АҞӘА, ԥхынгәы 11 – Sputnik. Аԥсны ауааԥсыра рзеиԥш хыԥхьаӡара 2020 шықәса ажьырныҳәа 1 инақәыршәаны иартәоит 245 424-ҩык ауааԥсыра, уи 0,9% рыла еиҳауп 2015 шықәсазтәи адыррақәа раасҭа, 12,8% рыла - 2003 шықәсазтәи адыррақәа раасҭа, абарҭ рҩызцәа адыррақәа цәыргоуп Аҳәынҭқарратә статистика асаит аҟны.
Атәылауаа рыбжеиҳарак 2019 шықәсазы инхон ақалақьқәа рҿы, Аҟәа инхо рхыԥхьаӡара акәзар, уи ауааԥсыра рзеиԥш хыԥхьаӡараҟынтәи 27% артәеит. Ҵыԥх Аԥсны инхон ҳәа азгәаҭоуп 115 139-ҩык ахацәеи 130 285-ҩык аҳәсеи.
Араионқәа зегь рахьтә Гагра араион реиҳа зқәынхо ауп, уа 2020 шықәса алагамҭазы ишынхо азгәаҭоуп 39 нызқьҩык инареиҳаны. Аҩбатәи аҭыԥ аҟны игылоуп Гәдоуҭа араион, уа инхоит 38 нызқьи бжаки инархыҳәҳәо, ахԥатәи аҭыԥ аҿы - Гал араион, зыӡбахә ҳәоу аамҭазы уа инхон 30 268-ҩык ауааԥсыра. Зегь реиҳа имаҷны иахьынхо ҳәа иазгәаҭоуп Аҟәа араион - 11 нызқьи бжаки рҟынӡа ауааԥсыра.
Ажьырныҳәа 1, 2020 шықәсазтәи аҭагылазаашьала атәыла ауааԥсыра рахьтә 51% маҷк инацны иаԥсыуаауп, 17,7% - ақырҭцәа, 17,06% - аерманцәа. Аԥшьбатәи аҭыԥ аҿы игылоуп аурысцәа, урҭ 9,15% ыҟоуп, ахәбатәи аҭыԥ аҿы агырцәа - 1,33 %. Аԥсны инхо амилаҭқәа рахьтә хыԥхьаӡарала зегь реиҳа имаҷуп абелорусцәа - 269-ҩык, иара убас ацыганцәа – 290-ҩык.
2014 - 2019 шықәсқәа рзы Аԥсны иит 10 нызқьи 114-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 8 нызқьи 370-ҩык. Аҵыхәтәантәи хәышықәса рыҩнуҵҟа ауааԥсыра реизҳара иартәеит 1 744-ҩык ауаа. Аизҳара реиҳа ианацыз 2014 шықәса рзоуп, усҟан аиреи аԥсреи рырбагақәа ирыбжьаз 537-ҩык ыҟан, реиҳа ианмаҷыз - 2019 шықәсазы. Усҟан Аԥсны иит 34-ҩык рыла еиҳаны иԥсыз раасҭа.
Аофициалтә дыррақәа рыла, 2019 шықәсазы аус зуа ауааԥсыра рхыԥхьаӡара иартәеит 42 нызқьи 188-ҩык, уи 89-ҩык рыла еиҵоуп 2015 шықәсазы иҟаз аасҭа, 639-ҩык рыла 2018 шықәсазы аасҭа. Аус зуа реиҳараҩык - 18 нызқьҩык инарзынаԥшуа - "анапхгараҭара" аусхк рнапы алакуп, аҩбатәи аҭыԥ аҟны "ауаа рымаҵ аура иадҳәалоу аусхк гылоуп, уа аус руеит 9 нызқьи бжаки инарзынаԥшуа ауааԥсыра, ахԥатәи аҭыԥ ааннакылоит "акурорти атуризми" русхк – х-нызқьҩык раҟара уи рнапы алакуп.
2019 шықәсазы ахәаахәҭра рнапы алакын 2 нызқьи 301, ааглыхра аусхк аҟны аус руан 2 нызқьи 41.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, нанҳәа 10 - Sputnik. Аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 55-ҩык ауааԥсыра, адиагноз COVID - 19 рзықәыргылоуп жәҩык ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 36-ҩык апациентцәа. Згәабзиара ҭышәынтәалаз апациентцәа быжьҩык ахәышәтәырҭа илыҩҩауп.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц: асоциалтә дистанциа укызароуп, унапқәа сапынла лассы-лассы иӡәӡәалатәуп, еиҳаракгьы адәахьынтә аҩны уанааилак ашьҭахь.
Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрра аҭел ҷыда:
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"XXI ашәышықәсазы ас еиԥш иҟоу ахҭысқәа, аҳәынҭқарра ахьӡи аҳаҭыри лазырҟәуа акакәны иҟоуп. Аинтернет аҟны иаҳбо авидеонҵамҭақәа ақәыӡбара акәым, хаҭала згәы иалсыз рацәаҩуп, уи рбеижьҭеи Аԥсны ажурналистцәа реидгылахь аҭел иасуан, еилыркааз ажәабжь ҳзеиҭарҳәон. Ҳара ари ахҭыс ҳакәыӡбеит, ааԥхьарагьы ҟаҳҵеит белоруссиатәи аҳәынҭқарра анапхгареи белоруссиатәи ажурналистцәеи рахь ауаа раужьразы. Ииҩбахаз - хаҭала издыруаз ажурналистцәа рахь аҭел ҳасны агәҭынчымра ааҳарԥшит. Алхра аламҭалази алхра ашьҭахи еснагь адунеи аҿы иаҳбац аибырххарақәа ыҟоуп, аха уи ахҭысқәа имҩаԥысуа ауаа иреилзыркаауа ажурналистцәа рахь амч ахархәара, хаҭала Семен Пегов иҭагылазаашьа, ихдырра ицәыӡыртә аҟынӡа инагара, ари аҳәынҭқарра зырԥхашьо ҳҭысуп", - азгәеиҭеит Ҳашыг.
Белоруссиатәи амчрақәа рахь ааԥхьара ҟалҵеит иара убас RT, МИА "Россия сегодня" рредактор хада Маргарита Симониан. Лара Белоруссиа аиҳабыреи ҷыдала Александр Лукашенкои рахь ааԥхьара ҟалҵеит Семион Пегов дызлоу иаанкылоу ажурналистцәа рхы иақәиҭыртәырц.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, нанҳәа 10 - Sputnik. Минск иаанкылаз урыстәылатәи ажурналист Семион Пегов азинеилагаҩцәа ахьҭаркуа Ацентр аҟынтә доушьҭуп, абри атәы аанацҳауеит Sputnik Беларусь Telegram-канал.
Белоруссиа иҟоу Урыстәыла ацҳаражәҳәаҩ адырра ҟаиҵахьан, Семион Пегов аҩаша аҩныҟа дхынҳәырц шилшо.
Белоруссиа алхрақәа мҩаԥысит нанҳәа 9 рзы. Алхырҭатә ҭыԥқәа шадыркызҵәҟьа, Минск зиншьаҭада аҿагыларатә акциақәа ирылагеит Белоруссиа ақалақьқәак рҿы.
Ажурналист Семион Пегов Минск дааныркылеит нанҳәа 9 ауха. "Комсомольская правда" арратә корреспондент Александр Коц иӡыригеит
Пегов дшааныркылоз акадырқәа.
Белоруссиатәи амчрақәа рахь ааԥхьара ҟалҵеит RT, МИА "Россия сегодня" рредактор хада Маргарита Симониан. Лара Белоруссиа аиҳабыреи ҷыдала Александр Лукашенкои рахь ааԥхьара ҟалҵеит Семион Пегов дызлоу иаанкылоу ажурналистцәа рхы иақәиҭыртәырц.
Аԥсны ажурналистцәа Реидгыла Белоруссиа амчрақәа рахь ааԥхьара ҟанаҵеит Минск имҩаԥысуаз аҿагыларатә акциақәа раан иаанкыло ажурналистцәа рхы рақәиҭтәразы.
Семион Пегов – апоет, урыстәылатәи афедералтә телеканалқәа рырратә корреспондент, апроект WarGonzo аиҿкааҩ. Диит 1985 шықәса рзы. Иҩымҭақәа кьыԥхьын альманахқәа "Под часами", "Персона", "Современники". Пушкин ихьӡ зху афестиваль "С веком наравне-2008" алауреат, ашәҟәыҩҩцәа ҿарацәа р-Форум "Липки-2011"алахәыла. Семион Пегов 2008 - 2013 шықәсқәа рзы Аҟәа, ателекеилахәыра "Абаза-ТВ" аҟны аус иуан, "Нужная газета", "Чегемская правда", "Новый день" иҩымҭақәа ркьыԥхьуан.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


Сусанна Ҭаниаԥҳа, Sputnik
Иахьа ҳнадгыланы рацәак ҳхы аџьа амырбаӡакәа иааҳхәартә ҳалшоит зеиуахк рацәаны иҭрыжьуа ашьаҵатәқәа, досу игьамеи иџьыбеи ирықәшәаратәы. Аха еснагь ус акәымызт, иҳаҩсыз ашәышықәсақәа рзы зда ԥсыхәа ыҟамыз ашьаҵатәы уара иҟаумҵар, аӡәгьы иуиҭомызт.
Жәытәла аԥсуаа ршьаҵатәқәа рыхкқәа рацәан азуҳәар алшоит. Ахархәара змаз ашьаҵатәқәа реилазаараҿы иҟан: ажәцәеимаа, асахҭанеимаа, аимсы, ашәаҩа, аҟаԥҟаԥ уҳәа.
Анхаҩыжәлар рҟны аларҵәара змаз шьаҵатәын ажәцәеимаа. Ари ашьаҵатәы злырхуаз ашьамаҟа (ажә, ацә, акамбашь) ирхырхуаз ацәақәа ракәын. Ажәцәеимаа алҵразы ашьамаҟа рцәақәа анырхырхлак, аџьыкхыш лақәԥсаны, еикәарҽны, аџьыка алсырц ҩба-хԥа мшы ишьҭарҵон, нас арасатә быцала ирхханы амра иарҭон. Аӡын, амра анмаҷыз, амца ахьеиқәу аҭыԥ аҿы инаганы идырҩон. Аимаа рӡахырц анырҭахыз, ацәа аӡы иӡааҵаны идырԥсаауан, убри ашьҭахь ирҭахыз ашәагаа инақәыршәаны хәҭа-хәҭала иԥырҟон.
Ажәцәеимаа ус унадыххыланы иузыҟаҵо акәмызт, уи аҟаҵаразы аамҭа такәы аҭахын. Ажәцәеимаа ашьаҵаразы ианымазеихалак, иҟәатаны инхарц, имҩарц аҵармақьа ақәрыԥсон, мамзаргьы уахынла иахьыцәааку ҭыԥк аҟны иаанрыжьуан. Аӡын ршьапқәа ахьҭа иамкразы иаҵарҵон ақалԥади ашьапкәыршеи, иара убас аҵыҭәа ҭаҵаны ирышьарҵон.
Ажәцәеимаа ахацәа реиԥш, аҳәсагьы ирышьарҵон, амала аҳәса ртәы еиҳа идырԥшӡон.
Ишааиуаз аимаа рӡахуа иалагеит асахҭан ("чувяки из самодельного сафьяна" - аред.) иалхны, уи – "асахҭан еимаа" ҳәа иашьҭан. Асахҭан еимаа аӡахырсҭа аҩнуҵҟа ирханы иҟарҵон, аӡахырсҭа ашьапы цәнамҟьарц ахәац ахьшьны идырҟәатон.
Аԥсуаа ажәцәеимааи асахҭанеимааи иҩархагыланы ирышьарҵон аимсқәа. Аимсқәа аӡынра ашьаргәацәқәа дырԥхон, ирыхьчон, иагьдырԥшӡон. Амалуаа урҭ ахьтәи араӡынтәи рахәыцла ирӡахуан.
Аԥсуа хаҵа маҭәала иҽанеилаиҳәо, асахҭан еимаа аимсы ахаргыланы анаҩсгьы ирышьарҵон ацәа иалхыз амагәқәа. Урҭ ирыҵарҵон аҩнԥара қалԥадқәа.
Аӡынразы ашьха асы рацәаны ианлеилак, еимаала аныҟәара аныуадаҩхалак, ашәарыцаҩцәеи абназаҩцәеи ашәаҩақәа рышьаҵаны иныҟәон. Ашәаҩақәа алаба аварақәа аацәны, ахи аҵыхәеи ԥсыӡак аҟара иааидкыланы иҿарҳәон, нас абжьарақәа шашәала иааилышьны уақәгыларатәы иҟарҵон, убри ашьҭахь реимаақәа шрышьоу ршьапқәа ашәаҩақәа рыдҿаҳәаланы асы хҵааланы иахьыҟоу ашьха ҭыԥқәа рҿы ирыланыҟәон.
Абарҭ хыхь еиқәыԥхьаӡаз ахқәа зегь реиҳа ижәытәуп уҳәар алшоит аҳәса ршьаҵатәы аҟаԥҟаԥ. Аҟаԥҟаԥ иҩышьҭыхыз, ашьхәа ҳаракқәа змаз амҿы иалхыз шьаҵатәын. Хадаратәла излырхуаз али амжәеи ракәын. Аҩны ашьаҵаразы иҟарҵозҭгьы, иласхаразы алтә мҿы рхы иадырхәон.
Амжәа иалырхуаз аҟаԥҟаԥ анҭыҵга ҳәа иԥхьаӡан. Уи аҩнытәи аасҭа идырԥшӡон, асахьақәа анырҵон. Ари ашьаҵатәы аԥхын ахала, акгьы аҵамҵакәа ирышьарҵон. Аӡынтәи ахьшәашәаразы ршьапы арԥхаразы рнапала ирԥаз ақалԥадқәа аҵарҵон.
Хыҵхырҭақәак рҿы изларҳәо ала, аҟаԥҟаԥқәа хықәкыла аҭацацәагьы ирышьарҵон. Ҳашьцәа адыгацәа рҟны ари ашьаҵатәы ачара иадҳәалан, ачарақәа рыҟны акәын иахьрышьарҵоз. Абарҭ иҳаракыз ашьаҵатәқәа зшьаҵаны ачараҿы икәашаз аԥҳәызба лыхьӡ хара инаҩуан.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Амилаҭ ҷыдарақәа змоу "амода"
Есма Ҭодуа, Sputnik
Аханатә ажәытәӡатәи аԥсуаа рабџьарқәа иреиуан иҵарыз анҵәамҭа змаз алаба. Ашьҭахь, аиха анцәырҵ инаркны аихатә ҵаргәа аҭаны аҟаҵара иалагеит – алабашьа ҳәа ззаҳҳәо.
Алабашьа ашьха ихалоз хархәагас ирыман, уи ашәарыцацәеи ахьчацәеи рыԥсҭазаара иузаҟәымҭхоз мҩанызан. Ашьха ианаҿысуаз ицхыраагӡан иахьрымаз адагьы абџьарсгьы рхы иадырхәон. Уи инаҷыдангьы, алабашьа ахаҿы ашәақь нықәҵаны ахысразы рхы иадырхәон, ҵаргәас ирыман. Ҳәамҭак ишаҳәо ала, ашьха абнаршәырақәа рҿы иҟьалаз илабашьа иаԥхьа инарсны даназҵаа имҩа абаирхара ҳәа, илабашьа абна дызлалҵыша аганахь инкашәеит, убри алагьы абна дылнагеит.
Алабашьа абыргцәа, ахатәрақәа ҳәа ззырҳәо, зажәа ԥхылнадо ратрибут хадақәа иреиуоуп. Еиуеиԥшым аусқәа реилыргараан, аӡбарақәа раан, аизарақәа рҿы илабашьа адгьыл иныҵарсны иаарылагылаз зегьы ҿымҭкәа изыӡырҩуан иажәа далгаанӡа. Ари аганахьала акыр иҟазшьарбагоуп Миха Лакрба иновеллақәа руак: аизараҿы аҭаҳмада илабашьа нарсны ацәажәараз дахьыҩагылаз, илабашьа аҵарыра иган аҿы игылаз арԥыск ишьапы иалалазаап, аха "ҟыт" имыргакәа иажәа далгаанӡа дагьымҵысит, ишьапы ашьа алыжж ацара ишаҿызгьы.
Аԥсуаа ирҳәоит алабашьа "абызшәа" амоуп ҳәа. Уи знапы иаку ишыҵаирсуа, иахьынаирҳәуа-иахьааирҳәуа ала иара аԥшәма иҟазшьеи игәҭаки аанарԥшуеит. Ииашахәҵәаӡа адгьыл иҵарсны иргылоу алабашьа асемантикатә ҵакыла адунеи аиҿкаара алагамҭа аанарԥшуеит. Ҩ-жәлантәык реинраалараан аиҳабы илабашьа ажәада ицәажәон: иаҳҳәап, уи ашьшьыҳәа, дмыццакыкәа адгьыл иныҵаирсзар, "аццакра аҭахӡам, иазхәыцтәуп" ҳәа ҵакыс иаман. Ус акәымкәа, алабашьа аҵарыра, инарнааны аганахь ирхазар, "ари хыда цәажәароуп шәызҿу, баша сшәырааԥсоит" ҳәа аҳәон. Иара убас алабашьа ахаҿы имашьхәылҵ нықәҵаны днагылар, иҵаргәаны иҟаиҵар – аригьы "аамҭа агара шәаҿуп, аус ырццактәуп шьҭа" ҳәа игәы иҭаз ааирԥшуан, убри алагьы аицәажәара иалахәыз дырныӡбон, рус ацашьа шигәамԥхоз ааирԥшуан. Алабашьа аҿы адәылҵырҭа аганахь ахы ирхар, "ҳус ҟаҵоуп, шьҭа ҳдәықәышәҵа" ҳәа аҳәон алабашьа абызшәа.
Ҳаамҭазгьы имаҷым алабашьа ныҟәызго, забацәа ирҭынханы измоу, аха иахьа уи иаҳа аԥсуа еибыҭашьа иацу аелементқәа ируакуп, рԥшӡагас иҟоуп, иара аҵакы ацәымӡыцкәа, зегьы еилыркаауа ишыҟоугьы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Сусанна Ҭаниаԥҳа, Sputnik
Игәашәҭахьазар, аԥсуаа ҳажәаҳәаҿы инарҭбаан ахархәара раҳҭоит ажәеицааирақәа "уи зегь шьцылароуп", "узышьцылаз узаҟәыҵуам", иара убас иахәҭоу аҭагылазаашьаҿы ахархәара азыруеит ажәаԥҟақәа "Ашьцылара бааԥс идыршо ашаха иаҩызоуп, есымша иацлоит", "Ашьцыларақәа раԥхьа иласуп, ианулаҽ – ихьанҭахоит".
Аиашаз, ауадаҩрақәа зцу ауаҩытәыҩса иԥсҭазаараҿы изцәырҵырц алшоит ԥыла-ԥгала имоуа дымҩахызҟьарц зылшо ашьцыларақәа, аграқәа.
Грак, шьцыларак зыцрамсыц ауаҩы иԥшаара уадаҩуп, аха зегь реиҳа ихадароу аԥырхага узҭо ашьцылара шҵоурам дырны аҿагылароуп.
Наџьнатә аахыс аԥсҭазаара иацыз шьцылара бааԥсқәоуп уҳәар алшоит: инамыцхәу арыжәтә, аашьара, аҭаҭын ахара, акаҷбеира уҳәа.
Зыхьӡ ҳҳәаз ашьцыларақәа рықәыӡбара, рҵәылхра зныԥшуа аԥсуа жәлар рҿаԥыцтә рҿиамҭақәа уԥымлар залшомызт. Ԥҳьаҟа урҭ ҳрызхьаԥшып.
Аашьара зегь реиҳа ижәытәу шьцылара бааԥсуп. Аашьароуп егьырҭ иацааиуа ашьцыларақәагьы зырҿио. Аашьаҩ дахьугалакгьы, аус ихы злахигаша дашьҭоуп, иара изы зны мышныҳәоуп, зны мышӷьарсуп. Арахь аҽхәарагьы илоуп, цқьа изыҟамҵо, иҟаимҵарц ииҭаху акы иахароушәа уирбоит, даҽазных даҽа ҿыҵгак иԥшаауеит. Аашьара иазку ажәаԥҟақәас иалукаарц алшоит: "Аашьаҩ иныҳәақәа рацәоуп", "Аашьареи ахәышҭаареи еишьцәоуп", "Аашьаҩ иҿырҳасрала дудыруеит", "Аашьаҩ ақалмышь аниба - дадтәалт, ачашә аниба - дадиалт", "Аашьаҩ нхан дымҵызар иҭахуп, крыфан – ддаузар", "Аашьаҩ иҿаҵа зегьы иреиҳауп".
Иҟоуп аԥсуа жәлар рҳәамҭа цҳафырк ари ашьцылара бааԥс ҟалашьас иаиуз ҳзеиҭазҳәо. Ҳазааҭгылап уи:
Иҟан хҩык аишьцәа. Даара иаашьон, иахьтәоугьы изгыломызт. Иагьарааны иубаргьы аҳа ашьапы иҵаианы ицәан.
Ус ишыҟаз, ҽнак зны руаӡәк дахьышьҭаз ииулак илақәа аахитын аҳа дҩаҵаԥшит:
– Шьири, цәгьала иҳа бзиазаап! – иҳәеит.
– Шьири, иааганы иҳамандаз! – иҳәеит аҩбатәи.
– Ҳаи, аҳәара злашәылшозеи! – иҳәахт ахԥатәи.
Ус ишааиуаз, аашьара икны иагоз аишьцәа рыҩны амца акит. Ҩыџьа уа илалаблы ицеит. Аӡәы даанхеит. Убри ихылҵыз роуп иахьатәи аашьацәа зегьы рҳәоит.
Ажь ааӡареи аҩыҟаҵареи аԥсуа иԥсҭазаара иахәҭакуижьҭеи акрааҵуеит. Уимоу, ачеиџьыка иузаҟәыҭхом арыжәтә. Аныҳәарақәа, ачара, аԥсра-абзара ухаҿы иузаагом зегьы ирыцку арыжәтә ада.
Аԥсуаа ҳкультуратә ҭынха иагәылҷчаауа Нарҭаа ирызку аепос уаназхьаԥшуа, аҳәамҭақәа рҟнытә еилыхха иубоит Нарҭаа даара аӡахәа иахӡыӡаауа ишырааӡоз, рбаҳча шырацәаз, аҩгьы меигӡарахда ишҭарҭәоз. Нарҭаа рахьтә аҩыҟаҵара дазҟазан Нарҭ Хнышь. Ҩымаҭәас Нарҭаа иныҟәыргоз ҳаԥшьан. Нарҭаа рҳаԥшьақәа рацәан, аҩгьы рҭабзиахон. Урҭ аҳаԥшьақәа ирыман рхатәы хьыӡқәа: Ҩаӡамакьаҭ, Аҩаӡакьаҭ, Агӡакьаҭ, Хьамхәа уҳәа убас егьырҭгьы. Арҭ аҳаԥшьақәа зегьы иреиҳан Ҩаӡамакьаҭ. Иара Нарҭаа рӡаагага ԥҳалқәа фышә акуан. Ҩаӡамакьаҭ инахагыланы иқәыз ииҳәаз наигӡар акәын.
Аха ишааиуаз акәымкәа, аишьцәа утәы-стәы нарыбжьалан, аҳаԥшьа рзеимакырахеит. Аимак-аиҿак згәы кыднахыз Нарҭ Сасрыҟәа "ҳаимак зхароу уара уоуп, уҟамзар, еимактәы ҳауамызт" иҳәан, Ҩаӡамакьаҭ анышә иҩыҵхны ианиршә, ашьхақәа ирхыууаан Аԥсны агәаны икаҳаит. Ҩаӡамакьат ахьынкаҳаз иԥыххаа ицеит. Аҳаԥшьа агәаӷьқәа ҭан. Аҳаԥшьа анԥҽы, ажьгәаӷьқәа бӷьыжәаан, Аԥсны иахьабалак иқәԥсеит. Агәаӷьқәа ахькаԥсаз аӡахәа рхылҵт. Урҭ ирҿалаз ажь Нарҭ рыжь ҳәа иашьҭалт, аха нас, Нарҭаа репос аҿы ишаҳәо ала, уи ажәла ыӡт, ианыӡааит.
Аԥсуа изы аҩы ус баша ақьафҟаҵара иатәымызт, уи, жәаҳәарада, иҷыдоу культуран. Аԥсуаа реилкаараҿы "арыжәтә ужәыроуп, иара уамжәроуп". Арыжәтә мыцхәы зҽадызцалоз ауаҩы еснагь пату иқәмызт. Арыжәтә аҟазшьа аазырԥшуа ажәаԥҟақәоуп: "Арыжәтә ахьыҩналаз амаӡа дәылҵуеит", "Арыжәтә гра хтыгоуп", "Арыжәтә амаӡа азыҵәахуам", "Арыжәтә мыцхәы зжәыз иажәа нҵәара ақәым", "Арыжәтә мыцхәы зжәыз ибз мыцхәы аҳәоит", "Арыжәтә ркәашагоуп, амцхә – блаҟьагоуп".
Ауаҩы илоу аҟазшьақәа зегьы реиҳа иҿаасҭоуп акаҷбеира. Акаҷбеира зцәа иалалаз, кажьшьа имаӡам – шьцылара бааԥсык иаҩызоуп. "Акаҷбеи агәыр ахьалеиҵо аиха алихуеит", "Акаҷбеи игәыла ичарагь дахыбаауеит", "Акаҷбеи ухы аҟара урбаны, ула аҟара уиҭоит", "Акаҷбеира ауаҩы иԥсы арцәгьоит" - акаҷбеи адунеи зегьы иара ихифауашәа, дзырҭәыша шыҟамло ауп иҳарҳәогьы арҭ ажәаԥҟақәа.
Акаҷбеира иахҟьаз ахҭыс аанарԥшуеит Очамчыра араион, Гәыԥ ақыҭан, Аџьамҽыӷра аҳаблан иҟоу аӡиа Папанҵҟәыр иахҳәаау алегенда. Папанҵҟәыр ҳәа изышьҭоу аӡиа ахьыҟоу ажәытәан нхарҭа ҭыԥны иҟан. Уа амал рацәаны измаз апап ԥсыцәгьак иҭаацәеи иареи нхон.
Ҽнак амхырашәаразы ауааҳә иун, ицхыраацәа рацәаҩны еизигеит. Ашьыбжьон акрырҿаҵара аамҭа анааи, аҳәа ырҟааны ала рзишьит.
Ауааҳәцәа апап имаҳәгьы дрылазаарын (вариантқәак рҟны иуԥылоит иԥҳа бзиа илбоз, мамзаргьы дҳәаны дзызтәаз арԥыс дрылан ҳәа). Шьыбжьон аишәа инадтәаланы акрыфара рнапы надыркуан еиԥш, апап иӡӷаб ачамгәыр ианҵаны ашәаҳәара далагеит "аҳәа ырҟааны, ала зшьыз" ҳәа. Ари змааназ еилызкааз амаҳәи ауааҳәцәеи аишәа иахыҵны идәықәлеит. Ауааҳәцәа ашҭагь инҭыҵит, адгьыл ааимыҩрын, апап инхарҭа, иҩны, иашҭа-игәара зегьы ҩҭабга ицеит.
Апап иԥҳа лхаҵа дишьҭалан, дыҩны ддәықәлазаап сихьӡоит ҳәа, данихьӡа аамҭазы лхаҵеи лареи рыбжьара адгьыл еиҩԥан, ларгьы дагеит, иара дынхеит. Аха иҟоуп амаҳә иԥҳәысгьы далигеит ҳәа ҳазҳәо алегенда авариантқәа.
Абас акаҷбеира иахҟьаны апап дшынҭаацәаныз, инхарҭагьы иаргьы нҭабга ицеит.
Арҭ аҳәамҭақәа шаҳаҭра руеит ауаҩытәыҩса адунеи дықәнаҵы цәаҩас илоу ашьцылара бааԥсқәа иԥсҭазаара ԥырхага арҭар шрылшо, урҭ аҽрыдцалара мап шацәктәу, риааира шаҭаху.
АҞӘА, нанҳәа 14 - Sputnik. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 235-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп 26-ҩык, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 182-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 66-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык апациентцәа. Уахыки-ҽнаки рыла ахәышәтәырҭаҟнытә илыҩҩауп згәабзиара ҭышәынтәалахаз ааҩык атәылауааи, урыстәылатәи ахаҿи, ԥсшьаҩык Шәачаҟа диагоуп идиагноз хада ала иҷыдоу амедицинатә цхыраара иҭаразы.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц, асоциалтә дистанциа ркызарц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Sputnik
Аҩнаҭаҟны ииз ахәыҷы, дыҷкәын-дыӡӷаб, ԥсуаҵас иааӡара, дҵеи иашаны дҟаларц ҭакԥхықәра дуун аҭаацәа рзы. Иахьатәи аамҭаз, ухаҿы аагара уадаҩзар ҟалап ахәыҷы дзыхшаз ан лхәыҷы ааӡара ҳәа шьоукы дрылҭон ҳәа. Аха, ҭоурыхла ишаадыруа ала, азеижәтәи ашәышықәса алагамҭаз анхаҩыжәлар рыбзазара иаланагалеит — ахәԥҳара (ааӡара). Ахәԥҳара аԥсуаа реиԥш ирыман егьырҭ амилаҭқәагьы, иара аԥсуаа рыԥсҭазаара аҟны аҩажәатәи ашәышықәса алагамҭанӡа рхы иадырхәон.
Азеижәтәи ашәышықәса алагамҭаз аԥсуа ԥҳәыс лыԥсҭазаара акырӡа аҽеиҭанакаит, ҭауади–аамсҭеи анхаҩыжәлари еиҳа-еиҳа еизааигәахон, уи аус аҿы ицхыраагӡан ахәԥҳара. 19-тәи ашәышықәса алагамҭаз анхаҩы жәлар рыбзазара иалагалаз ахәԥҳара ҵакыс иамаз, инанагӡоз ароль ртәы дазааҭгылеит аҭоурыхҭҵааҩ, аетнолог Валери Бигәаа.
"Атәым ҳәынҭқаррақәа рыҟны иҟаз ауаа социалла реиҟарамра аԥсуаа ҳҟны иҟамызт, џьара-џьара иаарԥшызаргьы, уи уамак иӷәӷәамызт. Ааӡара-ахәԥҳара уи афункционалтә ҵакы аман. Аҳәԥҳара атәы злаадыруа 19-тәи ашәышықәса иаҳнаҭаз аматериалқәа рыла ауп, уи аԥхьа иҟаз шыҟаз ҳаздыруам, уи логикала ишьақәҳаргыло ауп. Изырҭахыз ахәԥҳара? Анхаҩыжәлар аамсҭацәеи дареи еилаҵәаны иҟаларцаз, еибахьчаларц азыҳәан акәын. Ааӡаҩ — уи абаӡеи иакәын, ирааӡоз - ахәԥҳа, "ари ҳара ҳахәԥҳа иоуп рҳәон", — ҳәа дазааҭгылоит аҵарауаҩ-етнолог Валери Бигәаа.
Аамсҭа иҩнаҭаҟны аҵеи данилак, анхаҩцәа рыҟнытә ахәыҷы ааӡара дызгар зҭахыз рхыԥхьаӡара рацәахон, аха аҭауад ихәыҷы дзиҭоз акыр зылшоз, зыжәла дууз анхаҩы иакәын. Ахәыҷы дзааӡоз анхаҩы аҭауад ихԥша дахьчон, иара убас аҭауад анхаҩы ииҭон агареи ахәыҷы ҷыдала ииҭаххоз амаҭәақәеи ажәхьеи. Аамсҭа хәыҷы дышиҵәҟаз, дзыхшаз иан игәыбылра лкаанӡа ааӡара ҳәа дыргон.
Аӡӷаб лакәзар, драаӡон 16 шықәсанӡа, аҩны аусқәа зегьы лдырҵон, ԥсуаҵас ахымҩаԥгашьа, лхы пату ақәҵашьа, аҷкәын иакәзар иидырҵон аҽы ақәтәашьа, ахысшьа, ашәарыцашьа, ҟазарыла аҳәа ахархәашьа, аҩныҟа данааргоз иара иааӡашьа дирбон иуа-иҭынха.
Аҭауад хәыҷы ахәԥҳацәа рыҟны дахьынӡаҟаз иҭаацәеи иареи еибабомызт, уи аҟнытә рҭаацәа рахь ианыргоз ныҳәак иаҩызан.
"Аҭауад хәыҷы дааӡа-дыхьча, деилаҳәа–деилаца, аҽыхәа дақәыртәаны, абаӡеи иҭаацәа дырзааигон, уа дахьнеиуазгьы, ачара руан, ахәыҷы дзааӡаз анхаҩы аҳамҭа ирҭон. Ус еиԥш иҟалахьан, ахәыҷы иҭаацәа рыҟны даанымгалаӡакәа дзааӡаз рахь дхынҳәны данаауаз. Ицрааӡоз иашьцәеи иаҳәшьцәеи агәакьацәа реиԥш еизыҟан, иаҭаххар, дара-дара ршьа еибауан", — иҳәеит аҵарауаҩ.
Валери Бигәаа иҳәеит аурыс офицар Фиодор Торнау иҩымҭақәа рыла ауп инарҵауланы ишаҳдыруа ахәԥҳара атәы, уи инҭкааны аԥсуаа рыбзазашьеи, рыхныҟәгашьеи ҭиҵаахьан.
"Ахәԥҳара убри аҟынӡа ажәлар ирылаҵәеит, ирылсит, ҭауади-аамсҭеи анхаҩыжәлари ҭаҷкәымк еиԥш еилаҵәаны еибакын, уи атәы аабеит еиҳарак амҳаџьырра ашықәсқәа раан. Иахьа уажәраанӡа Ҭырқәтәыла ахәԥҳара ахыԥша ыҟоуп", — иҳәеит Бигәаа.
"Ажәакала, алитератураҟны иаҳԥылозар "ахәԥҳара уи мап зыцәктәыз акакәын, уи ԥырхага аԥсуа жәлар ирынаҭон" ҳәа, уи ииашам, ахәԥҳара асоциалтә еиҟарамра иахьыԥшымкәа, еиҳа иарӷәӷәон анхаҩыжәлари ҭауади-аамсҭеи реизыҟазаашьа", — ҳәа алкаа ҟаиҵеит аҵарауаҩ Валери Бигәаа.
Аҩажәатәи ашәышықәса алагамҭазы аҵарауаа иҳадыргалон ахәԥҳара ацәырҵра зыхҟьаз авариантқәа жәиԥшь, иахьазы ҩ-гәаанагарак роуп ахархәара змоу. Кавказҭҵааҩ М.О. Косвин игәаанагарала, ахәԥҳара ажәытә ҵасқәа ируакуп, ииз ахәыҷы ианшьеи иареи реимадара арӷәӷәара ауп, аха абаӡеис иҟалоз еиҳараӡак анхаҩцәа рхаҭарнакцәа ракәын аншьа ицынхәрас, уи зыхҟьоз макьана инагӡаны иҭҵааӡам. Даҽа гәаанагарак ала, ахәԥҳара зыхҟьаз ауаа адгылаҩцәеи, ахьчаҩцәеи, ахылаԥшцәеи ахьырҭахыз ауп ҳәа, уи азы иԥсабаратәымкәа аиуара рыбжьарҵон.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
"Хьӡы алаугааит!" - аҷкәын ахаҵара иазкра аҧсуа традициатә ааӡарала
Ауаажәларра амчра аԥсахразы апротесттә қәгыларақәа зымҩаԥырго анапхгара ҳазҭо русуразы агәынамӡара рымоуп азоуп. Ареволиуциақәа мҩаԥысуеит асоциалтә платформа уи азы иахьыманшәалоу атәылақәа рҿы.
Иаҳхысыз ашықәси ҳазҭалази ҳтәылаҿы аполитикатә еибарххарақәа рацәан, урҭ реиҭаҳәарагьы иаԥсам, зегь ибзианы ижәдыруа ауп. Усҟан оппозициа иҟаз, иахьа амчраҿы иҟоу анапхгара рриторика "азакәан аҳра ауа, еиҵыху ачынуаа рыштатқәа реиҵатәра, ауаа рсоциалтә бзазара ашьҭыхра" ҳәа, ԥхьатәара ирышьҭыз атәыла ахада иаамҭазы иҟаз ауашәшәырарақәа акыр иӡырганы, уи шьаҭанкыла ишеиҭаркуа агәра ҳдыргон. Аҳәара мариоуп, аха анагӡара уадаҩуп. Иҳаҩсхьоу ашықәсқәа ҳрыԥшны иаҳҳәозар, ҳтәыла ахадацәа амчрахь анеиразы аҳәаҭыхла ирзықәԥо, анаҩс урҭ рхаҭа азакәанқәа еиларгарагьы ирылакьысуам, избанзар, рус иахазыргылаз раҳаҭыр рбароуп.
Еидыз аоппозициатә блок ахада Аслан Бжьаниа иахьа амчраҿы дыҟоуп, ҳазҭоу ашықәс алагамҭазтәи аполиткатә кризис алҵшәақәа ирыбзоураны. Абар зеиӷьыҟам аҭагылазаашьа, азакәан аҳра ауа, акоррупциа маҷхо, ачынуаа рхыԥхьаӡара еиҵахо аҟаҵаразы. Макьаназы, агәыргьынчмазара аиаара раԥхьатәи ацәаҳәаҿы иазлаҟоу ала, егьырҭ зыӡбахә ҳәаз ареформақәа кьыс рымам, ачынуаа реиҵатәра акәзар, аизырҳара амҩоуп изну.
Иахьатәи Аԥсны ахада икадртә политика макьаназы иреформатәу аҟазшьа амоуп ҳазҳәом, дамеигӡакәа ацхырааҩцәеи абжьгаҩцәеи иадминистрациа иадигалоит, уаанӡатәи икритикатә згәаҭақәа ихаршҭны. Иахьатәи санҵамҭа зызку "афырхаҵаратә" темагьы сазааиуеит уажәы.
Ажьырныҳәатәи аполитикатә хҭысқәа ираԥхьагылаз Ахра Аҩӡба алхрақәа рышьҭахь "адәныҟатәи аусқәа рзы Аԥсны ахада ицхырааҩ" ҳәа дшьақәырӷәӷәоуп. Даҽакала иаҳҳәозар, ахада иадминистрациа ианақәлоз, асаркьақәа ԥыххааны амҩа аазыртуаз иаалырҟьаны ддипломатхеит. Ишыжәдыруа еиԥш, адипломатиа – акыр иаамысҭашәоу занааҭуп, уи иаднакылаӡом аӷьалпал. Рацәак аԥшрагьы аҭахымхеит.
Ҳазҭоу амза быжьба рзы асоциалтә ҳақәа рҿы иаацәырҵит "адәныҟатәи аусқәа рзы Аԥсны ахада иабжьгаҩ Ахра Аҩӡба "Урыстәылеи Аԥсни рҳәааҿы ибжьагылоу аихатә гәашә и-Toyota Land Cruiser алаӡара ду змоу абапмер ала днажәлан, ҳара ҳҳәаа дышҭалаз узырбо асахьаныҟәа. Абри алагьы аԥсуа дипломатиа ахаҿра ҿыц шьақәыргылоуп. Аиашазы, асоциалтә ҳақәа рҿы ицәырҵыз авидео ала, Toyota Land Cruiser аԥсҟы зку дшумбогьы, дук мырҵыкәа Ахра Аҩӡба иҳәеит уи иара шиакәу, изыҟаиҵазгьы "хә-сааҭк аҳәааҿы даанкыланы дахьрымаз" азы шакәу.
Ишеилкаахаз ала, ҳдипломат акоммуналтә, иара убас егьырҭ ашәахтәшәаратә ҟазшьа змоу аусқәа рзы миллионк иаадҩыло ауал иқәын, уи имшәакәан Урыстәылатәи аҳәаа ахысра азин имамызт. Ахра Аҩӡба иҟаиҵаз ахҳәааҿы иазгәеиҭеит "аҳәааҿы иҟоу аҭагылазаашьа хшыҩзышьҭра аҭатәуп" ҳәа. Адипломат иҟаиҵаз аҳәамҭаҿы иара убас иазгәеиҭоит ҳауаажәлар аҳәаа ахысраҿы ауадаҩрақәа шрымоу, сааҭла уа агылара шрықәшәо азы.
Ауадаҩрақәа ануԥыло ыҟаҵәҟьоуп, аха апрезидент иабжьгаҩ дышдипломатыз ихашҭит, адипломатиа ззыҟоу, аиҿцәажәарақәа рыбзоурала ауадаҩрақәа раԥырҟәҟәааразоуп. Авидео уахәаԥшыр иубоит еиқәаҵәасамсалуа иҟоу адипломат имашьына, акашәа имбакәа, амҽыӷра аҟазшьа аманы Аԥсны аҳәаа еихызшо агәашә инажәланы ҳтәыла ишҭалаз. Шәазхәыц, ари ҟазҵо апрезидент ицхырааҩ иоуп, баша хархьуаҩым.
Схаҿгьы исзаагом, уаанӡатәи Аԥсны ахада ицхырааҩ иакәызҭгьы, аоппозиционер Аслан Бжьаниа идгылаҩцәеи иареи иахырҳәаараны иҟаз ари ахҭыс, аха "дара ртәы" ианыҟаиҵа, хымшҟа рыԥсы ӡаны итәан. Аинформациатә хархәагақәа рҿы ари атема анцәырҵ, акыр зыбжьы цәгьахаз хҭысны ианыҟала, нанҳәа 10 рзы апрезидент ипресс-маҵзура аҟынтә ицәырҵит аҳәамҭа "Ҳазҭагылоу аамҭазы аҭагылазаашьа аҭҵаара мҩаԥысуеит" ҳәа. Аҳәамҭа ишҳаҵанаҳәо ала, Аԥсны анапхгара ари азҵаатәы азы, агәаҭарақәа анымҩаԥыслак ашьҭахь алкаақәа ҟарҵоит. Ари ахҭыс азы, иҳәынҭқарратәу аинформациатә хархәагақәа уамак рҽырымҟьеит, апресс-маҵзура иҳаланаҳәаз аинформациа аздырхеит, иҷыдоу аҭыжьымҭақәагьы азырымкит. Иҳәынҭқарратәым ирҳәази ирымҳәази ахәшьара аҭара хықәкыс исымаӡам уажәы абра, урҭ уеизгьы-уеизгьы "рхы иақәиҭуп".
Хымԥада, уаанӡа акәызҭгьы, Бжьаниа идгылоз аоппозициатә информациатә хархәагақәа ирҳәашаз рдыррын, адипломат Аԥсны агәашә иҭалашьа ҳзырбоз авидео иахьеи-уахеи идырҵәирын, аха уажәы амчрахь ианааи "ажәа ахақәиҭра" ҳәа ззырҳәоз аԥсы ахьҭоугьы ргәаламшәеит, имашьына аҳәааҿы "ианжәылозгьы" цәыррымгеит.
Ари ахҭыс Урыстәылеи Аԥсни реизыҟазаашьазы узхыҽхәаша акәым. Ҳтәыла ахада ицхырааҩцәеи иабжьгаҩцәеи узвамлаша ахымҩаԥгашьа аадырԥшлароуп. Ихадоу ҳастратегиатә ҳәынҭқарра ҳәа Урыстәыла ианазаҳҳәо, ҳдипломат ихымҩаԥгашьа ҳаизыҟазаашьақәа ирмыхәарашәа сыҟоуп. Анаҩсан иҳауз ажәабжьқәа рыла, Ахра Аҩӡба иқәыз ауал ишәеит, ахҭыс азы Урыстәыла аганахьала аусҭҵаара нап аркуп. Абри аныҟала, асоциалтә ҳақәа рҿы ацәажәарақәа цәырҵуа иалагеит Аҩӡба иусура дамырхуамашь ҳәа. Сара схәыцрақәа ртәы сҳәозар, дамырх сыздыруам, аха Аҩӡба дара рхаҭақәа рамхра азҵаатәы ықәимыргылааит…
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.
Аԥсны атуризм ахаҿра шьҭызхша ҳәынҭқаррахароуп ҳәа азызԥхьаӡоз маҷҩымызт. Аиашазы, аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы уи аҿиара аиуа иалагеит, асервис аганахь ахьысҳарақәа ыҟазаргьы. Гагра, Пицунда, Афон ҿыц уҳәа иқәынхо ауааԥсыра рӷьырак абри атуризм ирнаҭо алоуп рхы шныҟәырго. Очамчыреи, Тҟәарчали, Гәлырыԥшьтәи араионқәа ирықәынхо ауааԥсырагьы, маҷ-маҷ акәзаргьы, атуристтә обиектқәа аадыртуа, уи ахырхарҭала аус еиҿыркаауа иалагеит. Уимоу, Бзыԥтәи ахырхарҭахь аԥхын ицаны аус зуа рацәаҩуп.
Ҳтәылаҿы ауаа аус ахьыруша афабрикақәеи азауадқәеи рцәаара аԥшаара зламариам ала, ауааԥсыра рӷьырак атуризм ала рхы ныҟәыргоит ҳҳәар ауеит. Абас ҳшааиуаз, COVID-19 захьӡу агәыргьынчмазара адунеи амҽханакит, уи азы апандемиа иҳалаҳәоу иахҟьаны, ҳҳәынҭқарра аҳәаа аркхеит, атуристтә сезон аӷьырак нҵәаанӡа. Ари иаргәамҵуан атуристтә хырхарҭаҿы аус зуаз ауааԥсыра, даҽа ганкахьала, аҳәаа аартра ауаа ргәабзиара ашәарҭара иҭанаргыларгьы алшон.
Аԥсни Урстәылеи рҳәаа аартра, аԥсуа аган мацара иазыӡбуамызт, убри аҟынтә аҩ-ганкы еизааибаганы иаартын нанҳәа мза акы азы.
Иара ачымазара ҳтәылауаа шазыҟооу сазааҭгылозар, агәра зго еиҳа имаҷҩуп, изымго раасҭа. "Иаашәырты аҳәаа, ҳхәыҷқәа ҳазныҟәгаӡом", - ҳаԥхьон асоциалтә ҳақәа рҿы, ирацәаҩымзаргьы - "аҳәаа аартра гәаӷьыуацәоуп", - зҳәозгьы ыҟан. Ажәакала, ацагьы ахьшәашәагьы иабылуаз ҳарҩызахеит.
Аҳәаа аартра мышқәак шагыз Гагра амитинг маҷ мҩаԥган "аҳәаа аашәырты, мамзар ҳҭахоит" ҳәа аҳәамҭақәа ахьыҟаҵаз. Мышқәак рышьҭахь иаадырит аҳәаа. Ахьышәҭҳәа феисбуктәи ацәахәаҿы: "Аиҳабыра ажәлар ргәабзиара иазхәыцуам, ишԥыкәу аҳәаа шаадыртыз?!" - ҳәа ацәажәарақәа цәырҵит. Амчра "ахы зҿашуа среиуам" аха, ас еиԥш ахымҩаԥгашьа адкылара сцәыуадаҩуп. Иадыркыр, изаркузеи? Иаадыртыр, изаадыртызеи?
Ачымазара атәы ҳҳәозар, иахьагьы ахы ҳнарбоит, макьана инаҳалсны имцакәа ишеиқәымтәо шьақәырӷәӷәо. Агәыргьынчмазра ҳшазыҟоу сеиҭазыхынҳәуазар, еиҳарк аԥсуаа акашәа ирбом, ацәгьеи абзиеи рҿы игәыдеибаҳәҳәалоит, иара зынӡа акризис аныҟазгьы, уамак ирыцклаԥшуамызт аҽацәыхьчаразы иҳалаҳәаз аԥҟарақәа. Ақыҭахь санцало, саԥсшәаҳәашьа аҽахьеиҭанакыз уамашәа избогьы ыҟоуп: "Абри ирҳәо агәра бгома, мцуп!" - ҳәа аасаҭаркуеит асанитартә нормақәа раҳаҭыраз агәыдеибаҳәҳәалара мап шацәыскуа анысҳәалак.
Уажә аабыкьа, сара издыруа џьоукы рҭаацәа рҿы ицәырҵит ачымазара, урҭ уажәы ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп. Убасҵәҟьа дарбанызаалак ихьыр ауеит COVID-19, убри аҟынтә зынӡа авирус атәамбара ауадаҩра цәырнагар алшоит.
Иҟоуп даҽа зҵаатәыкгьы, акыр иџьашьахәуп ззуҳәаша. Абри агәыргьынчмазара ҳәа изышьҭоу, егьырҭ авирустә чмазарақәа реиԥш, ауаҩы ицәа иаднагалар алшоит, аха ҳара ҳҿы, уи зхьыз уамак ҟазҵаз реиԥш ирыхәаԥшуа иалагеит. Ауаҩы идиагноз шьақәдыргылаанӡа, ауҳәан-сҳәан атәыла иналарҵоит, ажәакала, изхьыз иаԥхьа ауаа ираҳауеит, насгьы гәаӷшақә иҟаиҵазшәа, иршо ингәарыргалоит. Абри иахҟьаны, ачымазара зхы иадызбало, уи асимптомқәа зауа ианимырзо ҟалар алшоит, насгьы ауаа ираҳар ҳәа дацәшәаны, зынӡа анализ аҭара дымнеиргьы ауеит.
COVID-19 чмазара ҿкуп, убри аҟынтә ҳара иҳаԥсахроуп ҳазнеишьа, хырҩа азымукәа, аҽацәыхьчашьагьы ҳҵароуп. Уажәы аҳәаа аартуп, атуристцәагьы аауа иалагеит, ҵоуп, ҵыԥхтәи асезон еиԥш уи знапы алаку ахашәала ду рнамҭаргьы алшоит, аха зегь акоуп гәыӷрак ыҟоуп аԥсҭазаара еинылап ҳәа.
Аҳәаа аартуп, адәыӷбақәагьы аныҟәара иалагеит, атуристцәагьы арахь иаалашт, авирус аҽацәыхьчашьа ҳазҵар, иалшоит нанҳәеи цәыббрамзеи аусутә ҟаларгьы, уимоу, ҽаҩраҭагалангьы иаҳҭаауа дҟалар ҟалоит. Анцәа иумҳәан, аха авирус аҽарӷәӷәар, аҳәаа аашәырты ҳәа аҭыӡшәа ҟазҵоз, изаашәыртызеи ҳәа амчра аганхь агәынамӡара аадырԥшышт, избанзар, ҳарҭ ахьшәашәагьы ацагьы ҳабылуеит…
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар алшоит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, нанҳәа 14 - Sputnik. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 235-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп 26-ҩык, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 182-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 66-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык апациентцәа. Уахыки-ҽнаки рыла ахәышәтәырҭаҟнытә илыҩҩауп згәабзиара ҭышәынтәалахаз ааҩык атәылауааи, урыстәылатәи ахаҿи, ԥсшьаҩык Шәачаҟа диагоуп идиагноз хада ала иҷыдоу амедицинатә цхыраара иҭаразы.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц, асоциалтә дистанциа ркызарц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, мшаԥы 7 – Sputnik, Бадри Есиава. Х-нызқьҩык рҟынӡа Аԥсны ауааԥсыра Агәабзиарахьчара аминистрра асоциалтә маҵзурахьы ацхыраара иаҳәахьеит ҳәа Аԥсуа телехәаԥшра аефир аҿы иҳәеит Акоординациатә штаб алахәыла Алхас Џьынџьал.
"Аиҳарак ауааԥсыра аҳәоит афатә, ахәыҷқәа рзы апамперсқәа. Аԥара уаҩ дамыҳәац", - иҳәеит иара.
Џьынџьал излеиҳәаз ала, мчыбжьык, жәамш рыҩнуҵҟа ацхыраара зҭаху рыҭара азҵаара ӡбахоит.
Акоронавирус иазку аҵыхәтәантәи ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, нанҳәа 5 - Sputnik. Даҽа ҩыџьа Аԥсны ауааԥсыра акоронавирус рыдбалоуп ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
"Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 105-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп ҩыџьа. Ачымазцәа ирныруаз ауаа ргәаҭарақәа ирыцҵахоит", - ҳәа аҳәоит аштаб аацҳамҭа.
Иахьазы Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 109-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 37-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Шәазыӡырҩла арубрика "Жәлар рдоуҳа" арадио Sputnik аефир аҟны.
Абри анҵамҭа атексттә версиа шәаԥхьар ҟалоит абра:


Абар ҳаалагылеит даҽа политикатә хынҭаҩынҭарак. Сынтәа имҩаԥысуа хыԥхьаӡарала ахԥатәи ареволиуциа ҳәа азуҳәар ауеит аибашьра ашьҭахьтәи ҳаԥсҭазаараҿы.
Иахьа Аԥсны иҟоу Еидгылоу аоппозициатә еиҿкаарақәа "2014 шықәса иҟаз ҳақәыӡбоит, ҳара азакәантә принципқәа рыла ҳақәԥара мҩаԥаҳгоит" рҳәон, аха ргәы иамузт, ажьырныҳәа 9 рзы изыцҵаз, Иреиҳау аӡбарҭаҿы аоппозициаа рхаҭаранак Алхас Кәыҵниа ишшыԥхьыӡ ахәаԥшра нагӡахаанӡа, амшын ахықәан игылоу, акырынтә изықәлахьоу аиҳабыра аус ахьыруа ахыбра ԥшӡа иажәлеит. Уи аҽны Кәыҵниа идукат "аӡбаҩ Роман Кәарҷиа аус аӡбара даԥырхзааит" ҳәа иҟалаҵаз ажәалагала аӡбаҩцәа мап шацәырымкызгьы,
2014 шықәсазы усҟан аоппозициа иҟаз, иахьа ипрезиденту Рауль Ҳаџьымба идгылаҩцәа ишыҟарҵаз иааицәоума уҳәо, жәларык аҿар, аиҳабацәагьы нарыдгыланы Ахада Иусбарҭа ахыбра иҿаз ашәқәа ҟәыбаса иганы, актәи аихагыла хыла-гәыла иааилаҟәыбаны рпозициақәа ааныркылеит. Хәҭакахьала, алабаҟәа (бумеранг - аред.) гьежьит, илоуҵаз ауп иааурыхуа рымҳәои, даҽа ганкахьала, аоппозициаа роппонент иаҵкыс изеиӷьымхеит амчра агара аҽазышәараҿы.
Ареволиуциақәа аҵаҵӷәы ахьыҟам иузыҟаҵаӡом, арҭ зегь мзызс ирымоуп акриминал иадҳәалоу ауаа атәыла ахада ихьчаҩцәа ргәыԥ иахьалоу ахьеилкаахаз.
Ишәгәаласыршәоит, абҵарамза 22, 2019 шықәсазы ақьафурҭа Сан-Ремо аҿаԥхьа иҟалаз ауаҩшьра далахәуп ҳәа гәҩарас дҟаҵаны ҳазҭалаз ашықәс ажьырныҳәа 2 рзы дшааныркылаз Рауль Ҳаџьымба дзыхьчоз Даҭо Ахалаиа. Абри ҟалазар, Facebook сдаҟьаҿы аҩра саҿын, ари акыр игәаӷьыуацәоу аус атәыла ахада дахаҵгыларц шихәҭоу атәы, аха апрезидент ари аҵыхәала ажәакгьы имҳәеит, уимоу, дзыхьчо аструктура ахада лахьыкгьы иимҭеит. Уаанӡа, апрезидент ихьчаҩцәа ируаӡәкыз Асҭамыр Џьапуа зықәра наӡам лцәа ахьԥиҽыз азы, мшаԥымза 13, 2018 шықәсазы 20 шықәса иџьбароу арежим изалнахт Аҟәатәи аӡбарҭа. Ари аҩыза ахҭыс аҳәынҭқарра ҵызшәаауа акакәны иҟоуп, аха, ишысҳәаз еиԥш, ажәлар иныҵыҩ-ааҵыҩны ираҳауаз ахьчацәа рыҭра иҭҟьаны ишыҟоу атәы ахада хырҩа азиуан.
Хәҭакахьала, аоппозициатә мчқәа "аҿар рреволиуциа" зыхьӡырҵаз инарыгӡаз аус ашьоуроуп изеиԥшу, ҳтәыла анаҩстәи аҿиаразы абзиа аганахь иалшо аҳәара уадаҩуп. Сгәанала, иҟалаз ахҭыс аоппозициатә мчқәа ирҳәози иҟарҵои шеишьашәалам аанарԥшуеит, иара убас, амчраҿы иҟоу раҳаҭыр каҳаны ишыҟоу ҳнарбоит.
Аԥсны аибашьра ашьҭахь имҩаԥысхьоу ахҭысқәа зегь бзианы изгәалашәо лаҳасабала, исҳәарц сылшоит ареволиуциақәа рышьҭахь, амитингқәа рҿы "ажәлар рыцҳахеит, анхаҩы идгылатәуп" ҳәа ирҳәо ариторика лыԥшаах, амчраҿ инеиуа аполитикцәа иаархашҭуеит, иҟалап убри азакәзаргьы иҳаҩысыз апрезиденттә алхарақәа рҿы 40 нызқьҩык ауааԥсыра уи рхы заладмырхәыз, насгьы аҩбатәи атур аҿы инеиз аполитикцәа ажәлар рӷьырак адгылара зрырымҭаз.
Иҟалаз ахҭысқәа уаанӡатәиқәа реиԥш, ҳтәыла ахаҿра дыреицакуеит, ҳаӷацәа гәахәала иалацәажәоит ахада иусурҭа ахыбра ҟәыбаса иахьышьҭарҵаз узырбо авидео материалқәа.
Сгәанала, ахада ԥхьатәара дцар иашахоит, уи иресурс уажәшьҭа арҿиара амҩахь ҳкылнагом, аха иара убас иҟоуп ашәарҭара, анаҩс ари аҭагылазаашьа зхы иархәаны амчрахь иааиуагьы ажәлар рсоциалтә ԥсҭазаара акәымкәа, ахатә интересқәа рырбеиара амҩахь еиҭананагар шалшо. Иахьа аиҳабыра рхыбра аԥхьа игылоу ҵәатәы шьаҟас ирымоу рӷьырак амчраҿ инеихьеит, шамаха иӷарны иҟоу ҳәа уаҩ дыҟам. Хшыҩла ихәыцуа ажәлар рхаҭарнакцәа уи рымбо иҟаларым, убри аҟынтә, дгылара дук аӡәгьы имоургьы алшоит алхра ҿыцқәа ҟаларгьы, ахԥатәи аган иатәу, акоррупциа ацәа зыҟәным политик ҿыцк дцәырымҵуазар. Асоциалтә ҳақәа ҳрыхәаԥшуазар, уаанӡа 2014 шықәсазы иҟалаз ҿаасҭароуп ҳәа ахҳәаа азҭоз, иацы иҟалаз "аҿар рреволиуица" абзиара иазҳәошәа иахцәажәоит. Ҳара аԥсуаа иаҳԥырхагоугьы абри аҩыза ахәыцра ауп.
Иацы ибзиамыз иахьа бзиашьас иамоузеи?! Абарҭ ахҭысқәа рзы алкаа ҟауҵозар, апоет Кьыршьал Чачхалиа "зегьы ирҭахуп агәҭаны аиара" ҳәа иажәамаанаҿы дызлацәажәо иашьашәаланы ауп ишубо.
Ишыдыдуеиԥш ақәа леиуам, хымԥада, аполитикцәа аицәажәарақәа мҩаԥыргашт, аҭынчра ҟаларгьы алшоит, аха ҳаԥсадгьыл ахьыԥшымразы иҭахаз рҿаԥхьа игәнаҳауп 27 шықәса ҳазҿу аибарххарақәа.
Иацы, иҟалашаз аныҟала, атәыла ахада еизигеит Ашәарҭадаратә хеилак. Ианыҟаҵатәыз изыҟамҵеит, убри аҟынтә, уи иаӡбаз рацәам. Аԥсуа политика ахахәаратә философиа аманаҵы, ҳара иаҳԥеиԥшхоит аамҭа-аамҭала ареволиуциа маҷқәа, уи аҩыза амҩа ианысыз атәылақәа маҷӡам. Зегьы агәҭа аиара анырҭаху, аҵыхәтәа абас иҟалоит…
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.
АҞӘА, нанҳәа 10 - Sputnik. Аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 55-ҩык ауааԥсыра, адиагноз COVID - 19 рзықәыргылоуп жәҩык ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 36-ҩык апациентцәа. Згәабзиара ҭышәынтәалаз апациентцәа быжьҩык ахәышәтәырҭа илыҩҩауп.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц: асоциалтә дистанциа укызароуп, унапқәа сапынла лассы-лассы иӡәӡәалатәуп, еиҳаракгьы адәахьынтә аҩны уанааилак ашьҭахь.
Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрра аҭел ҷыда:
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"XXI ашәышықәсазы ас еиԥш иҟоу ахҭысқәа, аҳәынҭқарра ахьӡи аҳаҭыри лазырҟәуа акакәны иҟоуп. Аинтернет аҟны иаҳбо авидеонҵамҭақәа ақәыӡбара акәым, хаҭала згәы иалсыз рацәаҩуп, уи рбеижьҭеи Аԥсны ажурналистцәа реидгылахь аҭел иасуан, еилыркааз ажәабжь ҳзеиҭарҳәон. Ҳара ари ахҭыс ҳакәыӡбеит, ааԥхьарагьы ҟаҳҵеит белоруссиатәи аҳәынҭқарра анапхгареи белоруссиатәи ажурналистцәеи рахь ауаа раужьразы. Ииҩбахаз - хаҭала издыруаз ажурналистцәа рахь аҭел ҳасны агәҭынчымра ааҳарԥшит. Алхра аламҭалази алхра ашьҭахи еснагь адунеи аҿы иаҳбац аибырххарақәа ыҟоуп, аха уи ахҭысқәа имҩаԥысуа ауаа иреилзыркаауа ажурналистцәа рахь амч ахархәара, хаҭала Семен Пегов иҭагылазаашьа, ихдырра ицәыӡыртә аҟынӡа инагара, ари аҳәынҭқарра зырԥхашьо ҳҭысуп", - азгәеиҭеит Ҳашыг.
Белоруссиатәи амчрақәа рахь ааԥхьара ҟалҵеит иара убас RT, МИА "Россия сегодня" рредактор хада Маргарита Симониан. Лара Белоруссиа аиҳабыреи ҷыдала Александр Лукашенкои рахь ааԥхьара ҟалҵеит Семион Пегов дызлоу иаанкылоу ажурналистцәа рхы иақәиҭыртәырц.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, нанҳәа 10 - Sputnik. Минск иаанкылаз урыстәылатәи ажурналист Семион Пегов азинеилагаҩцәа ахьҭаркуа Ацентр аҟынтә доушьҭуп, абри атәы аанацҳауеит Sputnik Беларусь Telegram-канал.
Белоруссиа иҟоу Урыстәыла ацҳаражәҳәаҩ адырра ҟаиҵахьан, Семион Пегов аҩаша аҩныҟа дхынҳәырц шилшо.
Белоруссиа алхрақәа мҩаԥысит нанҳәа 9 рзы. Алхырҭатә ҭыԥқәа шадыркызҵәҟьа, Минск зиншьаҭада аҿагыларатә акциақәа ирылагеит Белоруссиа ақалақьқәак рҿы.
Ажурналист Семион Пегов Минск дааныркылеит нанҳәа 9 ауха. "Комсомольская правда" арратә корреспондент Александр Коц иӡыригеит
Пегов дшааныркылоз акадырқәа.
Белоруссиатәи амчрақәа рахь ааԥхьара ҟалҵеит RT, МИА "Россия сегодня" рредактор хада Маргарита Симониан. Лара Белоруссиа аиҳабыреи ҷыдала Александр Лукашенкои рахь ааԥхьара ҟалҵеит Семион Пегов дызлоу иаанкылоу ажурналистцәа рхы иақәиҭыртәырц.
Аԥсны ажурналистцәа Реидгыла Белоруссиа амчрақәа рахь ааԥхьара ҟанаҵеит Минск имҩаԥысуаз аҿагыларатә акциақәа раан иаанкыло ажурналистцәа рхы рақәиҭтәразы.
Семион Пегов – апоет, урыстәылатәи афедералтә телеканалқәа рырратә корреспондент, апроект WarGonzo аиҿкааҩ. Диит 1985 шықәса рзы. Иҩымҭақәа кьыԥхьын альманахқәа "Под часами", "Персона", "Современники". Пушкин ихьӡ зху афестиваль "С веком наравне-2008" алауреат, ашәҟәыҩҩцәа ҿарацәа р-Форум "Липки-2011"алахәыла. Семион Пегов 2008 - 2013 шықәсқәа рзы Аҟәа, ателекеилахәыра "Абаза-ТВ" аҟны аус иуан, "Нужная газета", "Чегемская правда", "Новый день" иҩымҭақәа ркьыԥхьуан.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


АҞӘА, абҵара 22 – Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Аԥсны Жәлар Реизара-Апарламент адепутатцәа ирыдыркылеит актәи аԥхьарала абиуџьетнҭыҵтә фондқәа фба рбиуџьетқәа рзы апроектқәа.
Актәи аԥхьарала ирыдкылан Атәанчахәытә фонд абиуџьет. 2020 шықәса рзы иара иартәоит миллиардки 42 миллиони 734 нызқь мааҭ.
Сынтәа афонд аныхрақәа 12 миллион рыла ирызҳаит. Аныхрақәа рзырхоуп асоциалтә политикеи атәылауаа тәанчахәыла реиқәыршәареи.
Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аинвалидцәа абиуџьетнҭыҵтәи рфонд 2020 шықәса рзы иартәоит 128 миллион 337 нызқьмааҭ. Афонд ахашәалахәқәа ишьақәдыртәоит 82 миллион мааҭ, ахарџьқәа - 90 миллион мааҭ.
2020 абиуџьет афонд ӡырнагеит Аԥсны ихымԥадатәиу аԥгаԥсатә фонд. Афонд аныхрақәеи ахашәалақәеи идыртәоит 42 миллион 221 нызқь мааҭ.
Аԥсны асоциалтә ԥгаԥсеи аџьа ахьчареи рфонд анапхгаҩ ҿыцс дҟаҵоуп Бакур Бебиа. 2020 шықәса рзы афонд ахашәалақәеи аныхрақәеи идыртәоит 109 миллион 434 нызқь мааҭ.
Арепатриациаз Афонд анагӡаратә директор Енвер Чамагәуа иҳәеит 2020 шықәса рзы афонд абиуџьет ишартәо 156 миллион 246 нызқь мааҭ.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, нанҳәа 14 - Sputnik. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 235-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп 26-ҩык, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 182-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 66-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык апациентцәа. Уахыки-ҽнаки рыла ахәышәтәырҭаҟнытә илыҩҩауп згәабзиара ҭышәынтәалахаз ааҩык атәылауааи, урыстәылатәи ахаҿи, ԥсшьаҩык Шәачаҟа диагоуп идиагноз хада ала иҷыдоу амедицинатә цхыраара иҭаразы.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц, асоциалтә дистанциа ркызарц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, нанҳәа 14 – Sputnik. Аԥсны Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рминистрра аҟазауаа хымш ирықәуп аквадроцикл аҟынтәи Бзыԥ аӡы иагеит ҳәа иршьо атуристка лыԥшаара иаҿуижьҭеи, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит АҶА рминистр ихаҭыԥуаҩ Тигран Делибалтиан.
Иара иажәақәа рыла аԥшаарақәа мҩаԥыслоит аԥҳәызба дрыԥшаанӡа.
"Амшқәа цәгьаханы ақәоура ҟалар аамҭакала ҳаԥшуеит. Макьаназы аԥшаарақәа ирыцаҳҵоит", - иҳәеит иара.
Аԥшаарақәа ирылахәуп Гагреи Гәдоуҭеи араионқәа рымцарцәара-еиқәырхаратә бригадақәеи Аҳәынҭқарратә инспекциа аӡыҵалаҩцәеи. Анеира ахьыуадаҩу аҭыԥқәа рҿы авиациа ахархәара амоуп.
1998 шықәса рзы ииз арԥыси аԥҳәызбеи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит Санкт-Петербургнтә. Аквадроцикл қьырала иргеит.
Аӡиа Риҵахь узго амҩа ажәбатәи акилометр иахьаҵанакуа аҷкәын аԥсҟы импыҵҟьеит, аквадроцикл ааҳәын аӡиас иалаҳаит.
Аҷкәын ибыргәым аахақәа иоуит, аквадроцикл Бзыԥ аҟәараҿы ирбеит.
Аӡӷаб амҩатә машәыр ахьыҟалаз аҭыԥ аҿы дрымбеит, убри азы аӡаҿы лыԥшаара иалагеит.


АҞӘА, мшаԥы 10 – Sputnik. Ареспубликатә хәышәтәырҭа алабораториа аиҳабы Инга Шьакаиаԥҳа Sputnik акорреспондент изеиҭалҳәеит акарантин Аԥсны ашьаҵәах аҟазаара ныррас ианаҭаз.
"Иахьатәи аҭагылазаашьа зегьы ирныруеит. Адонортә усгьы аганахь иҟам. Уи аганахь ала иара усгьы аиҵахарақәа ҳаман: ачымазаҩ иуа-иҭахы роуп аиҳарак ашьа изҭо", - лҳәеит лара.
Инга Шьакаиаԥҳа илҳәеит мшаԥы 11 рзы Аԥсны иҟоу урыстәылатәи арратә база аррамаҵзурауаа 15-ҩык ашьаҭаразы иаараны ишыҟоу.
"Ари иахьазы ицхыраагӡа дууп. Иҟоуп ачымазцәа хымԥада ашьа зҭаху. Иахьазы иҳамоу ашьаҵәах нҵәар алшоит ианаамҭоу ихарҭәаамзар", - лҳәоит аҟазауаҩ.
Акарантин аан адонорцәа рҭагылазаашьа ныҭкааны иҭырҵаауеит.
"Адонор мчыбжьык-ҩымчыбжьа раԥхьа аҳәаа дахысзар, ашьа аагаӡом. Ԥсыхәа змам аҭагылазаашьа аан Ацхыраара ласы амашьына ҳкартотека иҭагалоу адонор даанагар ҟалоит. Ҳара иҳамоуп адонорцәа – шықәсыла ашьа азҭо", - лҳәеит лара.
Инга Шьакаиаԥҳа лажәақәа рыла, иахьазы ашьа адефицит ыҟаӡам.
"Уи адагьы, Анцәа иџьшьаны, аҵыхәтәантәи аамҭақәа рзы амҩатә машәырқәа аҭыԥ рымам. Аиҳарак ҳара усҟан азоуп ашьа анаҳҭаххало. Иаалырҟьаны ахирургиатә цхыраара зҭаху зегь ҳадаҳкылоит, планла иазԥхьагәаҭоу аоперациақәа аанкылоуп", - лҳәоит Шьакаиаԥҳа.
Аԥсны аҩныҵҟа хәажәкыра 28 инаркны мшаԥы 20 аҟынӡа иалагалоуп аҭагылазаашьа ҷыда арежим.
Акоронавирус иазку аҵыхәтәантәи ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"Тҟәарчал иаҵанакуа абылраҽацәыхьчаратә маҵзура еиқәшәоуп 32-ҩык аусзуҩцәа рыла, амцарцәагатә машьынақәа ракәзар, ҩба ҳамоуп. Амашьынакәа еиқәшәоуп, дара еснагь аҭыҵра иазыхианы игылоуп. Ашьыжь аусура иааиз амацарцәаҩцәа амашьынақәа гәарҭоит. Мышкы аус руеит быжьҩык, урҭ рахьынтә иҟоуп амцарцәаҩцәа, аҟарул аиҳабы, амашьынарныҟәцаҩ, аҭел иаҿатәоу. Амцарцәарақәа рыдагьы иҟоуп аҭагылазаашьақәа аҭыҵра анҳақәшәо ақалақь аҭахрақәа рзы. Иара уи адагьы ауааԥсыра рырахә-рышәахә џьара машәырк ахьзаргьы ианаҳзасуа ыҟоуп. Егьырҭ араионқәа рҿы џьа машәырк ҟалазаргьы, Тҟәарчалтәи амцарцәаратә ҟәша ацхырааразы иҭыҵуеит. Ус, Гал аӡхыҵра аныҟаз ауааԥысра ацхыраара рыҭаразы ааԥхьара ҳаман", - ҳәа еиҭеиҳәеит Аршба.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, нанҳәа 5 - Sputnik. Даҽа ҩыџьа Аԥсны ауааԥсыра акоронавирус рыдбалоуп ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
"Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 105-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп ҩыџьа. Ачымазцәа ирныруаз ауаа ргәаҭарақәа ирыцҵахоит", - ҳәа аҳәоит аштаб аацҳамҭа.
Иахьазы Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 109-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 37-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Апандемиа иахҟьаны сынтәа Аԥсны акурорттә сезон зыҟамлеит, уи азы аҿиара иалагеит аҩнуҵҟатәи атуризм. Шәрыхәаԥшырц ишәыдаагалоит аԥсышәала имҩаԥысыз аныҟәара ҳагәылазырԥшуа афотосахьақәа.
Ԥхынгәы 23 рзы Аԥсны иазгәарҭеит Аҳәынҭқарратә бираҟ амш. Сынтәа Аԥсны Аҳәынҭқарратә бираҟ иахыҵуеит 28 шықәса.
Аԥсны Мрагыларатәи ахәҭа, Актәи Гал ақыҭаҟны иҟоуп иахьа игәыгәҭажьу, аха асовет аамҭазы Европеи, Азиеи рҟнытәи аӡырҳәыԥныҟәцаҩцәа (абаидарочникцәа) рҽазыҟаҵарақәа ахьымҩаԥыргоз аспортбаза.
Алада Ешыра иҟаз Асовет Еидгыла Аолимпиатә базаҟны ашьапылампыл, анапылампыл, амҵәышәмпыл, аԥқьаҭасра, агимнастика уҳәа аспортхкқәа рыла аидгыла акомандақәа рҽазыҟарҵон.
Хсааҭк инарзынаԥшуа имҩаԥысуаз Аолимпиада-80 аартра ацеремониа иалахәын 16 нызқьҩык аспортсменцәеи, ахаԥшьгаратә коллективқәеи, ашәаҳәаҩцәеи.
Сынтәа иҟаз аԥкрақәа ирыхҟьаны Аԥснытәи ашколхәыҷқәа апроблемақәа жәпакы рызцәырҵит. Рхала аԥышәарақәа рҽахьырзыҟарҵоз адагьы, акыр ргәы иҵхон аҵыхәтәантәи аҵәҵәабжьи аушьҭымҭацәа рыхәылԥази ҟало-иҟамло азҵаара.
Тҟәарчал, ашахтиортә ҳабла Аҟармара х-ӡхыҽҽак ыҟоуп – "Иԥшьоу", "Ирина", "Адау". Ақалақь Тҟәарчалынтә аԥсабаратә цәырҵрақәа рҟынӡа 12 километр бжьоуп.
Ашҭа ҟаԥшь аҿы, Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду аҿы Аиааира 75 шықәса ахыҵра аҳаҭыраз имҩаԥгаз апарад хыркәшоуп. Аныҳәаҟынтә иреиӷьу аҭыхымҭақәа Sputnik афотонҵамҭаҟны.
75 шықәса раԥхьа Москва, Ашҭа Ҟаԥшь аҟны имҩаԥысит раԥхьатәи апарад, уи адунеи аҟны зегь реиҳа зымҽхак духаз, ауаа ргәалашәараҿы иаанхаз акәхеит. Иара Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду аҿы СССР афашисттә Германиа иахьаиааиз иазкын. Аҭоурыхтә кадрақәа - Sputnik афотонҵамҭаҿы.
Аиааира Ду 75 шықәса ахыҵра аныҳәа азгәарҭоит уаҵәы! Рашәарамза 24, 1945 шықәсазы имҩаԥган - аҭоурыхтә парад.
Едуард Кесиан абаҳчамаахыр аарыхра далагеит хышә-шьап рыла, иахьазы 1200 шьапы имоуп. Аргәыцқәа ианаамҭоу х-тоннак рҟынӡа рыҟәшәоит.
Аҟәатәи аботаникатә баҳчаҿы ишәҭит хкы рацәала ашәҭқәа, аха урҭ рыԥшӡара збо маҷҩуп, Аԥсни Урыстәылеи рҳәаа ахьарку иахҟьаны аԥсшьаҩцәа ыҟам.
Лаҵара 21, 1864 шықәса – Кавказтәи аибашьра аҵыхәтәантәи амш ҳәа иԥхьаӡоуп. Ари амш аҽны ҳџьынџьуаа ахьыҟазаалак агәаларшәаратә хәылԥазқәа мҩаԥыргоит.
Лаҵара 15 инаркны азин ыҟоуп аԥҟарақәа ирықәныҟәаны акаҳуажәырҭақәа русура, убасгьы ихацыркхоит ақалақьбжьаратә транспорт аныҟәара.
Д.И.Гәлиа ихьӡ зху аҳәынҭқарратә премиа занашьоу Аԥсны Жәлар рпоет, Ҟабарда-Балкариеи Адыгатәылеи Жәлар рышәҟәыҩҩы, "Ахьӡ-Аԥша" аорден I аҩаӡара акавалер Баграт Уасил-иԥа Шьынқәба диижьҭеи 103 шықәса аҵра аҽны иԥсҭазаара аимгеимцарақәак шәгәалашәыршәарц ишәыдаагалоит.
Маи 9 рзы Асовет Еидгыла иалаз аҳәынҭқаррақәа зегьы иазгәарҭеит Аиааира Ду 75 шықәса ахыҵра. Абаҟақәа рымҵан ашәҭшьыҵәрақәа шьҭарҵеит.
75 шықәса раԥхьа Москва имҩаԥысит раԥхьатәи Аиааира Ду апарад. Асовет жәлар иазгәарҭон Аџьынџьтәылатә еибашьраҿы иргаз аиааира.
Мшаԥы 23 рзы Аԥсны ахадас иалху Аслан Бжьаниа иҭоубашьҭаҵара мҩаԥысит Аԥсны ахада Иусбарҭа аконференц-зал аҿы.
Иԥшьоу Анцәа иан Лажәабжь бзиа иазку Аҟәатәи акафедралтә уахәамаҟны Мшаԥныҳәазтәи анцәамаҵзура мҩаԥысит мшаԥымза 18-19 реихаламҭазы.
Хәажәкыра 28 инаркны мшаԥымза 20 рҟынӡа Аԥсны иалагалоуп аҭагылазаашьа ҷыда. Аԥсни Урыстәылеи рҳәаа аркуп атәым милаҭқәа рзеиԥш, атәылауаҩра змам ахаҿқәа рзгьы.


АҞӘА, ԥхынгәы 2 - Sputnik. Урыстәылеи Аԥсни рҳәаа аартра раԥхьа иргыланы изхьырԥшу Урыстәыла аепидемиологиатә ҭагылазаашьоуп иҳәеит Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа апресс-конференциаҿ.
Аԥсны акоронавирус аҭагылазаашьа ҭышәынтәалоуп, аха аҳәаа ганкахьала аартра макьаназы ҵак аманы иҟам иҳәеит Бжьаниа.
"Ари аганахьала ҳшьаҿақәа еиқәыршәаны иҟаҳҵалароуп", - иҳәеит иара.
Иара убасгьы иҳәеит аҳәаа аартразы Урыстәыла аԥыза-министр Михаил Мишустин ашәҟәы шизиҩхьоу.
Бжьаниа иазгәеиҭеит акоронавирус аинкубациатә аамҭа 14 мшы шыҟоу.
"Рашәара 24 - 25 рзы Шәача атуристцәа рацәаҩны иаҭааит. Ԥхынгәы 10 шыҟоу аҭагылазаашьа зеиԥшроу убартә иҟалоит. Ҳганахьала аҳәаа аартра мариоуп, аха иара аҩганкгьы рыла иаартызароуп", - иҳәеит Бжьаниа.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Бжьаниа инапы аҵаиҩит аԥсуа-аурыс ҳәаа ԥхынгәы 15-нӡа иаркызарц зҳәо аусдҵа
"Тҟәарчал иаҵанакуа абылраҽацәыхьчаратә маҵзура еиқәшәоуп 32-ҩык аусзуҩцәа рыла, амцарцәагатә машьынақәа ракәзар, ҩба ҳамоуп. Амашьынакәа еиқәшәоуп, дара еснагь аҭыҵра иазыхианы игылоуп. Ашьыжь аусура иааиз амацарцәаҩцәа амашьынақәа гәарҭоит. Мышкы аус руеит быжьҩык, урҭ рахьынтә иҟоуп амцарцәаҩцәа, аҟарул аиҳабы, амашьынарныҟәцаҩ, аҭел иаҿатәоу. Амцарцәарақәа рыдагьы иҟоуп аҭагылазаашьақәа аҭыҵра анҳақәшәо ақалақь аҭахрақәа рзы. Иара уи адагьы ауааԥсыра рырахә-рышәахә џьара машәырк ахьзаргьы ианаҳзасуа ыҟоуп. Егьырҭ араионқәа рҿы џьа машәырк ҟалазаргьы, Тҟәарчалтәи амцарцәаратә ҟәша ацхырааразы иҭыҵуеит. Ус, Гал аӡхыҵра аныҟаз ауааԥысра ацхыраара рыҭаразы ааԥхьара ҳаман", - ҳәа еиҭеиҳәеит Аршба.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, нанҳәа 5 - Sputnik. Даҽа ҩыџьа Аԥсны ауааԥсыра акоронавирус рыдбалоуп ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
"Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 105-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп ҩыџьа. Ачымазцәа ирныруаз ауаа ргәаҭарақәа ирыцҵахоит", - ҳәа аҳәоит аштаб аацҳамҭа.
Иахьазы Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 109-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 37-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ҳазҭоу ашықәс жьҭаарамзазы иазгәаҭоуп Аԥсны аҩныҵҟа хәыда-ԥсада ансамбль "Кавказ" агастрольқәа рымҩаԥгара.
Аконцерт иазку ажәабжь шәаԥхьар ҟалоит абра:
Нанҳәа 4 рзы Аԥснытәи аҳәынҭқарратә филармониаҟны имҩаԥысит акарантиншьҭахьтәи аамҭазы ансамбль "Кавказ" раԥхьатәи аконцерт.
Адаул асыҩцәа ахәаԥшцәа дыршанхон, рнапы аусушьа, рыццакыратә елементқәа убла хыркуан.
Ансамбль асахьаркыратә напхгаҩы Арвелод Ҭарба ишиҳәаз ала, апрограмма иалаз акәашарақәа аҿыцрақәа рылагалан.
Аконцерт рбарц иаҭааит ахәаԥшцәа рацәаҩны, аԥсшьаҩцәагьы уахь иналаҵаны.
Акәашацәа рҟазара уаршанхо иҟан.
Аԥсуа жәлар рыкәашарақәа егьырҭ ажәларқәа излареиԥшым рхатәы ҟазшьа, рхатәы ритм, рхатәы еиҿкаашьа рымоуп.
Иқәԥраауа асцена иқәлаз акәашацәа улаԥш рхьымӡо игьежьуан, ишьацәхартәуан.
Аконцерт арыцхә машәыршақә иалхымызт: абри аҽны 26 шықәса раԥхьа имҩаԥысит "Кавказ" раԥхьаӡатәи арепетициа.
Аконцерт аҟны аныҳәатә гәалаҟазаара аԥҵан.
Ахәаԥшцәа рнапеинҟьабжьқәа еихсыӷьуамызт.
"Изларылшои абас ахәмарра, уамашәа избоит!" - лҳәеит аҳәаанырцәынтә ҳтәыла иаҭааз ируаӡәку аконцерт ахәаԥшҩы.
Жәлар рыкәашаратә ансамбль "Кавказ" Кандид Ҭарба ихьӡ ахырҵеит 2017 шықәсазы.
Аҵыхәтәантәи акәашара ашьҭахь ахәаԥшцәа рахь дцәырҵит ансамбль асахьаркыратә напхгаҩы, уи адиректор, "Ахьӡ-Аԥша" аорден 3-тәи аҩаӡара занашьоу, Аԥсны жәлар рартист Арвелод Ҭарба.


АҞӘА, хәажәкыра 16 - Sputnik. Урыстәыла, коронавирус COVID-19 аҿиара инадҳәаланы акраамҭа зыҵәахра ауа афатә аалыҵи аҩныҟанагара амҵзуреи еиҳа адҵаалара роуа иалагеит.
Амаҵзура "СберМаркет", адәқьанқәа METRO Cash&Carry, "Ашан", "Азбука Вкуса", "ВкусВилл", "Лента" аус рыцызуа аҳәамҭала, хәажәкыра 13-14 аҩныҵҟа аҿаҵаратә маҵзура адҵаалара 104% рыла ишьҭыҵит, аилахәыраҿы арҭ аԥсшьарамшқәа раантәи адҵааларақәа реиԥш иҟоу аҭагылазаашьагьы иадырҳәалоит.
Амаҵзура "Утконос" аклиентцәа адырра рнаҭеит аалыҵ анаграан аиԥҟьарақәа ҟалар алшоит ҳәа. Уаанӡа аасҭа аҿаҵақәа рацәаны иахьыҟалаз азы аҿҳәара иахыԥар алшоит.
Тауарқәак рганахьала аҿаҵақәа еиҳа ишырацәахаз атәы аҳәоит X5 Retail Group, ахәаахәҭратә ҳақәа "Пиатерочка", "Перекресток", "Карусель" рзеиԥшнапхгара.
"Магнит" ахаҭарнакцәа адырра ҟарҵоит акраамҭа зыҵәахра алшо атауарқәа еиҳа иаархәо ишалагаз.
Убри аан Урыстәыла ахәаахәҭра аминистрра адырраҭарақәа рыла, ахәаахәҭратә ҳақәа атауарҵәах аԥырҵо иалагеит, убри инадҳәаланы адефицит ҟалоит ҳәа шәара ыҟам.
Аусбарҭа иара убасгьы адырра ҟанаҵоит коронавирус инадҳәаланы адәқьанқәа раркра шазыԥхьагәаҭам.
АҞӘА, жьҭаара 1 - Sputnik. Урыстәыла ахада Владимир Путин аҳәамҭа ҟаиҵеит Ашәарҭадаратә хеилак аилатәараҿы Ашьха Ҟарабах аҭагылазаашьа азы Урыстәыла, Америка, Франциа рхадацәа аҳәамҭа еицыҟарҵоит ҳәа. Абри азы адырра ҟаиҵеит ахада ипресс-маӡаныҟәгаҩ Дмитри Песков.
Песков иажәақәа рыла, аилацәажәараҿы агәҭынчымра аарԥшын Ашьха Ҟарабах имҩаԥысуа азы.
"Ҷыдала азхьаԥшра аҭан аинырратә цәаҳәаҿы ицо аидысларақәа рызҵаара",- иҳәеит Песков.
Ашьха Ҟарабах еиҭахгьы бџьаршьҭыхрала еиҿагылеит ииасыз амчыбжь азы. Бақәеи Еревани дара-дара ахара рыдибаҵоит. Аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит Ермантәыла. Бақәа акәзар, амобилизациа ахәҭакахьала ирылаҳәоуп, акоменданттә сааҭ аус ауеит.
Аганқәа рыҩбагьы рдыррақәа рыла, аԥсыҭбарақәа ыҟоуп аруаа рганахь аиԥш аҭынчуааԥсыра рганахь алагьы, аха макьаназы заҟаҩ ыҟаҵәҟьоу шьақәыргылам. Ермантәылеи Азербаиџьани дасу ринформациақәа хаз-хазуп.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, жьҭаара 1 - Sputnik. Урыстәыла аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла 8 945 коронавирус хҭыс ҿыц аарԥшуп ҳәа аанацҳауеит COVID-19 аҽацәыхьчаразы Москва ақалақь аоперштаб.
Урҭ рҟынтәи 27,1% ачымазара аклиникатә ҟазшьа рыдбаламызт.
169-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит, 5 985-ҩык ргәы бзиахеит. Зынӡа иԥсхьоу рхыԥхьаӡара 20 891-ҩык инаӡоит, згәы бзиахахьоу – 964 242-ҩык.
Иахьазы Аԥсны авирус рыдбалоуп 1458-ҩык. Ргәабзиара шьақәгылахьеит 530-ҩык, 11 ԥсыҭбара ыҟоуп.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Апресс-конференциа иалахәуп:
Амассатә-информациатә хархәагақәа рхаҭарнакцәа ааҳаԥхьоит апресс–конференциахь (аҭыӡҭыԥ: ақ. Аҟәа, Пушкин имҩ. 16, абизнес-центр "Гәдоу Плаза", 5-тәи аихагыла).
Аккредитациа ҟалоит абри аҭел ала: +7(940) 926 00 00
Азыҳәа анашьҭразы аелектронтә ҭыӡҭыԥ: firstname.lastname@example.org
Иара убасгьы шәара ишәылшоит апресс-конференциа алахәылацәа зинтерес шәымоу азҵаарақәа рышәҭарц Sputnik Аԥсны асоциалтә ҳа Facebook аҿтәи адаҟьаҿы мамзаргьы аелектронтә ԥошьҭахь инашьҭны: email@example.com


Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб адырра ҟанаҵеит, Аԥсны COVID-19 ахҭыс ҿыцқәа жәиԥшь шьақәыргылоуп ҳәа.
Нанҳәа 1 азтәи аоперативтә дыррақәа рыла, Аԥсны иахьаҵанакуа даҽа жәиԥшьҩык ауаа COVID-19 рыдбалоуп, иахьазы атәылаҿы ачымазара зцәа иалоу рхыԥхьаӡара 42-ҩык ыҟоуп. Абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Аоперштаб адыррақәа рыла, аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки ирылагӡаны акоронавирустә ҿкы амазааразы агәаҭара иахысит 222-ҩык ауааԥсыра. Ачымазцәа ирныруаз ауааԥсыра зегьы ргәаҭарақәа макьанагьы ирыцырҵоит.
«Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 26-ҩык апациентцәа», – аҳәоит аоперативтә штаб аацҳамҭа.
Аԥсны ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы акоординациатә штаб нанҳәа 1 азы имҩаԥысыз аилатәараҟны аштаб алахәцәа зегьы еицҿакны ирҳәеит Аԥсны ачымазара ҿкы аламырҵәаразы иалагалаз аԥкрақәа зегьы шаԥыхтәу. Абри атәы аанацҳауеит Аԥсны Аминистрцәа Реилазаара апресс-маҵзура.
Аилатәара амшхәаԥштә азҵаарақәас иқәгылан иахьатәи аепидемиологиатә ҭагылазаашьа аҿиашьа, аԥсуа-аурыс ҳәаа аусура арежим, атуристтә сезон аартра азҵаара уҳәа.
Аԥсны аԥыза-министр Александр Анқәаб Акоординациатә штаб аилатәараҿы адырра ҟаиҵеит нанҳәа 1 инаркны Урыстәыла атәылауаа ԥықәсыларада Аԥсны иҭалар рылшоит, ҳтәылауаа ракәзаргьы убасҵәҟьа аҳәаа иахысны Урыстәылаҟа ацара рылшоит ҳәа.
«Роспотребнадзори Урыстәыла Агәабзиарахьчара аминистрреи Аԥсны асанитартә-епидемиологиатә ҭагылазаашьа иарҭаз ахәшьареи ҳтуристтә инфраструктура аԥсшьаҩцәа рыдкылара иазыхиоуп ҳәа иахьыршьази азгәаҳҭеит. Убри аҟнытә Аԥсны аганахьалагьы аҳәынҭқарратә ҳәаа ааҳартуеит, ԥынгыла ҳәа акагь ҟамҵакәа. Ари акыраамҭа ҳазлацәажәоз зҵаароуп, абас еиԥш иӡбатәуп ҳәагьы ҳазааит», – иҳәеит аԥыза-министр.
Иара иазгәеиҭеит убасгьы атәыла иҭало ауаа аҳәаа рахысраан акоронавирус рцәа ишалам зҳәо ашәҟәқәа рҭаххаӡом ҳәа.
Аԥсны Аминистрцәа Реилазаара апресс-маҵзура ишаҳәо ала, абри азы Ақәҵара апроект Акоординациатә штаб иазырхианы Аԥсны ахада идыргалоит.
Уаанӡа, ԥхынгәы 31 рзы Урыстәылатәи Афедерациа Акоронавирус азы аоперативтә штаб адырра ҟанаҵеит аурыс-аԥсуа ҳәынҭқарратә ҳәаа нанҳәа 1 нахыс иаартхоит ҳәа.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны иахьаҵанакуа зынӡа иазгәаҭоуп акоронавирустә хҭысқәа 98. Ичмазаҩхаз рахьтә 37-ҩык ргәы бзиахахьеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.


Арасаарыхра знапы алаку Абессалом Кәарҷиа арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы еиҭеиҳәеит араса анхаҩы ахашәала инаҭарц азы иҟаҵатәу, насгьы иарбан усуроу аҳәынҭқарра имҩаԥнагар акәу ари ахырхарҭала.
Ауаҩы иџьабаа иаԥхьаҟа иԥылоит гәыкала даназнеиуа, избанзар илауҵаз ауп иааурыхуа. Зусура ԥсыршьагас измоу, уадаҩрак ззаҵам асахьаҭыхҩы қәыԥш Мадина Саманџьиаԥҳа лҭоурых шәаԥхьа Sputnik аматериал аҟны.
Аԥсуа лабашьа аҵаки ахархәашьеи ртәы дазааҭгылоит Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩы Есма Ҭодуаԥҳа.
Сергеи Дбар ихьӡ зху Аԥсны Жәлар рџьынџьтәылатә еибашьра Аҳәынҭқарратә музеи аиҳабы Баҭал Гәынба арадио Sputnik арубрика "Аҭоурых иагәылаҵәаху" аҿы еиҭеиҳәеит асахьаҭыхҩы Константин Инал-иԥа иусумҭак аҭоурых атәы.
Акыршықəса гəыла-ԥсыла зыԥсадгьыл иадҳəалоу, наӡаӡагьы Шьамтəылантəи Аԥсныҟа нхара иааз ҳџьынџьуаҩ Фаиқ Чычба иҭоурых – ажурналист Сырма Ашəԥҳа ланҵамҭаҿы.
Гәыма ақыҭан Анцәа иҽеиҭакра ахьӡала иргылоу ауахәама иахагылоу аириеи Никита Адлеиба арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит ақьырсианцәа нанҳәа 9 рзы иазгәарҭо Пантелеимон ахәшәтәҩы игәалашәара амш аҭоурых атәы.
Амҳаџьырра ашықәсқәа раан Ҭырқәтәылаҟа иахнагаз Мамсыр Аргәын атәым жәҩан аҵаҟа изқәаҭыԥхеит, аха иҵәҩаншьап змырӡшаз иԥа хәыҷи, иабџьари рџьынџь ахь ишыхынҳәыз иазкуп ари анҵамҭа. Ажәабжь еиҭеиҳәеит Мамсыр ихылҵшьҭроу, аҭаацәаратә ҭоурых иахӡыӡаауа Гьаргь Аргәын.
Апроект "Алашара ҳзырбо ауаа" иацҵауа, ашәҟәыҩҩы Анатоли Лагәлаа диҿцәажәеит ашәаҳәаҩ Анатоли Алҭеиба.
Атуристә хеилак Visit.abkhazia.travel аиҳабы Денис Соломко арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы еиҭеиҳәеит раԥхьаӡа акәны Ԥсҳәыҟа аекскурсиатә амаршрут ҿыц аԥшьгара шыҟалаз атәы.
Аԥсны атәанчаҩцәа жәытәла ртәанчахәы амхра асистемахь гьежьтәыс иахьроуз зыхҟьаз, нас уи нархас иаиуа азы лгәаанагара ҳацеиҩылшоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.
Cынтәатәи аиндаҭлараҿ иаларгалеит 2700 метра инаӡо адистанциа ҿыц "Аҟәатәи ашыцәа", ари аӡсара рхы аладырхәыр рылшон аԥышәа змоу аӡсаҩцәа.
Уахыки-ҽнаки рыла аурыс-аԥсуа ҳәаа иахысуеит бжьаратәла 30 нызқьҩык рҟынӡа ауааԥсыреи ф-нызқь рҟынӡа атранспорттә хархәагақәеи.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны ачымазара здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 134-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 38-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Арасаарыхра знапы алаку Абессалом Кәарҷиа арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы еиҭеиҳәеит сынтәа араса аҽаҩра зеиԥшроу, насгьы аҭагылазаашьа еиҳа еиӷьхарц азы иҟаҵатәны ииԥхьаӡо.
2008 шықәса, нанҳәа ааба рзы Аахыҵ Уаԥстәыла аӷа данақәла, рхатә хьаа еиԥш ирыдыркылеит Аԥснытәи рашьцәагьы. Усҟантәи аамҭазы Гагра араион акультура аҟәша аиҳабыс иҟаз Слава Сақаниа еиҭеиҳәеит ауаԥсаа адгылара рыҭаразы агәыҳалалратә марафон шымҩаԥыргаз.
2008 шықәса, нанҳәа 8 ауха ақырҭуа ар Аахыҵ Уаԥстәыла аҳҭнықалақь Цхьинвал иалахысит, абџьаршьҭыхлатәи абри аконфликт нанҳәа 12 рҟынӡа имҩаԥысуан.
Очамчыра араион аҵара аҟәша аиҳабы Феликс Џьынџьиа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит Аԥсны аҵареи абызшәатә политикеи рминистр араион аҟны иныҟәараан ашколқәа дшырҭааз, Очамчыратәи аԥшьбатәи ашкол азы аҵарашықәс изнахахо атәы.
Гагра Араионтә Еизара адепутатцәа ирыдыркылахьан аӡбамҭа, Цандрыԥшь аҳаблан Ацанбақәеи Гьечааи ахьынхоз аҭыԥқәа рҟны ахаҳәқәа шышьақәыргылахо, аха еиуеиԥшым амзызқәа ирхырҟьаны ари апроект иахьанӡа инагӡамхеит.
35 шықәса раԥхьа, Москва имҩаԥысуаз Аҿар адунеизегьтәи рфестиваль аԥсуа ҿар ирнаҭази, цәаныррақәас ирзааннажьызи ртәы дазааҭгылоит уи иалахәыз ашәҟәыҩҩы, апоет Анатоли Лагәлаа.
Қырҭтәыла еибашьрала Аахыҵ-Уаԥстәыла иақәлеижьҭеи аҵыхәтәантәи аибашьра аахыс 12 шықәса ҵуеит иахьа. Аполитолог Беслан Ҳагба арадио Sputnik аефир аҟны далацәажәеит ақырҭцәа рымпыҵахаларатә хықәкы иахьынӡацәхьаҵыз атәы.


АҞӘА, нанҳәа 12 – Sputnik. Гәдоуҭатәи агоспиталь ареаниматологцәа ачымазцәа хьанҭақәа ҳәа ишьоу рыхәышәтәра мҩаԥыргоит ҳәа Аԥсуа телехәаԥшра иазеиҭеиҳәеит ахәышәтәырҭа аҳақьым-реаниматолог Дамеи Занҭариа.
Ареанимациатә ҷаԥшьарақәа мҩаԥгоуп аҭахратә принцип ала.
"Астудентцәа анаҳзышьҭаз урҭ рҟынтәи ихьанҭаз аӡәгьы дыҟамызт. Мышктәи аҷаԥшьарақәа мҩаԥаагон. Аамҭак азы ачымазцәа зынӡагьы иҳамамызт, аха аҷаԥшьара шыҟац иҟан. Уажәы мчыбжьык ҳҷаԥшьоит нас ҩымчыбжьатәи аҽыԥхьакра мҩаԥаагоит", - ҳәа иҳәеит Занҭариа.
Гәдоуҭатәи агоспиталь аҿы аусуратә ҭагылазаашьақәа уадаҩуп, "азона ҟаԥшь" аҿы аус зуа ацәамаҭәа ҷыда ныҟәыргоит, иҟоуп апалатақәа акондиционерқәа ахьыҟам ҳәа еиҭеиҳәоит аҳақьым.
"Иаабац аусуратә ҭагылазаашьеи уажәтәи аусуратә ҭагылазаашьеи узеидкылом. Ауаҩы асеиԥш аус имуроуп. Еснагь ҳаҷаԥшьара иаҵанакуаз уахыки-ҽнаки ракәын. Иара убасгьы аҩаӡара ҳарак змоу ахыхьчага хархәагақәа ҳамам. Аҭагылазаашьа шыуадаҩугьы, амедперсонал хшаҭарыда аус руеит", - ҳәа иҳәеит иара.
Ареаниматолог иазгәеиҭеит акоронавирус змоу рыхәышәтәразы иазхо ахәшәқәа шыҟоу.
Аԥсны иахьаҵанакуа COVID-19 рыдбалоуп 148-ҩык. Урҭ рҟынтәи 50-ҩык ргәы бзиахахьеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


Ихарҭәаау аверсиа
рус
аԤс
Ихадароу
Аԥсны
Адунеи аҿы
АРЕПАТРИАЦИА
Аналитика
Арадио
Коӷониаԥҳа лымҩаду
Атәылауаҩи аиҳабыреи
Ҳазлацәажәаша ҳамоуп
Хра злоу ахҭысқәа
Афотосахьақәа
Авидеонҵамҭақәа
Аинфографика
Aлерт
19:05 06.06.2020
185
Аԥсҭазаара иасимволқәоу: амреи амзеи ирыдҳәалоу амифқәа
Жәлар зыхӡыӡаауа, наџьнатә аахыс изымҵаныҳәо, абла ҷыц еиԥш изхәаԥшуа жәҩантә цәырҵрақәоуп амреи амзеи. Ҳәарада, уи зыхҟьоз амра – ԥсҭаҵаган, ауаа аԥхарра рнаҭон, адгьылқәаарыхра зыҟаломызт иарада. Амза акәзар, уахынла адгьыл иқәыҷҷон, аныҟәаҩцәа амҩа днарбон.
17:19 20.04.2020
234
Идыргәӡон, ма ирлаҳәон: ажәытәан ахархәара змаз аши ахәыӡи рҭоурых
Аԥсуаа аџьықәреи рхы иадырхәо иалагаанӡа аларҵәара ӷәӷәа змаз аши ахәыӡи рҭоурых дагәылаԥшны иаҳзеиҭалҳәеит Sputnik аколумнист Сусанна Ҭаниаԥҳа
09:53 12.04.2020
338
"Анасыԥ ахь ҳамҩа нагоуп": аҭаацәара алалара иадҳәалоу жәлар разгәаҭарақәа
Анасыԥ аиура, мамзаргьы, даҽакала иуҳәозар, аҭаацәара алалара иадҳәалоу хра злоу аԥсуа ажәлар разгәаҭарақәак ртәы ҳадылгалоит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аҭҵаарадырратә усзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа.
18:22 04.04.2020
479
Аҩны аԥара дәылыргом, иӡахуам, анышә ркуам: аԥсуаа амшшьара ишазыҟоу
Амчыбжь алагамҭеи анҵәамҭеи рыҩнуҵҟа аԥсуаа иалкаау, иҷыдоу амшқәа рымоуп, урҭ "амшшьарақәа" ҳәа ирышьҭоуп. Ахаҭа ажәа "амшшьара" уазааҭгылозар, уи еилоу ажәоуп, ишьақәгылоуп ажәақәа "амш", "ашьара" реицҵарала.
18:57 03.04.2020
392
Шәкы рҟынтәи ак наӡоит: ачымазара ҿкаҟынтәи ажәлар ахныҳәара шымҩаԥыргаз
Иахьа Аԥсны ахьынӡанаӡааӡо ажәлар рхаҭа раԥшьгарала имҩаԥыргеит ахныҳәара, ачымазара ҿкы алаҵәара ашәарҭара ахьыҟоу инамаданы, Ҳазшаз илԥха-игәыԥха ҳамазарц, ачымазара хара иаҳҟәыгазарц азы. Уи шымҩаԥыргаз атәы ҳзеиҭалҳәоит Есма Ҭодуаԥҳа.
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау
11:12 23.03.2020
99
Авидеонҵамҭақәа
Жәларбжьаратәи апресс-центр аҟны Аԥсны АКХ ахантәаҩы Ҭамаз Гогьиа иқәгылара хыркәшоуп
Аԥсны алхратә ҭыԥқәа зегьы адыркит хәажәкыра 22, асааҭ 20:00 рзы. Алхратә комиссиа хада иаразнакала абжьқәа рыԥхьаӡара нап адыркит.
22:44 22.03.2020
106
Адгәыр Арӡынба алхрақәа рҟны аиааира згаз Аслан Бжьаниа идиныҳәалеит
Аԥсны АКХ заанаҵтәи алаҳәарақәа ҟанаҵоит хәажәкыра 23 рзы. Абжьыҭара ахьымҩаԥысуаз алхырҭатә ҭыԥқәа 154 зегьы русура ааныркылеит асааҭ 20:00 рзы.
Аԥсны ахада иалхрақәа -2020
09:53 16.02.2020
86
Ԥсабарала абаҩхатәра злоу: Татиана Саноиан ацәыргақәҵа шылзеиҿыркаауа
Гагра ақалақь Акультура аҩны администратор, занааҭла иҭоурыхҭҵааҩу, аха ԥсабарала исахьаҭыхҩу, 40 усумҭа знапы иҵҵхьоу, ақәынҵеи ахаҳәи рҟны асахьа ҭызхуа Татиана Саноиан иаҳзеиҭалҳәеит лколлектив илырҭаз адгылара иабзоураны лхатәы цәыргақәҵа аиҿкаара дшазхәыцыз атәы.
18:03 25.01.2020
116
Еиҩызцәахаз аблогерцәа хҩык, мамзаргьы Инстаграм ауаа шеиднакыло
Сынтәа жәашықәса ахыҵуеит адунеи аҿы ахархәара ду змоу асоциалтә ҳа Инстаграм. Аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы ҳтәылаҿгьы зхатә блог мҩаԥызго ахархәаҩцәа цәырҵит. Инстаграм ала ухы узныҟәгома? Аинтерес аҵоума? Иабанӡауадаҩу? Хҩык аԥсуа блогерцәа арҭ азҵаарақәа ирылацәажәеит.
11:44 22.01.2020
148
Ҟәардәк аӡәы иҵхны даҽаӡәы иҵаргылара, мамзаргьы 20-тәи ахәҭаҷи аиҭалхрақәеи
Еиду амилаҭқәа реиҿкаара аконвенциа 20-тәи ахәҭаҷ адкылара иадгылоу аԥшьгаратә гәыԥ ауаажәларра ирԥылеит ажьырныҳәа 21 рзы. Аиԥылараҟынтәи ихадаз азгәаҭақәеи 20-тәи ахәҭаҷ алхрақәа рҟынӡа Апарламент иаднамкылар иҟалар зылшо ахҭысқәеи дырзааҭгылоит Елеонора Коӷониаԥҳа.
09:27 14.01.2020
354
"Ажьира алԥха ҳауааит": ҭаацәашәала Ажьырныҳәа ҳшаԥыло
Ԥақәашь ақыҭа инхо Ҭаниаа рҭаацәараҿы иԥшьоу аныҳәа - Ажьырныҳәа шазгәарҭо дазааҭгылеит Sputnik аколумнист Сусанна Ҭаниаԥҳа.
18:59 13.01.2020
361
Амчра агара мариоуп, аха аныҟәгара цәгьоуп: аибарххарақәа рзы агәаанагара
Аҵыхәтәантәи амшқәа рзы ҳтәылаҟны имҩаԥысуан имариамыз аполитикатә хҭысқәа, урҭ рзы лгәаанагара ҳамалдоит Sputnik Аԥсны аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.
09:48 13.01.2020
463
"Афырхы анапахьы аагара": Ажьырныҳәа ашьаҭақәа рызхьаԥшреи иахьатәи уи аҵаки
Аԥсуаа рныҳәара хада Ажьырныҳәеи уи Анцәахәы шыҟалази, иахьа аныҳәа амҩаԥгара иацу аҷыдарақәеи ртәы дазааҭгылоит Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩы Есма Ҭодуаԥҳа.
18:28 06.01.2020
393
Аӡын шӡыну имҩасыр аԥсабара ахаҭагьы иаҭахуп, ма аԥсуаа асы анауа злардыруа
Ҳаамҭазы атехникатә прогресс иабзоураны еилыркаауеит амш зеиԥшрахо: ианыцәгьахо, ианыбзиахо. Уи азҵаара еилзырго аҳауагәаҭаҩцәа аԥсуаагьы иҳамоуп уажәшьҭа, аха иахьагьы ажәлар рамзартә гәаҭагақәа рыла амш, мамзаргьы аамҭа зеиԥшрахо еилзырго ауаа ыҟоуп.
09:41 11.12.2019
48
Аҽи аҟазареи: Очамчыра имҩаԥысит ацәыргақәҵеи амилаҭ хәмаррақәеи
Очамчыра имҩаԥгаз "Арашь Бзоу. Аԥсны аҽыбӷаҟазаратә спорт" захьӡыз ацәыргақәҵаҿы идырбан аҽыбӷаҟазаратә спорт иазку афотосахьақәа, аҽцәа рымаҭәа, амузеитә маҭәарқәа, иара убас авидеонҵамҭақәа.
19:20 10.12.2019
279
Бга ахьҭам ла ҭашуам, мамзаргьы акриминали амчреи еилаҵәар аналшо аамҭа
Sputnik Аԥсны аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа дазааҭгылоит аҳәынҭқарра ахадарахьы акандидатцәа рзы азакәан иалоу аԥынгылақәа шырџьбаратәу, иара убас ацәгьоуцәа ирызԥырҵәо ахьырхәрақәа иахәҭоу ахылаԥшра шрыҭатәу.
19:20 08.12.2019
26
Авидеонҵамҭақәа
"Хәба ҳцеит!": Sputnik Аԥсны раԥхьатәи аиубилеи
Жәларбжьаратәи аинформациатә агентра Sputnik Аԥсны раԥхьаӡа акәны онлаин ахь ицәырҵит ԥхынҷкәын 8, 2014 шықәсазы. Сынтәа уи иазгәанаҭоит раԥхьатәи аиубилеи – хәышықәса ахыҵра.
14:02 07.12.2019
623
Саб аҳәса дшыржьаз: амассажҟаҵаҩы-тәанчаҩы дзықәшәаз хҭыск
Аус зуа ауаҩы, иқәра анааилак, тәанчара дцароуп. Аха иахьатәи ҳаамҭазы, ажәлар рҟны лафны ишырҳәо еиԥш, аӡәырҩы "ршьапқәа рыла ԥхьаҟа идәыларгаанӡа" рхала арзаҳал ҩны ицо дмаҷҩуп. Уи аҭагылазаашьа раԥхьа иргыланы атәанчаҩы изеицәоуп.
10:17 07.12.2019
33
Дәрыԥшьи Белоруссиеи рыбжьара: апоет Иури Лакербаи игәалашәаразы
Апоет, акинодраматург, апублицист Иури Лакербаи диижьҭеи 85 шықәса ҵит. Уи игәалашәара иазкыз ахәылԥаз мҩаԥысит Аҟәатәи 12-тәи аурыс школ аҟны.
19:40 02.12.2019
317
Аицҵақәа рҭыԥ аԥсахра аицҵалыҵ ианыԥшуам, ма митингла акадрқәа шаҳԥсахуа
Иахьа Аԥсны ишьақәгылаз акриминогентә ҭагылазаашьеи, уи зыхҟьаз афакторқәеи, насгьы аҳәынҭқарратә напхгараҭараҿы иҟоу ацәгьоурақәа раарԥшразы аҭакԥхықәра змоу амаҵураауа рамхрақәа аус иахьынӡаныԥшуа азы лгәаанагара лҳәоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.
Иҵегь аҭагалара
14:17 22.09.2020
1348
Инаԥшьба: анхаҩы ицитрустә аалыҵ аҳәаа иахигарц азы ашәҟәқәа зегьы реизгара илшаӡом
Аԥсны аҳазалхратә еилакы ахантәаҩы Гәырам Инаԥшьба арадио Sputnik аефир аҿы атәыла ахада ацитрустә аалыҵқәа рзы инапынҵа ахҳәаа азыҟаиҵеит.
14:24 21.09.2020
56
Хагәышь ауниверситет аҟны аҵаратә процесс алагашьазы: ус еиԥш ада ԥсыхәа ыҟаӡам
Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет афилологиатә факультет адекан Баҭал Хагәышь арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит иреиҳаӡоу аҵараиурҭаҟны иахьазы аҵаратә процесс аиҿкаашьа атәы.
10:30 22.09.2020
38
Гәынба жәлар рарҳәагақәа роркестр аконцерт азы: уажәтәи ақәгылара алукаартә иҟалоит
Оҭар Хәынҵариа ихьӡ зху жәлар рарҳәагақәа рҳәынҭқарратә оркестр аконцерт мҩаԥысраны иҟоуп цәыббрамза 23 рзы Аҳәынҭқарратә филармониаҿы. Уи иалахәхо асасцәа ртәы арадиоефир аҿы еиҭеиҳәеит акультура аминистрра аконцертқәеи агастрольқәеи рыҟәша аиҳабы Адамыр Гәынба.
18:40 22.09.2020
27
Акоронавирустә хҭыс ҿыцқәа даҽа 59 азгәаҭоуп Аԥсны
Иахьатәи аамҭазы Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирус 1054-ҩык ишрыхьхьоу аарԥшуп. Урҭ рахьтә 311-ҩык апациентцәа ргәы бзиахеит, быжьҩык акоронавирус зыхьуаз рыԥсҭазаара иалҵит.
10:47 23.09.2020
23
Хра злоу ахҭысқәа: Қәҭелиа акциа "Ашколхәыҷ изы аелектронтә техника ҳамҭас" иазкны
Аԥсны Аҵареи абызшәатә политикеи рзы аминистрра апресс-маҵзура аиҳабы Аслан Қәҭелиа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит аминистрра иаԥшьнагаз акциа атәы.
Иҵегь аҭагалара
Sputnik алаҳәара
Sputnik алаҳәара анапаҵаҩра шәылшоит
Анапаҵаҩра
Мап акра


Аҵыхәтәантәи амшқәа рзы ҳуаажәларраҿы аҭыӡшәа злыҵыз ақырҭуа политикатә хаҿқәа ахада ицхырааҩ ибзоурала Аԥсныҟа маӡала иааргаз аныхачаԥа иадҳәалаз ахҭысқәа ахҳәаа рылҭоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.
Аԥсны акоронавирус зыхьхьоу рхыԥхьаӡара иахьатәи аамҭазы 516-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 157-ҩык ргәы бзиахеит, хәҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Аԥснытәи аҳәынҭқарратә музеи ажәытәӡатәии абжьаратәии шәышықәсақәа рыҟәша аиҳабы Диана Ахԥҳа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭалҳәеит Аҷандара ақыҭан иԥшааз аџьаз иалхыз аиха аҭоурых.
Ашьха ҳаракыра Пыв иахьаҵанакуа 50 шықәса раахижьҭеи зырахә хазгало, уа атәарҭа змоу, ахш-хырҵә аҭыԥан иҟазҵо Иван Оҭырба иашьцәеи иареи шьхацан рыбзазашьа атәы ҳзеиҭалҳәоит уи зыблала иаҭааны избаз Sputnik акорреспондент Наала Гәымԥҳа.
Б. Шьынқәба ихьӡ зху Аҟәатәи актәи абжьаратә школ адиректор Нонна Делԥҳа арадио Sputnik аефир аҿы илҳәеит аҵаҩцәа рыбжьара акоронавирус зыдбалаз ахәыҷы дшалкаахаз, насгьы уи ашьҭахь имҩаԥгаз аусурақәа ртәы.
Апроект "Алашара ҳзырбо ауаа" иацҵауа, ашәҟәыҩҩы Анатоли Лагәлаа дазааҭгылоит аԥсуа доуҳатә феномен Аԥсны аҳәаақәа рҭыгара илшеит ҳәа ззиҳәо апоет, апублицист Даур Занҭариа иҟазареи, иара убас иара ирҿиаратә мҩаҿы иҟаиҵаз анырреи ртәы.
Аԥсны еицырдыруа ажурналист Артиом Амқәаб диижьҭеи 110 шықәса ахыҵра инамаданы ажурналист Владимир Аҳашба авторс дызмоу ашәҟы "Артиом Амқәаб иԥсҭазаареи ирҿиамҭақәеи" акьыԥхь абеит. Уи шыҟалаз атәы Владимир Аҳашба арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит.
Мызкы инацны иҵуеит Гагра ақалақь акурорттә сезон иалагеижьҭеи. Уажәшьҭа аԥхынрагьы ииасит, аха асасцәа рхыԥхьаӡара улаԥш аҟны еиҵахом лҳәеит Sputnik акорреспондент Саида Жьиԥҳа. Лара аԥсшьара аамҭа шымҩасуа иазкны иҟалҵаз згәаҭарақәак шәрыԥхьа иазлырхиаз анҵамҭаҿы.


Иҳаҩсыз амчыбжь азы аҭыԥ змаз иналукааша ахҭысқәа Sputnik аҿы.
Иҳаҩсыз амчыбжь азы иналукааша политикатә хҭысны иҟалеит цәыббра 7 рзы Аслан Бжьаниа Москваҟа ицара. Бжьаниа ипресс-маҵзура ишааныцҳауа ала, Москва, атәыла ахада Иусбарҭаҿи атәыла аиҳабыра рҿи еиуеиԥшым аиԥыларақәа мҩаԥысит.
Инарҭбааны Бжьаниа Москватәи ипрограмма апресс-маҵзураҿы иаламцәажәеит.
Ари аныҟәара Бжьаниа атәыла ахадас дҟалазар иԥшьбатәиуп.
Раԥхьа Москваҟа атәыла ахада днеит лаҵарамзазы. Иара ицын афинансқәа рминистр Владимир Делбеи аекономика аминистр Кристина Озганԥҳаи.
Рашәара 24 рзы Бжьаниа далахәын Москва имҩаԥгаз Аиааира Апарад.
Аимпульс ҿыц: Аслан Бжьаниа дидикылеит Михаил Бабич
Аԥсныҟа усутә ныҟәарала цәыббра 8 рзы иааит Урыстәыла агәабзиарахьчара аминистрра аделегациа. Аԥсны агәабзиарахьчара аминистр Ҭамаз Ҵахнакьиа урҭ дырԥылеит, анаҩсан дара Тҟәарчалҟа еиццеит.
Аделегациа арахь аара хықәкыс иаман Тҟәарчал араионтә хәышәтәырҭа хада аусуразы ихымԥадатәины иҟоу ахархәагақәеи аинвентари реиқәыԥхьаӡа аиқәыршәареи ашьақәырӷәӷәареи.
Ахәышәтәырҭа аргылара нап аркын 2017 шықәса рзы Аинвестпрограмма 2017-2019 аҳәаақәа ирҭагӡаны. Ихыркәшахараны иҟан 2019 шықәса рзы. Иазоужьын 258 миллион мааҭ.
Убри аан апроект аҿы иарбамызт акәыршагәара, аморг, акрыфарҭа, аӡәӡәарҭа, арентгентә аппарат аҩнаргыларҭа, амардуантә маакырқәа.
Аиԥылараан Аԥсны аекономика аминистр Кристина Озганԥҳа аҳәамҭа ҟалҵеит ахәышәтәырҭа аԥаразоужьра алимит иацҵатәхоит ҳәа.
Цәыббра 11 рзы Аԥсны имҩаԥган аҵарауаҩ, аполитикатә усзуҩ Иури Воронов игәалашәара Амш.
Иури Воронов дыршьит цәыббра 11, 1995 шықәса рзы.
Аԥсны анапхгара, аҵарауаа, ауаажәларратә еилазаара рхаҭарнакцәа цәыббра 11 рзы иналукааша аԥсуа ҵарауаҩ, аполитикатә усзуҩ Иури Воронов анышә дахьамадоу ашәҭшьыҵәрақәа шьҭарҵеит.
"Иури Воронов XIX ашәышықәса аахыс Аԥсны ԥсадгьылны иззыҟаз аҭаацәара дрылҵит. Иури Николаи-иԥа Аԥсны аҭоурых аҭҵаара илшамҭақәа рацәаӡаны иадын. Ашкол данҭаз инаркны иҭиҵаауа далагахьан Ҵабалтәи абаашқәа. Мрагылараҭҵаара аинститут аҿы аегиптолог изанааҭ шиоузгьы, Аԥсныҟа дхынҳәны дызҿыз аус иациҵо далагеит. Иԥсадгьыл абзиабара аԥыжәара аиҭеит", - ҳәа иҳәеит аҭоурыхҭҵааҩ Сослан Салаҟаиа.
Аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа рдоктор, ААУ апрофессор Иури Воронов диит лаҵара 8, 1941 шықәса рзы Ҵабал, Вороноваа рынхарҭа "Ясочка" аҟны.
1965 шықәса рзы Ленинградтәи ауниверситет далгеит. 1971 шықәса рзы аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа ркандидатс дҟалеит, 1985 — аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа рдокторс. Ҵабалтәи аҭоурых-культуратә ҳәырԥсарра напхгара аиҭон, Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аҟны алекциақәа дрыԥхьон.
1990-1995 шықәсқәа раан Аԥсны Иреиҳаӡоу Асовет адепутатс дыҟан. 1994 — 1995 шықәсқәа рзы Аминистрцәа Рхеилак Аԥыза-министрс дыҟан. Напхгара аиҭон Аԥсны иҟоу аурыс уаԥшьқәа Рконгресс.
Иури Воронов дыршьит 1995 шықәса рзы Аҟәа, иуаҭах ашәхымс аҿы.
Агәалашәара амш: Аҟәа Иури Воронов анышә дахьамадоу ашәҭшьыҵәрақәа шьҭарҵеит
Аҳәынҭқарратә программақәа "Аԥсны атәылауаа ркатегориақәак нхарҭаҭыԥла реиқәыршәаразы", "Анхарҭаҭыԥ-2021" рынагӡара аҿҳәара иахыгоуп иааиуа ашықәс ахь ҳәа иҳәеит Аԥсны асоциалтә еиқәыршәареи адемографиатә политикеи рминистр Руслан Аџьба.
"Анхарҭаиуратә программақәа ирылахәу рырзаҳалқәа ҭызҵаауа акомиссиа аусура аамҭала иаанкылоуп. Убри аан арзаҳалқәа рыдкылара мҩаԥаагоит. Ирацәаҩуп здокументқәа назгахьоу. Убри аан анхарҭаҭыԥқәа аӡәгьы иҭам сынтәатәи ашықәс азы. Апрограммақәа хышықәса ҳәа аусура иаларган. Сынтәа аӡәгьы анхарҭа ахьиҭам азы акомиссиа аусура 2022 шықәса рҟынӡа инахоуп", - иҳәеит аминистр.
Аҳәынҭқарратә программақәа "Аԥсны атәылауаа ркатегориақәак нхарҭаҭыԥла реиқәыршәаразы", "Анхарҭаҭыԥ-2021" рзы акомиссиа аусура аанкылан 2020 шықәса хәажәкырамзазы акоронавирус алаҵәара инадҳәаланы.
Рашәара 3 рзы аԥыза-министр Александр Анқәаб аҳәынҭқарратә программақәа рдокументациақәа ҭҵааны Аԥсны асоциалтә еиқәыршәареи адемографиатә политикеи рминистр Руслан Аџьба инапы ианиҵеит урҭ хра рыманы иҟоуи иҟамуи ахәшьара аиҭарц, ацҵара аԥсоу иаԥсаму еиликаарц.
Аҟәатәи ақалақьтәи Очамыратәи араионтәи ӡбарҭақәа аӡбамҭа рыдыркылеит Аҟәа аԥшаҳәаҿы иҟалаз ахысраан иҟалаз ауаҩшьра иалахәыз ҳәа агәҩара ззыҟоу рыҵәахразы, изакәанымкәа абџьар аҵәахразы ҩыџьа атәылауаа ахара рыдҵаразы.
Апрокуратура хада асаит ишаҳәо ала, Изольда Аҳәԥҳа ахара лыдырҵеит Аԥсны Аҳәынҭқарра Ашьаустә закәанеидкыла ахәҭаҷ 217 актәи ахәҭа (изакәанымкәа амцабџьар аҵәахреи, аныҟәгареи, амҩангареи рзы), ахәҭаҷ 318 (аҵәахра) рыла.
Аҳәԥҳа аӡбарҭа харас илыднаҵеит, лганахьала аӡбамҭагьы аднакылеит лара лаҵара 26-29, 2020 шықәса рзы Алхас Аҩӡбеи, Асҭамыр Шамбеи, Доминика Акырҭааԥҳа заанаҵ иӡбаны рышьразы ахара здырҵо Ерик Ҷкадуа дахьыҟаҵәҟьаз дырны, "активла ицхраара даҿын, иара хазы ауада изалхны, фатәыла-жәтәыла деиқәыршәаны Аҟәа иҟоу лынхарҭаҩнаҿы дҵәахны длыман" азы.
Уи адагьы Аҳәԥҳа харас илыдырҵоит иарбоу луаҭах аҿы амцабџьар, зкалибр еиуеиԥшым аџьаԥҳаны, агранатомиот, иара убас иԥжәар зылшо агранатақәа ҵәахны илыман ҳәа.
Нанҳәа 19 рзы ашьаус ахәаԥшра алҵшәақәа рыла, Аҳәԥҳа ахара лыдырҵеит, ацәгьоурақәа еизакны рзы илықәырҵеит ҩышықәсеи ҩымзи ҭакрала ахгара, ԥышәаратә ҿҳәарас фымз лыҭаны, хараԥсада.
Цәыббра 3, 2020 шықәсазы Очамчыратәи араионтә ӡбарҭа изакәанымкәа амцабџьар аҵәахреи ацәгьоура аҵәахреи рзы ахара здырҵо Валериан Шьанаа ишьаус аматериалқәа ирыхәаԥшуан.
Шьанаа аӡбарҭа харас иднаҵеит, иганахьала аӡбамҭагьы аднакылеит мшаԥы 21 инаркны лаҵара 8, 2020 шықәса рзы, ақьафурҭа "Сан Ремо" аҿаԥхьа иҟалаз ауаҩшьра далахәын ҳәа изхәаԥшуа Беслан Бганба дахьыҟаҵәҟьаз дырны, "активла ицхраара даҿын, Очамчыра араион Гәыԥ ақыҭан аҩнаҿы иара хазы ауада изалхны, фатәыла-жәтәыла деиқәыршәаны дҵәахны диман, убри алагьы Бганба аҭакԥхықәрахь иадԥхьалара даԥырхаган" ҳәа аарыцҳаит Апрокуратура хада адырраҭараҿы.
Ашьаус ахәаԥшра алҵшәақәа рыла, Шьанаа ахара идырҵеит, ацәгьоурақәа еизакны рзы иқәырҵеит хышықәса ҭакрала ахгара, ԥышәаратә ҿҳәарас ҩышықәса иҭаны, ахараԥса 40 нызқь мааҭ аҳәынҭқарра иазишәарц иқәҵаны.
Ашьапылампыл азы Аԥсны Ахраҿаз аиндаҭларақәа ирылагеит акомандақәа "Афони", "Саӡи" рыхәмаррала цәыббра 8 азы. Аиндаҭларақәа ирылахәуп аа-командак: "Нарҭ", "Динамо", "Ерцахә", "Риҵа", "Афон", "Самырзаҟан", "Гагра", "Саӡ".
Аԥсны ашьапылампылтә лига адиректор Витали Федоренко иҳәеит уи шхыркәшахо цәыббра 16 рзы.
"Акомандақәа дара-дара еицыхәмаруеит. Аҵәҭаԥсара мҩаԥаагеит. Еицыхәмаруа шьақәҳаргылеит. Ахәмаррақәа ҩба иреиӷьу далыркаауеит. Нас имҩаԥгахоит афиналбжа. Уа ԥшь-командак хәмаруеит, анаҩс иаиааизгьы далкаахоит", - иҳәеит Федоренко.
Ашьапылампыл азы Аԥсны Ахраҿаз афинал мҩаԥгахоит абҵара 8 азы астадион "Динамо" аҿы.
Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирустә инфекциа аҭагылазаашьа уадаҩуп, COVID-19 змаз ахаҵа Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҟны дыԥсит цәыббра 9 рзы.
"78 шықәса зхыҵуаз ахаҵа, ҩ-ганктәи аполисегментартә ковид-гәыҵәкра зманы Гәдоуҭатәи агоспиталь аҿы ишьҭаз цәыббра 9 рзы иԥсҭазаара далҵит. Иара убасгьы иара иман ашьақар чымазара, ашьақәыӷәӷәара, аҷаҷачымазара. Амедицинатә усзуҩцәа ирылшо зегь шыҟарҵозгьы, аԥсыԥлагаҩагара азымхареи агәеисра аиԥҟьареи ирыхьҟьаны иԥсҭазаара далҵит", - аҳәоит COVID-19 ауааԥсыра рацәыхьчаразы аоперативтә штаб адырраҭараҿы.
Аҭагылазаашьа уадаҩны иҟоуп аҵаратә усҳәарҭақәа рҿы ҳәа Аԥсуа телехәаԥшра аефир аҟны илҳәеит Аҟәа ақалакь аҵара аҟәша аиҳабы Асҭанда Ҭаркьылԥҳа.
Цәыббра 11 азы иҟоу адыррақәа рыла, аҟәатәи абжьаратә школқәа рҵаҩцәа жәаҩык акоронавирус чымазара рыдбалоуп ҳәа лҳәеит лара.
Ҭаркьылԥҳа лажәақәа рыла, ҩажәаҩык арҵаҩцәа аҽыԥхьакрахь ишьҭуп. Иара убас, аҽыԥхьакра ицеит 60-ҩык ашколхәыҷқәа.
"Класск аҟны ҵаҩык ачымазара идбалазар, акласс зегьы ҩымчыбыжь аҽыԥхьакра ицоит", - лҳәеит Ҭаркьылԥҳа.
Аҟәа ақалакь аҵара аҟәша аиҳабы иазгәалҭеит, ашколқәа зегь рҟны акоронавирустә инфекциа ахҭысқәа рцәырҵреи ралаҵәареи иадҳәалоу ашәарҭарақәа рырмаҷра алзыршо аԥҟара-абжьгарақәа ишрықәныҟәо: актәи акласс аҟны аурок 30 минуҭ еиҳам, 2-11 аклассқәа рҟны- 35 минуҭ. Аԥсшьара аамҭа 10-15 минуҭ, аклассқәа аҳауа рыҩнарсразы.
Ҳалбад аҵарашықәс ҿыц апандемиа аамҭазы: ҳазыҟаҵаӡам
Иара убас аԥсуа телехәаԥшра аефир аҟны Аԥсны агәабзиарахьчара аминистр Ҭамаз Ҵахнакьиа иҳәеит, ҳтәылаҿы ишыҟоу хҩык ҩынтәны акоронавирус зыдбалоу.
Анализқәа рҭак аиура еиҵазырхо аҭҵаара рацәа ахьымҩаԥгатәу ауп иҳәеит аминистр. Иара иажәақәа рыла уахыки-ҽнаки рыла 200 анализ инареиҳаны иҭырҵаауеит. Абаклабораториа х-сменакны аус ауеит ҳәа азгәеиҭеит иара.
Цәыббра 12 рзы ИАЕ "ИнгурГЭС" аиҳабы Леван Мебониа адырра ҟаиҵеит Егры ГЕС аусзуҩцәа 50-ҩык рҟынӡа ачымазара рыдбалоуп ҳәа.
"Ааигәа, Аберқыҭ аҿы ақырҭуа ган ала аҳәаа иахысуаз аԥҳәыс лгәаҭараан илыдбалан акоронавирус. Дызныруаз ауаа рышьақәыргылара иалагеит. Аԥхьа ԥшьҩык чмазцәахеит, нас - 28-ҩык, ашьҭахь 16-ҩык. Иааидкыланы 50-ҩык рҟынӡа. Дара зегьы Аберқыҭ (Саберио) иатәуп, аӡәы – Жәыргьыҭ", - иҳәеит Леван Мебониа.
Мебониа ишиҳәо ала дара зегьы авирус аҟазшьа рныԥшуам, ус шакәугьы, акарантин ахь инашьҭуп.
Акоронавирус азы анализ ақырҭуа ган аҿы ирзыҟаҵан.
ЕгрыГЕС аусзуҩцәа азиншәҟәы рымоуп аҳәаа ахысразы.
Иахьазы Аԥсны акоронавирус рыдырбалахьеит 656-ҩык, 186-ҩык ргәы бзиахеит, фҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
АҞӘА, цәыббра 20 — Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Баграт Шьынқәба ихьӡ зху Аҟәатәи абжьаратә школ №1 аҵаҩцәа акарантин ахь аҩныҟа иоушьҭуп ҩымчыбжь ҳәа, ашкол аҿы аепидемиологиатә ҭагылазаашьа ахьеицәахаз инамаданы, абри атәы Sputnik иазеиҭалҳәеит ашкол адиректор Нонна Делԥҳа.
Лара лажәақәа рыла, иахьа ашкол адирекциахь адырра ҟарҵеит акоронавирус зцәа иалаз рырҵаҩцәа руаӡәк, даҽа хроникатә чымазаракгьы зцәа иалаз, лыԥсҭазаара дшалҵыз. Иара убасгьы рышкол аҿы аклассқәа хәба рҟны ари аҿкы чымазара зцәа иалаз ачымазцәа азгәарҭахьан. Уи адагьы аҭаацәа аӡәырҩы рхәыҷқәа COVID-19 асимптомқәа шрыдырбало адиректор иларҳәарц азы аҭел ишылзасыц илзасуеит.
"Сара аҵара аминистр аҭел сизасит, иҟоу аҭагылазаашьа иеилсыркаарц азы. Иара аҵаҩцәа ҩымчыбжьа ҳәа иоушәышьҭ акарантин ахь иҳәеит, избанзар ҳашкол аҿы актәи, аҩбатәи, ахԥатәи аклассқәа рҿы ада, егьырҭ аклассқәа зегьы рҿы аҿкы злалаз ахәыҷқәа ыҟоуп, урҭ зегьы аишьцәа, аиҳәшьцәа рымоуп егьырҭ аклассқәа рҟны. Иара убас ҳарҵаҩцәа быжьҩык акарантин аҿы иҟоуп, саргьы сыбжьы иахьа исгәаԥхом", - лҳәеит Делԥҳа.
Иара убас лара иазгәалҭеит иахьа Асанитартә епидемиологиатә станциа анапхгара лыҽрымалдарц дшаҿыз, аха аӡәгьы аҭел шьҭимхит ҳәа. Делԥҳа ишылҳәаз ала, уажәы ашкол адирекциа аилкаара иаҿуп шаҟаҩык рҵаҩцәеи рырҵаҩцәеи акоронавирус рыхьыз, макьана урҭ рхыԥхьаӡара рыздыруам.
Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрра апресс-маҵзура COVID-19 зыхьны иҟаз арҵаҩы лыԥсҭазаара дшалҵыз азы аинформациа Sputnik иазышьақәнарӷәӷәеит, иагьазгәарҭеит лара Қырҭтәыла дшырхәышәтәуаз, уаҟа шакәу лыԥсҭазаара дахьалҵыз.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Шәазыӡырҩла арубрика "Аҭоурых иагәылаҵәаху" есмҽыша арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


Тҟәаԥси Гагреи атуристтә ретро-дәыӷба рыбжьалеит нанҳәа 15 инаркны. Раԥхьатәи амш азы Аԥсныҟа иааит ҩышәҩык инарзынаԥшуа аԥсшьаҩцәа.
Аԥсны иазгәарҭеит 1992-1993 шықәсқәа рызтәи Аџьынџьтәылатә еибашьра алагеижьҭеи 28 шықәса аҵра.
Владимир Путин аҳәамҭа ҟаиҵеит адунеи аҿы ираԥхьаӡатәиу акоронавирус аҟынтә алаҵа ашәҟәы ишҭагалоу азы. Ахәшә аԥырҵеит Урыстәыла Атәылахьчара аминистрреи Гамалеиа ихьӡ зху аҭҵааратә центри рыспециалистцәа, хьӡысгьы иарҭеит "Спутник V".
Нанҳәа 9 рзы Минск алхырҭатә ҭыԥқәа анадыркы ашьҭахь закәаншьаҭддатәи аҿагыларатә акциақәа ирылагеит.
Белоруссиа ахада иалхрақәа мҩаԥысит нанҳәа 9 рзы. Ахадарахь ркандидатурақәа ықәгылан: Александр Лукашенко, Светлана Тихановскаиа, Андреи Дмитриев, Анна Канопацкаиа, Сергеи Черечень.
Аслан Бжьаниа иҭоубашьҭаҵара ацеремониа мҩаԥысит мшаԥымза 23 рзы, Аҟәа. Уи аҽны инаркны атәыла ахада иаҳасабла инапынҵақәа рынагӡара далагеит.
Акоронавирус макьана еиқәымтәацт. Урыстәыла аҭагылазаашьа аҭышәынтәалара иаҿуп, аха ааигәатәи ааҳәаанырцә атәылақәа рҭагылазаашьа ахьыуадаҩу ыҟоуп.
Урыстәыла иазгәарҭеит Урыстәыла Арра-мшынтә флот амш. Аныҳәатә парадқәа мҩаԥган атәылаҟны: Камчатка инаркны Балтикатәи амшын аҟынӡа, ԥхынгәымза 26 рзы.
Сынтәа атуристтә сезон ахьыҟам иахҟьаны, аҿиара иалагеит аҩнуҵҟатәи атуризм. Иҟоуп аекскурсиақәа аԥсышәала имҩаԥызгогьы.
Каманҟа ицо амҩа еиҭашьақәдыргылоит Аԥсны асоциал-економикатә ҿиаразы аинвестициатә программа аҳәаақәа ирҭагӡаны.
Ԥхынгәы 23 рзы Аԥсны иазгәарҭоит Аҳәынҭқарратә бираҟ амш. Сынтәа Аԥсны Аҳәынҭқарратә бираҟ иахыҵуеит 28 шықәса. Атәылаҿ иара ныҳәатә усуратә мшны ирылаҳәоуп.
Ԥхынгәы 20 рзы урыстәылатәи алаҵа хатәгәаԥхарала издызкылаз ахәышәтәырҭа илырҩааит.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа аԥсуа-аурыс ҳәаа ахысразы иҟоу аԥкрақәа ирыциҵеит ԥхынгәы 28 рҟынӡа.
Ашәҟәы "Аҳаракырахь амҩа" ҭыжьуп автор лхарџь ала, уи еиқәыршәоуп ҩ-бызшәак рыла - аԥсышәалеи урысшәалеи. Атираж 400 цыра ыҟоуп.
Ашәҟәы-альбом "Амра ашәахәақәа" автор Саида Жьиԥҳа еидылкылеит хьӡи-ԥшеи змоу ҭырқәтәылатәи ҳџьынџьуаа 67-ҩык рҭоурыхқәа.
Аҟармаратәи ашахта аҩнуҵҟа иҳаҩсыз ашәышықәса 60-тәи ашықәсқәа раан арацәаҵхыҩцәа идыргылеит иуникалтәу аргыламҭа – адгьылаҵаҿтәи аӡфымцастанциа. Уи амчхара 28 мегаватт рҟынӡа инаӡон. Иахьа ари астанциа фымцалашарала еиқәнаршәар алшон идуум Аԥсны араионқәа ҩба.
Кәтолтәи Ачаа рҭаацәара Очамчыра араион Лабра ақыҭан аӡахәааӡарҭа ашьаҭа ркит 2015 шықәсазы. Иахьа 56 гектар рҟны ирызҳауеит 300 нызқь ӡахәашьап.
Урыстәыла Аконституциахь аиҭакрақәа ралагаларазы Аԥсны абжьыҭара иаҿуп. Атәылаҿы иаартуп алхырҭатә ҭыԥк - Аԥсны иҟоу Урыстәыла Ацҳаражәҳәарҭа ахыбраҿы. Абжьыҭара иалагеит ашьыжь, асааҭ ааба рзы, уи аамҭазы ауаа маҷҩымкәа еизахьан.
Тҟәарчал, ашахтиортә ҳабла Аҟармара х-ӡхыҽҽак ыҟоуп – "Иԥшьоу", "Ирина", "Адау". Ақалақь Тҟәарчалынтә аԥсабаратә цәырҵрақәа рҟынӡа 12 километр бжьоуп. "Адау" – Аԥсны иҟоу аӡхыҽҽақәа зегь реиҳа идууп ҳәа иԥхьаӡоуп, уи аура 100-метрак иреиҳауп.
Ашҭа ҟаԥшь аҟны ихыркәшахеит Аџьынџьтәылатә еибашьраҟны Аиааира 75 шықәса ахыҵра иазкыз апарад. Сынтәа иара мҩаԥган рашәарамза 24 рзы, ари аҽны - 75 шықәса раԥхьа, 1945 шықәсазы имҩаԥган раԥхьатәи аҭоурыхтә парад.


АҞӘА, нанҳәа 5 - Sputnik. Даҽа ҩыџьа Аԥсны ауааԥсыра акоронавирус рыдбалоуп ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
"Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 105-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп ҩыџьа. Ачымазцәа ирныруаз ауаа ргәаҭарақәа ирыцҵахоит", - ҳәа аҳәоит аштаб аацҳамҭа.
Иахьазы Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 109-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 37-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Ихарҭәаау аверсиа
рус
аԤс
Ихадароу
Аԥсны
Адунеи аҿы
АРЕПАТРИАЦИА
Аналитика
Арадио
Коӷониаԥҳа лымҩаду
Атәылауаҩи аиҳабыреи
Ҳазлацәажәаша ҳамоуп
Хра злоу ахҭысқәа
Афотосахьақәа
Авидеонҵамҭақәа
Аинфографика
Акультура
Атрагедиа,
акомедиа,
Чичерина
лҟынтәи
аԥхьарбара:
цәыббра
21-27
азтәи
афиша
10:15 21.09.2020
Аинформациатә маҵзуреи арадиои Sputnik Аԥсны иазнархиеит цәыббра 21-27 рзтәи акультуратә хҭысқәа рафиша.
Никарагуа
Ахьыԥшымра
Амш
иазкны
афотоцәыргақәҵа
аатит
Аҟәа
АЦәЗ
аҿы
иаздырхиоит
ацәыргақәҵа
"Асахьаҭыхыҩ.
Аамҭа.
Агәалашәара."
аекспозициа
11:20 23.09.2020
3
Аиааира амш иазшьаноу ацәыргақәҵа аартуп Аҟәа
Ацәыргақәҵа рызкуп Аԥсны жәлар рџьынџьтәылатә еибашьраҿы Аиааира амши Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду аҿы Аиааира амши.
10:31 17.09.2020
8
"Ты – супер!" аԥшьбатәи асезон акоронавирус ацасҳәагьы ихацыркхоит
Асезон ҿыц иалахәхоит 58-ҩык ахәыҷқәа. "Ты супер!" иалахәхоит атәылақәа жәба (Урыстәыла, Аԥсны, Украина, Белоруссиа, Киргизиа, Молдавиа, Қырҭтәыла, Естониа, Азербаиџьан) рхаҭарнакцәа. Аконкурсантцәа ҿыцқәа реиԥш асценахь инеиуеит уаанӡатәи асезонқәа рлахәылацәагьы.
15:25 12.09.2020
13
Ҩ-еибашьрак: ацәыргақәҵа "Асахьаҭыхҩы. Аамҭа. Агәалашәара" аатуеит Аҟәа
Ацәыргақәҵа "Асахьаҭыхҩы. Аамҭа. Агәалашәара" еиднакылоит 70 ҭыхымҭа, аусумҭақәа аагоуп Амилаҭтә сахьаҭыхратә галереи Сергеи Дбар ихьӡ зху Аԥсны аџьынџьтәылатә еибашьра Аҳәынҭқарратә музеи рфондқәа рҟынтәи.
12:40 05.09.2020
38
Ҳааигәара иҟоу апоет: Таиф Аџьба иҩымҭақәа реизга рыҩтомк ҭыҵит
Аԥсуа поет, ашәҟәыҩҩы Таиф Аџьба диижьҭеи 80 шықәса аҵра инамаданы ҩ-томкны иҩымҭақәа реизга ҭыҵит, атираж 500 цыра ыҟоуп.
14:40 03.09.2020
18
Аԥсны имҩаԥысраны иҟоуп акультуратә фестиваль "Ауаҩы игыларҭа"
Жәларбжьаратәи акультуратә фестиваль "Ауаҩы игыларҭа" аиҿкааҩцәа ақәгәыӷуеит афестиваль аҳәаақәа ирҭагӡаны уснагӡатәқәа жәпакы мҩаԥгахап ҳәа.
16:00 02.09.2020
14
"Ты супер! Танцы" афиналистка Милена Тачулиаҳа ГИТИС дҭалеит
Милена Тачулиаҳа 2017 шықәса рзы Аԥсны ахьӡала акәашаратә шоу "Ты супер! Танцы" далахәын.
14:26 28.08.2020
108
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Агрԥҳа Пицундатәи аконцерттә зал аусура иазкны
Пицундатәи аконцерттә зал аиҳабы Гәында Агрԥҳа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭалҳәеит сынтәатәи аконцерттә программа шьышьақәгылоу, насгьы аҿкы чымазара аламырҵәаразы иарбан ԥҟарақәоу уи аҭааҩцәа зықәныҟәо.
17:07 23.08.2020
314
Аҟазара ыӡуам: 20 шықәса рышьҭахь амузыка иазыхынҳәыз Геннади Дбар иҭоурых
Зхәыҷаахыс амузыка иазҟазаз, анаҩс уи занааҭс ишьҭызхыз Геннади Дбар ԥшьышықәса раԥхьа ари ахырхарҭала рҵаҩыс аусура далагеит. Аамҭа кьаҿ иалагӡаны иааирԥшыз алҵшәақәа Саида Жьиԥҳа ланҵамҭаҿы.
13:47 23.08.2020
163
Атәылауаҩи аиҳабыреи: Агрба Аԥсны акультуратә хәышҭаарақәа рҭагылазаашьа иазкны
Аԥсны акультура аминистр Гәдиса Агрба арадио Sputnik иаиҭаз аинтервиу аҿы еиҭеиҳәеит аҳәынҭқарратә коллективқәеи акультуратә ханқәеи рҭагылазаашьа атәы, насгьы сынтәа иазгәаҭоу аусмҩаԥгатәқәа арбақәан.
11:17 19.08.2020
11
Барас Кәыџба Аԥсуа драматә театр аҿы аконцерт мҩаԥигараны дыҟоуп
Аконцерт апрограммаҿы иҟалоит аԥсуеи аурыси поетцәа рырҿиамҭақәа, аклассикатә мотивқәа, абзиабаратә лирика.
12:22 17.08.2020
10
Аԥсышәала мацара: ахәыҷтәы студиа "Нарҭ" акастинг рыланаҳәеит
Аԥсуа ҳәынҭқарратә драматә театр аҿы 2018 шықәса раахыс аус ауеит ахәыҷтәы театртә студиа "Нарҭ".
18:52 09.08.2020
61
Зусура ԥсыршьагас измоу: асахьаҭыхҩы Мадина Саманџьиаԥҳа лҭоурых
Ауаҩы иџьабаа иаԥхьаҟа иԥылоит гәыкала даназнеиуа, избанзар илауҵаз ауп иааурыхуа. Зусура ԥсыршьагас измоу, уадаҩрак ззаҵам асахьаҭыхҩы қәыԥш Мадина Саманџьиаԥҳа лҭоурых шәаԥхьа Sputnik аматериал аҟны.
12:31 07.08.2020
14
Сынтәа изымҩаԥысуам жәларбжьаратәи афестиваль " Пицундатәи ауарӷан ахәылԥазқәа"
Жәларбжьаратәи афестиваль "Пицундатәи ауарӷан ахәылԥазқәа" 1977-1992 шықәсқәа раан Пицунда есышықәса имҩаԥысуаз ауарӷан музыка Жәларбжьаратәи ахәылԥазқәа ирышьҭрақәлаҩын.
17:14 06.08.2020
20
Ацәыргақәҵа "Аҟәа – есымша иуцу аныҳәа" аусура хнаркәшеит нанҳәа 6 рзы
Ԥхынгәы 3 рзы, Аҟәа ақалақь амш аҽны иаартын ацәыргақәҵа "Аҟәа – есымша иуцу аныҳәа" шьақәгылоуп ХХ-тәи ашәышықәсеи ҳаамҭазтәи аԥсуа сахьаҭыхыҩцәа Аҟәа иазку рҭыхымҭақәа 40 рыла. Ацәыргақәҵа аусура хнаркәшеит нанҳәа 6 рзы.
14:20 05.08.2020
81
Анапеинҟьабжьқәа еихсыӷьуамызт: ансамбль "Кавказ" Аҟәа аконцерт мҩаԥнагеит
Нанҳәа 4 рзы Ражьден Гәымба ихьӡ зху Аԥснытәи аҳәынҭқарратә филармониаҟны имҩаԥысит Кандид Ҭарба ихьӡ зху жәлар рыкәашаратә ансамбль "Кавказ" аконцерт. Акарантин аамышьҭахь раԥхьатәи аконцерт шымҩасыз шәаԥхьа Sputnik аматериал аҟны.
18:06 22.07.2020
21
Аԥсны Абираҟ амш амҩаԥысшьа апрограмма еиқәыршәоуп
Ԥхынгәы 23 рзы Аԥсны иазгәарҭоит Абираҟ амш. Сынтәа аныҳәа амҩаԥысшьа, араионқәа рҿы уи аиҿкаашьа, аконцертқәа ирылахәу уҳәа ртәы Sputnik аматериал аҿы.
14:25 21.07.2020
16
Ацәыргақәҵа "Аҟәа – есымша иуцу аныҳәа" нанҳәа 10 рзынӡа иаартхоит
Аҟәа ақалақь амш азы иаатыз ацәыргақәҵа "Аҟәа – есымша иуцу аныҳәа" шьақәгылоуп ХХ-тәи ашәышықәсеи ҳаамҭазтәии аԥсуа сахьаҭыхыҩцәа Аҟәа иазку рҭыхымҭақәа 49 рыла.
16:50 17.07.2020
24
Аԥсуа прозаикцәа Искандер иаԥхьахә иафиналистцәахеит
2020 шықәса рзы Фазиль Искандер ихьӡ зху Жәларбжьаратәи аԥхьахә апроект Урыстәыла ахада игрант аиураҿы аиааира агеит. Алауреатцәа рыхьӡқәа рылаҳәареи аԥхьахә адипломқәа роуреи мҩаԥысраны иҟоуп 2020 шықәса ԥхынҷкәынмзазы.
17:50 15.07.2020
22
Аҟәа имҩаԥгахоит ашәаҳәаратә еицлабра "Аҿар рыбжьы"
Ашәаҳәаратә еицлабра "Аҿар рыбжьы" мҩаԥыргоит аҟыбаҩ злоу аҿар ралкааразы, аԥсуа естрада аларҵәаразы, аҿиарамҩа ацхрааразы.
13:38 13.07.2020
22
Аԥсуа ҿартә театр аҽазнархиоит аспектакль "Амра аҭашәамҭаз" аԥхьарбара
Артур Лоурентс ипиеса "Вестсайдская история" амотивқәа ирылху аспектакль "Амра аҭашәамҭаз" арбара азыԥхьагәаҭан лаҵарамзазы. Аха авирус иахҟьаны иҟаз аԥкырақәа рымшала иахыган.
Иҵегь аҭагалара
14:17 22.09.2020
1344
Инаԥшьба: анхаҩы ицитрустә аалыҵ аҳәаа иахигарц азы ашәҟәқәа зегьы реизгара илшаӡом
Аԥсны аҳазалхратә еилакы ахантәаҩы Гәырам Инаԥшьба арадио Sputnik аефир аҿы атәыла ахада ацитрустә аалыҵқәа рзы инапынҵа ахҳәаа азыҟаиҵеит.
14:24 21.09.2020
56
Хагәышь ауниверситет аҟны аҵаратә процесс алагашьазы: ус еиԥш ада ԥсыхәа ыҟаӡам
Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет афилологиатә факультет адекан Баҭал Хагәышь арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит иреиҳаӡоу аҵараиурҭаҟны иахьазы аҵаратә процесс аиҿкаашьа атәы.
22:58 20.09.2020
44
Аҟәатәи ашкол адыркит акоронавирус злаз арҵаҩы лыԥсҭазаара даналҵ ашьҭахь
Апандемиа ааҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иалоу 939-ҩык аарԥшын. Цәыббра 20 рызтәи аоперштаб адыррақәа рыла, Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп 97-ҩык апациентцәа.
10:30 22.09.2020
38
Гәынба жәлар рарҳәагақәа роркестр аконцерт азы: уажәтәи ақәгылара алукаартә иҟалоит
Оҭар Хәынҵариа ихьӡ зху жәлар рарҳәагақәа рҳәынҭқарратә оркестр аконцерт мҩаԥысраны иҟоуп цәыббрамза 23 рзы Аҳәынҭқарратә филармониаҿы. Уи иалахәхо асасцәа ртәы арадиоефир аҿы еиҭеиҳәеит акультура аминистрра аконцертқәеи агастрольқәеи рыҟәша аиҳабы Адамыр Гәынба.
18:40 22.09.2020
27
Акоронавирустә хҭыс ҿыцқәа даҽа 59 азгәаҭоуп Аԥсны
Иахьатәи аамҭазы Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирус 1054-ҩык ишрыхьхьоу аарԥшуп. Урҭ рахьтә 311-ҩык апациентцәа ргәы бзиахеит, быжьҩык акоронавирус зыхьуаз рыԥсҭазаара иалҵит.
Иҵегь аҭагалара
Sputnik алаҳәара
Sputnik алаҳәара анапаҵаҩра шәылшоит
Анапаҵаҩра
Мап акра


АҞӘА, ԥхынгәы 30 – Sputnik. Аԥсны акоронавирустә инфекциа ахылаԥшра ауҭартә иҟоуп ҳәа лҳәеит арадио Sputnik аинтервиу азҭаз ареспублика асанитар ҳақьым хада Лиудмила Скорик.
Лара лажәақәа рыла алаборанттә бригадақәеи ашьагарҭақәеи планла аус руеит. Скорик илҳәеит акоронавирус азы анализ агара аҳақьым ианазиԥхьаӡо шакәу ианалшо.
Аҟәа ақалақь аҳақьым хада Алла Белиаева лажәақәа рыла COVID-19 адиагноз шьақәырӷәӷәахар ауаҩԥсы изы адыррақәа зегьы иара дахьынхо ақалақь ма араион асанитартә ҳақьымцәа ирзынашьҭхоит, анализ агараан хымԥада иҭел ҭарыҩуеит.
Белиаева иазгәалҭеит аҿкы змоу зегьы аамҭа мгакәа рҽышрымардаз, ҩынтә заҵәык рыда.
"Ачымазаҩ дзыҿцаауазгьы анализ анырзыҟаҵатәу ыҟоуп. Аҭаацәара зегь ҳәарада ранализ аагоит", - ҳәа лҳәеит лара.
Белиаева лажәақәа рыла Гәдоуҭатәи агоспиталь ахь инарго зчымазаратә ҭагылазаашьа хьанҭоу роуп, иара убасгьы ахалаҽыхьчара ззалмыршо роуп.
Асанитартә ҳақьым хада Лиудмила Скорик иазгәалҭеит аҳәаа знык ахысразы азин ала аҳәаа иахысыз ҩымчыбжьтәи акарантин рхыргом.
"Рашәарамза инаркны ҳара аҿкыра ҟалом ҳәа иаҳшьо ҳалагеит. Ахәышәтәырҭақәа рахь инарго иалагеит урыстәылантәи иаақәаз. Урҭ уа ишыҟаз рҳәомызт. Уажәы ҳара авирус мҽхакыҭбаала аҭыԥ ахьамоу атәылаҟынтә иаақәаз зныруаз ахаҿқәа рышьақәыргылара ҳаҿуп", - ҳәа лҳәеит лара.
Аԥсны апандемиа иаалагазар 81-ҩык аҿкра рыхьхьеит. Урҭ рҟынтәи 37-ҩык ргәы зиахеит, ҩыџьа рыԥсҭазаара иалҵит. Иахьазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭа иҭоуп 14-ҩык апациентцәа, акоронавирус рымоуп ҳәа шьақәырӷәӷәаны, 30-ҩык аҩны иҟоуп.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Аԥсны ахада ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы акоординациатә штаб аӡбара шьаҭас иаҭаны аусԥҟа инапы аҵаиҩит. Уаҟа иазгәаҭоуп жьҭаара 5 инаркны массала аспорттә, агәмырҿыӷьратә, ацәыргақәҵатә уснагӡатәқәа ахыбрақәа рыҩнуҵҟа рымҩаԥгара мап ацәкра. Иара уи адагьы, агәабзиарахьчара аминистрра жьҭаара 15 рҟынӡа анапы ианҵоуп Аԥсны, Аҟәа ақалақьи араионқәеи иахьрыҵанакуа иҟоу амедицинатә усҳәарҭақәа рҟны авирус змоу ахаҿқәа рнагарҭа ҭыԥқәа разырхиара.
"Амза 15 рҟынӡа еиқәыршәатәуп аҟәша. Иҳаԥшааит аҭыԥ. Усҟан ацхыраара лас астанциа ахьыҟаз аҭыԥ аҿы 10 каруаҭк алаҳхырц азы. Асмета ҟаҳҵеит, иаҭаху азы ашәҟәқәа ҳҩит, иааиуа амшқәа рзы иҳашьҭуеит. Иаарласны ашоура змоу зегьы убри аҟәшахьы инаганы, акоронавирус азы анализқәа ҟарҵаанӡа уа иҟалоит. Аҳақьымцәа уаҟа аус зуло алҳаԥшаахьеит, амедиаҳәшьцәа ракәзар, урҭгьы ҟалоит. Иааиуа амзазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәарҭахь иҳашьҭраны иҟоуп бригадак, урҭ еиқәҳаршәахьеит. Сгәы ианаагоит аҳақьымцәа уаарыдтәалан ишрыхәҭоу аинформациа дара рҟынӡа инаугар, аҿкы ахәышәтәра ҳҭахым ҳәа зҳәо даара имаҷхоит. Аибашьраан доусы иара иус идыруан, уажәы аҭынч ԥсҭазаараҿгьы џьара гәаҟрак ҟалар, аҳақьымцәа ирдыруазароуп дара рыда ажәлар ԥсыхәа шрымам", - ҳәа еиҭеиҳәеит Гамгьиа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, цәыббра 28 – Sputnik. Очамчыра араион Аҭара ақыҭан имҩаԥган Аԥсныжәлар Рџьынџьтәылатә еибашьраҿы иҭахаз рбаҟа аартра ацеремониа.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа ипресс-маҵзура ишаанацҳаз ала, ахада ихатә ԥараны 220 нызқь мааҭ алеигалеит иҭахаз рбаҟа аиҭашьақәыргыларазы.
Ацеремониа атәыла ахада идагьы иалахәын ахада Иусбарҭа анапхгаҩы Алхас Кәыҵниа, ихаҭыԥуаҩ Зураб Қаџьаиа, Очамчыра араион ахадара, Атәылахьчара аминистрра ахаҭарнакцәа, Апарламент адепутатцәа, Нхыҵ Кавкази Алада Урыстәылеи рҟынтәи хатәгәаԥхарала еибашьуаз, ауаажәларра рхаҭарнакцәа, ақыҭа ауааԥсыра.
Уаанӡатәи адыррақәа рыла, 1992-1993 шықәсқәа рызтәи Аԥсныжәлар Рџьынџьтәылатә еибашьраҿы аиааира 27 шықәса ахыҵра иазкыз ауснагӡатәқәа рыхәҭак аԥыхуп аепидемиологиатә ҭагылазаашьа иахырҟьаны.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


Атәылауаҩи аиҳабыреи - аӡбамҭа здызкылои иназыгӡои рыҿцәажәара. Арадио Sputnik Аԥсны астудиаҟны актуалра злоу аиҿцәажәарақәеи урҭ рыӡбара амҩақәа рыԥшаашьеи.
Агәымшәаразы амедал занашьоу аибашьҩы Гәымба Руфбеи иеибашьратә мҩеи, игәалашәарақәеи лзеиҭеиҳәеит иашьа иԥҳа Наала Гәымԥҳа.
Иахьазы Аԥсны иахьаҵанакуа иаарԥшу акоронавирустә хҭысқәа рхыԥхьаӡара 1458 ыҟоуп. Ргәы бзиахахьеит 530-ҩык, жәеизаҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Хашҭра зқәым, угәы ҭызшьаауа, аҭоурых иаҿахәҳәагоу агәалашәарақәа – ажурналист Сырма Ашәԥҳа ланҵамҭаҿы.