Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Иҳаҩсыз ҩымш рыла акоронавирус зцәа иалаз хәҩык апациентцәа ԥсит Аԥсны
23:11 25.10.2021 (ирҿыцуп: 00:51 28.10.2021)
© Sputnik / Максим БогодвидСитуация с коронавирусом в городах России
© Sputnik / Максим Богодвид/
Уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 683-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 202-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
АҞӘА, жьҭаара 23- Sputnik. Иҳаҩсыз ҩымш рыла акоронавирус зцәа иалаз хәҩык апациентцәа ԥсит Аԥсны амедусҳәарҭақәа рҿы, аанацҳауеит ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит 80-еи, 73-еи, 74 шықәса зхыҵуаз хҩык аҳәса, 71 шықәса зхыҵуаз хаҵаки. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы иԥсҭазаара далҵит 1941 шықәса рзы ииз ахаҵа.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 94-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 24-ҩык, ибжьаратәуп - 48-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 41-ы, урҭ рахьтә 12-ҩык ачымазҩцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 22-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 27-ҩык, урҭ рахьтә фҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы 15-ҩык ачымазаҩцәа шьҭоуп. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 90-ҩык ишьҭоу рҟынтәи 12-ҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аԥсны аҿкчымазара зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 30924 -ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 26313 -ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵит 447-ҩык.


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Аԥсны ауааԥсыра даҽа 121-ы аҿкчымазара рыдбалоуп, ԥшьҩык рыԥсҭазаара иалҵит
11:07 17.11.2021 (ирҿыцуп: 15:08 18.11.2021)
© Sputnik / Кирилл БрагаТестирование на коронавирус в Волгограде
© Sputnik / Кирилл Брага/
Аԥсны ачымазараҿкы зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рзеиԥш хыԥхьаӡара 33464 -ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәабзиара шьақәгылахьеит 27809 -ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 492-ҩык.
АҞӘА, абҵара 17 - Sputnik. Абҵарамза 16 рзы иҟоу адыррақәа рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 523-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 121-ы рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы аҵыхәтәантәи ҩымш рыла рыԥсҭазаара иалҵит ҩыџьа ачымазцәа: 88, 68 шықәса зхыҵуаз аҳәса. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы рыԥсҭазаара иалҵит 1957 шықәса рзы ииз ахаҵеи, 1948 шықәса рзы ииз аԥхәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 60-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 19-ҩык, ибжьаратәуп - 41-ы. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 39-ҩык, урҭ рахьтә 12-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 22-а, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 24-ҩык, урҭ рахьтә хәҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы быжьҩык ачымазцәа шьҭоуп. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 93-ҩык, 12-ҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.


АҞӘА, жәабран 5— Sputnik. 2018 шықәса рашәарамза 12 инаркны Саудтәи Аравиантәи Москваҟа ишиашоу иԥыруа аҳаирпланқәа бжьарҵоит ҳәа аанацҳауеит аҳаиртәеилахәыра Saudi Arabian Airlines. Абри атәы иалацәажәоит РИА Новости.
Амаҵзура адыррақәа рыла Москваҟа аҳаирпланқәа шьҭыԥраалоит ақалақьқәа Ер-Риадии Джеддеи рҟынтәи.
Асаит Holidaysbysaudia Урыстәыла ашьапылампыл азы имҩаԥысраны иҟоу адунеи ачемпионат аан еиуеиԥшым "Travel with Saudia to Moscow" захьӡу: абилеҭқәа рыҭиреи раахәареи, анхара, атрансфер уҳәа реиԥш иҟақәоу акциақәа рымҩаԥгараҿы ацхыраара ҟанаҵалоит.
Урыстәыла иахьаҵанакуа раԥхьаӡа акәны имҩаԥысуа адунеи зегьтәи ашьапылампыл азы ачемпионат аатуеит рашәарамза 14 рзы, ихыркәшахоит ԥхынгәымза 15 рзы. Ахәмаррақәа мҩаԥысраны иҟоуп: Москва, Калининград, Петербург, Волгоград, Казань, Аладатәи Новгород, Самара, Саранск, Ростове-на-Дону, Екатеринбург, Шәача.


Аԥсны COVID зыхьхьоу 30 нызқьҩык иреиҳахеит
© Sputnik / Кирилл БрагаЛечение больных с Covid-19 в больнице скорой помощи в Волгограде
© Sputnik / Кирилл Брага/
Аԥсны аҿкчымазара зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 30198-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 25117 -ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵит 434-ҩык.
АҞӘА, жьҭаара 19 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 836-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 226-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 95-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 39-ҩык, ибжьаратәуп - 43-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 44-ҩык, урҭ рахьтә 19-ҩык ачымазҩцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 18-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 34-ҩык, урҭ рахьтә хәҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы 14-ҩык ачымазаҩцәа шьҭоуп. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 93-ҩык ишьҭоу рҟынтәи 12-ҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла Аԥсны акоронавирус 76-ҩык ирыдырбалеит
23:57 06.11.2021 (ирҿыцуп: 00:01 07.11.2021)
© Sputnik / Евгений БиятовЛаборатория по производству реагентов для экспресс-тестов на коронавирус в "Сколково"
© Sputnik / Евгений Биятов/
Аԥсны ачымазараҿкы зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рзеиԥш хыԥхьаӡара 32454-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахеит 27170 -ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵит 469-ҩык.
АҞӘА, абҵара 6 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 284-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 76-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 79-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 26-ҩык, ибжьаратәуп - 35-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 43-ҩык, урҭ рахьтә 12-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 20-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 30-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы ааҩык ачымазцәа шьҭоуп. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 107-ҩык, 12-ҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Апандемиа иаалагазар Гәылрыԥшь араион аҿы COVID-19 рыдбалоуп 2392-ҩык
© Sputnik / Магда ГибеллиТестирование на коронавирус в Венесуэле
© Sputnik / Магда Гибелли/
Аԥсны аҿкчымазара зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рзеиԥш хыԥхьаӡара 33574-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәабзиара шьақәгылахьеит 27809-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 495-ҩык.
АҞӘА, абҵара 18 – Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Гәылрыԥшь араион аҿы COVID-19 2392-ҩык ирыдбалоуп пандемиа иалагазар, иҳәеит араион ахада Аслан Бараҭелиа аилацәажәараҿы.
Бараҭелиа иажәақәа рыла, ргәабзиара шьақәдыргылахьеит 2250-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 90-ҩык. 129-ҩык ахыԥхьакра иҟоуп , 21-ҩык астационар аҿы ишьҭоуп.
Араион ахада иҟаиҵаз адыррала "Спутник V" ҟарҵахьеит 459-ҩык, "Спутник Лайт" – 585-ҩык.
Бараҭелиа иҳәеит уажәы ишарку школк. Уа ԥшьҩык арҵаҩцәа чмазыҩхеит, иара убасгьы иаркуп ахәыҷбаҳча "Амра", 22-ҩык аусзуҩцәа рҟынтәи ааҩык чмазцәоуп.


Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 26 нызқь иахысит
22:55 10.09.2021 (ирҿыцуп: 22:58 10.09.2021)
Аепидемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 26030-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахеит 21780-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵит 391-ҩык.
АҞӘА, цәыббра 10 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 366-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 110-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 40-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 15-ҩык, ибжьаратәуп - жәҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык, урҭ рахьтә фҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 23-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 19-ҩык, урҭ рахьтә фҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - жәҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 57-ҩык апациентцәа, ааҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Sputnik амчыбжь: абиуџьет ахь ариашарақәа, аҿагыларатә акциа, QR-кодқәа
09:20 08.11.2021 (ирҿыцуп: 14:55 08.11.2021)
© Sputnik / Томас Тхайцук Здание Администрации Президента
© Sputnik / Томас Тхайцук
Аинформациоатә маҵзура Sputnik Аԥсны иазнархиеит ареспубликаҿы абҵара 1-7 рзы аҭыԥ змаз ахҭысқәа инарылукааша рыхҳәаа.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистр Дмитри Дбар цәыббра 30 азы аҭыԥ змаз ахҭыс ашьҭахь имаҵзураҿы деиҭашьақәиргылеит, абри ашьҭахь аибашьра аветеранцәа аҿагыларатә акциа еиҿыркааит, абҵара анҵәамҭазы Аԥсны иазыԥшуп Спутник V ареспубликахь аагара, атәылаҿы имҩаԥысуеит аимҳәаҟынтәалаҵаҟаҵаратә компаниа.
Сариа Кәарацхьиаԥҳа, Sputnik
Аҿагыларатә акциеи ҩ-қәҵараки
Иахьагьы актуалтә ҟазшьа аманы иҟоуп цәыббра 30 ауха адепутат Гарри Кокаиеи, аибашьра аветеранцәеи, азинхьчаратә усбарҭақәа русзуҩцәеи рыбжьара иҟалаз ахҭыс.
Аҭоурых ацҵа аиуит абҵара 2 азы Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистр Дмитри Дбар цәыббра 30 азы аҭыԥ змаз ахҭыс ашьҭахь имаҵзураҿы деиҭанышьақәиргыла ашьҭахь.
2 Абҵара, 18:45
Абҵара 4 азы Адраматә театр ахыбра аҿаԥхьаҿы имҩаԥысит Аџьынџьтәылатә еибашьра аветеранцәа еиҿыркааз амитинг.
Аԥшьаша, абҵарамза 4 рзы Аԥсны жәлар Рџьынџьтәылатә еибашьра аветеранцәа рхеилак алахәылацәеи, рыдгылаҩцәеи имҩаԥыргаз аҿагыларатә акциаҿы аиҿкааҩцәа дҵаны иқәдыргылеит Аԥсны АА рминистр Дмитри Дбар инапынҵақәа аанижьырц. Уи азы ақәҵара рыдыркылеит.
Аслан Бжьаниа аветеранцәа идикылеит, иҳәеит апрокуратура хада аусҭҵаара ишаҿу, азакәаншьаҭа змоу аӡбра ауп ирыдыркыло ҳәа. Дбар имаҵурахьы дахьиргьежьыз азы иӡбамҭа шыимԥсахуа иҳәеит.
Аиқәшәара ашьҭахь аҿагыларатә акциа аиҿкааҩцәа ақәҵара ҿыц рыдыркылеит, уаҟа иарбоуп ҿыц амитинг шеиҿыркаауа, усҟан Атәыла ахада Аслан Бжьаниа имаҵура аанижьырц аҳәамҭа шыҟарҵо, уи ашьҭахь амитинг хдыркәшеит.
Абҵара 5 азы Аԥсны Жәлар Реизара адепутатцәа Гарри Кокаиеи Алмасхан Арӡынбеи Иреиҳаӡоу аӡбарҭа иаднакылаз аӡбамҭазы Ахашшааратә коллегиахь ашшыԥхьыӡ нарышьҭит.
Иреиҳаӡоу аӡбарҭа иҟанаҵаз алкаа инақәыршәаны, адепутат Гарри Кокаиа ихымҩаԥгашьа ашьеит амчра ахаҭарнакцәа рганахь ала аҳаҭырларҟәра мҩаԥигеит ҳәа. Адепутат Алмысхан Арӡынба иумҭа – амбжьахра, азеиԥшуаажәларратә ҭагылазаашьа аилагара, абџьар ахархәарала ауаажәларра рганахь ала аҳаҭырқәымҵара мҩаԥигеит ҳәа.
Адепутатцәа Иреиҳаӡоу аӡбарҭа аӡбра аҭагылазаашьа зегьы азхьаԥшра амҭақәа алкаақәа ҟанаҵеит ҳәа иазыршьоит.
QR-кодқәеи "Спутник-V" азыԥшреи
Абҵара 5 азы Агәабзиарахьчара аминистрра алаҵа ззыҟаҵоу QR-код рыҭара апрограмма иалацәажәеит.
Агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба иажәақәа рыла алаҵақәа "Спутник – V", "Спутник Лайт" ҟазҵаз аминистрраҟынтә смс-дыррақәа роулоит алогини апароли рыцҵаны. Алогини апароли "ахатәы кабинет" ахь иҭагалатәуп аминистрра асаит аҿы. "Акабинет" аҟны иарбахоит алаҵази иара ахьыҟаҵаз амедусҳәарҭази адырра. Иара уа иалшоит алаҵа аныҟаҵаз арыцхәи, иахьыҟаҵаз амедусҳәарҭеи рыхҩылаара, иара убасгьы QR-код ахҩылаара, ԥхьаҟазы акьыԥхьразы ма аелектронтә версиа ахархәаразы.
Акод аелектронтә версиаҿ ирмаӡоуп алаҵазы асертификат аномер, арҭ адыррақәа зныԥшуа аминистрра адаҟьахь уҭазгало ахырхарҭа.
QR-кодқәа рырҭоит аминистрра еиҿнакааз алаҵа ззыҟаҵоу рбаза ашьаҭала. Акодқәа ауаа рыҭара иалагеит абҵара 4 азы. "А-мобаил" адиректор хада Борис Барцыц иажәақәа рыла, алогинқәеи апарольқәеи 850-ҩык рҟынӡа ирзынашьҭуп. QR-код ҿҳәарас шықәсык амоуп.
Абҵарамзазы Аԥсныҟа иааргараны иҟоуп фнызқь лаҵа "Спутник V".
Абри атәы иҳәеит Аԥсны агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба алаҵа ззыҟаҵоу QR-кодқәа рыҭара аӡыргараан.
4 Абҵара, 09:25
Ииасыз амчыбжь азы асезонтә еимҳәаҟынтә алаҵаҟаҵара иалагеит. Аимҳәаҟынтәи асезонтә лаҵа ауаа хатәгәаԥхарала ирыларҵоит, урҭ араионтә поликлиникақәа рҿы хәыда-ԥсада ирзыҟарҵоит. Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрра аимҳәаҟынтә урыстәылатәи алаҵа "Гриппол Плюс" аанагеит ҳәа арадио Sputnik иазеиҭалҳәеит атәыла асанитартә ҳақьым хада Лиудмила Скорик.
Лара лажәақәа рыла, алаҵа ҟарҵар рылшоит фымз зхыҵуа инадыркны.
"Алаҵа аконсервантқәа алаӡам, уи иалоуп полиоксидони захьӡу ахәшә, уи иаҳа ирласны аиммунитет цәырнагар ауеит. Уи рыларҵарц рабжьызгоит акоронавирус зыхьхьоу ауаа, избанзар урҭ риммунитет акыр илаҟәуп", - ҳәа азгәалҭеит Скорик.
Лара иара убас иазгәалҭеит 60 шықәса ирҭысхьоу, ахроникатә чымазарақәеи аллергиеи (акәты ацил азы аллергиа змоу рыда) змоу ирыларҵар ҟалоит.
Москватәи аныҟәарақәа рылҵшәақәа
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Москваҟа дцеит жьҭаара 25 азы.
Абҵара 2 азы Бжьаниа Аԥсуа телехәаԥшра иазеиҭеиҳәеит Москва усутә визитла иҟазаара аихшьаалақәа рзуны.
Апарламент асессиа
Абҵара 3 азы Аԥсны Апарламент аилатәара мҩаԥнагеит. Аԥсны Жәлар Реизара-Апарламент аилатәараан аҵыхәтәантәи аԥхьарала иаднакылеит "2021 шықәсазтәи Ареспубликатә биуџьет азы" азакәан аԥсахрақәа.
Абиуџьети, акредиттә еиҿкаарақәеи, ашәахтәқәеи, афинансқәеи рзы аилак ахантәаҩы Натали Смырԥҳа ишылҳәаз ала, 90 миллион мааҭ азԥхьагәаҭан Арбитражтә ӡбарҭа азыӡбатә уалқәа рыхҩаразы, аха апарламенттә еилакы урҭ аԥсахрақәа апроект иаланамгалеит.
Аԥсны Апарламент иаднакылеит "Аԥсны Ахылаԥшратә Палата 2022 шықәсазы аныҟәгараз иаҭаху аԥара аҳәаақәҵараз" ақәҵара. Ирыдыркылаз ахарџьынҵа 34 миллион 744 нызқь мааҭ арбоуп.
Апарламент Аԥсны ауаҩы изинқәа зыхьчо иаппарат 2022 шықәсазтәи аныхрақәа шьақәнарӷәӷәеит.
Ахарџьынҵа ишьақәнартәеит 4 миллионки 870 нызқь мааҭи. Ишьақәырӷәӷәоу ахарџьынҵа 2021 шықәсазы ирыдыркылаз иаҟароуп.
Натали Смырԥҳа лажәақәа рыла, адепутатцәа аӡбамҭа рыдыркылеит уаанӡа ишҳәаз еиԥш 500 нызқь мааҭ ацрымҵарц.
Ақыҭанхамҩаз апроектқәа
Ахықәкытә программа "2021 шықәсазы Аҟәа араион ақыҭанхамҩа аҿиара" акомиссиа апроектқәа жәба алнакааит. Апроектқәа ирзоужьуп 2 730 820 мааҭ.
Апрограмма иалахәу араион ауааԥсыра аиҳарак рыпроектқәа азырхан ацитрусқәеи афеихои ахәырмеи реиҭаҳара.
Афермерцәа аԥара рнапаҿы ирыҭахом, аԥарақәа апроект анагӡаразы аҭагылазаашьақәа раԥҵара иазырхоуп. Аҟазауаа иазырхиоу абаҳчақәа ауааԥсыра ирырҭоит.
Абаҳчақәа аԥҵахоит ақыҭақәа Ешера, Аҩада Ешера, Ӡыгәҭа, Иашҭхәа. Зеиԥшла 5,5 гектар адгьыл азоужьхоит.
Аенергетикеи амаининг аҿагылареи
Жьҭаара 28 инаркны Аԥсны мрагыларатәи ахәҭеи Аҟәа ахәҭаки рҿы аамҭа-аамҭала алашара дырцәо иалагеит.
Авольтҳарак цәаҳәа-110 "Шешелеҭ-1" иадҳәалоу афымцалашара арцәарақәа рыграфик еиҭакуп ҳәа аанацҳауеит "Амшынеиқәафымцамч".
Урҭ аиҭакрақәа ҩ-станциа маҷк ирхьысит:
астанциа маҷ "Синоп" - 18:00 инаркны 19:00 рҟынӡа,
астанциа маҷ "ИЕПиТ" - 19:00 инаркны 20:00 рҟынӡа.
Афымца арцәара алагалоуп аҳауатә цәаҳәа "Шешелети-1" иақәу ақәыӷәӷәара ахьазышьҭымхуа иахҟьаны.
Аимадареи амассатә коммуникациақәеи ацифратә ҿиареи рзы Аԥсны аҳәынҭқарратә еилакы акриптавалиута арҳаразы аинтернет аԥкра аҿҳәара иацнаҵеит, ареспубликаҿ VPN аусура аанкылара иалагеит 2021 шықәса жьҭаарамза алагамҭаз.
Авиртуалтә хатә ҳа VPN аусура аанкылара иззыԥшыз алҵшәақәа аанамышьҭит Аԥсны аенергетиказы, ҳәа арадио Sputnik иазеиҭеиҳәеит "Амшынеиқәафымцамч" аоператив-техникатә напхгара адиректор Руслан Кәарҷиа.
Иара иажәақәа рыла ҩбаҟа мшы аенергетика анырра лаҟәит, нас амаинерцәа ахыкәшаратә мҩақәа рыԥшаауа иалагеит.
Аԥсны Ашәарҭадаратә маҵзуреи, "Амшынеиқәафымцамчи" Аҳәынҭстандарти русзуҩцәа Аӡҩыбжьа ақыҭан, арԥхагатә нхамҩаҿы иаадырԥшит аус зуаз амаининг ферма.
Иаарԥшын 77 маруга акриптовалиута арҳаразы. Ахархәагақәа закәаншьаҭада анхамҩа атрансформатор иаҿаԥшьын.
"Праид" аҿы аизҳара
Аацытәи апарк "Праид" аҿы алым ԥшқақәа хԥа иит. Ҩымчыбжь раԥхьа иит Риҵа зыхьӡырҵаз алым аԥс. Уи ан акраҿаҵара мап ацәнакит, убри азы апарк аусзуҩцәа иара ааӡара рхахьы иргеит.
Хымш раԥхьа Сара захьӡу алым аԥшқақәа ҩба ариит. Урҭ рааигәара аӡәгьы днанашьҭуам. Ахала акрырҿанаҵоит.
Уажәы апарк аҿы инхоит алым дуқәа жәеизеи алым ԥшқақәа хԥеи. Урҭ рыдагьы "Праид" иҟоуп амахҽқәа, акамбашьқәа, астраусқәа, апони, аҽқәа, ауасақәа, аҽадақәа, аџьмақәа.


