Иҳаҩсыз амчыбжь азы аепидемиологиатә ҭагылазаашьа ахьыцәгьахаз иахҟьаны ҳтәылаҿы иалагалан аковидҿагыларатә ԥкрақәа, илеиз ақәаршыҩи иасуаз аԥшацәгьеи рыхҟьаԥҟьақәа раԥыхразы аусурақәа цоит, аклассикатә музыка аконцерти еиуеиԥшым аспорттә хәмаррақәеи мҩаԥган.
Sputnik
COVID-19 аҭагылазаашьа
Аԥсны ачымазараҿкы аҽарцәгьеит, ԥхынгәы 5 инаркны 10 рҟынӡа акоронавирус зцәа иалаз 1035-ҩык аарԥшын, аепидемиа аамҭазы аҿкы зыхьхьоу рхыԥхьаӡара 19 нызқьҩык рҟынӡа инаӡарц ак агым. Ари амчыбжь иалагаӡаны ҳтәыла ахәшәтәырҭақәа рҟны рыԥсҭазаара иалҵит 14-ҩык, урҭ рхыԥхьаӡараҿы дыҟоуп 49 шықәса зхыҵуаз апациентка.
Ԥхынгәы 5 рзы Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа иалеигалаз аԥкрақәа инарықәыршәаны, 2021 шықәса ԥхынгәы 5 инаркны ачарақәеи, агәырӷьаратәи аныҳәатәи усмҩаԥгатәқәа, аиныхрақәеи, ауаа рацәа злахәу егьырҭ аусмҩаԥгатәқәеи иарку ауаажәларратә крыфара-чара ахыбрақәа рҿы рымҩаԥгара ҟалом.
Агәырӷьаратәи аныҳәатәи усмҩаԥгатәқәа, аиныхрақәа, ақьафурҭақәеи, абанкеттә залқәеи, егьырҭ ауаажәларратә крыфара-чара ахыбрақәеи рҿы ауаа рацәа злахәу аусмҩаԥгатәқәа, иара убас аусутә, аспорттә, агәмырҿыӷьратә уҳәа егьырҭ аусмҩаԥгатәқәа асанитартә нормақәа ирықәныҟәаны рымҩаԥгаразы Аԥсны азин ҟарҵеит лаҵара 13 рзы. Аха рашәарамза аҽеиҩшамҭазы акоронавирус зыхьуа ауаа рхыԥхьаӡара иацло иалагеит, ахәшәтәырҭақәа ирыдҵаало ачымазцәа ирызҳаит.
Аслан Бжьаниа иалеигалаз аԥкрақәа рнаҩс, Аԥсны акультура аминистр Гәдиса Агрба Иусԥҟала, акультура аминистрра иаҵанакуа акультуратә усбарҭақәа русура аанкылахоит ԥхынгәы 12 инаркны.
Фазиль Искандер ихьӡ зху Аурыс драматә театр аиҳабы Иракли Хынҭәба атеатрқәа раркразы иалагалоу аковидҿагыларатә ԥкрақәа ахҳәаа риҭеит. Иара иазгәеиҭеит, акультуратә усҳәарҭақәа рҟны шакәу "асанитартә ԥҟарақәа зегьы иахьрықәныҟәо".
Уи аамҭан "Спутник V" актәи акомпонент ала алаҵаҟаҵаразы аҽҭаҩра аанкылоуп Аҟәа. Аԥсныҟа иааргаз алаҵа "Спутник V" актәи апартиа 6,5 нызқь доза ыҟан, дозацыԥхьаӡа ҩ-компонентк рыла ишьақәгылоуп. Ари ахыԥхьаӡараҟынтәи 2995 цыра Аҟәа ирзыҟарҵеит, аҩбатәи акомпонент ҟарҵарц азы даҽа мызкы аҟара аҭаххоит.
Аҳҭнықалақь Агәабзиарахьчара аусбарҭа аиҳабы иазгәалҭеит Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрра урыстәылатәи рколлегацәа ишрыдҵаалаз "Спутник V" аҩбатәи апартиа арахь иаарышьҭырц азы. Ари азҵаара уажәазы аӡбара иаҿуп лҳәеит лара.
Ԥхынгәы 9 рзы Аԥсны агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба ажәлар рахь ааԥхьара ҟаиҵеит.
"Ҳара ҳауаажәлар ҳацхраароуп, ҳхала иҳалшо маҷуп. Ҳаилышәкаа. Ахәшәтәырҭақәа рахь инанаго иалагеит аҿарацәагьы, зырԥҳақәа 75% ачымазара рылаҽхьоу, уи даара ишәарҭоуп. Иаҳҳәо шәшәырҳа! Шәхы шәеиҷаҳа, асанитартә ԥҟарақәа шәрықәныҟәала", - иҳәеит Быҭәба.
Агәабзиарахьчара аминистр иара убас инаҵшьны иазгәеиҭеит акоронавирус ахәыҷқәагьы лассы-лассы ирыдырбало ишалагаз. Аҟәа актәи аполиклиникаҿы иаадыртраны иҟоуп аобсервациатә ҟәша. Аҳҭнықалақь ахәыҷтәы поликлиникаҿы ҽнак ала 50-ҩык рҟынӡа ахәыҷқәа рыдыркылоит. Уааҵәҟьа ПЦР-тестқәа мҩаԥыргоит, иаҭаххар, Синоп иҟоу амбулатортә центр ахь ирышьҭуеит ахәшәқәа рыларҵарц азы, инарҭбаау ацхыраара зҭаху ахәыҷы аҟәатәи актәи аполиклиникахь дрышьҭлоит иҳәеит Едуард Быҭәба.
Ԥхынгәы 9 рзы адырра ҟалеит Адыгеиатәи ареспублика уаанӡатәи ахада, амеценат Ҳазреҭ Совмен Аԥсны 50 миллион мааҭ ҳамҭас иазааишьҭит акоронавирустә инфекциа аҿагыларази азинхьчаратә усбарҭақәа рыцхраарази ҳәа.
Аслан Бжьаниа Адыгеиа уаанӡатәи ахада иҭабуп ҳәа иеиҳәеит Аԥсны есымша иазыҟаиҵо адгыларазы, иааирԥшуа агәыҳалалразы.
Ҳазреҭ Совмен Аԥсныҟа ацхыраара ҟаиҵоижьҭеи акрааҵуеит, ҵыԥх абҵарамзазгьы иара иааишьҭит 50 миллион мааҭ.
Ари амчыбжь азы Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы аусура иаладыргеит аамҭала аус зымуаз акомпиутертә томограф. Раԥхьа инаргыланы аппарат ала агәаҭара иахрыжьит астационар аҟны зҽызыхәшәтәуа ачымазаҩцәа.
- "Спутник V" актәи акомпонент ала алаҵаҟаҵаразы аҽҭаҩра аанкылоуп Аҟәа
-
COVID аҿагылареи азинхьчаҩцәа рыцхраареи: Ҳазреҭ Совмен Аԥсныҟа аԥара ааишьҭит
-
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы акомпиутертә томограф аусура иалагеит
Амшцәгьа ахҟьаԥҟьақәа
Аԥшатлакәи ақәаршыҩи Аԥсны зегьы иахысит ԥхынгәы 4 рзы. Уи иахҟьаны атәыла аиҳарак аԥхасҭа аиуит - аҵлақәа каҳаит, афымцацәаҳәақәа ԥыҵәҵәеит, ауаажәларратә транспорти амашьынақәеи рныҟәара аанкылан.
Амшцәгьа иҟанаҵаз аԥхасҭа аԥыхразы аусурақәа иаразнак ирылагеит, аха аусутә рацәан, аамҭа аҭаххеит ауааԥсыра фымцалашаралеи ӡылеи реиқәыршәаразы. Ааха зауз аҩнқәа рхыбрақәа аиҭашьақәыргыларазы шаҟа аамҭа аҭаххо макьаназы еилкаам, уажәазы ашәҟәқәа реидкылара иаҿуп.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа атәыла араионқәа рхадацәа алархәны аилацәажәара мҩаԥигеит. Араионқәеи ақалақьқәеи рхадацәа Ахада иизеиҭарҳәеит рраионқәа рҟны амшцәгьа иҟанаҵаз аԥхасҭа атәы.
Аҟәа ақалақь ахадараҟны иаԥҵаз аоператитә штаб изныкымкәа аилатәара мҩаԥыргеит, ирҳәеит ааха зауз зегьы ацхыраара шрыҭахо.
- Беслан Ешбеи Александр Анқәаби Аҟәа амшцәгьа иазыннажьыз аԥхасҭа иахцәажәеит
-
"Аԥсабара ангәрымуа": амшцәгьа Аԥсны аахас ианаҭаз
-
Амшын иаанахәаз
Арҭ амшқәа рзы ирацәоуп амшын аҟны иҟалаз арыцҳарақәа. Ԥхынгәы 6 рзы Гагра зыԥсы зшьоз аԥҳәыс хҩык лхәыҷқәеи лареи амшын иаанахәеит. Аԥхәыс лыԥшаара иаҿуп. Даҽа ԥсшьаҩык Гагра амшынеисра бааԥс иахҟьаны аӡы дагеит ԥхынгәы 5 рзы. Уи аԥхьа аиқәырхаҩцәа иаарыцҳаит аӡиас Кьалашәыр амшын иахьалало аҭыԥ аҟны зхаҭара шьақәыргылам ахаҵа аӡы дагеит ҳәа. Ԥхынгәы 4 рзы иара убас ауаа рыла ишабоз дӡааҟәрылеит 1979 шықәса рзы ииз Саратовынтәи ԥсшьара иааз Павел Даньков. Ԥхынгәы 5, ашьыжь Гәдоуҭа араион Аацы ақыҭаҿы Аԥсны атәылауаҩ Баҭал Оҭырба ацҳаҟынтәи аӡиас далаҳан, аӡы дагеит, уи иеиқәырхара рылымшеит.
Арҭ ахҭсқәа рышьҭахь Аԥсны иҟоу Урстәыла ацҳаражәҳәарҭа атәыла асасцәа рахь аҳәара ҟарҵеит ацәқәырԥа бааԥс аныҟоу аҟәара иқәымларц, аҽыкәабаразы амшын иҭамларц.
Аԥсны АҶА адыррақәа рыла, 2021 шықәса аԥхын аамҭазы ашәҟәы иҭагалоуп аӡы аҟны иҟалаз жәаба рҟынӡа амашәырқәа.
Аспорттә жәабжьқәа
Ашьапылампыл азы Аԥсны еизгоу акоманда "Шәачеи" иареи реиҩызаратә хәмарра 1:0 ҳәа ихыркәшахеит. Ахәмарра мҩаԥысит ԥхынгәы 11, Аҟәа астадион "Динамо" аҿы. Ампыл амба иҭаиршәит еизгоу акоманда ажәылаҩ Алан Кәыҵниа.
Иара убас имҩаԥысит Аԥсны аҩбатәи ахада Сергеи Багаԥшь игәалашәара иазку амҵәышәымпыл азы ажәабатәи Жәларбжьаратәи атурнир. Аицлабраҟны аиааира ргеит урыстәылатәи акоманда "Смена".
Аиубилеитә турнир иалахәын 10 командак: черқьессктәи акоманда "Ельбрус", ""Славяне" - Ҟәыбинантәи, "Патриот" - урыстәылатәи аруаа, "Локомотив" ақалақь Гулькевич, "Старко" – Шахты, "Смена"- кропоткинатәи акоманда, "Родина" - Волгограднтәи, иара убас Аԥсни, ДЖәР, ЛЖәР еизгоу ркомандақәа. Атурнир аӡбаҩ хадас дыҟан Александр Баннико.
Аицлабрақәа еиҿыркааит Аԥсны аҿари аспорти русқәа рзы Аҳәынҭеилаки, Аԥсны амҵәышәампыл азы афедерациеи, Аҟәа ақалақь ахадара рыдгыларала. Афинанстә цхыраара ҟарҵеит аҳҭнықалақь ахадара, амобилтә еимадара "А-Мобаил".
Аҟәа имҩаԥысит ашахматтә турнир "Аҟәа Опен - 2021". Атурнир мҩаԥган иахәҭоу асанитартә ԥҟарақәа ирықәныҟәаны, адәахьы. Ахәыҷқәа ртурнир иалахәын 12 шықәса рҟынӡа зхыҵуаз ақәыԥшцәа. Аҷкәынцәа рыбжьара актәи аҭыԥ игеит Иван Жуков Москвантәи, аӡӷабцәа рыбжьара - гәдоуҭатәи Лана Гәынԥҳа. Аҩбатәи аҭыԥ игеит аҟәатәи Богдан Турков, ахԥатәи - москватәи Георги Рискин. Аӡӷабцәа рахьтә аҩбатәи аҭыԥ лгеит гәдоуҭатәи Лиа Оҭырԥҳа, ахԥатәи – Доминика Ериомина, уигьы дыгәдоуҭатәуп.
Ԥхынгәы 11 ахәылԥаз аиҳабацәа рыбжьара аихшьалақәа ҟарҵеит.
Аԥсуа спортсмен Игор Адлеиба атитул азы иеиқәԥара ахыгоуп аҽазыҟаҵарақәа раан иоуз ааха иахҟьаны. Атитул "WBO Oriental" (Азиа ачемпион) азы Игор Адлеибеи 28 шықәса зхыҵуа Даӷьсҭантәи абоксиор Георги Челохсаеви реиқәԥара мҩаԥысыр акәын нанҳәа 7 рзы.
"Opera Viva" Аҟәа
Жәларбжьаратәи афестиваль "Opera Viva" мҩаԥысит ԥхынгәы 9 рзы, Аҟәа.
Аԥхьанатә афестиваль аиҿкааҩцәа аконцерт мҩаԥыргарц ргәы иҭан С. Ҷанба ихьӡ зху Аԥсуа ҳәынҭқарратә драматә театр асценаҿы, аха атәылаҿы ишьақәгылаз аепидемиологиатә ҭагылазаашьа иахҟьаны, аконцерт уи ашҭаҿы имҩаԥыргеит.
Аконцерт аҿы аамҭак азы асцена еицықәгылан шәҩык амузыкантцәа. Апрограмма иалан Аԥсни Урыстәылеи рмузыкантцәа. Урҭ рхыԥхьаӡараҿы: Аԥсны Аҳәынҭқарратә камертә оркестр, Аԥсны Аҳәынҭқарратә хортә капелла, Адыгеиатәи Ареспублика Аҳәынҭқарратә симфониатә оркестр, Вадим Судаков ихьӡ зху Москватәи Аҳәынҭқарратә капелла ахкынагӡаҩцәа, иара убас еицырдыруа ахкынагӡаҩцәа Нана Черқьезиаԥҳа, Алхас Ферзба, Екатерина Богачева, Иулиа Почкалова, Иури Ростоцки, Владимир Казаков.


Ихарҭәаау аверсиа
рус
аԤс
Ихадароу
Аԥсны
Адунеи аҿы
АРЕПАТРИАЦИА
Аналитика
Арадио
Коӷониаԥҳа лымҩаду
Атәылауаҩи аиҳабыреи
Ҳазлацәажәаша ҳамоуп
Хра злоу ахҭысқәа
Афотосахьақәа
Авидеонҵамҭақәа
Аинфографика
Жәлар рдоуҳа
"Ҳцәаӷәап
-
ҳрашәап,
ҳрашәап
-
ҳцәаӷәап":
анхаҩы
дызҟаҭәар
зылшо
аԥсаатәқәа
16:20 25.07.2021
Анхаҩы дманшәалахарц, иҽаҩра иԥыларц иҽызцәихьчоз аԥсаатәқәа ртәы шәаԥхьарц шәылшоит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа лматериал аҟны.
Шьтәак
ззушьша
аӡә
дузаауеит:
аишәеи
арыжәтәи
ирыхҳәаау
жәлар
разгәаҭарақәа
"Сыеҵәахә
кыдуп,
сызҭаху,
исҭаху
рыеҵәахә
кыдуп":
аеҵәақәа
рҵакы
аԥсуаа
рҿы
11:20 29.07.2021
91
"Ашәқәа зегьы аазыртуа абызшәа": абжьаҟазацәа, аусӡбаҩцәа аԥсуаа ртрадициаҿы
Аԥсуаа рҿы наџьнатә аахыс пату зқәырҵо аҵасқәа иреиуоу аиҳабреи аҵыбреи рныҟәгашьа иаци иахьеи ишыҟоу еиҿлырԥшуеит, абжьаҟазацәа, аусӡбацәа рус зыхьԥшыз атәы дазааҭгылоит Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩ, аколумнист Есма Ҭодуаԥҳа.
20:00 17.07.2021
184
Шьапымшыла: амшра зцу ауаҩы иныҳәара
Аԥсуаа агәра ргоит зымшьҭа бзиоу, зшьапы мшу ауаҩы дшыҟоу, уимоу, амшра зцу иныҳәарагьы мҩаԥыргалоит. Есма Ҭодуаԥҳа иҳадылгалоит уи ауаҩы дарбан шеилыркаауеи, ишизныҟәои, насгьы иара дшырныҳәои атәы.
20:46 11.07.2021
72
"Хәаазаа нылабга": аԥсуа шәақьи уи ахәҭақәеи
Аԥсуа шәақьи уи ахәҭақәеи, абџьар аныҟәгашьа, аҵәахышьа аԥҟарақәа ртәы дазааҭгылоит Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩ Есма Ҭодуаԥҳа.
13:31 11.07.2021
184
Ӡиуауа – акьанџьа аӡы аҭара, мамзаргьы ақәа аруразы аныҳәа
Жәлар рамзар иаҵанакуа ақьабзқәа иреиуоуп ақәа аурц азы имҩаԥырго ақьабз Ӡиуауа. Ақьабз ахаҭагьы аиҭакрақәа ирхысит: ауаҩы ԥсаҭатәыс аӡы данарҭоз аамҭа инаркны ахәыҷы хәмаррахь аиасра аҟынӡа. Ари азҵааразы лдыррақәа ҳадылгалоит НААР аҭҵаарадырратә усзуҩы Есма Ҭодуаԥҳа.
14:52 10.07.2021
141
"Ажә усҭоит, аҿа сыҭ": ахәыҷы ихаԥыцқәа реизҳара акәамаҵамақәа
Ахәыҷы ихаԥыцқәа реизҳашьа бзиахарц, рычаԥашьа ԥшӡахарц азы изықәныҟәоз аԥҟарақәа ртәы аԥхьаҩцәа ирыдылгалоит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа.
10:55 03.07.2021
97
Аԥсуаа рабџьархкқәак ажәытәӡатәи аамҭақәа инадыркны иахьанӡа
Еиуеиԥшым аамҭақәа рзы аԥсуаа рхы иадырхәоз бџьархкқәак ртәы ҳзеиҭалҳәоит Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩ Есма Ҭодуаԥҳа.
15:26 27.06.2021
110
"Лоунытә", "ааӡаб", "апыла", "ацәаҳа": аԥсыуа ажәақәак рҵакқәа ирызкны
Ацәажәараҿы ҳхы иаҳархәаша еиуеиԥшым аилкаарақәа азырбо ажәақәак реилырга ҳадылгалоит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа.
10:12 27.06.2021
144
"Илбаз иакәӡам дыззааргаз": аҿар реибадырра иаци иахьеи
Ажәытәан аԥсуа ҿарацәа реибабара зеиԥшрази, иахьа ишыҟоуи ртәы дазааҭгылоит Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә центр аусзуҩ Есма Ҭодуаԥҳа.
19:40 20.06.2021
88
Умыцәҳан, уҽхыумтын, баша умхысын, иумжәын: ашьхараҿ ахымҩаԥгашьа аԥҟарақәа
Аԥсуаа ашьханыҟәара еснагь ҷыдала иазнеиуан, ирыман агәрагарақәа, аԥҟарақәа, ақәиҭымтәрақәа. Урҭ ирызкуп Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә центр аусзуҩ Есма Ҭодуаԥҳа иахьатәи ланҵамҭа.
18:49 19.06.2021
88
"Нарцәи Аарцәи ирыбжьоу": ацҳа аԥсуаа рмифологиатә дунеихәаԥшраҿы
Аԥсуаа рдунеитә хәыцраҿы ацҳа ҵакыс иамоу атәы дыррақәак ҳзеидылкылеит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа.
16:30 05.06.2021
56
"Қьааба уца, амал сзаага": ауаҩы идҳәалоу згәаҭарақәаки урҭ рҵакқәеи
Ауаҩы идҳәалоу еиуеиԥшым аԥсуа жәлар разгәаҭарақәеи урҭ рҵакқәеи Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩ Есма Ҭодуаԥҳа ланҵамҭа.
19:44 30.05.2021
68
Даӷьрӡса, гәхарӡса, жәҩаҭых: аӡсашьа иадҳәалоу аԥсуа лексика иазкны
Аԥсуа жәлар рыԥсҭазаара иузаҟәымҭхо иадҳәалан аӡи уи иацу анхашәа – аԥсыӡкреи. Иахьагьы ари ахырхарҭа аҭыԥ ду ааннакылоит аԥсуа иԥсҭазаараҿы. Уи аҵак ду шамоу аадырԥшуеит аӡи амшыни ирыдҳәалоу абызшәатә лексикагьы. Абри дазааҭгылоит афольклорҭҵааҩ Есма Ҭодуаԥҳа.
17:30 29.05.2021
69
Итрадициатәу аԥсуа чысхкқәа: акәацлых, ахәша, ахыжәла, абааӡатәы
Итрадициатәу аԥсуа чысхкқәа ирызку анҵамҭа ҳадылгалоит Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩ Есма Ҭодуаԥҳа.
18:18 24.05.2021
104
"Еиҭоумҳаз аҵла аԥҟара мариоуп": абжьгара-лабжьаратә ҵакы змоу ажәаԥҟақәа
Абжьгара-лабжьаратә ҵакы знубаало аԥсуа жәлар ражәаԥҟақәа ҳзеидылкылеит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа.
16:00 24.05.2021
62
Аҭаацәаратә еизыҟазаашьақәа: ацала-аицала, мамзаргьы "цак еицызтәу"
Аҭаацәара шьақәзыргыло аҭаацәаратә-еиуаратә еизыҟазаашьа иазкуп Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рыҭҵаарадырратә усзуҩ Есма Ҭодуаԥҳа ланҵамҭа.
11:25 10.05.2021
49
Абӷанҷ, абашҳа, амақьа: ахаҳә, ахаҳәлых ирыдҳәалоу ажәақәак
Зҭоурых ҵаулоу, зынҵыреи злаӡареи ӷәӷәоу ахаҳә иазкны аматериал ҳазлырхиеит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа.
09:27 03.05.2021
177
"Чабракаршә", "Ҵи-ҵи, кәа-кәа": ахәыҷыхәмаррақәа рхархәашьа иаци иахьеи
Аԥсуаа ирымоу ахәыҷыхәмаррақәа рыхкқәеи рхархәашьеи ирызкуп Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩ Есма Ҭодуаԥҳа ланҵамҭа.
13:30 02.05.2021
56
Амшаԥныҳәа аԥылара ақыҭеи ақалақьи рҿы
Аԥсуа жәлар рымзартә ныҳәарақәа рҿы иалкаау аҭыԥ аанызкыло Амшаԥныҳәа ақалақьи ақыҭеи рҿы разгәаҭашьақәак дырзааҭгылоит Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩ, аколумнист Есма Ҭодуаԥҳа.
18:50 25.04.2021
81
"Шьыжь шәаԥшь шьыбжьаанӡа, хәылԥ шәаԥшь жәаха-жәымш": аԥсуа згәаҭарақәак ирызкны
Аԥсуаа амш зеиԥшрахо злардыруаз жәлар разгәаҭарақәак ҳрызхьалырԥшуеит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа.
17:34 25.04.2021
78
Аҭарчеи, абазшьҭыхра: аԥсуа ҽырхәмарра хкқәа ирызкны
Аԥсуа аҽырхәмарра хкқәа ирызкуп Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рыҭҵаарадырратә усзуҩ Есма Ҭодуаԥҳа ланҵамҭа.
Иҵегь аҭагалара
17:34 02.08.2021
113
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Қәычбериа Гал амаҵурауаа рхашәалақәа ашәҟәы рҭагалара иазкны
Гал араион ахадара азиндырыҩ Инал Қәычбериа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит амаҵурауаа рхашәалақәа ашәҟәы рҭагалара шымҩаԥысыз, насгьы уи иацыз ауадаҩрақәа ртәы.
16:55 03.08.2021
62
Ҳагба: Лада Кавказ имҩаԥысуа ахҭысқәа зегьы Урыстәыла ақәыӷәӷәароуп хықәкыс ирымоу
Ермантәылеи Азербаиџьани аҵыхәтәантәи реиҿагыларақәа, ақырҭуа парламент ампыҵахалара ахыхраз арезолиуциа апроект, арҭқәа зегьы хықәкы хадас ирымоу Урыстәыла Лада Кавказ ақәыӷәӷәароуп хәа азгәеиҭеит арадио Sputnik аефир аҟны аполитолог Беслан Ҳагба.
20:30 03.08.2021
41
Аҳақьым Шьоууа COVID-19 аҟынтә аҽацәыхьчаразы: ҳаиқәзырхо алаҵа ауп
Гәылрыԥшь араионтә хәышәтәырҭа аҳақьым хада гәырам Шьоуа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит араион аҿы COVID-19 аларҵәшаразы аҭагылазаашьа зеиԥшроу, насгьы ахәышәтәырҭа ахьынӡеиқәшәо атәы далацәажәеит.
22:52 02.08.2021
37
Фҩык акоронавирус злаз ачымазцәа рыԥсҭазаара иалҵит Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 22227-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 17898-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 313-ҩык.
20:10 02.08.2021
38
Кәарҷиа еиҭеиҳәеит адесант аруаа рхеилак иалоу рныҳәамш шазгәарҭо атәы
Адесант аруааи иҷыдоу анапынҵа назыгӡо архәҭеи рхеилак ахантәаҩы, Леон иорден занашьоу, Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аветеран Амиран Кәарҷиа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит рныҳәамш шазгәарҭо, рхеилак шаҟаҩы еиднакыло атәы.
Иҵегь аҭагалара
Sputnik алаҳәара
Sputnik алаҳәара анапаҵаҩра шәылшоит
Анапаҵаҩра
Мап акра


Ихарҭәаау аверсиа
рус
аԤс
Ихадароу
Аԥсны
Адунеи аҿы
АРЕПАТРИАЦИА
Аналитика
Арадио
Коӷониаԥҳа лымҩаду
Атәылауаҩи аиҳабыреи
Ҳазлацәажәаша ҳамоуп
Хра злоу ахҭысқәа
Афотосахьақәа
Авидеонҵамҭақәа
Аинфографика
Апресс-даиџьест
15:03 21.10.2014
20
Аҟәа ашколқәа рҿы имҩаԥыргоит абызшәа амчыбжь
Абызшәа. Аҿахәҳәага.
10:52 02.08.2021
760
Ақыҭа – нхарҭа ҭыԥуп: Генрих Ҭыжәба ақыҭаҟны абзазара иазкны
Џьал ақыҭа ииз, аекономист изанааҭ змоу Генрих Ҭыжәба арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит ақыҭаҟны инапы злаку, уаҟа иахьатәи абзазашьа шибо, иҟаҵатәны ииԥхьаӡо атәы.
17:34 02.08.2021
108
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Қәычбериа Гал амаҵурауаа рхашәалақәа ашәҟәы рҭагалара иазкны
Гал араион ахадара азиндырыҩ Инал Қәычбериа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит амаҵурауаа рхашәалақәа ашәҟәы рҭагалара шымҩаԥысыз, насгьы уи иацыз ауадаҩрақәа ртәы.
16:55 03.08.2021
62
Ҳагба: Лада Кавказ имҩаԥысуа ахҭысқәа зегьы Урыстәыла ақәыӷәӷәароуп хықәкыс ирымоу
Ермантәылеи Азербаиџьани аҵыхәтәантәи реиҿагыларақәа, ақырҭуа парламент ампыҵахалара ахыхраз арезолиуциа апроект, арҭқәа зегьы хықәкы хадас ирымоу Урыстәыла Лада Кавказ ақәыӷәӷәароуп хәа азгәеиҭеит арадио Sputnik аефир аҟны аполитолог Беслан Ҳагба.
20:30 03.08.2021
41
Аҳақьым Шьоууа COVID-19 аҟынтә аҽацәыхьчаразы: ҳаиқәзырхо алаҵа ауп
Гәылрыԥшь араионтә хәышәтәырҭа аҳақьым хада гәырам Шьоуа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит араион аҿы COVID-19 аларҵәшаразы аҭагылазаашьа зеиԥшроу, насгьы ахәышәтәырҭа ахьынӡеиқәшәо атәы далацәажәеит.
22:52 02.08.2021
37
Фҩык акоронавирус злаз ачымазцәа рыԥсҭазаара иалҵит Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 22227-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 17898-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 313-ҩык.
Sputnik алаҳәара
Sputnik алаҳәара анапаҵаҩра шәылшоит
Анапаҵаҩра
Мап акра


Амассатә амлакра
Амассатә амлакра – ари акраамҭа афатә аалыҵ азымхара иадҳәалоу социалтә рыцҳароуп, уи иахҟьаны арегион дуқәа рҵакырадгьылқәа рҟны массала ауаа рацәа ҭахоит. Амлакара ҩ-хкыкны ишоит — иабсолиуттәуи акы иадҳәалоуи ҳәа. Иахьатәи аамҭазы адунеи фатәаалыҵла аиқәыршәаразы иҟоу аресурсқәа шазхогьы, аекономикатәи, асоциалтәи, аполитикатәи ҟазшьақәа змоу ауадаҩрақәа ыҟоуп, урҭ иахәҭоу аҭахрақәа рызхарҭәаауам.
АМЛАКРА АҬОУРЫХ АҞНЫ[ариашамҭа | править код]
Аԥшьаҩыраҟны амлакра атәы[ариашамҭа | править код]
Иосиф — ари Аԥшьаҩыра аҟынтә хаҿсахьоуп («Бытие», гл. 37—50), Иосиф иҟынтә абжьгарак иоурц азы дидҵаалоит афараон ихаҭа. Уи иибаз аԥхыӡ ииашаны аилыркаара аҟаҵара илшеит, иагьиҳәеит быжьшықәса инеиԥынкыланы аҽаҩра бзиа шыҟало, аха урҭ ашықәсқәа ирыцааиуа даҽа быжьшықәса амлакра шыҟалоз азгәеиҭеит аарыхра аҟамлара иахҟьаны, убри аҟынтә Иосиф афараон иабжьигеит аарыхра бзиа аныҟоу ашықәсқәа рзы арыц рҵәахырц. Афараон ас еиԥш абжьгара даара игәы иахәеит, Иосиф иҟәыӷара азгәаҭаны анхамҩа зегьы аҟны еиҳабыс дҟаиҵеит. Убас Иосиф амлакра ашықәсқәа раан арыц аҭира напхгара аиҭон. Аԥҵамҭа аҟны ишазгәаҭоу ала, урҭ ашықәсқәа раан адгьыл зегьы аҟны амлакра ыҟан. Иосиф иашьцәа ракәзар, рыԥсҭазаара ахҭынҵаны изныкымкәа Мысраҟа ицахьан ачарыц аархәарц азы. Аԥааимбар Илиа («3-я Книга Царств», гл. 16—19 и «4-я Книга Царств» гл. 1—2, 1—15) израильтәи аҳ Ахав ихаан дынхон, уи изымҵахырхәо Ваалу (амра) диашьапкуан, ижәларгьы ари аидол иашьапкларц рыдиҵон. Илиа Ахав иахь днеины Анцәа ихьӡала иеиҳәеит урҭ ашықәсқәа рзы арыцҳарақәа шыҟало, избанзар ақәа ауам, аӡаӡа аҳәом, анцәа ианимыҳәа аамҭазы ҳәа. Ус иагьыҟалеит. Аарҩара ӷәӷәа ҟалеит, ашьацҵәҟьа хҩааит, амлакра аҭыԥ аиуит. Илиа Анцәа имчала адәысакарак аҟны иҟаз аӡыхь азааигәара дынхеит, уахь иара аҟәраанқәа ачеи акәаци изнаргон, аӡиас аҟынтә аӡы ижәуан. Аӡиас анҭаба, Анцәа аԥааимбар идиҵеит амырҭаҭратә қалақь Сидонынтәи Сарептуҟа дцарц, уа инхоз аԥҳәысеиба рыцҳа лҟны дынхарц. Ари аԥҳәысеиба лԥеи лареи еицынхон, лара фатәыс илзынханы илымаз уаԥсҵәык ашылеи хәша хәыҷыки ракәын. Сарепту иааз Илиа ари аԥҳәыс илеиҳәеит ача изылӡырц, убри аан агәралиргеит илымоу ахәшеи ашылеи ахаан ишагымхо, Анцәа адгьыл аҟны ақәа аируаанӡа. Аԥҳәыс аԥааимбар иажәа агәра лгеит, ишиҳәазгьы дныҟәеит. Иаргьы иажәа наӡеит. Аха иаарласны ари аԥҳәыс лԥа даачмазаҩханы дыԥсуеит. Аԥааимбар Илиа иԥсыз аҷкәын дихагыланы хынтә Анцәа даниҳәа иԥсы ҭалоит. Хышықәсеи бжаки Израиль аарҩара ыҟан, уи адгьыл иқәынхоз ажәлар рыҽкажьны анцәа иашьапкра иалагеит, Анцәагьы дазхарҵеит. Абри анаҩс Илиа ашьха дхаланы ақәа ауразы анцәа иҳәара далагеит. Иасит амшын аҟынтә аԥша, ажәҩан аԥҭа еиқәаҵәақәа ихырҩеит, ақәаршаҩы аура иалагеит.
Европа амассатә млакра[ариашамҭа | править код]
XIX ашәышықәсанӡа амассатә млакра атәылақәа зегьы рзын ирбац-ираҳац цәырҵран. Уи зыдҳәалаз аарыхра аҟамлара ауп. Абжьаратәи ашәышықәсазы, ес 8—10 шықәса рахьтә шықәсык аԥсыҭбара рацәа зцыз амлакра ҟалон. Зегь реиҳа иуадаҩыз ашықәсқәа Франциа азы 1030—1032-тәи, 1280—1282-тәи ашықәсқәа ракәын — Богемиа азы. Ҳаамҭазтәи аҭоурыхҭҵааҩцәа ишазгәарҭо ала, 1125 шықәса рзы Германиа аҭыԥ змаз амлакра ара инхоз ауааԥсыра рыбжаҵәҟьа ықәнагеит. Амлакра иацын ачымазарақәа, арҳәрақәа, ауаҩшьрақәа, аҽшьрақәа, анҵәара. Ауаа убранӡа инеиуан, иҟан зхәыҷқәа шьны изфозгьы – 1505ш. Венгриа. Закәанла ишьақәырӷәӷәан аӷарцәа ақалақьқәа ирылцаны ркацара, урҭ уа аԥсра изацәцомызт; Франциа ас еиԥш азакәан ахархәара аман XVII ашәышықәсазгьы. 1772 ш. рзы Саксониа 150-нызқьҩык ауаа ача азымхара иахҟьаны рыԥсҭазаара иалҵит. 1817 шықәса рзы акәзар, амлакра Германиа аҭыԥ аман, ус еиԥш иҟан 1847 шықәса рзгьы.
Ирландиа амлакра ӷәӷәа[ариашамҭа | править код]
1845 шықәса инаркны 1849 шықәсанӡа ибжьанакыз аамҭахәҭазы Ирландиа (ирл. An Gorta Mór, англ. Great Famine, Ирландиа акортоштә млакра ҳәагьы изышьҭаз) аҭыԥ аман амлакра ӷәӷәа. Уи зыхҟьаз илаҵаны ирымаз акортош зегьы аҿкы Phytophthora infestans иахьаҟьашьыз ауп. Китаитәи амлакра ӷәӷәа аан, уи аҭыԥ аман 1959 шықәса инаркны 1961 шықәсанӡа, аиҳабыраа иҟарҵо адыррақәа рыла, рыԥсҭазаара иалҵит 15 миллионҩык ауааԥсыра, аха иофициалтәым адыррақәа рыла, иԥсыз 36 миллионҩык иреиҳауп. Китаи ари атрагедиа «Три года стихийных бедствий» мамзаргьы, «Три горьких года» ҳәа азырҳәоит. Урыстәыла акәзар, амлакра аҭыԥ аман 1891 шықәса инаркны 1892 шықәсанӡа – ари аамҭа Урыстәылазы аекономикатәи аепидемиатә кризисны иазгәаҭан. Иара иаҵанакит жәибыжь губерниа, 36 миллионҩык ауаа ахьынхоз. Европа амассатә млакра ажәытәра иагеит ҳәа уҳәар алшоит XIX ашәышықәса азбжазы, аимадаратә мҩақәа рыҿиара иабзоураны, уи иалнаршеит афатә аалыҵ аҽаҩра ахьыҟамлаз аҭыԥқәа рахь рнагара. Ишьақәгылеит афатәаалыҵ адунеизегьтәи аџьармыкьа. Ача ахә атәыла аҟны аҽаҩра аҟалареи аҟамлареи иахьыԥшымызт. Ауааԥсыра ракәзар, раагарҭақәа ирызҳаит, анхаҩцәа аҽаҩра аныҟамлалакгьы ирзымхоз афатә аалыҵ аахәаразы алшарақәа роуит.
Аҩажәатәи ашәышықәсазтәи амассатә млакрақәа[ариашамҭа | править код]
Европа амассатә млакра ажәытәра иагеит ҳәа уҳәар алшоит XIX ашәышықәса азбжазы, аха, егьа ус акәзаргьы, еиҳа аҿиара маҷ змаз атәылақәа рҟны аҩажәатәи ашәышықәсазгьы амлакрақәа аҭыԥ рыман. Иаҳҳәозар, африкатәи атәылақәа рҟны амассатә млакра аҭыԥ аман 1968-тәии 1973-тәии ашықәсқәа рзгьы. Усҟан аарҩара иахҟьаны иҟалаз амлакра аан 100-нызқьҩык рҟынӡа ауаа ԥсит. Уи азы адырра ҟаиҵеит амедицинатә усзуҩы Џьон А. Дреисбек, иара Нигериа 30 шықәса инеиԥынкыланы дынхон. Амилаҭтә географиатә еилазаара аҟны 1978 шықәса рзы аҭыԥ змаз арыцҳара атәы аҳақьым Дреисбек абас еиԥш дахцәажәоит: «Сара избон зқьыла иԥсны икажьыз аԥстәқәа, аиҭаҵуаа, арҭ аԥстәқәа аԥшәымацәас ирымаз ракәзар, алагерқәа рҟны иҟан, уа дара адунеизегьы аҟынтә еизганы иааргоз афатә рырҭон. Ҳара иаабон ауаа афатә азымхареи ачымазареи идыргәаҟуаз. Иҵшәааз ргәабзиара иахҟьаны аӡәырҩы арԥҳа чымазареи, абҷи, аимҳәаршәааи ирхыԥсаауан. Ас еиԥш амлакра иахҟьаны иҟалаз арыцҳара аҩыза џьаргьы исымбац». Нигериа Африка иҟоу ҭыԥуп, иара адунеи зегьы аҟны еиҳа аарҩарақәа аҭыԥ ахьамоу ҵакырадгьылуп. Ақәа анамуа, ара иахьа уажәраанӡагьы ауаа ԥсуеит, аӡиасқәа ҭабоит, аҽаҩра аарҩара иқәнахуеит.
Адунеи аҟны амлакра[ариашамҭа | править код]
Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара иаҵанакуа афатә — ажәтәи ақыҭанхамҩеи рзы аиҿкаара адыррақәа рыла, 2010 шықәса, цәыббрамзазы амлакра иаргәаҟуа ауаа рхыԥхьаӡара 925 миллионҩык ыҟоуп, ари ахыԥхьаӡара 2008-тәи ашықәс иаҿырԥшны уахәаԥшуазар, 98 миллинҩык рыла еиҵоуп. Урҭ рахьтә 578 миллионҩык имлашьуа ауаа нхоит Азиеи — Аокеан ҭынчи ирыҵанакуа арегион аҟны, 239 миллионҩык – Африка, 108 миллионҩык — егьырҭ атәылақәа рҟны. Имлашьуа рахьтә ҩба — ахԥатәи ахәҭа иаҵанакуа ауаа нхоит – Бангладеш, Китаи, Адемократиатә Республика Конго, Ефиопиа, Индиа, Индонезиа, Пакистан. Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара 2008 шықәса, ԥхынҷкәынмзазы иҟанаҵаз адыррақәа рыла, адунеи зегьы аҟны имлашьуа рхыԥхьаӡара 960 миллионҩык ауаа инареиҳаны иҟоуп. Зегь реиҳа хыԥхьаӡарала (907 миллионҩык ауаа) изфо змам ауаа ахьынхо аҿиара иаҿу атәылақәа рҟны ауп. 65 процент урҭ рахьтә Индиа, Китаи, Конго, Бангладеш, Индонезиа, Пакистан, Ефиопиа инхоит. Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара иаҵанакуа афатә — ажәтәи ақыҭанхамҩеи рзы аиҿкаара адыррақәа рыла, 2002 шықәса инаркны 2004 шықәсанӡа, ҵаҟа зсиа аагоу атәылақәа рҟны хә - миллионҩык инарзынаԥшуа имлагоз ауаа нхон. Масштабла аҭыԥ змаз амлакра иахҟьаны Мрагыларатәи Африка 2011 шықәса рзы 50-нызқьҩык инадыркны 100-нызқьҩык рҟынӡа ауаа рыԥсҭаазара иалҵит, 2012 шықәса рзы Сахара рызхара афатә рмоуит 856 миллионҩык ауаа. 1979 шықәса рзы иаԥҵан Адунеизегьтәи афатә аалыҵ амш. Еиду Америкатәи Аштатқәа NSA аинформациа ала 2004—2005-тәи ашықәсқәа рзы есҽны амла иаганы иԥсуан 24-нызқьҩык ауаа.
Амассатә млакра ахҟьаԥҟьақәа абас еиԥш иҟоуп:[ариашамҭа | править код]
Убас, ҿырԥштәыс иаагозар, аҽшьрақәа рхыԥхьаӡара иацлоит, ииуа рхыԥхьаӡара иагхоит. Амлакра аниаслак анаҩс ииуа рхыԥхьаӡара дырҩегьых еизҳауашәа иҟалозаргьы, аҭаацәара иалало рхыԥхьаӡара еиҵахоит. Амассатә млакра адемографиатә еилазаара даара иаԥсахуеит, ахәыҷқәеи абыргцәеи ас еиԥш ахҭысқәа раан рус иагхозар, аҳәса рус иацлоит. Аполитикеи амлакреи Стив Деверо, амлакра зыхҟьо азы акыр аҭҵаарақәа авторс ирымоу, 2000 шықәса рзы «Голод в 20-м столетии» захьӡу ашәҟәы ҭижьит (Famine in the Twentieth Century), уа иҷыдоу азхьаԥшра амоуп Африка ишьақәгылаз аҭагылазаашьа, аброуп иахьазгәаҭоу акыр амлакратә хҭысқәа. Автор игәаанагарала, ари адунеи арегион аҟны амлакра мзыз хадас иамоу бџьаршьҭыхлатәи аиҿагыларақәа роуп, урҭ ирхырҟьаны ақыҭанхамҩақәа ықәӡаауеит, атәылахь афатә — ажәтә аагара асистема аус ауам. Деверо иажәақәа рыла, «амлакра зыхҟьо уи ауп, уи аӡәгьы иахьаԥимырҟәҟәааз – амлакра арахь ааира аӡәгьы аанкылара дахьашьҭам». Британиатәи африкаҭҵааҩы Алекс да Ваал (Alex de Waal), Африка аҭыԥ змоу амлакра акыр ашәҟәқәа азызкхьо, аҵыхәтәантәи ишәҟәы «Голод, который убивает: Дарфур, Судан» аҟны ишьақәирӷәӷәоит, «иарбанызаалак аҳәынҭқарра анапхгара, дара ирҭахханы ианыҟала аамҭазы, ирылшоит амлакра аанызкыло аусқәа рыдкылара» — ҳәа. Иазгәарҭоит Африка ақыҭанхамҩа арҿиара азҵаара апотенциал ду шамоу, иҟаӡам ус еиԥш аҵаҵӷәы, ари аконтинент аҟны афатә аалыҵ азы адефицит ҟаларц азы. Маик Девис (Mike Davis) ишәҟәы «Холокост Викторианскои епохи» (The Late Victorian Holocausts) аҟны дазааҭгылоит азеижәтәи ашәышықәса анҵәамҭазы адунеи арегионқәа акыр рҟны ишьақәгылаз аҭагылазаашьақәа. Усҟан амлакра аҭыԥ аман Индиа, Китаи, Бразилиа, Африка, амла иакны иԥсуаз рхыԥхьаӡара даараӡа ирацәан, амҩадуқәа аԥсцәа рыла ихҟьан уҳәар алшоит. Амлакра иахҟьаны амассатә емиграциақәа ирылагеит, урҭ инарывагылеит арҳәрақәа, ақәыларақәа, ауаҩшьрақәа, аепидемиақәа уҳәа реиԥш иҟоу арыцҳарақәа. Девис иҳәоит акыр ахҭысқәа амчрақәа шазхьамԥшуаз, хьаас ишырымкуаз, ҿырԥштәыс иаагозар, урҭ ашықәсқәа рзы Индиантәи Европаҟа иганы иҭииз ачарыц адунеитә рекордқәа ираԥыргеит, убри аан миллионла аиндусцәа афатә-ажәтә рымамзаара иахҟьаны иԥсуан. Аиҳабыреи ачарыц зҭиуази ас еиԥш рыжәлар рызныҟәара зыхиақәиҭу ахәаахәҭразы азакәан иахьдырԥшуан, насгьы индиаа раасҭа ачарыц азы ахә бзиа ршәон европаа. Девид игәаанагарала, аиҳабыра ас еиԥш рыжәлар рызныҟәара геноцидуп ҳәа иахәаԥшызар ауеит. Иахьатәи аамҭазы амлакра иаҿагыланы иқәԥо рахьтә зегь реиҳа активра ааирԥшуеит америкатәи академик Раџь Пател.
Амлакра азеиԥш згәаҭага (Общий ОГ)[ариашамҭа | править код]
Адунеи аҟны амлакреи азхарамфареи рыстатистика зыԥхьаӡо еиҿкаароуп Афатәи ажәтәи рполитиказы Жәларбжьаратәи аҭҵааратә институт (МИИПроП). Амлакразы азеиԥш згәаҭа раԥхьаӡа акәны ицәырган 2006 шықәса рзы аҳәынҭқарратә еиҿкаарақәа ҩба рыбзоурала – анемец еиҿкаара «Вельтхунгерхильфеи», ирландиатәи аиҿкаара «Всемирная Забота» (Concern Woldwide) рыла. Амлакразы азеиԥш згәаҭа ианыԥшуеит адунеи аҟны амлакра иаҿагыланы ақәԥара алҵшәа шамоу. Амлакразы азеиԥш згәаҭа еиҿкаан 2008 шықәса рзы, аҿиара иаҿу 120 тәылеи, иҿыцыз аиндустриалтә тәылақәеи рзы.
Алитература[ариашамҭа | править код]
- Большая Российская энциклопедия. Том 7. стр. 351—352.


АҞӘА, ԥхынгәы 13 – Sputnik. Урыстәыла COVID-19 зманы зыԥсҭазаара иалҵхьоу рхыԥхьаӡара уаанӡа иаадырԥшхьаз ахҭысқәа раасҭа еиҳахеит, уахыки-ҽнаки рыла иазгәаҭан 780-ҩык, рзеиԥш хыԥхьаӡара еиҳахеит 144 492-ҩык рҟынӡа, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
"Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла 780 ԥсыҭбара ҟалеит... Апандемиа аамҭазы зынӡа Урыстәыла рыԥсҭазаара иалҵит 144 492-ҩык", - ҳәа аҳәоит адырраҭараҿы.
Санкт-Петербург - 108-ҩык, Москва - 103-ҩык, Иркутсктәи аобласт - 32.
АҞӘА, ԥхынгәы 25 - Sputnik. Амшын еиқәаҿы иааиԥмырҟьаӡакәа имҩаԥысуа НАТО аҽазыҟаҵарақәа есымшааира ҳалаԥш рхуп, апровокациақәа ҳәа акыр ҟалозар, иахәҭоу аҭак раҳҭоит иҳәеит Аладатәи арратә округ архәҭақәа рыдҵаҟаҵаҩ Александр Дворников, абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.
"Амшын еиқәаҿы иааиԥмырҟьаӡакәа имҩаԥысуа НАТО аҽазыҟаҵарақәа есымшааира ҳалаԥш рхуп, апровокациақәа ҳәа акыр ҟалозар, иахәҭоу аҭак раҳҭоит", - иҳәеит Дворников Арра-мшынтә флот амш иазкны Севастополь имҩаԥысуаз агәырӷьаратә усмҩаԥгатәқәа раан.
Иара иажәақәа рыла, Урыстәыла аганахьала иаҳа-иаҳа изцыло арра-политикатә қәыӷәӷәара аныҟоу аамҭазы Амшынеиқәатә флот атәыла ашәарҭадара ахьчоит иара анапы иану аусхк аҿы.
Рашәара 28 инаркны ԥхынгәы 10 рҟынӡа Амшын еиқәаҿы Аҩада-атлантикатәи алианс арратә ҽазыҟаҵарақәа Sea Breeze 2021 мҩаԥысуан. Урҭ ирлахәыла хадақәаны иҟан - Украина, Еиду Америкатәи аштатқәа, Канада, Британиа Ду, Нидерландқәа, Румыниа, Болгариа, Бырзентәыла, Ҭырқәтәыла, Латвиа.
Аҽазыҟаҵарақәа ирылахәын арратә ӷбақәа, ашхәақәа, ацхыраагӡатә нышьқәа 40, 30 ак авиациатә техника, 100 ак инеиҳаны акәылӡтәы техникеи автомашьынақәеи.
АҞӘА, ԥхынгәы 22 - Sputnik. Амиллиардер Илон Маск напхгара зиҭо аилахәыра Tesla аҟны азин ҟаиҵеит абиткоинқәа хәшәагак аиԥш ирыдыркылаларц, амала акриптовалиута еиҳа аекологиатә ҟазшьа анаиулак. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.
"Еиҭахарҿиаау афымцамч ахархәарахь маҷ-маҷ ииасуеит абиткоин", - иҳәеит иара.
Tesla абиткоинқәа рзы афымцамобильқәа рыҭира даҟәыҵит 2021 шықәса лаҵарамзазы, акриптовалиута арҳаразы адгьыл аҵатә былтәы, ҷыдала арацәа рхы иахьадырхәо азы.
Уи адагьы амиллиардер иҳәеит напхгара зиҭо аилахәырақәа Tesla, SpaceX уаанӡа иаархәахьаз абиткоинқәа рҭиуам ҳәа.
"Ҳара (Tesla - аред.) хаҭала сареи напхгара зысҭо аилахәырақәа Tesla, SpaceX уаанӡа иааҳхәахьаз абиткоинқәа ҳҭиуам. SpaceX, Tesla сара абиткоинқәа ҳамоуп", - иҳәеит Маск "The B Word" аконференциаҿ.
Маск иҳәеит егьырҭ акриптовалиутақәа – Ethereum, Dogecoin шимоу.
Аиҿцәажәараҿы ақыҭа ахада иҳәеит уаанӡа аӡазы ирымаз ауадаҩра шаԥыху, уажәы изыргәамҵуаны иҟоу афымцалашара амчхара амаҷра шакәу.
"2014 шықәса рзы иргылан ашьаҟақәа. Уи аахас ацәаҳәақәа рыҟаҵара алмыршахеит. Ааигәа ҳақәдыргәыӷит ари апроблема шыӡбахо. Ҳара иаҳҭахуп 3 километра афымцатә цәаҳәақәа. Иахьа иҳамоу алашара амчхара даара имаҷуп, иҳазхаӡом", - ҳәа еиҭеиҳәеит Габлиа.
Акаԥа ақыҭа ахада иҳәеит амҩақәа рҭагылазаашьа уамак ишҽеим, убри аан ақыҭатәи ауахәама иаҭаауа рхыԥхьаӡара рацәоуп, аԥсшьаҩцәагьы уахь иналаҵаны.
"Ааигәа иҟаз амшцәгьаан амҩа еиҳагьы иԥхасҭахеит. Акомиссиа ыҟан, ирбеит, иаарласны аҭагылазаашьа аҽеиҭанакып ҳәа ҳақәгәыӷуеит", - ҳәа азгәеиҭеит Габлиа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Габлиа Акаԥа ақыҭа анхацәа рнапы злаку атәы


АҞӘА, ԥхынгәы 17 - Sputnik. Аҟәа иҟалаз аиҿахысра иахҟьаны рыԥсҭазаара иалҵит Руслан Гәыдалиеи Беслан Ӡыбеи, абри атәы аанацҳауеит Аԥсны ААР апресс-маҵзура.
Аусбарҭа адыррақәа рыла, аиҿахысра ҟалеит асааҭ 19:54 рзы, цәыббра 30 амҩа, №8 аҩны аҿаԥхьа.
Ихәыз хҩык ацхыраара рыҭаразы Ареспубликатә хәшәтәырҭахь инаган.
Гәдалиеи Ӡыбеи иаразнак рыԥсҭазаара иалҵит, Аслан Зыхәба ареанимациа аҟны дышьҭоуп, иԥсеиқәырхара иаҿуп.
Аҭыԥ аҟны аус руеит Аԥсны ААР ашьаусԥшаара-оперативтә гәыԥи аексперт-криминалисттә центр аспециалистцәеи. Имҩаԥыргоит ари ацәгьоура иалаҟьашьу ахаҿқәа рыԥшааразы ауснагӡатәқәа.


Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 21250-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 16990-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 294-ҩык.
Гал араион ахада ихаҭыԥуаҩ Нарсоу Џьапуа арадио Sputnik арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҳәаақәа ирҭагӡаны еиҭеиҳәеит ауаа инырхуа афымцалашара аиҵатәразы иарбан усқәоу ицо, амаининг маругақәа раарԥшра аганахьала аҭагылазаашьа зеиԥшроу атәы.
Амшын иагаз Санкт-Петербургынтәи аԥсшьаҩы иԥсыбаҩ рбеит Гагра аԥшаҳәаҟны, ашьыжь ԥхынгәы 24 рзы. Иԥсыбаҩ Гагратәи араионтә хәшәтәырҭа иатәу аԥсышьҭаҵарҭахь инаган.
Аԥсны Апарламент адепутатцәа атәыла ахада акоронавирус аламырҵәаразы аԥкырақәа ралагаларазы абжьагарақәа изынарышьҭит.
Ԥхынгәы 26 азы адепутатцәа изаамҭанытәим аилатәара мҩаԥыргеит ҩ-зҵаарак рыӡбаразы: COVID аҿагылараразы иҟаҵатәу ауснагӡатәқәеи, афымцамч зҭагылоу ауадаҩрақәеи рзы.
155 шықәса раԥхьа ԥхынгәы 26 рзы иалагеит Лыхнытәи ақәгылара. Уи зыхҟьази, лҵшәас иамази ртәы арадио Sputnik аҿы еиҭеиҳәеит аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа ркандидат Сослан Салаҟаиа.
Аҟәатәи амҩақәа хԥа рҿы Аинвестпрограмма аҳәаақәа ирҭагӡаны аремонт-еиҭашьақәыргыларатә усурақәа мҩаԥыргараны иҟоуп.
Аԥсни Урыстәылеи рҳәаа иахьаԥну аҵакыраҿы аус руеит аҳәаахьчаратә усушьа аԥҟарақәа.
Аԥсуа радио аиҳабы, ажурналист Адгәыр Гәынба арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит ақыҭа иԥсҭазаараҿы иааннакыло аҭыԥ атәы, насгьы ақыҭа аус арманшәаларазы ихадараны ииԥхьаӡо.
Ԥхынгәы 16 азгьы изаамҭанытәим аилатәараҿы Апарламент арҭ азҵаарақәа аӡбраны иҟан, аха усҟан амшхәаԥштә азҵаара иахәҭаз абжьқәа амоуит.
Аҟәатәи амаамынқәа рпитомник аҿы инхоит 600 рҟынӡа хы. Апитомник анапхгара аҭааҩцәа радԥхьаларазы урҭ рхыԥхьаӡара аиҳатәра рыгәҭакуп.
Аинформациатә маҵзура Sputnik Аԥсны абжьааԥнеиԥш иазнархиеит ԥхынгәы 19-25 рызтәи ахҭысқәа реизга.
Акаԥа ақыҭа ахада Зураб Габлиа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит афымцалашареи амҩақәеи рзы ирымоу ауадаҩра атәы, иҳәеит анхацәа ирыбзазашьоу.
Анхаҩы дманшәалахарц, иҽаҩра иԥыларц иҽызцәихьчоз аԥсаатәқәа ртәы шәаԥхьарц шәылшоит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа лматериал аҟны.
Аԥсны иаку аволонтиортә гәыԥ аԥҵара ахьынӡаҭаху арадио Sputnik аефир аҟны еиҭарҳәеит Аҟәеи Очамчыреи аволонтиорцәа ргәыԥқәа ирылахәу Лана Ҷкадуаԥҳаи Аслан Асланӡиеи.
Еицырдыруа акомпозитор Микаел Таривердиев иԥсҭазаара далҵит ԥхынгәы 25 1996 шықәсазы. Иара Аԥсныҟа есышықәса даауан. Ароуп еиҳарак ирҿиамҭақәагьы адунеи ахьырбаз.
Ԥхынгәы 18 рзы 88 шықәса ихыҵит еицырдыруа аԥсуа фольклорист, афилологиатә ҭҵаарадыррақәа рдоктор, академик, акритик, алитератураҭҵааҩ Шоҭа Хьыч-иԥа Салаҟаиа. Апроект "Алашара ҳзырбо ауаа" иацҵо, апоет Анатоли Лагәлаа иҳадигалоит аҵарауаҩ изку анҵамҭа.
В.Г. Арӡынба ихьӡ зху Аибашьратә фырхаҵара Ахьӡ-аԥша аҳәынҭқарратә музеи аҭоурых аҟәша аусзуҩ Геннади Ҵлаииа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит аибашьраан рхы иадырхәоз напылаҟаҵаратәи абџьарқәа рҭоурых атәы.
Аҟәа ақалақь ахадараҿы аус зуаз ақалақьргыларазы ахеилак аусура аанкылан апандемиа ишаалагаз. Ахәаша ԥхынгәы 23 рзы уи аилатәара мҩаԥысит.
Аԥсны иҟоу Урыстәыла Аладатәи арратә округ иатәу арратә базаҿы имҩаԥысит Кутузов, Жуков, Аеҵәа ҟаԥшь рорденқәа занашьоу Краснодартәи Абираҟ ҟаԥшь иатәу Урыстәыла Аладатәи арратә округ абыжьбатәи абаза 103 шықәса ахыҵра иазкыз агәырӷьаратә усмҩаԥгатәқәа.


АҞӘА, мшаԥы 30 - Sputnik. Аҟәа амшын аԥшаҳәаҿы аҭыԥ змаз хынтәтәи ауаҩшьразы ашьауӷатә ус ахәаԥшраз Иреиҳаӡоу аӡбамҭахь инашьҭуп, абри атәы аанацҳауеит Аԥсны апрокуратура хада апресс-маҵзура.
Аусбарҭаҿы ирҳәоит, ацәгьоуцәа ргәыԥ аиҿкааҩцәа Ерик Ҷкадуеи, Беслан Бганбеи, агәыԥ алахәылацәа- Даҭо Ахалаеи, Демур Ахалаеи, Аслан Блаббеи ирхарырҵоит 2019 шықәса абҵара 22 рзы Аҟәатәи ақьафурҭа "Сан-Ремо" аҿаԥхьа аҭыԥ змаз хынтәтәи ауаҩшьра: Алхас Аҩӡбеи Асҭамыр Шамбеи рыԥсҭазаара иалҵит, урҭ рынахысгьы лыԥсҭазаара далҵит ахәынаҳаҩ Доминика Ақырҭааԥҳа. Даҽа ҩыџьа Рустам Шамбеи Шамил Аҩӡбеи ахәрақәа роуит.
Ацәгьоуцәа закәаншьаҭада абџьар ахархәареи, атәым мазара хықәкыла ааха аҭареи рзы ахара рхарарҵоит.
Хыхь зыӡбахә ҳәоу ацәгьоурақәа рнаҩсан Ҷкадуа ахара идырҵоит амашьынақәа "Мерседес-Бенц" и "Lexus GX" рӷьычреи, "абџьар изакәанымкәа аахәареи, аныҟәгареи, аҭиреи" ахәҭаҷ ала.
Демур Ахалаиа ахара идырҵоит Ахра Џьопуеи иареи еибыҳәаны абџьар изакәанымкәа аахәареи, аныҟәгареи, аҭиреи иалахәын ҳәа.
Беслан Бганбеи, Аслан Блаббеи ахара рыдарҵоит абџьар изакәанымкәа аахәареи, аныҟәгареи, аҭиреи иалахәын ҳәа.


Саида Жьиԥҳа, Sputnik
- Шәаб ихьӡыз шәҳәеи, шәабду… - абас уажәы-уажәы зҭаацәаратә ҭоурых аиҭаҳәара зцәыуадаҩхаз, алаӷырӡ зҿықәыҳәҳәоз аиҳәшьцәа Мерии Ларисеи рахь лхы рханы аиҳабацәа рыхьӡ зшьоз аҭаца Ида Ахԥҳа дара идырҳәо, лара рыԥсҭазааратә нысымҩа дазааҭгыло ауп ишанысҵаз ари агәараҭа иадҳәалоу ажәабжь.
Дамеи Чаӷыр-иԥа Мықәба анхаҩ нага ҳәа ззырҳәоз иакәын. Инхара, инҵыра уаҩ даҵашьыцыртә иҟан. Иара жәҩык ахшара драбын. Ԥшьыҩк аԥацәеи, хәҩык аԥҳацәеи. Аха аԥсҭазаара убас иҟалеит, ашҭа ҭзырҭәаауаз ҷкәыни, ӡӷаби рахьтә ԥшьҩызаҵәык роуп ԥхьаҟа ахылҵ дзауз, егьырҭ ираамҭанымкәа адунеи рыԥсахит. Аишьцәа аҭоурыхтә хҭыс еиқәаҵәақәа ирылаӡит.
Дамеи иԥа Дугра Сталини Бериеи имҩаԥыргоз аполитика ҟьашь дахәлабгеит. 37-тәи ашықәсқәа раан ажәлар раӷа ҳәа харада ахара идҵаны, Гагра, Абааҭатәи абахҭаҟны дыргәаҟны, аҳәаанхыҵ дахыргоит, уинахыс хабарда дыбжьаӡуеит.
"Дугра иашьа Иашка аԥҳәызба дҳәаны димоуп ҳәа дамхагәырӷьаны данхыс, абџьар ныҟәигоит ҳәа ицәгьа рҳәеит, иара убри иахырҟьаны, ааха дарго мацара ддырҳәацәон. Аҵыхәтәаны Аԥсны далганы дыргоит. Наҟ-наҟ иԥсҭазаашьахаз еилкаам", - ланхәа лҟынтә илаҳахьаз ажәабжь еиҭалҳәоит Ида Ахԥҳа.
Дамеи иԥа Нестор иакәзар, уи анкьа аԥсуаа рҿы аҭыԥ ҷыда змаз ашьоура дахҭынҟьаны дҭадырхоит, зынӡа акагьы шихарамызгьы. Абас ҩыџьа аҷкәынцәа аҭаацәара иалалаанӡа, рыҵәҩаншьап адырсаанӡа рыԥсҭазаара иалҵуеит. Иаанхаз ҩыџьа аишьцәа Иашкеи Романи Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду аналага, рыуаажәлар ираԥхьагыланы азеиԥш ԥсадгьыл ахьчара иазгылоит. Аибашьра амцашыра иалҵны иаауеит, ахәрақәа роуны.
"Иашкеи Романи аибашьраҿы ироуз ахәрақәа ирхырҟьаны ираамҭанымкәа рыԥсҭазаара иалҵит. Дара хҩык-хҩык ахшара рҭынхеит. Асабицәа рааӡареи, ршьапы рықәыргылареи, уимоу анхамҩа аныҟәгареи рҟәаҟәа иқәхеит рыҳәсеибацәа Кәикәица Ҭырқьԥҳаи Ольга Ахьиԥҳаи", - лажәа иацылҵоит аҭаца.
Аҵыхәтәаны Роман иоуп адунеи зыԥсах. Аԥсыжра аҽны, аицалацәа рхәыҷқәа ргәыдыҳәҳәала ишгылаз, агәашә иавсуаз ҽыуаҩык "Дамеи рыцҳа, ушәи угәашәи шԥаки" ҳәа ибжьы ҭыганы иҳәазаап. Уи заҳаз аҳәсацәа даара игәныргеит. Ԥсабарала иҟәышыз, аԥсҭазааратә ԥышәма змаз Кәикәицеи Ольгеи рхәыҷқәа аӡәы иашьҭахь имгыло, уимоу, аҵара дуқәагьы дырҵаны, рыԥсадгьыл амаҵ азыруртә еиԥш алшара рырҭоит.
"Иашка ихылҵыз ақыҭаҟны иаанхеит, Роман итәқәа Гагра инхоижьҭеи акрааҵуан. Аицалацәа рхәыҷқәа рааӡараҿы рыуа-рҭынха рыцхраауан. Исымҳәарц залшом усҟантәи аамҭазы Оҭҳара ашәанцәа ааганы ианындырхоз, ари агәараҭа иатәыз ажәытә ԥсыжырҭақәа ахьыҟаз адгьылгьы ахархәарахь ишрырҭаз. "Уԥсцәа еиҭаугааит" ҳәа аԥсуаа зыцәшәо ахҭысгьы абраҟа иҟалеит. Мықәаа рнышәынҭрақәа ыҟамшәа адгьыл иаҟаратәны, ашәанцәа ықәынхо иалагеит. Уи агәнаҳа Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан ирыхьӡан, иахьа инықәыӡӡа ицеит", - ажәабжь иацылҵоит Ида Ахԥҳа.
Романи Иашкеи рхәыҷқәа Аԥсни анҭыҵи иреиҳау аҵараиурҭақәа ирылгоит. "Ахьӡ-аԥша" аорден ахԥатәи аҩаӡара занашьоу Гагра араион аӡбаҩ хада Мерии Гәдоуҭа Араионтә еизара адепутатс акыр шықәса иҟаз Валерии (адунеи иԥсаххьеит) рыӡбахә бзиаӡаны ирдыруеит ҳтәылаҟны.
Иахьа Дамеи Мықәба игәараҭа иахагылоуп Валери ихылҵыз арԥарцәа. Руаӡәы Дамеи ихьӡ дазгәдуны иныҟәигоит.
Лассы-лассы рхәышҭаарамца ахьеиқәу еизалоит аишьцәа Иашкеи Романи рыхшареи рмоҭацәеи. Арепрессиа иалаӡыз Дугра аамҭала инапала ашҭаҟны иргылаз аишәа хәыҷ иадтәаланы, шәышықәса ирҭысхьоу баҟас иԥхьаӡаны иқәрымгац Дамеи икәасқьа иадыԥшыло иргәаладыршәоит аицалацәа ргәы нзырхаз аҽыуаҩ иажәақәа. Адунеи зыԥсаххьоу Кәикәица Ҭырқьԥҳаи Ольга Ахьиԥҳаи абиԥара аиқәырхара ахьрылшаз азы анцәа иҭабуп ҳәа иарҳәоит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


АҞӘА, рашәара 29 - Sputnik. Аԥсны акоронавирус аҟынтә алаҵа ҟарҵахьеит 4682-ҩык. 2197-ҩык алаҵа аҩбатәи ахәҭа рзыҟаҵоуп ҳәа иҳәеит Агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба рашәара 29 азы имҩаԥигаз апресс-конференциаҿы.
Аԥсны алаҵаҟаҵаратә кампаниа иалагеит лаҵара 11 азы. Алаҵа ҟарҵоит "Спутник V" ала. Алаҵа раԥхьатәи апартиа, 6,5 нызқь доза ареспубликахь иааргеит мшаԥымза анҵәамҭазы.
COVID-19 аҟынтәи алаҵа ҟарҵахьеит Аԥсны аԥыза-министри Аминистрцәа реилазаара алахәылацәақәаки.
Аԥсны COVID-19 змоу рхыԥхьаӡара 17 нызқь иахысхьеит, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 240–ҩык.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
-
Аԥсны атерапевт хада алаҵаҟаҵара анырра атәы далацәажәеит


Аида Чачхалиа Тҟәарчал араион ахада имаҵураҟынтәи лхы лақәиҭтәразы аусԥҟаҿы иарбан араион ахада инапынҵақәа назыгӡо изы адҵагьы.
Аманшәалара, амшра зцу ауаа ҳәа иалыркаауа ауаа рзы имҩаԥырго аныҳәара атәы арадио Sputnik аефир аҟны ицо арубрика "Жәлар рдоуҳа" аҿы дазааҭгылеит афольклорист Есма Ҭодуаԥҳа.
Аԥсны ахада иусқәа назыгӡо Валери Бганба хәажәкыра 25, 2020 шықәса рзы иҟаиҵаз адҵала Аԥсны Аҳәынҭқарра Афинансқәа рминистрра иаԥшаар ауп атәылаҟны акоронавирустә инфекциа COVID-19 алаҵәара аҿагыларазы иаҭаху аусмҩаԥгатәқәа рзы аԥара.
Аҟәатәи ахәаахәҭратә ҭыԥ "Кормилица" аиҳабы Оҭар Гындиа арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы еиҭеиҳәеит адәқьан аҿы аҭагылазаашьа зеиԥшроу, афатә азымхара ыҟоу иҟаму.
Алхратә кампаниа амҩаԥгараан акандидатцәа зегьы аҳәынҭқарратә маҵзурақәа рынагӡараҟынтәи аамҭала рхы иақәиҭтәын.
Тҟәарчал араионтә хәышәтәырҭаҿы акоронавирустә карантин шеиҿкаау атәы насгьы ачымазаҩцәа ацхыраара шрырҭо атәы арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы еиҭалҳәеит амедиаҳәшьа Емма Тыҩԥҳа.
Аԥсны ахада инапынҵақәа назыгӡо Валери Бганба иҟаиҵаз адҵала, Аԥсны мшаԥы 7 рҟынӡа иалагалоуп акоронавирус аламҵәаразы адҵа ҿыцқәа.
Иахьатәи аамҭазы Урыстәыла иазгәаҭоуп 495-ҩык ачымазцәа, акоронавирустә инфекциа COVID–19 змоу.
Аида Чачхалиаԥҳа Тҟәарчал араион ахадас абҵарамза 2014 шықәса рзы дҟаиҵеит усҟантәи Аԥсны ахада Рауль Ҳаџьымба.
Анцәа ихаҵаҩцәа ргәы иҭоуп 15 километра иназынаԥшуа аџьартә ныҟәара амҩаԥгара. Уи акоронавирус аҿагылара иазкуп.
Аҭаҭын аалыҵ ҭаҵәахын автомашьына аҭуани ахыби рыбжьара, аԥхьатәи ашәқәа ркәыршабжьара, атәарҭақәа ркәыршаҿы.
Аԥсны ахада иусқәа назыгӡо Валери Бганба ихантәаҩрала аҩаша, хәажәкыра 24 рзы имҩаԥысит ауааԥсыра акоронавирус аҟынтәи рацәыхьчаразы Акоординациатә штаб аилатәара.
Амедициантә сабрадақәа рганахьала аҳәынҭқарратә ҿаҵатәы шаҟа рымоу, ҽнак шаҟа рӡахуа уҳәа ртәы еиҭалҳәеит арадио Spuitnik аефир аҟны Аҟәатәи амодақәа рыҩны аусзуҩ Лолита Кәыҵниаԥҳа.
Аҟәатәи ақалақьтә еизара ахантәаҩы Константин Ԥлиа адепутатцәеи иареи онлаин-еилацәажәара мҩаԥыргеит акоронавирус аламырҵәаразы ауснагӡатәқәа ирызкны.
Аԥсны афинанстә цхыраара аҭаразы Урыстәыла абиуџьет аҟынтәи есышықәса 50 миллион мааҭ азоунажьуеит ахәшәқәеи амедицинатә маҭәахәқәеи рыла аиқәыршәаразы аиқәшаҳаҭра аҳәаақәа ирҭагӡаны.
Аԥсны акоронавирус макьана уаҩы идбалаӡам, ауаа ари аҿкы рацәыхьчаразы аусқәа мҩаԥгоуп: аҵаратә усбарҭақәа аркуп, аспорттә, акультуратә-массатә усмҩаԥгатәқәа аԥыхуп.
Очамчыратәи ашылалагарҭатә зауад "Анхара" аиҳабы Борис Кәартаа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит ахрыӷхкқәа рганахьала Урыстәыла ирыдыркылаз ақәҵара русура иахьынӡаныԥшуа атәы.
Ачымазара ҿкы акоронавирус иаҿагыланы ақәаԥараз Урыстәылантәи Италиаҟа амедицинатә цхырааразы идәықәҵоуп жәиԥшь ҳаирплан.
Аԥсны аус руеит акоронавирус аламырҵәаразы аусбарҭабжьаратәи аҳәаақәҵаратәи аштабқәа. Иахьатәи амш азы атәылаҿы аӡәгьы идбалам COVID-19.
Ашьапылампыл асразы адунеитә чемпионат ConIFA-2020 мҩаԥысраны иҟан Аҩадатәи Македониа ҳазҭоу ашықәс, лаҵарамза 30 инаркны рашәарамза 7 рҟынӡа.


АҞӘА, ԥхынгәы 2 – Sputnik. Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа ицхырааҩ ҿыц Максим Ӷәынџьиа арадио Sputnik аҟны еиҭеиҳәеит имаҵура ҿыц аҿы гәҭакқәас имоу. Иара иҳәеит Аԥсни егьырҭ атәылақәеи иахьазы ирымоу аимадарақәа реиқәырхареи реизырҳареи қәҿиарала Адәныҟатәи аусқәа рминистрраҿы ишымҩаԥырго.
"Саргьы ари аус схы аласырхәып, схатәы еимадарақәа цәырзгап. Урҭгьы атәылақәа реизыҟазаашьаҿы аҵакы рымоуп. Аизыҟазаашьақәа аофициоз мацарала имҩаԥымслароуп. Ирацәаҩуп иахьагьы ҩызцәак раҳасаб ала сыззыҟоу, исзыҟоу ауаа. Урҭ егьырҭ атәылақәеи ҳареи ҳаимадарақәа рышьақәыргылараҿгьы ацхыраара ҟарҵар рылшоит", - ҳәа иҳәеит иара.
Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада жәларбжьаратәи аусқәа рзы ицхырааҩыс аҟазаара ари аҭакԥхықәра змоу, аинтерес зцу усуп ҳәа азгәеиҭеит Ӷәынџьиа.
"Аиаша сҳәоит, сара скандидатура рыдызгалеит, сбиографиа дсырдырит, агәахәара дугьы снаҭоит сахьрыдыркылаз. Даара исҭахын иҿыцу уск аҟны сзышьцылахьоу схы иархәаны џьара акы снапы аласкыр", - ҳәа азгәеиҭеит иара.
Аусуразы игәҭакқәа, уаанӡа, Адәныҟатәи аусқәа рминистрраҿы аус анызуазтәи ирышьашәалоуп ҳәа иҳәоит ахада ицхырааҩ.
"Егьырҭ атәылақәеи ҳареи аимадарақәа ҳабжьаҵара аус адулатәуп. Аполитикатә шьаҭала ҳазхазымҵо рганахьала аекономикатә еимадарақәа рыбжьаҵара алшоит. Уи аԥышәа Ахәаахәҭра-ааглыхратә палатаҿы исоуит. Иҟауҵаша рацәоуп", - ҳәа иҳәеит Максим Ӷәынџьиа.
Максим Ӷәынџьиа 2002-2004 шықәсқәа рзы Аԥсны адәныҟатәи аусқәа рминистр ихаҭыԥуаҩс дыҟан.
2004 шықәса хәажәкырамза инаркны 2010 шықәса жәабранмза рҟынӡа Максим Ӷәынџьиа Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрс дыҟан.
Анаҩс Ахәаахәҭра-ааглыхратә палата аиҳабы ихаҭыԥуаҩыс аус иуан, иара убасгьы жәларбжьаратәи афонд "Аԥсны" аиҳабы дихаҭыԥуаҩын.
Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада жәларбжьаратәи аусқәа рзы ицхырааҩыс уаанӡа дыҟан Ахрик Аҩӡба.
АҞӘА, нанҳәа 3 - Sputnik. Атуристцәа рыԥсшьараз ахә лаҟәқәа рыла Аԥсны иаԥыргоит ҳәа аанацҳауеит "Известия", атуроператорцәа рдыррақәа шьаҭас иҟаҵаны.
Аҭыжьымҭа адыррала мчыбжьыктәи атур 15 нызқь мааҭ иаԥсоуп аӡәы изы, Шәачанӡа аарагьы налаҵаны.
Убри аан зегь раасҭа ахәқәа каҳаны иҟоуп Ҭырқәтәылеи Бырзентәылеи. Уа ҩыџьа рзы мчыбжьыктәи аԥсшьара 20–25 нызқь мааҭ иартәоит.
Ҭырқәтәыла ахәыҷқәа змоу рзгьы реиҳа имариоу хырхарҭоуп. Нанҳәамзазы мчыбжьыктәи атур акрыфарагьы нацҵаны 25 нызқь мааҭ рҟынӡа иаԥсоуп.
Аԥсныҟа иаауа атуристцәа ракәзар ПЦР-тести алаҵа шырзыҟаҵоу азы аршаҳаҭгеи рҭахӡам.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Ладатәи Кавказ хҭысқәак аныҟалалак, ахҭысқәа зегьы имҩаԥысуа рҟны еимадарак уԥшаар ҟалоит. Қырҭтәылеи, Аԥсни, Ермантәылеи, Азербаиџьани хәыҷык еицәыхаразаргьы, ҵыԥх иҟалаз ахҭысқәа рышьҭахь, Азербаиџьан аибашьраҟны аиааира анырга ашьҭахь Ладатәи Кавказ аҭышәныртәалара аганахь зынӡа аҽаԥсахит. Аҭынчратә политика ҳәа Урыстәылатәи Афедерациа имҩаԥырго Ашьха Ҟарабах аганахьала аҭышәынтәалара згәамԥхо аҳәынҭқаррақәа рацәоуп. Адеоккупациа ҳәа ахьыӡҵаны Қырҭтәыла ишьҭырхыз ақәҵара иаҿурԥшыр ҟалоит Украина Донбасси Крыми рганахьала ишьҭнахыз ақәҵарақәа. Иара убас, ааигәа Зеленски(Украина ахада - азгәаҭа) Аԥсны аҳәааҟны дааны иҟаиҵоз аҳәамҭақәа, арҭқәа зегьы еидҳәалоуп, Урыстәыла ақәыӷәӷәароуп еиҳарак аԥхьа иргыланы хықәкыс ирымоу", - ҳәа азгәеиҭеит Ҳагба.
Шәазыӡырҩы аудио.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Аԥсны ААР "ампыҵахалара ахыхраз" Қырҭтәыла арезолиуциа апроект ахҳәаа анаҭеит
Ермантәыла Азербаиџьан ахара аднаҵоит


АҞӘА, ԥхынгәы 11 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 485-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 180-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Ариабжьарак акоронавирус злаз апациентцәа хәҩык рыԥсҭазаара иалҵит. Ԥхынгәы 9 рзы Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит 71 шықәса зхыҵуаз хаҵаки 62 шықәса зхыҵуаз ԥҳәыски. Ԥхынгәы 10 рзы - 82 шықәсеи 49 шықәсеи зхыҵуаз ҩыџьа аҳәсеи 73 шықәса зхыҵуаз хаҵаки.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 135-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 43-ҩык, ибжьаратәуп - 50-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 42-а апациентцәа, урҭ рахьтә 11-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 25-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 40-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, ԥхынгәы 18 - Sputnik, Бадри Есиава. Аԥсны Апрокуратура хада ашьаус хацнаркит Аҟәа Аҳабла ҿыц аҿы ҩыџьа ахьҭахаз аиҿахысра ахҭыс азы. Абри азы адырра ҟаиҵеит Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистр ицхырааҩ Бадра Аиба.
Аусбарҭа адыррақәа рыла, аиҿахысра ҟалеит асааҭ 19:54 рзы, Цәыббра 30 амҩа, №8 аҩны аҿаԥхьа.
Ихәыз хҩык ацхыраара рыҭаразы Ареспубликатә хәшәтәырҭахь инаган.
Руслан Гәдалиеи Беслан Ӡыбеи иаразнак рыԥсҭазаара иалҵит, Аслан Зыхәба ареанимациаҟны дышьҭарҵеит, иԥсеиқәырхара иаҿуп.
Аԥсны ААР ашьаусԥшаара-оперативтә гәыԥи аексперт-криминалисттә центр аспециалистцәеи аусура иаҿуп. Имҩаԥыргоит ари ацәгьоура ҟазҵаз ахаҿқәа рыԥшааразы ауснагӡатәқәа.


Аԥсуа еибашьыга шхәа ареплика ареспубликахь иааргараны иҟоуп амчыбжь анҵәамҭаз. Иара архивтә сахьақәа рыла Петрозаводск амҿы иалхны иҟарҵеит аетнопарк "Аԥсны" аҿаҵала. Уи қәҿиарала иԥыршәеит Онегатәи аӡиаҿы иҟоу аӷбаргыларҭа "Варяг" аҿы. Ашхәа аура 14,5 метра иҟоуп, аҭбаара - 2,5 метра. Ажәҩақәа 14 амоуп. Карелиатәи аԥсаӡи аџьи ирылхуп. Сааҭк ала аццакра 12-14 километра инаӡоит. 50-ҩык ауаа акуеит. Ашхәаргылараан аҵәаӷәанҵа аԥсахрақәа алагалатәхеит. Аԥсуа шхәақәа роура 17 метра иҟан, аха нас амҩангара маншәалахарц азы уажәы аура иагдырхеит.
Аԥраҿы иануп ахьшь асахьа - аетнопарк "Аԥсны" асимвол.
Ашхәа Аԥсныҟа амҩа иқәыргалахьеит. Аҩаша иара мҩанызго Баҭал Џьапуа, аклуб "Афырхы" ахантәаҩы Адгәыр Какоба, аетнопарк "Аԥсны" апроект автор Мзауҷ Ԥлиа ирыгәҭакуп Маиҟәаԥ идгыларц. Аԥсныҟа аԥшьашаҽны иаагахоит.
Аԥсуа еибашьыга шхәа аҵәаӷәанҵақәа Баҭал Џьапуа иҟаиҵеит Урыстәылеи Ҭырқәтәылеи рархивтә сахьақәа рыла, аетнографцәа рыҭҵаарақәа рыла. Иазԥхьагәаҭоуп даҽа шхәакгьы аҟаҵара.
Ажьицәа-абџьарҟаҵаҩцәа рфестиваль Аԥсны раԥхьаӡа акәны еиҿыркааит. Уи цәыббра 24-26 рзы имҩаԥыслоит аетнопарк "Аԥсны" аҿы. Уи рхы аладырхәырц иааит аҭыԥантәиқәа рыдагьы, Иакутиа, Брест, Белгород, Маиҟәаԥ ақалақьқәа рҟынтәи аҟазацәагьы.
Хымш ирылагӡаны ажьицәа аиха дырҭәалоит, дамасктәии амоизака иаҩызоуи аџыр ҟарҵалоит, аԥсуа ҳәызбақәа, аҿыбџьар, ахҿақәа. Урҭ зегьы реиҳарак излырхуа Бырзышьха иҵхны илбааргаз 300 килограмм иҟоу аихамаден ауп.
Амаден аихамаҭәа алырхырц азы идыргылеит аихаӡырҭақәа ҩба, 1200 градус рҟынӡа ашоура ҭарҵоит.
Аҟазацәа рус арманшәаларазы ишьақәдыргылеит афрынақәа жәаба рҟынӡа, урҭ рахьтә ҩба уаанӡа ҳабацәа ишыҟарҵалоз еиԥш ахәы зқәу ацәала аҳауа ҭадыршәшәоит. Егьырҭ рҿы амца агаз ала ма афымцала аҳауа ҭадыршәшәоит.
Афестиваль аҟны зегь реиҳа азҿлымҳара зырҭаз аԥсуа ҳәызба акәхеит. Аҟазауаа шьоукы ргәы иҭоуп арҭ хымш рыҩнуҵҟа ҩба-ҩба, иара инеиҳангьы абџьарҿқәеи, иара убас итрадициатәу аԥсуа хҿақәеи рыҟаҵара.
Афестиваль аҟынтәи афотосахьақәа шәрыхәаԥшыр ҟалоит абра>>
Цәыббра 19 рзы Урыстәыла Аҳәынҭқарратә Думахь адепутатцәа ралхразы Аԥсны имҩаԥсит абжьыҭарақәа. Сынтәа Аԥсны иахьаҵанакуа абжьыҭаратә ҭыԥқәа жәба аартын.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Аҳәынҭқарратә Думахь адепутатцәа ралхрахь ибжьы аиҭеит Аҟәатәи ахәбатәи абжьаратә школ аҟны иҟоу алхырҭатә ҭыԥ аҿы. Аԥсны аԥыза-министр Александр Анқәаб ибжьы аиҭеит Гәдоуҭатәи аҩбатәи абжьаратә школ аҟны еиҿкаау алхратә ҭыԥ аҿы.
Абжьыҭара рхы аладырхәыр рылшон Аԥсны инхо, 18 шықәса зхыҵхьоу Урыстәыла атәылауаа, иара убасгьы абжьыҭара амш азы ара аамҭала иҟоу. Абжьыҭаразы ирымазар акәын аҩнуҵҟатәи ма аҳәаанырцәтәи урыстәылатәи атәылауаҩшәҟәы.
Аԥсны инхо уаанӡа Урыстәыла атәылауаа рзы абжьыҭаратә ҭыԥқәа еиҿыркаахьан 2011, 2016 шықәсқәа рызтәи алхрақәа раан. 2016 шықәсазы абжьыҭара рхы аладырхәит 20 000-ҩык ауааԥсыра, урҭ рҟынтәи 75% апартиа "Иаку Урыстәыла" азы рыбжьы рырҭеит.
2018 шықәсазы ареспубликаҿ имҩаԥысит Урыстәыла ахада иалхразы абжьыҭарақәа. Владимир Путин изы рыбжьы рҭиит 94,1% ма 39 427-ҩык.
Урыстәыла Аҳәынҭқарратә дума - иахьа апарламент ҵаҟатәи апалата ҳәа ишьоуп. Афедерациа ахеилаки иареи иреиҳаӡоу азакәанԥҵаратә органны иҟоуп.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, нанҳәа 5 – Sputnik, Бадри Есиава. Аминистрцәа реилазаара Аԥсни Венесуелеи рдипломатцәа визада реиҭанеиааираз аиқәшаҳаҭра аднакылеит нанҳәа 5 азы имҩаԥысуаз аилацәажәараҿы.
"Ишәыдаагалоит ақәҵара "Боливариантәи Ареспублика Венесуелеи Аԥсны Аҳәынҭқарреи реиҳабырақәа рыбжьара адипломатиатәии амаҵзуратәии апаспортқәа змоу ахаҿқәа рзы авиза аҭахра аԥыхразы" апроект. Ари ақәҵара адгылара ашәҭарц сшәыҳәоит. Иара иалнаршоит визада 90 мшы атәылақәа рҵакыраҿы адипломатиатәии амаҵзуратәии паспортқәа змоу ахаҿқәа рыҟазаара", - иҳәеит Адәныҟатәи аусқәа рминистр Даур Ақаҩба.
Венесуела Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи рхьыԥшымра азханаҵеит цәыббра 10 2009 шықәса рзы Венесуела ахада Уго Чавес Москва иҟазаараан. Аԥсны ахада Сергеи Багаԥшь иҳәеит Аԥсны ахаангьы Венесуелеи егьырҭ Алатынтә Америка атәылақәа ҳазхарҵап ҳәа ишазыԥшыз.
Аԥсны ахада Сергеи Багаԥшь Венесуела официалла даҭан 2010 шықәса рзы.
2019 шықәса ажьырныҳәамзазы Аԥсны ахада Рауль Ҳаџьымба усуратә ныҟәарала Венесуела даҭааит. Аԥсны ахада ихы алаирхәит Венесуела ахада Николас Мадуро иҭоубашьҭаҵара. Уи адагьы аҩ-тәылак рхадацәа реиҿцәажәара азԥхьагәаҭан, ирылацәажәан Аԥсни Венесуелеи реизыҟазаашьақәа рҭагылазаашьеи ԥхьаҟатәи рыҿиашьеи ирыдҳәалоу азҵаарақәа.
Венесуела ахԥатәи тәылахеит ҳхьыԥшымра азхазҵаз, Урыстәылеи Никарагуеи раамышьҭахь. Анаҩс Аԥсны ахьыԥшымра азхарҵеит Вануату, Науру, Тувалу, Шьамтәыла.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ажьицәа-абџьарҟаҵаҩцәа рфестиваль Аԥсны раԥхьаӡа акәны еиҿыркааит. Уи цәыббра 24-26 рзы имҩаԥыслоит аетнопарк "Аԥсны" аҿы. Уи рхы аладырхәырц иааит аҭыԥантәиқәа рыдагьы, Иакутиа, Брест, Белгород, Маиҟәаԥ ақалақьқәа рҟынтәи аҟазацәагьы.
Хымш ирылагӡаны ажьицәа аиха дырҭәалоит, дамасктәии амоизака иаҩызоуи аџыр ҟарҵалоит, аԥсуа ҳәызбақәа, аҿыбџьар, ахҿақәа. Урҭ зегьы реиҳарак излырхуа Бырзышьха иҵхны илбааргаз 300 килограмм иҟоу аихамаден ауп.
Амаден аихамаҭәа алырхырц азы идыргылеит аихаӡырҭақәа ҩба, 1200 градус рҟынӡа ашоура ҭарҵоит.
Аҟазацәа рус арманшәаларазы ишьақәдыргылеит афрынақәа жәаба рҟынӡа, урҭ рахьтә ҩба уаанӡа ҳабацәа ишыҟарҵалоз еиԥш ахәы зқәу ацәала аҳауа ҭадыршәшәоит. Егьырҭ рҿы амца агаз ала ма афымцала аҳауа ҭадыршәшәоит.
Афестиваль аҟны зегь реиҳа азҿлымҳара зырҭаз аԥсуа ҳәызба акәхеит. Аҟазауаа шьоукы ргәы иҭоуп арҭ хымш рыҩнуҵҟа ҩба-ҩба, иара инеиҳангьы абџьарҿқәеи, иара убас итрадициатәу аԥсуа хҿақәеи рыҟаҵара.
Афестиваль аҟынтәи афотосахьақәа шәрыхәаԥшыр ҟалоит абра>>


