥхьаӡалара ала, ацхыраара ҷыда аиура алагьы.
Есышықәса Аилахәыра АҞӘАФОН Жәларбжьаратәи аҳәса рымш рыдныҳәалоит Аԥсны акыр зҵазкуа асоциалтә ҭыԥқәа рҿы аус зуа Аԥсны еиуеиԥшым акатегориақәа ирыҵаркуа аҳәсақәа. Сынтәа хәыжәкырамза 8 алагамҭалазы АҞӘАФОН рыдныҳәалеит Аԥсны жәлар рџьынџьтәылатә еибашьра активла иалахәыз аҳәынҭқарра абжьаратәи ашкол арҵаҩцәеи ААУ аҿы аус зуа алекторцәеи. Аҵарадырраҿы аус зуа 42-ҩык ирыҭан материалтә цхыраарак аҳасабла хәба-хәба нызқь мааҭ, иара убас ашәҭ шьыҵәрақәа, АҞӘАФОН ахаҭарнакцәа рыҟнытә ажәа ԥхақәа.
Есышықәса АҞӘАФОН ахәыҷқәа рыхьчара Жәларбжьаратәи Амш азы ахәыҷқәа рзы аныҳәа ду еиҿнакаауеит. Сынтәагьы Аилахәыра афонд «Ашана» еиҿнаказ апрограмма «Еицаҳахьчап аԥсҭазаара» аҩныҵҟа иахәышәтәуа, згәабзиара еиҭашьақәдыргыло зылшара маҷу ахәыҷқәа ҷыдала ахылаԥшра рзыҟанаҵеит. АҞӘАФОН еиҿнакааз аныҳәа иалахәын 47-ҩык ахәыҷқәеи 30-ҩык адуцәеи. Иара убас, ахәыҷқәа ргәабзиара аиҭашьақәыргыларазы, ДЦП ала ачымазаҩцәа рзы иаԥҵоу апрограмма ҿыц ахьӡала Афонд аԥара ахырԥхьаӡалеит.
Иазгәаҭатәуп, амобилтә технологиа агәыҳалалратә ус зегьы ирзеиԥшу усны, згәы иаҭаху алахәхартә алшарақәа ҟанаҵеит. Абас, афонд «Ашана» зхылаԥшуа ахәыҷ чымазаҩцәа рзы еиҿнакааз апрограмма «Еицаҳахьчап аԥсҭазаара» зхы алазырхәыз ауаа рыбзоурала ахәыҷқәа ргәабзиара аиӷьтәразы ирыҭан ашанс ҿыц. Ашанс иахьӡуп ажәа «Добро», уи ажәа 5050 аномер ала ашьҭра АҞӘАФОН абонентцәа ироуеит афонд ашҟа аԥаратә хархәагақәа ииаргартә алшара.
Сынтәа АҞӘАФОН иалнакааит акциа «Еицаҳахьчап аԥсҭазаара» активла зхы алазырхәыз ауаа. Аилахәыра АҞӘАФОН «Зегь раасҭа абонент рыцҳашьаҩы» аноминациаҿы ирзааҭгылеит хә-ҩык абонентцәа. Урҭ зегьы хаз-хазы ирырҭеит агәалашәаратә стела «Арыцҳашьара алаӷырӡ», иара убас иааиԥмырҟьаӡакәа ахәыҷ чымазаҩ бааԥсқәа агәыҳалалратә цхыраара ахьрырҭо азы аҳаҭыртә грамотақәагьы. «2012 азы зегь раасҭа абонент рыцҳашьаҩы» аноминациа алкаара иаанарԥшуеит АҞӘАФОН абонентцәа ахәыҷ чымазаҩцәа рыԥсҭазаара аиӷьтәразы иҟарҵо ахәҭа лагала ауаа шаӡа ҳаҭыр ақәырҵаз.
2013 шықәса, мшаԥымзазы АҞӘАФОН иҟанаҵаз аԥаратә цхыраара иабзоураны еиҿкаан Аҟәатәи абжьаратәи ашкол №7 аҵаҩцәа Гагра аққь. аҿы иҟоу Аҳәынҭқарратәи Агәабзирашьақәыргыларатә Центр ахь рцара. Уахь ацара хықәкыс иамаз аҵаҩцәа хаҭала Аԥсны жәлар Рџьынџьтәылатә еибашьра аинвалидцәеи дареи реибардырра, насгьы ргәалашәараҿы иаанхартә еиԥш аус хкқәа рымҩаԥгара акәын. Аилахәыра АҞӘАФОН ахьӡала Агәабзиарашьақәыргыларатә Центр иарҭеит афымцакардиограф «ИУКАРД-100», ари абиԥара ҿыц иатәу аканал рацәа змоу фымцакардиографуп, уи ахархәараҿы даара иманшәалоуп, насгьы алшарақәа акыр ирацәоуп.
2013 шықәса АҞӘАФОН аԥылеит аус ԥхьаҟа арҿиара хықәкыс иҟаҵаны, атехнологиа ҿыцқәа алагало, аимадараҿы амаҵзурақәа рхыԥхьаӡара иазырҳауа.
Аилахәыра АҞӘАФОН аԥхьагылара алзыршо амзызқәа иреиуоуп абонентцәа рҭахрақәа ахшыҩзышьҭра ахьарҭо, ирҭаху ахәхшәаартә план алырхыртә еиԥш аҭагылазаашьа ахьырзаԥырҵо, абарҭқәа ирыбзоураны абонентцәа дасу дара ирзыманшәалоу ахәԥса змоу амаҵзура алырхуеит.
АҞӘАФОН абонентцәа рзы Ашықәс Ҿыц азы ҳамҭак аҳасабла ирыдгалан акциа «Амобилтә рекордсменцәа», уи аҩныҵҟа Аилахәыра иалнакааит АҞӘАФОН амаҵзурақәеи асервисқәеи активла зхы иазырхәо жәаҩык абонентцәа. Акциа хыркәшан iPhone, Apple iPad, MP3 Apple iPod Nano, егьырҭ амобилтә телефонқәеи, 3G апланшетқәеи, 3G амодемқәеи иалкааз ҳамҭас рыҭарала.
Иахьа АҞӘАФОН ахәхшәааратә план ацәаҳәаҿы иҟоуп имаҷны ицәажәо абонентцәеи, иара убас ирацәаӡаны ицәажәо абонентцәеи рзы атарифқәа. Сынтәагьы АҞӘАФОН иҭнажьит афункциа рацәала аус зуа ахәхшәааратә план «Онл@инер». Ари ахәхшәааратә план ҿыц Аинтернет активла зхы иазырхо, иара убас ирацәаны ателефон аҿы ицәажәо рзы зегьы иреиӷьу вариантуп.
Уи анаҩсангьы, аҳа ду аамҭа рацәа ақәзырӡуа рзы АҞӘАФОН Аилахәыра 10 шықәса ахыҵра инамаданы иармазеит даҽа ҿыцракгьы. Аинтернет-хәыхшәааратә планқәа «Лимитдатәи-1250», «Лимитдатәи-2350» аҿы аинтернет-трафик ашәагаа иацҵан аласра иагмырхаӡакәа. Ахәхшәааратә план «Лимитдатәи-2350» аҿы абонентә хәыԥса мызкы 2350 мааҭ иҟаз 1750 мааҭ рҿынӡа илаҟәын.
Иара убас аиубилеи азы Аилахәыра АҞӘАФОН даҽа ҿыцракгьы ҳаднагалеит – «AQUAFON амаҵзура» iOS-и Android-и рҿы иаҿаукыр ҟало ацҵа, уи иабзоураны ҳара ҳабонентцәа ирылшо иҟалоит рхыԥхьаӡаларҭа ахылаԥшра, АҞӘАФОН ахәхшәааратә планқәеи асервисқәеи ианаҭаху ишырҭаху еиԥш рырманшәаларагьы.
Акыр иԥсахын Аилахәыра фирмак аҳасабла астиль ҟазҵо АҞӘАФОН аимиџь иатәу аконверт ахаҿрагьы. Имҩаԥгаз арестаилинг аконверт адизаин ҿыц ала иаҩычеит, уи еиҳа аамҭа иақәшәо, улаҿы иааиуа, ак уанаҳәо иҟалеит, зегьы раасҭа ихадароу – адизаин аҿы иҟоуп 10 шықәса ахыҵра атема атәы зҳәо дыргакгьы.
Атәылаҿы абизнес аҿиареи атехнологиа ҿыцла еибыҭоу амаҵзурақәеи алшара ҿыцқәа рзаартуа Аилахәыра АҞӘАФОН иаԥнаҵеит амаҵзура ҿыц «Colocation». Ара иҟоуп асервертә, мамзаргьы аҭелеимадаратәи мыругақәа АҞӘАФОН Адыррақәа Аус рыдулара Ацентр аҿы ралагаларазы алшарақәа. Адыррақәа Аус рыдулара Ацентр аресурсқәа ирылшоит афирма амаругақәа иааиԥмырҟьаӡакәа аус рулартә аҟаҵара, иара убас урҭ рыхьчарагьы, реиқәырхарагьы, иааиԥмырҟьаӡакәа ирласӡаны адыррақәа рышьҭра зылшо аимадарақәа аус дырурагьы.
АҞӘАФОН имҩаԥнаго асоциалтә политика иацҵо ахахьы иагоит аԥаратә хаҵгылара азура апроект ду «Акәымжәыуаа», уи аӡыргара еиҿкаахоит Аиааира 20 шықәса ахыҵра иазкны 2013 шықәса, цәыббрамза 25 аҽны имҩаԥгахо аус хкқәа рҳәаа иҭагӡаны. 2013 шықәсазы имҩаԥгаз апроектқәа реиҳарак реиԥш «Акәымжәыуаа» авторцәа Мадина Аргәын, Ельвира Арсалиа, Алықьса Чачба, аԥаратә хаҵгыла Хада Аилахәыра АҞӘАФОН ари апроект Аиааира ҩажәа шықәса ахыҵра арыцхә иазыркит.
Апроект шьаҭас иазыҟалеит – еиуеиԥшым аамҭақәа рзы иҭыхыз афотосахьақәа фба: 1917 шықәсазы иаԥҵаз илегендартәу архәҭа «Кьараз» афотосахьа, иара убас 1941-1945 шш. Аџьынџьтәылатә Еибашьра Ду-и 1992-1993 шш. Аԥсны жәлар Рџьынџьтәылатә еибашьреи рфырхацәа рфотосахьақәа. Авторцәа ахәаԥшцәа иддырбоит аибашьцәа ф-ҩык рхаҿсахьақәа, иара убас афотограф зсахьа аҭыхра дахьӡаз аԥсҭазаара ахаҿра аазырԥшуа ахҭысқәагьы.
Иара убас, Аиааира 20 шықәса ахыҵра иазку даҽа проект дукгьы – уи Е. Хәаџьааи Т. Кәыҷбериеи авторцәас измоу амузыкатә фильм «Ҳара ҳаруаа реиҳабы» аҩбатәи ахәҭа. Ари аҩбатәи афильм аҿы иҟалоит аибашьраан ииз ашәақәа 12 ирҿыцны, аус рыдуланы, иара убас дара зегьы ирыцу аклипқәагьы. Актәи ахәҭеиԥш, аҩбатәи ахәҭагьы шьақәыргылахоит афтосахьа лыԥшаахқәеи 1992-1993 шш. рзы Амрагыларатәи афронт аҿы иҭыхыз авидеоматериалқәеи рыла, иара убас афильм авторцәа ауаа ирыдрымгалац рхатәы архив аҟнытә аматериалқәагьы. Афильм апремьера ҟалоит цәыббрамза 30 аҽны, Аиааира ҩажәа шықәса ахыҵра амш азы Ахақәиҭра Ашҭаҿы аныҳәа аус хкқәа рҳәаа иҭагӡаны.
Сынтәа ихыркәшан, иара убас, апродиусертә центр «Аԥснытәи Нарҭаа» аҿы еиҿкааз амузыкатә проект дуӡӡа, АҞӘАФОН ԥаратә хаҵгыла Хадас измаз «Apsny Star». Апроект шықәсык ицон, насгьы иара ҟалеит ԥхьаҟа ишәаҳәаҩхараны иҟоу рзы ааӡарҭа ҭыԥны. Аиҿкааҩцәеи аԥаратә хаҵгылаҩцәеи апроект дара ишырҭахызҵәҟьа инагӡан. Иалахәыз аӡәырҩы иартистцәахеит, егьырҭ апроект алахәыҩцәагьы рзанааҭ аҿы алшара бзиақәа аадырԥшит, ашәа аԥсы ахаҵаны аҳәараҿы ироуит хәы змаӡам аԥышәа.
Ари ашықәс, лаҵарамзазы имҩаԥган аԥаратә хаҵгылара зауз аицлабра ашьҭахьтәи «Apsny Star» аконцерт. АҞӘАФОН ахьӡала аконцерт ахь инаԥхьан Аԥсны жәлар Рџьынџьтәылатә еибашьара аветеранцәа, Сириантәи арепатриантцәа, АҞӘАФОН астипендиа зауа, аџьеи асоциалтә еиқәыршәареи Аминистрра, аҿари аспорти русқәа рзы Аминистрра, Агәыҳалалратә Фонд «Ашана», иара убас АҞӘАФОН егьырҭ асоциалтә дгылаҩцәа.
Рашәарамза 27 аҽны Аилахәыра АҞӘАФОН-и Архип Лабахәуеи аҳҭнықьалақь иазыҟарҵеит даҽа ҳамҭак – аԥсуа фольклор аперсонаж Ҭаҷкәым иџьазтә скульптура. Аскульптура ҿыц ари аскульптор ҿеи АҞӘАФОН аԥаратә хаҵгылареи русеицура аҩбатәи алҵшәа ауп. Аԥхьатәи русеицура иабзоураны агаҿа 2012 шықәса, жьҭаарамзазы иқәыргылан ашәҟәыҩҩы дуӡӡа Фазиль Абдул-иԥа Искандер иперсонаж ӡӷаб Ника лыскульптура. Арҭ акомпозициақәа рыҩбагьы ақалақь агаҿа даара ианаалеит, блахкыгарак, ԥшшәы ҷыдарак ахнаҵеит.
Иахьа адунеи аҿы иҟоу атренд аҽақәыршәо АҞӘАФОН иалшоит атехнологиа аҿиара аҩаӡара ҿыцахь аиасра, Аԥсны амобилтә еимадара аԥшьбатәи абиԥара иатәу – LTE (Long Term Evolution) алагалара, уи уаанӡа ахархәара змаз излареиӷьу акәны иҟоуп амобилтә Интернет аҿы 70 МБ/с иҟоу аласра ахьалшо.
2013 шықәса, ԥхынгәымза 4 азы ИАЕ «АҞӘАФОН-GSM» азин аиуит Аҟәа аққь. аҿы иҟоу 4G (LTE) астанциа хада аусура аларгара 800 МГц (20 band) адиапазон 15 МГц FDD ацәаҳәаҿы.
Аира Амш азы Аилахәыра АҞӘАФОН адныҳәаларақәа иазаарышьҭуа рнаҩсангьы, иара ахаҭа аҳамҭақәа ҟанаҵоит. Аусура иалагеижьҭеи жәа шықәса ахыҵра аламҭалазы АҞӘАФОН абонентцәа, аус ацызуа зегьы, аконтрагентцәа аҳамҭақәа рзыҟанаҵеит.
2003 шықәса, рашәарамзазы аимадара аҿазкыз 119-ҩык абонентцәа, иара убас АҞӘАФОН аимадараҿы еснагь иҟоу абонентцәа ирыҭан ахатәы сувенирқәа. Урҭ рахьтә АҞӘАФОН аимадараҿы иааиԥмырҟьаӡакәа акыр аамҭа иҟоу абонентцәа 368-ҩык хәыда-ԥсада ирырҭеит Аинтернет-пакетқәа, аимадара аҩныҵҟатәи аминуҭқәа, жәларбжьаратәи аимадара аминуҭқәа.
Аџьармыкьаҿы 10 шықәса лҵшәа бзиала аусура – ари аилахәырақәа зегьы рзы ҩаӡароуп. АҞӘАФОН аусура иалагеит оператор хәыҷык ала, иахьа Аԥсны Аҳәынҭқарра амобилтә еимадара аџьармыкьаҿы уи аԥхьагыла иҭыԥ ааннакылоит – уи ҳҳәынҭқарра акырӡа ихатәроу милаҭтә брендуп!
Аилахәыра иаҟәымҵӡакәа аҿиара амҩа иану ҭел еимадароуп, аимадара иаланагалоит аамҭа иақәшәо астандартқәа, амилаҭтә економика иацхраауа субиектуп, ашәахтә шәаҩ дууп, аҳәынҭқарреи аилахәыреи ринтересқәа еиҿыбаауа, ихеибарҭәаауа, дасу хра изаланы аусеиҿкаара зылшо ҿырԥшы бзианы иҟоуп.
АҞӘАФОН иахьа иамоуп 340-ҩык амаҵзуҩцәа, Амаҵзура Ҭыԥқәа ааба, 245 станциа хадақәа, 160 000-ҩык абонентцәа.
10 шықәса рыҩныҵҟа уи иаанарԥшыз алҵшәақәа зыбзоуроу Аилахәыра аусзуҩцәа рылшара зегьы иааиԥмырҟьаӡакәа алҵшәа бзиақәа раиура иахьазыркуаз ауп, иара убас АҞӘАФОН абонентцәа рҭахрақәеи рыгәзыҳәарақәеи ирықәшәо аусқәа рымҩаԥгарагьы.
Ҳара ҳусура иреиӷьу ахәшьара – абонентцәа ҳусура ргәы иақәшәо иахьыҟоу ауп, насгьы акыр аамҭа ҳара ҳаимадараҿы иахьыҟоугьы. Имаҷҩым, иара убас, АҞӘАФОН амаҵзураҿы 10 шықәса рыҩныҵҟа иҟоу рхыԥхьаӡарагьы.
Ҳара иҭабуп ҳәа раҳҳәоит Аилахәыра абонентцәа ҳара ҳахь иаадырԥшуа агәрагареи адгылара иҳарҭои рзы. Ҳара абонентцәа иааиԥмырҟьаӡакәа ҳаимадараҿы иҟазаарц азы иаҭаху аусқәа мҩаԥаагоит! *хьаҟа аҩаӡара ҳарак ҿыцқәа, имариам ауснагӡатәқәа!
Ҳара ԥхьаҟа аԥеиԥш бзиақәа ҳзыԥшуп, уа аиааира ҿыцқәа, хымԥада, иаҳзыԥшуп!
Иахьа ҳара 10 шықәса ҳхыҵит! АҞӘАФОН ахҿа жәаба иҭанаршәит!
ИАЕ «АҞӘАФОН-GSM» адәныҟатәи аимадарақәа рыҟәша


Аҟәа. Ԥхынҷкәынмза 1, 2023 шықәса. Аԥсныпресс. Есышықәса ԥхынҷкәынмза 1 –Ирҳау Ауаҩы ииммунитет азымхара асиндром (СПИД) аҿагылара Жәларбжьаратәи Амш азы, Аҟәа ақалақь Ареспубликатә хәышәтәырҭа ацәажьы-венерологиатә диспансер аҿы Ауаҩы ииммунитет азымхара зырҿио авирус (ВИЧ), агепатит В, С, Ирҳау Ауаҩы ииммунитет азымхара асиндром (СПИД), ардашыкь (асифилис), уҳәа ачымазарақәа рзы хәыда-ԥсада анализқәа раҭаразы СПИД-центр имҩаԥнаго акциа мҩаԥысуеит.
СПИД-центр аҳақьым-алаборант Саида Палба Аԥсныпресс акореспондент диҿцәажәо сынтәа Ацентр иарбоу акциа изҭахыз зегьы рзы амҩаԥгара алымшаӡеит, избан акәзар цәыббамза 6 рзы иҟалаз абылра иахҟьаны амаругақәа зегьы блит ҳәа адыра ҟалҵеит. Убри иахҟьаны алшара ҳмоуӡеит Аԥсны инаскьоу араионқәа рахь ацара. Ҳхықәкы хаданы иҟоу уажәы – аиҭашьақәыргыларатә усурақәа мҩаԥганы ихыԥадатәиу амаругақәа рыдгалареи ауп.
«Ҳара излауаз ала ауааԥсыра адырра раҳҭеит уажәазы ишьақәгылаз аҭагылазаашьақәа ирыхҟьаны аҭҵаарақәа зегьы стационарла адиспансер аҿы ишымҩаԥгахо азы. Ари аҩыза акциақәа ҳара есышықәса имҩаԥаагоит, ареспублика араионқәа зегьы рыхьӡара ҳҽазаҳшәоит. Алабораториа 2011 шықәса раахыс аус ауеит, ари аамҭа иалагӡаны ҳара иҭаҳҵааит 10 000-ҩык ауаа инареиҳаны. Ҳара ҳзы ари даара ишьаху ҳусура арбага ауп», – ҳәа илҳәеит лара.
Саида Палба ауааԥсыра акциа радыԥхьалара азы инацҵаны аглиукоза аҩаӡара азы, аҟырҟмыџьтә уатала агармонқәа рзы анализқәа ҳгон, иара убас аспециалистцәа, иаагозар агинекологцәагьы адаҳгалон ҳәа еиҭалҳәеит.
Лара инаҵшьны иазгәалҭеит, аҭҵаарақәа зегьы анонимтә ҟазшьа аманы ишымҩаԥысуа, насгьы ишхәыда-ԥсадоу. Ирҳау Ауаҩы ииммунитет азымхара асиндром (СПИД) шьақәырӷәӷәахазар, усҟан анаҩстәи ашьаҿа – апациент ихы инаркны ишьапаҟынӡа игәаҭареи СПИД-центр аҿы ихәаԥшреи ауп.
Саида Палба инацҵаны иазгәалҭеит даҽакгьы. Ауаҩы ииммунитет азымхара зырҿио авирус еиҳа имаҷны иаарԥшхо иалагеит зцәа зтәым аҳәса рҿы, иҟоуп аҳәса абри аҩыза адиагноз шрымоугьы аҩбатәи, ахԥатәи ахәыҷқәа роура згәаӷьуа.
Аҳақьым иазгәалҭеит, адиспансер аҿы ашәҟәы иҭагалоу апациентцәа хәыда-ԥсада иааиԥмырҟьаӡакәа иахәҭоу ахәшәқәа шроуа. Авирустә қәыӷәӷәара азы атесттә гәаҭара, аиммунатә статус СD4, абиохимиатә, аклиникатә, анализқәагьы хәыда-ԥсада имҩаԥгахоит. Ауаҩы ииммунитет азымхара зырҿио авирус чымазара злаҽу апациентцәа анализқәа рыҟаҵареи ахәшәқәеи рзы аԥара ршәаӡом. Иҟоуп апациентцәа, астационар аҿы зҽызхәышәтәуа, хәшәқәак аныҟам ҟалалоит, усҟан агәабзиарахьчара Аминистрра урҭ раахәаразы афинансқәа азоунажьуеит.
Џьоукы-џьоукы Аԥсныпресс акореспондент иҿцәажәо рыхьӡ арбамкәа анализқәа аҭара азы алшара ахьроуз даара ибзианы ишрыдыркыло атәы рҳәеит.
«Сара ауаа рацәа еизаны ианызба, аинтерес скит, иҟоу еилыскаарц сҭаххеит. Сара раԥхьаӡа ауп ари аҩыза акциа схы аналасырхәуа. Даараӡа ибзиоуп ҳуааԥсыра ари аҩыза хра злоу алшара ахьырзаԥҵахаз. Зегьы ирылшаӡом аԥара ахшәааны анализқәа рыҭара», – ҳәа илҳәеит Саида.
«Сара абар шьҭа ԥшьышықәсоуп абри акциа ала Ирҳау Ауаҩы ииммунитет азымхара асиндром (СПИД) азы анализ асҭоижьҭеи. Сцәастәымкәа саныҟазгьы ҩынтә раҟара иасҭахьан. Анцәа иџьшьаны, зегьы бзиоуп, сгәабзиаразы иарбоу аганахьала ашәарҭара ыҟаӡам», - ҳәа лгәаанагара лҳәеит Лана.
Ауаҩы ииммунитет азымхара зырҿио авирус (ВИЧ) – ари ауаҩы ицәеижь аиммунатә система ԥхасҭазтәуа аинфекциа ауп. Ауаҩы ииммунитет азымхара зырҿио авирус (ВИЧ) аинфекциа ихьшәоу астадиа – Ирҳау Ауаҩы ииммунитет азымхара асиндром (СПИД) ауп. Ари ачымазара иацу ауаҩы ицәеижь ақәхра апроцесс аанызкыло ахәшәқәа ылырҩаауеит, ауаҩы ихәшәтәра еиҿыркаауеит, аха уеизгьы, рыцҳарас иҟалаз уи макьаназы шьаҭанкыла ақәгара залыршахом.
Раԥхьаӡа акәны Ирҳау Ауаҩы ииммунитет азымхара асиндром (СПИД) аҿагылара Жәларбжьаратәи Амш азгәарҭеит ԥхынҷкәынмза 1, 1988 шықәсазы. Усҟан атәылақәа зегьы ргәабзиарахьчара аминистрцәа реиԥылара аҿы хыхь иарбоу ачымазара бааԥсқәа рзы асоциалтә хачҳареи аинформациа ала аимадара алыршареи рзы ааԥхьара ҟаҵан.
Есышықәса иазгәарҭо ари жәларбжьаратәи амш арҭ адунеи зегьы иахыҵәо ачымазара бааԥсқәа рҿагылара аиҿкаареи арӷәӷәареи иазкхоит.


Фидель Алехандро Кастро (аисп. Fidel Alejandro Castro Ruz; нанҳәамза 13, 1926 ш., Биран, Ориенте, Куба — абҵарамза 25, 2016 ш., Гавана, Куба) – кубатәи револиуционеруп, ҳәынҭқарратә, политикатә, партиатә усзуҩуп. Куба напхгара аиҭон 1959 шықәса инаркны 2008 шықәсанӡа.[1]
Анысмҩа[аредакциазура | акод аредакциазура]
Фидель Кастро – адунеи аҟны еицырдыруа акоманданте, ԥсахра зқәымыз кубаа раԥхьагыла, Куба ҩынҩажәи жәаба шықәса инеиҳаны напхгара аиҭон. Уи иусуреи иԥсҭазаареи акыр алегендақәа адҳәалоуп, урҭ лассы-лассы ишеиқәҿырымҭуагьы. Џьоукы Фидель Кастро дрыԥхьаӡон жәлары зегьы дырнапхгаҩны, даҽа џьоукы зегь реиҳа иџьбараз, игәымбылџьбараз диктаторны.
Фидель Кастро инысмҩа еиуеиԥшым ахҭысқәа рыла ибеиоуп, иара иԥсҭазаара зегьы иалагӡаны 600 инарзынаԥшуа ишьразы аҽазышәарақәа аҭыԥ роухьан. Фидель Кастро Кубатәи ареволиуциа даԥхьагылахеит, Еиду Америкатәи Аштатқәа зегь реиҳа ишәарҭаз ӷас иԥхьаӡон, СССР-и Кубеи ракәзар, аиадертәи аекономикатәи хеилак еицалан.[2]
Ахәыҷреи ақәыԥшреи раамҭа[аредакциазура | акод аредакциазура]
Фидель Кастро диит нанҳәамза 13, 1926 шықәсазы Кубатәи идуцәам апровинциатә қалақь Биран аҿы, адгьыл ақәаарыхҩи аҩныԥҳәыси рҭаацәара аҟны. Аԥхьаҟа атәыла анапхгаҩыс иҟалараны иҟаз Фидель иҭаацәа аҵара рымамызт аҟынтә, рыхшаз аҵарадырра бзиақәа ахьроурыз иашьҭан.
Фидель Кастро дхәыҷаахыс ихшыҩ даара ибзиан, агәынкылара ҷыда иман аҟынтә, аҵара ахьиҵоз ашкол аҟны аҵаҩцәа зегьы дреиӷьны ихы ааирԥшуан. Аҵара бзианы иахьиҵоз анаҩсгьы, даара амбициатә ҟазшьақәа иман, ареволиуциатә ҟазшьақәа иныԥшуан. Жәаха шықәса анихыҵуаз иаб иплантациа аҟны аусуцәа рықәгыларақәа ихы рылаирхәуан, уа иара аԥхьагыларатә позициақәа ааникылон.[3]
1941 шықәсазы аԥхьаҟа кубаа раԥхьагылас иҟалараны иҟаз Фидель Кастро ибзиаӡаны ашкол далгеит, зыхьӡ нагаз аколлеџьгьы дҭалоит, уа иара еснагь ақәԥарақәа ирылахәыз иакәны дыргәалашәоит. Аколлеџь ашьҭахь Фидель Кастро Гаванатәи ауниверситет аиуристтә факультет дастудентхоит.
Истуденттә шықәсқәа раан ареволиуциатә шәҟәқәа рыԥхьара дагәыланахалоит, урҭ ареволиуционер иҟазшьақәа иларааӡон. Усҟан иара акоммунистцәа уиаҟара игәы иақәшәомызт, зны дыхәмарны иҳәеит: «Сталин ҳәа сзырҳәозар, сазыхиоуп!» ҳәа.
1950 шықәсазы Фидель Кастро азиндырҩы идиплом иоуит, ахатәы усгьы ааиртуеит, уи аусура ззырхаз амал змамыз ауаа рыцҳақәа азиндырратә цхыраара рзыҟаҵара акәын. Аԥхьаҟа командантес иҟалараны иҟаз Фидель жәлар рдукатс дҟалоит, иара ауааԥсыра амалаҳәа русқәа рыӡбара дахаҵгылон, уи иабзоураны ауаажәларра рҟны акыр адгылара иоуит.[4]
Аполитика[аредакциазура | акод аредакциазура]
Фидель Кастро иполитикатә кариера ареволиуциатә ҟазшьа амоуп. Раԥхьа иара Куба жәлар Рпартиа далахәылахоит, уаантәи иара апарламент ахь анеира иҽазишәоит. Аха раԥхьатәи аҽазышәара лҵшәадахеит – иара икандидатура шьақәдмырӷәӷәеит арадикализм иахҟьаны. Анаҩс, иӡбоит даҽа мҩакы алхра, уи азын адиктатура иаҿагыланы иқәԥоз драԥхьагылахоит, урҭи иареи 1953 шықәсазы усҟантәи Куба ахадас иҟаз Фульхенсио Батиста иганахь ала ачарҳәара еиҿыркаауеит.
Амчрахь анеиразы ари аҽазышәарагьы лҵшәадахоит, ачарҳәара аан Фидель Кастро иҩызцәа аӡәырҩы ҭархан, ареволиуционер ихаҭа 15 шықәса иқәҵаны дҭакын.[5]
Аха ҩышықәса ааҵхьаны, Фидель Кастро амнистиа дақәшәоит, абахҭа аҟынтә доужьын, уа дыҟан 22 мзы. Иаурыжьыз Фидель атәыла далҵит, Мексикаҟа нхара дцеит. Уа еиҿикаауеит ареволиуциатә ҵысра «Движение 26 июля» зыхьӡиҵаз, Батиста изырхаз ачарҳәара амш агәалашәаразы.
Ари аҵысра иалалеит усҟантәи аамҭазы еицырдыруаз ареволиуционерцәа аӡәырҩы, Ернесто Че Гевара иеиԥш иҟаз, иара убасгьы Кастро иашьа Рауль Кастро.
Фидель Кастро иԥсадгьыл ахь игьежьра иара изын еиԥш Куба жәлар рзынгьы илахьынҵатәхеит – ақәгылаҩцәа рырхәҭақәеи иареи ирылшеит Гавана анапахьы аагара, насгьы Батиста ирежим ахҳәара, уи Фидель Кастро алшара инаҭеит раԥхьа кубатәи архәҭақәа ркомандаҟаҵаҩыс аҟалара, аамҭак анаҩс атәыла аԥыза-министр иҭыԥ аанкылара.[6]
Куба Аҳәынҭқарратә хеилак ахантәаҩы[аредакциазура | акод аредакциазура]
20 шықәса инарзынаԥшуа аҳәынҭқарра анапхгараҭара иалагӡаны Фидель Кастро аҳәынҭқарра зегьы еиҭашьақәиргылеит – атәыла аамҭа кьаҿк иалагӡаны ишәҭит, еиҵыҵит, аекономика акәзар, даара ишьҭыҵит.
Куба ахада Фидель еиҳаракгьы дацклаԥшуан асоциалтә хырхарҭа аҟны аҿиара, амедицина ауааԥсыра рзын ихәыдаԥсадахеит, аҵарадырра аҳаракыра акәзар, 98% рҟынӡа ишьҭыхын. Иара убасҟан имҩаԥган ахатәы компаниақәа рмилаҭркра, насгьы СССР-и Кубеи «аиҩызаратә» еизыҟазаашьақәа рыбжьаҵан.[7]
1962 шықәсазы адгьылбжьаха аҟны иқәыргылан асоветтә иадертә ракетақәа, уи иахҟьаны Еиду Америкатәи Аштатқәеи Кубеи реизыҟазаашьақәа бжьысит. Мраҭашәареи Кубеи реиӷарара иарҿиеит адгьылбжьаха аҟны Карибтәи акризис, уи иахҟьаны Кастро идгылаҩцәа аӡәырҩы атәыла аҟынтә ибналеит, америкаа ирыдгылеит.
Аха, ус шакәызгьы, кубаа рхада дызныз, адунеитә капитализм ақәхра ахырхарҭа амҩа дацәхьамҵит, уи адгылара аиҭон Ангола, Афганисҭан, Аладатәи Иемен, Ефиопиа, Сириа, Алжир, Никарагуа, Ливиа уҳәа адунеи ахԥатәи атәылақәа рҟны ареволиуциатә ҵысрақәа.
ԥшьынҩажәатәи ашықәсқәа ралагамҭазы Куба аекономикатә еизҳареи аҭышәынтәалареи аангылеит уҳәар алшоит, усҟан СССР ари атәыла афинансттә цхыраара азыҟаҵарагьы иаҟәыҵит. Ари аекономикатә кризис ахь икылнагеит, Кубагьы адунеи аҟны зегь реиҳа иӷарыз тәылахеит. Абарҭқәа ирыхҟьаны ауаа атәыла ааныжьны Еиду Америкатәи Аштатқәа рахь нхара ҳәа ацара иалагеит, Куба акәзар, аоппозициа ахаҭарнакцәа Фидель Кастро ирежим ахҳәаразы ауснагӡатәқәа реиҿкаара иалагеит.
Ҩ- нызқьи фба шықәсазы игәамбзиара иахҟьаны, кубаа раԥхьагыла изинмчқәа зегьы иашьа гәакьа Рауль Кастро инапы ианиҵар акәхеит, уи 2008 шықәсазы Куба анапхгаҩыс дагьыҟалоит, избанзар Фидель Кастро уаҳа атәылеи кубатәи аруааи напхгара рыҭара илшомызт.[8]
Ишьразы аҽазышәарақәеи игәабзиареи[аредакциазура | акод аредакциазура]
Фидель Кастро ишьразы аҽазышәарақәа инысмҩа аҟны зегь реиҳа излацәажәо хҭысқәоуп. Иҟоуп убас еиԥш аинформациа, Фидель Кастро Куба напхгара анеиҭоз аамҭеи, СССР-и иареи русеицуреи раан америкатәи ЦРУ 600-нтә инарзынаԥшуа иԥсҭазаара иалхразы аҽазышәарақәа ҟарҵеит ҳәа. Аха, иара убасгьы иҟоу адыррақәа рыла, арҭ ишьразы аҽазышәарақәа аҵыхәтәантәи аминуҭқәа рзын иааныркылон, адгьылбжьаха ҷыдалатәи агентцәа иаԥдырҟәҟәаауан. Фидель Кастро ишьра рҽазыршәеит аӡаҵаҟатәи ашәарыцара аан, атапанча хәыҷы арепортиор икамера иҭаргылан, иара убасгьы дызхоз асигарақәа ашҳам рыларҵахьан, аха акагьы рылымшеит.
2006 шықәсазы Фидель Кастро игәабзиара даара иуашәшәырахеит, аха уи адгьылбжьахабжа азы ҳәынҭқарратә маӡа дуун. Аха, ус шакәызгьы, кубаа раԥхьагыла иаӷацәа ирылшеит иара игәамбзиарақәа ртәы ауаажәларра рҟынӡа анагара, насгьы уи атәы ҳәан америкатәи ЦРУ ажәахәқәа руак аҟны.[9]
Еилкаауп акы, 1998 шықәсазы Фидель Кастро ачымазара паркинсон дшаргәамҵуаз. Иара убасгьы, Кубантәи ибналаз иара иҳақьым еиҭеиҳәеит аполитик акьыба чымазарагьы шихьуаз, 1989 шықәсазы аԥҟарагьы шихигаз, ихы аҟны ашьеилалара иахҟьаны. Ас еиԥш адыррақәа ирыхҟьаны еицырдыруаз Куба акоманданте Фидель Кастро амассатә информациа ахархәагақәа изныкымкәа дыԥсит ҳәа рыларҳәахьан, аха нас иара иаалырҟьаны ауаажәларра рҟны даацәырҵуан, уи алагьы иара иԥсра иадҳәалаз амассатә цәажәарақәагьы еиԥхьирбон.