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Ауаажәларратә палата аԥҳәыс лҽырбгаразы азакәан аиҭакрақәа алагалара аԥшьыргоит
13:30 04.11.2021 (ирҿыцуп: 19:38 05.11.2021)
© flickr.com / sarahhyde5Беременная женщина.
© flickr.com / sarahhyde5
Аԥсны ахшараиура акыр илаҟәит. 2021 шықәса жәымз рыҩнуҵҟа 1000-ҩык ахәыҷқәа иит. Аекспертцәа ишырҳәо ала 2016 шықәсазы ирыдыркылаз азакәан "Аԥҳәыс лҽырбгара азин аҟамҵаразы" хра амоуит.
АҞӘА, абҵара 4 - Sputnik. Аԥсны ауаажәларратә палата алахәылацәа ргәы иҭоуп Жәлар реизарашҟа ажәалагала нарышьҭарц 2016 шықәсазы ирыдыркылаз азакәан "Аԥҳәыс лҽырбгара азин аҟамҵаразы" аԥсахрақәа алагалазарц. Абри атәы арадио Sputnik иазеиҭалҳәеит Ауаажәларратә палата алахәыла Лиудмила Лолуаԥҳа.
Лара лажәақәа рыла, иааит аамҭа ани ахшареи ргәабзиара аиҿкааразы азакәан аԥсахрақәа алагалазарц.
"Уаанӡагьы ари азҵаара даара иазхәыцны иазнеитәын, аха уажәы аамҭа ааит ари аҭагылазаашьа аиҭакразы. Азакәан лҵшәак амоуит. Азакәан адемографиа еиҭанакит ҳәа смаҳацт", - ҳәа лҳәоит Лолуаԥҳа.
Аԥсны ахшараиура акыр илаҟәит. 2021 шықәса жәымз рыҩнуҵҟа 1000-ҩык ахәыҷқәа иит. Аекспертцәа ишырҳәо ала 2016 шықәсазы ирыдыркылаз азакәан "Аԥҳәыс лҽырбгара азин аҟамҵаразы", - хра амоуит.
Агәыҳалалратә фонд "Кьараз" ацшьаҭаркҩы Кама Гоԥиаԥҳа арадио Sputnik аефир аҿы илҳәеит ахшараиура ԥкрыла акәымкәа дгыларыла ишазнеитәу.
"Аира иацларц шәҭахызар аҽа уснагӡатәқәак ҟаҵалатәуп. Раԥхьа иргыланы аҭаацәа ирыцхраатәуп. Амедицина инаркны анхарҭақәа рыҭара аҟынӡа. Ахшара дызҭаху ахшара диоуеит. Дзоуырц зҭахым – дроуам. Уи амҩа азырыԥшаауеит. Азакәангьы иннакылаӡом. Шәача ицоит, Қарҭҟа ицоит. Уа аԥҳәыс дыԥдыргоит. Сара схаҭа уи саҿагылоит, аха аира еиҳахарц ҳҭахызар аҽакала иазнеитәуп ари азҵаара", - ҳәа лҳәоит лара.
Аԥҳәыс лҽырбгаразы ариашарақәа зцыз "Агәабзиарахьчаразы" азакәан Апарламент аҟны ирыдкылан ԥхынҷкәын 18, 2015 шықәса рзы. Аԥҳәыс аҽырбгара азин лызымҭо азакәан ариашарақәа атәыла ахада инапы рыҵеиҩит 2016 шықәсазы.
Ауаажәларра рҿы азакәан еиԥшны ирыдрымкылеит. Изныкымкәа аиҭакрақәа аҭахуп ҳәа иалацәажәан. 2018 шықәсазы Апарламент VI ааԥхьара аиҳабы Валери Кәарҷиа иҳәеит азакәан хықәкны иамаз адемографиатә ҭагылазаашьа аиӷьтәра акәын, аха адепутатцәа ари аӡбра иахыццакит ҳәа. Аимак-аиҿак шыҟоугьы адепутатцәа ари азҵаара макьана иазыхнымҳәыцт.


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Аԥсни Қырҭтәылеи рҳәынҭқарратә ҳәаа ахысразы аԥкрақәа алагалоуп
20:26 28.10.2021 (ирҿыцуп: 14:09 29.10.2021)
© Sputnik / Сергей ПятаковПограничный пункт "Ингур" в Гальском районе Абхазии
© Sputnik / Сергей Пятаков/
Аусуразы аҳәаа иахысуа аԥкрақәа ирыҵанакуам, иаҳҳәап ЕгрыГЕС аусзуҩцәа.
АҞӘА, жьҭаара 28 – Sputnik, Сариа Кәарцхьиаԥҳа. Аԥсны иҟоу аепидҭагылазаашьа иахҟьаны жьҭаара 28 инаркны 30-нӡа аԥсуа-қырҭуа ҳәаа ахысразы аԥкрақәа алагалоуп, абри атәы аанацҳауеит Аԥсны ашәарҭадаратә маҵзура.
Sputnik акорреспондент дзыҿцәажәоз Аԥсны ашәарҭадаратә маҵзура аҳәаахьчаратә гәыԥ аиҳабы Рустам Латипов иажәақәа рыла, аусуразы аҳәаа иахысуа аԥкрақәа ирыҵанакуам.
Уи аамҭазы ахылаԥшра-аушьҭырҭатә ҭыԥ аҟны асанитартә рыцқьарақәа мҩаԥыргоит.
Аԥсны ачымазараҿкы зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 31194 -ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахеит 26512 -ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵит 450-ҩык. Иахьатәи аамҭазы амедусҳәарҭақәа рҟны ишьҭоуп 280-ҩык инареиҳаны аҿкы зыдбалоу Аԥсны атәылауаа.


Иҳаҩсыз ҩымш рыла акоронавирус зцәа иалаз ааҩык ԥсит Аԥсны
COVID-19 азы атестқәа арҭеит 684-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 192-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
АҞӘА, абҵара 22 - Sputnik. Иҳаҩсыз ҩымш рыла акоронавирус зцәа иалаз ааҩык апациентцәа ԥсит Аԥсны амедусҳәарҭақәа рҿы, аанацҳауеит ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит фҩык: 58, 77 , 76, 59 шықәсқәа зхыҵуаз ԥшьҩык аҳәсеи, иара убас 72, 82 шықәса зхыҵуаз ҩыџьа ахацәеи. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы лыԥсҭазаара далҵит 1955 шықәса рзы ииз аԥҳәыс. Гагратәи ахшәтәырҭаҿы лыԥсҭазаара далҵит 1937 шықәса рзы ииз аԥҳәыс.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 57-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 17-ҩык, ибжьаратәуп - 38-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 39-ҩык, урҭ рахьтә 15-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 24-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 17-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы 11-ҩык ачымазцәа шьҭоуп. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 66-ҩык, 12-ҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аԥсны ачымазараҿкы зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рзеиԥш хыԥхьаӡара 34121-ы рҟынӡа инаӡеит, ргәабзиара шьақәгылахьеит 27870-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 510-ҩык.


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Аԥсны акоронавирус зланы зыԥсҭазаара иалҵхьоу 480-ҩык рҟынӡа инаӡеит
23:58 09.11.2021 (ирҿыцуп: 17:00 18.11.2021)
© Sputnik / Томас ТхайцукГудаутская ЦРБ
© Sputnik / Томас Тхайцук
Аԥсны ачымазараҿкы зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рзеиԥш хыԥхьаӡара 32780-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахеит 27688 -ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵит 480-ҩык.
АҞӘА, абҵара 9- Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 626-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 171-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит 75 шықәсеи, 63 шықәсеи, 83 шықәсеи зхыҵуаз хҩык аҳәса, иара убас 82 шықәса зхыҵуаз ахаҵа.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 73-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 16-ҩык, ибжьаратәуп - 47-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 40-ҩык, урҭ рахьтә 12-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 22-а, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 23-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы 12-ҩык ачымазцәа шьҭоуп. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 109-ҩык, 12-ҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.


АҞӘА, рашәара 8 - Sputnik. Росавиациа ажәадгала ҟанаҵеит хәҭакла аҳаиртә ҳәаақәа ԥхынгәы 15 инаркны иаартызарц. Абри атәы аҩуеит РБК.
Аҭыжьымҭа адыррала, актәи аетап аан Урыстәыла 15 ҳәынҭқарра рахь аԥырра азин ҟанаҵоит. Официалла ари аинформациа макьаназы ишьақәырӷәӷәам.
Аӡбра рыдыркылараны иҟоуп аҳәынҭқаррақәа Урыстәылантәи аҳаирпланқәа рыдкылара ианақәшаҳаҭхалак ашьҭахь.
Урыстәыла аҳаиртә ҵакыра анаркит хәажәкыра 27 рзы акоронавирустә ҭагылазаашьазы. Иԥыруаз аидаратә, аԥошьҭатә, асанитартә, агуманитартә реисқәа роуп.
Урыстәыла 458 нызқьҩык COVID-19 рыдбалоуп, 5,7 нызқьҩык рыԥсҭазаара иалҵит, 221 нызқьҩык ргәабзиара шьақәгылеит.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Аԥсны акоронавирус злаз апациентцәа хҩык рыԥсҭазаара иалҵит
© Sputnik / Томас Тхайцук Акция по бесплатному обследованию на ВИЧ и гепатит
© Sputnik / Томас Тхайцук
Аепидемиа ҵысижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 35826-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 28950-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 537-ҩык.
АҞӘА, ԥхынҷкәын 8 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 519-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 129-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Уахыки-ҽнаки рыла Аԥсны рыԥсҭазаара иалҵит хҩык апациентцәа: Гәдоуҭатәи агоспиталь аҿы рыԥсҭазаара иалҵит 62 шықәса зхыҵуаз ахаҵеи 76 шықәса зхыҵуа аԥҳәыси, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҿы лыԥсҭазаара далҵит 1956 шықәса рзы ииз аԥҳәыс.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 79-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 37-ҩык, ибжьаратәуп - 42-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 38-ҩык, урҭ рахьтә 15-ҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 19-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 23-ҩык, урҭ рахьтә ԥшьҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - 15-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 29-ҩык апациентцәа, ҩыџьа рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.


АҞӘА, ԥхынгәы 15 - Sputnik. Аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла акоронавирус адиагноз аӡәгьы изышьақәыргылам, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла игәаҭарақәа ирхыжьын 21-ҩык ауааԥсыра.
Иахьазы Аԥсны зынӡа акоронавиурс рыдырбалахьеит 38-ҩык. 37-ҩык ргәы бзиахеит, аӡәы лыԥсҭазаара далҵит. Адунеизегьтәи агәабзиарахьчаратә еиҿкаара адыррақәа рыла, адунеи аҟны 13 миллионҩык инареиҳаны ари ачымазара ҿкы рыхьхьеит, урҭ рахьтә 573 нызқьҩык инареиҳаны рыԥсҭазаара иалҵит.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Апандемиатә ҭагылазаашьа иалацәажәеит Гәдоуҭа араион аҿы
© Foto / facebook / Министерство здравоохранения Республики АбхазияМинистр здравоохранения Эдуард Бутба провел в Администрации Гудаутского района выездное совещание Оперативного штаба по защите населения от коронавирусной инфекции.
Аепидемиа ҵасижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 25920-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахеит 21780-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵит 391-ҩык.
АҞӘА, цәыббра 10 - Sputnik. Аԥсны агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба Гәдоуҭа араион ахадараҿы аоперативтә штаб аилацәажәара мҩаԥигеит. Абри атәы аанацҳауеит аусбарҭа апресс-маҵзура.
Аԥсны агәабзиарахьчара аминистр иажәақәа рыла иахьазы коронавирустә инфекциа ареспубликаҿ алаҵәара ахылаԥшра ауҭартә иҟоуп.
Асанитартә ҳақьым хада Лиудмила Скорик иазгәалҭеит COVID-19 маҷк ишьақәтәо ишалагаз.
Акоронавируси ахәыҷқәеи
Лиудмила Скорик инаҵшьны иазгәалҭеит аҵарашықәс иалагазар ичмазаҩхахьоу ахәыҷқәа рхыԥхьаӡара шмаҷу.
4 Нанҳәа 2021, 13:26
"Аҵара аҟәшақәеи ҳареи ҳаимадоуп. Аҵараиурҭақәа ҳарҭааны игәаҳҭоит рсанитартә ҭагылазаашьа", - лҳәеит Лиудмила Скорик.
Лара лгәаанагарала иӡбтәуп ахәыҷқәа ирзыԥшны еилагылоу аҭаацәа рызҵаара. Урҭ шамахамзар асабрадақәа рҿам, асоциалтә дистанциа иқәныҟәом.
Ахәыҷтәы хәшәтәырҭа аҳақьым хада Игор Џьапуа иҳәеит ахәыҷқәа рыбжьара COVID-19 шмаҷхаз.
Аԥхынразы уахыки-ҽнаки рыла 130 амбулатортә чымазцәа амедусҳәарҭахь ишыдҵаалоз, аиҳараҩык ротавирустә инфекциа рыманы. Ирацәаҩын атуристцәагьы.
ПЦР-лабораториақәа
Аоперштаб аилатәараҿы аминистр изеиҭарҳәеит Очамчыратәи СЕС аҿы ПЦР-лабораториа еиԥҟьарада аус шауа. Аҟазауаа ирымоуп алшара мышкы ахы аҵыхәала 100 ҭҵаарак рымҩаԥгара. Абри арежим ала аус ауеит ПЦР-лабораториа Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы.
Гагреи Очамчыреи алабараториақәа 250 рҟынӡа ҭҵаара мҩаԥыргоит ҳәа иҳәеит асанитартә ҳақьым хада лхаҭыԥуаҩ Астан Аҩӡба.
Цәыббра 9 азы Афон ҿыцтәи ахәышәтәырҭаҿы иаадыртит ПЦР-тестқәа рыҭарҭа аҭыԥ.
Зынӡа а республикаҿы ПЦР-ҭҵаара мҩаԥыргоит жәа-ҭыԥк рҿы.
Амедусҳәарҭақәа реиқәшәара
12 Нанҳәа 2021, 11:00
Иааиуа амчыбжь азы Аԥсныҟа иааргараны иҟоуп 50 ҭоԥ "Артлегиеи" 30 ҭоԥ "Актемреи" ҳәа иҳәеит аминистрра афармациатә ҟәша аиҳабы Ахра Аџьба. Иара иҳәеит ахәышәтәырҭақәа хәшәыла еишеибыҭо.
Аминистр аиҳабыра рахь аҳәара ҟаиҵеит агоспиталь азы аҽа генераторк аархәарц.
Аилацәажәара алкаақәа рыла Едуард Быҭәба анапынҵа ҟаиҵеит:
- Уаанӡа аковид амедусҳәарҭақәа рҿы аус зымуц аҳақьымцәеи амедеҳәшьцәеи азыҟарҵарц,
- Урыстәылатәи рколлегацәеи дареи еиҳа лассы-лассы авидеоконференциақәа мҩаԥыргаларц,
- Урыстәылатәи рколлегацәа аԥышәа рымдаразы иаарыԥхьаларц,
- акоронавирустә чымазцәа рыхәшәтәра апротоколқәа дырҿыцырц,
- амбулатортә чымазцәа ирырҭо ахәшәқәа ахылаԥшра рырҭаларц,
- амедицинатә коллеџь астудентцәа апрактикахь инашьҭызарц.


АҞӘА, лаҵарамза 25 – Sputnik, Анжелика Бениаԥҳа. Лаҵарамза 27 асааҭ 19:00 рзы Аҟәа, амшын аԥшаҳәаҟны, Аԥсуа ҳәынҭқарратә драматә театр аҿаԥхьа идырбахоит Валериа Адлеиаԥҳа лфиналтә қәгылареи Аԥсны акәашаратәи авокалтәи гәыԥқәа рықәгылареи.
Аинформациатә маҵзуреи арадио Sputnik Аԥсныи рнапхгаҩы Руслан Бганба иазгәеиҭеит, амаҵзура агәахәара шамоу асеиԥш иҟоу ауснагӡатә аиҿкаара иахьалахәу.
"Аԥсны иқәынхо зегьы Валериа лықәгылара иацклаԥшуеит. Зегьы азыԥшуп лара лиааира. Sputnik Аԥсны агәахәара аиуеит атәыла ауааԥсыра рзы апроект афиналтә ныҳәа арбара иахьалахәу", — иҳәеит Бганба.
Аконцерт арбара иацхраауеит Аҟәа ақалақь Ахадара аҿари аспорти рзы Аилак, КВН акоманда "Нарты из Абхазии".
"Ҳара иаҳҭахуп иҳалшо зегьы ҟаҳҵарц Валериа асцена ду аҟны ҳадгылара анырра лоурц. Апроект афинал Валериа лыдагьы, ҳара ҳзгьы аҵакы аманы иҟоуп. Лара афинал аҟынӡа лнеира ареспублика ауаажәлар зегьы агәеизҳара рнаҭоит", — иҳәеит Аԥсны Жәлар Реизара адепутат "Нарты из Абхазии" акоманда адиректор Венори Бебиа.
"Ты супер!" атранслиациа иалагаанӡа, асааҭ 19:00 рзы адрамтеатр аҿаԥхьа еиҿкаахоит аҭыԥантәи аколлективқәа рконцерт. Амш бааԥсхар, ауснагӡатә ииагахоит афилармониахь.
Жәларбжьаратәи ахәыҷтәы вокалтә конкурс "Ты супер!" афинал мҩаԥысраны иҟоуп лаҵарамза 26 рзы, Кремль, лаҵарамза 27 асааҭ 20:00 рзы аконцерт дырбахоит ателехәаԥшралеи, аинформациатә маҵзура Sputnik Аԥсны аҿи.


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Иҭамбаӡо алаӷырӡ: иццышәхаз фҩык ауааԥсыра рлахьынҵа
13:00 14.12.2021 (ирҿыцуп: 16:43 14.12.2021)
© Foto / из семейного архива семьи АбшилаваЛатская трагедия
© Foto / из семейного архива семьи Абшилава
Аԥсны Аџьынтәылатә еибашьра аҭоурых аҟны наунагӡа гәалашәараны, угәы ҿызкаауа рыцхәны, ахаан иҭамбаӡо лаӷырӡышны иаанхеит ԥхынҷкәын 14, 1992 шықәсазы ахәыҷқәеи, аҳәсеи, абыргцәеи зҭаз аҳаирплан гәымбылџьбарала ақырҭуа фашистцәа ианҭадырхаз амш.
Агәыӷра зманы аҳаирплан инҭалаз 84-ҩык, иара убас аекипаж иалаз даҽа хҩык ауааԥсыра рлахьынҵа секундқәак инарылагӡаны иццышәхеит, иҿахҵәеит рыԥсҭазаара. Ари аҩыза агәырҩа ахаан ӷьара зқәым хәраны иахьа уажәраанӡа ҳгәаҵа иҭоуп.
Ас еиԥш алахьынҵа еиқәаҵәа рԥеиԥшзаарын Аԥшьлаа Рауль (Заур) иҭаацәарагьы. Аԥшьлаа Раули (Заур) Аҩӡԥҳа Заиреи ирааӡеит ԥшьҩык ахшара: Џьамбул, Џьамал, Џьумбер, Аида. Ахьхьаџьаҳәа иҟаз аҭаацәара минуҭқәак ирылагӡаны рыԥсҭазаара ҵакыдахеит. Аҳаираплан иҭаблит ишынеибакыз ҭаацәарак: рыԥҳа Аида, рҭаца Марина Зарандиаԥҳа, хҩык рмаҭацәа: Адгәыр, Денис, Елана, рымаҳә Валериан Кәаӷәаниа.
Џьамбул Аԥшьлаа иааӡон ҩыџьа ахәыҷқәа Дениси Адгәыри. Денис фышықәса ихыҵуан, Адгәыр жәашықәса. Иԥшәмаԥҳәыс Зарандиаԥҳа Марина зынӡа дышқәыԥшӡаз диднагалеит, пату еиқәҵаны рыхшара рааӡара ада хьаа рымамызт. Марина лыуаҩышьа даара ибзиан, ауаҩы дизааигәан.
Аида Аԥшьлаа дҭаацәаран, Кәаӷәаниа Валериан иԥшәма ԥҳәыс лакәын. Драаӡон фымз зхыҵуаз рыԥҳа хәыҷы Елана.
Аибашьра актәи амшқәа инадыркны аишьцәа Аԥшьлаа рабџьар аашьҭыхны иаразнак рҩызцәа инарывагылеит. Џьамбул Аԥшьлаа деибашьҩы ӷәӷәан, Охәуреи раԥхьаӡа амҩақәа зкыз аибашьцәа дреиуан. Хықәкыла иара дахьеибашьуаз аҭыԥ ахь арҭҟәацгақәа карыжьуан аӷацәа, уи иҭархара иазышәарыцон. Иашьа Џьамал аибашьра алагаанӡа амҩатә машәыр иахҟьаны Москва ақалақь аҟны аԥҟара иқәшәеит, дхынҳәны данаа аибашьра иалагеит, ахьаа шимазгьы, даанымгалакәан дцоит еибашьра.
Ԥақәашь иаанхеит Џьамал Аԥшьлаа иҭаацәа. Усҟан уаҟа ахысра ӷәӷәа цон, даара ишәарҭан аангылара. Аҳаирплан Гәдоуҭаҟа иԥыруеит ҳәа ажәабжь анраҳа, зегьы агәыӷра роуит, издыруада ҳхәыҷқәа ҳзыхьчозар ҳәа. Ишьаарҵәыраны ирзыҟалаз амш атәы лгәаларшәо, Џьамал иԥшәмаԥҳәыс Асида Ԥачлиаԥҳа-Аԥшьлаа илҳәоит:
13 Ԥхынҷкәын 2019, 19:29
"Санхәԥҳа Марина лыԥшәма Валериан Кәаӷәаниа, арациала сабхәында иҽимаданы иаиҳәеит рҭаацәа иманы Гәдоуҭаҟа дцарц игәы ишҭаикыз атәы. Сабхәындагьы дақәшаҳаҭхеит, агәра ргон зегьы еиқәхап ҳәа, рҭаацәа реиқәырхаразы ирылшоз зегьы ҟарҵон, аха сара ари ажәабжь ансаҳа, акы сцәа иалашәеит, сгәы нҭыԥсааит, зынӡа аԥырра мап ацәыскит," - ҳәа лҳәоит Асида.
Асида лхәыҷи лареи усҟан Баслахә иҟан. Амҩақәа макьаназы аӷацәа рнапаҵаҟа иҟамызт аҟынтә, Џьамал иӡбеит, иҭаацәа иманы иани иаби рбара Ԥақәашьҟа идәықәларц. Уи атәы лгәаларшәо, Асида илҳәоит:
"Ҳҽы кәадырны, ахәыҷы днақәыртәаны амҩа ҳнықәлеит, сгәы хыҭ-хыҭуан. Асы шьамхышәара ишьҭан. Ҳашнеиуаз амҩабжа, сацала Марина лхәыҷқәеи лареи рчамадан хәыҷы кны иааҳԥылеит. Азныказы саагәырӷьеит, издыруада даргьы Ԥақәашьҟа ицозар, ҳазегь ҳаицыҟазаап ҳәа, аха уи баша гәыӷразаарын. "Гәдоуҭаҟа шәдәықәысҵоит шәызегьы", - ҳәа ҳҿымҭра ааилаигеит сабхәында. Сара иаасымуит, ҟалашьа амаӡам, уашьа дыбжоуп, иаҳԥеиԥшу ҳаздыруам, ахәыҷқәагьы еицаҳбоит, шәымцан сшәыҳәоит шысҳәоз, иаарымуит. Ҳзықәтәаз ҳҽы ахәыҷқәа нақәыртәаны, аҳаираплан иагхар ҳәа ишәаны иаадырласит. Сацала дсыҳәеит ҳаргьы иаарласны Гәдоуҭаҟа ҳҩеирц, "џьарак ҳаицыҟалоит, Асида, сбыҳәоит", - ҳәа иахьа уажәраанӡа лыблақәа ирхыубаалоз агәыӷра сгәаҵа иҭыҵуам. Абас сацалеи сареи ҳшеибарҵәыуоз ҳнеидыҵит. Абри аҵыхәтәантәи наунагӡатәи ҳаиԥырҵра акәхеит. Издыруада, ҳмеиқәшәазҭгьы, ҳҽы рықәымшәазҭгьы, аҳаираплан иахьымӡазҭгьы ҳәа акыраамҭа ахәыцрақәа ҭаха сырҭомызт", - ҳәа лгәы дҭаҵәыуа лхәыцра хьанҭақәа ҳацеиҩылшеит Асида.
14 Ԥхынҷкәын 2020, 10:35
Сҭаацәа еиқәсырхоит ҳәа агәыӷра змаз аб, ихәыҷқәа аҽы инақәыртәаны, иԥшәма днаиваргыланы амҩа инықәлеит.
"Сабхәында ихәыҷы Денис аҳаирплан мчыла дҭадыртәеит. Иааимуит, ашәа "Бабаду" иҳәон, зегьы ирччазаап. Шьҭа аҳаирплан аԥырра аамҭа анааи, асаркьа ԥыҽны мчыла ирулак ахәыҷы дҭадыртәеит. Акы ицәа иалашәозшәа уамашәа иубаратәы ихы мҩаԥигон, ақәра хьымӡа ҳхәыҷы", - ҳәа лҳәоит Асида Ԥачлиа- Аԥшьлаа.
Алахьынҵа хлымӡаах иахыԥеит Асидеи, уи шықәсык зхыҵуаз лԥеи, имицыз лхәыҷи. Еиҳау мчык илыҵанаҳәазар акәхап аҳаираплан ақәтәара зынӡа мап ацәкра.
Сҭаацәа рзыҳәаны шьҭа сгәы ҭынчуп ҳәа Џьамбул иԥшәмеи ихәыҷи иманы имҩа инациҵеит.
14 Ԥхынҷкәын 2019, 15:14
"Сгәы сҭаҵәыуон, акы сеимнарххон. Аӡиас Аалӡга хышхыҵәаны ицон. Ҳзыруам, ахәыҷы дыскуп. Иҳаулак, ҳгәылацәа агырцәа ҳацырхрааны аӡы ҳарит", - ҳәа лгәалалыршәоит Асида.
Абас ишгәаҟуаз, ирулак рыҩнынӡа иҩеит. Ланхәеи лабхәеи аибашьцәа рымаҵ руан, рыфара рыжәтә иахьынӡарылшоз ирыцхраауан. Аха уаҟа аангылара даара ишәарҭан.
"Баслахә ҳанҩеи, санхәа исабжьылгеит аҩбатәи аихагыларахь сықәларц. Ахәыҷы даашьҭыхны уахь сыҩхалеит. Ацәашьы иахылҵуаз алашара рбазар акәхап, ақырҭцәа иааҟәымҵӡакәа аҩны аихсра иалагеит, аԥенџьырқәа зегьы ԥыххаа иқәырҵеит. Схәыҷы дысзеиқәкуам, аҵәыуара далагеит. Дысгәыдыҳәҳәаланы сыҽкасыжьит, санхәеи сабхәеи рахь иҿысҭит ихамларц. Анцәа иоуп акәымзар, схәыҷи сареи ҳшаанхаз атәы сыздыруам", - ҳәа лхәоит Асида.
Ианааша, Џьамал ииулак иԥшәмеи ихәыҷи Ԥақәашь иалганы, Баслахәҟа идәықәиҵеит. Аҳаирплан шҭахаз ажәабжь бааԥс амҩахь ираҳаит. Рҭагылазаашьа атәы аҳәара даара иуадаҩуп, ҭаацәарак ыҟаӡамызшәа иццышәхеит.
"Аҵыхәтәанынӡа агәра ҳгар ҳҭахымызт. Асиа ҳаԥхьон, ҳаиҭаԥхьон, аха акыр иҳахәозма, иҟалашаз ахлымӡаах ҟалахьан", - ҳәа лҳәоит Асида.
Агәырҩа имаз еиҳагьы ихон аибашьрахь ҭацәаарак зыцәҭахаз Џьамбул Аԥшьлаа. Аҵыхәтәанынӡа деибашьит, ианашьоуп Леон иорден. Иԥсы ҭанаҵы еснагь ихы иавибон урҭ рҭахара.
14 Ԥхынҷкәын 2018, 16:55
Мчыла еиқәсырхоит ҳәа сгәыӷны идәықәысҵеит, схы иавызбоит , саанызкылаша мчык шԥаҟамлеи усҟан, ҳәа еснагь иажәа иалан, лҳәоит Асида.
Аамҭа цон...Џьамбул имаз агәырҩа еилкааны ишидыруазгьы, иабхәа диҳәеит аҭаацәара ҿыц аԥиҵарц, мышкызны ахылҵ дҟалар, усҟан иҭахаз имаҭацәа реиԥш бзиа ишибало. Акыршықәса мап ацәикуан аҭаацәара ҿыц аԥҵара, аха аҵыхәтәаны дақәшаҳаҭхеит. Далалеит аҭаацәара, иит ҩыџьа арԥарцәа. Иҭахаз ихәыҷқәа рыхьыӡ иахыршланы Дениси Адгәыри рыхьӡиҵеит.
Ас еиԥш иҟоу арыцҳара хызҽуа мчы ҟалом, уи наунагӡатәи хьаауп, лаӷырӡышоуп, гәырҩоуп.
Ԥхынҷкәын 14, 1992 шықәсазы ахҵәацәа зықәтәаз авертолиот МИ-8 амацәаз иҭакыз Тҟәарчал ақалақь аҟынтәи Гәдоуҭаҟа амҩа иқәлеит. Авертолиот анышьҭыԥраа 12 минуҭ рышьҭахь, асааҭ 17:30 рзы уи аамҭазы Қырҭтәылатәи архәҭақәа рнапаҿы иҟаз Кәыдрытәи аҩхаа, Лаҭа ақыҭа ианахыԥраауаз, 1900 метра аҳаракыраҿы иҭархан ақырҭуа ҳәынҭсовет аруаа ихаларҵаз аракета "Адгьыл-аҳауа" ала. Рыԥсқәа шҭаз амца иалаблит 87-ҩык, урҭ рхыԥхьаӡараҿы иҟан 35-ҩык ахәыҷқәа, ааҩык зцәа зтәымыз аҳәса.


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭа аҿкы зыдбалаз ҩыџьа аҳәса рыԥсҭазаара иалҵит
© Sputnik Гудаутская ЦРБ
© Sputnik
Аԥсны аепидемиа ҵысижьҭеи аҿкчымазара зыхьхьоу ауаа рхыԥхьаӡара 36 794-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 29 267-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 549-ҩык.
АҞӘА, ԥхынҷкәын 17 – Sputnik. COVID-19 азы атестқәа арҭеит 508-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 119-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит ҩыџьа: 70 шықәсеи 83 шықәсеи зхыҵуаз аҳәса.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 93-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 33-ҩык, ибжьаратәуп - 60-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 42-а, урҭ рахьтә 20-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 23-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 18-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы 15-ҩык ачымазцәа шьҭоуп.


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭа аҿкы зыдбалаз ԥшьҩык рыԥсҭазаара иалҵит
© Sputnik / Томас ТхайцукГудаутская ЦРБ
© Sputnik / Томас Тхайцук
COVID-19 азы атестқәа арҭеит 697-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 140-ҩык аҿкчымазара шрымаз аадырԥшит.
АҞӘА, ажьырныҳәа 3– Sputnik. Иҳаҩсыз ԥшьымш рыла Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы ԥшьҩык апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит, абри атәы аанацҳауеит ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Аҿкчымазара зыдбалаз 87 шықәсеи, 67 шықәсеи, 78 шықәсеи зхыҵуаз хҩык аҳәсеи, иара убас 74 шықәса зхыҵуаз ахаҵеи рыԥсҭазаара иалҵит.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 65-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 23-ҩык, ибжьаратәуп - 42-ы. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 40-ҩык, урҭ рахьтә 20-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит жәҩык, урҭ рахьтә ҩыџьа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 12-ҩык, урҭ рахьтә ҩыџьа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы 12-ҩык ачымазцәа шьҭоуп.
Аԥсны аепидемиа ҵысижьҭеи аҿкчымазара зыхьхьоу ауаа рхыԥхьаӡара 38 007 - ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 30 378 -ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 561-ы.


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Аԥсны акоронавирус даҽа 107-ҩык ирыдырбалеит, ҩыџьа рыԥсҭазаара иалҵит
© Sputnik / Евгений БиятовЛаборатория по производству реагентов для экспресс-тестов на коронавирус в "Сколково"
© Sputnik / Евгений Биятов/
Аепидемиа ҵысижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 36567-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 29150-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 547-ҩык.
АҞӘА, ԥхынҷкәын 15 – Sputnik. COVID-19 азы атестқәа арҭеит 499-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 107-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит ҩыџьа: 65 шықәса зхыҵуаз аԥҳәыси, 80 шықәса зхыҵуаз ахаҵеи.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 93-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 27-ҩык, ибжьаратәуп - 66-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 41-ы, урҭ рахьтә 18-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 23-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 21-ы, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы 16-ҩык ачымазцәа шьҭоуп.


Аԥсны COVID-19 зыхьуаз даҽа ҩыџьа рыԥсҭазаара иалҵит
© Sputnik / Денис АбрамовОтделение для пациентов с COVID-19 в Пятигорском родильном доме
© Sputnik / Денис Абрамов/
Аепидемиа ҵысижьҭеи Аԥсны аҿкчымазара зыхьхьоу ауаа рхыԥхьаӡара 51 618 -ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 44 789 -ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 648-ҩык.
АҞӘА, жәабран 25 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID -19 азы Аԥсны ауааԥсыра атестқәа арҭеит 359-ҩык, урҭ рахьтә 140-ҩык аҿкчымазара шрымаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит 88, 72 шықәса зхыҵуаз ахацәа.
Ари аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 48-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 18-ҩык, ибжьаратәуп - 30-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 33-ҩык, урҭ рахьтә 12-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 21-ы, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 39-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы жәҩык ачымазцәа шьҭоуп. Ареспубликатә иҷыдоу апсихиатриатә хәшәтәырҭаҿы ишьҭоуп 22-ы.


АКХ аҟны Аԥсны Апарламент адепутатрахь акандидатцәа аӡәы ашәҟәы дҭыргеит
20:25 18.02.2022 (ирҿыцуп: 17:25 10.03.2022)
© Sputnik / Томас ТхайцукВыборы президента Абхазии. ЦИК
© Sputnik / Томас Тхайцук
Иааидкыланы ари аамҭазы АКХ аҟны ашәҟәы иҭарыҩхьеит 119-ҩык Апарламент адепутатрахь акандидатцәа зыӡбахә ҳәоу 133-ҩык рахьынтәи.
АҞӘА, жәабран 18 – Sputnik. Аԥсны Алхратә комиссиа хадаҿы ашәҟәы дҭыргеит Дәрыԥшьтәи 16-тәи алхратә ҭыԥ хадала Аԥсны Жәлар Реизара - Апарламент адепутатрахь ицоз акандидат.
"Аԥсны аҳәынҭқарра Жәлар Реизара-Апарламент ахь алхрақәа рзы" Аԥсны Аконституциа азакәан 51 ахәҭаҷ инақәыршәаны , Аԥсны алхратә комиссиа хада аҟны ашәҟәы дҭыгоуп Дәрыԥшьтәи 16-тәи алхратә ҭыԥ хадала Аԥсны Жәлар Реизара - Апарламент адепутатрахь ицоз акандидат Ҷедиа Замир Автондил-иԥа иара иҟаиҵаз аҳәара инақәыршәаны", - ҳәа аҳәоит АКХ иҟанаҵаз аҳәамҭаҿы.
Ҷедиа Алхратә комиссиа хадаҟны акандидат иаҳасабала ашәҟәы дҭаргалеит жәабран 14 азы.
Аԥсны Апарламент ахь Дәрыԥшьтәи 16-тәи алхратә ҭыԥ хадала иқәгылоуп: Ҳалуашь Беслан аԥшьгаратә гәыԥ аҟынтәи, иара убас аполитикатә партиа "Аԥсны" ахьӡ ала Џьугьелиа Асҭамыр. Арҭ аҩыџьагьы ашәҟәы иҭагалоу рсиаҿы иҟоуп. Урҭ зегьы жәбар шәылшоит абра.
Уажәтәи аамҭазы АКХ аҟны ашәҟәы иҭарҩхьеит 119-ҩык Апарламент адепутатрахь акандидатцәа. Ашәҟәҭагалара мҩаԥыслоит хәажәкырамза 2 рҟынӡа. АКХ ахь иахәҭоу ашәҟәқәа зегьы нагатәуп жәабранмза 20 рҟынӡа.
Зынӡа АКХ аҿы иҭаҩуп аԥшьгаратә гәыԥқәа 118, аполитикатә партиақәа хәба, дара рҟынтәи алхрақәа ирылахәуп 15-ҩык.
Жәлар Реизарахь алхрақәа мҩаԥгахоит хәажәкыра 12 2022 шықәсазы. Абыжьбатәи Апарламент ҿыц иааиуа хәышықәса ареспублика азакәанԥҵаратә политика шьақәныргылоит.
Абжьыҭаразы азин имоуп абжьыҭара амш аҽнынӡа 18 шықәса зхыҵхьоу дарбанзаалак Аԥсны атәылауаҩы. Жәлар Реизарахь иалххоит 35-ҩык адепутатцәа. Аԥсны Жәлар Реизарахь алхрақәа рымҩаԥгаразы атәыла абиуџьет аҟынтәи иазоужьуп 20 миллион мааҭ.


Аминистрцәа реилазаара атәыла иалыргало тауарқәак рзы аҳазалхратә баџь аамҭала иаԥырхит
© Sputnik / Томас ТхайцукКабинет Министров Абхазии
© Sputnik / Томас Тхайцук
Иалагалоу аамҭалатәи ауснагӡатәқәа Аԥснытәи анаплакҩцәа ацхыраара рыҭареи, атәылаҟны афатә-ажәтә азы ашәарҭадара аиҿкаареи ирзырхоуп.
АҞӘА, мшаԥы 7 - Sputnik. Аԥсны Аиҳабыра атәыла иалыргало тауарқәак рзы аҳазалхратә баџь ашәаразы аиҭакрақәа аларгалеит, ҳәа аанацҳауеит Аминистрцәа реилазаара асаит.
Аусԥҟа азинмч амоуп мшаԥымза 7 инаркны рашәарамза 1 2020 шықәсанӡа.
Аҳазалхратә баџь аԥыхуп атәыла иалыргало абарҭ атаур хкқәа рзы:
аԥсаатә рыкәтаӷь, ацәа ишалоу, иаӡоу, ижәу, ихҩоу,
афҩыхаа змоуи измами ачаи,
аџьықәреи,
абрынџь
акынҵлышь, ашырӡ, аканареикатә гәаӷьқәа, убас еиуеиԥшым арыц лыхқәа
азараҟьахәша, афҩы змоуи измами,
ашьақар,
арахә ирҿарҵо афатә хкқәа,
аџькхыша, атыҩша, анышә, ахаҳә, ашьыхратә маҭәахәқәа, ацемент, аҳаш,
иорганикатәым ахимиатә аалыҵқәа,
ахәшәқәа,
арҵәыгақәа,
егьырҭ ахимиатә аалыҵқәа.
Аусԥҟа анагӡара Аԥсны аҳәынҭқарра аҳазалхратә усбарҭа анапы ианҵоуп.


Аԥсны Ахәыҷы изинқәа рзы азинмчы змоу 20 инарзынаԥшуа зыҳәа лзынашьҭуп рашәарамзаахыс
Аԥсны Аҳәынҭқарраҟны Ахәыҷы изинқәа рзы азинмчы змоу аинститут аԥҵан 2021 шықәса рашәарамзазы. Напхгара алҭоит акультура-гәыҳалалратә фонд "Ашана" адиректор Мактина Џьынџьалԥҳа.
АҞӘА, мшаԥы 15 – Sputnik. Аԥсны Аҳәынҭқарраҟны Ахәыҷы изинқәа рыхьчараз Аппарат ахь 20 инарзынаԥшуа зыҳәа нашьҭуп рашәарамзаахыс, урҭ аус рыдаауылоит ҳәа арадио Sputnik иазеиҭалҳәеит ахәыҷтәы омбудсмен Мактина Џьынџьалԥҳа.
Уаанӡа Аԥсны Аҳәынҭқарра ахада Аслан Бжьаниа Аԥсны Аҳәынҭқарраҟны Ахәыҷы изинқәа рзы азинмчы змоу Мактина Џьынџьалԥҳа дидикылеит. Џьынџьалԥҳа ахада 2021 шықәса рашәарамза инаркны 2022 шықәса хәажәкырамза аҩнуҵҟала лусура аҳасабырба илҭеит.
Адокумент аҟны иарбоуп зықәра наӡам рзинқәеи закәанла ринтересқәеи рыхьчара иадҳәалоу еиуеиҧшым азҵаарақәа рыла Ахәыҷы изинқәа рзы азинмчы змоу лыхьӡала иҟаз адҵааларақәа рхыҧхьаӡара.
"Аҳәынҭқарра ахада иҳәеит ари азинхьчаратә усбарҭа адгылара шаиҭо инхарҭәааны аусура амҩаҧгаразы, ахәыҷқәа рзинқәеи закәанла ринтересқәеи рыхьчара алыршаразы, иҳәеит адокумент шҭиҵаауа", - ҳәа азгәалҭеит Џьынџьалԥҳа.
Ахәыҷы изинқәа рзы азинмчы змоу омбудсмен лаппарат аусураҟны ҧыжәара зҭатәу ахырхарҭақәа иреиуаны иазгәалҭоит ахәыҷқәа рзин аусхк аҟны азакәанԥҵара агәаҭара, абикәынреи ахылаԥшреи русбарҭақәа рнырра, зхахәара уадаҩу ахәыҷқәа рзы ашәарацҵақәа рышьҭыхра, ахәыҷқәа рзинқәа рыхьчара аусхк аҟны арккаратә усура амҩаԥгара, хылаԥшра змам ахәыҷқәа аамҭала раанкыларазы акризистә центр аԥҵара.
24 Хәажәкыра, 09:00


Уахыки-ҽнаки рыла COVID злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит Аҟәеи Гәдоуҭеи
© Sputnik / Томас ТхайцукМедицина
© Sputnik / Томас Тхайцук
Аԥсны аепидемиа ҵысижьҭеи аҿкчымазара зыхьхьоу ауаа рхыԥхьаӡара 47586-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 39206-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 609-ҩык.
АҞӘА, жәабран 9 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы Аԥсны ауааԥсыра атестқәа арҭеит 541-ы, урҭ рахьтә 381-ы аҿкчымазара шрымаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы иԥсҭазаара далҵит 87 шықәса зхыҵуаз ахаҵа. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ишьҭаз 67 шықәса зхыҵуаз аԥҳәыс лыԥсҭазаара далҵит.
Ари аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 75-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 12-ҩык, ибжьаратәуп - 63-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 43-ҩык, урҭ рахьтә 17-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 11-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 26-ҩык, урҭ рахьтә х-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы быжьҩык ачымазцәа шьҭоуп. Ареспубликатә иҷыдоу апсихиатриатә хәшәтәырҭаҿы ишьҭоуп 15-ҩык ачымазцәа.


Sputnik амчыбжь: Апарламент ахь алхрақәа аҽазыҟаҵара, абиуџьет, ахада иҿаԥхьа аҳасабырба
10:00 21.02.2022 (ирҿыцуп: 13:17 21.02.2022)
Аинформациатә маҵзура Sputnik Аԥсны иазнархиеит жәабран 14-20 рыҩнуҵҟа иҟалаз иналукааша ахҭысқәа.
Аԥсны Апарламент ааԥынтәи асессиа актәи аилатәара, ахадеи аусбарҭақәа реиҳабацәеи реиԥылара, Донбасс аҭагылазаашьа ашәарҭареи Аԥсны ацхыраара аҟаҵара азыхиареи уҳәа Sputnik ахҳәааҿы.
Ахада иҿы аиԥылара
Аԥсны Аҳәынҭқарра ахада Аслан Бжьаниа инарҭбааз аилатәара мҩаԥигеит атәыла аекономикатә ҿиаразы иактуалтәу азҵаарақәеи 2021-тәи ашықәс аихшьалақәеи ирызкны.
Атәанчахәытә фонд ахантәаҩы Денис Гәлариа афонд 2021 шықәсазтәи абиуџьет ахашәалақәа рынагӡара атәы дазааҭгыло иҳәеит иааидкыланы абиуџьет ахашәалақәа аныхтәқәа раасҭа еиҳаны инагӡоуп ҳәа. Иара иҟаиҵаз адыррала, уи иартәеит 4,7 млн мааҭ. Ишәам ацәынха иартәеит 47,5 млн мааҭ.
Ианаамҭоу финансла аиқәыршәара иаԥырхагоуп ҳәа мзыз хадас Гәлариа иааигеит 2020 шықәса азы афонд абиуџьет иазԥхьагәаҭаз аԥара нагӡаны ахыԥхьаӡалара шалымшаз аҷыдалкаатә ҭагылазаашьеи COVID-19 иахҟьаны иаалырҟьаны аԥкрақәа ралагалареи.
Аҳәынҭқарратә ҳазалхратә еилакы ахантәаҩы Оҭар Хьециа имҩаԥгоу аусура атәы дазааҭгыло, иҳәеит 2021 шықәса азы иахыԥхьаӡалоу аҳазалхратә шәатәқәа рырбагақәа ишдыртәаз 2 млрд 732 млн. мааҭ, ари 2020 шықәсазтәи арбагақәа раасҭа 577 млн мааҭ рыла еиҳауп иҳәеит иара.
2021 шықәсазтәи аҳәынҭқарратә биуџьет анагӡара иазку ажәахә ҟаиҵеит афинансқәа рминистр Владимир Делба. Уи иазгәеиҭеит аҳәынҭқарратә биуџьет ахашәалақәа рыла арбага хадақәа рынагӡара ишартәаз 107,8%. Ашәахтәтәи егьырҭ ихымԥадатәу ашәатәқәеи рзеиԥш мҽхакы 2021 шықәсазы иартәеит 3 млрд 400 млн мааҭ.
Ахада аԥыза-министр ихаҭыԥуаҩ, аекономика аминистр Кристина Озган лнапы ианиҵеит 2022 шықәсазтәи Аинвестициатә программа анагӡара аҿҳәара арццакразы алшарақәа зегьи амеханизмқәеи рхы иадырхәарц.
Донбасс ацхыраара
Аҵыхәтәантәи амшқәа рзы Донбасс аҭагылазаашьа шәарҭахеит
— Киев уаанӡа изеицықәшаҳаҭхахьаз зегьы мап рыцәкуа ДЖәР-и ЛЖәР-и иареи рҳәааҿы архәҭақәа жәпакы аргылеит, убри ахыԥхьаӡараҿы иҟоуп зхархәара ҟамло атехникагьы.
Украина еибашьрала ирықәлоит ҳәа иҟоу ашәарҭара иахҟьаны ЛЖәР-и ДЖәР-и ртәыла иалыргоит аҳәсеи, ахәыҷқәеи абыргцәеи Ростовтәи аобласт ахь, иара убас абџьар акра зылшо зегьы рҽеизыргарц адҵа ҟарҵеит.
Иаҭаххар, Аԥсны азхиоуп Донбасс арратәи агуманитартәи цхыраара аҭара ҳәа аҳәамҭа ҟаиҵеит ахада Аслан Бжьаниа.
"Ҳара ҳгәы арҭынчуам Донбасс имҩаԥысуа ахҭысқәа. Иаалырҟьаны Украина аганахьала изҿу аибарххара есааира аӷәӷәахара агәҭынчымра унамҭар залшом. Рыцҳарас иҟалаз, Киев анапхгара аиҿцәажәаратә процесс аҳәаақәа ирҭагӡаны аимак аҭышәныртәалара иаартны мап шацәнакуа убартә иҟалеит", - ҳәа ануп ахада иҳәамҭаҟны.
Аслан Бжьаниа иара убас иазгәеиҭеит, ҳтәыла анапхгара ДЖәР-и ЛЖәР-и реиҳабыреи дареи иааиԥмырҟьаӡакәа аимадара шрыбжьоу.
Аԥсны ахада агәыӷра ааирԥшит Киев аҟәыӷареи ахара хәыцреи аарԥшны ҭынч мҩала аимак аҭышәныртәалара ишазнеиуа.
Жәабран 18 азы Аԥсны АҶА аҳәамҭа ҟанаҵеит Донецктәии Лугансктәии жәлар рреспубликақәа рҟынтәи рколлегацәа рыцхыраара ишазыхиоу.
Иара убри амш азы, Аҟәа азхиоуп Донецктәи жәлар рреспубликеи (ДЖәР) Лугансктәи жәлар рреспубликеи (ЛЖәР) руааԥсыра рыдкылара арегион аҿы аҳәаақәа иахьрыԥну аҭагылазаашьа ахьшәарҭахаз азы, ҳәа аанацҳауеит Аԥсны аҳҭнықалақь ахадара асаит.
Аҟәа ақалақь ахада Беслан Ешба идҵала иара ихаҭыԥуаа Авҭандил Сурманиӡеи Асҭамыр Ашәбеи Донецки Лугански рхадацәа ҭелла рыҽрымардеит, иагьрарҳәеит иаҭаххар, урҭ ареспубликақәа руааԥсыра рыдкылара ишазхиоу.
Донецки Лугански рхадацәа Алексеи Кулемзини Манолис Пилавови Аԥснытәи рколлегацәа иҭабуп ҳәа рарҳәеит ари аҩыза ахьрыдыргалаз.
Алхрақәа аҽырзыҟаҵара
Иааидкыланы ари аамҭазы АКХ аҟны ашәҟәы иҭарыҩхьеит 119-ҩык Апарламент адепутатрахь акандидатцәа. Жәабран 18 азы Аԥсны Алхратә комиссиа хадаҿы ихатәы ҳәарала ашәҟәы дҭыргеит
Дәрыԥшьтәи 16-тәи алхратә ҭыԥ хадала Аԥсны Жәлар Реизара - Апарламент адепутрахь ицоз акандидат.
Адепутатцәа ашәҟәы рҭагалара мҩаԥысуеит хәажәкыра 2 аҟынӡа. АКХ ахь иахәҭоу ашәҟәқәа зегьы нагатәуп жәабранмза 20 рҟынӡа.
Зынӡа АКХ аҿы иҭаҩуп аԥшьгаратә гәыԥқәа 118, аполитикатә партиақәа хәба, дара рҟынтәи алхрақәа ирылахәуп 15-ҩык.
Алхрақәа рахь иааԥхьахьоит 30-ҩык жәларбжьаратәи анаԥшыҩцәа: Урыстәыла, Приднестровие, Аахыҵ Уаԥстәыла рҟынтәи. Ааԥхьамҭа нашьҭуп Урыстәыла Афедерациатә хеилаки Аҳәынҭдумеи рахь.
Алхрақәа рбиуџьет
иартәоит 20 миллион мааҭ.
Апарламент аилатәара
Жәабран 17 азы иаатит Апарламент ааԥынтәи асессиа аилатәара.
Аԥсны Апарламент 2022 шықәсазтәи ареспубликатә биуџьет шьақәнарӷәӷәеит аҵыхәтәантәи аԥхьараҿы жәабран 17 азы имҩаԥысыз аилатәараан.
Ареспубликатә биуџьет алагалақәа рзеиԥш шәагаа шьақәырӷәӷәан 9 миллиардки 430 миллиони 558 нызқь мааҭи ҳәа, убри ахыԥхьаӡараҿы Урыстәылантәи иааз афинанстә цхыраара:
Аԥсны асоциал-економикатә ҿиара иазоурыжьыз 4 миллиардки 376 миллиони 513 нызқь мааҭ,
Аԥсны асоциал-економикатә ҿиара ацхрааразы Аинвестициатә программа аҳәаақәа ирҭагӡаны абиуџьеттә инвестициақәа рынагӡаразы миллиардки 350 миллион мааҭи.
Иара убас, ишьақәырӷәӷәан 2022 шықәсазтәи ареспубликатә биуџьет аныхымҭақәа зеиԥшла 9 миллиардки 984 миллиони 733 нызқь мааҭ. Ареспубликатә дефицит 2022 шықәсазы ишьақәнаргылоит 554 миллиони 175 нызқь мааҭ.
Ареспубликатә биуџьет апроект рыдыркылеит аԥсахрақәа алагаланы. Ахәҭаҷ "Амилаҭтә економика" иалхын 55 миллиони 500 нызқь мааҭи рыхә аныхтәқәа Гәдоуҭа араион аҿы аполимертә ӡымҩангагақәа ҭзыжьуа азауад аргылараан иҟалаз азарал архынҳәразы. Иара убас, Аԥсны Аимадареи, амассатә коммуникациақәеи, ацифратә ҿиареи рзы аҳәынҭқарратә еилакы аусура иазоужьыз 39 миллион мааҭ рҟынтәи 26 миллион рҟынӡа иагырхоуп.
Аиҭакрақәа аларгалеит абиуџьеттә ԥарақәа 100 миллион мааҭ "Амшынеиқәафымцамч" азоужьразы афымцамчԥхьаӡагақәа раахәареи рықәыргалареи азы, иара убас 50 миллион мааҭ азоужьзарц Аԥсны афымцамч аусхк ацхрааразы иаҭаху аматериалқәа рзы аҭаҵәахқәа рымазарц азы. Ирықәшаҳаҭымхеит абжьаратәии абизнес маҷи рыцхрааразы 50 миллион мааҭ азоужьтәым ҳәа иаԥшьыргаз аиҭакрақәа.
Апарламент ақәҵара инақәыршәаны ажьырныҳәа 1 2022 шықәса нахыс АСИС алагалахоит азеиԥш иурисдикциа иаҵанакуа аӡбарҭақәа рҿы аӡбарҭатә еилатәарақәа рҟны абжьи асахьаҭаҩратәи атехника ахархәарада.
2022 шықәса ԥхынгәы 1 инаркны аусура иаларгахоит: Аԥсны Арбитражтәи Аконституциатәи ӡбарҭақәа рҿы аӡбарҭа-информациатә система; азеиԥш иурисдикциа иаҵанакуа аӡбарҭақәа рҿы аӡбарҭатә еилатәарақәа рҟны абжьии асахьаҭаҩратәи атехника ахархәара.
Акоронавирус аҭагылазаашьа
Аепидемиа ҵысижьҭеи Аԥсны аҿкчымазара зыхьхьоу ауаа рхыԥхьаӡара 50 558-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 42 219-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 637-ҩык.
Аҽа 30 иара-ҭыԥ аадыртит Гәдоуҭатәи аковидтә госпиталь аҿы ҳәа лҳәеит ахәышәтәырҭа аҳақьым хада ихаҭыԥуаҩ Ангелина Оҭырԥҳа.
Уи аԥхьа Аԥсуа телехәаԥшра аефир аҿы Агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба иҳәеит Гәдоуҭа аҭыԥцҵақәа аадыртраны ишыҟоу. Иара ҩымш рыла иҭәит.
Ангелина Оҭырԥҳа лажәақәа рыла акоронавирустә инфекциа змоу ачымазцәа еиҵахом иҟоу аԥкырақәа аӡәгьы дахьрықәымныҟәо азы ҳәа.
Ажьырныҳәа 27 аахыс атәыла ашколқәа акарантин ахь иҟоуп.
Жәабран 21 инаркны Аҟәатәи ашколқәа
зегьы, абжьаратә школ № 2 ада, Гали Очамчыреи араионқәа рышколқәеи рхәыҷбаҳчақәеи аҵара иазыхынҳәуеит. Жәабранмза нҵәаанӡа Гагра араион
ашколқәеи ахәыҷбаҳчақәеи акарантин ахь иҟазаауеит.
Афымцамч аҭагылазаашьа
Жәабран 15 азы АУН "Амшынеиқәафымцамч" афымцамч аҭираз аҟәша аиҳабы Алхас Ҷанба Sputnik Аԥсны апресс-конференциа мҩаԥигеит. Уа иара далацәажәеит ииасыз ашықәс азы алашара ахархәаразы аԥареизгара шымҩаԥысыз атәы.
2021 шықәсазы 396 миллиони 340 нызқь мааҭ еизган
, ари 41,7 процент артәоит иҳәеит Ҷанба. 2019 шықәсазы еизган 366 миллиони 963 нызқь мааҭ - 54,3%. 2020 шықәсазы еизган 322 миллиони 114 нызқь мааҭ – 40,3%. 100 миллионк инеиҳаны еизгоу ахьеизнагаз Аҟәа ақалақь аҿоуп.
Ареспубликаҿ иалагалоу аамҭа-аамҭалатәи афымца арцәара далацәажәо Ҷанба иҳәеит ари ада ԥсыхәа шыҟамыз. Убри аан иазгәеиҭеит афымцалашараз аԥарашәареи инарышьҭуа амчхареи шеидҳәалоу. Атәылауаа аԥарашәара иаҟәыҵыр ареспублика иамоу алашарагьы ацәыӡыр шалшо.
Аԥсны афымцатә ҳа ауадаҩра дуқәа амоуп изҵоу аидарақәеи аинфраструктура ахареи ирыхҟьаны. Уи инадҳәаланы ареспубликаҿ акриптоԥара арҳарагьы азин ҟаҵам. 2021 шықәса ԥхынҷкәын 21 аахыс Аԥсны аиҳарак алашара Урыстәылантәи иаиуеит. Аамҭеихшала афымцалашара арцәарақәа аԥыхуп аидарақәа ирыхҟьаны аԥкрақәа рыда.
Уи адагьы иара иҳәеит аиурист хаҿқәеи акоммерциатә наплакқәеи афымцамч ахархәаразы иршәо ахәԥса еиҭакхоит ҳәа.
Акриптоԥара амаининг далацәажәо Алхас Ҷанба иҳәеит абри аганахь ала "Амшынеиқәафымцамч" амчра шыԥку. Иара иҳәеит акриптоферма аарԥшраан аиҿкаара аусзуҩцәа иахәҭоу адокументқәа шеиҿыркаауа, ишәатәу ахараԥса шышьақәдыргыло, аха азакәанеилагаҩцәа анырра рызҭаша азинмчра шрымам.
Аԥсны газла аиқәыршәара асхема хада аус адызуло анардадатә еиҿкаара аҟазауаа рделегациа Аԥсныҟа иааит жәабран 16 азы. Аиҿкаара аҟазауаа еиуеиԥшым асценариқәа ааргеит.
Урыстәылатәи аҟазауаа аԥсуа ган иадыргалеит абарҭ асценариқәа:
Автономтә газеиҿкаара иӡшьартәу аԥсабаратә газ ала,
Аенергетикатә ргыларақәа газла реиқәыршәара.
Жәларбжьаратәи ахҭысқәа
Жәабран 16 азы Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистр Инал Арӡынбеи Урыстәыла ААР аинформациеи акьыԥхьи рдепартамент адиректор, Урыстәыла ААР ахаҭарнак ҷыда Мариа Захаровеи алацәажәеит, урыстәылатәи аган ацхыраарала Аԥсны жәларбжьаратәи аинформациатә политика арӷәӷәаразы ауснаӡа.
Ҷыдала иазааҭгылан аинформациатә ресурсқәеи асоциалтә ҳақәеи рхархәарала Аԥсны ахьӡ-аԥша ашьҭыхра.
Арӡынбеи Захаровеи иара убасгьы иалацәажәеит, Аԥсны ААР амедиацентр ҿыц аусқәа рҳәаа иҭагӡаны Аԥсны ААР абри ахырхарҭа иатәу адепартаменти Урыстәыла ААР аинформациеи акьыԥхьи рдепартаменти русеицура арцыхцыхра азҵаара.
Аԥсны адәныҟатәи аусқәа рминистр Инал Арӡынба Москва ателеканал "Russia Today", МИА "Россия сегодня", аинформациатә маҵзура "Sputnik" рредактор хада Маргарита Симониан лԥылараан Аԥсны ААР амедиацентр аусура амеханизм иалацәажәеит.
Хаҭала ирзааҭгылан амедиацентри Урыстәыла аинформациатә маҵзурақәеи реинырра ашьақәыргылара.


Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы аҿкчымазара зыхьуаз хҩык ачымазцәа рыԥсҭазаара иалҵит
© Sputnik / Томас ТхайцукГудаутская ЦРБ
© Sputnik / Томас Тхайцук
Аԥсны аепидемиа ҵысижьҭеи аҿкчымазара зыхьхьоу ауаа рхыԥхьаӡара 46 851-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 38509-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 605-ҩык.
АҞӘА, жәабран 7 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы Аԥсны ауааԥсыра атестқәа арҭеит 793-ҩык, урҭ рахьтә 483-ҩык аҿкчымазара шрымаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Ҩымш рыла Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы ишьҭаз ачымазцәа хҩык 72 шықәса зхыҵуаз, 86 шықәса зхыҵуаз, 56 шықәса зхыҵуаз ахацәа рыԥсҭазаара иалҵит.
Ари аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 71-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 20-ҩык, ибжьаратәуп - 51-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 43-ҩык, урҭ рахьтә 15-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 12-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 30-ҩык, урҭ рахьтә ҩыџьа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы хәҩык ачымазцәа шьҭоуп. Ареспубликатә иҷыдоу апсихиатриатә хәшәтәырҭаҿы ишьҭоуп 20-ҩык ачымазцәа.


Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы акоронавирус змаз ҩыџьа рыԥсҭазаара иалҵит
23:27 24.03.2022 (ирҿыцуп: 23:45 24.03.2022)
© Sputnik / Томас ТхайцукГудаутская ЦРБ
© Sputnik / Томас Тхайцук
Аепидемиа ҵысижьҭеи Аԥсны аҿкчымазара зыхьхьоу ауаа рхыԥхьаӡара 53 294-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 49 322-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 678-ҩык.
АҞӘА, хәажәкыра 24 - Sputnik. Уахыки-ҽнаки рыла Аԥсны ауааԥсыра COVID -19 азы атестқәа арҭеит 123-ҩык, урҭ рахьтә 31-ҩык аҿкчымазара шрымаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ҩыџьа рыԥсҭазаара иалҵит, 85 шықәса зхыҵуаз аԥҳәыси ахаҵеи.
Ари аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 25-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп хәҩык, ибжьаратәуп 20-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 13-ҩык, урҭ рахьтә ԥшьҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит фҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - ԥшьҩык, Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы хәҩык ачымазцәа шьҭоуп.


Аԥсны алашара арцәара аамҭеихшара ҿыц алагалоуп
16:00 23.02.2022 (ирҿыцуп: 13:13 07.03.2022)
© Sputnik / Томас ТхайцукИнгур ГЭС
© Sputnik / Томас Тхайцук
Аҟәеи Аԥсны мраҭашәаратәи ахәҭеи ԥхынҷкәынмза аахыс Урыстәылатәи алашара роуеит, аха ахархәаразы излацәажәаз ахышәаҵышәа иахыҳәҳәахьеит, уи абжаранӡа ныхуп.
АҞӘА, жәабран 23 – Sputnik. Џьуартәи аӡеизакырҭаҿы аӡы алаҟәреи Урыстәылантәи иаауа афымцамчхара амаҷреи ирыхҟьаны афымца анашьҭразы аԥкра ҿыцқәа алагалахоит, абри атәы аанацҳауеит "Амшынеиқәафымцамч".
Аԥкрақәа ирыҵаркуам аӡылбааҽҽатә ГЕС-1 аҟынтәи алашара зауа Аԥсны Мрагыларатәи ахәҭа.
"Амшынеиқәафымцамч" аҿы иазгәарҭеит аԥкрақәа аанхоит ГЕС аусуразы аӡы аҩаӡара иахәҭоу арбагаҿынӡа ихалаанӡа ҳәа.
2022 шықәсазы Урыстәылантәи иҳарҭо афымцамч ахышәаҵышәа 300 миллион кВт-с ахархәара аҭоуп, ашықәс зегьы иазоужьуп 660 миллион кВт-с. Абри аҩыза арбагақәа ааигеит АУН адиспетчертә маҵзура аиҳабы Гурам Џьаџьаиа жәабран 10 азы имҩаԥгаз апресс-конференциаҿ.
Абри инадҳәаланы иалагалатәхоит аԥкрақәа ҳәа иҳәеит аилахәыра ахаҭарнак.
Аамҭа-аамҭала алашара арцәара алагалоуп жәабран 7 аахыс Аԥсны иахьаҵанакуа. Аԥсны афымцамчтә усхк ауадаҩра хадақәа иреиуоуп иақәу аидара ахьдууи аинфраструктура ахьажәуи. Афымцамч ахьазымхо, афымцаҳақәа ахьажәу азы атәылаҿы акриптоԥара арҳаразы амаругақәа русура азин ыҟам.
Аԥсны Урыстәылантәи афымцамч аиуеит 2021 шықәса ԥхынҷкәынмза инаркны, уи абзоурала ҳтәыла хы-хәҭак рҟынтәи ҩба лашарала еиқәыршәоуп, егьи ахәҭа - аӡхыҽҽатә станциа "ГЕС-1" аҟынтәи иаиуеит.
Џьуартәи аӡеизакырҭа алшарақәа нҵәеит, ЕгрыГЕС ԥсабаратәла иазнеиуа аӡала аус ауеит, уи атәыла мрагыларатәи ахәҭа лашарала аиқәыршәара иазхом, убри азы уаҟагьы аамҭа-аамҭала алашара дырцәоит.


Аҭоурых згәыҵаҳәҳәоу ахыбра: Аԥсуа ҳәынҭқарратә музеи иахыҵит 105 шықәса
20:20 17.05.2022 (ирҿыцуп: 21:15 17.05.2022)
© Sputnik / Марианна Кубрава Государственный музей Абхазии
© Sputnik / Марианна Кубрава
Аԥсуа милаҭ хаҿра еиқәырханы иаазго, уи аиҷаҳареи ахьчареи ирзааԥсо Аԥсуа ҳәынҭқарратә музеи аартын лаҵарамза 17, 1917 шықәсазы. Иахьа уи 105 шықәса ахыҵуеит.
XIX ашәышықәса 60-тәи ашықәсқәа рылагамҭазы Аԥсны аҭоурыхи акультуреи рыбзиабаҩцәа раԥшьгарала, аполковник А.Н. Введенски инапхгарала, Аҟәа атәылаҿацәҭҵааратә музеи аԥҵареи уи ахарҭәаареи рзы аусурақәа реиҿкаара иалагеит. Аха аусқәа ишақәнагаз рҭыԥ рықәҵара иахьымӡакәа, Аурыс-аҭырқәа еибашьра (1877-1878 шш.) алагамҭазы хәы змамыз аԥсабаратәи, аҭоурыхтәи, археологиатәи, аетнографиатәи материалқәа наунагӡа Аԥсны иацәырӡын.
Амузеи аԥҵаразы азҵаара еиҭацәырган 1913 шықәса рзы гәыԥҩык агрономцәеи, абнахлаԥшыҩцәеи, арҵаҩцәеи раԥшьагарала, усҟан дара аус адырулеит Аԥсны аҭоурыхтә материалқәа реизгареи рыҭҵаареи ирызкыз Аилазаара аԥҵаразы апроект.
Убас, 1915 шықәсазы Аҟәа имҩаԥысит "Аҟәеи Аҟәатәи аокруги рыԥсабареи руааԥсыреи рыҭҵаара абзиабаҩцәа Реилазаара" алахәыҩцәа рзеиԥш еизара. Уи анапхгараҿы иҟан А. Синицын (ахантәаҩы), Б. Киселиов, В. Козлов, В Семашко, Б. Захаров, Д. Градилевски, В. Крастелевски. Аизараҿы ирыдыркылеит атәылаҿацәҭҵааратә музеи шаԥҵоу ала ақәҵара. Убри инаркны иалагоит амузеи азы инеиԥынкыланы аматериал аизгара.
Ари аус иадгылаз аԥсуа интеллигенциа ахаҭарнакцәа ибзиаӡаны еилыркаауан, закә ҵакыз иамаз усеиԥш иҟоу амузеи ашьақәыргылара. Урҭ рџьабаа иалҵшәаны, уи аартын иахьа иахьыҟоу ахыбраҿы ҩ-уадак ахьазалырхыз аҭыԥ аҿы лаҵарамза 17, 1917 шықәсазы.
"Усҟантәи ашықәсқәа раан аҵарауааи аинтеллигенциеи рхы ааидкылан ирыӡбеит Аԥсны ахаҿсахьа, аҭоурых аиқәырхара, аӡыргара шьаҭас иҟаҵаны амузеи ашьақәыргылара. Аҟәа ақалақь анапхгара амузеи аусура алыршаразы иазоурыжьит цхыраарак аҳасабала 500 мааҭ. Уи даараӡа акраҵанакуан аԥсуа милаҭтә культура аӡыргараҟны", - ҳәа иҳәоит Аԥсуа ҳәынҭқарратә музеи иахьатәи аиҳабы Аркади Џьапуа.
© Sputnik / Марианна Кубрава Акция "Ночь в музее" пройдет в Сухуме
Акция "Ночь в музее" пройдет в Сухуме
© Sputnik / Марианна Кубрава
1920 шықәса анҵәамҭазы, Аԥсны ақырҭуа меншевикцәа аҳра аныруаз, "Аҟәеи Аҟәатәи округи рыԥсабареи руааԥсыреи рыҭҵаара абзиабаҩцәа Реилазаара" зынӡа иаԥыхын, инашьҭарххны амузеигьы аркын, аекспонатқәа ықәганы Қырҭҭәылаҟа иган.
"Ҳмузеи аџьамыӷәа цәгьа аамҭақәа ахнагахьеит. Аԥсны аменшевикцәа ахаԥаны ианыҟаз ашықәсқәа рзыҳәаны амузеи аусура аанкылан. Уи иагәылаҵәахыз аекспонатқәа зегьы ықәганы иргеит, уи ала ирҭахын ҳҭоурых ахәаҽра", - иҳәоит Аркади Џьапуа.
Аԥсны Асовет мчра аиааира анага ашьҭахь атәылаҿацәҭҵааратә усура еиҭашьақәыргылан. 1922 шықәса, нанҳәамзазы Аҟәа иаԥҵан Аԥсуа ҭҵаарадырратә Еилазаара (АБНО). Уи аиҿкаара активла иалахәын: Н.А. Лакоба (Аԥсны жәлар ркомиссариат ахантәаҩы, Аԥсуаҭҵааратә еилазаара аҳаҭыртә хантәаҩы), Д.И. Гәлиа, А.И. Чыкәбар, Г.П. Барач, А.И. Григолиа, В.И. Кәыкәба, Н.С. Џьанашьиа, М.М. Ивашьенко, В.И. Стражев, С.П. Басариа, С.М. Ашәхәаҵаа, В. Козлов, В. Малеев, Р. Какәба.
Аԥсуа ҭҵаарадырратә еилазаара хантәаҩыс даман Г.П. Барач, уи амузеи раԥхьатәи аиҳабысгьы иҟаз иакәын. Иара ихаан иаԥҵан Аԥсны аҭоурыхи, аетнографиеи, аԥсабареи ирызкыз аекспозициа, иҭыжьын Аԥсуа ҭҵаарадырратә еилазаара аусумҭақәа 4-томкны.
1928 шықәса рзы амузеи даҽа ҩаӡарак ахь ихалеит, уи аҳәынҭқарратә статус аиуит.
Аԥсуа ҭҵаарадырратә еилазаара жәашықәсатәи аусура иалагӡаны ареспублика аҭҵаарадырратә хшыҩеизҳараҿы иалшаз акыр ирацәоуп, атәылаҿацә аҭҵаараҿы, ааглыхратә мчқәа реизҳараҿы акрызҵазкуа ахәҭа лагалагьы ҟанаҵеит. Аилазаара алахәыҩцәа русумҭақәак рҟны усҟан иӡбатәны иқәдыргылаз зҵаарақәак иахьагьы актуалра рцәымӡӡеит, рынагӡара аҭахынгьы иҟоуп.
1933 шықәсазы амузеи еиҳабыс дахаргылан атәылаҿацәҭҵааҩы И.Е. Аӡынба. Иара ихаан ареволиуциа-ҭоурыхтә ҟәша афондқәа иазкыз аусқәа ирыцҵан, иаартын аменшевикцәа, ареволиуциа, асовет мчра ашьақәгылара уҳәа ирызкыз аекспозициақәа.
1937-38 ашықәс еиқәаҵәақәа рхыԥша амузеигьы ианыԥшит – НКВД аусзуҩцәа амузеи афондқәа рҟынтәи иргеит хәы змаӡамыз адокументқәа рацәаны, Нестор Лакоба, Ефрем Ешба, Николаи Ақырҭаа уҳәа ирыдҳәаланы иҵәахыз аматериалқәа жәпакы.
"Еиуеиԥшым аамҭақәа рзыҳәаны амузеи иахнагеит акыр арыцҳара. 1930-тәи ашықәсқәа раан амузеи аҟны иҵәахыз аԥсуа жәлар ҳҿахәы зҳәоз архивтә материалқәа ықәганы иган, урҭ зынӡа ибжьаӡит, уаҳа хнырҳәышьа змам акакәны иаанхеит наунагӡа, уи даара угәы унархьыртә иҟоуп", - ҳәа дазааҭгылоит Аркади Џьапуа.
© Sputnik / Томас ТхайцукАкция ночь в Музее
© Sputnik / Томас Тхайцук
1937 шықәсазы амузеи аиҳабыс дарҭеит Л.Н. Соловиов, уи ихаҭа 40 инарзынаԥшуа аиланхарҭа ҭыԥқәа (Иашҭхәа, Бырцха, Ешыра убас егь.) рҿы ирацәаӡаны археологиатә материалқәа еизигеит.
Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду ианалага инаркны амузеи аҿы еизырго иалагеит аибашьратә тематика иазкыз аматериалқәа зегьы: адокументқәа, амаҭәа, абџьар, асаламшәҟәқәа уҳәа - Аԥсны афашизм иаҿагыланы ишықәԥоз шаҳаҭра азызуаз зегьы.
XX ашәышықәса 60-тәи ашықәсқәа раахыс есааира амҽхак ҭбаахо иалагеит Аԥсуа ҳәынҭқарратә музеи. Уи аусзуҩцәа Москватәи, Ленинградтәи, Киевтәи, Минсктәи, убас Асовет Еидгыла егьырҭ ақалақьқәа рҟынтәи рколлегацәеи дареи реиҿцаарақәа.
31 Ажьырныҳәа 2020, 18:57
1978 шықәсазы СССР Акультура аминистрра аколлегиа иаднакылаз Ақәҵарала, Аԥсуа ҳәынҭқарратә музеи ианашьан Актәи акатегориа.
Амузеи аусураҿы алагала ду ҟарҵеит еиуеиԥшым аамҭақәа рзы уи иахагылақәаз: Е.К. Габелиа, А.Хә. Аргәын, И.Гә. Аргәын, А.М. Ҭариа. Убас аҟәшақәа реиҳабацәа: Л.Б. Лакрба, М.К. Хотелашвили-Инал-иԥа, Е.К. Аџьынџьал, Л.М. Прицкер, Г.Д. Аланиа, В.К. Кәыҵниа, Р.Ҳ. Гәажәба, С.И. Ҳашба.
Амузеи аусзуҩцәа лассы-лассы Аԥсны араионқәеи ақалақьқәеи рыҟны еиҿыркаауан атематикатә цәыргақәҵақәа, иара убасгьы ҳтәыла анҭыҵгьы – Ҟарачы-Черқьесиа, Ҟабарда-Балкариа, Адыгатәыла, Краснодартәи атәылаҿацә, Шәачатәи, Адлертәи араионқәа рҟынгьы.
1992-1993 шықәсқәа рызтәи Аԥсны жәлар Рџьынџьтәылатә еибашьраан амузеи аусзуҩцәа фырхаҵарыла рыԥсадгьыл ахьчаразы игылеит. Урҭ иреиуоп: М.М. Хәарцкиа, Д.А. Амқәаб, Р.С. Цәышба, А.С. Агәмаа, В.Ш. Аҳәба, Б.Ф. Берулаа, Л.Ш. Еныкь, Р.Ҳ. Ӷәынџьиа, С.М. Сақаниа.
17 Лаҵара 2017, 16:22
Аибашьраан амузеи иаиуит аматериал ԥхасҭа ду аиуит ҳәа азӷәеиҭеит амузеи аиҳабы.
"1992-1993 шш. раан ацәыӡ ӷәӷәа аиуит ҳмузеи, идәылганы иргеит архивтә материалқәа, урҭ рсиа шьақәыргыланы иҳамоуп. Иҟоуп Аԥсны иалганы игоу, убас ҳтәыла аҩнуҵҟа иаҳзымԥшааз аматериалқәагьы", - ҳәа инаҵишьит Аркадиа Џьапуа.
Изықәшәаз ауадаҩрақәа хымԥада ириааир акәын. Раԥхьа инаргыланы амузеи ахыбра еиҭашьақәыргылатәын, ирҭбаатәын, избанзар уаанӡатәи ауадақәа ҭшәан, шәнызқь инарзынаԥшуа аекспонатқәа зегьы цәырганы иша-шаны рҭыԥқәа рзалхтәын ҳәа дазааҭгылоит аиҳабы.
Убас, 1998 шықәса рзы, аекономикатә ҭагылазаашьа шыуадаҩызгьы, Аԥсны раԥхьатәи ахада Владислав Арӡынба ахыбра арҽеиратә усқәа рымҩаԥгара адгылара аиҭеит, афинанстә зҵаарақәа рыӡбара илшеит. Урҭ ирыбзоураны амузеи аусзуҩцәа рыҭҵаарадырратә усура иацырҵартә алшара роуит. Анаҩсан шьаҭанкыла аиҭашьақәыргыларатә усурақәа мҩаԥган 2010-2012 шықәсқәа рзы. 2012 шықәса абҵарамза 16 рзы акапиталтә рҽеирақәа рышьҭахь амузеи аҭааҩцәа рзы ашәқәа аанартит.
"Амилаҭ рхаҿра ӡырызго, ҳҭоурых зҳәо, изакәызаалак аԥсуа ихаҿра инагӡаны иаазырԥшуа, ҭыԥк аҟны еидызкыло - уи Аҳәынҭқарратә амузеи ахыбра ауп. Арахь имҩахыҵуеит адунеизегьтәи аҵарауаа рхаҭарнакцәа, аҳәаанырцәтәи аҳәынҭқаррақәа рҟынтәи асасцәа, аҵаҩцәа, астудентцәа, аррамаҵзуҩцәа", - иҳәоит Аркади Џьапуа.
19 Лаҵара 2019, 13:37
Иахьа амузеи аҟәшақәа ԥшьба аус руеит: аԥсабаратә ҟәша, археологиатә ҟәша, аетнологиатә ҟәша, ҳаамҭазтәи аҭоурыхтә ҟәша. Уаҟа иаартуп аекспозициа ҿыцқәа, аусзуҩцәа, дасу рыҟәшақәа рҿы есыҽны ихаҭәаау аҭҵааратә усқәа мҩаԥыргоит; афондқәа иааиԥмырҟьаӡакәа иҿыцу, аинтерес зҵоу аекспонат лыԥшаахқәа рыла рхарҭәааратә усурақәа цоит.
"Амузеи аҟны иахьа аус руеит 68-ҩык аусзуҩцәа. Досу инаигӡоит инапынҵа, ҭакԥхықәрала рус иазнеиуеит. Аусзуҩцәа рыҟәшақәа рҿы ихаҭәаау аҭҵааратә усқәа мҩаԥыргоит. Афондқәа иҿыцу, аинтерес зҵоу аекспонат лыԥшаахқәа рыла рхарҭәааратә усурақәа цоит", - иҳәеит Аркади Џьапуа.
105 шықәса рыҩнуҵҟа амузеи аҿы еизган Аԥсны Аҳәынҭқарра аҭоурых-культуратә ҭынхазы мацара акәымкәа, адунеи зегь аҵак ду змоу иҷыдоу аекспонатқәа. Урҭ рыбжьара иҟоуп Асовет Еидгыла зегь аҟны реиҳа ижәытәӡатәиу Иашҭхәатәи ажәытә уаҩы игыларҭеи мезолит аамҭа иаҵанакуа Адамра Хьшәашәеи рымаҭәахәқәа, ҳера ҟалаанӡатәи III азқьышықәса иаҵанакуа адольментә культура аметаллыхқәа, аџьазтә аамҭа иаҵанакуа аԥшаахқәа уҳәа акыр.
Иара убас амузеи зхыҽхәо аматериалқәа иреиуоуп Аҟәатәи абаӷәаза аҵан иԥшааз антикатәи аамҭа иатәу амармалташьтә стелеи абиусти, аҽыуаҩи алеи рсахьа змоу ихьшәо аџьазтә аамҭа иаҵанакуа аҽырԥшӡага, агрифон асахьа змоу ассириатәи аџьазтә ԥырак (ҳера ҟалаанӡа VI ашә.), абырзен кәылӡхылԥеи аԥыраки (ҳера ҟалаанӡа IV-V ашә.)
2 Ԥхынҷкәын 2016, 19:19


Аҟәа. Абҵарамза 26, 2021 шықәса. Аԥсныпресс. Аҳәынҭқарра Ахада Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциа Амш инамаданы ауаажәларрахь ааԥхьара ҟаиҵеит.
«Акыр иаԥсоу ҳауаажәлар!
Ишәыдысныҳәалоит аҳәынҭқарратә ныҳәа – Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциа амш.
1994 шықәса абҵарамза 26 рзы иналукааша ҳҳәынҭқарра аԥыза ду Владислав Арӡынба напхгара ззиуаз Аԥсны Ареспублика Иреиҳаӡоу Асовет 1999 шықәса жьҭаарамза 3 рзы имҩаԥысыз жәларызегьтәи ареферендум ақәшаҳаҭхарала иаднакылеит ҳтәыла Азакәан хада.
Аконституциа – аҳәынҭқарра ашьақәгылареи аҿиареи уасхырс иазышьҭоуп.
Ҳара ҳ-Конституциа адкылара мҩаԥысуан аамҭа хьанҭақәа раан, аха убас шакәугьы, Адокумент идемократиатәу, изинтәу аҳәынҭқарра аҿиаразы зыда ԥсыхәа ыҟам аԥҟарақәеи анормақәеи агәылалеит. Аконституциа адкылара даҽазныкгьы ишьақәнарӷәӷәеит Аԥсны жәлар хьаҳәа-ԥаҳәарада ихьыԥшым, исуверентәу аҳәынҭқарра аргылара хықәкыс ишрымаз, ари амилаҭ-хақәиҭратә қәԥараҟны акырӡа зҵазкуа рыцхәынгьы иҟалеит.
Аконституциа анрыдыркылаз аахыс 27 шықәса ҵит. Ари аамҭа аҩныҵҟала ҳтәыла ԥхьаҟатәи аԥеиԥш зыӡбо ахҭыс ҟалеит. Аԥсны Аҳәынҭқарра асуверенитет азхарҵеит Урыстәылатәи Афедерациеи Еиду амилаҭқәа Реиҿкаара иалахәу аҳәынҭқаррақәа жәпаки.
Ҳаҭыр зқәу ҳауаажәлар, ҳара зегьы ибзианы еилаҳкаауазароуп, Ихадоу Адокумент анормақәа рықәныҟәарада ишзыҟамло иҭышәынтәаланы иҿио ҳҳәынҭқарра аԥеиԥш. Шәара ишыжәдыруа еиԥш, аҳәынҭқарратә мчхареи Анапхгараҭареи рсистема аиҭакра иазку Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциа ахь арҽеирақәа разырхиара хықәкыс иҟаҵаны иаԥҵоуп, аус ауеит Аконституциатә еиҭакрақәа рзы акомиссиа.
Иазгәаҭазар сҭахуп аконституциатә еиҭакрақәа ҳҳәынҭқарра ашьаҭақәа рырӷәӷәара излазку ала ари аусураҟны даара агәҽанызаара шаҭаху. Иара убас инаҵшьны исҳәарц сҭахуп ҳтәыла Адокумент Хада ԥыжәара аҭараан хәдықәҵара ҟазҵо Аконституциатә Ӡбарҭа аусура иамоу аҵак ду атәы.
Акыр иаԥсоу ҳтәылауаа, Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциа ихадароу аԥҟарақәеи аԥринципқәеи рықәныҟәара атәыла аҩныҵҟа аҭышәынтәалара еиԥш, ҳҳәынҭқарра амчреи жәларбжьаратәи аренаҟны апозициақәа рырӷәӷәареи рзы зыда ԥсыхәа ыҟам ауп.
Сара агәра згоит ҳамчқәа еибыҭаны ҳ-Аԥсадгьыл аизҳазыӷьара алзыршо ҳхықәкқәа рынагӡара шҳалшо!
Акыр иаԥсоу ҳауаажәлар, абри аныҳәамш аҽны ишәзеиӷьасшьоит аҭынч ԥсҭазаара, аҿиара!
Нагӡара ақәзааит Аԥсны Аҳәынҭқарра!»
Circassia News


АҞӘА, ажьырныҳәа 22 – Sputnik. Китаи ишьақәдырӷәӷәеит ДНК ԥсахны, агенетикатә модификациа змоу ахәыҷқәа шиз, аҵарауаҩ Хе Цзианькуиа имҩаԥигоз аексперимент иалҵшәаны. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости, амаҵзура Xinhua адыррақәа ҵаҵӷәыс иганы.
"Аҵарауаа еиҿыркааит апроекттә гәыԥ аҳәаанырцәтәи аперсонал алархәны. Дара рхы иадырхәеит ашәарҭара зҵоу атехнологиа ауаҩытәыҩса иембрион агенқәа аредакциа рзура алзыршо. Ауснагӡатә азакәаншьаҭа амам", - ҳәа еиҭарҳәоит аусҭҵааҩцәа.
Уи адагьы аҵарауаа ҩышықәса рыҩныҵҟа аетикатә експертиза алкаақәа дырԥаршеиуан, рексперемент иаладырхәуаз рҟынтәи ҩыџьа аҳәса рцәа ртәымкәа иҟалеит.
Аексперемент иалҵшәаны иит ҩыџьа ахәыҷқәа, Лулуи Нанеи. Аҽа ԥҳәыск макьаназ ахшара дылмоуц. Амедикцәа лара хылаԥшра лырҭоит.
2018 шықәса абҵарамзазы китаитәи аҵарауаҩ Хе Цзианькуи адунеитә уаажәларра ирылеиҳәеит ДНК ԥсах змоу ахәыҷқәа иит ҳәа. Аҵарауаҩ иколлегацәа акритика изыруит, агәабзиарахьчара аусқәа рзы КЖәР аҳәынҭқарратә еилакы аусҭҵаара хацнаркит.
Китаи аҭҵаарадырреи атехнологиеи рзы аминистр ихаҭыԥуаҩ Сиуи Наньпин аусурақәа зегь аанкылахарц адҵа ҟаиҵеит.


Аслан Бжьаниа Аԥсны жәлар Аҳәынҭқарратә бираҟ амш рыдиныҳәалеит
© Sputnik / Томас Тхайцук Аслан Бжания
© Sputnik / Томас Тхайцук
Ԥхынгәы 23 рзы Аԥсны иазгәарҭоит Аҳәынҭқарратә бираҟ амш. Сынтәа Аԥсны Аҳәынҭқарратә бираҟ иахыҵуеит 30 шықәса.
АҞӘА, ԥхынгәы 23 - Sputnik. Аԥсны Аҳәынҭқарра ахада Аслан Бжьаниа Аԥсны жәлар Аҳәынҭқарратә бираҟ амш рыдиныҳәалеит. Абри атәы аанацҳауеит ахада иофициалтә саит.
Адныҳәалараҿы атәыла ахада иазгәеиҭеит 1992 шықәса ԥхынгәымза 23 иҿыцу ҳҳәынҭқарра аҭоурых аҟны иҷыдоу, аҵак дуӡӡа змоу рыцхәны ишыҟалаз.
"30 шықәса раԥхьа, 1992 шықәса ԥхынгәымза 23 рзы Владислав Григори-иԥа Арӡынба хантәаҩра ззиуаз Аԥсны Иреиҳаӡоу Асовет, ауаажәларра-политикатә ҭагылазаашьа шыуадаҩызгьы, ишьақәнарӷәӷәеит Аԥсны Аҳәынҭқарра асимволика - Аҳәынҭқарратә бираҟи Аҳәынҭқарратә герби. Аҳәынҭқарратә бираҟ символра азнауеит Аԥсны Аҳәынҭқарра асуверенитети ахьыԥшымреи, уи иамоу аҭоурых дуӡӡа, ибеиоу аҭынха, абиԥарақәа реимадара, еиднакылоит милаҭрацәала еилоу ҳажәлар", - ҳәа аҳәоит адныҳәалараҿы.
Бжьаниа инаҵшьны дазааҭгылеит аҳәынҭқарра абираҟ ишацу хьӡи-ԥшеи згым ҳаибашьцәа рфырхаҵа.
"Ҳбираҟ иаҵагыланы ицон Аԥсадгьыл ахьчаҩцәа рыдгьыл гәакьа ахақәиҭтәразы, аҭынчразы. Уи иацуп хьӡи-ԥшеи згым ҳаибашьцәа рфырхаҵареи 1992-1993 шш. Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраҟны иаҳгаз Аиааиреи. Ҳтәылаҟны аҵак ду змоу ахҭысқәеи аихьӡарақәеи мҩаԥысуеит ҳбираҟ аҵаҟа", - иҳәеит атәыла ахада.
23 Ԥхынгәы, 10:39
Аслан Бжьаниа аԥсуа жәлар ирзеиӷьеишьеит аҳәоуеиқәшәара, аманшәалара, аизҳазыӷьра.
Ҳаамҭазтәи Аԥсны Аҳәынҭқарратә бираҟ шьақәырӷәӷәан 1992 шықәса ԥхынгәы 23 рзы, Аԥснытәи АССР Иреиҳаӡоу Асовет аилатәараҟны, 1978 шықәсатәи Аԥснытәи АССР Аконституциа аусура аанкыларази 1925 шықәсазтәи Аԥснытәи ССР Аконституциа аиҭашьақәыргыларази аӡбара анрыдыркыла ашьҭахь.
Аескиз азирхиеит аԥсуа сахьаҭыхыҩ Валери Гамгьиа. Абираҟ рӡахон Аҟәатәи "Амодақәа рыҩны" аҟны.


Sputnik амчыбжь: ахада иеиԥыларақәа, хатәгәаԥхарала еибашьуаз иҭахара, Пицунда аҳәынҭдача
09:00 25.07.2022 (ирҿыцуп: 09:10 25.07.2022)
Аинформациатә маҵзура Sputnik Аԥсны иазнархиеит ииасыз амчыбжь, ԥхынгәы 18-24 рызтәи ахҭысқәа рыхҳәаа.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа ииасыз амчыбжь азы Аԥсны араионқәа руааԥсыреи рнапхгареи дырԥылеит. Уа ишьҭыхыз азҵаарақәа, излацәажәоз атемақәа, ареспублика ауааԥсыра ргәы иҵхо, ахада иҭакқәа, иара убас Урыстәыла ацҳаражәҳәаҩ Михаил Шургалин иабадырреи Аԥсны абираҟ амш шымҩаԥысызи Sputnik аматериалқәа рҿы.
Ахада араионқәа рахь иныҟәарақәа
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Ҭаҭарсҭани Башкортосҭани рахьынтә даныхынҳә ашьҭахь Аҟәа аилцәажәара мҩаԥигеит Аԥсны Аҳәарҭадаратә хеилак алахәылацәеи азинхьчаратә усбарҭақәа реилазаара ахаҭарнакцәеи алархәны. Итема хаданы ишьҭыхын атәыла адәныҟатәии аҩнуҵҟатәии аполитика, ареспублика ашәарҭадара аиҿкаара уҳәа.
Иаҳхысыз амчыбжь азы Аслан Бжьаниа Аҟәа, Гәылрыԥшь, Очамчыра, Тҟәарчал, Гәдоуҭа, Гагра араионқәа дырҭааит ашықәс азыбжазтәи аусурақәа рзы аҳасабырбақәа дырзыӡырҩырц.
Араионқәа рхадацәа ахада иҿаԥхьа 2022 шықәса актәи азыбжазтәи русуразы аҳасабырбақәа ҟарҵеит еиуеиԥшым ахырхарҭақәа рганахьала. Ахада абри ашьҭахь арҭ араионқәа рҿы хаз-хазы аҭагылазаашьа ахәшьара аиҭеит, иара убас ахәшьара аиҭеит анапхгаҩцәа русура, иҵару азҵаарақәа рыӡбараҿы мҩақәас иибо дрылацәажәеит.
Араионқәа руааԥсыра ирыман аҭагылазаашьа ргәы иҵхоз азҵаарақәа хаҭала ахада ирҭарц. Аиҳарак урҭ зызкыз асоциалтә усхк, ауалафахәы, анхамҩа–коммуналтә ҭагылазаашьақәа, абылтәы ахәԥса, Пицунда аҳәынҭдача алахьынҵа ракәын.
Аҳәынҭдача акәша-мыкәша ацәажәарақәа
Аԥсны, Пицундатәи аҳәынҭқарратә дача Урыстәылатәи Афедерациа аҭарази ахархәарази Москва ажьырныҳәа 19, 2022 шықәсазы Аиқәшаҳаҭра нап аҵаҩын ҳәа ауаажәларра ианрылаҵәа ашьҭахь иара еиҳа излацәажәоз жәабыжьны иҟалеит ари амчыбжь азы. Убас, Гәылрыԥшь абри аганахьала реибарххара иахҟьаны аиԥылара заанаҵы ихыркәшахеит.
Еизаз ргәаанагарақәа рҽыршеит. Иҟан арҭ аргыларақәа Урыстәыла Афедералтә хьчара амаҵзура иаҭатәуп ҳәа изшьоз, абас ала, ҳгәылаҳәынҭқарра акраамҭатәи иаҳзыҟанаҵо ацхырааразы ҭабуп ҳәа аҳҳәоит ҳәа зҳәоз. Аха иҟан уи зынӡаск иақәшаҳаҭхар зҭахымыз. Араион ауааԥсыра рыхәҭак Бжьаниеи, Аиҳабыреи, Апарламенти рахь аҳәара ҟарҵеит ари азҵаара иахымыццакыкәа иӡбазарц.
Бжьаниа ихаҭа асеиԥш аӡбара ахәҭаны ишьоит. Иҳәеит Пицундатәи адача амазаратә комплекс Урыстәыла аҭара азҵаара 12 шықәса шыҵуа иалацәажәоижьҭеи, аха ишыӡбамыз. Уи адагьы, 2020 шықәса абҵарамзазы Владимир Путини Аслан Бжьаниеи Пицунда реиԥылараан Урыстәыла ахада аҳәара шыҟаиҵаз зегь ирзеицманшәалоу аӡбара рыдыркыларц.
"Ирацәоуп ииашамкәа ирыларҵәоу аинформациа, ауааԥсыра рхы ҭызҟьо. Ижәдырыр сҭахуп – адгьылқәа рыҭира аӡәгьы далацәажәаӡом. Алацәажәарагьы алшом ҳконституциа ала адгьыл аҭира ахьыҟамло азы", - иҳәеит иара.
Иара иҳәеит уажәазы ари азҵаара зыӡбатәхаз - адача аҵакыраҿы игылоу ахыбрақәа ажәит, дара дыргылеижьҭеи 60 шықәса ҵуеит. Бжьаниа иҳәеит ари аиҳарак Аԥсны азы ишыхәарҭоу Урыстәылаз аасҭа, избанзар ареспублика агәылаҳәынҭқарра ацхыраарада ахы шазымхьчо.
Уаанӡа, Жәлар Реизара - Апарламент ақәҵара аднакылеит Аԥсны Аконституциатә ӡбарҭахь азыҳәа нашьҭызарц Аԥсны Аконституциеи аҳәынҭқарратә дача Урыстәылатәи Афедерациа аҭарази ахархәарази Москва ажьырныҳәа 19, 2022 шықәсазы анап зҵаҩыз Аиқәшаҳаҭреи реишьашәалара аилыргаразы.
Ацҳаражәҳәаҩ иабадырра
Михаил Шургалин Аԥсны иҟоу Урыстәыла ацҳаражәҳәаҩс дҟаҵан лаҵара 31 2022 шықәсазы. Уи иаԥхьа цҳаражәҳәаҩс дыҟан Алексеи Двинианин. Михаил Шургалин инапынҵақәа рынагӡара далагеит ԥхынгәы 13 рзы, Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистр агәраргагатә шәҟәқәа анииҭа ашьҭахь.
Ԥхынгәы 21 рзы Аԥсны иҟоу аҷыдалкаатәи азинмчы змоуи Урыстәыла ацҳаражәҳәаҩ Михаил Шургалин Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа агәраргагатә шәҟәқәа ииҭеит.
Бжьаниа иазгәеиҭеит Урыстәыла ахада Владимир Путин ацҳаражәҳәаҩ иганахьала агәрагара ду шааирԥшыз ари аҩыза адипломатиатә маҵура Аԥсны дахагыларц анидигала. Аԥсны ахада иҳәеит аҩҳәынҭқаррак реиҩызаратә еизыҟазаашьақәа шьаҭас ишрымоу ҩ-еиқәшаҳаҭрак - "Аиҩызареи, аусеицуреи, аицхыраареи рзы" (2008 ш.), "Аиҩызареи астратегиатә партниорреи рзы" (2014 ш.).
Михаил Шургалин иазгәеиҭеит иара изы ишыхьӡу ахада агәраргагатә шәҟәқәа ахьииҭо. Иара даҽа знык инаҵишьит Урыстәылеи Аԥсни - аиҩызцәеи астратегиатә партниорцәеи шракәу.
Аԥсны иҟоу Урыстәыла аҷыдалкаатәи азинмчы змоуи ацҳаражәҳәаҩ дызлахәыз Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра Ауаажәларратә хеилак инарҭбаау аилатәара ихы мҩаԥысит ԥхынгәы 22 рзы.
Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистр Инал Арӡынба ацҳаражәҳәаҩ бзиала уаабеит ҳәа иаҳәо, иазгәеиҭеит Аԥсны ахә ҳаракны ишашьо Урыстәыла иара асоциал-економикатә ҿиаразы, ашәарҭадара аиҿкааразы иҟанаҵо ацхыраара.
Абираҟ Амш
Есышықәса, ԥхынгәы 23 рзы Аԥсны иазгәарҭоит Аҳәынҭқарратә бираҟ амш. Сынтәа Аԥсны Аҳәынҭқарратә бираҟ иахыҵуеит 30 шықәса.
Аԥсны Аҳәынҭқарра ахада Аслан Бжьаниа Аԥсны жәлар Аҳәынҭқарратә бираҟ амш рыдиныҳәалеит.
Адныҳәалараҿы атәыла ахада иазгәеиҭеит 1992 шықәса ԥхынгәымза 23 иҿыцу ҳҳәынҭқарра аҭоурых аҟны иҷыдоу, аҵак дуӡӡа змоу рыцхәны ишыҟалаз.
30 шықәса раԥхьа, 1992 шықәса ԥхынгәымза 23 рзы Владислав Григори-иԥа Арӡынба хантәаҩра ззиуаз Аԥсны Иреиҳаӡоу Асовет, ауаажәларра-политикатә ҭагылазаашьа шыуадаҩызгьы, ишьақәнарӷәӷәеит Аԥсны Аҳәынҭқарра асимволика - Аҳәынҭқарратә бираҟи Аҳәынҭқарратә герби ҳәа азгәеиҭеит ахада.
Ареспублика ақалақьқәеи ариаонқәеи рҿы имҩаԥган аныҳәатә уснагӡатәқәа.
Ихынҳәыма акоронавирус?
Ааигәоуп Аԥсны ауааԥсыра аԥхыӡ бааԥс аиԥш акоронавирустә инфекциа рхадыршҭуа ианалагаз, аха уи еиҭах ихынҳәит. Ԥхынгәымза азбжаахыс ареспубликаҿ иазгәарҭахьеит 23 COVID-19 хҭыс.
Акоронавирус аҽазныкгьы ицәырҵит, уи Аԥсны изавымсит ҳәа иҳәеит Аԥсуа телехәаԥшра аефир аҿы Агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба.
"Адунеи зегьы аҿы авирус еиҭаҽцәырнагеит. Аԥсынгьы аганахь инымхеит. Ижәбеит икьыԥхьыз адыррақәа - 23-ҩык аҿкчымазара рыдбалоуп ареспубликаҿ. Дара амбулаторла рҽырхәшәтәуеит. Макьаназ шәарҭара ыҟам, аҭагылазаашьа ҳахылаԥшуеит", - иҳәеит иара.
Ареспублика араионтә хәшәтәырҭақәа рҿы аус руеит ПЦР-анализқәа ахьарҭо аҭыԥқәа, Аҟәа - аҿкчымазаратә хәшәтәырҭеи ахәыҷтәы поликлиникеи рҿы. Аковид ашьақәырӷәӷәараз анализ аҳақьым инапынҵала иарҭоит, абиоматериал ргоит зсимптоматика убарҭоу рҟынтә.
Аԥснынтә Донецк хатәгәаԥхарала еибашьуаз дҭахеит
Аинтернационалтә бригада "Пятнашка" иалахәыз Лоран Смыр дҭахеит Донецк ианалахысуаз ҳәа адырра ҟалеит ԥхынгәы 22 рзы. Иҭахаз аибашьҩы Аԥсны, Нхыҵ Кавказ, Урыстәыла рҟынтәи инеиз аибашьцәа злоу аинтернационалтә бригада "Пятнашка" далан.
Иара дҭаацәаран. Хҩык ахшара драбын.
Аԥсны АҶА аусзуҩцәа аминистр Лев Кәыҵниа зхадараҿы дыҟоу Донецкҟа амҩа иқәлеит хатәгәаԥхарала еибашьуаз Лоран Смыр иԥсыбаҩ аагаразы.
Ауаҩшьреи ақәҵареи
Аҟәа ақалақь апрокуратура ашьаус хацнаркит 83 шықәса зхыҵуа ахаҵа ишьра аганахьала.
Аусҭҵаара адыррала, ԥхынгәы 20 рзы 25 шықәса зхыҵуа ижәны иҟаз Вартан Тозлиан 83 шықәса зхыҵуаз иуа Вартан Сельвиан еилкаам маҭәарла ихы дасны дишьит. Тозлиан даанкылоуп.
Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа ахара иднаҵеит Узбекисҭан атәылауаҩ Акмалжон Иусупжонов, закәаншьаҭада анаркотикатә маҭәашьарқәа алаирҵәон ҳәа.
Аӡбарҭа аӡбрала ахара здырҵо арежим ӷәӷәа иаҵанакуа ариашаратә колониаҿ 15 шықәса ахыгареи миллион мааҭ ахараԥсеи иқәҵоуп.
Акультуратә хҭысқәа
Ҭырқәтәыла иаатит Аԥсуа культуратә центр ҿыц ҳәа арадио Sputnik аефир аҿы иҳәеит Ҭырқәтәыла иҟоу Аԥсны ахаҭарнак Ибраҳим Аҩӡба.
Акультуратә центр еиднакылоит апровинциа Малатиа инхо аԥсуа-абаза диаспора реиланхарҭақәа ҩба. Ацентр ахантәаҩ ҿыцс далхуп Мурат Иузгулец (Адлеиба).
Ихыркәшахеит Амилаҭқәа ркультура жәларбжьаратәи аинклиузивтә фестиваль "Алтын маидан", иара мҩаԥган Аҟәа, Очамчыра, Гал.
Афестиваль иалахәын 600-ҩык, Урыстәыла 21 регион рҟынтәи 41 фольклортә коллектив, иара убас аԥсуа кәашаратә ансамбльқәа. Уи иалахәын зылшарақәа ԥку ауаа ахымхәацәа, дара арныҟәагақәа ирықәтәан икәашон, ишәаҳәон, амодақәа ртеатр ддырбон. Афестиваль аҳәаақәа ирҭагӡаны аетникатә хәылԥызқәа мҩаԥган, иара убас имҩаԥган ацәыргақәҵа-џьармыкьақәа, жәларбжьаратәи аетноеицлабра "Аламыс", аҟазара-классқәа.
Аспорт жәабжьқәа
Хынтәны аолимпиатә чемпион, ақәԥаҩ Александр Карелини аԥснытәи аспортсменцәеи аҟәатәи астадион "Динамо" аҟны еиԥылеит ԥхынгәы 22 рзы.
Карелин иԥыларазы араҟа еизеит аспортсменцәа қәыԥшцәа - ақәԥаҩцәа, ашьапылампыласыҩцәа, абоксиорцәа. Дара еицырдыруа аспортсмен азҵаара иҭаразы алшара рыман.
Карелин еиҭеиҳәеит аспортсмен иԥсҭазараҿы ихадоу ароль шынаигӡо иазыҟаҵаҩ.
"Шәазыҟаҵаҩцәа рыгәра жәгала, шәырзыӡҩрла усҟан шәеихьӡарақәа еизҳауеит. Досу шәара заҟа шәыӷәӷәахо аҟара иӷәӷәахоит акомандагьы. Ашьапылампыл командатә спорт хкуп", - иҳәеит иара.
Аспорттә еицлабрақәа "Аԥсны Амчратә усбарҭақәа рассоциациа реиԥхныҩларақәа" раԥхьаӡа акәны имҩаԥысит Гәылрыԥшь араион Баӷмаран ақыҭан аԥшьаша, ԥхынгәы 21 рзы.
Аицлабрақәа ирылахәын Аԥсны атәылахьчара аминистрра иатәу ф-командак. Командацыԥхьаӡа жәаба-жәаба солдаҭ алахәын. Командала еиԥхныҩлон. Алахәылацәа жәа-километрак иҩуан. Аруаа ирықәнагаз маҭәа-ҩыҭәала, џьаԥҳаныла еибыҭан.
Ашьапылампыласразы ақыҭақәа рыбжьара аицлабра аатит Аҟәа астадион "Динамо" аҟны асабша ԥхынгәы 23 рзы.
Аартра далахәын аԥыза-министр актәи ихаҭыԥуаҩ, ақыҭанхамҩа аминистр Беслан Џьопуа. Иара инапы ианын аԥхьатәи ахәмарра аартреи ампыл аршәреи.
Аицлабра иалахәын ақыҭақәа Лыхны, Дәрыԥшь, Ҷлоу, Кәтол, Алаҳаӡы, Приморск, Џьырхәа, Ҵарча, Бзыԥҭа, Аӡыҩбжьа, Уарча, Ешыра рҟынтәи 12 команда.
Аԥхьатәи ахәмарра мҩаԥыргеит Ҷлоуи Лыхни ркомандақәа. 3:1 ҳәа ҷлоуаа аиааира ргеит.


Антикатә аамҭа иаҵанакуа аџьаз иалху аҳаҭәараҷ Очамчыра имҩаԥысуа ажрақәа рҟны иԥшаан
15:40 06.08.2022 (ирҿыцуп: 12:15 08.08.2022)
© Foto / Аркадий ДжопуаАбхазские и российские ученые обнаружили бронзовая фигурка божества V-IV веков до нашей эры
© Foto / Аркадий Джопуа
Антикатәи ақалақь Гиуенос ахьыҟаз аҭыԥ аҿы ажрақәа ирылагеит ԥхынгәы 24 рзы, ихыркәшахоит нанҳәамза 20 рзы.
АҞӘА, нанҳәа 6 - Sputnik, Сариа Кәарцхьиаԥҳа. V-IV ашәышықәсақәа раамҭа иаҵанакуа иуникалтәу аџьаз иалху аҳаҭәараҷ рыԥшааит Аԥсни Урыстәылеи рҵарауаа Очамчыра ажәытәӡатәи анхарҭа ҭыԥқәа рҟны имҩаԥырго ажрақәа раан. Абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит Аԥснытәи аҳәынҭқарратә музеи адиректор, Аԥсуаҭҵааратә институт археологиа аҟәша аҭҵаарадырратә усзуҩы аиҳабы Аркади Џьопуа.
Џьопуа иажәақәа рыла, аԥшаах уникалтәуп Амшынеиқәаҿықә аҵакыра зегь аҟны.
"Иԥшаау аџьаз иалху аҳаҭәараҷ Бырзентәылантәи иаагазар алшоит, Гиуенос аҟны иԥшаау амаҭәарқәа Атиккинтәи иааган. Аиԥш зеиԥшу аԥшаахқәа ԥшаан абырзентәи ақалақьқәа рҟны, уи азы уахьынтә иааган ҳәа агәаанагара сымоуп. Аԥсны азы аԥшаах уникалтәуп. Ари аҭыԥ аҟны ас еиԥш аҳаҭәараҷқәа ҳамбацызт", - иҳәеит аҵарауаҩ.
Аԥшаах аҭагылазаашьа шыуадаҩмгьы, аха аиҭашьақәыргылара аҭахуп, иҳәеит Џьопуа.
"Ареставрациа амҩаԥгаразы Аԥсны аҟазацәа ҳамам, уи аҟынтә урыстәылантәи иадыԥхьалахоит", - иҳәеит Аркади Џьопуа.
Аԥшаах ишьақәыргыланы ианҭырҵаалак ашьҭахь Аԥснытәи аҳәынҭқарратә музеи аекспонатқәа иреиуахоит.
14 Жәабран, 19:10
Антикатәи ақалақь Гиуенос ахьыҟаз аҭыԥ аҿы ажрақәа ирылагеит ԥхынгәы 24 рзы. Аҭҵаара иалахәуп 15-ҩык. Аԥсуа ган ала ажрақәа напхгара аиҭоит Аркади Џьопуа, урыстәылатәи - аҭоурыхҭҵаарақәа ркандидат, Мрагылараҭҵаара аинститут аиҳабы ихаҭыԥуаҩ Александр Скаков. Ажрақәа хыркәшахоит нанҳәамза 20 рзы.
Гиуенос – Аԥсны аҵакыраҿы ишьақәырӷәӷәаҵәҟьоу антикатә полисуп. Аԥшаарақәа раан иаарԥшхеит аҭоубыҭ ахҩеи ахьымаҭәаки. Уаанӡа ара иԥшаан арамеи бызшәала ицәажәоз ахаҳәҟьаԥс.
Аҭсатә ҭоубыҭк аҭоурых: Очамчыратәи аԥшаах иазку афактқәа быжьба
1 Нанҳәа, 15:42


АҞӘА, мшаԥымза, 14 — Sputnik, Владимир Бегунов. Аԥсуа режиссиор Наур Гармелиа ифильм "Ацҳа" апремиера мҩаԥысраны иҟоуп Аурыс драматә театр аҟны ашәахьа, мшаԥымза жәаа рзы.
Афильм "Ацҳа", арежиссиор қәыԥш Наур Гармелиа раԥхьатәи иусумҭоуп. Афильм абжьы ахаӡам. Арежиссиор ишиҳәаз ала иара иҭахын жәа зҭахымыз ауаҩытәыҩса иҭоурых аарԥшра.
"Сара сзы аинтерес аҵан иҟаз аҭагылазаашьақәа рҟны ауаҩы ихымҩаԥгашьа, иҭагылазаашьа, изҳашьа"
Аурыс драматә театр аҟны ашәахьа, мшаԥымза жәаа рзы ахәаԥшыҩцәа ирбараны иҟоуп хырыҩ зумҭо ауаҩытәыҩсатә ҭоурых.
Афильм аҟны ихәмаруан ипрофессионалмыз актиорцәа: Аслан Хибба, Беслан Гармелиа, Нури Џьинџьолиа, Ҭенгьиз Хведелиӡе, Иракли Ԥлиа. Афильм операторс даман Иван Васильев.
Арежиссиор қәыԥш иусумҭа иаиухьеит аԥхьахә Ханты-Мансииск афестиваль аҟны.


АҞӘА, 25 – Sputnik, Наала Аҩӡыԥҳа. Черногориа анапхгара Қырҭтәыла Адәныҟатәи аусқәа рминистрра иҟанаҵаз ақәыӷәӷәарла Аԥснытәи ацәыргақәҵа аркызарц аӡбра аднакылеит. Аԥсны Ахәаахәҭра-Ааглыхратә палата ацәыргақәҵа аркра мап анацәырк ашьҭахь аполициауаа астенд ахарԥа аҭаны аркра иалагеит ҳәа ҭелла иааицҳаит Аԥсны Ахәаахәҭра-Ааглыхратә палата Геннади Гагәлиа.
"Черногориа анапхгара Қырҭтәыла Адәныҟатәи аусқәа рминистрра иҟанаҵаз ақәыӷәӷәарла Аԥснытәи ацәыргақәҵа аркызарц аӡбра аднакылеит. Абри инамаданы амш анҵәамҭазы ацәыргақәҵаҿ ҳекспозициа аполициа акәшеит. Абырзент ааргеит иақәдыршәырц", — иҳәеит иара.
Иааҳакәыршаны иҟаз аҭагылазаашьа уамашәа ибаны иахәаԥшуан.
Гагәылиа иӡбеит урыстәылатәи ацҳаражәырҭа иҽамеидарц аха аҭел дзамысит.
"Аҽа мышкы аус аураны иҟан ҳцәыргақәҵа. Уаанӡа ауаа рацәаны иаҳҭаауан, иҳазҵаауан. Ҳаргьы ҳчысқәа ргьама дҳарбон, ҳҭоурых раҳҳәон. Еснагь еиԥш зегьы бзиахәӡа иҟан", — иҳәоит иара.
Аԥсуа делегациа акыр цәыргақәҵа ирылахәхахьеит аха асеиԥш раԥхьаӡоуп ианыҟалаз. Иҟан ауадаҩрақәа Франциа, Бырзентәыла, Италиа, аха аекспозициа аркра алымшацызт.
"METUBES" – атуризми асасдкылареи рцәыргақәҵа, Будве ақалақь аҟны иаатит мшаԥымза 21 рзы. Аус ауан мшаԥымза 23 рҟынӡа.


Уахыки-ҽнаки рыла Аԥсны 583-ҩык акоронавирус рыдбалоуп, ҩыџьа рыԥсҭазаара иалҵит
00:35 27.01.2022 (ирҿыцуп: 00:48 27.01.2022)
© Sputnik / Варвара ГертьеОперация на позвоночнике
© Sputnik / Варвара Гертье/
Аԥсны аепидемиа ҵысижьҭеи аҿкчымазара зыхьхьоу ауаа рхыԥхьаӡара 41458-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 35765-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 590-ҩык.
АҞӘА, ажьырныҳәа 27 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 1107-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 583-ҩык аҿкчымазара шрымаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы лыԥсҭазаара далҵит 57 шықәса зхыҵуаз аԥҳәыс. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы лыԥсҭазаара далҵит 1956 шықәса рзы ииз аԥҳәыс.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 72-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 19-ҩык, ибжьаратәуп - 53-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 39-ҩык, урҭ рахьтә 20-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 13-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 23-ҩык, урҭ рахьтә аӡәы иҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы жәҩык ачымазцәа шьҭоуп.


АҞӘА, мшаԥы 28 – Sputnik. Урыстәыла ахада Владимир Путин иусуратәым амшқәа лаҵара 11 рҟынӡа ишырнахахо атәы иҳәеит акоронавирус апроблемазы арегионқәа рхадацәеи иареи реилацәажәараан.
Уи адагьы Путин атәыла аиҳабыреи Роспотребнадзори рнапы ианиҵеит лаҵара 5 рҟынӡа аамҭа-аамҭала аҽыԥхьакратә режим лаҵара 12 инаркны алҵшьа иазхәыцырц.
Урыстәыла ахада иажәақәа рыла, аҭагылазаашьа даара ишыуадаҩугьы Урыстәыла аепидемиа маҷк ашьақәырхара алшеит. Абри зыбзоуроу абжьагарақәа ирызхәыцуаз ауааԥсыра роуп, иҳәеит Путин.
"Аха уи ҳара ҳамырҭынчроуп. Аҭагылазаашьа акыр иуадаҩуп. Аҟазауаа ишырҳәо ала ачымазара ашыкьра макьана иалҵым", - иҳәеит иара.
Аҵыхәтәантәи адыррақәа рыла Урыстәыла ачымазарҿкы рымоуп 93 000-ҩык, 8,4 нызқьҩык ргәабзиара шьақәгылоуп, 867-ҩык рыԥсҭазаара иалҵхьеит.
Уаанӡа Путин аҳәамҭа ҟаиҵахьан мшаԥымза нҵәаанӡа усуратә мшхом ҳәа. Атәыла арегионқәа рҿы атәылауаа рҽыԥхьакра арежим алагалаоуп. Дара ԥсыхәа змам акы азы акәымзар аҩнқәа ирдәылымҵларц рабжьгоуп.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


АЕМ: ԥхынгәымза азбжа инаркны Аԥсны ԥшьнызқьҩык инареиҳаны COVID-19 рыхьхьеит
18:52 17.09.2022 (ирҿыцуп: 10:05 18.09.2022)
© Sputnik / Георгий ЗимаревГоспиталь для лечения больных Covid-19
© Sputnik / Георгий Зимарев/
COVID-19 ацәгәырԥа ҿыц Аԥсны иалагеит ԥхынгәымза азбжазы. Апандемиа аамҭазы ҳтәылаҿы 75-нызқьҩык инреиҳаны аҽкчымазара рыхьит.
АҞӘА, цәыббра 17 - Sputnik. Аԥсны ԥхынгәымза азбжа инаркны ԥшьнызқьҩык инареиҳаны COVID-19 рыхьхьеит. Абри атәы арадио Sputnik аефир аҟны иҳәеит атәыла Асанепидмаҵзура аиҳабы инапынҵақәа назыгӡо Асҭан Аҩӡба.
"Ԥхынгәымза азбжа инаркны ашәҟәы иҭаҳгалоз иаҳнарбеит аҿкчымазара зыхьуа рхыԥхьаӡара аизҳара. Нанҳәымза азбжазы зынӡа ишьҭыҵит, анаҩс арбагақәа ашьшьыҳәа илаҟәуа иалагеит. Уажәы уаанӡатәи арбагақәа ирҿырԥшны алаҟәра иаҿуп", - иҳәеит иара.
Аҩӡба иазгәеиҭеит, хықәкыла иарбоу арбагақәеи иҟацәҟоуи еиқәымшәуазар шауа. Ачымазара имарианы иахьымҩасуа азын ирацәаҩуп анализқәа азымҭо, амедусбарҭақәа рахь имнеиуа.
Иара иҳәеит COVID-19 ҩаԥхьа алаҵәара аиур шалшо, аҽкы зны ишьҭыҵуеит нас илаҟәуеит. Уажә игәароу аштамм омикрон ирласны иҿкоит уажәаԥхьа иҟаз аштаммқәа раасҭа.
"Ковид ацәқәырԥа еиԥш имҩасуеит, зны ишьҭыҵуеит нас илаҟәуеит. Аӡәырҩы ирыхьны инаарыхгалак иаргьы лаҟәуа иалагоит", - иҳәеит иара.
Иахьа ковид зыхьуа аилкааразы лассы-ласс рхы иадырхәоит аекспресс-тестқәа. Аҩӡба иажәақәа рыла, експресс-тестқәа рхаҭабзиара акырӡа еиӷьуп аҭакгьы ииашан иуырҭоит. Убри аан атәылаҿ ПЦР- анализқәа ҟазҵо рацәаҩуп. Алабораториа аиҳабы иҳәеит иахьа уи азын иаҭаху амаҭәарқәа зегь рыла ишхиоу.


АҞӘА, рашә 20 – Sputnik. Аахыҵ Кавказ аҭагылазаашьа иазку Женеватәи аиҿцәажәарақәа XXXII араунд мҩаԥысуеит рашәарамза 30 инаркны ԥхынгәымза 1-нӡа, иҳәеит Урыстәыла Адәныҟатәи аусқәа рминистр ихаҭыԥуаҩ Григори Карасин. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.
"Женеватәи аиҿцәажәарақәа рҳәаа иҭагӡаны Аԥсни, Аахыҵ-Уаԥстәылеи, Қырҭтәылеи ирызку азҵаарақәа ҳарзааҭгылоит ԥхынгәымза алагамҭазы", — азгәеиҭеит Карасин.
Григори Карасин иазгәеиҭеит Женеватәи аиҿцәажәарақәа рыда даҽа лшарак шыҟам Урыстәылеи, Америкеи, Европеи рыцхыраара ала Қырҭтәыла ишиашоу Аԥсни, Аахыҵ-Уаԥстәылеи рацәажәараз.


АҞӘА, мшаԥымза 19 — Sputnik, Саид Барганџьиа. Аминистрцәа Реилазаара еицҿакрыла рыбжьы рҭиит 2016 шықәса рзы 19 миллион мааҭ Аԥсны Аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа апроектқәа ааба ирзоужьхарц азы. Абасеиԥш ақәҵара рыдыркылеит аҩаша, мшаԥымза 19 рзы Аминистрцәа Реилазаара аилатәараҟны.
Аԥыза-министр ихаҭыԥуаҩ Дмитри Сериков иазгәеиҭеит арҭ апроектқәа рынагӡаразы хышықәса рыҩныҵҟа ишазыԥхьагәаҭоу 48 миллион мааҭ. Академиа иқәнаргылеит апроектқәа 30, аха афинансқәа рыҟамзаара иахҟьаны 2016 шықәса рзы абиуџьет аҟны иарбо 19 миллион мааҭ роуп.
Сериков иажәақәа рыла аҵарауаа аус адырулоит Аԥсны аҳауа аԥсахра, аекологиатә мониторинг асистема аиҿкаара, аҭыԥантәи, аӡра иаҿу аҵиаақәа рыҭҵаареи реизырҳареи, аминералтә ӡҵәыҵәқәа рыҭҵаара уҳәа ирацәаны аусхкқәа.
"Иҭыжьхоит аурыс-аԥсуа жәар, аус адулахоит аԥсуа бызшәа аҵаразы арҵага-методикатә комплекс", — иҳәеит Сериков.
Академиа анапхгаҩы Зураб Џьапуа иазгәеиҭеит абри апрограмма аҵарауаа ҿарацәа рзы аҵак ду аманы, ицхыраагӡаны ишыҟоу.
Атәыла анапхгареи Академиа анапхгареи еицаԥырҵеит апрограмма — аҵарауаа қәыԥшцәа афинанстә цхыраара рызҭо. Абри атәы ҳкорреспондент изеиҭеиҳәеит Зураб Џьапуа.
"Аҭҵаарадырреи анаука-техникатә политикеи рзы" азакәан, 2005 шықәса рзы ирыдыркылаз, ахәҭаҷ 15 рҟны иарбоуп Аҭҵаарадырратә академиа иаҵаку аинститутқәа аҳәынҭқарратә биуџьет аҟынтәи ироулароуп х-процентк ацхыраара ҳәа. Аха ари аус нагӡара амамызт. Ас иҟан иахьанӡа", — иҳәеит Џьапуа.
Апрограмма иалнаршоит аҵарауаа ҿарацәа агрантқәа рзоужьра, аиндаҭларатә шьаҭа змоу аусумҭақәа ралкаара. Иара хышықәса ҿҳәарас ҳәа иаманы ишьақәыргылоуп.


АҞӘА, ԥхынгәы 20 - Sputnik. Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа аҳәынҭқарратә харадҵаҩ изыҳәа инақәыршәаны Қьамал Арӡынба дишьит ҳәа агәҩара зызрымоу Баҭал Ԥлиа ирбаандаҩра аҿҳәара иацнаҵеит ҳәа аанацҳауеит аӡбарҭа асаит.
Ԥлиа ирбаандаҩра аҽа ԥшьымз иацҵоуп, зынӡа – 2021 шықәса абҵара 19 рҟынӡа.
Уи аԥхьа, Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа аӡбамҭала Ԥлиа хышықәса иқәнаҵеит абџьари аџьаԥҳани закәаншьаҭада раахәара, рыҵәахра, рымҩангара, рныҟәгара ахьымҩаԥигози, арҩашьыгатә маҭәашьарқәа закәаншьаҭада раахәара, рыҵәахра, адкыларази, иара убас, иԥжәо амаҭәашьарқәа, иԥжәо амаҭәарқәа изакәанымкәа раахәара, ҽаӡәы иҭара, рыҭира, рыҵәахра, рымҩангара ма рныҟәгара" рзы. Аҩнытә ҭакра иқәҵан.
Ԥлиа аҩнытә ҭакра ахьеилеигоз иахҟьаны, уи атәы аарԥшуп лаҵарамза 19, 2021 шықәсазы иаанкылара аԥкаанҵа, уи аҟнытә Ԥлиа ҩымз аҭакра иқәырҵеит.
Қьамал Арӡынба дыршьит лаҵара 18 рзы Аҟәа. Уи ашьҭахь ауаҩшьра ҟазҵаз ацәгьоуҩы иаанкыларазы аплан рылҳәан.
Аԥсны ААР адыррақәа рыла, лаҵарамза 18, асааҭ 17:10 рзы идырым ҩыџьа ахаҿқәа Имам Шамиль имҩа аҩны №6 ахыб ахь ихалеит, уи аҭыԥ аҟынтә Абырба имҩаҟны игылоу ахатәы ҩны ашҭа иҭаԥшуан, амардуан аҟынтәи адәахьы идәылҵыз Қьамал Арӡынба иганахьала хынтә иреиҵамкәа абџьар ҭдырҟьеит. Ацәгьоура ахьыҟалаз аҭыԥ аҟнытәи ацәгьоуцәа амашьына "Toyota Mark X" ала ибналеит. Уи аҽныҵәҟьа ашьаус-оперативтә уснагӡатәқәа ирыбзоураны Аҟәа араион Иашҭхәа ақыҭан амашьына былны иԥшаан.


АҞӘА, мшаԥымза 15- Sputnik, Саид Барганџьиа. Аҩаша, мшаԥымза 19 рзы Москва, амузыка Аҩны аҟны иқәгылоит Аԥснытәи аҳәынҭқарратә хортә копелла асолотә концерт ала, ҳәа ҳалҳәеит акопелла амузыкатә напхгаҩы, адирижиор хада Нора Џьынџьалԥҳа.
"Арепертуар акыр ибеиоуп. Раԥхьа иргыланы аԥсуа доуҳатә музыкоуп, ажәытә ашәақәа роуп инаҳагӡо. Арепертуар аҟны иара убасгьы иҟоуп адунеитә классика амузыкатә рҿиамҭақәа", — лҳәеит лара.
Нора Џьынџьалԥҳа иазгәалҭеит амузыка Аҩны аҟны ақәгылара ишалнаршо аԥсуа хортә шәанагӡара аӡыргара.
Аԥснытәи аҳәынҭқарратә хортә копелла аԥҵан 1969 шықәса рзы, акомпозитор Алықьса Чычба иаԥшьгарала. Еиуеиԥшым аамҭақәа рзы иара ианапхгаҩцәан: Ражьден Гәымба, Алықьса Чычба, Вадим Судаков, Виачеслав Аиба, Нодар Ҷанба.
Иахьа иара напхгара алҭоит Аԥсны жәлар рартистка Нора Џьынџьалԥҳа.


ПИЦУНДА, мшаԥымза 8 — Sputnik, Роберт Џьапуа. Ахәаша, мшаԥымза 8 рзы Пицунда официалла иаартуп апатырџьанқәа рааӡаразы арԥхагатә комплекс.
Арԥхагатә комплекс аинвесторцәа руаӡәк Вехби Озкоч иазгәеиҭеит акомплекс аргылара хышықәса инареиҳаны ишаҿыз.
"Аобиект ареспублика аекономика ашьҭыхра иацхраауеит. Аусуҩцәа 400 инаркны 1750 доллар рҟынӡа аулафахәы роуеит. Мышкы хынтә акрырҿарҵоит. Аусуҩцәа рзы анхарҭақәагьы азыԥхьагәаҭоуп", — иҳәеит анаплакҩы.
Аԥсны Ахада Рауль Ҳаџьымба далахәын акомплекс аартра. Иара иазгәеиҭеит аобиект аԥаразоужьра аинвестициатә программа ишаҵанакуаз.
"Аргылара уаанӡатәи анапхгара иазыԥхьагәарҭахьан. Аиаша уҳәозар аусурақәа бзианы ишьақәыргылоуп. Араҟа зегьы азыԥхьагәаҭоуп ишақәнаго еиԥш. акызаҵәык зегьы афымцамч иадҳәалоуп. Иҟалон аҽакала ишьақәыргылазаргьы. Даара ибзиоуп аусурҭа ҭыԥ ҿыцқәа ахьаартхо. Асеиԥш иҟоу апроектқәа Аԥсны аҭыԥ рымазаауеит", — иҳәеит Ҳаџьымба.
Арԥхагатә комплекс инвесторцәаны иҟоуп ҩыџьа ҭырқәтәыла атәылауаа. Иара ҳаамҭазтәи голландиатәи атехнологиа иақәшәо иргылоуп. 70-ҩык аусуҩцәа ыҟоуп. Аусура аиҳарак автоматизациа азууп.


Акоронавирус злаз хҩык апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы
00:41 30.01.2022 (ирҿыцуп: 00:42 30.01.2022)
© Sputnik / Варвара ГертьеКапельницы
© Sputnik / Варвара Гертье/
Аԥсны аепидемиа ҵысижьҭеи аҿкчымазара 43 194-ҩык ирыхьхьеит, ргәы бзиахахьеит 36 412-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 594-ҩык.
АҞӘА, ажьырныҳәа 30 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 808-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 428-ҩык аҿкчымазара шрымаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит хҩык апациентцәа: 69 шықәсеи 70 шықәсеи зхыҵуаз ҩыџьа ахацәеи 68 шықәса зхыҵуаз ԥҳәыски.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 67-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 17-ҩык, ибжьаратәуп - 51-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит аҿкчымазара зыхьуа 41-ы, урҭ рахьтә 15-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 11-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 27-ҩык, урҭ рахьтә аӡәы иҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы жәаҩык ачымазцәа шьҭоуп.


АҞӘА, ажьырныҳәа 20 – Sputnik. COVID-19 зцәа иалаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҟны, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Акоронавирустә инфекциа ззышьақәырӷәӷәаз 1937 шықәса ииз ахаҵеи, 1953 шықәсазы ииз аԥҳәыси рыԥсҭазаара иалҵит. Адиагноз аполисегментартә гәыҵәкра.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 110-ҩык, урҭ рахьтә 94-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 26-ҩык, ибжьаратәуп - 31-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 37-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит 21-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 14-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 20-ҩык, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 60-ҩык апациентцәа.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 10875- ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 8701-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 154-ҩык.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, мшаԥымза 11 – Sputnik, Анжелика Бениаԥҳа. Аԥсни, Приднестровиеи, Аахыҵ Уаԥстәылеи, Арцахи руниверситетқәа алацәажәеит имҩаԥгоу аусқәеи иҟарҵараны иҟоуи, мшаԥымза ааба рзы Аҟәа имҩаԥысыз оn-line конференциаҟны. Аконференциа иатема хаданы иҟан Ашьха Ҟарабах иҟоу аҭыгалазаашьа.
Аконференциа хацыркхеит минуҭктәи аҿымҭрала, аиҿагылара иахҟьаны иҭахаз ргәалашәаразы.
"Ҳуниверситетқәа рышьақәгылареи рыҿиареи мҩаԥысуеит аекстремалтә ҭагылазаашьа ыҟоуп ҳәа уҳәартә ианыҟоу аамҭазы. Иахьатәи аиҿагыларақәа Арцахтәи аҳәынҭқарратә университет аусура анырра арҭеит", — иҳәеит ихьыԥшым аҳәынҭқаррақәа руниверситетқәа Рассоциациа апрезидент Степан Берил, аконференциа аартуа.
Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә университет аректор Алеко Гәарамиа иҳәеит агәрагара шимоу ассоциациа аусура аҳәынҭқаррабжьаратә еизыҟазаашьақәа рырҿиарагьы иахәарҭахоит ҳәа.
"Ассоциациа имҩаԥнаго аусурақәа ҳҳәынҭқаррақәа рыҿиара иацхраауеит, аинырра еиҳа иманшәаланы иаҳнаҭоит", — иҳәеит иара.
Арцахтәи аҳәынҭқарратә университет аректор Мануш Миносиан лажәахә алагамҭаз иазгәалҭеит аибашьра иҟоу аҭагылазаашьа уалызго акәны ишыҟам. Аимак адипломатиатә ҭышәныртәалара аиуроуп лҳәеит лара.
Аимадара ауадаҩрагьы рԥырхагамкәа ауниверситетқәа ԥшьба рхаҭарнакцәа рпроблемақәа ирылацәажәеит, рԥышәа еимырдеит.
ААУ аректор иажәақәа рыла ари оn-line конференциа раԥхьатәи акәым. Ихьыԥшым аҳәынҭқаррақәа руниверситетқәа Рассоциациа аԥҵан 2007 шықәса рзы.