"Схаҭыԥуаҩцәеи сареи ашкол аҿы ҳаҟоуп, ҳалацәажәоит иааиуа аҵарашықәс. Цәыббрамзазы ашколқәа рҵара апроцесс хацыркхо иаанкылахо макьана иҳаздырӡом, аха аҵыхәтәантәи ҩышықәса иаҳнарбеит иҷыдоу аҭагылазаашьа аҳәынҭқарраҿы ианыҟала ашколқәа русура шеиԥҟьо. Иҟаҳҵо ҳзымдыруа ҳақәхоит, уи ҳахьынӡазхәыцуа аамҭа ҳацәцоит, ҳаиламхарц азы еиуеиԥшым авариантқәа ҳрызхәыцуеит. Аԥсны аҳәынҭқарра анапхгара ирыдыркыло ақәҵара ҳаздыруам, аха Гагра араион аҷыдарақәа амоуп. Раԥхьа иргыланы Гагра – атуристә раионуп, цәыббрамзазы ара зыԥсы зшьо ауаа рхыԥхьаӡара рацәоуп, ахәыҷқәа рныҟәара иацлар, ақалақь аҩнуҵҟа ауаажәларратә транспорт иҭало рхыԥхьаӡара рацәахашт, убри аҟнытә цәыббрамзазы аҵара апроцесс аанкылара ҟаларгьы ауеит ҳәа агәаанагара сымоуп. Уи анаҩс онлаин аформат ахь ҳмиасыр ҳнапхгара абжьгара раҳҭар ҳҭахуп, агуманитартә маҭәарқәа онлаин формат ахь ииаргарц. Ҩымчыбжь рахьтә знык аҵаҩы азшьа формала ашкол аҿы дааины иаиҭо, егьи абжьара арҵаҩи иареи онлаинла аимадара рыбжьаҵаны, аха ҩрала иҟоу амаҭәарқәа аҵаҩцәа еихша-еихшаны ашкол аҿы имҩаԥаагаларц", - ҳәа азгәалҭоит Гәынԥҳа.
Инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.
"2015 шықәсазы аҷкәынцәа ҳаидгыланы ҳамчала хәыҷы-хәыҷ хаҿуп. Сынтәа раԥхьатәи ԥышәак аҳасабала аус аҳаруит. Аԥсыӡқәа хы-хкыкны рааӡара ҳаҿуп: акалмаҳа, ақьоуқьад (осетр), ахьыԥшшәы змоу аԥҟыш (карп). Акалмаҳааӡара хәыҷык иуадаҩуп, ахатәы кәамаҵамақәа амоуп. Ақьоуқьади аԥҟыши Урыстәылантәи макьана иааҳамгацт. Ԥышәарак аҳасабала аԥҟыш аԥсыӡԥшқақәа Гәдоуҭа (Оҭҳара) аԥсыӡнхамҩаҟынтәи иааҳгеит, аӡҭарчы иҭаҳҵеит, уи уиаҟара аџьабаа унарбом, ахала ахы ааӡоит", - иҳәеит Леԥсаиа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара аудиофаил аҟны.
"Аҵараҵара аганахьала еиԥҟьарақәак ҳаман астудентцәеи ҳареи ҳусураҟны. Ҳаамҭазтәи атехнологиатә маҭәахәқәа ҳхы иархәаны адҵақәа раҳҭон. Даргьы ибзианы рхы аадырԥшит, ацәыргақәҵагьы ҟаҳҵеит, ҳдыргәырӷьеит аиашазы.
Арҿиараҿы акәзар, есымша аамҭа ҳацәмаҷуп, иааҳакәыршаны иҟоу аԥшӡара аш ахь аиагаразы. Бзиашәа аамҭа ҳаун, сҩызцәеи сареи ҳцаны аҭыԥ ԥшӡарақәа ҭаҳҵааит. Акы–ҩба убра (аонлаин-цәыргақәҵазы - азгә.) ицәырызгаз урҭ иреиуоуп. Сусумҭақәа аӡын азы иҟасҵаз роуп… Пыв ашьха ажәҩан, аеҵәақәа ҳрыҵаԥшуа абас зны ашара ҳаԥылеит.
Апандемиа лшарақәакгьы ҳнаҭеит, аха ачымазара иахҟьаны ҳҩызцәа иԥсызгьы ҟалеит, угәы еихьызшьуа ауп. Ауаҩы убраанӡа ихы неигеит, аԥсабара дазымхәыцуашәа, ишьҭахь инижьуа", - иҳәеит Габелиа.
Аицәажәара иаҳа инарҭбааны аудиофаил аҟны.
"Аиҟәгара – аҟазара" ахьӡуп аинформациатә маҵзура Sputnik, Аԥсны асахьаҭыхыҩцәа реидгылеи, Асахьаҭыхратә цәыргақәҵатә зал хадеи еицеиҿыркааз аонлаин-цәыргақәҵа. Уи иалахәуп 20-ҩык рҟынӡа аҟазацәа. Ацәыргақәҵа шәахәаԥшыр шәылшоит Sputnik асаит аҿы.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, нанҳәа 22 - Sputnik. Алада Новгородтәи аобласт агубернатор ихаҭыԥуаҩ Андреи Саносиан Аԥснытәи аделегациа идикылеит, абри атәы аанацҳауеит Аԥсны ахада ипресс-маҵзура.
Аделегациа напхгара азызуа Алхас Кәыҵниа Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа иҟынтәи, Алада Новгород ақалақь 800-шықәса ахыҵра аҳаҭыр азын иҟаиҵаз адныҳәаларатә ажәанҵа риҭеит. Анаҩс аҩ-ганк алацәажәеит аусеицуразы азҵаарақәа.
Сынтәа 10 шықәса ҵоит Аԥсни Алада Новгородтәи аобласти рыбжьара аиҩызаратә еиқшаҳаҭра рнапы аҵарыҩижьҭеи. 2011 шықәса раахыс Аҟәеи Алада Новгороди - ақалақьқәа аиашьара рыбжьоуп.
Андреи Саносиан иҭабуп ҳәа реиҳәеит аиубилеитә усмҩаԥгатәқәа рхы ахьаладырхәыз.
"Ҳара иҭабуп ҳәа шәаҳҳәоит ҳрегион шәахьазҿлымҳау, иара убас ҳқалақь 800-шықәса ахыҵра иазкны ҳгәырӷьара ахьҳацеиҩышәшаз", - иҳәеит Саносиан.
Алхас Кәыҵниа Алада Новгородтәи аобласт анапхгара иҭабуп ҳәа реиҳәеит иҟарҵаз адкыларазы. Инаҵшьны иазгәеиҭеит еиуеиԥшым ахырхарҭала ҳусеицура аҵак ду шамоу.
Аиԥылара мҩаԥысит Алада Новгород иҟоу ҳаҭыр зқәу Аԥсны аконсул Владимир Литвинчуки аҭыԥантәи анапхгареи алархәны.
Аԥсны ахада иусбарҭа анапхгаҩы Алхас Кәыҵниа зхадараҿы дыҟоу аԥсуа делегациа аилазаараҿы иҟоуп Аҳәынҭқарра ахада иусбарҭа анапхгаҩы ихаҭыҧуаҩ Зураб Қаџьаиа, адәныҟатәи аусқәа рминистр Даур Ақаҩба, Гагра араион ахада ихаҭыҧуаҩ Алхас Барцыц, Пицунда ақалақь ахада Руслан Хәынҵариа.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ажьицәа-абџьарҟаҵаҩцәа рфестиваль Аԥсны раԥхьаӡа акәны еиҿыркааит. Уи цәыббра 24-26 рзы имҩаԥыслоит аетнопарк "Аԥсны" аҿы. Уи рхы аладырхәырц иааит аҭыԥантәиқәа рыдагьы, Иакутиа, Брест, Белгород, Маиҟәаԥ ақалақьқәа рҟынтәи аҟазацәагьы.
Хымш ирылагӡаны ажьицәа аиха дырҭәалоит, дамасктәии амоизака иаҩызоуи аџыр ҟарҵалоит, аԥсуа ҳәызбақәа, аҿыбџьар, ахҿақәа. Урҭ зегьы реиҳарак излырхуа Бырзышьха иҵхны илбааргаз 300 килограмм иҟоу аихамаден ауп.
Амаден аихамаҭәа алырхырц азы идыргылеит аихаӡырҭақәа ҩба, 1200 градус рҟынӡа ашоура ҭарҵоит.
Аҟазацәа рус арманшәаларазы ишьақәдыргылеит афрынақәа жәаба рҟынӡа, урҭ рахьтә ҩба уаанӡа ҳабацәа ишыҟарҵалоз еиԥш ахәы зқәу ацәала аҳауа ҭадыршәшәоит. Егьырҭ рҿы амца агаз ала ма афымцала аҳауа ҭадыршәшәоит.
Афестиваль аҟны зегь реиҳа азҿлымҳара зырҭаз аԥсуа ҳәызба акәхеит. Аҟазауаа шьоукы ргәы иҭоуп арҭ хымш рыҩнуҵҟа ҩба-ҩба, иара инеиҳангьы абџьарҿқәеи, иара убас итрадициатәу аԥсуа хҿақәеи рыҟаҵара.
Афестиваль аҟынтәи афотосахьақәа шәрыхәаԥшыр ҟалоит абра>>


АҞӘА, цәыббра 2 – Sputnik. Фиодор Волков ихьӡ зху Иарославтәи атеатр агастрольқәа рыҿҳәара еиҭакуп ҳәа Sputnik иазеиҭеиҳәеит РУСДРАМ адиректор Иракли Хынҭәба.
2021 шықәса ҭагалан азы Фазиль Искандер ихьӡ зху Аурыс драматә театр аҿы урыстәылатәи атеатр ԥшьы-қәгыларак мҩаԥнагараны иҟан.
"Сынтәа иазгәаҭан Фиодор Волков ихьӡ зху Иарославтәи атеатр амасштабтә гастрольқәа. Ари аԥсуа хәаԥшҩы изы ихҭыс дуны иҟалон, аиҳаракгьы уажәы, агастрольтә усура хра аманы Урыстәылеиԥш егьырҭ атәылақәа рҿгьы ианымҩаԥырго аамҭазы", - ҳәа иҳәеит Хынҭәба.
Акультуратә усбарҭақәа русура ахьеиҭашьақәыргылоу рацәоуп, русура иахәҭоу ашәарҭадара иақәшәо еиҿыркаауеит ҳәа азгәеиҭеит иара.
"Абри аганахь ала ҳара адунеи зегь ҳҽалаҳкааит. Ҳкультуратә усбарҭақәа аҳаркит, иаҳԥеиԥшугьы макьаназ еилкаам. Убри аан аҵаратә усбарҭақәа русура хыртуп. Иҟало зеиԥшрахаша ахьаҳзымдыруазы иҳаӡбеит агастрольқәа рыҿҳәара ҳнахарц", - ҳәа иҳәеит РУСДРАМ адиректор хада.
Волков итеатр Аԥсныҟа аара аԥаразоужьра мҩаԥнагон апрограмма "Агастроль дуқәа" аҳәаақәа ирҭагӡаны Урыстәылатәи Афедерациа.
"Атеатр аспектакльқәа ԥшьба ықәнаргылараны иҟан. Иаараны ҳарзыԥшын аилазаара хада. Ари ҭоурыхтә хҭысхон, иагьалшон иарбоу асанитар-епидемиологиатә ҭагылазаашьақәа ирықәныҟәаны амҩаԥгара. Адунеи зегьы аҿы усоуп ишыҟарҵо. Ҳаргьы уи аԥышәа ҳамоуп, аха иахьа ҳусура алдыршом", - ҳәа иҳәеит Хынҭәба.
Фиодор Волков итеатр шьаҭаркын 1750 шықәсазы Иарославль, раԥхьатәи зегь зҭаар алшо профессионалтә театрын. Ишьаҭеиркит актиор, арежиссер Фиодор Волков.
Аԥсны акоронавирустә инфекциа инадҳәаланы аԥкырақәа алагалоуп. Ԥхынгәы 12 раахыс акультура аминистрра анапаҵаҟа иҟоу аусҳәарҭақәа русура аанкылоуп.
АҞӘА, цәыббра 22 - Sputnik. Аԥсни Урыстәылеи Жәлар рартистка, акультура аусхк аҟны Урыстәыла Аҳәынҭқарратә аԥхьахә алауреат, Станиславскии Немирович-Данченкои рыхьӡ зху Москватәи академиатә музыкатә театр асолистка Хьыбла Гьерзмааԥҳа аоператә ԥхьахә "Онегин" ахадас дҟалеит, абри атәы аанацҳауеит Аԥсны акультура аминистрра.
"Акраамҭа исыдыргалон ари аҭакԥхықәра зцу аус. Агәаӷьрагь уадаҩын избанзар аамҭа, алшарақәа аҭахуп. Исҭахуп ҿыцрақәак алазгаларц. Абри аганахьгьы аус зулоит. Аԥхьахә жәларбжьаратәи аимадарақәа рыӷәӷәатәуп, ахәаԥшҩцәа қәыԥшцәа адыԥхьалатәуп", - лҳәеит лара.
Аԥхьахә шьаҭаркын 2016 шықәсазы, есышықәса Санкт-Петербург иранаршьоит. Аныҳәатә церемониа мҩаԥгахоит Михаиловтәи атеатр асценаҿы.
Хьыбла Гьерзмааԥҳа – Урыстәылеи Аԥсни Жәлар рартистка, иланашьоуп аԥхьахәқәа "Триумф", "Casta Diva" аноминациа "Иреиӷьӡоу аоператә шәаҳәаҩы" аҟны, амилаҭтә театртә ԥхьахә "Ахьтәы сабрада" аноминациа "Иреиӷьӡоу аԥҳәыс лроль" аҟны, атеатртә ԥхьахә "Ахьы Орфеи" аноминациа "Иреиӷьӡоу ашәаҳәаҩ" аҟны.
Рашәара 12 азы Урыстәыла ахада Владимир Путин Урыстәылатәи Афедерациа Аҳәынҭқарратә премиа лнапы иаиркит аоператә шәаҳәаҩы, Урыстәылеи Аԥсни Жәлар рартистка, Станиславскии Немировичи-Данченкои рыхьӡ зху Москватәи академиатә музыкатә театр асолистка Хьыбла Гьерзмааԥҳа аурыси адунеитәи оператә ҟазара арҿиараҿы иҟалҵаз алагалазы.
Sputnik
Ражьден Гәымба диит цәыббра 12, 1926 шықәса рзы, Дәрыԥшь ақыҭаҿ. Иара 14 шықәса анихыҵуаз раԥхьатәи иашәақәа иҩуа далагеит, усҟан анотатә грамота издыруамызт, иҷыдоу адыргақәа рыла иаирбон имузыка.
Аԥсуа фольклор акомпозитор итема хадақәа ируакын. Аибашьра атематика акәзар, дышқәыԥшыз ирҿиара иалалеит.
Ражьден Гәымба иабду, жәлар шәаҳәаҩ, ажәабжьҳәаҩ Мамсыр лассы-лассы имоҭа абыргцәа ахьеизоз днеигалон. Усҟан арԥыс иаҳаз ашәақәа изаадыртит ижәлар рҭоурых. Қырҭтәыла жәлар рҟазара Аҩнаҟны ахор адирижиорцәа ркурс даналга ашьҭахь Ражьден Гәымба аусура далагоит Чхорцҟәыл араион аҟны. 1955 шықәса рзы Аԥсныҟа дхынҳәуеит. Жәлар рашәаҳәареи рыкәашареи Аҳәынҭқарратә ансамбль напхгара аҭара далагоит. Усҟантәи аамҭазы иарак акәын профессионалтә коллективны Аԥсны иҟаз.
Ражьден Гәымба ирҿиамҭақәа нарыгӡоит Бырзентәыла, Франциа, Молдавиа рхортә коллективқәа.
Иахьа шьҭа зыдунеи зыԥсаххьоу акомпозитор, Аԥсны Жәлар рартист атәым тәылаҟа ихырҵәаз аԥсуаа рлахьынҵа еснагь хьаас иман, иаԥҵамҭақәа ирынирԥшуан.
"Аҳәаанырцә инхо ҳауаажәлари ҳареи уарла-шәарла акәзаргьы аибабарақәа ҳабжьало ҳаналага, аибабара аныҟала, раԥхьатәи Аԥснынтә Ҭырқәтәылаҟа ицоз агәыԥ саргьы салан, еиҳабыс дҳацын Џьон Гәбаз. Уи агәыԥ композиторк иаҳасаб ала сацын", - иҳәеит иара ажурналист Сырма Ашәԥҳаи иареи реицәажәарақәа руак аҿы.
Ражьден Гәымба излазгәаиҭоз ала, Ҭырқәтәыла дыҟанаҵы икарандашьи иқьаади еиқәихуамызт.
"Знык аҳәаа ҳнахыҵны, аҭырқәцәа рымшын аҟәара ҳаннавала нахыс, абри еиԥш агәаанагарақәа соуан: абни ахаҳә аҵаҟа джызар аӡәы, даҽаӡәы аҵла ашьапаҿы джызар, мамзаргьы абни аҵла игылоу ашьапаҿы дшадтәалаз амла дакны дыԥсызар, абри амҩа шаҟаҩ ықәӡыда ҳәа хәыцра шәкы сеимаркуан", - иҳәон Гәымба.
Акомпозитор излаиҳәоз ала, ашьаҭа икит хыхәҭа дукны иҟаз Ораториа, амҳаџьырқәа рышьҭрала. Уи ахоргьы ирҳәоит, асолистцәагьы ирҳәоит, асимфониа аоркестр иазкынгьы иҟоуп.
Ражьден Џьгәаҭан-иԥа Гәымба иԥсҭазаара далҵит 2007 шықәса нанҳәа 21 рзы. Иара зегьы бзиа дырбон, уаҩышьалагьы, ҟазаралагьы, ҭеиҭԥшлагьы иаарылукаауаз дыруаӡәкын ҳәа дихцәажәон иара иколлега акомпозитор Кәасҭа Ченгьелиа.
Ражьден Гәымба ихьӡ ахуп Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә филармониа.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, нанҳәа 26 - Sputnik. Урыстәыла аҭҵаарадырреи иреиҳаӡоу аҵареи рминистр ажәадгала ҟалҵеит Аԥснытәи астудентцәеи ашколхәыҷқәеи рзы Урыстәыла аҵараиурҭақәа рбазала алагерқәа еиҿкаазарц. Абри атәы аанацҳауеит аусбарҭа асаит.
Аиԥылара аҳәаақәа ирҭагӡаны иҟаҵан ажәалагала Урыстәылатәи аҵараиурҭақәа рбазала аԥхынтәии аӡынтәии алагерқәа еиҿкаахарц астудентцәеи аиҳабыратә классқәа рҵаҩцәеи рзы.
Бочарова Аԥснытәи лколлегацәа ирзеиҭалҳәеит иреиҳаӡоу аҵараиурҭа урыстәылатәи асистема алшарақәа ртәы.
Иара убасгьы ирылацәажәан ҩ-ганктәи аусеицура азҵаарақәа. Хаҭала, аԥсныуаа урыстәылатәи аҵараиурҭақәа рҿы рҵараҵара азҵаара, аицуснагӡатәқәа рымҩаԥгара атәылақәа рыҩба рыстудентцәа рзы, урҭ аҵара-методикатә литературала реиқәыршәара.
2021 шықәсазы имҩаԥысыр ҟалоит Урыстәыла аҵареи аҭҵаарадырреи рминистрра аделегациа Аԥсныҟа раара.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, цәыббра 25 - Sputnik. Урыстәылатәи Афедерациа ахада Владимир Путин Аҳәынҭқарратә Дума ааԥхьара ҿыц адепутатцәа рҿаԥхьа нагӡатәыс иҟоу адҵақәа рыӡбахә иҳәеит, абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.
Урҭ рыбжьара:
Аҳәынҭдумахь инеиз апартиақәа рхаҭарнакцәа рԥылараан атәыла ахада ааԥхьара риҭеит алхрақәа рыламҭалаз алхыҩцәа иҟаҳҵоит ҳәа агәра иддыргоз нарыгӡаларц.
Цәыббра 17-19 рзы имҩаԥысыз алхрақәа рылҵшәақәа рыла, ҵаҟатәи апалата иақәшәеит хә-партиак: "Иаку Урыстәыла", КПРФ, "Ииашоу Урыстәыла - Аиаша иадгылоу", ЛДПР, "Ауаа ҿыцқәа".
"1999 шықәсазы имҩаԥысыз алхрақәа рышьҭахь раԥхьаӡа акәны Адумаҿы ԥшь-фракциак иреиҳаны иҟалоит, ари иаанаго алхрақәа демократиала имҩаԥысит, ҳтәылаҿы адемократиа ҿиоит, уи иаанагоит еиуеиԥшым аполитикатә мчқәа рхы аадырԥшыр рылшоит ҳәа", - азгәеиҭеит Путин.
Иара инаҵшьны иҳәеит алхрақәа иаартны, азакәан инақәыршәаны имҩаԥысит ҳәа.


АҞӘА, ԥхынгәы 29 – Sputnik. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниеи Урыстәыла ахада Иусбарҭа анапхгаҩ ихаҭыԥуаҩ Дмитри Козаки Москва еиԥылеит ԥхынгәы 29 рзы. Абри атәы аанацҳауеит ахада ипресс-маҵзура.
Аиԥылараҿы аганқәа ирылацәажәеит аԥсуа-аурыс еизыҟазаашьақәа еиуеиԥшым рызҵаарақәа, Аԥсны акоронавирустә инфекциа аҿагылараҿы ацхыраареи, ачымазараҿкы хызҽуа алаҵа аҩбатәи апартиа аагареи, иара убас амшцәгьақәа рыхҟьаԥҟьақәа раԥыхразы ацхыраара аҟаҵареи, Аинвестициатә программа апроектқәа рынагӡареи.
Аусутә ныҟәара аҳәаақәа иҭагӡаны Аслан Бжьаниа асоциал-економикатә ҿиара иадҳәалоу азҵаарақәа рыӡбаразы аиԥылара мҩаԥигеит Урыстәыла ахада Иусбарҭа аҳәаанырцәтәи атәылақәа акультура аганахьала аусеицуразы аусбарҭа аиҳабы Игор Маслови иареи.
Иара убас атәыла ахада игәы иҭоуп Москва еиуеиԥшым аиԥыларақәа рымҩаԥгара.
Аҵыхәтәаны Аԥсны ахада усутә ныҟәарыла Москва дыҟан лаҵарамза 2021 шықәсазы. Усҟан Бжьаниа Урыстәыла ахада Иусбарҭеи Урыстәыла аиҳабыреи рыҟны аиԥыларақәа мҩаԥигеит.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ажьицәа-абџьарҟаҵаҩцәа рфестиваль Аԥсны раԥхьаӡа акәны еиҿыркааит. Уи цәыббра 24-26 рзы имҩаԥыслоит аетнопарк "Аԥсны" аҿы. Уи рхы аладырхәырц иааит аҭыԥантәиқәа рыдагьы, Иакутиа, Брест, Белгород, Маиҟәаԥ ақалақьқәа рҟынтәи аҟазацәагьы.
Хымш ирылагӡаны ажьицәа аиха дырҭәалоит, дамасктәии амоизака иаҩызоуи аџыр ҟарҵалоит, аԥсуа ҳәызбақәа, аҿыбџьар, ахҿақәа. Урҭ зегьы реиҳарак излырхуа Бырзышьха иҵхны илбааргаз 300 килограмм иҟоу аихамаден ауп.
Амаден аихамаҭәа алырхырц азы идыргылеит аихаӡырҭақәа ҩба, 1200 градус рҟынӡа ашоура ҭарҵоит.
Аҟазацәа рус арманшәаларазы ишьақәдыргылеит афрынақәа жәаба рҟынӡа, урҭ рахьтә ҩба уаанӡа ҳабацәа ишыҟарҵалоз еиԥш ахәы зқәу ацәала аҳауа ҭадыршәшәоит. Егьырҭ рҿы амца агаз ала ма афымцала аҳауа ҭадыршәшәоит.
Афестиваль аҟны зегь реиҳа азҿлымҳара зырҭаз аԥсуа ҳәызба акәхеит. Аҟазауаа шьоукы ргәы иҭоуп арҭ хымш рыҩнуҵҟа ҩба-ҩба, иара инеиҳангьы абџьарҿқәеи, иара убас итрадициатәу аԥсуа хҿақәеи рыҟаҵара.
Афестиваль аҟынтәи афотосахьақәа шәрыхәаԥшыр ҟалоит абра>>


АҞӘА, ԥхынгәы 30 – Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Аԥсны Иреиҳаӡоу аӡбарҭа ахашшааратә коллегиа Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа Ҭимыр Ахба ишьраҿы хара идым ҳәа Роман Аргәын иазхаҵаразы ахарадҵара аган ашшыԥхьыӡ иақәшаҳаҭны аиҭаусҭҵаарахь инанашьҭит.
Ахарадҵаратә ган ргәаанагарала Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа азхьамԥшит Ҭимыр Ахба иԥсыбаҩ Роман Аргәын иашьа Рауль Аргәын Анаҟәаԥиа ашьапаҿы иахьиԥшааз. Уи аҭыԥ идыруан иашьа иажәақәа рыла. Уи адагьы аус ашаҳаҭцәа ражәақәа рыла, зус рыӡбои ишьуи рыбжьара аизыҟазаашьақәа бааԥсын аԥсшьарҭатә база "КбГу" аҭира иахҟьаны. Абри аимак ауп ауаҩшьрагьы зхылҿиааз.
Ҭимыр Ахба абаза адиректорс дыҟан, ихаҭыԥуаҩыс дыҟан иахьазы зыԥсҭазаара иалҵхьоу Гыд Аргәын. Апансионат аҳәынҭқарра иамазаран, аха қьырала игеит афирма "Новейший Афон" ахатәтәҩы Агрба Беслан. Ахарадҵаратә ган иаԥхьаӡоит Роман Аргәын Гыд Аргәын дишьҭрақәлаҩны ихы иԥхьаӡон ҳәа. Уи ауп аганқәа иреимакыраз. Агрба Беслани егьырҭ ахаҿқәеи рыбжьара ахатәтәразы аофициалтә еиқәшаҳаҭра ыҟазу иҟамзу, Ахба алаӡаразы аԥара иоуу имоуу шьақәыргылам.
"Аӡбарҭа ахәшьара анамҭеит ашаҳаҭцәа Керсилиани Петикиани рҿахәы, зус рыӡбо иԥҳәыс Петикиан ҭелла 10 000 мааҭ лиҭарц дышиҳәаз, лхаҵа ауаҩы дшишьыз шылҳәаз. Ари ауаҩшьра адырҩаҽноуп ианыҟалаз. Анаҩс ашаҳаҭцәа ирҳәахьаз мап ацәыркит. Дара рҿахәы азхьаԥшра аҭамызт",- рҳәоит ахарадҵаҩцәа.
Иара убасгьы аус аматериалқәа рыла Аргәынаа рхаҭарнакцәа Ахаа аԥсыжрахь инарышьҭырц ирыҳәеит, аҭамзаара шьҭарҵеит.
"Аӡбарҭа азхьамԥшит Аргәын иаанкылара аҭагылазаашьагьы. Иара даанкылан Аԥсни Қырҭтәылеи рҳәаа ажьырныҳәа 6 азы иахысраан", - азгәарҭоит ахарадҵаратә ганаа.
Арыцҳара иақәшәаз аган адукат Мадина Лазаревагьы ахарадҵаратә ган дадгылан илҳәоит аӡбарҭа иашамкәа ахәшьара ҟанаҵеит ҳәа.
Ахара здырҵо идукат Инга Габилаиаԥҳа илҳәоит ақалақьтә еизара аӡбамҭа иашоуп, илыхьчо ахаҿы хара идым ҳәа.
Габилаиаԥҳа илҳәеит Гыд Аргәын иԥҳәыс ианлазҵаауаз ишылҳәаз Роман Аргәын асанаториа "КбГу" аҭира ахәԥсахәҭа шлыдимгалацыз, иҭаацәа рҟынтәгьы аӡәгьы ахбра аҭира ишалахәымыз.
"Дыҟам аӡәгьы Роман Аргәын асанаториа акала дадҳәалан ҳәа зҳәо", - азгәалҭоит адукат.
Аҟәа ақалақьтә ӡбарҭа аӡбамҭала Роман Аргәын ихара шьақәырӷәӷәам, ажьырныҳәа 5 рзы, Анхәа ақыҭан зыԥсыбаҩ ԥшааз Ҭимыр Ахба дишьит ҳәа агәҩарала.
Иара убас аӡбарҭа Аргәын -Аԥсны аҳәынҭқарратә ҳәаа Егры аӡиас ала изакәанымкәа дахыҵит ҳәа идырҵоз ахара шьақәырӷәӷәам ҳәа ахнаҳәааит.
Аргәын арҭ ацәгьоурақәа рзы ахара ихырхит, аха абџьар закәаншьаҭада аахәара, аҭира, аҵәахра, амҩангара, аныҟәгареи рзы ахәҭаҷ ала хышықәса ҭакрала ихгазарц иқәнаҵеит. Роман Аргәын ихы дақәиҭтәын Аԥсны Аиааиреи Ахьыԥшымреи рымш 27 шықәса ахыҵра ахьӡала ирылаҳәаз амнистиа дахьаҵанакыз иабзоураны.
Ҭимыр Ахба ишьразы ашьауӷатә ус Апрокуратура хадахьы иргьежьуп ауаҩшьра ҟазҵаз ишьақәыргыларазы.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ажьицәа-абџьарҟаҵаҩцәа рфестиваль Аԥсны раԥхьаӡа акәны еиҿыркааит. Уи цәыббра 24-26 рзы имҩаԥыслоит аетнопарк "Аԥсны" аҿы. Уи рхы аладырхәырц иааит аҭыԥантәиқәа рыдагьы, Иакутиа, Брест, Белгород, Маиҟәаԥ ақалақьқәа рҟынтәи аҟазацәагьы.
Хымш ирылагӡаны ажьицәа аиха дырҭәалоит, дамасктәии амоизака иаҩызоуи аџыр ҟарҵалоит, аԥсуа ҳәызбақәа, аҿыбџьар, ахҿақәа. Урҭ зегьы реиҳарак излырхуа Бырзышьха иҵхны илбааргаз 300 килограмм иҟоу аихамаден ауп.
Амаден аихамаҭәа алырхырц азы идыргылеит аихаӡырҭақәа ҩба, 1200 градус рҟынӡа ашоура ҭарҵоит.
Аҟазацәа рус арманшәаларазы ишьақәдыргылеит афрынақәа жәаба рҟынӡа, урҭ рахьтә ҩба уаанӡа ҳабацәа ишыҟарҵалоз еиԥш ахәы зқәу ацәала аҳауа ҭадыршәшәоит. Егьырҭ рҿы амца агаз ала ма афымцала аҳауа ҭадыршәшәоит.
Афестиваль аҟны зегь реиҳа азҿлымҳара зырҭаз аԥсуа ҳәызба акәхеит. Аҟазауаа шьоукы ргәы иҭоуп арҭ хымш рыҩнуҵҟа ҩба-ҩба, иара инеиҳангьы абџьарҿқәеи, иара убас итрадициатәу аԥсуа хҿақәеи рыҟаҵара.
Афестиваль аҟынтәи афотосахьақәа шәрыхәаԥшыр ҟалоит абра>>


АҞӘА, цәыббра 1 - Sputnik. Иааиԥмырҟьаӡакәа Аԥсны инхо Урыстәыла атәылауаа Урыстәыла Аҳәынҭқарратә Думахь абжьыҭара мҩаԥыргоит цәыббра 19 азы ҳәа аанацҳауеит Аԥсны иҟоу Урыстәыла ацҳаражәҳәарҭа.
Мандатктәи алхырҭатә округқәа ирыдҳәалоу абжьыҭаратә ҭыԥқәа аадыртуеит: Аҟәа, Гагра, Пицунда, Гәдауҭа, Бамбора, Очамчыра, Тҟәарчал, Гал.
Абжьыҭара мҩаԥысуеит цәыббра 19 асааҭ 08:00 - 20:00 рзы. Абжьыҭаразы урыстәылатәи аҩныҵҟатә ма аҳәаанырцәтә паспорт умазароуп.
Урыстәыла Аҳәынҭқарратә Думахь адепутатцәа хәышықәса аҿҳәара рыманы иалырхуеит еилаԥсоу асистемала: 225-ҩык адепутатцәа апартиатә сиақәа рыла, даҽа 225-ҩвк – мандатктәи аокругқәа рҟынтәи.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, цәыббра 25 - Sputnik. Урыстәылатәи Афедерациа ахада Владимир Путин Аҳәынҭқарратә Дума ааԥхьара ҿыц адепутатцәа рҿаԥхьа нагӡатәыс иҟоу адҵақәа рыӡбахә иҳәеит, абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.
Урҭ рыбжьара:
Аҳәынҭдумахь инеиз апартиақәа рхаҭарнакцәа рԥылараан атәыла ахада ааԥхьара риҭеит алхрақәа рыламҭалаз алхыҩцәа иҟаҳҵоит ҳәа агәра иддыргоз нарыгӡаларц.
Цәыббра 17-19 рзы имҩаԥысыз алхрақәа рылҵшәақәа рыла, ҵаҟатәи апалата иақәшәеит хә-партиак: "Иаку Урыстәыла", КПРФ, "Ииашоу Урыстәыла - Аиаша иадгылоу", ЛДПР, "Ауаа ҿыцқәа".
"1999 шықәсазы имҩаԥысыз алхрақәа рышьҭахь раԥхьаӡа акәны Адумаҿы ԥшь-фракциак иреиҳаны иҟалоит, ари иаанаго алхрақәа демократиала имҩаԥысит, ҳтәылаҿы адемократиа ҿиоит, уи иаанагоит еиуеиԥшым аполитикатә мчқәа рхы аадырԥшыр рылшоит ҳәа", - азгәеиҭеит Путин.
Иара инаҵшьны иҳәеит алхрақәа иаартны, азакәан инақәыршәаны имҩаԥысит ҳәа.


АҞӘА, нанҳәа 23 - Sputnik. Аԥсны амилаҭтә банк иҭнажьит агәалашәаратә ԥараҿырԥқәа "Аԥсны иналукааша ауаа" асериа иаҵанакуа. Абри атәы азгәаҭоуп Абанк асаит аҿы.
Аԥараҿырпы "Зураб Ачба", еицырдыруаз ауаажәларратәи аполитикатәи усзуҩ Зураб Ачба диижьҭеи 70-шықәса аҵра иазкуп, жәа- апсарк иҟоуп.
Аԥараҿырпы "Шәлиман Цыба", ҭырқәтәылатәи ашьапылампылтә клуб "Бешикташ" ахада Сулеиман Себа диижьҭеи 95-шықәса аҵра иазкуп, жәа-аԥсарк иҟоуп.
Асахьаҭыхыҩ – Баҭал Џьапуа. Атираж - 100-100 цыра.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ажьицәа-абџьарҟаҵаҩцәа рфестиваль Аԥсны раԥхьаӡа акәны еиҿыркааит. Уи цәыббра 24-26 рзы имҩаԥыслоит аетнопарк "Аԥсны" аҿы. Уи рхы аладырхәырц иааит аҭыԥантәиқәа рыдагьы, Иакутиа, Брест, Белгород, Маиҟәаԥ ақалақьқәа рҟынтәи аҟазацәагьы.
Хымш ирылагӡаны ажьицәа аиха дырҭәалоит, дамасктәии амоизака иаҩызоуи аџыр ҟарҵалоит, аԥсуа ҳәызбақәа, аҿыбџьар, ахҿақәа. Урҭ зегьы реиҳарак излырхуа Бырзышьха иҵхны илбааргаз 300 килограмм иҟоу аихамаден ауп.
Амаден аихамаҭәа алырхырц азы идыргылеит аихаӡырҭақәа ҩба, 1200 градус рҟынӡа ашоура ҭарҵоит.
Аҟазацәа рус арманшәаларазы ишьақәдыргылеит афрынақәа жәаба рҟынӡа, урҭ рахьтә ҩба уаанӡа ҳабацәа ишыҟарҵалоз еиԥш ахәы зқәу ацәала аҳауа ҭадыршәшәоит. Егьырҭ рҿы амца агаз ала ма афымцала аҳауа ҭадыршәшәоит.
Афестиваль аҟны зегь реиҳа азҿлымҳара зырҭаз аԥсуа ҳәызба акәхеит. Аҟазауаа шьоукы ргәы иҭоуп арҭ хымш рыҩнуҵҟа ҩба-ҩба, иара инеиҳангьы абџьарҿқәеи, иара убас итрадициатәу аԥсуа хҿақәеи рыҟаҵара.
Афестиваль аҟынтәи афотосахьақәа шәрыхәаԥшыр ҟалоит абра>>


Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 19219-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 15890-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 269-ҩык.
Гәылрыԥшь араион Ажара ақыҭа ахада Сергеи Џьонуа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит Гьанҵәыш ибгаз ацҳа атәы.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 19 нызқьҩык иреиҳахеит.
Аҟәа иҟоу ареспубликатә санитар-бактериологиатә лабораториа уаҳа налымшо аусура иаҿуп.
Аԥкрақәа ралагара азҵаареи урҭ ирымоу алҵшәа атәи арадио Sputnik аефир аҿы лгәаанагара лҳәеит ажурналист Анжела Қәычбериаԥҳа.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Аԥсуа телехәаԥшра иаиҭаз аинтервиу аҿы иҳәеит ԥхынгәы анҵәамҭазы - нанҳәа алагамҭазы Аԥсныҟа акоронавирус аҟынтәи урыстәылатәи алаҵа даҽа партиак аарышьҭуеит ҳәа ишазыԥшу.
Урыстәылатәи аҳақьымцәеи Урыстәыла Атәылахьчара аминистрра амобилтә госпитали аԥсуа коллегацәа акоронавирус аҿагылараҟны ирыцхраауан 2020 шықәса ҭагалани 2021 шықәса аӡынреи.
Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рзы аминистр Лев Кәыҵниа иажәақәа рыла, ԥхынгәы 4 - 9 рзы Аԥсны иӡааҟәрылеит фҩык ауаа.
Урыстәыла ачымазараҿкы зцәа иаланы зыԥсҭазаара иалҵхьоу рхыԥхьаӡара ррекордтә рбагақәа ашәҟәы иҭагалан ԥхынгәы 10 рзы - 752-ҩык.
Аԥсны агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба атәыла аепидемиологиатә ҭагылазаашьа иазкыз ипресс-конференциа мҩаԥысит Аԥсуа телехәаԥшра апресс-центр аҟны аҩаша ԥхынгәы 13 рзы.
Адокумент анапаҵаҩра мҩаԥысит Москва аҩтәылак рзеиԥш социал-економикатә ҵакыра аиҿкаареи рзакәанԥҵарақәа реиуаршәареи рзы апрограмма анагӡара аҳәаақәа ирҭагӡаны.
Акультуратә усбарҭақәа рзы иалагалоуп аԥкрақәа. Афонҿыцтәи аҭоурых-культуратә ҳәырԥсарра "Анаҟәаԥиа" иаҵанакуа Аԥсны аҳра амузеи аиҳабы Алхас Аргәын уи азы игәаанагара иҳәеит.
Аҟәа асанитартә ҳақьым хада Алла Белиаева лдыррала, иҳаҩсыз амчыбжь азы Аԥсны иҟалаз амшцәгьа иахҟьаны амшынӡы мҟьашьӡеит.
2021 шықәса лаҵарамзазы Аԥсны иаҭааит 30 нызқь рыла еиҳаны аԥсшьаҩцәа 2019 шықәса абри аамҭазы иаахьаз раасҭа.
Аԥсны Апарламент жәабран 6 рзы имҩаԥысыз аилатәараан актәи аԥхьарала "Адонорреи уи акомпонентқәеи" рзы азакәан апроект рыдкылан.
"Абаҩрҵәыреи аспорти рзы Аԥсны азакәан" адгылара арҭеит Жәлар Реизара азинтәи аналитикатәи аҟәшақәа.
Ашәахьа ԥхынгәы 12 рзы иҟаз адыррала, апандемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зыхьхьоу рхыԥхьаӡара 19 нызқьҩык иреиҳахеит.
Ақыҭанхамҩа аҿиара апрограмма аҳәаақәа ирҭагӡаны 140 инареиҳаны апроектқәа рҟынтәи иалкааз, анаҩстәи аетап ахь инашьҭыз проектуп абаҳчамаахыр (амалина - аред.) ааӡара иазку. Уи ахьынӡауадаҩу, азҿлымҳарагьы ахьынӡацу атәы арадиоефир аҿы еиҭеиҳәеит анаплакҩы Ешсоу Тыҩба.
Ауааԥсыра ирылырго амаининг-шьақәгылақәа Аԥсны аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистрра иатәу аҵәахырҭа ҷыдаҟны ишьҭарҵоит.


АҞӘА, цәыббра 5 – Sputnik. Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрра ацхыраара ласы амашьынақәа ҩба ҳамҭас иаиуит Чечентәылатәи ареспублика аҟынтәи. Абри атәы аанацҳауеит аусбарҭа апресс-маҵзура.
Амашьынақәа Аԥсны агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба ииҭеит Краснодартәи атәылаҿацә аҟны Чечентәыла ахаҭарнакс иҟоу Саид-Хусеин Хамзатов аԥсуа-аурыс ҳәааҟны, асабша цәыббра 4 азы.
Хамзатов иазгәеиҭеит, амашьынақәа Апсны хамҭас ишарҭаз Чечентәыла ахада Рамзан Кадыров идҵалеи Чечентәыла раԥхьатәи ахада Аҳмат-Хаджи Кадыров ихьӡ зху ауаажәларратә фонд апрезидент Аимани Кадырови.
"Хара ҳаимаздуа ажәытәӡатәи ҳқьабзқәеи, ҳаҩызареи, ҳаиашьареи роуп", - ҳәа азгәеиҭеит Хамзатов.
Агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба ҭабуп ҳәа реиҳәеит иҟарҵаз адгыларазы.
"Иҭабуп ҳәа шәасҳәоит иҟашәҵаз ацхырааразы, иахьа иуадаҩу аамҭаз Урыстәылеи егьырҭ адунеи атәылақәеи рыҟны аҿкчымазара иамҽхакны ианамоу, шәара шәҳавагылеит", - иҳәеит Едуад Быҭәба.
Ацхыраара лас азы амашьынақәа рыҭахоит ареспублика ахәшәтәырҭатә усбарҭақәа.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ажьицәа-абџьарҟаҵаҩцәа рфестиваль Аԥсны раԥхьаӡа акәны еиҿыркааит. Уи цәыббра 24-26 рзы имҩаԥыслоит аетнопарк "Аԥсны" аҿы. Уи рхы аладырхәырц иааит аҭыԥантәиқәа рыдагьы, Иакутиа, Брест, Белгород, Маиҟәаԥ ақалақьқәа рҟынтәи аҟазацәагьы.
Хымш ирылагӡаны ажьицәа аиха дырҭәалоит, дамасктәии амоизака иаҩызоуи аџыр ҟарҵалоит, аԥсуа ҳәызбақәа, аҿыбџьар, ахҿақәа. Урҭ зегьы реиҳарак излырхуа Бырзышьха иҵхны илбааргаз 300 килограмм иҟоу аихамаден ауп.
Амаден аихамаҭәа алырхырц азы идыргылеит аихаӡырҭақәа ҩба, 1200 градус рҟынӡа ашоура ҭарҵоит.
Аҟазацәа рус арманшәаларазы ишьақәдыргылеит афрынақәа жәаба рҟынӡа, урҭ рахьтә ҩба уаанӡа ҳабацәа ишыҟарҵалоз еиԥш ахәы зқәу ацәала аҳауа ҭадыршәшәоит. Егьырҭ рҿы амца агаз ала ма афымцала аҳауа ҭадыршәшәоит.
Афестиваль аҟны зегь реиҳа азҿлымҳара зырҭаз аԥсуа ҳәызба акәхеит. Аҟазауаа шьоукы ргәы иҭоуп арҭ хымш рыҩнуҵҟа ҩба-ҩба, иара инеиҳангьы абџьарҿқәеи, иара убас итрадициатәу аԥсуа хҿақәеи рыҟаҵара.
Афестиваль аҟынтәи афотосахьақәа шәрыхәаԥшыр ҟалоит абра>>


ААУ аҿы актәи акурсқәа аҵара иалагоит цәыббрамза 6 рзы, егьырҭ акурсқәа ракәзар, цәыббрамза 15 инаркны, ҳәа адырра ҟаиҵеит Инџьгьиа.
Аҵараиурҭа апресс-маҵзура анапхгаҩы иажәақәа рыла, адкыларатә комиссиа иаднакылеит зынӡа 689-ҩык рарзаҳалқәа, урҭ рахьынтә 588-ҩык актәи акурс астудентцәа ҳәа иԥхьаӡоуп.
"Егьырҭ ашықәсқәа еиҿҳарԥшуазар, сынтәа иҭалоз абитуриентцәа рдыррақәа иҵегь иҳаракызарц ҳҭахын, избанзар, абжеиҳараҩык хԥа-хԥа ҳәа ауп аԥышәарақәа шарҭаз. Уи аханатә ауниверситет анапхгара иазыԥшын ус еиԥш аҭагылазаашьа, аха иҵегь еиӷьзар ҟалон", - ҳәа азгәеиҭеит Инџьгиа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.


АҞӘА, нанҳәа 11 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 429-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 104-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭаҿы ҩыџьа рыԥсҭазаара иалҵит 80-80 шықәса зхыҵуаз аҳәса.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 156-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 26-ҩык, ибжьаратәуп - 47-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 41-ы, урҭ рахьтә 15-ҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 23-ҩык. Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 35-ҩык, урҭ рахьтә жәаҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - 13-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, цәыббра 23 - Sputnik. Аԥсны Аҳәынҭқарра хаз игоу атәылауаа ркатегориақәак нхарҭала реиқәыршәараҿ ацхыраара аҟаҵаразы аҳәынҭқарратә программа аформа ҿыц апроект изаамҭанытәиу Аминистрцәа реилазаара аилатәараҿы иахәаԥшраны иҟоуп. Абри атәы аанацҳауеит Аминистрцәа реилазаара асаит.
Цәыббра 22 азы аԥыза-министр Александр Анқәаб аусутә еилацәажәара мҩаԥигеит социалла ихьчам атәылауаа аҳәынҭқарратә цхыраара рыҭара азҵаарақәа рзы.
2019 шықәсазы Аҳәынҭқарратә программақәа "Аԥсны атәылауаа ркатегориақәак нхарҭаҭыԥла реиқәыршәаразы", "Анхарҭаҭыԥ-2021" ирыбзоураны 50 ҭаацәара ацхыраара рыҭан.
Аҳәынҭпрограмма иалахәу акандидатцәа рҟынтә азыҳәақәеи адокументқәеи рыдыркылон 2020, 2021 шықәсқәа рызгьы, аха абиуџьет аԥарақәа аҿкчымазара аԥырҟәҟәара иазырхахеит.
Аусутә еилацәажәараҿы апрограммақәа рыструктуратә модификациагьы иалацәажәан. Аԥыза-министр инапынҵала азиндырыҩцәа, асоциалтә усхк аекспертцәа апрограмма иалахәхар зылшо акатегориақәа ҭырҵааит.
Иахьазы иазыԥхьагәаҭоуп апрограммақәа еидҵаны акны иҟарҵарц. Еидҵоу аресурсқәа 40 миллион мааҭ рҟынӡа ҟалоит, уи есышықәса 50 ҭаацәара ацхыраара рыҭара алнаршоит. Апрограмма ҩышықәса ҿҳәарас иаҭахоит.
Александр Анқәаб иҳәеит апрограммақәа рҳәаақәа ирҭагӡаны анхарҭаҭыԥ роур шалшо, I агәыԥ аинвалидцәа, 1992-1993 шықәсазтәи аибашьраан иҭахаз рҭаацәарақәа, зҭаацәа ҭахаз ахәыҷқәа, ԥшьҩык инареиҳани ахшара змоу аҭаацәарақәа.
Аҳәынҭқарратә программақәа "Аԥсны атәылауаа ркатегориақәак нхарҭаҭыԥла реиқәыршәаразы", "Анхарҭаҭыԥ-2021" рзы акомиссиа аусура аанкылан 2020 шықәса хәажәкырамзазы акоронавирус алаҵәара инадҳәаланы.
АҞӘА, цәыббра 23 - Sputnik. Аԥсны иҟоу Урыстәыла Ацҳаражәҳәарҭа Гагра иҟоу аконсултә ҟәша аҿы аҳәаанырцәтәи атәылауаҩшәҟәқәа рырҭоит цәыббра 24 асааҭ 10:00 - 17:00 рзы. Абри атәы аҳәоит Ацҳаражәҳәарҭа Facebook ахатәы даҟьаҿы.
Аконсултә ҟәша Гагра амилициа араионтә ҟәшаҿы иҟоуп. Иазгәарҭуеит, ишхымԥадатәиу уаанӡатәи атәылауаҩ ишәҟәы уцзар шакәу.
Гагратәи аконсултә ҟәша аԥҵан 2009 шықәсазы Сергеи Лавров Аҟәа дааны даныҟаз Аԥсны адәныҟатәи аусқәа рминистри иареи реицәажәарала. Анаҩс аҟәша аадыртит 2010 шықәсазы.
АҞӘА, цәыббра 23 - Sputnik. ConIFA Africa аҳәаақәа ирҭагӡаны ашьапылампыл ачемпионат абҵара 13- 25 рзы Занзибар имҩаԥысраны иҟоуп, ҳәа аанацҳауеит аиҿкаара Twitter аҿтәи адаҟьаҿы.
Ихьыԥшым ашьапылампылтә командақәа р-Конфедерациа еиҿкаан 2013 шықәсазы. ConIFA еиднакылоит FIFA иалам 25 команда. Аамҭақәак раԥхьа аҽа хырхарҭакгьы аусура иалагеит – Африкатәи аконтинент аҿы ачемпионат амҩаԥгара.
Уаанӡа аԥхынразы ачемпионат азыԥхьагәаҭан аха акоронавирус иахырҟьаны аамҭа еиҭакын.
Рашәарамзазы ашьапылампыл азы Европа ачемпионат ConIFA-2021, Франциатәи ақалақь Ницца имҩаԥысраны иҟаз ахыган атурнир, аепидемиологиатә ҭагылазаашьа Франциа иахьыуадаҩуи анапхгара ауснагӡатә ашәарҭадара иахьзадымгылои азы. Ашьапылампыл азы Аԥсны еизгоу акоманда ConIFA-2021 Европа ачемпионат иалахәхараны иҟан.
2016 шықәсазы ашьапылампыл азы Европа ачемпионат ConIFA Аԥсны имҩаԥысуан. Аԥснытәи акоманда аиааира агеит.


АҞӘА, ԥхынгәы 15 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 601-ы атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 189-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы лыԥсҭазаара далҵит 80 шықәса зхыҵуаз аԥҳәыс, иара убас рыԥсҭазаара иалҵит 65 шықәсеи 72 шықәсеи зхыҵуаз апациентцәа ҩыџьа.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 165-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 46-ҩык, ибжьаратәуп - 49-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 45-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә 18-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 24-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 44-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - 15-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Амшаԥ ныҳәа иаԥхьанеиуа аииа-баииа, изакуи уи? Иабантәиаауа? Абри атәы дазааҭгылоит арадио Sputnik Аԥсны аинтервиу азҭаз Аԥсны Аҭҵаарадырратә институт адиректор Арда Ашәба.
Аепидемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 27265-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахеит 22318-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵит 411-ҩык.
Аҵыхәтәантәи адыррақәа рыла Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 27 нызқь иахысуеит. Ргәы бзиахахьеит 22107-ҩык ауааԥсыра, амедицинатә усбарҭақәа рыҟны рыԥсҭазаара иалҵхьеит 410-ҩык.
"Спутник Лайт" ала Аԥсны алаҵаҟаҵара иалагеит нанҳәа 10 азы. Уаанӡа алаҵа "Спутник V" ҟарҵон.


АҞӘА, ԥхынгәы 30 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 602-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 176-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит хҩык: 46 шықәса зхыыҵаз хаҵаки, 73 шықәсеи, 75 шықәсеи зхыҵуаз ҩыџьа аҳәсеи.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 169-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 36-ҩык, ибжьаратәуп - 34-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 44-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә 20-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 24-ҩык. Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 44-ҩык, урҭ рахьтә 12-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - 15-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, нанҳәа 23 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 448-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 137-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы ҩымш рыла рыԥсҭазаара иалҵит ԥшьҩык ачымазцәа: 86, 74 шықәса зхыҵуа ахацәеи 78, 69 шықәса зхыҵуа аҳәсеи. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы лыԥсҭазаара далҵит 75 шықәса зхыҵуаз аԥҳәыс.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 116-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 31-ҩык, ибжьаратәуп - 39-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 30-ҩык, урҭ рахьтә 10-ҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 18-ҩык. Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 43-ҩык, урҭ рахьтә 11-ҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - 10-ҩык апациентцәа. Аҟәатәи арратә госпиталь аҿы - 47-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ажьицәа-абџьарҟаҵаҩцәа рфестиваль Аԥсны раԥхьаӡа акәны еиҿыркааит. Уи цәыббра 24-26 рзы имҩаԥыслоит аетнопарк "Аԥсны" аҿы. Уи рхы аладырхәырц иааит аҭыԥантәиқәа рыдагьы, Иакутиа, Брест, Белгород, Маиҟәаԥ ақалақьқәа рҟынтәи аҟазацәагьы.
Хымш ирылагӡаны ажьицәа аиха дырҭәалоит, дамасктәии амоизака иаҩызоуи аџыр ҟарҵалоит, аԥсуа ҳәызбақәа, аҿыбџьар, ахҿақәа. Урҭ зегьы реиҳарак излырхуа Бырзышьха иҵхны илбааргаз 300 килограмм иҟоу аихамаден ауп.
Амаден аихамаҭәа алырхырц азы идыргылеит аихаӡырҭақәа ҩба, 1200 градус рҟынӡа ашоура ҭарҵоит.
Аҟазацәа рус арманшәаларазы ишьақәдыргылеит афрынақәа жәаба рҟынӡа, урҭ рахьтә ҩба уаанӡа ҳабацәа ишыҟарҵалоз еиԥш ахәы зқәу ацәала аҳауа ҭадыршәшәоит. Егьырҭ рҿы амца агаз ала ма афымцала аҳауа ҭадыршәшәоит.
Афестиваль аҟны зегь реиҳа азҿлымҳара зырҭаз аԥсуа ҳәызба акәхеит. Аҟазауаа шьоукы ргәы иҭоуп арҭ хымш рыҩнуҵҟа ҩба-ҩба, иара инеиҳангьы абџьарҿқәеи, иара убас итрадициатәу аԥсуа хҿақәеи рыҟаҵара.
Афестиваль аҟынтәи афотосахьақәа шәрыхәаԥшыр ҟалоит абра>>