2014 шықәсазы Фидель Кастрои Урыстәыла Адәныҟатәи аусқәа рминистр Сергеи Лаврови реиԥылара мҩаԥысуеит. Кубаа раԥхьагылеи Урыстәылатәи Афедерациа Адәныҟатәи аусқәа рминистри реиԥылара ашьҭахь, Лавров иазгәеиҭеит Кастро имч-илша рацәак ишыҟам, аха уи иблақәа аԥсҭазаара ишазыҳәо, насгьы, иара дшырзыхиоу ареволиуциа ҿыцқәа рымҩаԥгара.[10]
Фидель Кастро ихатәы ԥсҭазаара[аредакциазура | акод аредакциазура]
Фидель Кастро ихатәы ԥсҭазаарагьы, игәабзиара еиԥш, иарку, имаӡоу темоуп ауаажәларра рзын. Идыруп иара иԥсҭазаара аҟны ишыҟаз хҩык бзиа иибоз аҳәса, урҭ ирыхшеит быжьҩык ахәыҷқәа, аха закәанла ииз ԥазаҵәык иоуп.
Фидель Кастро актәи иԥҳәыс Мирта Диас Баларт, Куба аиҳабыра рминистр Батиста иԥҳа лакәын. Уи Куба ахадас иҟалаз Фидель изын длыхшеит аԥа Фиделито, аамҭаказы аурыс ҭыԥҳа ԥҳәысс дызмаз.
Фидель Кастро аҩбатәи иԥҳәыс лакәын, 50-тәи ашықәсқәа раан гаванатәи аԥшӡа ҳәа иԥхьаӡаз, Нати Ревуельта, уи длыхшеит аԥҳа Алина. Кубаа раԥхьагыла ари иԥҳа данқәыԥшӡаз, маӡала испаниатәи атәылауаҩшәҟәы ҟаҵаны, Кубантәи Еиду Америкатәи Аштатқәа рахь дыбналаны дцеит. Алина лгәалашәарақәа рыла, Кастро, ианеиҵаха, даҽа хәҩык ахшара иман, урҭ лыхшеит иара бзиа иибоз аԥҳәызба Делив Сото. Официалла Кастро ахԥатәи иԥҳәыс Селиа Санчес акыршықәса иара цхырааҩыс диман, аха лара 1985 шықәса рзын лҽылшьуеит.[11]
Адинхаҵара[аредакциазура | акод аредакциазура]
Фидель Кастро акатоликатә уахәама аҟны днаҭын. Иҟоуп убас еиԥш агәаанагара, иара анафема даҭан ҳәа, аха Фидель Кастро ауахәама иаҟәыгаразы ҭахра ҳәа ыҟамызт, избанзар усҟантәи аамҭазы аус ауан «акоммунистцәа ауахәама раҟәыгара» ҳәа изышьҭаз, азакәан рылеиҳәеит. Уи 1949 шықәса ԥхынгәымза аказы римтәи папа Пием XII, насгьы уи шьақәырӷәӷәан Акотоликатә уахәама акононтә зинқәа Ркодекс ала.
2012 шықәсазы, Фидель Кастрои римтәи папа Бенедикт XVI реиԥылара мҩаԥысуеит, Ватикан ари аиԥылара даара гәыкалатәи еицәажәарахеит ҳәа ахәшьара анаҭеит.[12]
Фидель Кастро иԥсра[аредакциазура | акод аредакциазура]
Фидель Кастро имазара зегьы, 2005-тәи ашықәсазы иҟаҵаз адыррақәа рыла, ишьақәнаргылеит 550 миллион доллар, даҽа шықәсык анаҩс ари амазара миллиардк аҟынӡа еизҳаит. Убри инамаданы, ажурнал Forbes агәаанагара ала уи адунеизегьы аҟны зегьы реиҳа амал змаз уаҩны дҟалеит. Убри аан кубаа реиҳабы мап ацәикуан аҳәынҭқарратә наплакқәа рҟынтәи ари амал ирҳаит ҳәа ирҳәоз, аха иара иԥшӡаны анхара бзиа ибон, уи ус шакәу дырҵабыргуеит, ихьӡала иҟаз хыԥхьаӡара рацәала аӷба маҷқәа, арезиденциақәа, насгьы зықьҩыла ахьчаҩцәа. Убри аан иара ихәыҷқәа ырқьынцыцны иааӡомызт – урҭ ирзыԥҵәаз афатәи изыхьчоз ауааи ракәын.
Абҵарамза 25, 2016 шықәса, 22 сааҭи 29 минуҭи рзы (Москватәи аамҭа ала иуҳәозар, абҵарамза 26, 6 сааҭки 29 минуҭи рзы) Фидель Кастро иԥсҭазаара далҵит. Кубатәи ареволиуционер акраамҭа дзыргәамҵуаз ичымазарақәа дырхыԥсааит. Иԥсра ашьҭахь, Фидель Кастро иаанижьыз иажәа инақәыршәаны, иԥсыбаҩ акремациа азун.[13]
Агәалашәара[аредакциазура | акод аредакциазура]
Фидель Кастро иашьа Рауль Кастро аҳәамҭа ҟаиҵеит, иашьа игәалашәара иазку усмҩаԥгатә ҳәа акгьы шыҟамло, избанзар Фидель ахӡыргара бзиа ибомызт ҳәа азгәеиҭеит.
Аха, Фидель Кастро ихьӡ ахуп Москватәи адәқәа руак, ақыҭа Ир, Ҩадатәи Уаԥстәыла амҩақәа руак, насгьы Забаикалтәи атәылаҿацә аҟны «Молодёжный» захьӡу Жәлар рҟазара ахан.
Кастро исахьа анын трофеила игаз америкатәи атанк, иара убасгьы 1967–1970 шш., 1972ш., 1978—1986шш., 1988ш., 1995ш., 2001—2005шш., 2007—2009 шықәсқәа рзы иҭыжьыз песок ицоз аԥарақәа Фидель исахьа рнын.[14]
Аҳамҭақәеи ахьӡқәеи[аредакциазура | акод аредакциазура]
Фидель Кастро акыр аҳамҭақәа ианашьан, насгьы ахьӡ ҳаракқәа ихҵан:
1963 шықәсазы М. В. Ломоносов ихьӡ зху Москватәи аҳәынҭқарратә университет азиндырратә наукақәа ҳаҭыр зқәу адоктор ҳәа ахьӡ ихҵан;
Парижтәи ауниверситет ҳаҭыр зқәу адоктор;
2007 шықәса (UCI) – Кубатәи аинформациатә наукақәа руниверситет ҳаҭыр зқәу адоктор;
2008 шықәса – Боливиатәи ауниверситет «Эль Альто» ҳаҭыр зқәу адоктор;
2009 шықәса – Урыстәылатәи ахәаахәҭра-економикатә университет ҳаҭыр зқәу адоктор;
2003 шықәса, хәажәкырамза 8 рзы Фидель Кастро ианашьан Санта- Бригида аҳәса рберҭыԥ аорден иатәу акомандор Иекументә џьар;
2003 шықәса, нанҳәамза 31 рзы – «Орлиное перо»;
2007 шықәса, мшаԥымза 26 – ЦК КПРФ амедал «Октиабртәи ареволиуциа 90 шықәса ахыҵра»;
2016 шықәса, хәажәкырамза 21 – Аорден «Хосе Мартин» акавалер.[15]
Азгәаҭақәа[аредакциазура | акод аредакциазура]
- "Archive copy". Архивтәра аоригиналзы шықәсазы 2022-10-21 ахь. Ириашоу 2024-01-29 шықәсазы.
{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)
- https://24smi.org/celebrity/1248-fidel-kastro.html
- https://uznayvse.ru/znamenitosti/biografiya-fidel-kastro.html
- https://warspot.ru/6840-kastro-yunost-komandante
- https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/3525452
- https://www.istmira.com/drugoe-noveyshee-vremya/18906-fidel-kastro-rus-kratko.html
- https://biographe.ru/politiki/fidel-kastro/
- http://evolutio.info/ru/journal-menu/2016-3-4/2016-3-4-chelyadinsky
- https://www.bbc.com/russian/features-38123339
- https://www.maximonline.ru/longreads/_article/13-samykh-neveroyatnykh-popytok-ubit-fidelya-kastro/
- "Archive copy". Архивтәра аоригиналзы шықәсазы 2021-07-28 ахь. Ириашоу 2024-01-29 шықәсазы.
{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)
- https://life.ru/p/937750
- https://www.interfax.ru/world/538693
- http://history-doc.ru/fidel-alexandro-kastro-ruz/
- http://www.fidelcastro.cu/ru/reconocimientos/todos


Sputnik амчыбжь: Апрокуратура хада аколлегиа аилатәара, аимҳәа алаҵәара, аԥсыӡкцәа рыԥсра
© Sputnik / Томас ТхайцукГенеральная прокуратура
© Sputnik / Томас Тхайцук
Анапаҵаҩра
Аинформациатә маҵзура Sputnik Аԥсны иазнархиеит жәабран 12-18 рыҩнуҵҟа иналукааша ахҭысқәа рыхҳәаа.
Ари амчыбжь азы имҩаԥысит атәыла ахада Аслан Бжьаниа дызлахәыз Аԥсны Апрокуратура хада аколлегиа реилатәара, аԥсыӡкыгаӷбаҟынтәи хҩык аԥсыӡкцәа Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит, ареспубликаҿ иазгәаҭоуп аимҳәа А алаҵәара. Абарҭи егьырҭ ажәабжьқәеи Sputnik аматериал аҟны.
Sputnik
Апрокуратура хада аколлегиа реилатәара
Жәабран 15 рзы имҩаԥысит Аԥсны Апрокуратура хада аколлегиа аилатәара, уи далахәын атәыла ахада Аслан Бжьаниа. Ажәахә хада ҟаиҵеит апрокурор хада Адгәыр Агрба.
Иара иҳәеит 2023 шықәсазы азинхьчаратә усбарҭақәа русзуҩцәа ашәҟәы ишҭаргалаз 665 цәгьоура, ари 130 цәгьоура рыла еиҵоуп 2022 шықәсазы аасҭа. Ацәгьоура ӷәӷәақәеи ацәгьоура ӷәӷәаӡақәеи 10 рыла еиҵоуп 2022 шықәсазы аасҭа – 225 хҭыс ма 33,8%.
Апрокуратура аусзуҩцәа рҿаԥхьа дықәгылеит атәыла ахада Аслан Бжьаниа. Иара иазгәеиҭеит Апрокуратуоа хада аусура ахәшьара шарҭо ауаажәларреи аҭоурыхи.
"Напхгарас иҟазаауа ҳидеиа хада аҳәынҭқарра арӷәӷәароуп, избанзар ҳҳәынҭқарра зегь еицаҳзеиԥшу ҳаҩн-ду ауп. Иҩныдоу длахьынҵадоуп. Зегьы еицыжәдыруазар акәхап иҩныдахаз ажәларқәа рлахьынҵақәа зеиԥшрахаз", - ҳәа иҳәеит атәыла ахада.
Иара убасгьы иазгәеиҭеит, аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы адунеи аҟны имҩаԥысуа ахҭысқәа аҳәынҭқаррақәа рҳәаақәа рҭагылазаашьақәа рыԥсахыр шрылшо.
"Ашьха-Ҟарабахтәи Ареспублика 30 шықәса рышьҭахь ахсаала ианыҵит. Сазааҭгыларц сҭахуп ҳҳәынҭқарра арӷәӷәараҿы Апрокуратура хада инанагӡо аҵак ҷыда", - ҳәа иҳәеит иара.
Атәыла ахада далацәажәеит азинхьчаратә усбарҭақәа акоррупциеи аимҵәареи ирҿагыланы русура дырӷәӷәар шакәу.
Аԥсыӡкцәа рыԥсра
Ҭырқәтәылатәи аԥсыӡкыгаӷба Пицунда иӡхыҵит ахәаша, жәабран 16 рзы. Аӷба иҭаз бааԥсыла акы рԥырхагаханы ахәшәтәырҭа ареанимациатә ҟәша ахь инагаз ҭырқәтәылатәи аԥсыӡкыҩцәа быжьҩык рҟынтәи ԥшьҩык ргәабзиара аҭагылазаашьа аҭышәныртәалара рылшеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Ачымазцәа зегьы арԥҳақәа рыҩныҵҟа иԥсабаратәым аҳауеиҭныԥсахлара аппаратқәа рхаргылан.
Аԥсны ақыҭанхамҩа аминистр Беслан Џьопуа иҳәоит аԥсыӡкыҩцәа аԥсры аҿы иԥхасҭахаз аԥсыӡ иахылҵыз агаз рԥырхагахазар ҟалоит ҳәа.
Иара иҳәеит аӷба аԥснытәи анаплакҩцәа қьырала иргаз аӷбақәа ишреиуоу, уи ԥхынҷкәынмзаахыс аԥснытәи аӡымҽхак аҟны аԥсыӡкра ишаҿу, аԥсры иҭаз аԥсыӡ акәзар, ҭырқәтәылатәи аӡымҽхак аҟны ианыҟаз иркыз шакәу.
Аимҳәа алаҵәара
Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭа аҳақьым Гәдиса Шларба арадио Sputnik аефир аҿы иҳәеит аҵыхәтәантәи амшқәа рзы ахәшәтәырҭахь инеиуа ауааԥсыра рхыԥхьаӡара акырӡа ишацлаз аҿкы чымазара иахҟьаны. Есыҽны иҳадаҳкылоит 70-ҩык рҟынӡа ҳәа еиҭеиҳәеит иара. Уажәазы ахәшәтәырҭа иҭоуп 20-ҩык ахәыҷқәеи быжьҩык адуцәеи.
Аимҳәа зыхьуа ахәыҷқәа рхыԥхьаӡара иаҳа еиҳауп адуцәа раасҭа. Рымцашоура ҳаракуп, 39-40 градус рҟынӡа иҟоуп. Аковид зыдбалоугьы ыҟоуп. Ахәшәқәа анхәарҭамхалак ауаа ахәшәтәырҭахь идҵаалоит.
Ахалаҽыхәшәтәра шәарҭоуп. Аимҳәа А абронхити агәаҵәкыреи цәырнагар ахьалшо азы ахәшәтәырҭаҿ ушьҭалароуп.
Шларба иҳәеит ачымазара аҟазшьақәа шубалак аҳақьым иахь унеир шакәу.
Иԥсҭазаара далҵит Руслан Барцыц
63 шықәса дшырҭагылаз иԥсҭазаара далҵит аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа ркандидат, археолог, аетнолог, Леон иорден занашьоу Руслан Барцыц. Иара 1987 шықәса раахыс аус иуан абызшәеи, алитературеи, аҭоурыхи Аԥснытәи ринститут аҿы, Пицундатәи аҳәынҭқарратә аҭоурых-архитектуратә ҳәырԥсарра адиректорс дыҟан. Иԥсҭазаара зегьы аҭҵаарадырра иазкын.
Руслан Барцыц – аԥсуа ҵарауаҩ-археолог, аҭоурых ҭҵаарадыррақәа ркандидат, ихьчахьан адиссертациа "Акульттә комплексқәа рҟны аԥсуа синкретизм" 20 инареиҳаны аҭҵаарадырратә шәҟәқәа дравторуп.
16 Жәабран, 10:29
Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра далахәын. Пицундатәи абаталион аштаб деиҳабын, Пицунда акомендантс дыҟан, 1992 шықәса абҵарамзазы Атәылахьчара аминистрра Атопографиатә маҵзура аиҳабы дихаҭыԥуаҩын, Аҟәеи Гагреи рхақәиҭтәра далахәын.
Урыстәыла АдәАР аҳәамҭа
Жәабран 16 рзы Урыстәыла адәныҟатәи аусқәа рминистрра агәынамӡара аанарԥшит Едгар Абыхәба, 2019 шықәса рзы урыстәылатәи атуристка лганахьала ацәгьоура хьанҭа ҟазҵаз, ихы дахьақәиҭыртәыз азы. Иара доурыжьит Аԥсны Иреиҳаӡоу аӡбарҭа аӡбамҭа андырԥсыҽ ашьҭахь.
Аминистрра аҳәамҭа ҟанаҵеит аԥсуа зинеиҿкаара абас ацәгьоурақәа гәхьаамкрала иахьырзыҟоу иахҟьаны "Аԥсны акурортқәа рахь аҳәаанырцәынтәи есышықәса хыԥхьаӡара рацәала иаауа аԥсшьаҩцәа ашәарҭара ишҭагыло". Урыстәыла АдәАР абри азы ҳауаажәлар ргәырҽанаҳҵароуп рҳәеит.
Абыхәба 2021 шықәса рзы ахара идҵан Урыстәыла атәылауаҩԥҳәыс лцәаԥҽра, лырҳәра, лгәабзиара ааха ӷәӷәа аҭара рзы, иара Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа хараԥсада жә-шықәса азеиԥш режим ала аҭакра иқәнаҵеит.
Анаҩс Иреиҳаӡоу аӡбарҭа Ахашшааратә коллегиа ихарадҵа рыԥсахит – Абыхәба иқәырҵеит жә-шықәса иџьбароу арежим ала ихигарц, 10 000 мааҭ ахараԥса ишәарц. ⠀ Аколлегиа ас заӡбаз Абыхәба ацәгьоура аниуаз иқәра намӡацызт, аха ахарадҵара амч анаиуаз, иара 18 шықәса ихыҵхьан азы.
Жәабран 18 рзы Аԥсны Иреиҳаӡоу аӡбарҭа аҳәамҭа ахҳәаа азнауит ахарадҵа зырԥсыҽыз иалацәажәо.
"Абыхәба ацәгьа аниуаз 18 шықәса ихымҵыцызт. Ихара ырԥсыҽуа Иреиҳаӡоу Аӡбарҭа Апрезидиум шьаҭаны иагеит Аԥсны Аконституциа (ахәҭаҷ 11), еицазхаҵоу жәларбжьаратәи азинтә актқәа, Аԥсны ашьауӷатә Закәанеидкыла (ахәҭаҷқәа 3, 4, 6, 82), иара убасгьы Аԥсны Аконституциатә ӡбарҭа апозициа", - ҳәа аҳәоит атекст аҿы.
Афырхацәа рзы аҳамҭақәа
Украина имҩаԥысуа арратә операциа ҷыда Аԥснынтәи хатәгәаԥхарала зҽалазырхәыз, фырхаҵарыла иҭахаз Давид Сабекьиа, Дмитри Алпатов, Ҭемури Хараишьвили, Марзаҟан Ачба, Шамил Дасаниа рҭаацәа рнапы иадыркит актәи аҩаӡара змоу Гьаргь Ацқьа иџьарқәа.
Арратә операциа ҷыдаҿы анапынҵа ҷыда амҩаԥгараан иҭахаз Владимир Харабуа иволонтиортәи иуаажәларратәи џьа азы данҭаха ашьҭахь ианашьахеит Афырхаҵа иеҵәа.
Ауснагӡатә еиҿнакааит ауаажәларратә еиҿкаара "Доброволец".
Цхинвал ақалақь аҿы агәыҳалалратә концерт
Цхинвал ақалақь аҿы агәыҳалалратә концерт мҩаԥыргеит Аԥсны Амилаҭтә галереиа ацхырааразы.
Аҳәынҭқарратә жәлар ринструментқәа роркестр "Айзаелд" 20 инареиҳаны музыкатә номер нарыгӡеит. Аконцерт аҿы еизыргаз аԥарақәа зегьы Аԥсны акультура аминистрра аԥхьаӡамҭа ҷыдахь инашьҭуп.
Аԥсны Амилаҭтә сахьатә галереиа аҿы иҟалаз амцакра иахҟьаны иблит афонд аиҳара. Аахыҵ Уаԥстәыла акультура аминистрра атәылауаа рахь аҳәара ҟанаҵеит аԥсуа сахьаҭыхыҩцәа рырҿиамҭақәа змоу ареспублика ҳамҭас иарҭарц.
Sputnik Pro ацҵа
Апроект Sputnik Pro амодуль ҿыц "Акамереи асмартфони рыла аҭыхра: ахықәкқәеи аусдҵақәеи" мҩаԥысит Sputnik апресс-центр аҿы жәабран 15 рзы.
Амедиагәыԥ "Россия сегодня" аинформациатә технологиақәа рдирекциа аҟазауаҩ Игор Мазунин адронқәеи асмартфонқәеи рыла аҭыхшьа атәы далацәажәеит Урыстәыла, Ирак, Шьамтәыла, Донбасс иоуз аԥышәа ахархәарала.
Аҟазауаҩ инарҭбааны дазааҭгылеит асмартфонқәа рыла аҭыхра, иҳәеит АИХқәа ҳаамҭазтәи рыҿиара шыцхыраагӡа дуу. Мазунин далацәажәеит апрофессионалтә хархәагақәа рыла аҭыхреи адронқәеи асмартфонқәеи рыла аҭыхреи реиԥшымзаара, дазааҭгылеит амонтаж амаӡақәа.
Игор Мазунин уаанӡагьы аԥснытәи ажурналистцәа рзы аҟазаратә-классқәа мҩаԥигахьан. Усҟан Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет астудентцәа идирдырит аԥырҩы дызҭам ахархәага афотои-авидеои ҭыхрақәа раан ииашаны ахы ишархәатәу.


Ауаажәларратәи аполитикатәи аусзуҩ, ареспублика абыргцәа Рхеилак ахантәаҩы Константин Озган иԥсҭазаара далҵит 77 шықәса дшырҭагылаз хәажәкыра 22 аҽны 2016 шықәсазы, акраамҭа ихьуаз ичымазара иахҟьаны. Иԥсҭазаара далҵиижьҭеи шықәсык анҵуа аҽны иуаҩышьеи, иҟазшьақәеи, аусураҿ имаз апринципқәеи ртәы дазаатӷылоит ажурналист Екатерина Бебиаԥҳа.
Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аҿы Владимир Анқәаб ихьӡ зху ауадаҿы иаҧҵоу алитературатә еилазаара "Ацәыкәбар" абзоурала иҭыҵуеит асахьаркыратә журнал "Аԥсынгьери". Ажурнал ашьақәгылашьа атәы дахцәажәеит аредакҭор Ахра Анқәаб.
Санкт-Петербург хәажәкыра 16 - 19 рзы имҩаԥысуан XXIII Жәларбжьаратәи аконкурс-фестиваль "Праздник детства".
Ааԥын аамҭазы ақыҭанхамҩатә ус шԥашьакәыргылатәу, раԥхьа излагатәу иарбан усу, абарҭи егьырҭ ҳазҵаарақәеи рҭак ҟаиҭоит Аԥсны ақыҭанхамҩа аҭҵааратә институт аиҳабы иҳаҭыԥуаҩ Фиодор Ҭарба.
Жәлабжьаратәи аметеорологцәа рымш хәажәкыра 23 рзы арадио Sputnik астудиаҿы Аҳәынҭқарратә ҳауагәаҭаратә усбарҭа аиҳабы Леуард Барцыц еиҭеиҳәеит аԥсабараҿы иҟалаз аиҭакрақәа ртәы.
Аицлабра шышьақәгылои, уи иалахәу рзы аԥхьаҟа лшарақәас иаанартуеи ртәы даҳзалацәажәоит Иван Кортуа ихьӡ зху Аԥсны Аҳәынҭқарра жәлар рҟазара ареспубликатә центр анаҧхгаҩы Нури Кәарҷиа.
Аԥсны ицәырҵит ашәаԥыџьаԥ ԥхазҭазтәуа аҽа хәацык: апальматә ԥынҵахәхәа. Ари ахәац апальмаҵла аҩныҵҟа ҭнафаауеит. Абри атәы Sputnik акорреспондент Владимир Бегунов изеиҭеиҳәеит Аԥсны Аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа аекологиа Аинститут адиректор Роман Дбар.
Аԥсуа милаҭтә хәмаррақәа: аҵәы аршәра, аҭыԥ аҟынтә ҵәҩанҵәы аԥара, ахаҳәырԥа уҳәа ашколхәыҷқәа XVI рспартакиада апрограмма иалагалан.
Аԥсны Жәлар Реизарахь алхрақәа аҩбатәи ртур мҩаԥысраны иҟоуп хәажәкыра 26 рзы, Гәдоуҭатәи алхырҭатә округ №17 аҟны аиҭалхрақәа мҩаԥысраны иҟоуп лаҵарамза 14 рзы.
Аԥсны аотелиерцәа Ргильдиа астол гьежь мҩаԥысит аԥшьаша, хәажәкыра 23 рзы. Иара азкын акурорттә сезон аҽазыҟаҵара.
Абокс азы ашоу "Гладиаторы ринга" мҩаԥысраны иҟоуп хәажәкыра 25 рзы, Анапа. Ашоу далахәхоит аԥсуа спортсмен Батал Чежиа.
2017 шықәса нҵәаанӡа ауааԥсыра ирыҭахоит 100 000 рҟынӡа Аԥсны атәылауаҩшәҟәқәа, иҳәеит Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистр Аслан Кобахьиа.
Аԥсны Жәлар Реизарахь алхрақәа мҩаԥысуеит хәажәкыра 12 рзы 35 алхратә ҭыԥқәа рҿы. Аԥсны имҩаԥысуа апарламенттә лхрақәа ирылахәуп 137-ҩык акандидатцәа. Урҭ рҟынтәи 25-ҩык аполитикатә партиақәа рҟынтәи иқәгылоуп.
Апроект "Ты супер!" мҩаԥысуеит Урыстәыла Аҵареи аҵарадырреи рминистрра адгыларала. Апроект амҩаԥгаҩыс дҟалоит Вадим Такмениов. Ахәыҷтәы вокалтә еиндаҭлара "Ты супер!" мҩаԥысуеит ателеканал НТВ аҟны жәабран 11 инаркны. Апроект азы инарҭбаау аинформациа аиура алшоит НТВ асаит аҟны. Ашоу иазку ажәабжьқәа рдырра шәылшоит Sputnik Аԥсны аресурсқәа рҟны. Аинформациатә маҵзуреи арадио Sputnik хылаԥшра арҭоит аиндаҭлара амҩаԥысшьа.
Аԥшьаша, хәажәкыра 23 рзы имҩаԥысит Аԥсны Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистрра апрес-конференциа. Иара азкын Апарламент ахь алхрақәа аҩбатәи ртур.
Аԥсны Жәлар Реизара – Апарламент ахь алхрақәа аҩбатәи ртур мҩаԥысраны иҟоуп хәажәкыра 26 рзы, Гәдоуҭатәи алхырҭатә ҭыԥ № 17 аиҭалхра мҩаԥысуеит лаҵарамза 14 рзы.
Санкт-Петербург хәажәкыра 16 - 19 рзы имҩаԥысуан XXIII Жәларбжьаратәи аконкурс-фестиваль "Праздник детства".
Еиду Америкатәи аштатқәа рҳәынҭқарратә департамент аҟнытәи адыррақәа рыла рҳәынҭқарратә маӡаныҟәгаҩ Рекс Тиллерсон Урыстәылатәи Афедерациа даҭаауеит.
Ихьыԥшым жәларбжьаратәи анаԥшыҩцәа алархәны алхрақәа мҩаԥырымгар, Венесуела Америкатәи аҳәынҭқаррақәа реиҿкаара (ААР) иалгазарц адҵа ҟаиҵоит Луис Альмагро.
Европааи америкааи Ҟрым астатус азы ргәаанагара 2017 шықәса жәабранмзазы иеилнакаауан жәларбжьаратәи аҭҵааратә еилахәыра TNS Global..


Аԥсуа радио 85 шықәса ахыҵра аламҭалазы, арадио азыӡырҩы, арадио абзиабаҩ Фатима Џьалаӷаниаԥҳа лгәаанагара ҳацеиҩылшеит.
Аԥсуаа рыбзазараҿы рхы иадырхәоз реиҳарак зегьы рнапала иҟарҵон, анапҟазацәа рацәаҩын, урҭ дреиуан ԥсабарала зҟаза дууз Кәыҷа Лакрба. Уи изкуп Sputnik аналитик Нонна Ҭхәазԥҳа иҟалҵаз анҵамҭа.
Арԥарцәа арра маҵзурахь рнапҳьара иадҳәалоу аусқәа рымҩаԥысшьаҿы иҟоуп ауадаҩрақәа, уи зыхҟьо насгьы рҽеишьас иаҭатәу иалацәажәеит Аԥсны ареспублика арратә Комиссар Ныгәзар Ҭыжәбеи Атәылахьчара министрра апресс-маӡаныҟәгаҩи Роланд Џьоџьуеи.
Аԥсны Акурортқәеи атуризми рзы аминистр ихаҭыԥуаҩ Асҭамыр Ахба Sputnik Аԥсны иеиҭаз аинтервиу аҟны дазааҭгылеит Ҟрым имҩаԥысыз III Жәларбжьаратәи аекономикатә форум алҵшәақәа.
Аҳәынҭқарратә филармониаҿы мшаԥымза 27 рзы имҩаԥгахоит акомпозитор, аԥсуа профессионалтә музыка ашьақәгылара ахыҵхырҭаҿ игылаз, артист Ражьден Гәымба изку ахәылԥаз.
Иван Кортуа ихьӡ зху Жәлар рҟазаратә центр аиҳабы Нури Кәарҷиа арадио Sputnik Аԥсны иеиҭаз аинтервиу аҟны дазааҭгылеит агәаҭаратә-фольклортә концерт аҽазыҟаҵара шцо атәы.
Аԥсны аҵараҽазыҟаҵарақәа мҩаԥызгоз урыстәылатәи азенитчикцәа аԥырҩы дызмам аҳаирпланқәа ириехсуан. Абри атәы аанацҳаит Аԥсны иҟоу Аладатәи арратә база апресс-маҵзура.
Аԥсны асасааирҭақәеи апансионатқәеи 2017 шықәсазтәи акурорттә сезон аҽазыҟаҵарақәа ирылагахьеит, ҳәа радио Sputnik иазеиҭеиҳәеит Аԥсны Акурортқәеи атуризми рминистр ихаҭыԥуаҩ Асҭамыр Ахба.
Аԥсуа радио ҳажәлар рҭоурых аҿы ҭыԥс иааннакыло дазааҭгылоит асахьаҭыхҩы Нугзар Логәуа.
Акомпозитор, ашәаҳәаҩ Кәасҭа Ченгьелиа, акомпозитор Ражьден Гәымба дигәалаиршәеит.
Аԥсны Аминистрцәа Реилазаара анҭыҵтәи реилатәара мҩаԥысит мшаԥымза 27 рзы Гагра. Аилатәара азкын акурорттә сезон ареспублика шазыхиоу алацәажәара.
Аԥсны Аминистрцәа Реилазаара анҭыҵтәи реилатәара мҩаԥысит мшаԥымза 27 рзы Гагра. Аилатәара азкын акурорттә сезон ареспублика шазыхиоу алацәажәара.
Sputnik Аԥсны апроект ҿыц хацнаркит, ишәадаагалоит Аԥсуа радио еиуеиԥшым аамҭақәа рзы изнысыз амҩа иазку аҭоурыхқәа. Аинтерес зҵоу анҵамҭақәа шәрыԥхьалар шәылшоит мшаԥымза 25 инаркны рашәарамза 9-нӡа.
Апроект "Ты супер!" мҩаԥысуеит Урыстәыла Аҵареи аҵарадырреи рминистрра адгыларала. Апроект амҩаԥгаҩыс дҟалоит Вадим Такмениов. Ахәыҷтәы вокалтә еиндаҭлара "Ты супер!" мҩаԥысуеит ателеканал НТВ аҟны жәабран 11 инаркны. Апроект азы инарҭбаау аинформациа аиура алшоит НТВ асаит аҟны. Ашоу иазку ажәабжьқәа рдырра шәылшоит Sputnik Аԥсны аресурсқәа рҟны. Аинформациатә маҵзуреи арадио Sputnik хылаԥшра арҭоит аиндаҭлара амҩаԥысшьа.
Ажәаҧҟа – ажәлар зқьышықәсалатәи рыҧсҭазааратә ҧышәа иахылҵыз, рдоуҳатә еизҳара иалҵшәоу акоуп. Игәаҭ аҧсу жәаҧҟақәа ахьынӡау(б)дыруа.
Зинда ахыбрақәа рыргылара, мамзаргьы аҭоурыхтә ҵакы змоу аҩынқәа рырбгара иахьатәи аамҭазы акырџьара аҭыԥ рымоуп, абри апроблема азы лгәаанагара ҳацеиҩылшеит ажурналист Елеонора Коӷониаԥҳа.
Жәытә аахыс ҳтәылаҟны ирацәан анапҟазацәа. Аҳәсеи аҭыԥҳацәеи ракәзаргьы, рнапы иҵҵон абамбеи, аласхеи, ахами, абеи ирылху ашәҵатәқәа. Иара убас аус адырулон анышәаԥшьи асаркьеи уҳәа. Иахьа, аамҭа ԥхьаҟа ицеит, анаплыхқәа рхыԥхьаӡара рацәахеит, ари аҟазара аҽарҭбааит ган рацәала.
Санкт-Петербург агубернатор Иусбарҭа иаанацҳаит атеракт ашьҭахь аметрополитен аусура хацнаркит ҳәа.
Еицырдыруаз апоет, апрозаик, арежиссиор, апублицист, актиор Евгени Евтушенко иԥсҭазаара далҵит.
Урыстәыла Афедерациа Апрезидент ипресс-маӡаныҟәгаҩ Дмитри Песков аҳәамҭа ҟаиҵеит ашколқәа рҟны ахьиџьаб аныҟәгара аҟалареи аҟамлареи рызҵаара афедералтә ӡбара аҭатәу арегионқәа рыҩныҵҟа иӡбатәу иазхәыцтәуп ҳәа.


Зтираж 500 екземплиар иҟоу 14.08.1992 – 30.09. шықәсқәа рзы иҭыҵыз "Агазеҭ "Республика Абхазия" аизга ҭыҵит.
Еицырдыруа аԥсуа поет Кумф Ломиа диит жәабран 14 1928 шықәса рзы.
Жәларбжьаратәи аинформациатә маҵзура "Россия сегодня" еиҿнакааз Андреи Стенин ихьӡ зху афотожурналистика Жәларбжьаратәи аиндаҭларахь аусумҭақәа рыдкылара иалагеит Андреи Стенин ииарамш аҽны. Аусумҭақәа рыдыркылалоит 2018 шықәса жәабранмза 28 рҟынӡа. Иалахәхар ауеит 18-33 шықәса зхыҵуа афоторепортиорцәеи афотоҭыхра бзиа избоуи.
Аԥсны Жәлар рартистка, Д.Гәлиа ипремиа алауриат, агәыԥ "Аԥсны-67" асолист Лиудмила Гәымԥҳа жәабран 13 рзы иазгәалҭоит лымш иира. Арадио Sputnik Аԥсны астудиаҟны ашәаҳәаҩ далацәажәеит лырҿиаратә мҩа.
Илиа Киреев, ашоу "Голос" ахԥатәи асезон алахәыла, 2016 шықәсазы раԥхьаӡа акәны Аԥсны даҭаан дыҟан.
Раԥхьатәи атуристтә форум-цәыргақәҵеи "VISIT APSNY" ааԥынтәи афестивала "Амимоза ашәҭреи" мҩаԥысраны иҟоуп Аԥсны, хәажәкыра 7-10 рзы. Абри атәы радио Sputnik Аԥсны иазеиҭалҳәеит "Атуризм азы аԥснытәи аидгыла" апрезидент Анна Калиагина.
П. И. Чаиковски ихьӡ зху Москватәи аконсерваториа асценаҿы Алхас Ферзба инеигӡараны дыҟоуп еиуеиԥшым аоператә рҿиамҭақәа.
Аҷандара ақыҭан Русҭам Чхабелиа ииԥшааз ашәындыҟәра аҭоурых азы акыр зҵазкуа ԥшаамҭоуп, иҳәеит арадио Sputnik астудиаҟны Ахәынҭқарратә музеи аиҳабы Аркади Џьопуа.
Алма-Ататәи амодель Илаи Диагилев реиҳа иԥшӡоу ҳәа аҳәса реиндаҭлараҿы афинал аҟынӡа днеит. Абри ашьҭахь иҿы иқәшаҳаҭхеит дышхаҵоу азы.
Аԥсуа шәаҳәаҩы Валера Маиромиан жәабран 1 азы Instagram аҿтәи идаҟьаҿы иклип ӡыригеит. Иахьазы иара иахәаԥшхьеит 5000-ҩык рҟынӡа ауаа.
Очамчыратәи ахәыҷтәы ансамбль "Абжьыуаа" Жәларбжьаратәи ахореографиатә фестиваль-еиндаҭлара "Звездный микс" иалахәын, уаҟа иранашьан актәи аҭыԥқәа ҩбеи Гран-прии, абри атәы Sputnik арадиостудиаҟны иҳәеит ансамбль асахьаркыратә напхгаҩы Ҭимур Ҭыҩба.
Зусура хацнаркыз аволонтиортә еиҿкаара ҿыц "Аԥеиԥш" иахьазы еиднакылоит 100- ҩык, қәралеи заанаҭлеи еиуеиԥшым ауаа, иҳәеит арадио Sputnik астудиаҟны аҿартә политиказы аҳәынҭқарратә хеилак аусзуҩы Инал Инаԥшьба.
Жәларбжьаратәи ахәыҷтәы вокалтә проект "Ты супер!" –ателеканал НТВ-и, аинформациатә маҵзуреи арадиои Sputnik еицырзеиԥшу проектуп. Аицлабра алахәылацәа ироуеит алшара атәыла иреиӷьу арҵаҩцәа, азыҟаҵаҩцәа аус рыцура, рхы аарԥшра, аҩызцәа ҿыцқәа рыԥшаара.
Аԥсны Жәлар рартист, Дырмит Гәлиа ипремиа алауреиат, Жәлар рыкәашаратәи рышәаҳәаратәи аҳәынҭқарратә ансамбль анапхгаҩы, "Ахьӡ- аԥша" аорден аҩбатәи аҩаӡара занашьоу Уасил Царгәыш жәабран 1 аҽны иихыҵит 80 шықәса. Аиубилиар Sputnik арадиостудиаҿы дазааҭгылеит ирҿиаратә мҩа.
Асахьаҭыхыҩ Валентина Хәырхәмалԥҳа лцәыргақәҵа мҩаԥысуеит Нальчиктәи Арт-центр Madina Saral"p аҟны жәабран 2 рзы.
Жәларбжьаратәи аинформациатә маҵзура "Россия сегодня" еиҿнакааз Андреи Стенин ихьӡ зху афотожурналистика Жәларбжьаратәи аконкурс ахь аусумҭақәа рыдкылара иалагеит Андреи Стенин ииарамш аҽны. Аусумҭақәа рыдыркылалоит 2018 шықәса жәабранмза 28 рҟынӡа.
Анзор Мықәба ипиесала иқәыргылоу аспектакль ахәаԥшцәа идырбахоит ажьырныҳәа 19, 25 рзы аԥсуа драматә театр асценаҟны.
Анзор Мықәба ипиесала иқәыргылоу аспектакль ахәаԥшцәа идырбахоит ажьырныҳәа 19, 25 рзы аԥсуа драматә театр асценаҟны.
Аҧсуаа рҿы амузыка ҳәа иҧхьаӡоу еиҳарак ашәаҳәароуп. Аинструментқәа рҿы ахәмарра уи ханарҭәаауеит, аха убас шакәугьы аҧсуа жәлар рҟны аҿиара амоуп аинструменттә музыка.
Раԥхьаӡа акәны Фазиль Искандер ихьӡ зху Аурыс драматә театр алархәуп Урыстәыла Акультура аминистрра апрограмма "Агостроль дуқәа".


Ихарҭәаау аверсиа
рус
аԤс
Ихадароу
Аԥсны
Адунеиаҿы
АРЕПАТРИАЦИА
Аналитика
Арадио
Афотосахьақәа
Авидеонҵамҭақәа
Аинфографика
Аԥсшьара
Аинфографика
Аԥсны
Аконституциатә
ӡбарҭа
еиқәыршәоуп
17:21 13.02.2018
2014 шықәса мшаԥымза 30 рзы Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциа иалагалан ариашарақәа –Аконституциатә ӡбарҭа ашьаҭаркра азыԥхьагәазҭоз.
Итрадициатәу
аԥсуаа
рынцәахәқәа
Ашықәс
Ҿыц
иазку
ажәақәа
ииашан
ишԥарыҩуеи?
17:42 22.12.2017
518
Аԥсуа чысхкқәа ииашан ишԥарыҩуеи?
Ианакәызаалак аԥсуаа реишәа еиуеиԥшым ачысқәа рыла ибеиоуп. Шәааи игәаҳҭап аԥсышәала ачысхк рыхьыӡқәа ииашан ишырыҩуеи.
17:50 15.12.2017
29
Агәабзиарахьчара иазку ажәақәа ииашаны ишԥарыҩуеи?
Ауаҩы еснагь игәабзиара дацклаԥшуазар ауп, аиҳарак аӡынра уи ашәарҭара ианҭагылоу.
17:14 07.12.2017
23
Аинфографика
Аԥcшьареи аныҳәатә мшқәеи: 2018 шықәсазтәи амзар
Аԥсны аминистрцәа реилазаара ишьақәнарӷәӷәеит 2018 шықәсазтәи амзар.
18:09 01.12.2017
105
Аӡынра иазку ажәақәа ииашаны ишԥарыҩуеи?
Абар аӡынра ҳааҭагылеит, шәааи игәаҳҭап ари ашықәс аамҭа иазку ажәақәа аԥсышәала ииашаны рҩышьаԥҟара ахьынӡажәдыруа.
17:27 24.11.2017
319
Аинфографика
Аҩымаа, ахымаа, аԥхьарца: аԥсуа жәлар ринструментқәа рыбжьы агашьа
Аҧсуаа рҿы амузыка ҳәа иҧхьаӡоу еиҳарак ашәаҳәароуп. Аинструментқәа рҿы ахәмарра уи ханарҭәаауеит, аха убас шакәугьы аҧсуа жәлар рҟны аҿиара амоуп аинструменттә музыка.
10:33 20.09.2017
38
Аинфографика
Аԥсуа тәылауаҩшәҟәы аиушьа
Аԥсуа тәылауаҩшәҟәы ҿыц аиуразы иахәҭаны иҟоу адокументқәеи ашәҟәқәеи анрыдыркыла ашьҭахь заҟа аамҭа иԥштәуи ртәы арбоуп Sputnik Аԥсны аинфографикаҿы.
11:14 19.08.2017
45
Аинфографика
Ашәарыцара абзиабаҩцәа ирдырыр иахәҭоу
Аԥсны иахьаҵанакуа ашәарыцара асезон ҳәа ишьақәыргылоуп нанҳәа 19 2017 шықәса инаркны.
16:15 25.05.2017
87
Аинфографика
Зыхә ҳараку аушьҭымҭа: заҟа иаԥсозеи ашкол алгара
Аԥсны Аҵара аминистрра адырраҭарақәа рыла ареспубликаҟны аҵыхәтәантәи аҵәҵәабжьы амшныҳәа иаԥылоит 1 966-ҩык аҵаҩцәа. Арҭ аныҳәамшқәа рыламҭалаз, Sputnik Аԥсны иазнархиеит аныҳәатә харџьқәеи абжьаратә хәыԥсақәеи зныԥшуа аинфографика.
13:39 04.05.2017
23
Аинфографика
Аԥсны ахәыҷқәа алаҵақәа шырзыҟарҵо: инарҭбааны
ООН Ахәыҷтәы фонди (ИУНИСЕФ) Sputnik Аԥсныи иаздырхиеит Аԥсны алаҵа зызуу ахәыҷқәа рхыԥхьаӡареи иарбан чмазарақәоу уажәы урҭ зцәыхьчоуи аазырԥшуа аинфографика. Аибашьра ашьҭахьтәи аамҭазы алаҵа зегьы Аԥсныҟа аагара анапы алакуп ООН Ахәыҷтәы фонд (ИУНИСЕФ).
15:14 01.03.2017
41
Аинфографика
Агәыҳәԥы акьыба: идыртәузеи
Иарбан симптомқәоу агәҽанызаара узҭо, ацхырааразы адҵаалара абаҭаху, ишԥазыԥхьагәаҭатәу акьыбачымазара, абри агәыԥ ахь иаҵанакырц зылшода – абарҭ азҵаарақәа рҭакс иазҳархиеит инарҭбаау аинфографика.
15:58 08.12.2016
40
Аинфографика
Sputnik Аԥсны 2.0
Амультимедиатә центр Sputnik Аԥсны ҩышықәса аус ауанаҵы Аԥсны аинформациатә ҵакыраҿ иалкаау аҭыԥ ааннакылеит. Аинформациа аласреи, ахышәа-ҵышәеи, амультимедиатә форматқәа реиуеиԥшымреи инарықәыршәаны Sputnik Аԥсны аиԥш зеиԥшу ареспубликаҟны иҟам.
14:17 22.11.2016
23
Аинфографика
Агрипп аҽацәыхьчаразы абжьагарақәа жәаба
Аԥсны ианыхьҭахо аамҭазы иазыԥшуп ареспубликазы иҿыцу гонконгтәи авирус ауааԥсыра рылаҵәара. Убри инадҳәаланы Аԥсны ахы-аҵыхәа ихацыркуп агәырлаҵара.
15:28 13.10.2016
34
Аинфографика
Амультимедиатә пресс-центр Sputnik
Sputnik Аԥсны ааԥхьара ҟанаҵоит аусеицуразы, ацхыраара ауеит апресс-конференциақәа рымҩаԥгаразы.
16:49 21.09.2016
32
Аинфографика
Иҟаҵатәи Аԥсны аӡхыҵра ҟалар
Sputnik Аԥсны иазнархиеит аӡхыҵраан ахымҩаԥгашьаз абжьагара кьаҿ.
18:04 19.09.2016
213
Урыстәыла иреиӷьу ауниверситетқәа
Амедиагәыԥ "Россия сегодня" апроект "Социальный навигатор" аус аднаулеит аҳәаанырцәтәи абитуриентцәа рзы раԥхьатәи аинтерактивтә новигатор "Лучшие университеты России: выбери свой". Иара азырхоуп урыстәылатәи аҵараиурҭа алызхуа аҳәаанырцәтәи астудентцәа рус армариара.
15:06 19.09.2016
26
Аинфографика
Урыстәыла иреиӷьу ауниверситетқәа
Амедиагәыԥ "Россия сегодня" апроект "Социальный навигатор" аус аднаулеит аҳәаанырцәтәи абитуриентцәа рзы раԥхьатәи аинтерактивтә новигатор "Лучшие университеты России: выбери свой". Иара азырхоуп урыстәылатәи аҵараиурҭа алызхуа аҳәаанырцәтәи астудентцәа рус армариара.
09:22 01.09.2016
824
Аинфографика
Аԥсуа анбан аабоит, ҳазыӡырҩуеит
Аинформациатә маҵзуреи арадиои Sputnik Аԥсны аҵарашықәс ҿыц аламҭалазы аусура иаланаргеит апроект ҿыц. Апроект иаармарианы ахәыҷқәа аԥсуа анбан арҵара алнаршоит.
14:10 08.07.2016
25
Аинфографика
Ареферендум иазку зегьы
Аԥсны Ахада заанаҵтәи еиҭалхразы ареферендум мҩаԥысраны иҟоуп амҽыша, ԥхынгәы 10 рзы.
13:04 16.03.2016
69
Аинфографика
Аԥсны ашколтә статистика
Аԥснытәи 159 ашколқәа рҿы аҵара зҵо рхыԥхьаӡара 26 611-ҩык ыҟоуп, дара реиҳарак ақыҭақәа рҿоуп иахьыҟоу.
13:18 18.02.2016
51
Аинфографика
Аԥсуа милаҭтә хәмаррақәа: "Мцы-мца"
"Мцы-мца" аԥсуа милаҭтә хәмарра аҷкәынҵәа рзын
Иҵегь аҭагалара
18:24 16.02.2018
36
Кәыҵниа афорум иазкны: абылраҽацәыхьчареи абизнеси реизыҟазаашьа иалацәажәан
Шәача имҩаԥысуаз аинвестициатә форум аҿы ишьҭыхын абылраҽацәыхьчареи абизнеси реизыҟазаашьа азҵаарақәа, иҳәеит арадио Sputnik астудиаҟны Аԥсны аҭагылазаашьа ҷыдақәа рзы аминистр Лев Кәыҵниа.
11:31 19.02.2018
23
Марина Жьиԥҳа: ашәа аныҟам, саргьы сыҟам
Мгәыӡырхәа ақыҭан, ахшара рацәа иахьрызҳауаз, Ладикәа Жьибеи Арда Ласариаԥҳаи рыҩнаҭаҟны есқьынагьы ашәа хаа ҩныҩуан. Аколнхареи, аҭаацәа рныҟәгареи еилазгӡоз ани аби, хҩы рԥацәеи, ԥшьык рыԥҳацәеи ишыхәыҷӡаз аџьа абзиабара анаҩс, ирыларааӡеит аҟазарагьы.
17:43 16.02.2018
18
Аԥснытәи аделегациа алахәын Шәача имҩаԥысуаз аинвестициатә форум
Аԥснытәи аделегациа алахәын Шәача имҩаԥысуаз Урыстәылатәи аинвестициатә форум. Афорум мҩаԥысуан жәабран 15-16 рзы.
15:23 19.02.2018
4
Аԥсны Ахада Дмитри Сериков инапынҵақәа рҟынтәи ихы дақәиҭитәит
Дмитри Сериков 2015 шықәса мшаԥымзазы Аԥыза-министр ихаҭыԥуаҩыс далхын, 2016 шықәса нанҳәамза 12 рзы Аԥсны Афинансқәа рминистрсгьы дҟаҵан.
14:25 19.02.2018
4
Аетнолог: хәажәкыра ааԥынра ааира, аҿара, аԥсҭазаара ԥхьаҟа ацара иазкуп
Иахьа Аԥсны иазгәарҭоит аԥсуаа рытрадициатә милаҭтә культура иаҵанакуа аныҳәа – хәажәкыра, абри атәы лҳәеит Sputnik арадиостудиаҟны аетнолог Цира Габниаԥҳа.
Иҵегь аҭагалара


Ермантәылатәи Апарламент лаҵара 8 рзы далырхраны иҟоуп атәыла Аԥыза-министр ҿыц.
Урыстәыла Ахада Шәача ақалақь аҟны даҭааран дыҟоуп абалельшьчикцәа рпаспорт ахьрырҭо Ацентр, астадион "Фишт" азырхиашьа ибараны дыҟоуп. Абри астадион аҿоуп ашьапылампыл азы адуне ачемпионат ахәмаррақәа мҩаԥысраны иахьыҟоу.
Украина амилаҭтә шәарҭадареи атәылахьчареи Рхеилак урыстәылатәи аиурист хаҿқәеи ахатәхаҿқәеи рганахь ала асанкциақәа арҭбааит.
Адемонстрантцәа Аҵареи аҭҵаарадырреи, адиаспореи рминистррақәа рнеирҭа ркит.
Ермантәыла амилаҭтә еизара аилатәараҿы лаҵарамза 1 азы атәыла Аԥыза-министр ҿыц далырхуеит.
Аоппозициаа рҿагыларатә акциақәа ирыцырҵоит Аԥыза-министрс "ажәлар ркандидат" дҟамлар.
Ахәашаҽны, Аладатәи Кореиа аҭоурых аҟны раԥхьаӡа акәны Ким Чен Ын арра-демаркациатә цәаҳәа дахысны Аладатәи Кореиа аҵакырахь диасит.
ЕАШ асенат аҟны ишьақәдырӷәӷәеит Аԥшыхәраз Ацентртә усбарҭа (ЦРУ) уаанӡатәи ахада Маик Помпео икандидатура, Еиду Америкатәи Аштатқәа рҳәынҭқарратә маӡаныҟәгаҩ ҳәа. Иара изы асенаторцәа 100-ҩык рҟынтәи рыбжьы рҭиит 57-ҩык.
Урыстәыла аганахь ала иалагалоу асанкциақәа рымацара атәылаҿ ааглыхра атехнологиа ҳарак змоу аусхкқәа рыҿиара иацхраауа ракәны инымхароуп ҳәа азиԥхьаӡоит Урыстәыла Ахада Владимир Путин.
Мшаҧымза 24 рзы Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Рауль Ҳаџьымба инапы аҵаиҩит Аҧсны Аҳәынҭқарра Аҧыза-министр изы Аусҧҟа.
Беслан Барцыц, Аԥсны Аԥыза-министр, инапынҵақәа аанижьит 2018 шықәса мшаԥы 24 рзы. Абри аҭыԥ ахь диаган Геннади Гагәылиа.
Аԥсны Ахада иусԥҟала Аԥсны Аԥыза-министрс дҟаҵоуп Геннади Гагәылиа.
Мшаҧымза 24 рзы Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Рауль Ҳаџьымба инапы аҵаиҩит Аҧсны Аҳәынҭқарра Аҧыза-министр изы Аусҧҟа.
Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистр Даур Ақаҩба ашәахьа, мшаԥы 23 рзы диԥылеит Ареспублика Арцах Адәныҟатәи аусқәа рминистр Масис Маилиан.
Урыстәыла Адәныҟатәи аусқәа рминистрра аофициалтә хаҭарнак Мариа Захарова аҳәамҭа ҟалҵеит "Қарҭ аԥсуааи ауаԥсцәеи ишахәҭоу еиԥш рыҿцәажәареи рнырреи ахьылымшо зхаранаҵо Урыстәыла ауп" ҳәа.
Америкатәи амшынтә база Норфолк (аштат Вирджиниа) аҟынтәи Мрагылара ааигәаҟа инеиз авианыҟәгаҩ "Гарри Трумэн" уа иаанхар алшоит.
Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистр Даур Ақаҩба Қырҭтәыла Адәныҟатәи аусқәа рминистр Михаил Џьаанелиӡе иҳәамҭа аҭак аиҭеит.
Пак Кын Хе даанкылан 2017 шықәса хәажәкырамза анҵәамҭазы. Лара 18 пункт ирықәшәо ахара лыдҵан.
АИХ рдыррақәа рыла Британиа ду амчратә структурақәеи аиҳабыреи рҟны ишьақәдырӷәӷәоит Сергеии Иулиеи Скрипальаа ирырҭаз ахәшә "Новичок" Саратовтәи аобласт аҟны иҭыжьуп ҳәа.
ЕАШ (США) асанкциа ҿыцқәа агәҭакуп. Иара иаҵанакыр ҟалоит фҩык рҟынӡа "аолигархцәа".


Ихарҭәаау аверсиа
рус
аԤс
Ихадароу
Аԥсны
Адунеиаҿы
АРЕПАТРИАЦИА
Аналитика
Арадио
Афотосахьақәа
Авидеонҵамҭақәа
Аинфографика
Аԥсшьара
Арадио
Кәыҵниа
ААУ
амцакразы:
иуаҩы
иишамкәа
ихымҩаԥгашьа
иахылҿиааз
машәыруп
18:30 23.04.2019
Аҟәеи Аҟәа араиони рҟны амцарцәаратә ҟәша аиҳабы Ҭимур Кәыҵниа арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы еиҭеиҳәеит ААУ амцакра ҟалеит ҳәа адырра шроуз атәы.
Какоба
еиҭеиҳәеит
Аԥсны
абжьаратә-профессионалтә
система
аҩаӡара
ашьҭыхразы
иҟаҵоу
атәы
Аб
Бассариан:
аҽынкылара-
афатә
мацарала
акәӡам,
уусқәа
хылаԥшра
рыуҭароуп
09:38 23.04.2019
14
Какалиа еиҭеиҳәеит акамшьиа иахҭныҵыз аԥара абиуџьет шаҟа алагалахо атәы
Аԥсны Ақыҭанхамҩа аминистр Амиран Какалиа арадио Sputnik аҟны еиҭеиҳәеит сынтәа акамшьиа акра инамаданы абиуџьет шаҟа алагалахо, уи аԥсыӡ хкы аус адызуло ирԥыло ауадаҩрақәа ртәы.
19:29 22.04.2019
10
Мамедоӷлы Очамчыра имҩаԥгахо аицлабрақәа рзы: уа инхо рзы иҿырԥшыгахар ҳҭахуп
Аклуб "Аԥсны аспорт" алахәыла Асҭамыр Мамедоӷлы арадио Sputnik аҟны еиҭеиҳәеит лаҵарамзазы Очамчыра иеиҿкаахо аицлабрақәа ртәы.
17:34 22.04.2019
12
Ԥлиаԥҳа Украинатәи алхрақәа рзы: аҿагыларатә бжьыҭара мҩаԥысит
Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә университет аполитологиеи асоциологиеи ркафедра адоцент Далила Ԥлиаԥҳа арадио Sputnik аҟны Украина имҩаԥгаз аҳәынҭқарра ахада иалхрақәа ахәшьара рылҭеит.
13:26 22.04.2019
11
Аҩӡба иҳәеит аӡахәаҭрақәа рҟны ашәҭқәа зеиҭарҳауа атәы
Аилахәыра "Аԥсны аҩқәеи аӡқәеи" аҩыҟаҵаҩ хада Валери Аҩӡба арадио Sputnik аҟны еиҭеиҳәеит руалырқәа ахьынтәиаарго, иара убасгьы аӡахәаҭрақәа рҟны агәил шәҭқәа зеиҭарҳауа.
10:13 22.04.2019
2
Ҳазлацәажәаша ҳамоуп: Аб Бассариан ачгара иазкны
Ҳазлацәажәаша ҳамоуп- акультура, аспорт, аҟазара, уи - ҳара ҳаԥсҭазаара.
09:34 22.04.2019
12
Ҷолариа "Абиблиоҵхы" азы: аԥхьара ӡырзго акциа есымша иҟазароуп
Иван Папасқьыр ихьӡ зху Амилаҭтә библиотека аиҳабы Борис Ҷолариа арадио Sputnik аҟны еиҭеиҳәеит "Абиблиоҵхы" захьӡу ауснагӡатә атәы.
17:36 21.04.2019
71
Ҷкотуа Ирфан Аргәын изы: Аԥсны аҳәынҭқарра ахьыԥшымра ихы ақәиҵон
Ауаажәларратә усзуҩ Октаи Ҷкотуа арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны дигәалаиршәеит Ҭырқәтәылатәи аԥсуа диаспора иналукааша ахаҭарнакцәа иреиуоу Ирфан Аргәын. Еицырдыруа ҳџьынџьуаҩ диижьҭеи иахьа 85 шықәса ҵит.
13:44 21.04.2019
38
Ашәба: Аииа-абаииа амш азы акәтаӷь аҩнаргәы иакәдыршон, рыԥсҭазаара ҭәны иҟаларц
Аԥсуаҭҵааратә институт аиҳабы, аетнолог, афольклорист Арда Ашәба арадио Sputnik аҟны еиҭеиҳәеит Мшаԥныҳәа мчыбжьык шагу аԥсуаа жәытә аахыс иазгәарҭо аныҳәа атәы. Ақьырсиан иашахаҵараҟны ари амш Иаса Қьырса Иерусалим иалалара ҳәа иазгәарҭоит.
09:51 21.04.2019
11
Арсалиаԥҳа агеоинформациатә системазы: ҳбаҟақәа рыхьчаразы акраҵанакуеит
Аԥсны Акультуреи аҭоурых-культуратә ҭынха ахьчареи рминистр Ельвира Арсалиаԥҳа арадио Sputnik аҟны еиҭалҳәеит агеоинформациатә система лшарақәас иаанартуа.
19:15 20.04.2019
161
Кәыҵниаԥҳа: Аԥсны атәыла ахада имаҵзурахьы ицо идыруазароуп ихатәы бызшәа
Аԥсны ахада иалхразы аԥҟарақәа ртәы арадио Sputnik аефир аҿы лгәаанагара лҳәеит адырраҭара "Коӷониаԥҳа лымҩаду" асас, аҳәынҭқарратә музеи аусзуҩ Илона Кәыҵниаԥҳа.
18:42 20.04.2019
176
Табаӷәуа еиҭеиҳәеит Аԥсны ахада иалхразы аԥҟара ҿыцқәа ртәы
Аԥсны ахада иалхразы аԥҟарақәа ртәы арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит адырраҭара "Коӷониаԥҳа лымҩаду" асас, Аԥсны Жәлар Реизара адепуат Баҭал Табаӷәуа.
16:28 20.04.2019
26
Занҭариаԥҳа Саида Гәынԥҳа лгәалашәара иазку атурнир азы: аиҿкаара ауадаҩрақәа ацуп
Аҟәа иаатыз атлетика лас азы Аолимпиатә хәмаррақәа рҟны аҩбатәи аҭыԥ иаԥсахаз Саида Гәынԥҳа лгәалашәара иазку ареспубликатә турнир аиҿкаара иадҳәалаз ауадаҩрақәа ртәы арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы еиҭалҳәеит абаҩрҵәыреи аспорти рзы аҳәынҭқарратә еилакы аспорт ҟәша аиҳабы Жанна Занҭариаԥҳа.
15:24 20.04.2019
13
Ҳазлацәажәаша ҳамоуп: Наала Хьециаԥҳа "Клычевтәи аԥхьарақәа - 2019" иазкны
Ҳазлацәажәаша ҳамоуп: Наала Хьециаԥҳа "Клычевтәи аԥхьарақәа - 2019" иазкны
15:02 20.04.2019
68
Хьециаԥҳа: ҳхәыҷқәа ҳбызшәа аныдҳмырҵа, анарха шамоуа еилаҳкаароуп
Мшаԥымза 11-12 рзы Ҟарачы-Черкесиа ақалақь Карачаевск имҩаԥган есышықәсатәи аҭҵаарадырра-практикатә конференциа "Клычевтәи аԥхьарақәа - 2019". Аконференциа азырхоуп ареспубликаҿы иқәынхо ажәларқәа рбызшәа апроблематика. Иара иалахәын Аԥснынтәи аҵарауаа. Убарҭ дыруаӡәкуп Аԥсуаҭҵааратә институт абызшәа аҟәша аҭҵаарадырратә усзуҩ еиҵбы, ААУ англыз бызшәа арҵаҩы Наала Хьециаԥҳа.
19:17 19.04.2019
17
Дбар: аԥышәа иаҳнарбеит, ҳџьынџьуаа абызшәа дырҵаразы ҳамчқәа шазымхо
Аҧсадгьыл ахь ахынҳәразы аминистрреи Аҧсны Аҵареи аҭҵаарадырреи рзы аминистрреи рыбжьара аиқәшаҳаҭра анапы аҵаҩуп. Иазԥхьагәанаҭои ари аиқәшаҳаҭра, иарбан зҵаарақәоу иаӡбарц иалшо - абри атәы арадио Sputnik иазеиҭеиҳәеит Аԥсны Арепатриациазы аминистр Беслан Дбар.
16:53 19.04.2019
19
Терзиоӷлы Риҵатәи Сталин иԥсшьарҭа ҩназы: ацхыраара аҭахуп
Риҵатәи Сталин иԥсшьарҭа ҩны иахьатәи аҭагылазаашьеи, насгьы уи атурист имҩахыгара иахьынӡазыҟаҵоуи ртәы арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы еиҭеиҳәеит уи аҩны аиҳабы Енвер Терзиоӷлы.
14:11 19.04.2019
12
Ҷыҭанаа амилаҭтә парк "Кәыдрытәи аиҩхаа" азы: атуристтә ҟазшьа аиуеит
Аминистрцәа Реилазаара Аԥсны амилаҭтә парк "Кәыдрытәи аиҩхаа" аԥҵаразы ақәҵара амчра аиуит. Иаартхома ари аҭыԥ аҭааҩцәа рзы - абри атәы арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы еиҭеиҳәеит Аԥсабара ахьчаразы Аҳәынҭқарратә еилакы ахантәаҩы Савели Ҷыҭанаа.
10:17 19.04.2019
11
Ҳаџьымба абгалаџқәеи абгақәеи рықәхразы: аԥара анахыршәаауа, алҵшәа еиӷьуп
Гәылрыԥшь араион ахада ихаҭыԥуаҩ Гурам Ҳаџьымба арадио Sputnik аҟны еиҭеиҳәеит агыгшәыгқәа рықәхразы араион аҟны аҭагылазаашьа зеиԥшроу.
18:21 18.04.2019
23
Кәарҷиа аҭыԥантәи анаплыхқәа ирызкны: аҳәынҭқарратә дгылара рҭахуп
Иван Кортуа ихьӡ зху Жәлар рырҿиара ацентр аиҳабы Нури Кәарҷиа арадио Sputnik аҟны далацәажәеит аԥхынтәи аԥсшьарамшқәа раан Аԥсны иаҭаауа асасцәа аҭыԥантәи анаплыхқәа, асувенирқәа рыхәҳаларц азы аҭагылазашьа зеиԥшроу атәы.
16:21 18.04.2019
25
Пасхалов Калдахәаратәи ашкол-интеранат аҟны агәаҭарақәа ирызкны
Калдахәаратәи ашкол-интеранат аҟны аҵареи ааӡареи апроцесс амҩаԥысшьазы агәаҭара мҩаԥысуеит Аԥсны аҵареи аҭҵаарадырреи рминистр идҵала ҳәа азгәеиҭеит арадио Sputnik аҟны ашкол – интернат аиҳабы Дмитри Пасхалов.
Иҵегь аҭагалара
19:12 21.04.2019
190
Џьынџьалԥҳа Басиаҭ Џьынџьал изы: аџьамыӷәацәгьа ихганы, иҵәҩаншьап Аԥсны иаирсит
Аԥсуа радио аԥсуа редакциа аиҳабы Амра Аџьынџьал Sputnik акорреспондент Сырма Ашәԥҳа илзеиҭалҳәеит амҳаџьырра Ҭырқәтәылаҟа иагаз, аха Аԥсныҟа ахынҳәра зылзыршаз, Ҷлоу ақыҭа Аимара аҳаблан инхо Џьынџьалаа зхылҵшьҭроу Басиаҭ Џьынџьал ифырхаҵаратә ҭоурых.
12:37 21.04.2019
140
"Акәтаӷь агәы шҭәу еиҧш шәҭәааит": амшаҧышәҭи акәтаӷьи
"Аӡырга-хәаша", "Қәаб-ӷьарӷьар", "Баииа", "Чхадыл" - абас еиҧш иҟоу ақьабзқәа рыла ибеиоуп Амшаҧы ааира аҽазыҟаҵара иазку аҵыхәтәантәи амчыбжь. "Шәышықәса рышьҭахьгьы абри еицазгәаҳҭо Анцәа ҳнаишьҭааит!" ҳәа ирныҳәон рхы-рҭаацәа. Аира иасимволу акәтаӷьи амшаҧышәҭи рыла Аҩеиӡтә мҽышазы аҧсуаа имҩаҧырго Амшаҧныҳәа аламҭалазтәи аҵыхәтәантәи ақьабзқәа дырзааҭгылоит Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩы Есма Ҭодуаԥҳа лматериал аҟны.
18:31 21.04.2019
124
Анышәаԥшь аԥсы ахазҵо
Адунеи иқәынхо ауаатәыҩса рыҟнытә дазусҭзаалак аӡәы далкаан дыгәцараукыр, егьырҭ дызлареиԥшым аҟазшьақәа, мамзаргьы ҟыбаҩк идумбалар залшом. Sputnik аколумнист Сусанна Ҭаниаԥҳа аскульптор қәыԥш Асҭан Ломиа илоу абаҩхатәра атәы ҳадылгалоит.
17:29 23.04.2019
94
Аԥсны атәылауаа мшаԥы 27 инаркны лаҵара 2 рҟынӡа рыԥсы ршьоит
2019 шықәса рзы Мшаԥы мшаԥымза 28 иахьақәшәо инадҳәаланы. Мшаԥы 29 ԥсшьарамшны ирылаҳәоуп. Иара убасгьы мшаԥы 30 ԥсшьарамшуп.
16:10 21.04.2019
83
Гагра НКВД иатәыз ахыбреи аҵакырадгьыли арыцқьара иаҿуп
37-тәи ашықәсқәа раан Гагра Абааҭатәи абахҭа ҳәа изышьҭаз НКВД иатәыз ахыбреи аҵакырадгьыли арыцқьара иаҿуп, анаҩс ари аҭыԥ амузеи алхразы.
Иҵегь аҭагалара


Ихарҭәаау аверсиа
рус
аԤс
Ихадароу
Аԥсны
Адунеиаҿы
АРЕПАТРИАЦИА
Аналитика
Арадио
Коӷониаԥҳа лымҩаду
Атәылауаҩи аиҳабыреи
Ҳазлацәажәаша ҳамоуп
Хра злоу ахҭысқәа
Афотосахьақәа
Авидеонҵамҭақәа
Аинфографика
Аинфографика
Ашколхәыҷқәа
реидкылара
шаҟа
ԥара
агои
10:34 17.08.2019
2019-2020 аҵара ашықәс азы бжьаратәла ашколхәыҷқәа рымаҭәеи рмаҭәахәқәеи аӡәы изы ахарџь бжьаратәла 21 145 мааҭ артәоит.
Ацха
-
зегь
реиҳа
ихаау
ахәшә
Заҟа
иаԥсоузеи
Аԥсны
аушьҭымҭацәа
рыхәылԥаз
2019
шықәсазы
17:43 13.05.2019
138
Аинфографика
Аԥсуа бызшәа адырра иунаҭо алшарақәа
Аԥсуа бызшәа - ижәытәӡатәиу абызшәақәа рахь иаҵанакуеит. Еигәыцхәу аԥсуа-адыга бызшәақәа зегь зхылҵыз абызшәа-шьагәыҭ аиҿыҵра ианалага инаркны иалагоит аԥсуа бызшәа зхала иҟоу бызшәак аҳасабала аҿиара аҭоурыхгьы. Уи аҿиараан ишьақәгылон еизааигәоу ахылҵшьҭрақәа злацәажәоз адиалектқәа рацәаны.
Абызшәа. Аҿахәҳәага.
15:43 04.02.2019
98
Аинфографика
Аԥсны ача ахәԥса ишацлоз
Аԥсны Аҳәынҭқарра Аминистрцәа реилазаара асабша, жәабран 2 рзы ачашыла иреиҳаӡоу, актәи, аҩбатәи асорт иалху ача хаз-хазы аҭираан амаксималтә хәыԥса еишьашәаланы ашьақәыргыларазы ақәҵара аднакылеит.
17:20 19.01.2019
71
Аинфографика
Аԥсшьареи аусуреи: 2019 шықәсазтәи амзар
Абҵара 30 рзы имҩаԥысуаз Аминистрцәа реилазаара аилатәараҿы ирыдыркылеит аусеиҿкааратә мзар. Уи инақәыршәаны, 2019 шықәса рзы Аԥсны 246 усуратә мши 119 ԥсшьара мши ҟалоит.
17:04 24.10.2018
115
Аԥсуа чара иацу ахарџь
12:11 18.08.2018
68
Аинфографика
Аҵаҩы еибыҭара шаҟа ԥара агои
2018- 2019- тәи аҵарашықәсаз ашкол ахь ахәыҷқәа реидкыларазы - аҷкәынцәа рзы аҭаацәа ирызтәоит 17 650 мааҭ, аӡӷабцәа ракәзар- 17 550 мааҭ.
17:23 09.08.2018
24
Аинфографика
Иҟаҵатәузеи ихымԥадатәиу амедицинатә ԥгаԥса Аԥсны аиуразы
Агәабзиарахьчара аминистрра лаҵарамзазы ихацнаркит Аԥсны атәылауаа амедицинатә ԥгаԥса рыҭара.
11:36 23.06.2018
68
Заҟа иаԥсоузеи Аԥсны аушьҭымҭацәа рыхәылԥаз 2018 шықәсазы
Аԥснытәи 1889 –ҩык абжьаратә школқәа роушьҭымҭацәа рыхәылԥаз 2018 шықәсазы ахарџь зеиԥшроу Sputnik Аԥсны аинфографикаҿы.
14:28 07.06.2018
55
Иҟаҵатәузеи акәыбрқәа уҽырцәухьчарц азы
Иҟаҵатәузеи акәыбрқәа уҽырцәухьчарц азы, насгьы акәыбры уцҳазар абри атәы Sputnik Аԥсны аинфографикаҿы.
16:44 06.04.2018
69
Амармалташьтә пты закәу, уи иаҿагыланы ақәԥареи
Амармалташьтә пты Аԥсны раԥхьаӡа акәны ицәырҵит 2014 шықәса рзы, иара макьана аҭыԥантәи аԥсабара иаламҵәац, уи ауп ахәаҷа-маҷа зфашагьы зцәырымҵыц, уи дара рхыԥхьаӡара акырӡа иланарҟәрын.
16:51 28.03.2018
37
Аинфографика
Шаҟа шәахтә еизыргаз Аԥсны 2017 шықәсазы
Шаҟа шәахтә еизыргаз Аԥсны 2017 шықәсазы Sputnik аинфографиакаҟны.
16:16 19.03.2018
76
Аинфографика
Агәыҳәԥы акьыба: идыртәузеи
Иарбан симптомқәоу агәҽанызаара узҭо, ацхырааразы адҵаалара абаҭаху, ишԥазыԥхьагәаҭатәу акьыбачымазара, абри агәыԥ ахь иаҵанакырц зылшода – абарҭ азҵаарақәа рҭакс иазҳархиеит инарҭбаау аинфографика.
15:20 01.03.2018
61
Аинфографика
Аԥсны аҵәахырҭатә банк акредиттә аалыҵ "Ахархәаратә" аиушьа
75 шықәса ирҭымсыц дарбанзаалак Аԥсны атәылауаҩ Аԥсны Аҵәахырҭатә банк ахь акредит аиуразы дадҵааларц илшоит.
18:27 23.02.2018
35
Аинфографика
Аԥсуаа рышықәсынҵыра
Аԥсны 2017 шықәса рзы ашықәс рацәа нызҵуа ҳәа ашәҟәы иҭагалан 919-ҩык ауаа.
17:21 13.02.2018
42
Аинфографика
Аԥсны Аконституциатә ӡбарҭа еиқәыршәоуп
2014 шықәса мшаԥымза 30 рзы Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциа иалагалан ариашарақәа –Аконституциатә ӡбарҭа ашьаҭаркра азыԥхьагәазҭоз.
14:34 02.02.2018
130
Аинфографика
Итрадициатәу аԥсуаа рынцәахәқәа
Аԥсуаа агәра ргон, адунеи аҟазаара – иреиҳаӡоу амчрақәа роуп изыбзоуроу ҳәа, ауаҩытәыҩсеи адунеии ирхагылоугьы ԥсра-ӡра змам, иҵыхәаԥҵәарадоу Анцәа шиакәу.
18:23 29.12.2017
61
Ашықәс Ҿыц иазку ажәақәа ииашан ишԥарыҩуеи?
Ашықәс Ҿыц – ауаа ргәыӷрақәа адырҳәалоит, аиҳарак ари аныҳәа иазыԥшуп ахәыҷқәа. Шәааи игәаҳҭап аԥсышәала Ашықәс Ҿыц иазку ажәақәа шырыҩуа.
17:42 22.12.2017
544
Аԥсуа чысхкқәа ииашан ишԥарыҩуеи?
Ианакәызаалак аԥсуаа реишәа еиуеиԥшым ачысқәа рыла ибеиоуп. Шәааи игәаҳҭап аԥсышәала ачысхк рыхьыӡқәа ииашан ишырыҩуеи.
17:50 15.12.2017
38
Агәабзиарахьчара иазку ажәақәа ииашаны ишԥарыҩуеи?
Ауаҩы еснагь игәабзиара дацклаԥшуазар ауп, аиҳарак аӡынра уи ашәарҭара ианҭагылоу.
17:14 07.12.2017
40
Аинфографика
Аԥcшьареи аныҳәатә мшқәеи: 2018 шықәсазтәи амзар
Аԥсны аминистрцәа реилазаара ишьақәнарӷәӷәеит 2018 шықәсазтәи амзар.
18:09 01.12.2017
116
Аӡынра иазку ажәақәа ииашаны ишԥарыҩуеи?
Абар аӡынра ҳааҭагылеит, шәааи игәаҳҭап ари ашықәс аамҭа иазку ажәақәа аԥсышәала ииашаны рҩышьаԥҟара ахьынӡажәдыруа.
Иҵегь аҭагалара
11:29 24.08.2019
102
Нанба алхратә агитациа иазкны: зынӡа ихазыноуп узҳәом
Аԥсны Аџьынџьтәылатәи еибашьра аветеран Закан Нанба арадио Sputnik аефир аҟны Аԥсны аҳәынҭқарра ахадарахьы алхратә компаниа ахәшьара аиҭеит.
17:15 23.08.2019
83
Гыцба: Иорданиа иаартхоит Адунеизегьтәи аԥсуа-абаза конгресс аофис
Адунеизегьтәи аԥсуа-абаза конгресс анагӡаратә маӡаныҟәгаҩ Инар Гыцба арадио Sputnik Аԥсны иазеиҭеиҳәеит Аԥсуа-абаза конгресс иреиҳаӡоу ахеилак ахантәаҩы Мусса Екзеков Иорданиаҟа ицара зызку.
09:28 25.08.2019
74
Сҭампыл алхырҭатә ҭыԥ аадыртӡом
Сҭампылтәи алхырҭатә ҭыԥ адыркит Аԥсны Алхратә комиссиа хада аофициалтә хаҭарнак далархәны.
19:44 23.08.2019
70
Сақаниа Аҿар ртеатр хәышықәсатәи аусуразы: ахәаԥшцәа ззыԥшу ақәыргыламҭақәа ҳамоуп
Аҳәынҭқарратә Аҿар ртеатр аԥҵоуижьҭеи 5 шықәса ҵит. Атеатр адиректор ихаҭыԥуаҩ Мдар Сақаниа русуразы алкаақәак ҟаиҵеит арадио Sputnik аефир аҟны.
15:42 23.08.2019
54
Аԥсны ашколқәа рҟны аҵарашықәс иалагоит цәыббрамза 2 рзы
Аԥсны Аҵареи аҭҵаарадырреи рминистрра адырра злаҟанаҵо ала, аҵарашықәс ҿыц азы ҳтәыла ашколқәа рҟны актәи акласс ахь ицоит ҩнызқьҩык инарзынаԥшуа ахәыҷқәа.
Иҵегь аҭагалара


АҞӘА, мшаԥы 9 - Sputnik. Афон ҿыцтәи аҳаԥы аркра аусзуҩцәа аулафахәы рыҭареи ашәахтәқәа ршәареи рзы иҵоурам анырра ҟанаҵоит ҳәа Sputnik иазеиҭалҳәеит аобиект аҳасабеилыргаҩ хада Аида Маршьанԥҳа.
Маршьанԥҳа лажәақәа рыла, уаанӡеиԥш жәабрани хәажәкыреи амзақәа рызгьы атуристцәа рацәамызт, аха аҳаԥы мчыбжьык ахь ԥшьымш аус ауан, усурҭа ҭыԥла еиқәыршәан 140-ҩык ауааԥсыра.
Лара илҳәеит хәажәкырамзазы аусзуҩцәа зегьы рулафахәы шрыҭаз.
"Мшаԥымзазы ишыҟалаша ҳаздырам. Аҭагылазаашьа уадаҩхоит лаҵарамзанӡа акарантин ҟалар. Абри аамҭазоуп еиҳарак атуристцәа ҳҭаауа ианалаго. Аулафахәы аума, ашәахтәқәа роума, акгьы ҳзымшәар ҟалоит", - ҳәа лҳәоит лара.
Аԥхаррақәа шааҟалалак атуристцәа рхыԥхьаӡара иазҳауан Риҵатәи амилаҭтә парк аҿгьы ҳәа лҳәеит апарк адиректор лхаҭыԥуаҩ Инга Ҭаниаԥҳа.
Аобиект аштат аҿы иҟоуп 120-ҩык аусзуҩцәа. Урҭ реиҳараҩык уажәы русура мҩаԥыргоит аҩнынтәи.
Ҭаниаԥҳа лажәақәа рыла, абиуџьет ахьеиҵахаз инадҳәаланы ааԥынтәи архиаратә усурақәа, амҩахәҭақәа акаҭран рықәҵара, уҳәа егьырҭ аусурақәа аанкылоуп.
"Ҳәарада, акарантин абиуџьет анырра бааԥсны ианаҭоит. Есыҽны аекскурсиатә гәыԥқәа ҳҭаауан. Аҭагылазаашьа шыуадаҩугьы аулафахәы ҳшәеит. Иҳамоуп алшара ԥхьаҟагьы аулафахәы ашәаразы", - ҳәа лҳәеит Ҭаниаԥҳа.
Аԥсны ахада инапынҵақәа назыгӡо Валери Бганба идҵала акоронавирус COVID-19 аҽацәыхьчаразы Акоординациатә штаб аԥҵоуп. Адҵа инақәыршәаны, аҵаратә усҳәарҭақәа, аспорттәии акәашаратәии секциақәа, Аҳәынҭқарратә университет, Аҟәатәи иаарту аинститут, абжьара-профессионал ҵаратә усҳәарҭақәа рҟны аԥсшьарамшқәа 2020 шықәса мшаԥы 20 рҟынӡа инахоуп.
Иара убасгьы аԥкырақәа ирыҵаркуеит: 2020 шықәса хәажәкыра 20 инаркны мшаԥы 20 рҟынӡа Риҵатәи амилаҭтә парк, Афон ҿыцтәи аҳаԥы, Аботаникатә баҳча рахь атуристцәеи аԥсшьаҩцәеи рнеира.
Атуризм аусхк аҟынтәи Аԥсны абиуџьет иаланагалоит 400 миллион мааҭ. Акурортқәеи атуризми рзы аҳәынҭқарратә еилакы адыррақәа рыла, ари аусхк рнапы алакуп 20 000-ҩык рҟынӡа атәыла ауааԥсыра.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Акоронавирус иазку аҵыхәтәантәи ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"Аҳәаа аартра азҵаара ӡбамкәа аԥсшьаҩцәа арахь раара алацәажәара аԥсаны исыԥхьаӡом. Ҳарзыԥшуп атуроператорцәа ирҳәо ҳәа. Краснодартәи атәылаҿацә анаартхо ашьҭахь, аҳәынҭқарра аиҿцәажәарақәа мҩаԥганы ари азҵаара ӡбахароуп ҳәа сгәы иаанагоит. Аԥснытәи атуристтә фирмақәеи ҳареи иҳаман аизара, асас ԥсшьара ҳәа арахь даарцаз иарбан ԥҟарақәоу иаԥҵатәу аилкааразы, иҟаҵатәу ҳәа. Уадак аҿы аӡәы имацара дыҩнаҵаны, аҭаацәа ракәзар, зегьы џьарак иҟазаауаны, акрыфарҭақәа рҿы жәаҩык инареиҳамкәа итәаны уҳәа, еиуеиԥшым азнеишьақәа рыла ҳалацәажәеит. Аха ииашоуп ҳәа исыԥхьаӡоит аԥсшьаҩцәа арахь иаанӡа атест иахысны ачымазара шрымам атәы зҳәо ашәҟәы рыцымкәа рыдкылара мап ацәкызарц. Уи ҳаргьы ҳхы алаҳахьчоит. Аԥсшьаҩы даар ҳҭахуп, аха иҟоу ашәарҭарагьы еилкаатәуп", - ҳәа азгәалҭеит Маланиаԥҳа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩы арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, лаҵара 20 - Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Аԥсны аотельқәеи асасааирҭақәеи заанаҵтәи аҿаҵарақәа рмаҵзура аадыртуеит рашәара 1 инаркны.
Аԥсны асасааирҭақәа, аотельқәа, асанаториақәа, аԥсшьарҭаҩнқәа рҿы аангылара заанаҵы аҿаҵара алшоит урыстәылатәи атуроператорцәа "Библиоглобус", "АйСиЭс", "Интурист", "Анекс тур" рсаитқәа рҟны.
Бжьаха-бжьымш аангыларазы Гагреи Аҟәеи 16 000 мааҭ шәатәхоит, Гәдоуҭа - 11 000 мааҭ, Афон Ҿыц - 13 000 мааҭ, Пицунда - 12 000 мааҭ.
Sputnik акорреспондент Аԥсны ақалақьқәа рсасааирҭақәа лыҽрымаданы еилылкааит заанаҵатәи аҭып аанкылара амаҵзура рашәара 1 инаркны ишаартхо атәы.
Асасааирҭақәа реиҳарак рҿы аномерқәа рҿаҵара ауеит заанаҵтәи аԥарашәарада, аԥара зшәаз дҟалазар, аԥкыратә уснагӡатәқәеи аҳәаа аркреи ирыхҟьаны асасааирҭа аҩналара злымшаз атуристцәа рԥарақәа рыздырхынҳәуеит.
Урыстәылатәи авиаеилахәырақәа рсаитқәа рҟны иуԥшаар алшоит рашәара 1 азтәи Шәачаҟа ицо ареисқәа. Убас, Москва-Шәача бжьаратәла 4 000 мааҭ иаԥсоуп, убри аан Москва-Аҟәа ибжьоу адәыӷбазы абилеҭқәа ыҟаӡам. Санкт-Петербург-Аҟәа 1677 мааҭ иаԥсоуп.
Уаанӡа арадио Sputnik "Аԥсны аотельерцәа ргильдиа" ахада Асҭамыр Ахба Аԥсныҟа атуристцәа раара рашәарамза анҵәамҭахь ицар алшоит ҳәа иҳәеит, избанзар Аԥсныҟа аԥсшьаҩцәа раара Урыстәыла иԥкрақәа рганахьала иҟало аҭагылазаашьа иахьыԥшуп ҳәа азгәаҭо.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа иусԥҟа инақәыршәаны Аԥсны ауааԥсыра акоронавирустә инфекциа COVID-19 рацәыхьчаразы рашәарамза 1 аҟынӡа Аԥсны Аҳәынҭқаррахь аԥсуа-аурыс ҳәаа аушьҭырҭатә ҭыԥқәа ирхысны аҭалара азин рымам аҳәаанырцә тәылауааи атәылауаҩра змам ахаҿқәеи.
Аԥсны Аҳәынҭқаррахь аԥсуа-аурыс ҳәаа аушьҭырҭатә ҭыԥқәа ирхысны аҭалара азин рымоуп:
- Аԥсны Аҳәынҭқарраҟны аккредитациа змоу адипломатиатә усҳәарҭақәа русзуҩцәа,
- Аԥсны Аҳәынҭқарраҟны ААМ Аҳәаахьчаратә усбарҭа аррамаҵзуҩцәа, Еиду урыстәылатәи арратә база аррамаҵзурауаа,
- жәларбжьаратәи аидарақәа мҩанызго атранспортқәа рныҟәцаҩцәа.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Гагра арион ахада инапынҵақәа назыгӡо Иури Хагәышь лаҵара 27 рзы аилацәажәара мҩаԥигеит иаԥшәымадоу алақәа рызҵаара иазкны. Уи аҟны аӡбамҭа рыдыркылеит араион аҟны иҟоу иҷыдоу алақәа рыԥхьарҭахь инаргаларц хылаԥшра змам аԥстәқәа.
"Аилацәажәараҟны ирыӡбаз аус бзиоуп. Шьҭа хәышықәса ҵуеит алақәа рааӡарҭа "Топа" аиҳабы Саида Оҭырԥҳа ари имариам аус лнапы алакуижьҭеи. Лара илыбзоураны 700 инареиҳаны алақәа Аԥсны анҭыҵҟа ишьҭуп, аԥшәмацәа рзыԥшаауп. Ааӡарҭаҟны 180 рҟынӡа алақәа ыҟоуп, аҭыԥ азхаӡом. Гагра ақалақь аӡәгьы итәымкәа иалоу алақәа маҷым, ари аҭагылазаашьа ҽеим ҳара ҳзеиԥш, дара алақәа рзгьы, ауадаҩрақәа рацәаны иацуп ари азҵаара. Амҩа иану алақәа амла иакуеит, амашьынақәа ирыҵалоит, ауаа ирзыҭрысыр ҟалоит, ишәарҭоуп, аха рышьра иашам, игәнаҳароуп ҳәа сыԥхьаӡоит. Ари азҵаара даҽа ӡбашьак амоуп - алақәа мшьӡакәа ааӡарҭахь рышьҭра. Уи иахьадгылаз Гагра ахадара иҭабуп ҳәа расҳәоит, ааӡарҭа ацҵара ацхыраара ахьарҭо азы. Ари ус дууп, зегьы ҳзы ибзиоуп", - лҳәеит Чаблахԥҳа.
Шәазыӡырҩы аудио. иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


Сырма Ашәԥҳа, Sputnik
Хылҵшьҭрала Аԥснытәи Гәыма еиуоу, Ҭырқәтәыла Гәыма ақыҭа инхо ҳџьынџьуаҩ Аидын Аҩӡба, еснагь гәыла-ԥсыла иԥсадгьыл дамадоуп. Иҟамзар ҟалап шықәсык Аԥсныҟа дмаакәа аныҟалахьоу, иуаажәлар рыԥсҭазаара еснагь далахәуп, рыцәгьа-рыбзиа далагылоуп. Дызлацәажәо ихатәы бызшәа акәзар, акыр ухнамхырц залшом, убриаҟара ицқьоуп иаԥсшәа, убри аан ихшыҩҵак акыр иҭбаауп, илаԥшҳәаа ахара инаӡоит.
Аидын Аҩӡба, раԥхьаӡа акәны дызбеит Ҭырқәтәыла, ҳџьынџьуаа злахәыз еизарак аҿы. Уаҟа дықәгыланы ажәахә аныҟаиҵа, акыр иџьасшьеит, убриаҟара иҵаулан игәҭахәыцрақәа, насгьы убриаҟара аԥсы ахан аԥсшәа, убриаҟара иҿырԥшыган иаԥсуара. Аԥсыуа ҵасла иааӡоу, аха атәым дгьыл аҿы изызҳауаз Аидын, иахьа иуаҩыбжара дынҭысхьеит. Дҭаацәароуп, хҩык ахшара драбуп, ҩыџьа аԥҳацәеи, ԥаки имоуп. Иԥшәмаԥҳәыс д-Ашәԥҳауп, ҳанааиқәшәо, "санхәыԥҳа, бышԥаҟоу?" ҳәа аԥсшәа хааӡа инасеиҳәоит. Иҭоурых дазҿлымҳауп, еиҳабацәа рҟынтәи иидыруа ажәабжьқәа маҷым.
"Ҭырқәтәылаҟа ахҵәара иақәшәаз ҳаиҳабацәа Аԥснынтә арахь ианаа рқыҭа еиԥшыз аҭыԥқәа ирышьҭалеит. Егьа уадаҩра рхыргазаргьы, рыдгьылқәеи рыԥсабареи иреиԥшыз аҭыԥқәа ԥшааны анхара нап адыркит. Сара сабшьҭра рхаан аахыс ҳахьынхо ақыҭа Гәыма ҳәа иашьҭоуп. Аԥснытәи Гәыма иҭыҵқәаз ҳауп. Сабдуи сабду иаби Аԥснынтә ахҵәара рықәшәагәышьеит, еицны Ҭырқәтәылаҟа иааит. Сабду иаб Ӡыкәа ихьӡын, уи иаб Салмаҭ, сабду Рашьыҭ ихьӡын. Сабду 115 шықәса ихыҵуаны дыԥсит. Сара усҟан жәашықәса схыҵуан, Рашьыҭ ҳәа иҟаз сабду сихьӡеит. Аԥснынтә Ҭырқәтәылаҟа данаауаз сабду 15 шықәса ракәын ихыҵуаз", - дҳацәажәон Аидын Аҩӡба.
Аидын Аҩӡба акыр игәы иаланы иҳәоит, аԥсуаа аӡәырҩы реиԥш, иандуи иабдуи атәым дгьыл аҿы ирхыргаз агәаҟрақәа ртәы, урҭ зегьы ираԥхьагылан рыԥсадгьыл иацыз ахьаагара, иҿыцәаауаз рхәышҭаара агәынгара, ус шаҟа хкы?
"Аԥснынтә иааз саб иан, сара санду Шьамина лыхьӡын,13 шықәса ракәын илхыҵуаз арахь данаауаз. Сан Аигԥҳан, саб Иззеҭ Аҩӡба, Аԥсныҟа раԥхьа инеиқәаз дыруаӡәкын. Знык Аԥсны баны данаа, мышкгьы мҩамсит уи аӡбахә мҳәакәа. Сндуи сабдуи ракәзар, "Аԥсны, Аԥсны",-шырҳәоз рылацәақәа неиқәырыԥсеит . Санду Шьамина зегь реиҳа гәырҩас илыман изықәшәаз, ирхыргаз, дыԥҳәысымзи, акыр хьаас иҟалҵон. Сара санду лкалҭ кны еснагь слыцын, слыдҿаҳәалан",- иҳәоит Аидын Аҩӡба.
Хымԥада, ахәыҷра адунеи акыр иссируп. Усҟан, укәша-мыкәша уеиҳабацәа злацәажәо, рхымҩаԥгара аҵакы нгәылырҭәааны иузеилымкаауазаргьы, хәыҷы-хәыҷла уеизҳацыԥхьаӡа ухшыҩ аҿы аҭыԥ аанзыжьуа, ухәыҷра ашықәсқәа иргәылуго акыр ирацәоуп, иузышьҭымкаазгьы, узвысызгьы акыр ихьааугоит. Убас еиԥш, Аидын Аҩӡба, игәы иаланы иҳәоит, реиҳабацәа ирҿырҵаашаз иҵегьы шыҟаз, еиҳаракгьы хаҭала ирхыргаз аԥсҭазаара аҟынтәи ахҭысқәа. Ирыцыԥсыз ажәабжьқәа акыр ирацәоуп, зыԥсы ҭаны аҭоурых иазынхаз аасҭа. Ҳаиҿцәажәараҿы иара дазааҭгылеит, ианду еиҭалҳәалоз ажәабжьқәа рҟынтә еиҳа игәалашәараҿы инхаз.
"Аԥснынтә рқыҭақәа ирыхцаны ианааргоз, рырахә рыманы Шрома шыҟаз ианааи, асқьарцәа рыхҭарԥа шкәакәақәа рхаҵаны, жәаҩык-жәохәҩык рҟынӡа рыҽқәа ирықәтәны амҩақәа кны ирыман. "Ишәаԥцаны ижәго арахә-ашәахә аӷбақәа ишәызрықәҵаӡом, икажьны шәцоит!", - анырҳәа, иаашанӡа иҷаԥшьеит еицыз зегьы, анаҩс рырахә абнара иларҵеит, уи нахысгьы жәохәымш инарзынаԥшуа амшын азааигәара итәан, издыруада ҳзымцакәа ҳаанзозар ҳәа", - абас, ианду лажәабжьқәа игәалаиршәон лмаҭа.
Аидын Аҩӡба излаиҳәо ала, иабду Аԥсны аӡбахә уамак далацәажәаӡомызт, еснагь акы дашьны даман, гәырҩа ӷәӷәак дшабылуаз убарҭан. Ус еиԥш иҟан иара иқәлацәагьы.
"Сандуи сабдуи рыԥсы анҭаз, ҳаҩнаҭаҿы аԥсшәа ада даҽа бызшәак ала ҳцәажәаӡомызт. Аҭырқәа бызшәала урацәажәаргьы лахь урҭон, "аҭырқәа бызшәа узымҵар ҳәа ушәома, узакәытә аԥсыуоузеи аԥсышәала умцәажәозар" ҳәа иҳацәҳауан, ԥхашьараны ирыԥхьаӡон, аԥсшәа умҳәар руӡомызт. Уажәы сара сыхшара аԥсшәа цқьаны ирзымҳәозаргьы, ибзианы еилыркаауеит. Ашколқәа рахь ианца, иреиҳау аҵараиурҭақәа ианырҭала аҭырқәшәахь иаго иалагеит", - ҳәа азгәеиҭоит Аҩӡба.
Ҭырқәтәылантәи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа ҳџьынџьуаа хәыҷкәа ргәыԥқәа изныкымкәа рыԥсадгьыл ахь иаахьеит. Араҟа лабҿаба ирбарц рабацәа рабдуцәа зныҵыз адгьыл, рҩызцәеи дареи агәыбылра рыбжьаларц, рашьцәеи дареи реимадара аҽарҭбаарц, рыжәлантәқәеи дареи ааигәаны еибадырырц, рыԥсадгьыл ԥшӡа Аԥсны ихнахырц. Убас еиԥш, Аԥсныҟа иаахьоу ахәыҷкәа рхыԥхьаӡараҿы дыҟан Аидын иԥа Еффе Аҩӡба. Уижьҭеи ашықәсқәа цеит, иахьа Еффе дхаҵарԥысуп, 30 шықәса ихыҵуеит, арҵаҩы изаанаҭ ала аус иуеит ашкол аҿы.
"Дузџьа ақалақь иаҵанакуа Гәыма ақыҭа акәзар, ҳабдуцәа абна ашьапаҿы ишьақәдыргылеит, зықьҟа метра иҳаракыроуп. Аԥсны иахьҭыҵыз еиԥшыз ҭыԥк аҿы итәеит. Еиҳаракгьы Аҩӡаа роуп иҟоу, имаҷым иуԥыло аԥсуа жәлақәа: Џьыгәдараа (Хәарцкьиаа) Ҭыҟәаа, Саӷариаа, Аргәынаа уҳәа, иҟан ажәлазаҵәқәа иахьа иқәӡаахьоугьы. Ақыҭаҿы аӡәгьы иҭыԥ имҭиӡеит, иахьыҟазаалакгьы рыҩнқәа рышьаҭа еиқәдырхеит, аԥхынразы иаауеит, икармыжьӡеит", - иҳәеит Аидын Аҩӡба.
Аҩ-еишьцәа ирхылҵыз рахьтә иаанхаз Аидын Аҩӡба иоуп, иашьцәа хҩык рыԥсҭазаара иалҵхьеит. Ердынџь иашьа иԥацәа ҩыџьа ыҟоуп, изҳауеит Аидын иҵеира иацызҵауа иԥа Еффе Аҩӡба.
"Ҳқыҭақәа анаҳцәыӡ, ҳаԥсуарагьы ыӡуеит, ҳазланхо ҳнарылаӡ ҳцоит. Ҳқыҭақәа уажәраанӡа рыхьчара ахьҳалшаз ауп ҳаԥсы ҭакны изку. Ақыҭақәа рҿоуп ҳаԥсуара ахьынхаз. Ақалақьқәа рахь иагаз аҿар рыбызшәа рхашҭуеит, еилыркаауазаргьы изаламцәажәо иҟалоит. Дузџьа еиҿкаау аԥсуаа ҳкультуратә хеидкыла иҭаҩым уаҩ дыҟам. Рҭоурых, раԥсуара, ркультура иашьҭоуп аҿар. Абызшәа зегьы ирыцкуп, абааԥсы! Абызшәа рхамшҭроуп еизҳауа, мамзар аԥсыӡ аӡы зҵабаз ҳаҩызахоит", - ҳәа азгәеиҭоит Аидын Аҩӡба.
- Ҭырқәтәылатәи аҧсуа қыҭа Гәыма© Foto / Саим Аҩӡба иҟынтә
- Ҭырқәтәылатәи аҧсуа қыҭа Гәыма© Foto / Саим Аҩӡба иҟынтә
- Ҭырқәтәылатәи аҧсуа қыҭа Гәыма© Foto / Саим Аҩӡба иҟынтә
- Ҭырқәтәылатәи аҧсуа қыҭа Гәыма© Foto / Саим Аҩӡба иҟынтә
- Ҭырқәтәылатәи аҧсуа қыҭа Гәыма© Foto / Саим Аҩӡба иҟынтә
Дузџьа иаҵанкуа аҭыԥқәа рҿы 25 рҟынӡа аԥсуа қыҭақәа ыҟоуп, ҭыӡҭыԥла шәкы еиҵаӡам, иҟоуп ԥшьышә ҭӡы рҟынӡа ахьынхогьы, иаҳҳәозар Бычка захьӡу аԥсуа қыҭаҿы. Аидын Аҩӡба Аԥсныҟа салам ҳәо, иажәақәа абас ихиркәшеит:
"Аԥсуа дахьанаало Аԥсноуп. Анцәа иҳәаны амҩақәа ҽеила ихтыр, инеиуа-иааиуа рацәахар, арантә инеины уа инхо рацәаҩхоит. Аԥсны ҳаԥсы иаҳзалымхуа бзиа иаҳбоит!"


АҞӘА, абҵара 28– Sputnik, Бадри Есиава. Аҩы "Ашҭа Лаша" (аилахәыра "Аԥсны аҩқәеи аӡқәеи") ахьтәы медал анашьахеит "Аҩқәеи аџьбарра злоу арыжәтәқәеи Жәларбжьаратәи рыпрофессионалтә конкурс" аҟны ҳәа Sputnik акорреспондент изеиҭеиҳәеит аилахәыра "Аԥсны аҩқәеи аӡқәеи" рҩыҟаҵаҩ хада Валери Аҩӡба.
"Аконкурс аҿы еиндаҭлоз рацәаҩын. Ҳара инаагеит "иахьҭыжьу аҭыԥ зыхьӡ адҳәало" акатегориа иаҵанакуаз аҩхкқәа ҩба: "Ашҭа Лаша", "Аҭауад". Иалтеиԥш араҟагьы "Ашҭа Лаша" ахьтәы медал анашьахеит", - иҳәоит Аҩӡба.
XXIII "Аҩқәеи аџьбарра злоу арыжәтәәқеи Жәларбжьаратәи рыпрофессионалтә конкурс" мҩаԥысуан Москва, абҵара 14-23 рзы. Иара еиҿнакааит ауарашыршратәи аҩыҟаҵаратәи ааглыхраз Урыстәылазегьтәи аҭҵаарадырратә институт.
Аинститут аофициалтә саит аҿы ишазгәаҭо ала аконкурс ахь инаган 340 ҩы-хкы адунеи атәылақәа 17 рҟынтәи. Ара иҟан Аԥсны, Урыстәыла, Франциа, Австралиа, Аргентина, Испаниа, Италиа рыҩхкқәа.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, рашәара 2 – Sputnik. 2020 шықәса ажьырныҳәамза инаркны лаҵарамзанӡа еизгоу аҳазатә шәарақәа 94% инагӡоуп ҳәа азаарыцҳаит Sputnik Аҳәынҭқарратә ҳазалхратә еилакы аҟынтәи.
"Апандемиа инадҳәаланы аԥкырақәа шалагалазгьы 2020 шықәса ажьырныҳәамза инаркны лаҵарамзанӡа еизго аҳазатә шәарақәа 94% инагӡоуп. Азеиԥш шәарақәа 687 миллион мааҭ ҟалеит" ҳәа азгәарҭеит аусбарҭаҿы.
Ажьырныҳәа-лаҵара рзтәи аҳазалхратә шәарақәа 2019 шықәсазтәи арбагақәа иреиҳауп 85 миллион рыла рҳәеит аилак аҿы.
Лаҵара 12 рзы афинансқәа рминистрреи ашәахтәеизгареи аҳазалхратәи усбарҭақәеи русеицурала лаҵара раԥхьатәи жәамш рзы иалыршахеит 80 миллион мааҭ абиуџьет ахь инеиртә аҟаҵара иҳәеит Владимир Делба аԥыза-министр имҩаԥигаз аилацәажәараан.
Делба иажәақәа рыла, арҭ аԥарақәа иалдыршоит аҭыԥантәи абиуџьетқәа цхыраагӡак аҳасабала абиуџьет усхк аусзуҩцәа руалафахәы аларшәарц рыҭара.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, рашәара 1 - Sputnik. 50-ҩык инареиҳаны ауааԥсыра гәаҭан акоронавирус рымоу ирымаму ҳәа иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рзы, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
"Рашәара 1 азтәи аҭагылазаашьа абас иҟоуп: иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рзы игәаҭан 56-ҩык ранализқәа, урҭ зегьы ршьа акоронавирус шаламыз шьақәыргылан", - ҳәа аанацҳауеит адырраҭара.
Иахьатәи аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҟны ишьҭоуп 3-ҩык апациентцәа, урҭ зегьы ирзышьақәыргылаз акоронавирустә инфекциаҟынтәи ирхәышәтәуеит.
Акоронавирус азы апандемиа ааҟалеижьҭеи Аԥсны иахьаҵанакуа 28-ҩык ари аҿкы чымазара рыхьхьеит. Урҭ рахьтә 23-ҩык ргәы бзиахеит, аӡәы лыԥсҭазаара далҵит.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, рашәара 2 - Sputnik. Урыстәыла ахада Владимир Путин аусԥҟа инапы аҵаиҩит Урыстәыла Аконституциа ариашарақәа рзы абжьыҭара ҟалоит ԥхынгәы 1 азы ҳәа. Аусԥҟа атекст кьыԥхьуп Кремль асаит аҿы.
"2020 шықәса ԥхынгәы 1 Аконституциа аԥсахрақәа ралагаларазы абжьыҭира иамшны ишьақәгылазааит", - ҳәа аҳәоит адокумент аҿы.
Аусԥҟаҿ иарбоуп абжьыҭараан ишазхьаԥштәу аепидемиологиатә ҭагылазаашьа, ауааԥсыра рсанитар-епидемиологиатә хьчара.
Ԥхынгәы 1 Урыстәыла иԥсшьарамшхоит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


АҞӘА, лаҵара 11 - Sputnik. Аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла Урыстәыла иаарԥшуп 11 656 коронавирустә хҭыс ҿыц арегионқәа 84 рҟны ҳәа адырра ҟанаҵоит Апандемиа аҿагыларазы Москватәи аоперативтә штаб.
Абри аамҭа иалагӡаны рыԥсҭазаара иалҵит 94-ҩык, инагӡаны ргәабзиара шьақәгылеит 5495-ҩык.
Иааидкыланы иахьазы Урыстәыла иаарԥшуп 221 344-ҩык акоронавирустә чымазара ҿкы зыхьыз ауааԥсыра. Ачымазара гәарлеижьҭеи 2009-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит, ргәы бзиахеит 39 801-ҩык.
Краснодартәи атәылаҿацә аҟны, лаҵара 10 рзтәи адыррақәа рыла, 1929-ҩык ачымазара рцәа иалоуп, урҭ рахьтә 106-ҩык хәыҷқәоуп.
Аԥсны иахьазы фҩык акоронавирус рыдбалоуп. Афҩыкгьы Москвантә иааз аԥсуа курсантцәа роуп.
Мшаԥымзазы акоронавирус рыхьит хҩык ауааԥсыра, ҩыџьа Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭа хадаҿы рыхәышәтәра ашьҭахь ргәы бзаханы рыҩныҟа илрыҩааит, аӡәы – 1925 шықәсазы ииз апациент – лыԥсҭазаара далҵит.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, рашәара 2 - Sputnik. Адиагноз "акоронавирус" ззықәыргылаз хҩык рыԥсҭазаара иалҵит Краснодартәи ахәышәтәырҭақәа рҿы ҳәа аанацҳауеит COVID-19 аҿагыларазы аоперативтә штаб.
Атәылаҿацә аҿы пандемиа иаалагазар акоронавирус змоу рхыԥхьаӡара 3987-ҩык ыҟоуп. Урҭ рҟынтәи 2842 пациент ргәы бзиахахьеит. Краснодар аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла 79 коронавирус хҭыс азгәаҭоуп, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Иахьазы Урыстәыла 423 741 акоронавирус хҭыс азгәаҭоуп 85 регион рҿы. Иԥсхьеит 5 037-ҩык, ргәабзиара шьақәгылеит 186 985-ҩык.
Краснодартәи атәылаҿацә аҿы акарантин аҿҳәара инахоуп рашәара 6 рҟынӡа. Атәылаҿацә алалара макьаназы иԥкуп атранзит транспорт азы ада.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, рашәара 2 - Sputnik. Адгьыл азы ишәарҭоу астероид 163348 (2002 NN4) асабша Адгьыл иазааигәахоит ҳәа аҳәоит НАСА асаитқәа руак аҿы.
Зегь раасҭа иара адгьыл иазааигәахараны иҟоуп асааҭ 06:00 рзы.
Убри аан иара апланета иаахап ҳәа азгәарҭом, избанзар Амза аорбита аасҭа 13-нтә ихарахоит.
Астероид гәаҭан 2002 шықәса рзы. Иара Амра зныктәи акәшара 300 дгьылтә уахи-ҽни иҟоуп.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
"Иҳауз алаҵа Аԥсны арахә ирымоу ҩ-чымазарак иртәуп. Аҳәынҭқарратә программала ари ахәшә ааҳхәаӡом, иааҳхәо иаҳа злеишәа цәгьоу ачымазарақәа рзоуп аҟнытә, иара апрограмма иаҵанакуамызт. Акрааҵуеит аҳәара ҟаҳҵоижьҭеи Аԥсны аус зуа Еиду амилаҭқәа рхаҭарнакра иҟанаҵо ацхыраарала ари авакцина ҳзааргарц. Даара аџьабаа адбаланы иҳарҭеит ахәшә, ақырҭцәа иаармышьҭырц иалагеит. 15 нызқь доза ҳзааргеит, урҭ рахьынтә аа-нызқь инареиҳаны ишаны ираҳҭахьеит ҳара ҳҳақьымцәа. Авакцина иагхан иахьааз аҟнытә усҟак ахархәара аиуӡом, избанзар зырахә ашьхахь иказцахьоу анхацәа ыҟоуп, ашоура ӷәӷәа аан агәыргьы рылауҵар ҟалаӡом", - ҳәа еиҭеиҳәеит Џьапуа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩы аудио аҿы, мамзаргьы арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит: