АҞӘА, абҵара 15 - Sputnik. Цхинвал имҩаԥысраны иҟоуп ООН, ОБСЕ, Евроеидгыла рҟынтәи Женеватәи аиҿцәажәарақәа реицхантәаҩцәеи Уаԥстәылатәи агани реиԥылара ҳәа аанацҳауеит Sputnik Южная Осетия аимакшьҭахьтә ҭышәныртәалара азҵаарақәа рзы атәыла ахада ихаҭарнак Мурат Џьиоев иажәақәа ҵаҵӷәыс иганы.
"ООН, ОБСЕ, Евроеидгыла рҟынтәи Женеватәи аиҿцәажәарақәа реицхантәаҩцәа Цхинвалҟа инеираны иҟоуп аиҿцәажәарақәа изаамҭанытәиу рраунд амшхәаԥштә азҵаара аицеилацәажәаразы", - иҳәоит аимак ашьҭахьтә ҭышәныртәалара азҵаарақәа рзы атәыла ахада ихаҭарнак Мурат Џьиоев.
Женеватәи аиҿцәажәарақәа Аԥсны жәларбжьаратәи аҩаӡараҟны аҿахәы аҳәар ахьалшо аиԥш зеиԥшу ҭыԥ ыҟам. Дара мҩаԥысуеит 2008 шықәса раахыс.
Аԥсны, Аахыҵ Уаԥстәыла, Қырҭтәыла, Урыстәыла, Еиду аштатқәа рхаҭарнакцәа ООН, ОБСЕ, ЕС реицхантәаҩрала имҩаԥган жьҭаара 8-9 рзы Женеватәи аиҿцәажәарақәа 49-тәи рраунд.
Изаамҭанытәиу араунд мҩаԥгахоит ԥхынҷкәын 10-11 рзы.
АҞӘА, нанҳәа 14 - Sputnik. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 235-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп 26-ҩык, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 182-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 66-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык апациентцәа. Уахыки-ҽнаки рыла ахәышәтәырҭаҟнытә илыҩҩауп згәабзиара ҭышәынтәалахаз ааҩык атәылауааи, урыстәылатәи ахаҿи, ԥсшьаҩык Шәачаҟа диагоуп идиагноз хада ала иҷыдоу амедицинатә цхыраара иҭаразы.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц, асоциалтә дистанциа ркызарц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, нанҳәа 14 – Sputnik. Аԥсны Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рминистрра аҟазауаа хымш ирықәуп аквадроцикл аҟынтәи Бзыԥ аӡы иагеит ҳәа иршьо атуристка лыԥшаара иаҿуижьҭеи, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит АҶА рминистр ихаҭыԥуаҩ Тигран Делибалтиан.
Иара иажәақәа рыла аԥшаарақәа мҩаԥыслоит аԥҳәызба дрыԥшаанӡа.
"Амшқәа цәгьаханы ақәоура ҟалар аамҭакала ҳаԥшуеит. Макьаназы аԥшаарақәа ирыцаҳҵоит", - иҳәеит иара.
Аԥшаарақәа ирылахәуп Гагреи Гәдоуҭеи араионқәа рымцарцәара-еиқәырхаратә бригадақәеи Аҳәынҭқарратә инспекциа аӡыҵалаҩцәеи. Анеира ахьыуадаҩу аҭыԥқәа рҿы авиациа ахархәара амоуп.
1998 шықәса рзы ииз арԥыси аԥҳәызбеи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит Санкт-Петербургнтә. Аквадроцикл қьырала иргеит.
Аӡиа Риҵахь узго амҩа ажәбатәи акилометр иахьаҵанакуа аҷкәын аԥсҟы импыҵҟьеит, аквадроцикл ааҳәын аӡиас иалаҳаит.
Аҷкәын ибыргәым аахақәа иоуит, аквадроцикл Бзыԥ аҟәараҿы ирбеит.
Аӡӷаб амҩатә машәыр ахьыҟалаз аҭыԥ аҿы дрымбеит, убри азы аӡаҿы лыԥшаара иалагеит.


АҞӘА, мшаԥымза 5 – Sputnik. Аибашьыгатә граната РГД-5 ԥшаан Гәдоуҭа, Маан имҩала ҳәа Sputnik акорреспондент изааицҳаит Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рминистрра апиротехника аҟәша аиҳабы Рамиз Цыгәба.
"Аграната амацәази ачекеи амхын, уи ԥжәар акәын, аха изыхҟьазаалакгьы – иԥымжәеит. Ҳара ауаа ахьыҟамыз иаҳгеит, уаҟа иахьшәарҭам аҭыԥ иқәҵахоит", – иҳәеит иара.
АҶА аусзуҩцәа аграната ахьыԥшааз аҭыԥан амҩа ркит, иахәҭоу аусмҩаԥгатәқәа рынагӡаразы. Аџьаԥҳаны ауаа рынхарақәа рааигәара неишьас иаиуз аҭҵаара иаҿуп.
АҞӘА, ԥхынгәы 6 - Sputnik. Ҩыџьа ауаа амҩатә машәыр иахҟьаны рыԥсҭазаара иалҵит ҳәа аанацҳауеит Апрокуратура хада апресс-маҵзура.
"1991 шықәса рзы ииз Агәмаа Ремиз зыԥсҟы икыз амҩа атранспорттә хархәага Toyota Сrown имч ақәымхакәа, амҩа даныҵны аҵла даахеит. Агәмаа Ремизи ипассаџььыр Агрба Алхаси аҭыԥ аҟны рыԥсҭазаара иалҵит", - ҳәа аанацҳауеит Апрокуратура хада апресс-маҵзура.
Ахҭыс инамаданы аусҭҵаара мҩаԥысуеит.
АҞӘА, рашәара 14 - Sputnik. "Lexus" амарка иатәу автомашьына амца ацралан, иԥжәеит Аҟәа араион ҿыц Кьараз амҩа, 17 аҭыӡҭыԥ аҿы рашәара 14 ауха, абри атәы Sutnik иазаанацҳаит Аԥсны АҶА апресс-маҵзура.
"Аҭыԥ аҿы инеит амцарцәаратәи аиқәырхаратәи гәыԥқәа. АҶА аусзуҩцәа оперативла имҩаԥыргаз русура иабзоураны амца еиҵыҵаанӡа ирцәан", - ҳәа азгәарҭеит АҶА аҿы.
Аӡәгьы ааха имоуит, амцакра зыхҟьаз аилкаара иаҿуп. Абылра аныҟалаз аамҭазы амашьына аҩнеихагылақәа руак ашҭаҿы игылан.
АҞӘА, нанҳәа 7 - Sputnik. Гамалеи ихьӡ зху аепидемиологиеи амикробиологиеи рыҭҵааратә Центр иԥнашәаз урыстәылатәи алаҵа аҭаҩра мҩаԥгахоит нанҳәа 12 рзы ҳәа аанацҳауеит COVID-19 иаҿагылан ақәԥаразы Москва аоперштаб.
Аԥхьа алаҵа рзыҟарҵоит аҳақьымцәеи абыргцәеи ҳәа иҳәеит Агәабзиарахьчара аминистр ихаҭыԥуаҩ Олег Гриднев.
"Уажәы аԥышәара ахԥатәи аетап мҩаԥысуеит. Алаҵа шәарҭара аламзароуп. Аԥхьа алаҵа рзыҟарҵоит аҳақьымцәеи абыргцәеи", - иҳәеит Гриднев, Уфа аонкоцентр акорпус аартраан ажурналистцәа дрыҿцәажәо.
Уаанӡа аминистр Михаил Мурашкоиҳәахьан Урыстәыла массала алаҵаҟаҵара шалшо жьҭаара инаркны. Иара иажәаәқа рыла ахарџьқәа зегьы абиуџьет иҭыгахоит.
38-ҩык хатәгәаԥхарала алаҵа ҟазҵаз ишьақәдырӷәӷәеит алаҵа ашәарҭадара. Алаҵаҟаҵара иахысыз зегьы аиммунитет роуит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


Ҳазлацәажәаша ҳамоуп - акультура, аспорт, аҟазара, уи - ҳара ҳаԥсҭазаара.
Аԥсны Аҳәынҭқарра аԥыза-министр Александр Анқәаб дидикылеит Аԥсны иҟоу Урыстәыла аҳазалхратә маҵзура ахаҭарнак Константин Козлов.
Иахьазы Аԥсны авирус роухьеит 98-ҩык, урҭ рҟынтәи 37-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 32-ҩык апациентцәа ҳәа азгәарҭеит аоперштаб аҟны.


АҞӘА, абҵара 12 – Sputnik, Бадри Есиава. Аҟәатәи ахыҵырҭаҿы абылра ԥкым, амца иамҽханакны иҟоуп абнара ҳәа Sputnik Аԥсны адырра азыҟаиҵеит Аҟәеи Аҟәа араиони рҟны абылра-еиқәырхаратә гәыԥ аиҳабы Ҭемыр Кәыҵниа.
Аԥсны АҶА аминистр ихаҭыԥуаҩ Саҭбеи Гындиа иажәақәа рыла Аҟәатәи ахыҵырҭаҿы амцакра арцәаразы Аԥсны АҶА урыстәылатәи рколлегацәа ацхыраара ҟарҵарц азы аилацәажәарақәа мҩаԥыргеит. Уажәы рзыҳәа аҭак иазыԥшуп.
Абҵара 10 рзы, амцакра шыҟалазҵәҟьа Ԥсҳәы ақыҭантәи абылра-еиқәырхаратә усбарҭа аусзуҩцәа уахь инеит, аха рымчқәа мхеит. Абҵара 11 рзы Аԥсны АҶА аминистр арҭ аҭыԥқәа вертолиотла дырхаԥрааит, аҭагылазаашьа иблала ибеит. Амца аҽеиҵнахит зызнеира уадаҩу аҭыԥқәа рҿы. Иаҭаххеит авиациа ахархәара. Аԥсны АҶА урыстәылатәи аиқәырхаҩцәеи дареи аиҿцәажәарақәа мҩаԥыргоит авиациа ахархәаразы.
Иныҭкааны абылра ахьымҩаԥысуа аҭыԥқәа рхышәа-ҵышәа уажәазы ишьақәыргылам.
Амцакра зыхҟьаз ауаҩытәыҩсатә фактор ауп ҳәа агәаанагра ыҟоуп. Арҭ аҭыԥқәа ауаа рынхарҭақәа ирцәыхароуп.
АҞӘА, нанҳәа 14 - Sputnik. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 235-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп 26-ҩык, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 182-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 66-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык апациентцәа. Уахыки-ҽнаки рыла ахәышәтәырҭаҟнытә илыҩҩауп згәабзиара ҭышәынтәалахаз ааҩык атәылауааи, урыстәылатәи ахаҿи, ԥсшьаҩык Шәачаҟа диагоуп идиагноз хада ала иҷыдоу амедицинатә цхыраара иҭаразы.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц, асоциалтә дистанциа ркызарц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, нанҳәа 14 – Sputnik. Аԥсны Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рминистрра аҟазауаа хымш ирықәуп аквадроцикл аҟынтәи Бзыԥ аӡы иагеит ҳәа иршьо атуристка лыԥшаара иаҿуижьҭеи, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит АҶА рминистр ихаҭыԥуаҩ Тигран Делибалтиан.
Иара иажәақәа рыла аԥшаарақәа мҩаԥыслоит аԥҳәызба дрыԥшаанӡа.
"Амшқәа цәгьаханы ақәоура ҟалар аамҭакала ҳаԥшуеит. Макьаназы аԥшаарақәа ирыцаҳҵоит", - иҳәеит иара.
Аԥшаарақәа ирылахәуп Гагреи Гәдоуҭеи араионқәа рымцарцәара-еиқәырхаратә бригадақәеи Аҳәынҭқарратә инспекциа аӡыҵалаҩцәеи. Анеира ахьыуадаҩу аҭыԥқәа рҿы авиациа ахархәара амоуп.
1998 шықәса рзы ииз арԥыси аԥҳәызбеи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит Санкт-Петербургнтә. Аквадроцикл қьырала иргеит.
Аӡиа Риҵахь узго амҩа ажәбатәи акилометр иахьаҵанакуа аҷкәын аԥсҟы импыҵҟьеит, аквадроцикл ааҳәын аӡиас иалаҳаит.
Аҷкәын ибыргәым аахақәа иоуит, аквадроцикл Бзыԥ аҟәараҿы ирбеит.
Аӡӷаб амҩатә машәыр ахьыҟалаз аҭыԥ аҿы дрымбеит, убри азы аӡаҿы лыԥшаара иалагеит.


АҞӘА, ԥхынгәы 31 – Sputnik. Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра агәҭынчымра азцәырнагоит Қырҭтәыла аҵакыраҿы имҩаԥысуа милаҭрацәалатәи арратә ҽазыҟаҵарақәа Agile Spirit 2019 ҳәа аҳәоит аминистрра асаит аҿы аусбарҭа ахҳәаа адырраҭара.
"Аҽазыҟаҵарақәа агәыларатә тәылақәа ршәарҭадара анырра арҭоит, аҭагылазаашьа еиҵарҟьоит. Аҽазныкгьы Қырҭтәылеи иара адгылаҩцәеи иаартны иқәгылоит амилитаризациа арҭбааразы. Уи арегион аҿы аҭынчра иахәо иҟам. Асеиԥш иҟоу аполитика Аԥсны Аҳәынҭқарра амилаҭтә шәарҭадара иаԥырхагоуп, Аахыҵ Кавказ иахьаҵанакуа зехьынџьарагьы аҭагылазаашьа аҭышәынтәалара еиԥнаҟьоит", - аҳәоит адырраҭараҿы.
Қырҭтәыла адгылаҩцәа ирдыруазароуп рхымҩаԥгашьа шыгхоу, аҽазыҟаҵарақәа рыхҟьаԥҟьақәагьы урыцәшәартә ишыҟало ҳәа азгәанаҭоит аминистрра.
Аҽазыҟаҵарақәа ирылагеит ԥхынгәы 27 рзы, ихыркәшахоит нанҳәа 9 рзы.
Иалахәуп 3000 рҟынӡа аруаа, НАТО атәыла-лахәылақәа, адгылаҩцәа 14 – Қырҭтәыла, ЕАА, Британиа ду, Латвиа, Украина, Польша, Норвегиа, Бельгиа, Ҭырқәтәыла, Болгариа, Бырзентәыла, Черногориа, Румыниа, Литва рҟынтәи.
Аԥсны Аҳәынҭқарра иагәҭакуп изаамҭанытәиу Женеватәи аиҿцәажәарақәа раан абри азҵаара алацәажәарахь акылгара.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
"Тҟәарчал иаҵанакуа абылраҽацәыхьчаратә маҵзура еиқәшәоуп 32-ҩык аусзуҩцәа рыла, амцарцәагатә машьынақәа ракәзар, ҩба ҳамоуп. Амашьынакәа еиқәшәоуп, дара еснагь аҭыҵра иазыхианы игылоуп. Ашьыжь аусура иааиз амацарцәаҩцәа амашьынақәа гәарҭоит. Мышкы аус руеит быжьҩык, урҭ рахьынтә иҟоуп амцарцәаҩцәа, аҟарул аиҳабы, амашьынарныҟәцаҩ, аҭел иаҿатәоу. Амцарцәарақәа рыдагьы иҟоуп аҭагылазаашьақәа аҭыҵра анҳақәшәо ақалақь аҭахрақәа рзы. Иара уи адагьы ауааԥсыра рырахә-рышәахә џьара машәырк ахьзаргьы ианаҳзасуа ыҟоуп. Егьырҭ араионқәа рҿы џьа машәырк ҟалазаргьы, Тҟәарчалтәи амцарцәаратә ҟәша ацхырааразы иҭыҵуеит. Ус, Гал аӡхыҵра аныҟаз ауааԥысра ацхыраара рыҭаразы ааԥхьара ҳаман", - ҳәа еиҭеиҳәеит Аршба.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, нанҳәа 5 - Sputnik. Даҽа ҩыџьа Аԥсны ауааԥсыра акоронавирус рыдбалоуп ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
"Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 105-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп ҩыџьа. Ачымазцәа ирныруаз ауаа ргәаҭарақәа ирыцҵахоит", - ҳәа аҳәоит аштаб аацҳамҭа.
Иахьазы Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 109-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 37-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ҳазҭоу ашықәс жьҭаарамзазы иазгәаҭоуп Аԥсны аҩныҵҟа хәыда-ԥсада ансамбль "Кавказ" агастрольқәа рымҩаԥгара.
Аконцерт иазку ажәабжь шәаԥхьар ҟалоит абра:
Нанҳәа 4 рзы Аԥснытәи аҳәынҭқарратә филармониаҟны имҩаԥысит акарантиншьҭахьтәи аамҭазы ансамбль "Кавказ" раԥхьатәи аконцерт.
Адаул асыҩцәа ахәаԥшцәа дыршанхон, рнапы аусушьа, рыццакыратә елементқәа убла хыркуан.
Ансамбль асахьаркыратә напхгаҩы Арвелод Ҭарба ишиҳәаз ала, апрограмма иалаз акәашарақәа аҿыцрақәа рылагалан.
Аконцерт рбарц иаҭааит ахәаԥшцәа рацәаҩны, аԥсшьаҩцәагьы уахь иналаҵаны.
Акәашацәа рҟазара уаршанхо иҟан.
Аԥсуа жәлар рыкәашарақәа егьырҭ ажәларқәа излареиԥшым рхатәы ҟазшьа, рхатәы ритм, рхатәы еиҿкаашьа рымоуп.
Иқәԥраауа асцена иқәлаз акәашацәа улаԥш рхьымӡо игьежьуан, ишьацәхартәуан.
Аконцерт арыцхә машәыршақә иалхымызт: абри аҽны 26 шықәса раԥхьа имҩаԥысит "Кавказ" раԥхьаӡатәи арепетициа.
Аконцерт аҟны аныҳәатә гәалаҟазаара аԥҵан.
Ахәаԥшцәа рнапеинҟьабжьқәа еихсыӷьуамызт.
"Изларылшои абас ахәмарра, уамашәа избоит!" - лҳәеит аҳәаанырцәынтә ҳтәыла иаҭааз ируаӡәку аконцерт ахәаԥшҩы.
Жәлар рыкәашаратә ансамбль "Кавказ" Кандид Ҭарба ихьӡ ахырҵеит 2017 шықәсазы.
Аҵыхәтәантәи акәашара ашьҭахь ахәаԥшцәа рахь дцәырҵит ансамбль асахьаркыратә напхгаҩы, уи адиректор, "Ахьӡ-Аԥша" аорден 3-тәи аҩаӡара занашьоу, Аԥсны жәлар рартист Арвелод Ҭарба.


АҞӘА, абҵара 14 – Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Аԥснытәи аделегациа VIII Санкт-Петербургтәи афорум иалахәхоит. Афорум сынтәи аимҩаԥысуеит "Культурные коды в условиях глобализации" атемала. Абри атәы радио Sputnik иазеиҭалҳәеит ареспублика Акультура аминистр Ельвира Арсалиаԥҳа.
"Аԥсны фынтәуп Санкт-Петербург имҩаԥысуа Жәларбжьаратәи акультуратә форум ахы аланархәуеижьҭеи. Афорум аҵак ду амоуп, аусутә программа иалоуп апленартә еилатәарақәа, астол гьыжьқәа, адунеитә культура актуалтә хырхарҭақәа рганахьала амастер-классқәа", - еиҭалҳәоит аминистр.
Санкт-Петербург имҩаԥысуа Жәларбжьаратәи акультуратә форум алахәхара иаҳнаҭоит алшара акультура аусхк аҟны еиуеиԥшым адыррақәа роура ҳәа лҳәоит Ельвира Арсалиаԥҳа.
"Афорум – хра змоу ҭыԥуп ҳколлегацәеи ҳареи ҳаиԥыларазы, ҳаилацәажәаразы, ҽаантәи ҳапланқәа рызхәыцразы", - лҳәоит Арсалиаԥҳа.
Арсалиаԥҳа иазгәалҭеит ишазыԥхьагәаҭоу хышықәсатәи апрограмма аус адулара.
"2019 шықәсазтәи ҳусеицура аплан афорум аҿы ҳазлацәажәаз аплан ауп. Ишыжәдыруеиԥш сынтәи иаҳҭан москватәи атеатр МХТ, Зыкина лыхьӡ зху ансамбль, ҳара ҳ-Капелла Чаиковски ихьӡ зху азал аҿы иқәгылан. Имҩаԥысит ҳсахьаҭыхыҩцәа рцәыргақәҵақәа", - лҳәоит Ельвира Арсалиаԥҳа.
Аԥсны аҽазышәара мҩаԥнагоит хырхарҭа рацәала Урыстәылаа ус адуларазы.
"Афорум иалахәхоит акультура аминистрцәа, адипломатиатә миссиақәа рхадацәа, акультуратә усҳәарҭақәа рнапхгаҩцәа, аҟазара аусзуҩцәа, акультуратә усеицура аусхк аҟны аекспертцәа. Афорум аусутә программа иалоуп апленартә еилатәарақәа, астол гьыжьқәа, адунеитә культура актуалтә хырхарҭақәа рганахьала амастер-классқәа. Ишьақәшәыргыло аимадарақәа акыр хра рымоуп. Акультуратә еимадарақәа рҵакы дууп ", - лҳәоит аминистр.
Афорум еиҿыркааит Урыстәыла аиҳабыра, Урыстәыла акультура аминистрра, Санкт-Петербург аиҳабыра. Сынтәа иара иатема хаданы иҟоуп: "Культурные коды в условиях глобализации".
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Ҷанба ахортә капелла Москватәи аконсерваториаҿы рықәгыларазы: азҿлымҳара ду ҳамоуп
АҞӘА, нанҳәа 14 - Sputnik. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 235-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп 26-ҩык, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 182-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 66-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык апациентцәа. Уахыки-ҽнаки рыла ахәышәтәырҭаҟнытә илыҩҩауп згәабзиара ҭышәынтәалахаз ааҩык атәылауааи, урыстәылатәи ахаҿи, ԥсшьаҩык Шәачаҟа диагоуп идиагноз хада ала иҷыдоу амедицинатә цхыраара иҭаразы.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц, асоциалтә дистанциа ркызарц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, нанҳәа 14 – Sputnik. Аԥсны Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рминистрра аҟазауаа хымш ирықәуп аквадроцикл аҟынтәи Бзыԥ аӡы иагеит ҳәа иршьо атуристка лыԥшаара иаҿуижьҭеи, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит АҶА рминистр ихаҭыԥуаҩ Тигран Делибалтиан.
Иара иажәақәа рыла аԥшаарақәа мҩаԥыслоит аԥҳәызба дрыԥшаанӡа.
"Амшқәа цәгьаханы ақәоура ҟалар аамҭакала ҳаԥшуеит. Макьаназы аԥшаарақәа ирыцаҳҵоит", - иҳәеит иара.
Аԥшаарақәа ирылахәуп Гагреи Гәдоуҭеи араионқәа рымцарцәара-еиқәырхаратә бригадақәеи Аҳәынҭқарратә инспекциа аӡыҵалаҩцәеи. Анеира ахьыуадаҩу аҭыԥқәа рҿы авиациа ахархәара амоуп.
1998 шықәса рзы ииз арԥыси аԥҳәызбеи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит Санкт-Петербургнтә. Аквадроцикл қьырала иргеит.
Аӡиа Риҵахь узго амҩа ажәбатәи акилометр иахьаҵанакуа аҷкәын аԥсҟы импыҵҟьеит, аквадроцикл ааҳәын аӡиас иалаҳаит.
Аҷкәын ибыргәым аахақәа иоуит, аквадроцикл Бзыԥ аҟәараҿы ирбеит.
Аӡӷаб амҩатә машәыр ахьыҟалаз аҭыԥ аҿы дрымбеит, убри азы аӡаҿы лыԥшаара иалагеит.


Аҵыхәтәантәи амшқәа рзы адунеи иқәынхо ауаа гәҩарас ирымоу ачымазара бааԥсы COVID-19 ауп. Зықьҩыла ажәлар рыԥсҭазаара згахьоу аҿкы ҳтәылахьгьы ашьаҿа еихнагеит. Аԥсны анапхгара ауаажәлар ршәарҭадара аԥҵаразы ирыларҳәаз акарантини, ишьақәдырӷәӷәаз аԥкрақәеи, аԥсуа ибзазареи ааибуам, аха иахьазы COVID-19 абас ада уаҳа аҿагылара злауҭаша ыҟам, агигиена нацҵаны. Ажәлар рыҩнуҵҟа агәҭынчымра шыҟоугьы, аԥсуа ишьа-ида иалоу алафҳәара аҭыԥ амамзар ҟалома. Мшаԥы акы, аччара ианамшу еиҳагьы еицлабраҵас зыбз рху алаф еибагәыдырҵоит, ҳарҭ иӡырҩуа хәшәҵас иҳадаҳкылоит.
Sputnik, Саида Жьиԥҳа
Мшаԥы акы аччара ишамшугьы, уи ижәларбжьаратәу мшны иԥхьаӡаӡам, аха уеизгьы адунеи атәылақәа жәпакы ныҳәак еиԥш ирыдыркылоит. Аӡәи-аӡәи алаф еихырҳәаауеит. Аҵыхәтәантәи аамҭазы ауаа ргәы ҭҟьаны иҟоуп, аха агәшәареи агәкажьреи рҽарымҭарц азы рҩызцәеи ирзааигәоуи алафқәа рыла идырлахҿыхуеит. COVID-19 адунеи ашәарҭара ду ишҭанаргылазгьы, "уи аасҭа илахҿыху ачымазара аӡбахә ҳмаҳацт, иара иазкны шаҟа анекдоти, карикатуреи цәыргоузеи", - рҳәоит гәыԥҩыуаак. Актуалра змоу атема, хымԥада иахьатәи аччара амш азы алафҳәаҩцәа ираҩражьуазма?
"Лиуда, ашоурашәага быманы бааи, сыԥшәма лгәы рахәым", - ҳәа ашьыжь ҳгәыла сан ибжьы лықәиргеит. Уи заҳаз, "сааԥкны" сижәлеит, "амедицинатә цхыраара ласы" аҭел уас ҳәа. Сҿаԥшылара дацәшәазар акәхарын, ҽакалагьы ҟалашьа амам иахьатәи аҭагылазаашьазы, иаразнак дыхәмарны ишиҳәаз ираргамеит. Агәра ганы сыҟоуп, абас ари "алаф" сыдсымкылазтгьы, сан агәыла "леиқәырхаразы" дышцоз.
"Саида, бара COVID-19 бацәшәоит, уажәы ателевизор ала ирҳәеит, иаарласны аҵкыс еицәоу COVID-20 цәырҵуеит ҳәа, нас иҟабҵозеи", - сгәыла дысзымхозшәа саҳәшьа ҭелла исзаалыцҳауеит ажәабжь. Аиашазы, мшаԥы аказы ауаа қьачақьуеит, аха сара сыԥсихологиа иаднакылом COVID-19 иадҳәалоу ацәажәарақәа. Амала иалсымкаар сылшом, апандемиа иазкны ажурналист Елеонора Коӷониаԥҳа феисбук аҿы иқәлыргылаз "алаҳәара" сшарччаз. Уи араҟа исзанҵом, аха лдаҟьаҿы ижәбарц шәылшоит.
Ари анҵамҭа акьыԥхь иазсырхионаҵы, "Саида, ахәашаҽны акәырбан ҟаҵатәуп рҳәеит, (иазусҭцәоу дырым) ҳхы ҳныҳәароуп COVID-19 ҳаҩнаҭахьы имааирц азы. Ачаҳаржә, аилаџь, ацхаӡҩа, ахырҵәыӡҩа аҭахуп", - ҳәа саб иаҳәшьа Роза ҭелла исзаалыцҳаит. Алаф шакәымз агәра анызга, "уеизгьы есыҽны анцәа ҳиҳәоит, аригьы ҳԥырхагам" ҳәа налаҭаскит.
"Саида, ТНТ ала адырраҭара сахәаԥшуан, Ванга илҳәаз бдыруоу" ҳәа сан ауада даныҩнала, "COVID-19 аӡбахә акәзар, исыбмырҳан, Роза былзас, уи лабжьгара уажәтәила еиҳа ихәарҭазар ҟалап", - ҳәа аиҿцәажәарахь ддәықәысцеит.
Мшаԥы акы иадҳәалоу алахҿыхратә хҭысқәа рацәаӡоуп гәыԥҩыуаак рзы. Хаҭала сара исгәалашәоит сааҭк амҩаду аҟны алыхәҭа кны сшангылаз, сашьа игоит ҳәа. (Уи ашьҭахь сгәааит умҳәозар). Исхамшҭуа хҭысны иаанхоит (лыхьӡ сҳәом) аочерк ззыскыз ԥҳәыс бзиак "Саида сасра даауеит" ҳәа акәты шылдыршьыз. Лареи сареи ҳанеицәажәоз, "снапы ҭацәны сааит, саҭабымҵан, нас сахьӡоит" ҳәаны данцоз лыҷкәын иаҳазаарын. Акәтыжь данеилаҳа, "аинтервиу бымызхуаз ажурналист дыбзаауеит, исхашҭны иҭысымҵааз ыҟоуп ҳәа бзаалыцҳаит" аниҳәа, зегь иреиӷьыз акәты дамеигӡеит.
"Саида, акәтыжь счаԥеит, ахьурӡы аилашра иалагеит бабанӡааихьоу" ҳәа аҭел данас, исҳәо сҿамшәеит. Нас еилкаахеит лԥа дшижьаз.
Хымԥада, сара исызкыз ачеиџьыкахь ааԥхьара соуит, аха Гагра сыҟамызт. "Ус анакәха, ҽазны арбаӷь бзысшьуеит" ҳәа аалыцҳаит аԥшәма, уи уажәшьҭа ҩышықәса ирықәлеит акәымзар…
Алаф аҵак дуӡӡа амоуп. Уи аҳәашьа еиԥшӡам, насгьы зегьы ирнаалаӡом. Иҟоуп алаф ала ауаҩы дышурлахҿыхуа еиԥш данургәаауагьы.
80 шықәса зхыҵуа саб игәалашәалоит, дара рхаан ақыҭаҿы алафҳәаҩцәа алхны ишрымаз. Уи иаанагаӡомызт ажәлар сырччоит ҳәа рҿы иааҭашәо рҳәон ҳәа. "Алаф убасҟан ауп ианлафу, изаҳауа, аамҭа анҵлак "унан, абри акәызма иаанагоз" ҳәа ихаҿы ианааиуа", - азгәеиҭоит иара.
Аамҭа ԥхьаҟа ицацыԥхьаӡа алаф аҿгьы иактуалтәу атемақәа цәырҵуеит. Асовет Еидгыла аполитикатә система алаф ахызҳәаауаз ахара рыдырҵон аҟнытә, Сталин адунеи аниԥсах ауп "аҵәы данахарҵа". Анаҩс алаф аҳәаақәа рыҽдырҭбааит.
Иахьазы, аиаша ҳҳәозар, зны-зынла иахаҳарҟьацәоит. "Аҿ бзиа ажәа бзиа ҭыҵуеит" аҳәоит аԥсуа жәаԥҟа. Аччареи ахәмарреи ҳагымзааит!
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар алшоит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, нанҳәа 14 - Sputnik. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 235-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп 26-ҩык, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 182-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 66-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык апациентцәа. Уахыки-ҽнаки рыла ахәышәтәырҭаҟнытә илыҩҩауп згәабзиара ҭышәынтәалахаз ааҩык атәылауааи, урыстәылатәи ахаҿи, ԥсшьаҩык Шәачаҟа диагоуп идиагноз хада ала иҷыдоу амедицинатә цхыраара иҭаразы.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц, асоциалтә дистанциа ркызарц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, нанҳәа 14 – Sputnik. Аԥсны Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рминистрра аҟазауаа хымш ирықәуп аквадроцикл аҟынтәи Бзыԥ аӡы иагеит ҳәа иршьо атуристка лыԥшаара иаҿуижьҭеи, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит АҶА рминистр ихаҭыԥуаҩ Тигран Делибалтиан.
Иара иажәақәа рыла аԥшаарақәа мҩаԥыслоит аԥҳәызба дрыԥшаанӡа.
"Амшқәа цәгьаханы ақәоура ҟалар аамҭакала ҳаԥшуеит. Макьаназы аԥшаарақәа ирыцаҳҵоит", - иҳәеит иара.
Аԥшаарақәа ирылахәуп Гагреи Гәдоуҭеи араионқәа рымцарцәара-еиқәырхаратә бригадақәеи Аҳәынҭқарратә инспекциа аӡыҵалаҩцәеи. Анеира ахьыуадаҩу аҭыԥқәа рҿы авиациа ахархәара амоуп.
1998 шықәса рзы ииз арԥыси аԥҳәызбеи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит Санкт-Петербургнтә. Аквадроцикл қьырала иргеит.
Аӡиа Риҵахь узго амҩа ажәбатәи акилометр иахьаҵанакуа аҷкәын аԥсҟы импыҵҟьеит, аквадроцикл ааҳәын аӡиас иалаҳаит.
Аҷкәын ибыргәым аахақәа иоуит, аквадроцикл Бзыԥ аҟәараҿы ирбеит.
Аӡӷаб амҩатә машәыр ахьыҟалаз аҭыԥ аҿы дрымбеит, убри азы аӡаҿы лыԥшаара иалагеит.


Бадраҟ Аҩӡба, Sputnik
Ашәҟәыҩҩы, ажурналист Шьалуа Константин-иԥа Басариа диит 95 шықәса раԥхьа, лаҵарамза 5 1922 шықәса рзы, Очамчыра араион Кәтол ақыҭан. Даныхәыҷыз инаркны ақыҭа ԥсҭазаара иалагылаз аҷкәын аџьабаа абзиабара адагьы адырра ҭбаа аиура игәаҳәон.
"Аиҳабыратә классқәа рҟны дзыԥхьоз, иибоз, иаҳауаз ақьаад ахь риагара иҭаххо далагеит. Ажәеиҭаҳәарахь иоуз агәаҳәара ихаҭа акарҿиарахь ихо далагеит. Ауаа ирыдигалар иҭаххеит икалам иҵихуаз", ҳәа аҳәоит Шьалуа Басариа 90-шықәса ихыҵра иазкны агазеҭ "Республика Абхазиа" ианыз астатиаҿы.
Ажурнал "Алашара" аредактор хада Анатоли Лагәлаа игәаанагарала Шьалуа Басариа аԥсуа литератураҿ илагала акыр ишьарданы дахәаԥшуеит.
"Шьалуа Басариа аԥсуа литературазы иҟаиҵаз маҷӡам. Иажәабжьқәеи иповестқәеи аҵак ду рыманы иҟоуп", — иҳәоит Лагәлаа.
Шьалуа Басариа ирҿиамҭақәа "Имӷьаӡо ахәра", "Аиашьа иԥшаара", "Ан лахь ашәҟәы" уҳәа рҟны ишьҭыху атемақәа акыр рыҵаркуа иҟоуп аԥхьаҩ изы. Самсон Ҷанба ихьӡ зху Аԥсуа драматә театр аҟны иқәыргылан иакымкәа иҩбамкәа ипиесақәа.
Абжьаратә ҵара даналга ашьҭахь Шьалуа Басариа аусура далагоит алагарҭатә школ аҟны аҵараҟәша аиҳабыс. 1941 – 1951шш. рзы агазеҭ "Аԥсны ҟаԥшь" аҟны литературатә усзуҩыс дыҟан, нас аҟәша аиҳабыс.
Апартиатә школ ажурналистика афакультет даналга ашьҭахь агазеҭ аҿы иусура иациҵоит аҭакзыԥхықәу амаӡаныҟәгаҩыси аредактор хада ихаҭыԥуаҩыси. Еиуеиԥшым аамҭақәа рзы напхгара аиҭон Аԥснытәи ашәҟәҭыжьырҭа.
"Шьалуа Басариа абиԥара ҿа алитература ралагаларазы аџьабаа ду ибон. Имҩаԥигон асеминарқәа амилаҭ литература иазкны. Ихаҭа иакәзар аԥсуа литература бзиаӡаны идыруан", — иҳәоит Лагәлаа.
1959 шықәса рзы Шьалуа Басариа СССР ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла далахәылахеит.
АҞӘА, нанҳәа 14 - Sputnik. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 235-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп 26-ҩык, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 182-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 66-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык апациентцәа. Уахыки-ҽнаки рыла ахәышәтәырҭаҟнытә илыҩҩауп згәабзиара ҭышәынтәалахаз ааҩык атәылауааи, урыстәылатәи ахаҿи, ԥсшьаҩык Шәачаҟа диагоуп идиагноз хада ала иҷыдоу амедицинатә цхыраара иҭаразы.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц, асоциалтә дистанциа ркызарц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, нанҳәа 14 – Sputnik. Аԥсны Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рминистрра аҟазауаа хымш ирықәуп аквадроцикл аҟынтәи Бзыԥ аӡы иагеит ҳәа иршьо атуристка лыԥшаара иаҿуижьҭеи, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит АҶА рминистр ихаҭыԥуаҩ Тигран Делибалтиан.
Иара иажәақәа рыла аԥшаарақәа мҩаԥыслоит аԥҳәызба дрыԥшаанӡа.
"Амшқәа цәгьаханы ақәоура ҟалар аамҭакала ҳаԥшуеит. Макьаназы аԥшаарақәа ирыцаҳҵоит", - иҳәеит иара.
Аԥшаарақәа ирылахәуп Гагреи Гәдоуҭеи араионқәа рымцарцәара-еиқәырхаратә бригадақәеи Аҳәынҭқарратә инспекциа аӡыҵалаҩцәеи. Анеира ахьыуадаҩу аҭыԥқәа рҿы авиациа ахархәара амоуп.
1998 шықәса рзы ииз арԥыси аԥҳәызбеи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит Санкт-Петербургнтә. Аквадроцикл қьырала иргеит.
Аӡиа Риҵахь узго амҩа ажәбатәи акилометр иахьаҵанакуа аҷкәын аԥсҟы импыҵҟьеит, аквадроцикл ааҳәын аӡиас иалаҳаит.
Аҷкәын ибыргәым аахақәа иоуит, аквадроцикл Бзыԥ аҟәараҿы ирбеит.
Аӡӷаб амҩатә машәыр ахьыҟалаз аҭыԥ аҿы дрымбеит, убри азы аӡаҿы лыԥшаара иалагеит.


АҞӘА, абҵара 18 - Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Аԥснытәи аделегациа VIII Санкт-Петербургтәи афорум иалахәын. Афорум аҳәаақәа ирҭагӡаны Аԥсныи Урыстәылеи акультура аминистррақәа рнапы аҵарҩит 2020 шықәсазтәи аусеицуратә план ҳәа еиҭалҳәеит Аԥсны акультура аминистр Ельвира Арсалиаԥҳа апресс-конференциаҿ.
"Аԥсны фынтәуп Санкт-Петербург имҩаԥысуа Жәларбжьаратәи акультуратә форум ахы аланархәуеижьҭеи. Афорум аҵак ду амоуп, аусутә программа иалоуп апленартә еилатәарақәа, астол гьыжьқәа, адунеитә культура актуалтә хырхарҭақәа рганахьала амастер-классқәа. Ҽааназы иазыԥхьагәаҭоуп аҭоурых-культуратә ҭынха аиқәырхара атемала жәларбжьаратәи аконференциа амҩаԥгара", - лҳәеит лара.
Сынтәазгьы акультура аминистрра акультура аусхк аҟны арккаратә хырхарҭа адгалара ҟанаҵеит.
"Абри ахырхарҭала Аԥсны имҩаԥгахоит амастер-классқәа, амузыкатәи асахьаҭыхратәи ҵараиурҭақәа рҿы асеминарқәа. Акультуратә сезонқәа ирылахәхоит ареспублика абиблиотекақәа. Дара рзы ихазу аиԥыларақәеи асеминарқәеи мҩаԥгахоит", - лҳәоит аминистр.
Апрограмма инақәыршәаны иазыԥхьагәаҭоуп аԥснытәи атеатрқәа ргострольтә турқәа Урыстәыла ақалақьқәа рахь, иара убасгьы урыстәылатәи арҿиаратә коллективқәа Аԥсныҟа раара.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, нанҳәа 14 - Sputnik. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 235-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп 26-ҩык, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 182-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 66-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык апациентцәа. Уахыки-ҽнаки рыла ахәышәтәырҭаҟнытә илыҩҩауп згәабзиара ҭышәынтәалахаз ааҩык атәылауааи, урыстәылатәи ахаҿи, ԥсшьаҩык Шәачаҟа диагоуп идиагноз хада ала иҷыдоу амедицинатә цхыраара иҭаразы.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц, асоциалтә дистанциа ркызарц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, нанҳәа 14 – Sputnik. Аԥсны Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рминистрра аҟазауаа хымш ирықәуп аквадроцикл аҟынтәи Бзыԥ аӡы иагеит ҳәа иршьо атуристка лыԥшаара иаҿуижьҭеи, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит АҶА рминистр ихаҭыԥуаҩ Тигран Делибалтиан.
Иара иажәақәа рыла аԥшаарақәа мҩаԥыслоит аԥҳәызба дрыԥшаанӡа.
"Амшқәа цәгьаханы ақәоура ҟалар аамҭакала ҳаԥшуеит. Макьаназы аԥшаарақәа ирыцаҳҵоит", - иҳәеит иара.
Аԥшаарақәа ирылахәуп Гагреи Гәдоуҭеи араионқәа рымцарцәара-еиқәырхаратә бригадақәеи Аҳәынҭқарратә инспекциа аӡыҵалаҩцәеи. Анеира ахьыуадаҩу аҭыԥқәа рҿы авиациа ахархәара амоуп.
1998 шықәса рзы ииз арԥыси аԥҳәызбеи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит Санкт-Петербургнтә. Аквадроцикл қьырала иргеит.
Аӡиа Риҵахь узго амҩа ажәбатәи акилометр иахьаҵанакуа аҷкәын аԥсҟы импыҵҟьеит, аквадроцикл ааҳәын аӡиас иалаҳаит.
Аҷкәын ибыргәым аахақәа иоуит, аквадроцикл Бзыԥ аҟәараҿы ирбеит.
Аӡӷаб амҩатә машәыр ахьыҟалаз аҭыԥ аҿы дрымбеит, убри азы аӡаҿы лыԥшаара иалагеит.


АҞӘА, рашәара 4 – Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Ашьапылампыл азы Европа ачемпионат ConIFA аҟны рашәара 3 имҩаԥысит аҩбатәи ахәмарратә мшы. Абри аҽны Аԥсны акоманда атурнир аҿы аҩбатәи аиааира агеит.
Аԥсны акоманда Сапми (Лапландиа) акоманда ианацыхәмаруаз х-кәаталак аманы иҟан (Аԥсны - Чамериа 3:1 – аред.). Аԥснытәи акоманда аԥыжәара аиуан плеи-офф астадиахь изнеир, иара убри аамҭазы ицоз ахәмарраҿы (Ашьха Ҟарабах- Чамериа) аҿы х-очкок змаз Ашьха Ҟарабах акоманда аиааир.
Аха, Чамериа 3:1 ҳәа ииааиит. Аԥснытәи акомандагь 1:0 ҳәа ииааиит. Ҩ-хәмаррак рышьҭахь ҳкоманда аочкоқәа фба амоуп. Ашьха Ҟарабахи Чамериеи хԥа-хԥа кәатала рымоуп, Сапми макьаназ кәаталакгьы амам.
Агәыԥ "В" аҿы ихәмаруаз Паданиа 2:1 ҳәа Аахыҵ Уаԥстәыла иаиааиит. Мраҭашәаратәи Ермантәыла 5:0 ҳәа Сикеитәи атәылаҿацә иаиааиит.
Ихьыԥшым ашьапылампылтә ассоциациақәа Рассоциациа ConIFA, шьаҭаркын рашәара 7 2013 шықәса рзы. Еиднакылоит FIFA иалам 40 команда.
АҞӘА, нанҳәа 14 - Sputnik. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 235-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп 26-ҩык, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 182-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 66-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык апациентцәа. Уахыки-ҽнаки рыла ахәышәтәырҭаҟнытә илыҩҩауп згәабзиара ҭышәынтәалахаз ааҩык атәылауааи, урыстәылатәи ахаҿи, ԥсшьаҩык Шәачаҟа диагоуп идиагноз хада ала иҷыдоу амедицинатә цхыраара иҭаразы.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц, асоциалтә дистанциа ркызарц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, нанҳәа 14 – Sputnik. Аԥсны Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рминистрра аҟазауаа хымш ирықәуп аквадроцикл аҟынтәи Бзыԥ аӡы иагеит ҳәа иршьо атуристка лыԥшаара иаҿуижьҭеи, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит АҶА рминистр ихаҭыԥуаҩ Тигран Делибалтиан.
Иара иажәақәа рыла аԥшаарақәа мҩаԥыслоит аԥҳәызба дрыԥшаанӡа.
"Амшқәа цәгьаханы ақәоура ҟалар аамҭакала ҳаԥшуеит. Макьаназы аԥшаарақәа ирыцаҳҵоит", - иҳәеит иара.
Аԥшаарақәа ирылахәуп Гагреи Гәдоуҭеи араионқәа рымцарцәара-еиқәырхаратә бригадақәеи Аҳәынҭқарратә инспекциа аӡыҵалаҩцәеи. Анеира ахьыуадаҩу аҭыԥқәа рҿы авиациа ахархәара амоуп.
1998 шықәса рзы ииз арԥыси аԥҳәызбеи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит Санкт-Петербургнтә. Аквадроцикл қьырала иргеит.
Аӡиа Риҵахь узго амҩа ажәбатәи акилометр иахьаҵанакуа аҷкәын аԥсҟы импыҵҟьеит, аквадроцикл ааҳәын аӡиас иалаҳаит.
Аҷкәын ибыргәым аахақәа иоуит, аквадроцикл Бзыԥ аҟәараҿы ирбеит.
Аӡӷаб амҩатә машәыр ахьыҟалаз аҭыԥ аҿы дрымбеит, убри азы аӡаҿы лыԥшаара иалагеит.


АҞӘА, абҵара 14 - Sputnik. Автомашьына MITSUBISHI GRANDIS, Аԥснынтәи Урыстәылаҟа аҳәаа иахысуаз аҩныҵҟа аҳазалхыҩцәа ирыԥшааит амаӡаҵәахырҭақәа сигаретла иҭәны.
Аҳазалхырҭатә аушьҭырҭатә ҭыԥ "Адлер" аусзуҩцәа автомашьынаҿ ирыԥшааит ашәҟәы иҭагаламыз 235 ҭоԥ асигарет.
Закәаншьаҭада аҳәаа иахыргоз атауар аарԥшын амобилтә инспекциа-гәаҭаратә комплекс ахархәарала.
Амашьына зтәыз Краснодартәи атәылаҿацә датәуп. Иазҵаара амҩаԥгараан иара иҳәеит аалыҵ Аԥсны адәқьанқәа руак аҿы ишааихәаз. Атауар асеиԥштәи ахыԥхьаӡарала аҳәаа ахыгара шыҟамлоз дырны амаӡаҵәахырҭақәа ҟаиҵеит.
Атауари автомашьынеи аанкылоуп. Аҭҭын аалыҵ аекспертизахь инашьҭуп. Административтә зинеилагара ҳәа аусҭҵаарақәа ҩба хацыркуп.
Аҳазалхырҭатә аушьҭырҭатә ҭыԥ "Адлер" аиҳабы Алексеи Быков иажәақәа рыла Евразиатәи аекономикатә еидгыла аҳазалхратә ҵакырахь 200 сигарет иреиҳамкәа аҭагалара ҟалоит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, нанҳәа 14 - Sputnik. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 235-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп 26-ҩык, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 182-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 66-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык апациентцәа. Уахыки-ҽнаки рыла ахәышәтәырҭаҟнытә илыҩҩауп згәабзиара ҭышәынтәалахаз ааҩык атәылауааи, урыстәылатәи ахаҿи, ԥсшьаҩык Шәачаҟа диагоуп идиагноз хада ала иҷыдоу амедицинатә цхыраара иҭаразы.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц, асоциалтә дистанциа ркызарц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, нанҳәа 14 – Sputnik. Аԥсны Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рминистрра аҟазауаа хымш ирықәуп аквадроцикл аҟынтәи Бзыԥ аӡы иагеит ҳәа иршьо атуристка лыԥшаара иаҿуижьҭеи, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит АҶА рминистр ихаҭыԥуаҩ Тигран Делибалтиан.
Иара иажәақәа рыла аԥшаарақәа мҩаԥыслоит аԥҳәызба дрыԥшаанӡа.
"Амшқәа цәгьаханы ақәоура ҟалар аамҭакала ҳаԥшуеит. Макьаназы аԥшаарақәа ирыцаҳҵоит", - иҳәеит иара.
Аԥшаарақәа ирылахәуп Гагреи Гәдоуҭеи араионқәа рымцарцәара-еиқәырхаратә бригадақәеи Аҳәынҭқарратә инспекциа аӡыҵалаҩцәеи. Анеира ахьыуадаҩу аҭыԥқәа рҿы авиациа ахархәара амоуп.
1998 шықәса рзы ииз арԥыси аԥҳәызбеи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит Санкт-Петербургнтә. Аквадроцикл қьырала иргеит.
Аӡиа Риҵахь узго амҩа ажәбатәи акилометр иахьаҵанакуа аҷкәын аԥсҟы импыҵҟьеит, аквадроцикл ааҳәын аӡиас иалаҳаит.
Аҷкәын ибыргәым аахақәа иоуит, аквадроцикл Бзыԥ аҟәараҿы ирбеит.
Аӡӷаб амҩатә машәыр ахьыҟалаз аҭыԥ аҿы дрымбеит, убри азы аӡаҿы лыԥшаара иалагеит.


АҞӘА, абҵара 21 – Sputnik, Бадри Есиава. Аԥсны автобусқәа рыла аиқәыршәара апроект аркуп ҳәа иҳәеит аминистрцәа реилатәараҿы Аԥсны аекономика аминистр и.н. Адгәыр Арӡынба.
"Иааидкыланы Аԥсны ақалақьқәа еимаздо автотранспортла 100% еиқәыршәоуп, ашколтә автобусқәа рыла – 80%. Уажәазы ари апроект хҳаркәшоит, ԥхьаҟазы ауснагӡатә ишацҵахо ҳазхәыцуеит", - иҳәеит аекономика аминистр.
Аинвестициатә программа аҳәаақәа ирҭагӡаны 2019 шықәсазы иаахәан 62 цыра автобусқәа. Урҭ ирықәхарџьын 162 миллион мааҭ. Автобусқәа 33 ақалақьқәа рзы, 15 - ашколхәыҷқәа рзы, 14 – ақыҭақәа рзы. Атранспорт Аԥсны ақалақьқәеи араионқәеи рахь идәықәҵан. Уажәы автобусқәа даҽа 14 цыра аагоуп, урҭ ирықәхарџьуп 31 миллион мааҭ. Урҭ рахьынтә 9 – ашколқәа рахь ишьҭхо автобусқәа, 4 - ақыҭақәа рзы, 1 – ақалақьбжьаратә Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет азы.
Ақалақьқәеи араионқәеи иҟарҵаз аҳәарала автобусқәа рзеихшан Аминистрцәа Реилазаара аилатәараҟны.
2019 шықәсазы автотранспорт ала аиқәыршәаразы аинвестициатә программа хыркәшоуп. Автобусқәа хышықәса рҟынӡа аҿҳәара рымоуп ишахәҭоу ахархәара анроу реиҭашьақәыргылара шаҭахым азы агарантиа.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Габлиа: шьаҿа-шьаҿала иҳаԥсахуеит атранспорт ақалақьқәеи араионқәеи рҟны
АҞӘА, нанҳәа 14 - Sputnik. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 235-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп 26-ҩык, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 182-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 66-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык апациентцәа. Уахыки-ҽнаки рыла ахәышәтәырҭаҟнытә илыҩҩауп згәабзиара ҭышәынтәалахаз ааҩык атәылауааи, урыстәылатәи ахаҿи, ԥсшьаҩык Шәачаҟа диагоуп идиагноз хада ала иҷыдоу амедицинатә цхыраара иҭаразы.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц, асоциалтә дистанциа ркызарц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, нанҳәа 14 – Sputnik. Аԥсны Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рминистрра аҟазауаа хымш ирықәуп аквадроцикл аҟынтәи Бзыԥ аӡы иагеит ҳәа иршьо атуристка лыԥшаара иаҿуижьҭеи, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит АҶА рминистр ихаҭыԥуаҩ Тигран Делибалтиан.
Иара иажәақәа рыла аԥшаарақәа мҩаԥыслоит аԥҳәызба дрыԥшаанӡа.
"Амшқәа цәгьаханы ақәоура ҟалар аамҭакала ҳаԥшуеит. Макьаназы аԥшаарақәа ирыцаҳҵоит", - иҳәеит иара.
Аԥшаарақәа ирылахәуп Гагреи Гәдоуҭеи араионқәа рымцарцәара-еиқәырхаратә бригадақәеи Аҳәынҭқарратә инспекциа аӡыҵалаҩцәеи. Анеира ахьыуадаҩу аҭыԥқәа рҿы авиациа ахархәара амоуп.
1998 шықәса рзы ииз арԥыси аԥҳәызбеи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит Санкт-Петербургнтә. Аквадроцикл қьырала иргеит.
Аӡиа Риҵахь узго амҩа ажәбатәи акилометр иахьаҵанакуа аҷкәын аԥсҟы импыҵҟьеит, аквадроцикл ааҳәын аӡиас иалаҳаит.
Аҷкәын ибыргәым аахақәа иоуит, аквадроцикл Бзыԥ аҟәараҿы ирбеит.
Аӡӷаб амҩатә машәыр ахьыҟалаз аҭыԥ аҿы дрымбеит, убри азы аӡаҿы лыԥшаара иалагеит.


АҞӘА, абҵара 20 – Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Аҩашаҽны авертолиот Ми-8 Гагра араион аҿы аус ауан, аҳаирплан Бе-200 – Кәыдрытәи аҩхаа Ҵабал ақыҭа иахьаҵанакуа. Абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит Аԥсны АҶА аминистр ихаҭыԥуаҩ Саҭбеи Гындиа.
"Иацы Кәыдрытәи аҩхааҿ амца ҳарцәеит. Ҵабал ақыҭаҿ ҭыԥқәак аанхеит, аха урҭ иахьала ирцәахоит", - иҳәеит Гындиа.
АҶА апресс-маҵзураҿы иазгәарҭеит Ҵабал амца андырцәалак ашьҭахь Ми-8 Аҟәа араион ахь амцарцәаразы инеиуеит ҳәа.
Раԥхьаӡа акәны Аҟәатәи ахыҵырҭаҟны амцакра шыҟалаз АҶА аусзуҩцәа ирбеит абҵара 10 рзы. Ԥсҳәы абылреиқәырхаратә гәыԥ ахатәы мчқәа рыла идырцәарц иаҿын, аха ирылымшеит. Иара убас абнақәа былуан Тҟәарчал, Аҟәа, Гагра, Гәдоуҭа иахьрыҵанакуа ашьхарақәа. Урҭ рхышәа-ҵышәа 11 нызқь гектар рҟынӡа инаӡоит. Абылрақәа ахьыҟалаз еиҳа анеира ахьыцәгьоу аҭыԥқәа рҟноуп, амца арцәара алшоит иҷыдоу авиациа ахархәара заҵәык ала ҳәа алкаа ҟаҵан. Аԥсны АҶА Урыстәыла АҶА ахь адырра ҟарҵеит ацхыраара шырҭаху азы. Абҵара 15 рзы Аԥсныҟа иааит Урыстәыла АҶА авертолиот Ми-8, аԥхьатәи аԥырра мҩаԥнагеит абҵара 16 ашьыжь. Амҽыша амцарцәаратә усқәа аҽрыднакылеит Урыстәылатәи аҳаирплан-амфибиа Бе-200.
Гагратәи ахырхарҭаҿы амца арцәон авертолиот Ми-8, иара шьҭыԥрааит 45-нтә. Кәыдрытәи ахырхарҭаҿы амцарцәара мҩаԥнагон аҳаирплан Бе-200. Урыстәылаа ирыцхраауеит аҭыԥантәи амцарцәаҩцәа.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Амца зку аԥснытәи абнақәа 350 тонна рҟынӡа аӡы рықәҭәоуп
АҞӘА, нанҳәа 14 - Sputnik. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 235-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп 26-ҩык, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 182-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 66-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык апациентцәа. Уахыки-ҽнаки рыла ахәышәтәырҭаҟнытә илыҩҩауп згәабзиара ҭышәынтәалахаз ааҩык атәылауааи, урыстәылатәи ахаҿи, ԥсшьаҩык Шәачаҟа диагоуп идиагноз хада ала иҷыдоу амедицинатә цхыраара иҭаразы.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц, асоциалтә дистанциа ркызарц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, нанҳәа 14 – Sputnik. Аԥсны Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рминистрра аҟазауаа хымш ирықәуп аквадроцикл аҟынтәи Бзыԥ аӡы иагеит ҳәа иршьо атуристка лыԥшаара иаҿуижьҭеи, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит АҶА рминистр ихаҭыԥуаҩ Тигран Делибалтиан.
Иара иажәақәа рыла аԥшаарақәа мҩаԥыслоит аԥҳәызба дрыԥшаанӡа.
"Амшқәа цәгьаханы ақәоура ҟалар аамҭакала ҳаԥшуеит. Макьаназы аԥшаарақәа ирыцаҳҵоит", - иҳәеит иара.
Аԥшаарақәа ирылахәуп Гагреи Гәдоуҭеи араионқәа рымцарцәара-еиқәырхаратә бригадақәеи Аҳәынҭқарратә инспекциа аӡыҵалаҩцәеи. Анеира ахьыуадаҩу аҭыԥқәа рҿы авиациа ахархәара амоуп.
1998 шықәса рзы ииз арԥыси аԥҳәызбеи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит Санкт-Петербургнтә. Аквадроцикл қьырала иргеит.
Аӡиа Риҵахь узго амҩа ажәбатәи акилометр иахьаҵанакуа аҷкәын аԥсҟы импыҵҟьеит, аквадроцикл ааҳәын аӡиас иалаҳаит.
Аҷкәын ибыргәым аахақәа иоуит, аквадроцикл Бзыԥ аҟәараҿы ирбеит.
Аӡӷаб амҩатә машәыр ахьыҟалаз аҭыԥ аҿы дрымбеит, убри азы аӡаҿы лыԥшаара иалагеит.


АҞӘА, абҵара 20 – Sputnik, Бадри Есиава. Аԥыза-министр Валери Бганба Аминистрцәа реилазаара алахәылацәа ргәырҽаниҵеит аштаттә оптимизациа иахьымӡаз афинанстә санкциақәа рзухоит ҳәа.
"Аминистрцәа Реилазаара аоптимизациа хыркәшам. Ҳара иаҳзышьақәыргылом ҽаантәи аԥаразоужьра ахышәаҵышәа. Адокументқәа ианаамҭоу ианыхиамха, афинанстә санкциақәа адгалатәхоит", - иҳәеит иара.
Аԥсны ахада Рауль Ҳаџьымба жьҭаара 28 рзы аусԥҟа инапы аҵеиҩит Аминистрцәа Реилазаара ҿыц ашьақәыргыларазы.
Иара адҵа ҟаиҵеит аҳәынҭқарратә напхгараҭаратә усбарҭақәа рзеиԥш штаттә хыԥхьаӡара 15 процент рыла аоптимизациа азухарц азы. Абри аус ҿҳәарас иамоуп 2020 шықәса ажьырныҳәа 1-нӡа.
Аԥсны аԥыза-министр Валери Бганба абҵара 12 рзы адҵа инапы аҵаиҩит "Аԥсны аҳәынҭқарратә усбарҭақәак рзеиԥш штаттә хыԥхьаӡара аоптимизациа азуразы". Адокумент аҟны иарбоуп Аԥсны Аҳәынҭқарра Арепатриациа афонд 15% иреиҵамкәа аштаттә хыԥхьаӡара аоптимизациа азутәуп абҵара 20, 2019 шықәсанӡа ҳәа. Иара убас Агәабзиарахьчареи асоциалтә еиқәыршәареи рминистрре, Адемографиеи арепатриациеи рминистрреи, Аргыларазы Аԥсны Аҳәынҭқарратә усбарҭа абҵара 15, 2019 шықәсанӡа аоптимизациа ҟарҵароуп.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Ҳаџьымба аиҳабыра реилатәараҟны абжьгаратә ажәахә ҟаиҵеит
АҞӘА, нанҳәа 14 - Sputnik. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 235-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп 26-ҩык, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 182-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 66-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык апациентцәа. Уахыки-ҽнаки рыла ахәышәтәырҭаҟнытә илыҩҩауп згәабзиара ҭышәынтәалахаз ааҩык атәылауааи, урыстәылатәи ахаҿи, ԥсшьаҩык Шәачаҟа диагоуп идиагноз хада ала иҷыдоу амедицинатә цхыраара иҭаразы.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц, асоциалтә дистанциа ркызарц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, нанҳәа 14 – Sputnik. Аԥсны Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рминистрра аҟазауаа хымш ирықәуп аквадроцикл аҟынтәи Бзыԥ аӡы иагеит ҳәа иршьо атуристка лыԥшаара иаҿуижьҭеи, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит АҶА рминистр ихаҭыԥуаҩ Тигран Делибалтиан.
Иара иажәақәа рыла аԥшаарақәа мҩаԥыслоит аԥҳәызба дрыԥшаанӡа.
"Амшқәа цәгьаханы ақәоура ҟалар аамҭакала ҳаԥшуеит. Макьаназы аԥшаарақәа ирыцаҳҵоит", - иҳәеит иара.
Аԥшаарақәа ирылахәуп Гагреи Гәдоуҭеи араионқәа рымцарцәара-еиқәырхаратә бригадақәеи Аҳәынҭқарратә инспекциа аӡыҵалаҩцәеи. Анеира ахьыуадаҩу аҭыԥқәа рҿы авиациа ахархәара амоуп.
1998 шықәса рзы ииз арԥыси аԥҳәызбеи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит Санкт-Петербургнтә. Аквадроцикл қьырала иргеит.
Аӡиа Риҵахь узго амҩа ажәбатәи акилометр иахьаҵанакуа аҷкәын аԥсҟы импыҵҟьеит, аквадроцикл ааҳәын аӡиас иалаҳаит.
Аҷкәын ибыргәым аахақәа иоуит, аквадроцикл Бзыԥ аҟәараҿы ирбеит.
Аӡӷаб амҩатә машәыр ахьыҟалаз аҭыԥ аҿы дрымбеит, убри азы аӡаҿы лыԥшаара иалагеит.


АҞӘА, ԥхынгәы 28 - Sputnik. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа аԥсуа-аурыс ҳәаа ахысразы иҟоу аԥкырақәа нанҳәа 4-нӡа рыҿҳәара днахеит.
Абри атәы зҳәо аусдҵа кьыԥхьуп атәыла ахада исаит аҟны.
Уи инақәыршәаны, Аԥсны атәылауаҩра змоу рыуацәа, ма рхылаԥшцәа рбарц азы знык ҳәа Аԥсныҟа иаауа ахәаанырцә тәылауаа, ма атәылауаҩра змам ахаҿқәа аҳәаа рахысраан COVID-19 рцәа ишалам шьақәзырӷәӷәо ашәҟәы рыцымзар ауеит.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус рыдырбалахьеит 63-ҩык ауаа. Урҭ рахьтә 37-ҩык ргәы бзиахеит, ҩыџьа рыԥсҭазаара иалҵит.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, нанҳәа 26 – Sputnik, Бадри Есиава. Аҵыхәтәантәи адыррақәа рыла Рауль Ҳаџьымбеи Алхас Кәыҵниеи аҩбатәи атур ахь инеит. Абри атәы ҳәан ареспублика Жәларбжьаратәи апресс-центр аҿы АКХ ахантәаҩы Ҭамаз Гогьиа имҩаԥигаз апресс-конференциаҿы.
АКХ адыррақәа рыла, Рауль Ҳаџьымба 23,85 % абжьы иоуит, Алхас Кәыҵниа - 21,97%. Олег Аршба - 21,60%, Асҭамыр Ҭарба - 6,60% , Алмас Џьапуа - 2%, Леонид Ӡаԥшьба - 5,70%, Шамил Аӡынба - 4,14%, Асҭамыр Какалиа - 0,97%, Артур Анқәаб - 1,60%. Алхрақәа ирылахәын 86 138–ҩык алхыҩцәа, процентла уи шьақәнаргылоит 66,55%.
Ахыркәшаратә еихшьаалақәа мҩаԥгахоит хымш рышьҭахь.
Уаанӡа акандидат Олега Аршба икоманда Алхас Кәыҵниа аҩбатәи атур ахь дышнеиз азхарҵеит.
Абиуллетен ҩыџьа инареиҳаны акандидатцәа алагалазар, аха урҭ рахьтә аӡәгьы далрымхыр, АКХ ишьақәнарӷәӷәоит зегь реиҳа абжьқәа зауз ҩыџьа акандидатцәа злахәу аҩынтә раан алхрақәа. Аҩбатәи атур мҩаԥыргоит актәи атур ашьҭахь ҩымчыбжьа ирхымгакәа.
Нанҳәа 25 рзы имҩаԥысыз абжьыҭарақәа рылҵшәақәа рыла, кандидаткгьы азеиԥш бжьқәа рҟынтәи 50%-и бжьыки ахьимоуз азы алхрақәа аҩбатәи ртур ҟалоит. Уи цәыббра 8 рзы имҩаԥысуеит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
"Тҟәарчал иаҵанакуа абылраҽацәыхьчаратә маҵзура еиқәшәоуп 32-ҩык аусзуҩцәа рыла, амцарцәагатә машьынақәа ракәзар, ҩба ҳамоуп. Амашьынакәа еиқәшәоуп, дара еснагь аҭыҵра иазыхианы игылоуп. Ашьыжь аусура иааиз амацарцәаҩцәа амашьынақәа гәарҭоит. Мышкы аус руеит быжьҩык, урҭ рахьынтә иҟоуп амцарцәаҩцәа, аҟарул аиҳабы, амашьынарныҟәцаҩ, аҭел иаҿатәоу. Амцарцәарақәа рыдагьы иҟоуп аҭагылазаашьақәа аҭыҵра анҳақәшәо ақалақь аҭахрақәа рзы. Иара уи адагьы ауааԥсыра рырахә-рышәахә џьара машәырк ахьзаргьы ианаҳзасуа ыҟоуп. Егьырҭ араионқәа рҿы џьа машәырк ҟалазаргьы, Тҟәарчалтәи амцарцәаратә ҟәша ацхырааразы иҭыҵуеит. Ус, Гал аӡхыҵра аныҟаз ауааԥысра ацхыраара рыҭаразы ааԥхьара ҳаман", - ҳәа еиҭеиҳәеит Аршба.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, нанҳәа 5 - Sputnik. Даҽа ҩыџьа Аԥсны ауааԥсыра акоронавирус рыдбалоуп ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
"Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 105-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп ҩыџьа. Ачымазцәа ирныруаз ауаа ргәаҭарақәа ирыцҵахоит", - ҳәа аҳәоит аштаб аацҳамҭа.
Иахьазы Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 109-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 37-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ҳазҭоу ашықәс жьҭаарамзазы иазгәаҭоуп Аԥсны аҩныҵҟа хәыда-ԥсада ансамбль "Кавказ" агастрольқәа рымҩаԥгара.
Аконцерт иазку ажәабжь шәаԥхьар ҟалоит абра:
Нанҳәа 4 рзы Аԥснытәи аҳәынҭқарратә филармониаҟны имҩаԥысит акарантиншьҭахьтәи аамҭазы ансамбль "Кавказ" раԥхьатәи аконцерт.
Адаул асыҩцәа ахәаԥшцәа дыршанхон, рнапы аусушьа, рыццакыратә елементқәа убла хыркуан.
Ансамбль асахьаркыратә напхгаҩы Арвелод Ҭарба ишиҳәаз ала, апрограмма иалаз акәашарақәа аҿыцрақәа рылагалан.
Аконцерт рбарц иаҭааит ахәаԥшцәа рацәаҩны, аԥсшьаҩцәагьы уахь иналаҵаны.
Акәашацәа рҟазара уаршанхо иҟан.
Аԥсуа жәлар рыкәашарақәа егьырҭ ажәларқәа излареиԥшым рхатәы ҟазшьа, рхатәы ритм, рхатәы еиҿкаашьа рымоуп.
Иқәԥраауа асцена иқәлаз акәашацәа улаԥш рхьымӡо игьежьуан, ишьацәхартәуан.
Аконцерт арыцхә машәыршақә иалхымызт: абри аҽны 26 шықәса раԥхьа имҩаԥысит "Кавказ" раԥхьаӡатәи арепетициа.
Аконцерт аҟны аныҳәатә гәалаҟазаара аԥҵан.
Ахәаԥшцәа рнапеинҟьабжьқәа еихсыӷьуамызт.
"Изларылшои абас ахәмарра, уамашәа избоит!" - лҳәеит аҳәаанырцәынтә ҳтәыла иаҭааз ируаӡәку аконцерт ахәаԥшҩы.
Жәлар рыкәашаратә ансамбль "Кавказ" Кандид Ҭарба ихьӡ ахырҵеит 2017 шықәсазы.
Аҵыхәтәантәи акәашара ашьҭахь ахәаԥшцәа рахь дцәырҵит ансамбль асахьаркыратә напхгаҩы, уи адиректор, "Ахьӡ-Аԥша" аорден 3-тәи аҩаӡара занашьоу, Аԥсны жәлар рартист Арвелод Ҭарба.


АҞӘА, ԥхынгәы 3 - Sputnik. Аԥсны абиуџьет ахь ашәахтәқәа ралалара аплан ашықәсбжазы изынагӡамхеит ҳәа аԥыза-министр Александр Анқәаб иирдырит ашәахтәқәеи аизгақәеи рзы аминистр Даур Кәырмазиа аиҳабыра рфинанс-економикатә блок аилацәажәараан. Абри атәы аҳәоит Аминистрцәа реилазаара асаит.
Аусуратә еиԥылара иалахәын аԥыза-министр ихаҭыԥуаҩ, Афинансқәа рминистр Владимир Делбеи Аҳәынҭҳазалхратә еилакы ахантәаҩ ин.н. Гәырам Инаԥшьбеи.
Кәырмазиа ашәахтәқәа рырбагақәа ртәы еиҭеиҳәеит:
"Рашәарамзазы планла 189 миллион ахьарбаз абиуџьет ахь инеиит 138 миллион мааҭ. Абас ала фымз рыҩныҵҟа 988 миллион мааҭ абиуџьет иаланагалеит. Анагӡара– 93,2% ыҟоуп, аихьымӡара – 72,6 миллион мааҭ артәоит", – ҳәа иҳәеит Кәырмазиа.
Аминистр иазгәеиҭеит рашәарамзазы аиҵахара 50,8 миллион мааҭ шыҟаз. Планла ԥхынгәымзатәи арбагақәа рашәарамзатәқәа раасҭа 300 миллион рыла еиҳаны иахьазгәаҭоу инадҳәаланы ԥхынгәымзаз аиҟәшара еиҳагьы идухар алшоит.
Кәырмазиа иҳәеит аиҵахарақәа шрымоу Аҟәа, Тҟәарчал, Гәдоуҭа, Гагра араионқәа.
Гәырам Инаԥшьба атауареикәыршара арбагақәа дрылацәажәеит: 2020 шықәса аԥхьатәи ашықәсбжазы атауареикәыршара иартәеит 11 миллиарди 697 миллиони мааҭ, планла 13 миллиарди 320 миллиони мааҭ ахьарбаз.
Иара иазгәеиҭеит ари ашықәс арбагақәа 2019 шықәсазтәи арбагақәа ишрықәшәо.
Аҳазатә шәарақәа ракәзар, 2020 шықәса раԥхьатәи афымз рзы абиуџьет ахь инеиит 815 миллион мааҭ планла 916 миллион ахьарбаз. 2020 шықәсазтәи абри аамҭа арбагақәа 2019 шықәсазтәи арбагақәа ирҿырԥшны 36 миллион мааҭ рыла еиҳауп.
"Аԥыза-министр ихаҭыԥуаҩ, афинансқәа рминистр иазгәеиҭеит аҭагылазаашьа шымариам аха уажәазы аҭышәныртәалара шалшо. Аминистрра идуум еиҵахарыла асоциалтәии егьырҭ аусхкқәеи рҟны аныхрақәа рҭаххара шыхнаҩо", – ҳәаа ҳәоит адырраҭараҿы.
Иара иажәақәа рыла, аусбарҭаҿы аныхрақәа реихырԥсаҟьара аус адырулоит еиҳа аԥыжәара змоу ахырхарҭақәа разгәаҭарала.
Аԥыза-министр аусбарҭақәа рнапхгаҩцәа рнапы ианиҵеит иҟоу аҭагылазаашьа уадаҩ азыԥхьагәаҭаны анапхгаратә фактор рхы иадырхәарц.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
"Тҟәарчал иаҵанакуа абылраҽацәыхьчаратә маҵзура еиқәшәоуп 32-ҩык аусзуҩцәа рыла, амцарцәагатә машьынақәа ракәзар, ҩба ҳамоуп. Амашьынакәа еиқәшәоуп, дара еснагь аҭыҵра иазыхианы игылоуп. Ашьыжь аусура иааиз амацарцәаҩцәа амашьынақәа гәарҭоит. Мышкы аус руеит быжьҩык, урҭ рахьынтә иҟоуп амцарцәаҩцәа, аҟарул аиҳабы, амашьынарныҟәцаҩ, аҭел иаҿатәоу. Амцарцәарақәа рыдагьы иҟоуп аҭагылазаашьақәа аҭыҵра анҳақәшәо ақалақь аҭахрақәа рзы. Иара уи адагьы ауааԥсыра рырахә-рышәахә џьара машәырк ахьзаргьы ианаҳзасуа ыҟоуп. Егьырҭ араионқәа рҿы џьа машәырк ҟалазаргьы, Тҟәарчалтәи амцарцәаратә ҟәша ацхырааразы иҭыҵуеит. Ус, Гал аӡхыҵра аныҟаз ауааԥысра ацхыраара рыҭаразы ааԥхьара ҳаман", - ҳәа еиҭеиҳәеит Аршба.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, нанҳәа 5 - Sputnik. Даҽа ҩыџьа Аԥсны ауааԥсыра акоронавирус рыдбалоуп ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
"Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 105-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп ҩыџьа. Ачымазцәа ирныруаз ауаа ргәаҭарақәа ирыцҵахоит", - ҳәа аҳәоит аштаб аацҳамҭа.
Иахьазы Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 109-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 37-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ҳазҭоу ашықәс жьҭаарамзазы иазгәаҭоуп Аԥсны аҩныҵҟа хәыда-ԥсада ансамбль "Кавказ" агастрольқәа рымҩаԥгара.
Аконцерт иазку ажәабжь шәаԥхьар ҟалоит абра:
Нанҳәа 4 рзы Аԥснытәи аҳәынҭқарратә филармониаҟны имҩаԥысит акарантиншьҭахьтәи аамҭазы ансамбль "Кавказ" раԥхьатәи аконцерт.
Адаул асыҩцәа ахәаԥшцәа дыршанхон, рнапы аусушьа, рыццакыратә елементқәа убла хыркуан.
Ансамбль асахьаркыратә напхгаҩы Арвелод Ҭарба ишиҳәаз ала, апрограмма иалаз акәашарақәа аҿыцрақәа рылагалан.
Аконцерт рбарц иаҭааит ахәаԥшцәа рацәаҩны, аԥсшьаҩцәагьы уахь иналаҵаны.
Акәашацәа рҟазара уаршанхо иҟан.
Аԥсуа жәлар рыкәашарақәа егьырҭ ажәларқәа излареиԥшым рхатәы ҟазшьа, рхатәы ритм, рхатәы еиҿкаашьа рымоуп.
Иқәԥраауа асцена иқәлаз акәашацәа улаԥш рхьымӡо игьежьуан, ишьацәхартәуан.
Аконцерт арыцхә машәыршақә иалхымызт: абри аҽны 26 шықәса раԥхьа имҩаԥысит "Кавказ" раԥхьаӡатәи арепетициа.
Аконцерт аҟны аныҳәатә гәалаҟазаара аԥҵан.
Ахәаԥшцәа рнапеинҟьабжьқәа еихсыӷьуамызт.
"Изларылшои абас ахәмарра, уамашәа избоит!" - лҳәеит аҳәаанырцәынтә ҳтәыла иаҭааз ируаӡәку аконцерт ахәаԥшҩы.
Жәлар рыкәашаратә ансамбль "Кавказ" Кандид Ҭарба ихьӡ ахырҵеит 2017 шықәсазы.
Аҵыхәтәантәи акәашара ашьҭахь ахәаԥшцәа рахь дцәырҵит ансамбль асахьаркыратә напхгаҩы, уи адиректор, "Ахьӡ-Аԥша" аорден 3-тәи аҩаӡара занашьоу, Аԥсны жәлар рартист Арвелод Ҭарба.


Сырма Ашәԥҳа, Sputnik
Ианал Ешьеҳан-Ҳаԥашь, хылҵшьҭрала дадыгоуп, дынхоит Нигериа, ҩыџьа ахшара драбуп. Ианал арҭ амшқәа рзы иԥсы ишьоит Аԥсны. Иара излаиҳәаз ала, иԥсы изалымхуа бзиа ибеит, аҩныҟа дхынҳәны данцалак, иԥшәмеи иареи еиқәшаҳаҭханы иҭаацәа иманы арахь нхара даарц иҭахуп.
"Сара сиит, сызҳаит Шьамтәыла. Уаҟа ашколи иреиҳау аҵараиурҭеи срылгеит, занааҭла нџьныр-механикуп. Сан, Сумаиа Шьурди ҟабарда хылҵшьҭроуп, лџьынџь Ҟабарда-Балкариа ауп, Аргәыдан ақыҭа инхон лабшьҭра, уажәгьы уа иҟоуп урҭ рдацқәа", - абас ажәабжьҳәара дналагеит Ианал Ҳаԥашь.
Ианал Ҳаԥашь, абар уажәшьҭа жәашықәса инареиҳауп Нигериа дынхоижьҭеи. Иҧшәма дашәыуаҭыԥҳауп. Иара аус иуеит акосметологиатә наплакаҿы менеџьерс. Аԥсны аӡбахә Шьамтәыла даныҟаз акырынтә иаҳахьан, уа инхо аԥсуа- дыга диаспореи еибабалон, рҭоурых, рҵас, ркультура иалацәажәон, аҩызцәа маҷымкәа иман.
"Сани саби хҩык ахшара ҳрааӡеит, ҩыџьа аишьцәеи иаҳәшьаки. Сашьа дынхоит Америка, саҳәшьа Германиа дыҟоуп, дҭаацәароуп. Сымаҳә даԥсыуоуп, Аҧсныҟа даахьеит, иара иҟынтә имаҷым издыруа Аԥсны аӡбахә"-ихы-иҿы ихалашауа дҳацәажәон Нигериатәи ҳџьынџьуаҩ.
Иашар, Ҟабарда ианшьцәа дсасны дырҭааит иаҳхысыз ашықәс азы, уаҟа ирацәаҩуп инхо иҭынхацәа. Иара иан лыԥсҭазаара далҵхьеит, еснагь гәыҵхас илыман лыуаажәлар дахьырҟәыҭхаз, атәым дгьыл аҿы дахьынхоз.
"Османтәи аимпериа аамҭазы, сабшьҭра Ҭырқәтәылантәи Шьамтәылаҟа иагеит, саб иахьагьы Дамаск дынхоит. Сан лаб, аҩбатәи Адунеитә еибашьра аан Асовет Еидгыла ааныжьны Италиаҟа дцар акәхеит, ирышьклаҧшуан, ус иҟаз аамҭа иҭагылан, уантә Бырзентәылаҟа, Бырзентәылантәи Шьамтәылаҟа дааит. Сабду аҭыԥқәа ахьеиҭеикуаз џьара иижәыз аӡы иахҟьаны дычмазаҩхеит, 45 шықәса дшырҭагылаз иԥсҭазаара далҵит", - аҭоурыхтә хҭысқәа дырзааҭгылеит Ианал.
Ианал ианшьцәа руаӡәк Урыстәыла дынхоит, руаӡәк Нальчик инхоз иԥсҭазаара далҵхьеит, Аргәыдан анышә дамадоуп. Иаб иашьцәа рахьтә иҟоуп Саудовтәи Аравиеи Америкеи инхақәо. Абас, аҭоурыхтә ӡеибафара акыр икыднаҟьахьан Ианал Ҳаԥашь дызхылҵшьҭраз ҳџьынџьуаа.
"Сара исҭахуп смилаҭ иныҟәыргоу акультура смырӡырц. Сԥеи сыԥҳаи атәым ҳәынҭқарраҿы акәымкәа дара иахьыртәышьҭроу иҟазарц. Уи азы сара исылшоу зегьы ҟасҵоит. Акыр исҭахын Аԥсныҟа саарц, Анцәа иџьшьаны сыгәҭакы наӡеит. Ара сахьааиз избаз-исаҳаз акыр сыхнахит. Мызкы аԥсшьарамшқәа сымоуп. Урҭ еиҩысшарц сҭахын, жәохәымш Аԥсны, жәохәымш Ҟабарда ҳәа. Аха избо сыԥсшьара зегьы Аԥсны исхызгоит, ари адгьыл мчык амоуп, есааира сагәыланахалоит, аиаша шәасҳәоит, сааижьҭеи абра сынхозшәа ауп схы шызбо"-игәырӷьара ҳәаак амамкәа дсацәажәон Ианал.
Егьа аамҭа царгьы, Аԥсадгьыл ахь иаагоу амҩа еинылом, уи ианысырц азы аамҭаказы иара иаҟәыҭхаз ауаажәлар, Ианал Ҳаԥашь иакәзар урҭ дыруаӡәкуп. Ашәышықәса иагәылганы иабдуцәа рҭоурых мырӡӡакәа иааигоит, игәыӷрақәагьы уи иадиҳәалоит. Иашар Ҳаԥашь атәым бызшәақәа маҷымкәа идыруеит, иан лбызшәа аҟабарда бызшәа убрахь иналаҵаны.
"Ҳара аҩны араб бызшәалоуп ҳазлацәажәо. Схәыҷқәа ирдыруазарц сҭахуп рхатәы бызшәа. Рбызшәа рзымдыркәа изеиуоугьы рыздыруам. Дара зхылҵшьҭроу амилаҭ милаҭ хазыноуп, уи иазгәыдуны ирҳәаларц сҭахуп, иара убасҵәҟьа иныҟәыргаларц рқьабызқәагьы. Аԥсныҟа сааижьҭеи шаҟа хәыцрахкы сеимаркуазеи, аԥхьаҟа сызхаҵгылаша азҵаарақәа сызцәырҵит, сыгәҭакы сахьӡап ҳәа агәаанагарагьы сымоуп", - игәҭыхақәа ҳацеиҩишон Ианал Ҳаԥашь.
Ианали сареи ҳаиҿцәажәара англыз бызшәахьтә еиҭалгон, иара акыр аиҩызара изныҟәызгаз Мальвина Бганԥҳа, иара убас уи лыԥшәма Иунус, иҭабуп ҳәа расҳәоит. Ианал Ҳаԥашь иакәзар, игәҭакқәа рынагӡараҿы аманшәалара изеиӷьасшьоит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Қьерем Ашәба: Аԥсны сыҟазаара ԥсҭазаара дук исзаҩызоуп
АҞӘА, нанҳәа 14 - Sputnik. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 235-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп 26-ҩык, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 182-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 66-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык апациентцәа. Уахыки-ҽнаки рыла ахәышәтәырҭаҟнытә илыҩҩауп згәабзиара ҭышәынтәалахаз ааҩык атәылауааи, урыстәылатәи ахаҿи, ԥсшьаҩык Шәачаҟа диагоуп идиагноз хада ала иҷыдоу амедицинатә цхыраара иҭаразы.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц, асоциалтә дистанциа ркызарц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, нанҳәа 14 – Sputnik. Аԥсны Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рминистрра аҟазауаа хымш ирықәуп аквадроцикл аҟынтәи Бзыԥ аӡы иагеит ҳәа иршьо атуристка лыԥшаара иаҿуижьҭеи, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит АҶА рминистр ихаҭыԥуаҩ Тигран Делибалтиан.
Иара иажәақәа рыла аԥшаарақәа мҩаԥыслоит аԥҳәызба дрыԥшаанӡа.
"Амшқәа цәгьаханы ақәоура ҟалар аамҭакала ҳаԥшуеит. Макьаназы аԥшаарақәа ирыцаҳҵоит", - иҳәеит иара.
Аԥшаарақәа ирылахәуп Гагреи Гәдоуҭеи араионқәа рымцарцәара-еиқәырхаратә бригадақәеи Аҳәынҭқарратә инспекциа аӡыҵалаҩцәеи. Анеира ахьыуадаҩу аҭыԥқәа рҿы авиациа ахархәара амоуп.
1998 шықәса рзы ииз арԥыси аԥҳәызбеи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит Санкт-Петербургнтә. Аквадроцикл қьырала иргеит.
Аӡиа Риҵахь узго амҩа ажәбатәи акилометр иахьаҵанакуа аҷкәын аԥсҟы импыҵҟьеит, аквадроцикл ааҳәын аӡиас иалаҳаит.
Аҷкәын ибыргәым аахақәа иоуит, аквадроцикл Бзыԥ аҟәараҿы ирбеит.
Аӡӷаб амҩатә машәыр ахьыҟалаз аҭыԥ аҿы дрымбеит, убри азы аӡаҿы лыԥшаара иалагеит.


АҞӘА, абҵара 13 – Sputnik. Абҵарамза 12 рзы Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада Рауль Ҳаџьымба аҳәынҭқарратә усбарҭақәа реиҳабацәа рзы Аусԥҟа инапы аҵаиҩит ҳәа аанацҳауеит ахада иофициалтә саит.
Аусԥҟа атекст аҟны иҳәоуп:
"Иаҭазааит:
Аҳәба Адамыр Мирон-иԥа - Аԥсны Аҳәынҭқарра Адгьылхархәареи акадастри рзы аҳәынҭқарратә усбарҭа аиҳабыс.
Агрба Ҭемыр Михаил-иԥа - Аргыларазы Аԥсны аҳәынҭқарратә усбарҭа аиҳабыс.
Ашьхацаа Анзор Николаи-иԥа - Аԥсны Аҳәынҭқарра Абнатә нхамҩазы аҳәынҭқарратә усбарҭа аиҳабыс.
Ӷәынџьиа Роман Ҳақыбеи-иԥа - Аԥсны Аҳәынҭқарратә архивтә маҵзура аиҳабыс.
Габлиа Рабсҭан Иуана-иԥа - Аԥсны Аҳәынҭқарра Афымцамчи, атранспорти, аимадареи рзы аҳәынҭқарратә усбарҭа аиҳабыс.
Амқәаб Игор Владимир-иԥа - Аԥсны Аҳәынҭқарра Архитектуреи, ақалақьргылареи, анхарҭа-коммуналтә нхамҩеи рзы аҳәынҭқарратә усбарҭа аиҳабыс.
Ҷыҭанаа Савели Михаил-иԥа - Аԥсны Аҳәынҭқарра Аекологиеи, аԥсабарахьчареи рзы аҳәынҭқарратә усбарҭа аиҳабыс.
Џьопуа Роман Владимир-иԥа – Аԥсны Аҳәынҭқарратә ветеринартә маҵзура аиҳабыс.
Џьынџьиа Аркади Ҷыҷыкәа-иԥа – Аҵиаақәа ркарантин азы Аԥсны Аҳәынҭқарратә инспекциа аиҳабыс."
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, нанҳәа 14 - Sputnik. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 235-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп 26-ҩык, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 182-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 66-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык апациентцәа. Уахыки-ҽнаки рыла ахәышәтәырҭаҟнытә илыҩҩауп згәабзиара ҭышәынтәалахаз ааҩык атәылауааи, урыстәылатәи ахаҿи, ԥсшьаҩык Шәачаҟа диагоуп идиагноз хада ала иҷыдоу амедицинатә цхыраара иҭаразы.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц, асоциалтә дистанциа ркызарц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, нанҳәа 14 – Sputnik. Аԥсны Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рминистрра аҟазауаа хымш ирықәуп аквадроцикл аҟынтәи Бзыԥ аӡы иагеит ҳәа иршьо атуристка лыԥшаара иаҿуижьҭеи, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит АҶА рминистр ихаҭыԥуаҩ Тигран Делибалтиан.
Иара иажәақәа рыла аԥшаарақәа мҩаԥыслоит аԥҳәызба дрыԥшаанӡа.
"Амшқәа цәгьаханы ақәоура ҟалар аамҭакала ҳаԥшуеит. Макьаназы аԥшаарақәа ирыцаҳҵоит", - иҳәеит иара.
Аԥшаарақәа ирылахәуп Гагреи Гәдоуҭеи араионқәа рымцарцәара-еиқәырхаратә бригадақәеи Аҳәынҭқарратә инспекциа аӡыҵалаҩцәеи. Анеира ахьыуадаҩу аҭыԥқәа рҿы авиациа ахархәара амоуп.
1998 шықәса рзы ииз арԥыси аԥҳәызбеи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит Санкт-Петербургнтә. Аквадроцикл қьырала иргеит.
Аӡиа Риҵахь узго амҩа ажәбатәи акилометр иахьаҵанакуа аҷкәын аԥсҟы импыҵҟьеит, аквадроцикл ааҳәын аӡиас иалаҳаит.
Аҷкәын ибыргәым аахақәа иоуит, аквадроцикл Бзыԥ аҟәараҿы ирбеит.
Аӡӷаб амҩатә машәыр ахьыҟалаз аҭыԥ аҿы дрымбеит, убри азы аӡаҿы лыԥшаара иалагеит.


Абри амчыбжь азы Аҟәа иадыркит ацәыргақәҵа "Аҟәа, еснагь иуцу аныҳәа", Искандер ихьӡ зху аурыс драматә театр аспектакльқәа дырбара ааннакылеит аурыс-аԥсуа ҳәаа анаадырт, ашьаусқәа аӡбарҭахь инашьҭын.
Sputnik
Акоронавирус азы
Акоронавирус џьаргьы имцаӡеит. Есыҽны аоперштаб угәы иамыхәаша адыррақәа ҟанаҵоит. Аҵыхәтәантәи адыррақәа рыла Аԥсны акоронавирус змоу рхыԥхьаӡара 134-ҩык рҟынӡа инеихьеит, 38-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Sputnik имҩаԥысуаз апресс-конференциаҿ Агәабзиарахьчара аминистрра ахәышәтәратә усбарҭа аиҳабы Саида Делԥҳа илҳәеит акоронавирус алаҵәара аҳәаа аартра иадҳәалам ҳәа.
"Авирус алаҵәара зыхҟьаз аҳәаа аартра акәӡам, Аҟәа ақалақьтә хәышәтәырҭаҿ асанитартә нормақәа иахьрықәымныҟәаз ауп", - азгәалҭеит лара.
Иара убасгьы Делԥҳа илҳәеит акоронавирустә инфекциа амазаара ашьақәыргыларазы хә-нызқь рҟынӡа атест-системақәа Аԥсныҟа иааргараны иҟоуп ҳәа.
Нанҳәа 4 рзы Урыстәыла агәабзиарахьчара аминистрра аекспертцәа ргәыԥ акоронавирустә инфекциа змоу ахьырхәышәтәуа Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭа иаҭаан аҭагылазаашьа ҭырҵааит.
Уи адагьы дара неиит Аҟәа, ацхыраара ласы астанциахь. Астанциа амашьынақәа акоронавирус змоу рымҩангара иазырхиоуп. Аекспертцәа ахәыҷтәы поликлиника аусушьагьы ҭырҵааит.
Нанҳәа 8 рзы Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрра адырра ҟанаҵеит акоронавирус змоу аԥсшьаҩы иҟазааразы. Аԥсшьаҩы Урыстәылаҟа дыргеит ихәышәтәразы.
- Аԥсныҟа иааргараны иҟоуп хә-нызқь рҟынӡа атест-системақәа
-
Аҳәаа аартреи Аԥсны агәабзиарахьчара аҭагылазаашьеи: Ҭамаз Ҵахнакьиа иҿцәажәара
Раԥхьатәи атуристцәа
Аҳәаа аартра ашьҭахь ареспубликахь иааит раԥхьатәи атуристцәа. Амчыбжь алагамҭазы Афон ҿыц, Пицунда, Гагра урҭ рацәак ирацәамзар амчыбжь анҵәамҭазы рхыԥхьаӡара акыр иацлеит.
Шәачатәи аҳазалхратә усбарҭа нанҳәа 8 рызтәи адыррақәа рыла аҳәаа аадыртызар иахысхьоу рхыԥхьаӡара 160-ҩык ыҟоуп, 30 000 машьына лас, 1200 автобус, 1300 еидарамҩангага.
Уаанӡа Аԥсны Аҳәынҭқарратә шәарҭадара амаҵзура ахаҭарнак Рудольф Цыба Sputnik аҿы имҩаԥысыз апресс-конференциаҿы иҳәеит, иара идыррақәа рыла, нанҳәа 1 инаркны Урыстәылантә Аԥсныҟа иҭалахьоу ауааԥсыра рхыԥхьаӡара 200 нызқьҩык рҟынӡа инаӡоит ҳәа.
Атәанчахәқәа графикла
Аԥсны аҵәахырҭатә банк урыстәылатәи атәанчахәқәа ршәара аграфик шьақәнаргылоуп ҳәа адырра ҟанаҵеит. Ари атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит Аԥсны Аҵәахырҭатә банк анапхгара ахантәаҩы ихаҭыԥуаҩ Георги Абыхәба.
"Аԥсны аҵәахырҭатә банк есымза атәанчахәқәа ршәара аграфик шьақәнаргылалоит. Уи зыхҟьо, есымза аԥсшьарамшқәеи аныҳәамшқәеи еиуеиԥшым. Уажәы нанҳәатәи аграфик шьақәҳаргылоит. Ҳахәаԥшуеит ԥхьаҟатәи аусурақәа шцо", - иҳәеит иара.
Аграфик аус адулоуп атәанчаҩцәа рықәра иахьырԥшны ҳәа иҳәеит Георги Абыхәба.
"Нанҳәа 17 рзы атәанчахәы роуеит 1940 шықәса рзынӡа ииз, нанҳәа 20 рзы - 1947 шықәса рзынӡа ииз, нанҳәа 24 рзы ииз - 1953 шықәса рзынӡа ииз, цәыббра 2 рзы егьырҭ иаанхаз атәанчаҩцәа зегьы", - иҳәеит иара.
Адәыӷбақәа рныҟәара хацыркуп
Аԥсни Урыстәылеи рыбжьара хәымз инарзынаԥшуа аихамҩатә еимадара еиԥҟьаны иҟан апандемиа иахырҟьаны. Аихамҩатә еимадара еиҭашьақәыргылахоит нанҳәа 7 инаркны. Раԥхьатәи адәыӷба Санкт-Петербург-Аҟәа Аԥсныҟа иааит нанҳәа 9 рзы. Иара убри амш азы иааит адәыӷба Москва-Аҟәагьы.
АУН "Аԥсныеихамҩа" адиректор хада ихаҭыԥуаҩ Игор Марганиа иҳәеит аҳәаа ахысразы аԥкырақәа анаԥыхха ашьҭахь Урыстәыла аихамҩатә усбарҭа ажәадгла ҟанаҵеит адәыӷбақәа рныҟәаразы ҳәа.
Нанҳәа 15 инаркны аусура иалагоит адәыӷба Самара-Аҟәа.
Уи адагьы иазыԥхьагәаҭоуп атуристтә дәыӷба Тҟәаԥс-Гагра. Марганиа иҳәеит, ари адәыӷбала иаарго атуристцәа аекскурсиақәа рышьҭахь, иарала ахәылбыҽха шьҭахьҟа ихынҳәыр шалшо.
Аихамҩатә еимадара адҳәалахоит Аԥсни Урыстәылеи рҿы аепидемиологиатә ҭагылазаашьа.
Аԥсни Урыстәылеи рыбжьара аихамҩатә еимадара акоронавирустә пандемиа инамаданы хәажәкырамзазы иаанкылан.
- "Иаку абилеҭ" ала аныҟәара хацыркхоит нанҳәа 5 инаркны
Аспорт аныҳәа
Аԥсны ихацыркхеит амассатә культуратәи аспорттәи уснагӡатәқәа. Убарҭ иреиуоуп аӡсаразы аиндаҭлара "Swim Sukhum". Аиндаҭлара "Swim Sukhum" мҩаԥысит Аԥсны аҳҭнықалақь аҟны асабша, нанҳәа 8 рзы. Хәыҷи-дуи 400-ҩык инарзынаԥшуа иалахәын.
Аицлабраҿы адистанциақәа ԥыҭк ыҟан, аха ихадароу 2700 метра инаӡоз адистанциа "Аҟәатәи ашыцәа" раԥхьаӡа акәны "Swim Sukhum" аҳәаақәа ирҭагӡаны имҩаԥысит сынтәа.
Ари адистанциа зҽалазырхәыз аӡсаҩцәа аресторан "Аԥра" асқьала аҟынтә аплиаж "Мокко" аҟынӡа инаӡар акәын. Ари адистанциахь аҽҭаҩра рылшон аԥышәа змоу аӡсаҩцәа мацара.
2700 метра аӡсараҿы ахацәа рахьтә актәи аҭыԥ ааникылеит Олег Недогаров, аҩбатәи – Андреи Степанов, ахԥатәи – Заур Ҭарба.
Аҳәса рахьтә актәи аҭыԥ аанылкылеит Елена Вардимиади, аҩбатәи – Маргарита Ториа, ахԥатәи – Наталиа Воинскаиа.
1000 метра адистанциаҿы ахацәа рахьтә актәи аҭыԥ игеит Егор Журавлиов, аҩбатәи – Артур Василиев, ахԥатәи – Сергеи Ворона.
Аҳәса рахьтә актәи аҭыԥ нылкылеит Полина Слесаренко, аҩбатәи – Наталиа Воинскаиа, ахԥатәи – Иулиа Вардимиади.
Аицлабрақәа рҿы ахәыҷтәы дистанциақәагьы ыҟан. 50 метра рҟны аҷкәынцәа рахьтә актәи аҭыԥ игеит Арсени Теньков, аҩбатәи – Дмитри Раханиан, ахԥатәи – Александр Кравец. Аӡӷабцәа рахьтә зегь раԥхьа дааит Даниела Нубариан, аҩбатәины – Камилла Квернаӡе, ахԥатәины – Ангелина Рушьак.
200 метра инаӡоз ахәыҷтәы дистанциаҿы аҷкәынцәа рыбжьара актәи аҭыԥ игеит Ҭемыр Диаченко, аҩбатәи –Давид Нубариан, ахԥатәи – Светогор Евдокимов. Аӡӷабцәа рахьтә аҭыԥқәа абас еихшахеит: актәи – Александра Диаченко, аҩбатәи – Роксана Гилиазелидинова, ахԥатәи – Сария Василиева.
- Мамед-оглы аицлабра "Swim Sukhum" азы: хәыҷгьы дугьы иргәаԥхоит
Ацәыргақәҵа аркра
Ԥхынгәы 3 рзы, Аҟәа ақалақь амш аҽны иаартыз ацәыргақәҵа "Аҟәа – есымша иуцу аныҳәа" аусура хнаркәшеит нанҳәа 6 рзы.
Аихшьаалақәа ҟаҵо ацәыргақәҵа акуратор Ельвира Арсалиаԥҳа иазгәалҭеит, ацәыргақәҵа аус ауанаҵы ишаҭааз ҩ-нызқьи бжаки рҟынӡа ахәаԥшцәа шаҭааз.
Ацәыргақәҵа аркраан имҩаԥган ареспублика ашколқәа, Аҟәатәи асахьаҭыхратә школ, ахәыҷтәы рҿиаратә ҩны "Аинар" рҟынтәи аҭааҩцәеи асахьаҭыхыҩцәеи реиԥылара.
Аԥснытәи аҩқәа алкаауп
Аԥснытәи аҩқәа урыстәылаа еиҳа бзиа ирбо аҩқәа рсиахь иаҵаркын Роскачество аҭҵаарақәа инарықәыршәаны.
Аекспертцәа еиҳа ирылаҵәоу аҩхкқәа рыӡбахә рҳәеит.
Аиҳарак ара бзиа ибаны иржәуеит Италиа, Испаниа, Қырҭтәыла, Франциа, Аԥсны, Чили, Португалиа, Германиа, Молдова иҭрыжьуа аҩқәа.
Аԥснытәи аҩы еилаччақәа еиҳа иалыркаауа – Италиа, Испаниа, Франциа, Португалиа рҟынтәи аҩқәа ахәба ирылашәеит. Аишәаҩқәа еиҳа Урыстәылаҟа иназышьҭуа атәылақәа рыҩныҵҟа Аԥсны аҩбатәи аҭыԥ ннакылеит.
Убри аан Аԥсны иҭрыжьыз аишәаҩқәа ԥшьба 2019 шықәсазы Урыстәылаҟа иаларгалаз, аԥыжәара змоу аҩқәа рмаркақәа хәба ирылоуп.
Ашьаусқәа аӡбарҭахь инарышьҭит
Нанҳәа 4 рзы амилициа аоперативтә усзуҩцәа рганахьала амчра ахархәара мҩаԥызгаз Мизан Зыхәба, Аслан Зыхәба, Аинар Зыхәба, Гарри Аҩӡба рус Апрокуратура хада аусҭҵааратә Усбарҭа аӡбарҭахь инанашьҭит.
- Амилициаа хысрала ирцәыбналоз рус аӡбарҭахь инашьҭуп
Нанҳәа 6 рзы Валериан Шьанаа иганахь ала ашьаус нашьҭуп Очамчыра араионтә ӡбарҭахь ахәаԥшразы.
- Ахынтәуҩшьра иалахәу ҳәа агәаанагара ззыҟоу ахаҿы иҵәахразы аус аӡбарҭахь инашьҭуп
Аусҭҵаара инақәыршәаны Шьанаа Аҟәа амшын аԥшаҳәаҿы ахынттә уаҩшьра далахәын ҳәа агәҩаза зызрымоу Беслан Бганба дицхрааит Очамчыра араион Гәыԥ ақыҭан иҵәахразы 2020 шықәса мшаԥы 21 инаркны лаҵара 8 рҟынӡа.


Приморск ақыҭаҟны иҟоу аӡырԥхатә комплекс аиҳабы Руслан Аҩӡба арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит атуристтә обиект аҿы аҭагылазаашьа зеиԥшроу, аҿкы рыҽшацәырыхьчо атәы.
Аҩнеихагылақәа рырзҩыдара аус рнапы алакын Аԥсны Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рминистрра аусзуҩцәа быжьҩык.
Иахьатәи аамҭазы Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирус зыхьхьоу ҳәа ишьақәыргылоу рхыԥхьаӡара 610-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 165-ҩык апациентцәа ргәы бзиахеит, фҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Аҽазыҟаҵарақәа ирылахәын 1,5 нызқьҩык аруаа, 400 ак арратә техника, БТР-80 иақәгыло акомандаҟаҵара-штабтә машьынақәа, арадиостанциа "Азарт", а мобилтә радиорелеинтә хархәагақәа назлоу.
Гуар – аҟәыджәла иатәу ҳаскьынтә ҵиаауп. Ари акультура аиҳарак Индиеи Пакистани иаадрыхуеит.
25 шықәса раԥхьа цәыббрамза 11 рзы Аҟәа зыҩны ашәхымс аҿы дыршьит аҵарауаҩ ду, аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа рдоктор, аполитикатә усзуҩы Иури Воронов. Археолог Шандор Ҟаитан арадио Sputnik аефир аҿы иҳәеит аҿарацәа рзы Воронов иусумҭақәа акы ишаламҩашьо.
Аҵаратә ҽазыҟаҵарақәа ирылахәын 200-ҩык рҟынӡа арратә база аррамаҵзурауаа, БТР-82АМ аекипажқәа рылархәны.
Аруаа жәларбжьаратәи рыхәмаррақәа рҟны Аԥсны агәыԥ анапхгаҩы, амаиор Алиас Уанаҿа арадио Sputnik аефир аҟны ахәмаррақәа рылҵшәа атәы еиҭеиҳәеит.
Иналукааша аԥсуа ҵарауаҩ, аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа рдоктор, аполитикатә усзуҩ, аԥсуаа рзинқәа рзықәԥаҩ Иури Воронов дыршьит цәыббра 11, 1995 шықәса рзы.
Аҵыхәтәантәи аамҭазы Аԥсны акоронавирус аҽарцәгьара иаҿуп. Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа абри аҩыза аҭагылазаашьаҟны аԥсуаа ачарақәеи, аԥсрақәеи, аԥсхәрақәеи еиҵыхны иахьымҩаԥырго шәарҭарас иаҵоу, уи аанкылашьас иамоу азы лгәаанагара лҳәоит.


Аинар Ҷыҭанаа, Sputnik
- Дырмит, уара аус ззууа ажурнал "Алашара" аредакциа аҿар аус рыдулараҿы аԥышәа ду амоуп, убри аҟнытә уара ибзианы иубарҭоуп урҭ рхәыцшьа, ргьама. Иахьа асахьаркыратә литератураҿы зшьаҿа еихызго арҿиаҩцәа иарбан жанрқәоу еиҳа рҽыззыркуа, насгьы иарбан хырхарҭақәоу иҵегьы азхьаԥшра зҭаху?
- Алитератураҿы зшьаҿа еихызго арҿиаҩцәа қәыԥшқәа, сара сгәаанагарала, макьана инагӡаны иаҳҭахҵәҟьоу ҳзеилмыргацзар ҟалап. Ҳәарада, хаз-хазы досу дзызку аус идыруеит, аха азеиԥш усеиҿкаараҿы макьана хҭак аицҭаршәра ҳзазымнеиӡац. Иахьазы иҟам, мамзаргьы иахәҭам. Ҭакԥхықәра дуӡӡак ҳхахьы иаҳгар сҭахӡам, аха, сгәанала, ирызҳауеит аӡәымкәа-ҩыџьамкәа аҟыбаҩ злоу, аԥсуа милаҭ литература -ус акәзар, аԥсуа бызшәа, аԥсуа доуҳа, аԥсуа ҳәынҭқарра - иаҵагылаша абиԥара қәыԥш. Абарҭ рхы ааидкыланы, алитература амаҵ аураҿы иҳалшозеи, насгьы ишԥаҳалшо ҳәа хымԥада ацәажәарақәа ҟалароуп. Егьи аганахьала: арҿиаҩы иаԥиҵаз аҩымҭа, акьыԥхьраҿы акәыз, апремиа аиуразы аҩымҭа ақәыргылара акәыз, џьаргьы ԥынгыла ыҟаӡам. Уаанӡа акритикатә статиақәа рмаҷра иахҟьоз ауадаҩрақәа ҳамазҭгьы, иахьа иҳаҩуа аҩымҭақәа еилаҳхыртәгьы аҭагылазаашьа ҟалалоит. Иара убас ашьаҿа бзиа ҟанаҵоит аҿар рпублицистика. Аха иахьа уажәраанӡагьы ихьысҳаны иаанхо апроза ауп, избан акәзар раԥхьатәи ашьаҿақәа ҟазҵо арҿиаҩцәа рхыԥхьаӡара аҟнытә ари ажанр знапы алазкуа рацәаҩӡам. Аҿар макьаназы зынӡагьы ҳзызхьамԥшыц – уи адраматургиа ауп. Ари аҭагылазаашьа хшыҩзышьҭра аҭо, хаҭала сара исҭахуп аҿар ҳабжьара иҵегьы аигәныҩра ыҟазар, ҳусеицура еиҳагьы амчхара ӷәӷәазарц. Ҳаамҭазы иарбан усзаалак аҟәрышь иадҳәалоуп аҟнытә, раԥхьаӡагьы афинанстә еилахарахь ухьанарԥшуеит, аха уи злаӡбахаша амҩақәагьы ԥшаазар алшоит, хымԥада. Урҭ амҩақәа рыԥшаара еснагь аҳәынҭқарратә усбарҭақәа рыдҵара иашамзар ҟалап, ҳаҩнуҵҟагьы инициативақәак цәырҵлароуп.
- Амилаҭтә литература аҿиарамҩаҿы аиҭагара аус иаҵанакуазеи, насгьы уи ацхрааразы иахьазы иҟаҵои?
- Қәра дук амамзаргьы, аԥсуа жәлар ирылҵыз арҿиаҩцәа ҵабыргыҵәҟьаны ибеиоу алитература аԥырҵеит. Убри аҟнытә ҳара ҳашҭа мацара ҳҭахар ҳиашахаӡом, ҳдоуҳатә беиара анҭыҵгьы иҭыгалатәуп. Раԥҳьаӡагьы акыр алитературатә баҩхатәра злоу абиԥара еиҵазааӡаз Нхыҵ Кавказтәи ҳаиашьара жәларқәа ирызнагалатәуп. Урҭ злаҩуа, излахәыцуа абызшәеи ҳареи ҳаилибакаартә, ҳашьҭибахыртә аҭагылазаашьақәа аԥҵалатәуп. Ҳәарада, аигәныҩра аҳәаақәа амамзароуп, адунеи егьырҭ ажәларқәагьы ҳбызшәа иамоу абарақьаҭра дырбалатәуп, урҭ рыхдырра аҟынӡагьы ҳара ҳдунеихәаԥшышьа нагалатәуп. Ииашоуп, иҟәнушьартә иҟам иахьа ҳара ҳҿы аиҭагара аус иамоу азҿлымҳара, аха уи алҵшәақәа иҵегьы иаҳныԥшыр акәын ҳәа сгәы иаанагоит. Ҳнапы злакузаалакгьы – ҳхазоуп, ҳаԥсадгьыл азоуп изыҟаҳҵо, аха ҳара ҳазусҭцәоу, ҳгәы иҵхо, ҳцәа ианыруа егьырҭгьы еиҭаганы идырҳалатәуп.
Ааигәа Аԥсны Ашәҟәыҩҩцәа реидгылаҿы аплан шьақәыргыланы ишьҭыхын. Аплан иацуп ахатәы биуџьет, уа иарбоуп апоезиатә цәаҳәа, иара убас апрозатә цәаҳәа хаз-хазы аиҭагара зыԥсоу. Уи иҳанаҳәоит аиҭагара знапы алаку ауаҩы иџьабааԥса игымхарц аҳәынҭқарра аганахьала ашьаҿақәа шыҟаҵоу. Акызаҵәык – аиҭагаҩ дыԥшаатәуп, мамзаргьы ихала ихы цәыригароуп. Асовет аамҭазы иҟаз аиҭагара ашкол иаҳхысхьоу аамҭа иазынхазар ҟалап, аха иара иаҳзыннажьқәаз роуп иахьа уажәраанӡагьы хархәара заҳҭо. Аиҭагара мацара адагьы, зеиԥшла уахәаԥшуазар, асовет аамҭа иахшаз аинституциақәа роуп иахьа уажәраанӡагьы ашәҟәыҩҩцәа еидызкыло, русеиҿкаара алзыршо. Аха иахьа аԥсҭазаара даҽакуп, адунеигьы аҽаԥсаххьеит аҟнытә аамҭа ашьаҿа ҳақәзыршәаша знеишьақәак аҭалатәуп. Иахьазы иҳамоу аҽалагӡарагьы аҭахуп хымԥада, аха иҳамам злаҳауша амҩақәа рыԥшаара ҳашьҭазароуп еснагь. Уи ада ԥхьаҟатәи аҿиара зыҟалаӡом, ари ԥсабаратә закәануп.
Хымԥада, ашәҟәҩыра аиҿкаараҿы ҳхы иаҳархәаша мыругақәак ҳрышьҭалозар, убраҟагьы иҳацхраауа ҟалоит. Иаҳҳәап, иара аиҭагара аҿырԥштәы ҳазыхынҳәуазаргьы, иахьа еиқәханы иҟоу асовет школ ацәынхақәа зегьы еидызкыло ацентр Ермантәыла аҳҭнықалақь Ереван иҟоуп. Ҳаиԥыларақәа рҿы ҳколлегацәа-аерманқәа еснагь иҳабжьыргоит аҵарахьы ирзынаҳашьҭша аҿар ргәыԥ ҳаԥшаарц. Џьара мҩақьырак ҳзырзыԥшаар, егьырҭ зегьы дара рхахьы иргоит, уи дара рыпрограмма иаҵанакуеит. Убас еиԥш иҟоуп апроектқәа, иҟоуп ауаа – аус ҳацура иазҿлымҳау, ҳацхраарагьы иазхиоу.
- Абраҟа иабанӡахәарҭахо ҳара еиҳа иҳашьашәало аҳәаанырцәтәи аҿырԥштәқәа рзааҭгылара, насгьы иҟоума иахьа адунеи аҟны ҳазҿыԥшша?
- Узҵаара инадҳәаланы, иаазгоит даҽа ҿырԥштәыкгьы. Сербиа, Банилука ихьӡ зху афонд аиҳабы Никола Вуколичи ҳареи ҳаицәажәараҿы иаалырҟьаны иит аинтерес зҵоу апроект. Иара иҳадигалеит аԥсуа поезиа асерб бызшәахьы еиҭаганы антологиа аиқәыршәара. Хымԥада, ицәырҵыз аидеиа кыр ҳазҿлымҳахеит, акыс, тәым бызшәала иҭыжьу аԥсуа поезиа ҳамаӡам, асовет аамҭазы урысшәала иҭыжьыз аизга ада. Асербқәа ргани ҳареи ҳанеиқәшаҳаҭха, ашәҟәы аҭыжьразы иаҭаху ахарџь аиҳарак афонд ахахьы иагеит, иагхаз ахәҭагьы Аԥсны амалуаа рымчала аԥшаара ҳалшеит.
Абасала, иахьа асербқәагьы ҳаргьы еицҳамоуп серб бызшәала иҭыжьу аԥсуа поезиа антологиа. Уимоу, афонд анапхгара иҳаилнаркааит ари аизга ҳаԥхьаҟа егьырҭ абызшәақәа рахьгьы аиҭагара ишазхиоу. Жәаҳәарада, аԥсуа поезиа ашедеврқәа адунеи иаҳауа, иаԥхьо иаҳзыҟаҵар – ҳмилаҭ литературазы адагьы ҳзеиԥш ҿиарамҩаҿгьы ишьаҿа духоит. Ҳара ҳбызшәа алшара бзиаӡа ҳнаҭоит адунеи ахь амҩахыҵразы, убраҟа аицәажәара аиҿкааразы.
Адунеи ԥхьаҟа ишцогьы ҳхамышҭлап. Ашәымҭак иааҳхашҭыр – ашәымҭак ҳаҵахоит. Еилашуа адунеи аԥсҭазаара ҳара иаҳхьымсуашәа ҳгәы иабар ҟалоит, аха уи хжьароуп. Иаҳҳәап, Иапониа, ма Китаи жәашықәсала иԥсабаратәым аинтеллект рхы иадырхәозар, иуадаҩым аилкаара уи аҩаӡара аҟынӡа ҳара ԥыҭк шҳагу. Аха убри аамҭазгьы, "урҭ абаҟоу – ҳара ҳабаҟоу" ҳәа анапеиқәыԥсара ҟалаӡом. "Китаи" ахьыҟоу – ҳҟалароуп ҳаргьы, мамзаргьы ҳара ҳахьыҟоу – иҟалароуп "Китаи". Убри аҟнытә ауаҩы изы еснагь ихәарҭоуп дзыхьӡо игәалашәалар, аха уи аҵкыс еиӷьуп дызхьымӡаз, дзыгхаз анеиликаауа. Ауаҩы ихәыцра ақьаад иану аԥҟара еиԥшӡам - ахы иақәиҭуп, аҳәаақәа ԥкӡам. Убри аҟнытә ҳхәыцраҿы ҳхы ҿаҳамҳәалароуп. Аха ҳара ҳазлацәажәо ахаҭаратә ҟазшьа змоу ацәанырра акәӡам, зегьы ҳаидызкыло, еицаҳзеиԥшу амилаҭтә хәыцра ауп. Уи ахшыҩ хьыршәыгәқәа ҳажәлар рҟны еснагь иҟан, иҟоуп иахьагьы.
Амилаҭтә хәыцшьа аҵакы уаззырхәыцуа даҽа ҿырԥштәыкгьы аазгоит. Ҽнак сиқәшәеит қәралагьы имаҷым, аха зхатәы бызшәала аҩышьеи аԥхьашьеи ззымдыруа ауаҩы. Аха иџьоушьаша, сара еилыскааит абри ауаҩ ибызшәала иҭыҵуа агазеҭ иааиԥмырҟьаӡакәа и шылиҩаауаз. Дышзамыԥхьоз сдыруан аҟнытә, агазеҭ зааихәо ҳәа азҵаара ансызцәырҵ, исиҭаз аҭак саршанхеит. "Иану сзамыԥхьозаргьы, агазеҭ ахьаасхәо ала абызшәа сацхраауеит", - иҳәеит иара. Уазхәыцыр – ари имариаӡоу ҿырԥштәуп, аха ара иҟоуп хыхь зыӡбахә ҳәаз амилаҭтә хәыцшьа. Лассы-лассы аҿар рҟынтәи исаҳалоит "ҳзыԥхьаша аԥсуа сахьаркыратә литература ыҟам, ҳзыԥхьари?" ҳәа агәынамӡарақәа. Уи зҳәо Џьек Лондон диԥхьахьеит, Емиль Золиа диԥхьахьеит… Еилыскаауеит, урҭгьы ирыԥхьалатәуп, хымԥада. Аха уи аамҭазгьы ҳара тәамбашақә ҳзызныҟәаша амилаҭтә литература шҳамамгьы еилкаалатәуп. Уимоу, аԥсуа рҿиамҭақәа, иахьа Нобель ипремиа зырҭо ҩымҭақәак ираԥырымгозар, џьаргьы ирыҵахаӡом. Ҳара ҳзы урҭ иреиҳаугьы ыҟаӡам. Убри аҟнытә актәи аҭыԥаҿы еснагь иргылалатәуп ҳхатәы, нас егьырҭ зегьы.
27 шықәса раҧхьа ҳаззыҧшымыз арыцҳара ҳаниеит аҧсуа жәлар: иҧшьоу ҳаҧсадгьыл бџьаршьҭыхла иақәлеит ҳҭоурых адунеи ианызхырц зҭахыз аӷацәа. Урҭ рышьҭа иахьа уажәраанӡа ихьааны, илаӷырӡышны ҳҭоурыхтә даҟьақәа ирнылеит. Уи имӷьаӡо хәроуп, имбаӡо лаӷырӡуп.
"Аӡәы сибандаз, сиаҳандаз ҳәа акәӡамызт абџьар зыскыз", - ҳәа ҳаиҿцәажәара хациркуеит Агәымшәаразы амедал занашьоу аибашьҩы Гәымба Руфбеи.
Гәымба Руфбеи Ражден-иҧа диит Гәдоуҭа араион Лыхны ақыҭан. Аибашьра актәи амшқәа инадыркны, егьырҭ иҩызцәа аибашьцәа реиҧш, аҵыхәтәанынӡа деибашьуан, аҧсреи абзареи дрыбжьагылан. Руфбеи аибашьра алацәажәара бзиа ибаӡом, ихазы акы аиҭаҳәара иҭахӡам, ихы ӡыригом. Аха усгьы гәалашәарақәак ҳзеиҭеиҳәеит.
"Аибашьра ианалагаз амш аҽны аҩны сыҟан, ҭынч ақыҭанхамҩатә усқәа сырҿын. Ус быжьқәак слымҳа иааҭасит, ицо-иаауа амашьынақәа рыбжьы цәгьахеит. Ахацәа зегьы ҳҽеидаҳкылеит иҟалаз арыцҳара атәы анеилаҳкаа. Абџьар ҳәа акгьы ҳамамызт, иҟаҳҵахуаз, иҳаулак ҳҽеиқәыршәаны ҳдәықәлеит. Абџьар змамыз Афон ҳааныркылеит. Сышьҭахьҟа иаанхеит сан, саб, сыҧшәма ҧҳәыс асаби дыкны. Сашьа еиҵыбгьы дгылт еибашьра, аха еиҳабык иаҳасабала иабжьызгеит, зеиҧш ҟамло егьыҟам, аҩны даанхарц. Ҭаацәарак рхала рааныжьра ҟаломызт, уимоу, аҩны иҳаман ахҵәацәа, урҭгьы хьчалатәын, ирхылаҧштәын," - ҳәа игәалаиршәоит Руфбеи.
Ҳәарада, аӡәгьы издыруамызт раҧхьаҟа изыниараны иҟаз. Еибашьуан уахи-ҽни, ирацәан ацәыӡқәа, рҩызцәа рываршьаауан. Уи еиҳау арыцҳара арбан, аха еснагь иаарҧшлатәын агәымшәара, агәкажьра зынӡа иҟаломызт.
Гагра аныргоз, Руфбеи дызлаз абаталион резерв ҳасабла уахь идәықәырҵеит. Гагра анҭадырцәы аӷацәа ирцәыргаз атехника рыманы ииасит Ешыраҟа. Еиҳабыс дрыман Гыцба Лаврент. Анаҩс иҵегь иӷәӷәаз аибашьыгатә техника "агаубицақәа" зыхьӡыз рзааргеит. Уи ала ахысшьа рыздыруамызт. Ҩымш-хымш рыла уи атәы рҵеит. Аӡәы имацара имч ақәхартә иҟамызт азы, ҩыџьа-ҩыџьала абри абџьар хкқәа ирыддыргылеит. Сангәылиа Асҭамыри Руфбеи еицын. Имҩаҧысуаз ажәыларақәа зегьы ирылахәын.
"Усҟан Кәтышьха ҳәа иахьашьҭоу аҭыҧ аҟны ҳаҟан. Сара агаубица аҟны абџьар еиҳабыс сыҟан. Асҭамыр зынӡа дқәыҧшын, 21 шықәса ракәын ихыҵуаз. Аха ифырхаҵареи игәымшәареи еснагь иџьасшьон, ахаан шәарак инубааломызт, игәы ӷәӷәан. Ҳабџьар ахьгылаз аӷацәа ирызгәамҭартә еиҧш ҳахылаҧшуан. Лассы-лассы рҭыҧқәа ҧсахны иҳаргылон. Аҭабиақәа ҳжыр акәын, уи даара ицәгьан, махәҿа мацарала ҳашәара иаҳжит. Ешыра аҭабиақәа анаҳажуаз ауха ақәа ӷәӷәаны иауит, аҳәынҵәа ҳалагыланы ҳаибашьуан. Аха уҧсадгьыл алахьынҵа унапы ианану иҟоумҵара иҟоузеи?", - ҳәа игәалаиршәоит Руфбеи.
Ешыра ишыҟаз ауп аибашьҩы қәыҧш Сангәылиа Асҭамыр дышҭахаз. Уи хьаа дуны, ахаан ихамышҭуа, Руфбеи игәалашәараҟны иаанхеит.
"Асҭамыр рыцҳа дҭахеит Шроматәи ажәылараан. Уи дызлеиҵбыз ала, еиҳа иахьшәарҭаз сара сцалон, аха уеизгьы, даангыломызт. Данҭахоз ауха аиҿахысрақәа рацәахеит, меихсыӷьрада ана-ара иҧжәон арҭҟәацгақәа. Ихы аагәеиҭарц иабжьызгеит, аха улахьынҵа узацәымцозаап. Ахы ихабжа амнахит. Иуаӷоу уи аҩыза дақәшәааит. Иҧсаҭа бзиахааит афырхаҵа," - ҳәа даақәыҧсычҳауеит Руфбеи.
Гәалашәарак иузҭагӡом аибашьҩы дызлагылаз, иибаз-иаҳаз зегьы аиҭаҳәара залшом. Аибашьра еибашьроуп, ацәыӡқәа аҧсыҭбарақәа ублала ианубо, ухдыррагьы аҽеиҭанакуазар акәхап. Аха урҭ арыцҳарақәа зегьы уҽруҭар, аиааира узымгеит ауп. Агәкаҳара – аҩбатәи уаӷоуп.
Маҷк иадымхаргьы аибашьра атмосфера рҽалырхуан Руфбеи дызлаз абаталион. Ишәаҳәон, икәашон, алаф еибырҳәон, ахәра змаз ахәрашәа изырҳәон, уи игәы арӷәӷәон, дахәышәтәуан. Руфбеи ирцәажәара цәгьоуп, ихы ӡыригом. Иҩызцәа рҟынтәи иҳаҳахьеит иара иҳаимҳәацыз хҭыск.
Кьалашәыр ақырҭуа бџьарҵәахырҭа иеихстәын, иагьақәшәеит, иҧыххааса иқәҵан. Уи афырхаҵаразы ианашьоуп Агәымшәаразы амедал. Ари ахҭыс анцәырызга, еиҭеиҳәар акәхеит.
"Ахысразы адҵа ҟаиҵеит Аслан Кәабахьиа. Даара исшәеит, иззеит. Гаубицала ахысра мариам, уанхыс – иақәшәароуп. Анцәа имчала иақәшәеит. Уи абжьы иахьа уажәраанӡагьы слымҳа иҭаҩуеит. Ҳаздгылаз абџьар абжьы улымҳа ҵнахуан, ухшыҩи угәи арҵысуан, убри аҟара абжьы бааҧсын, ачҳара уадаҩын, удагәахар алшон", - иҳәоит аибашьҩы.
Абџьар анага-аагара цәгьан, амашьына иацраҳәаны акәын ишеиҭаргоз. Аха амашьына аҟамзаара еиҵанархон.
"Ажәылара ҟалацыҧхьаӡа ҳабџьар ҳаманы ҳнаскьар акәын. Ҽнак адҵа ҟарҵеит Гал араион Сванетиа ахаларазы. Убраҟа даара ишәарҭан, аӷа дахьцәыҵатәаз уздыруамызт, иахьабалак хаҳәран. Аха Анцәа ҳихьчеит, ҧсҭбара ҳамамкәа ҳлыбааит", - ҳәа игәалашәоит аветеран.
Абас ирацәоуп аибашьҩы игәалашәарақәа. Урҭ реиҭаҳәара мариам, ргәаларшәара хьаауп. Урҭ зегьы рылацәажәара уахьӡом, иагьзалшом.
Афырхацәа рыбзоурала иааигәахеит Аиааира амш - рыбла ҭраа, ргәы хыҭ-хыҭуа зегь ззыҧшыз аамҭа. Уи амш иацын агәырӷьареи агәырҩеи, аӷа наӡаӡа дықәцан ҳаҧсадгьыл.
Аиааира амш Руфбеи даҧылеит Гал. Уи еиҳаз гәырӷьара ыҟазма зегь рзы! Аха араҟа, ахацәа зегь рзеиҧш, инымҵәаӡеит Гәымба Руфбеи изы аибашьра. Уи ашьҭахьгьы резервист ҳасабла, Аҧсны ахы-аҵыхәа ампыҵахалаҩцәа рықәцаразы арыцқьарақәа зегьы дрылахәын.
Цәыбра 27 рзы Аԥсны аҳҭнықалақь анҭадырцәы нахыс, Аиааира ацәаара ҳнахьыԥшит. Даҽа хымш рнаҩс, цәыббра 30 рзы ҳбираҟ Егры ахықәан Аԥсни Қырҭтәылеи рҳәаа иахадыргылеит ҳаибашьцәа. Аԥсыҭбарақәа шырацәазгьы, зегь акоуп иҟан ҵҩа змамыз агәырӷьара.
Ииашоуп, аиааира ахыԥша инаваргыланны атрофеигара захьӡыз ҳабла иаахгылт. Исаҳаҳьан аха, ари шымҩаԥысуаз сыла иамбацызт. Уи апроцесс акыраамҭа имҩаԥысуан. Атрофеи анынҵәа, асовет аамҭазы иргылаз аҳәынҭкарратә хыбрақәа "сара истәуп" рыхҵара, жәабала ауадақәа раанкылара уҳәа, аибашьра ашьҭахь иҵоурамыз ацәырҵрақәа рацәан, уимоу урҭ еимакны ҳаамҭазгьы ауаҩшьра аныҟало убап.
Аӡыдара, алашара аҟамзаара, уҳәа ажәлар аџьахаџьафа аамҭа иҭагылан аибашьра ашьҭахь, нас аблокадагьы аарзацлеит. Абас шакәызгьы, аибашьра ашьҭахьтәи агәыӷрақәа рацәан, иахьа ҳаиӷьымхар уаҵәы ҳәа ихәыцуан. Ииуан ахәыҷқәа, аҭаацәара иалалон арԥарцәеи аҭыԥҳацәеи, избанзар иҟан гәыӷрак аԥсҭазаара арҿиаразы.
Абар уажәшьҭа 27-тәи Аиааира амш ҳаԥылоит, аха иахьеиԥшгьы сгәы алаҟамкәа сгәалашәом. Жәлар Реизара адепутатцәа азаҭҭаразы ирыдыркылаз ақәҵара агәызианра иасимволуп ахьӡзаргьы, аибашьра аветрен "иҟаиҵазаалакгьы" уи даҵанкуа иахьыҟалаз сшьара саақәнарҟьеит. Изҳәада аветеран иџьбароу ацәгьоурақәа дрылахәзароуп ҳәа? Аветеран дҿырԥшыгазар акәымзи, ҳарҭ ҳхәыцрақәа ааҳәит акәымзар. Аиааира азықәԥара символуп, уи азы аибашьцәа рхы ақәырҵоит, ауаҩы иԥсҭазаара аҿахҵәара трагедиазаргьы, аԥсадгьыл азы аҭахара иԥшьоу усны иԥхьаӡоуп.
Аиааиреи ахақәиҭреи ашәақәа рзызкхьоу апоетцәа маҷҩым, аха иахьатәи амш азы сазааҭгылоит зегь ирылыҳәҳәо ҳәа исыԥхьаӡо жәеинраалак. Аибшьра аамҭазы хабарда ибжьаӡыз апоет Таиф Аџьба ипоезиаҿы усҟакгьы ирацәам аибашьра атема, ҳанхәыҷыз ашәаны иаҳҳәон "Ҳар рзы ашәа":
Ирзыскуеит са сашәа
Ҳаԥсадгьыл зыхьчо –
Ҳаруаа – аиааирахьтә
Аиааирахь ҳазго.
Усҟан ҳара ари ашәа ззаҳҳәоз Асовет ар ракәын, еиҳаракгьы Аџьынџьтәылатә аибашьра ду аҿы Аиааира амшныҳәа маи 9 аназгәарҭоз ашколтә хор инанагӡон. Ари ашәа иахьа ибжьаханы иҟоуп, шамаха инарыгӡогьы сгәалашәом. Ажәеирнаала кьыԥхьын 1979 шықәсазы аизга "Амҩа иқәу" аҿы.
Аибашьра анеилга уаанӡа ирымбацыз ҿыцбарах ибаны ицәырыргеит "Ихнымҳәыз аибашьҩы ибжьы" захьӡу апоет иажәеинраала.
Хьӡи-ԥшеи сҭахымызт
Изгарц еибашьрала –
Аибашьра – нибахра
Иалоузеи хьӡыс!
Ахьӡ-аԥша соур
Сҭахын даҽакала –
Аха, снамгылар ҟамлеит еибашьҩыс …
Абас далагоит апоет ихнымҳәыз аибашьҩы имонолог. Ари ажәеинраала ҩын аҭынч ԥсҭазаараҿы, апоет-лирик дазхәыцуазма иҟалашаз, аибашьра ашьҭахь аидеиақәа рыҽшырыԥсахуаз идыруазма? Изиҩзеи, иара "сшәыҳәоит, акымзарак шәмырӡын ишәысҭаз, убри сара сзыҳәан иреиӷьу баҟоуп" ҳәа? Ҳара ҳаибашьра иазку ажәеинраалақәа маҷым, аха аҭынч ԥсҭазаараҿы иаԥҵаз апоет Таиф Аџьба ирҿиаз, афилософиатә хәыцрақәа рыла еибыҭоуп ҳәа исыԥхьаӡоит. Араҟа иҟаӡам, баша апатриотизм арцыхцыхразы иҳәоу ажәа еизадақәа. "Ихнымҳәыз аибашьҩы ибжьы" раԥхьаӡа ианылеит 1984 шықәсазы иҭыҵыз аизга "Уахынлатәи ашәҭ". Аибашьра дазхәыцуазма усҟан апоет, мамзаргьы аҭоурых иахыԥхьаӡалахахьаз егьырҭ аибашьрақәа дыргәылаԥшны аибашьҩы ихәыцрақәа ҳаҵеиҳәоу? Аҳәара уадаҩуп. Ари ажәеинраала усҟан ианҭыҵыз сшаԥхьахьазгьы, зегь акоуп, иахьеиԥш иҵарны исыдыскыломызт.
Исылшеит иҳажәлаз
Аӷа цәгьа инкылара,
Саҵамхт исуалыз –
Ахаҵа иуахҭа.
Дыԥхасҵеит уи
Уаҳа игәахымлартә ақәылара,
Аҵыхәтәан
Сызгашазгьы сықәшәеит схаҭа…
Сгәанала, арҭ ацәаҳәақәа иҭахоз зегь зызхәыцуаз акәын. Усҟан акыр иҵарын аԥсадгьыл абзиабара. Абар, 27 шықәса рнаҩсан, ҳаззеибашьуаз ааҳхашҭызшәа, уаанӡа иҟаҳҵахьаз азымхошәа, Жәлар Реизара ирахәым рықәҵара гәыбжьыхганы иааҳзыҟалеит. Ҳаԥсҭазаара еиӷьызтәуа азакәанқәа аԥырҵоит ҳәа ҳабжьы заҳҭо адепутатцәа "ауаа аҵеиџь иҭажьны рыԥсҭазаара иалызхуа" ирықәу ашықәс абжа рхырхуеит иветеранцәоуп ҳәа.
Сара сызҿу уаанӡа депутатс иҟаз, абизнес знапы алакыз Урыстәыла атәылауаҩ Сергеи Клемантович иҩыза ԥҳәызбеи иареи рҭарха еиҿызкааз ҳәа иԥхьаӡоу Нодик Кәыҵниа иус ауп. Абри мацарагьы азхоит, аиааира амш азы "ҳамҭас" иҳадыргалаз азаҭ аԥсҭазаара угәы ахнаршәартә еиԥш аҟаҵаразы. Аамҭа-аамҭала аинвестпрограммазы аԥара аҳәара ҳахьцо Урыстәыла анапхгара зыршнахаша аус. Ауаа аҵеиџь иҭажьны рышьра, даара игәаӷьыуацәаз ацәгьоурақәа ирхыԥҳьаӡалоуп, насгьы уи Жәлар Реизара адепутат даналаҟьашьу. Абар амнистиа уаанӡатәи адепутат инаҭоит алшара, иқәу 16 шықәса рҟынтәи ааба нахыхны, ихиго аркьаҿра. Инхаз ԥшьы-шықәса џьара акы азихәыцышт.
Аиуристцәа ражәақәа рыла, ирацәоуп сынтәатәи амнистиа зхы иақәиҭнатәуа ацәгьоуцәа: арҳәцәа, ауаа рӷьычра иалахәыз уҳәа, деибашьуан, ма Кәыдры аҭарцәра далахәын ҳәа асправка знапы иаку абахҭа аҟынтә иоужьхоит, иара убас, аусҭҵааҩцәа рнапы злаку ашьауӷатә усқәагьы аанкылахоит аветеранцәа ирыдҳәалазар. Иазхәыцуада, ацәгьуоцәа рхарала иҭахазаи, ааха заузи ргәакьацәа рлахьынҵа. Ирхәыцуазеишь урҭ? Ашьоура рҽазыршәома? Дара рыбжьара аветеранцәа рҭаацәа ыҟамкәа иҟоума? Абарҭ азҵаарақәа зегь сгәы бжьырхуеит "ҳаззеибашьи" аасгәахәуа.
Иалшон ҽакала
Сынхар хьыӡла-ԥшала,
Аха, шәара шәҭынчраз –
Сынхоит еибашьҩыс –
абас ихыркәшоуп апоет Аџьба аибашьҩы изикыз ажәеинраала. Ари иҭахоз зегь рхәыцрақәа ракәын.
Ҳара ҳакәзар, ҳҭынчраз иҭахаз ридеиақәа рыцәхьаҵра амҩа ҳанушәа снарбоит ҳаԥсҭазаараҿ имҩаԥысуа саԥшны сцәажәозар. Абас иҟоуп Аиааира амш 27 шықәса ахыҵра ашҭа ҳанылагылоу аамҭазы.
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.
Апресс-конференциа иалахәуп:
Амассатә-информациатә хархәагақәа рхаҭарнакцәа ааҳаԥхьоит апресс–конференциахь (аҭыӡҭыԥ: ақ. Аҟәа, Пушкин имҩ. 16, абизнес-центр "Гәдоу Плаза", 5-тәи аихагыла).
Аккредитациа ҟалоит абри аҭел ала: +7(940) 926 00 00
Азыҳәа анашьҭразы аелектронтә ҭыӡҭыԥ: email@example.com
Иара убасгьы шәара ишәылшоит апресс-конференциа алахәылацәа зинтерес шәымоу азҵаарақәа рышәҭарц Sputnik Аԥсны асоциалтә ҳа Facebook аҿтәи адаҟьаҿы мамзаргьы аелектронтә ԥошьҭахь инашьҭны: firstname.lastname@example.org


АҞӘА, ԥхынгәы 17 - Sputnik. Урыстәыла уахыки-ҽнаки рыла 6 406 -ҩык авирус рыдбалоуп арегионқәа 83 рҿы ҳәа аанацҳауеит COVID-19 аҿагыларазы Москва аоперштаб.
Авирус зыдбалаз рҟынтәи 26% аклиникатә ҟазшьақәа рныԥшуамызт.
Уахыки-ҽнаки рыла рыԥсҭазаара иалҵит 186-ҩык, ргәы бзиахеит 7 681-ҩык.
Зынӡа атәылаҿы COVID-19 иахҟьаны 12 123 ԥсыҭбара азгәаҭоуп, 539 373-ҩык ргәы бзиахахьеит.
Аԥсны ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аштаб адыррала, ареспубликаҿ 38 чымазара хҭыс ыҟан, урҭ рҟынтәи 37-ҩык ргәы бзиахеит, аӡәы лыԥсҭазаара далҵит.
Аԥсны акоронавирустә инфекциа апандемиа иалагазар ПЦР – диагностика ала COVID-19 амазааразы рхы гәарҭеит 2442-ҩык, атәымцәеижьҿагыла гәарҭеит – 231-ҩык.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, цәыббра 27 - Sputnik. Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра аерман-азербаиџьантә конфликт ҩаԥхьа аҽахьарҿыцыз агәҭынчымра шазцәырнаго азы аҳәамҭа ҟанаҵеит.
"Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра адунеижәларбжьарахь ааԥхьара ҟанаҵоит Ареспублика Арцах (ашьха Ҟарабах – аред.) иаҿагыланы имҩаԥысуа агрессиа аанкылазарц, арегион аҟны бџьаршьҭыхлатәи аиҿагылара иахьынӡауа иаԥдырҟәҟәаарц", - ҳәа азгәаҭоуп аминистрра асаит аҟны икьыԥхьу аҳәамҭаҿы.
Адәныҟатәи аусқәа рминистрраҿы агәрагара аадырԥшит уажәазы иҟоу, жәларбжьаратәи азхаҵара змоу амеханизм – ОБСЕ иатәу Минсктәи агәыԥ ала аконфликт аҭышәныртәалара альтернатива шамам.
Цәыббра 27 ашьыжь Азербаиџьан Атәылахьчара аминистрра аҳәамҭа ҟанаҵеит Ермантәыла Арбџьармчқәа Ҟарабх аинырратә цәаҳәала иҟоу анхарҭақәа ирылахысит ҳәа. Дара урҭ адыррақәа рыла, атәылауаа рыбжьара иҭахаз ыҟоуп. Ермантәыла Арбџьармчқәа ишырҳәаз ала, Ҟарабах "аҳауантәи аракетақәа рылеи иажәлеит". Ереван ирҳәеит Бақәа "ҳажәло иалагеит" ҳәа, ҟарабахтәи ахырхарҭала. Иазхаҵам Ашьха-Ҟарабахтәи Ареспубликаҿы адырра ҟарҵеит, артиллериала ишреихсыз аҭынч уааԥсыра рынхарҭақәа, аҳҭнықалақь Степанакертгьы уахь иналаҵаны. Аиҳабыра ауааԥсыра рахь ааԥхьара ҟанаҵеит рҽыԥхьаркырц, уи ашьҭахь Ҟарабах аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит. Аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит иара убас Ермантәылагьы. Бақәа акәзар, амобилизациа аҭахны иҟам рҳәеит, ҳар зегь рыла еиқәшәоуп ҳәа. Аҳәынҭқаррақәа жәпакы, Урыстәылеи Франциеи назлоу, аганқәа рыҽныркыларц абжьгара ҟарҵоит.
Ҟарабах аконфликт ахы акит 1988 шықәса жәабранмзазы, Ашьха-Ҟарабахтәи автономтә област Азербаиџьантәи ССР ишалҵуа азы аҳәамҭа аныҟанаҵа ашьҭахь. 1992-1994 шықәсқәа рзы ицоз бџьаршьҭыхлатәи аиҿагылараан Азербаиџьан анапаҵаҟа иҟаз Ашьха Ҟарабахи уи иадыз быжь-раионки рҟны амчра ацәыӡит. 1992 шықәса раахыс аконфликт ҭынчра мҩала аҭышәныртәаларазы аиҿцәажәарақәа мҩаԥысуеит Минсктәи агәыԥ аҳәаақәа ирҭагӡаны – уи ахантәаҩцәас иҟоуп х-тәылак: Урыстәылатәи Афедерациа, Еиду Америкатәи Аштатқәа, Франциа. Азербаиџьан ҳҵакырадгьылтә акзаара еиқәырхазароуп ҳәа рҽадцаланы ишырҳәац ирҳәоит. Ермантәыла акәзар, иазхаҵам Ашьха-Ҟарабахтәи Ареспублика аинтересқәа ирыдгылоит, избан акәзар Ҟарабах аконфликт азганк аҳасабала аиҿцәажәарақәа ирылахәым.
АҞӘА, цәыббра 27 – Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Аԥснытәи адизаинер Магда Қаџьаиаԥҳа иаԥылҵаз аксессуарқәа рколлекциа цәырылгеит римтәи амода амчыбжь Altaroma аҟны. Абри атәы Sputnik иазаалыцҳаит адизаинер лхаҭа.
Лара лажәақәа рыла, аколлекциа цәырган зхы иақәиҭу адизаинер қәыԥшцәа ирызкыз аҭыԥ ҷыда Showcase аҟны.
"Сара ари аусмҩаԥгатә аиҿкааҩцәа рҟынтә ааԥхьара соуит, избан акәзар сыбренд Италиа иҟоуп. Сгәы иахәоит аиҿкааҩцәа сколлекциа ауникалра ахьазгәарҭаз", - лҳәеит лара.
Адизаинер далгахьеит аинтериертә дизаин азы Европатәи аинститут IED Milano, Милантәи астудиақәа руак аҿы лзанааҭдырра ҳаралкхьеит. Аҭыԥҳа амодахь аинтерес лызцәырҵит аинститут аҿы лҵара анхлыркәша ашьҭахь.
"Аԥхынтәи аԥсшьарамшқәа раан сазхәыцит аҳәса рзы аклатчқәа аԥысҵарц. Аидеиа шсоуз еиԥшҵәҟьа 3D амодельқәа ҭысхуа слагеит, урҭ ахьыҭсыжьшагьы сашьҭалеит. Сдебиуттә коллекциа ӡырызгеит парижтәи амода амчыбжь аҟны", - ҳәа еиҭалҳәеит адизаинер қәыԥш.
Аԥсуа дизаинер илнапкымҭоу аксессуарқәа ныҟәыргоит ауарҳалмҩа иқәсуа италиатәи актрисацәеи, амода иацклаԥшуа аҳәсеи, иара убас ицәырҵуеит амода иазку ажурналқәа VOGUE, L`officiel, Vanity Fair уҳәа рдаҟьақәа рҟны.
Қаџьаиаԥҳа иазгәалҭеит лгәы ишҭоу аколлекциа ҿыцқәа рцәыргақәҵа аиҿкаара, лара аксессуарқәа мацара ракәӡам лнапы злаку. Аҭыԥҳа убасгьы аҩнымаҭәеи аинтериери рдизаин даҿуп.
АҞӘА, цәыббра 27 - Sputnik. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа иуаажәлар ирыдиныҳәалеит Аҟәа ахақәиҭтәра амш ҳәа адырра ҟанаҵеит атәыла ахада ипресс-маҵзура.
"Ишәдысныҳәалоит ҳаҳҭнықалақь ахақәиҭтәра 27 шықәса ахыҵра! 1993 шықәса, цәыббра 27 – Аԥсны Аџьынџтәылатә еибашьра аҭоурых аҟны хьӡи-ԥшеи змоу, ифырхаҵаратәу амшқәа иреиуоуп. Абри аҽны ақырҭуа мпыҵахалаҩцәа ықәцаны Аҟәа ахақәиҭтәрала ихыркәшахеит 11 мшы ицоз аԥсуаа ржәылара. Ҳаҳҭнықалақь иахашәыршәырит аԥсуа бираҟ, ҳархәҭақәа рымҩа ԥхьаҟа иацырҵеит Аԥсны аҵакыра зегьы ахы иақәиҭыртәырц", - ҳәа аҳәоит атәыла ахада иадныҳәалараҿы
Аслан Бжьаниа Аҟәа аизҳареи ашәҭыкакаҷреи азеиӷьишьеит.
1993 шықәса, цәыббра 27 рзы аԥсуа ар Аҟәа агәы иалалеит, асааҭ 15:30 рзы Аԥсны Аҳәынҭқарра абираҟ Совмин ахыбра иахашәыршәыруан, аҳҭнықалақь ахы иақәиҭтәын.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


АҞӘА, нанҳәа 19 - Sputnik. Азиаԥхьатәи алеопардқәа ҩба, Кәыдри Лабеи, Кавказтәи аҳәырԥсарраҟны иоурышьҭраны иҟоуп нанҳәа 20 рзы Аурыс географиатә еилазаара 175 шықәса ахыҵра аҳаҭыразы, абри атәы аанацҳауеит Урыстәыла Аԥсабара аминистрра асаит.
Уаанӡа Кәыдри Лабеи нхон Кавказ алеопард аиҭарҿиара ацентр аҟны (Шәачатәи амилаҭтә парк аҿы). Уа дара иақәнагаз ахылаԥшра рыман, аԥсабараҟны рхала иҟазаарц азы иазыҟаҵан.
Алеопардқәа аурышьҭуеит аҳәырԥсарра ашьхара иахьаҵанакуа, Ацарҳәа ашьха ашьапаҿы. Аброуп дара ирықәнагахаша афатәгьы ахьырзыԥшаауа. Уаанӡагьы ари аҭыԥ аҿы акәын егьырҭ алеопардқәагьы ахьоурышьҭуаз.
Алеопардқәа аԥсабараҿы рхала иҿио иҟалароуп ари апрограмма хықәкы хадас иамоу.
Азиаԥхьатәи алеопардқәа Урыстәылатәи Афедерациа Ашәҟәы ҟаԥшь иануп актәи акатегориа аҳасабала, уи иқәӡаар рылшоит ҳәа ашәарҭара ауп иаанаго.
2007 шықәсазы Росприроднадзор, Шәачатәи амилаҭтә парк, Кавказтәи аҳәырԥсарра, А.Н. Северцев ихьӡ зху Аекологиеи аеволиуциеи рпроблемақәа ринститут, Уаҩ дызкьымсыц аԥсабара Адунеизегьтәи афонд еилахәны еиҿыркааит азиаԥхьатәи алеопард Кавказ иқәҿиаразы апрограмма.
Уи апрограмма аҳәаақәа ирҭагӡаны зҭагылазаашьа бзиоу, иҿиар зылшо ахкқәа аҳәырԥсарра иларҵоит, урҭ ҿиартә аҭагылазаашьа рзаԥырҵоит, анаҩс аԥсабараҟны ԥырхагада, иашьцыланы инхарц азы.
2016 ԥхынгәымза агәҭаны убас иоушьҭын азиаԥхьатәи алеопардқәа хԥа - Викториа, Килли, Ахәын.
2017 шықәса абҵарамзазы Гәдоуҭа араион Лыхны ақыҭа анхаҩы Викториа акра илшеит, уи инхамҩаҿы акәтқәа агалон. Анаҩс иара Кавказтәи аҳәырԥсаррахь ииаган, уа 2018 шықәса ажьырныҳәамзазы иԥсны ирбеит.
АҞӘА, цәыббра 29 – Sputnik. Урыстәыла Аҳәынҭқарратә Дума Ашьха Ҟарабах азы ааԥхьарыла ақәҵара аднакылеит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости.
"Аҳәынҭқарратә Дума ааԥхьара ҟанаҵоит амца аанкылазарц ԥхьаҟазы иҟалар зылшо аԥсыҭбарақәа алмыршахарц, арегион аҿы мҽхакыҭбаалатәи аибашьра ҟамларазы. Аҳәынҭқарратә Дума адепутатцәа аганқәа рахь ааԥхьара ҟарҵоит аиҿцәажәаратә процесс иазыхынҳәырц, аҭагылазаашьа аҭышәныртәаларазы абжьаҟазара иазыхиоуп", - аҳәоит аҳәамҭаҿы.
Адепутатцәа рааԥхьараҿы агәҭынчымра аадырԥшуеит Ашьха-Ҟарабахтә еимакы азонаҿы иаалырҟьаны аибарххара аҭыԥ ахьаиуз азы, ацәшәара рымоуп аԥсыҭбарақәа ҟалоит ҳәа, амч ахархәара иақәыӡбоит.
"Ақәҵара бжьеицҿакрыла ирыдыркылеит. Леонид Иван-иԥа (Калашников, ИАР атәылақәа рзы аилак аиҳабы), ҳшәыҳәоит Ермантәылеи Азербаиџьани рпарламентқәа рҟынтәи ҳколлегацәа ҳаӡбамҭа дшәырдырырц, инаҵшьны иазгәашәҭарц ҳара иарбанызаалак аимак адипломатиатә мҩала аҭыԥ ақәҵара ҳшадгылаҩцәоу", - иҳәеит Аҳәынҭдума ахантәаҩы Виачеслав Володин апленартә еилатәараҿы.
Цәыббра 27 ашьыжь Азербаиџьан Атәылахьчара аминистрра аҳәамҭа ҟанаҵеит Ермантәыла Арбџьармчқәа Ҟарабах аинырратә цәаҳәала иҟоу анхарҭақәа ирылахысит ҳәа. Дара урҭ адыррақәа рыла, атәылауаа рыбжьара иҭахаз ыҟоуп. Ермантәыла Арбџьармчқәа ишырҳәаз ала, Ҟарабах "аҳауантәи аракетақәа рыла иажәлеит". Ереван ирҳәеит Бақәа "ҳажәло иалагеит" ҳәа, ҟарабахтәи ахырхарҭала. Иазхаҵам Ашьха-Ҟарабахтәи Ареспубликаҿы адырра ҟарҵеит, артиллериала ишреихсыз аҭынч уааԥсыра рынхарҭақәа, аҳҭнықалақь Степанакертгьы уахь иналаҵаны. Аиҳабыра ауааԥсыра рахь ааԥхьара ҟанаҵеит рҽыԥхьаркырц, уи ашьҭахь Ҟарабах аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит. Аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит иара убас Ермантәылагьы. Бақәа акәзар, амобилизациа аҭахны иҟам рҳәеит, ҳар зегь рыла еиқәшәоуп ҳәа.
Азербаиџьан ахада Ильхам Алиев ареспублика ақалақьқәаки арегионқәаки рҿы арратә ҭагылазаашьеи ареспубликаҿы акоменданттә сааҭи шалагалоу атәы иҳәеит. Иара убасгьы ахәҭаклатәи амобилизациа рылеиҳәеит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Аԥсны аказақцәеи Аурыс уаԥшьи Ҟарабахтәи аимак аганқәа еиҿцәажәарц иаарыԥхьеит
АҞӘА, цәыббра 28 – Sputnik. Ииасыз амши аҵхи рзы Краснодартәи атәылаҿацә аҿы 96 COVID-19 хҭыс азгәаҭан ҳәа аанацҳауеит Ҟәыбан ахадара асаит.
"Краснодар 41-ы чмазцәахеит, Новороссииск – 13, Шәача – 6, Еисктәи араион - 5, Белореченск - 3, Геленџьик – 3, Гориачи Клиуч - 3, Тҟәаԥси Крыловсктәи араионқәа рҿы хҩык-хҩык. Ҩыџьа-ҩыџьа чмазцәоуп: Новопокровск, Каневск, Крымск, Северск, Абинск араионқәа рҿы, аӡәаӡәа: Славианск, Усть-Лабинск, Красноармеиск, Тихорецк, Тимашевск араионқәа рҿы", - аҳәоит адырраҭараҿы.
Иахьазы Ҟәыбан ачымазара рыхьхьеит – 13790-ҩык, 1043-ҩык хәыҷқәоуп. Ргәы бзиахахьеит - 10443 пациент, 273-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Иахьынхо аҭыԥ ала аполиклиникақәа рҿы ирхылаԥшуеит 5235-ҩык.
Акоронавирус иадҳәалоу аҵыхәтәантәи ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"Ҳара зегьы Тҟәарчал ҳаҟан, сентиабр 30 шааигәахоз агәра ҳгахьан, аҵыхәтәантәи астратегиатә жәалырақәа ҳгәыӷрақәа зегьы рыдҳәалан. Сентиабр 16 инаркны есыҽны ахәышәтәырҭаҿы ҳгылан, избанзар ҳаҷкәынцәа зегьы аӡәаӡәала иԥсны иааргон. Уажәы-уажә иҟаларызеишь ҳәа ҳгәы хыҭхыҭуан, аиааира агәра шаҳгозгьы, ҳҵәыуо ҳгылан. Аҵыхәтәантәи ажәыларақәа убысҟак шьала икәабан, ҳгәырӷьарызу, ҳҵәыуарызу ҳзымдыруа. Ҳалаӷырӡи ҳаччаԥшьи еилаҭәо иҟаз мшқәан, еиҳарак аҵыхәтәантәи ахымш, цәыббра 27 инаркны 30-нӡа", - ҳәа еиҭалҳәеит Ажьиԥҳа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит: