АҞӘА, ԥхынгәы 30 - Sputnik. Онлаин-маҵзура Туту.ру зызҵааз рҟынтәи 39 процент амшын аҿы аԥсшьара шырҭаху алыркааит.
Азҵаарақәа рҭак ҟарҵеит 3800-ҩык. Ауаа маҷны иахьыҟоу иҟазар рҭахуп 22 процент ареспондентцәа, убри азы урҭ ақыҭахь ма адачахь ацара рҭахуп.
Ахԥатәи авариант ахь иаҵанакуеит — активла аԥсшьара:
12 процент аныҟәаҩцәа ргәы аҳәоит рыԥсшьаараамҭа ҽыла аныҟәара, амаланыҟәала аныҟәара, аӡқәа рхылара уҳәа рыла имҩаԥыргарц.
9 процентк ақалақьтә туризм, аҭыԥ ԥшӡарақәа рҭаара рҭахуп.
Даҽа 5 процентк — аҩны рыԥсы еиҳа еиӷьны иршьоит ҳәа ирыԥхьаӡоит. 3 процентк иалырхит SPA, агәабзиарахьчаратә туризм.
Изазҵааз рҟынтәи ажәабатәиқәа ирҳәеит аԥсшьара аха шрымам, аус шулатәу.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Аԥсны ҭаацәала ахәыҷқәа рыцны аԥсшьара еиҳа бзиа иахьырбо ақалақьқәа азгәарҭеит
АҞӘА, цәыббра 28 – Sputnik. Ииасыз амши аҵхи рзы Краснодартәи атәылаҿацә аҿы 96 COVID-19 хҭыс азгәаҭан ҳәа аанацҳауеит Ҟәыбан ахадара асаит.
"Краснодар 41-ы чмазцәахеит, Новороссииск – 13, Шәача – 6, Еисктәи араион - 5, Белореченск - 3, Геленџьик – 3, Гориачи Клиуч - 3, Тҟәаԥси Крыловсктәи араионқәа рҿы хҩык-хҩык. Ҩыџьа-ҩыџьа чмазцәоуп: Новопокровск, Каневск, Крымск, Северск, Абинск араионқәа рҿы, аӡәаӡәа: Славианск, Усть-Лабинск, Красноармеиск, Тихорецк, Тимашевск араионқәа рҿы", - аҳәоит адырраҭараҿы.
Иахьазы Ҟәыбан ачымазара рыхьхьеит – 13790-ҩык, 1043-ҩык хәыҷқәоуп. Ргәы бзиахахьеит - 10443 пациент, 273-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Иахьынхо аҭыԥ ала аполиклиникақәа рҿы ирхылаԥшуеит 5235-ҩык.
Акоронавирус иадҳәалоу аҵыхәтәантәи ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, цәыббра 28 – Sputnik. Twitter аԥшаарҭаҟынтәи урыстәылатәи амаҵзура РИА Новости аккаунт ықәнагеит.
"Ҳара Twitter иҟанаҵаз АИХқәа рзы ицензураны ҳахәаԥшуеит. Уи Урыстәыла Аконституциа иаҿагылоит. Асоциалтә ҳақәа рахь иҟаҳҵо азыҳәақәа рҭак ҟарҵом, рыӡбарагьы акала иҵаҵӷәыркым", - ҳәа рҳәеит МИА "Россия сегодня" апресс-маҵзураҿы.
Нанҳәамзазы асервис анапхгара адырра ҟарҵеит аиҳабыра рнапаҵаҟа иҟоу АИХқәа раккаунтқәа амаркировка рырҭо ишалаго. Аха арахь АИХқәа зегь аҵаркым.
"Голоса Америки" ма "Радио Свобода" рзы уадаҩрак ыҟам. Маргарита Симониан лаккаунт аҿы акәзар, адырга арбоуп "Аҳәынҭқарратә ҭыжьымҭа" ҳәа. Абас ауп ишыҟоу аиҟарареи аиашареи. "Ажәа ахақәиҭра" акәзаргьы, ара ҭыԥ амам. Ҳшәыҳәоит, ҳпост Роскомнадзор ахь ааԥхьарак еиԥш шәахәаԥшырц", - ҳәа ацырҵеит апресс-маҵзураҿы.
Амаҵзура адаҟьаҿ иаҵаҩымыз ахархәаҩцәа Урыстәылеиԥш еигьырҭ атәылақәа рҿгьы уажәшьҭа ирзыԥшааӡом.
Уаанӡа иара убасҵәҟьа Twitter RT-и Sputnik-и рыпрофильқәа адыркхьан.
Аԥсны ахада ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы акоординациатә штаб аӡбара шьаҭас иаҭаны аусԥҟа инапы аҵаиҩит. Уаҟа иазгәаҭоуп жьҭаара 5 инаркны массала аспорттә, агәмырҿыӷьратә, ацәыргақәҵатә уснагӡатәқәа ахыбрақәа рыҩнуҵҟа рымҩаԥгара мап ацәкра. Иара уи адагьы, агәабзиарахьчара аминистрра жьҭаара 15 рҟынӡа анапы ианҵоуп Аԥсны, Аҟәа ақалақьи араионқәеи иахьрыҵанакуа иҟоу амедицинатә усҳәарҭақәа рҟны авирус змоу ахаҿқәа рнагарҭа ҭыԥқәа разырхиара.
"Амза 15 рҟынӡа еиқәыршәатәуп аҟәша. Иҳаԥшааит аҭыԥ. Усҟан ацхыраара лас астанциа ахьыҟаз аҭыԥ аҿы 10 каруаҭк алаҳхырц азы. Асмета ҟаҳҵеит, иаҭаху азы ашәҟәқәа ҳҩит, иааиуа амшқәа рзы иҳашьҭуеит. Иаарласны ашоура змоу зегьы убри аҟәшахьы инаганы, акоронавирус азы анализқәа ҟарҵаанӡа уа иҟалоит. Аҳақьымцәа уаҟа аус зуло алҳаԥшаахьеит, амедиаҳәшьцәа ракәзар, урҭгьы ҟалоит. Иааиуа амзазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәарҭахь иҳашьҭраны иҟоуп бригадак, урҭ еиқәҳаршәахьеит. Сгәы ианаагоит аҳақьымцәа уаарыдтәалан ишрыхәҭоу аинформациа дара рҟынӡа инаугар, аҿкы ахәышәтәра ҳҭахым ҳәа зҳәо даара имаҷхоит. Аибашьраан доусы иара иус идыруан, уажәы аҭынч ԥсҭазаараҿгьы џьара гәаҟрак ҟалар, аҳақьымцәа ирдыруазароуп дара рыда ажәлар ԥсыхәа шрымам", - ҳәа еиҭеиҳәеит Гамгьиа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


Гагра араион Бзыԥҭа аҳабла алхратә комиссиа ахантәаҩы Асида Кәакәасқьырԥҳа арадио Sputnik арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҿы еиҭалҳәеит Жәлар реизара адепутатрахь аиҭалхрақәа рымҩаԥгара иахьынӡазхиоу атәы.
"Жәларбжьаратәи арратә хәмаррақәа 2020" мҩаԥысуан нанҳәа 23 инаркны цәыббра 5 рҟынӡа. Аԥснытәи акоманда раԥхьаӡа акәны аицлабрақәа ирылахәын Урыстәыла атәылахьчара аминистр Сергеи Шоигу инаԥхьарала.
Иахьатәи аамҭазы Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирустә инфекциа рыхьхьеит ҳәа иаарԥшу 572-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 164-ҩык апациентцәа ргәы бзиахеит, фҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Аԥснытәи аҳәынҭшәҟәҭыжьырҭаҿы иҭыҵит афилологиатә ҭҵаарадыррақәа рдоктор, Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла иалоу, Горки ихьӡ зху Адунеитә литература аинститут аҟны аус зуа Виачеслав Бигәаа акыр шықәса еизигоз, аус здиулоз ашәҟәы "Алашара". 1955 – 2012".
Аурыс драматә театр а-39-тәи асезон ахыркәшарахь инеиуеит. Атеатр актиор Џьамбул Жорданиа арадио Sputnik аефир аҿы уи алҵшәақәа ртәы еиҭеиҳәеит.
Алхас Шамбеи Азамаҭ Багаҭелиеи еиҭарҳәараны иҟоуп Пицунда акурорттә сезон абжьараамҭатә еихшьаалақәа ртәы.
Аруаа рморал-психологиатә ҭагылазаашьа агәаҭаразы атактиукатә ҽазыҟаҵара-ҵарақәа рымҩаԥгара аамҭа-аамҭала имҩаԥыслоит.
Афонҿыцтәи аҳаԥы апандемиа аамҭазы аусушьа, сынтәа акурорт аамҭазы шаҟаҩы аҭаахьоу акадифа аамҭа иадырҳәало агәыӷрақәеи дырзааҭгылеит Афонҿыцтәи аҳаԥы аиҳабы Мирон Чалмаз.
Атәылауаҩ А. Џьыкырба Ареспубликатә хәышәтәырҭахь днаган автомат "Калашников" ала иаб даниехс ашьҭахь.
78-шықәса зхыҵуаз ахаҵа цәыббра 9 рзы иԥсҭазаара далҵит. Иара нанҳәа 29 рзы Гәдоуҭатәи ковид-центр ахь днаган.


АҞӘА, нанҳәа 28 - Sputnik. Очамчыра араион абылреиқәырхаратә ҟәша аусзуҩцәа Лабра ақыҭан арзҩыдарақәа мҩаԥыргеит, абри атәы аанацҳауеит аусбарҭа апресс-маҵзура.
Адырраҭараҟны иазгәаҭоуп арзҩыдаратә ӡшьарқәа рыла акоронавирус зыҟны ирыԥшааз ақыҭауаа рыҩнқәа, иара ауаа рацәа ахьеизо аҭыԥқәа дрыцқьеит.
Нанҳәа 25 рзы Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрреи Асанитартә епидемиологиатә станциеи Лабра ақыҭан 14-мштәи акарантин аларгалеит, акоронавирус ззышьақәыргылаз Лабра ақыҭанхаҩы иԥсҭазаара даналҵ ашьҭахь.
Нанҳәа 27 рзы 30-ҩык инарзынаԥшуа ақыҭауаа ақыҭа амҩақәа руак аҟны амитинг аҿы еизеит. Дара агәынамӡара аадырԥшуан акарантин азы рқыҭа ахьадыркыз. Дара аԥкрақәа аԥыхны ақыҭа уалызго амҩа аадыртыр рҭахын, ианамух, ахәшәқәеи афатәи-ажәтәи ауаа ирзыршарц адҵа ҟарҵон. Амитинг сааҭқәак ицон.
Ақыҭауаа еимпит агәабзиарахьчара аминистр Ҭамаз Ҵахнакьиа ианиацәажәаз ашьҭахь. Иара иажәақәа рыла, нанҳәа 27 рызтәи аҭагылазаашьала Лабра ақыҭаҿы 12-ҩык акоронавирустә ҿкы чымазара злоу аарԥшуп.
Нанҳәа 27 рызтәи аҭагылазаашьала Аԥсны ахьынӡанаӡааӡо COVID-19 зыхьхьоу 295-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 117-ҩык ргәы бзиахахьеит, 4-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


АҞӘА, рашәара 15 - Sputnik. Урыстәыла акоронавирустә пандемиа иалҵуеит цәыӡ маҷла ҳәа аҳәамҭа ҟаиҵеит Урыстәыла ахада Владимир Путин адырраҭара "Москва. Кремль. Путин" аинтервиу аҭо.
"Ҳара ҳрылацәажәоит еиуеиԥшым апроблемақәа, ауадаҩрақәа, аха ус шакәугьы Урыстәыла акоронавирустә пандемиа иалҵуеит цәыӡ маҷла ҳәа уҳәар ауеит", - Путин иажәақәа аанагоит РИА Новости.
Агәабзиарахьчаразы Адунеизегьтәи аиҿкаара хәажәкырамзазы аҳәамҭа ҟанаҵеит акоронавирустә инфекциа COVID-19 пандемиоуп ҳәа.
COVID-19 иаҿагылан ақәԥаразы Москва аоперативтә штаб адыррақәа рыла, аҵыхәтәантәи уахи-ҽни рыԥсҭазаара иалҵит 119-ҩык, COVID-19 рыхьит 8 835-ҩык.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, цәыббра 27 - Sputnik. Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра аерман-азербаиџьантә конфликт аҽахьарыцыз агәҭынчымра шазцәырнагаз азы аҳәамҭа ҟанаҵеит.
"Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра адунеижәларбжьарахь ааԥхьара ҟанаҵоит Ареспублика Арцах (ашьха Ҟарабах – аред.) иаҿагыланы имҩаԥысуа агрессиа аанкылазарц, арегион аҟны бџьаршьҭыхлатәи аиҿагылара иахьынӡауа иаԥдырҟәҟәаарц", - ҳәа азгәаҭоуп аминистрра асайте аҟны икьыԥхьу аҳәамҭаҿы.
Адәныҟатәи аусқәа рминистрраҿы агәрагара аадырԥшит уажәазы иҟоу жәларбжьаратәи азхаҵара змоу амеханизм – ОБСЕ Минсктәи агәыԥ ала аконфликт аҭышәныртәалара альтернатива шамам.
Цәыббра 27 ашьыжь Азербаиџьан Атәылахьчара аминистрра аҳәамҭа ҟанаҵеит Ермантәыла Арбџьармчқәа Ҟарабх аинырратә цәаҳәала иҟоу анхарҭақәа ирылахысит ҳәа. Дара урҭ адыррақәа рыла, атәылауаа рыбжьара иҭахаз ыҟоуп. Ермантәыла Арбџьармчқәа ишырҳәаз ала, Ҟарабах "аҳауантә аракетақәа рҟынтәи ишақәлаз". Ереван ирҳәеит Бақәа "ҳажәло иалагеит" ҳәа ҟарабахтәи ахырхарҭала. Иазхаҵам Ашьха-Ҟарабахтәи Ареспубликаҿы адырра ҟарҵеит, артиллериала ишреихсыз аҭынч уааԥсыра рынхарҭақәа, аҳҭнықалақь Степанакертгьы уахь иналаҵаны. Аиҳабыра ауааԥсыра рахь ааԥхьара ҟанаҵеит рҽыԥхьаркырц, уи ашьҭахь Ҟарабах аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит. Аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит Ермантәылагьы. Бақәа акәзар, амобилизациа аҭахны иҟам рҳәеит, ҳар зегь рыла еиқәшәоуп ҳәа. аҳәынҭқаррақәа жәпакы, Урыстәылеи Франциеи назлоу аганқәа рыҽныркыларц абжьгара ҟарҵеит.
АҞӘА, цәыббра 27 – Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Аԥснытәи адизаинер Магда Қаџьаиаԥҳа иаԥылҵаз аксессуарқәа рколлекциа цәырылгеит римтәи амода амчыбжь Altaroma аҟны. Абри атәы Sputnik иазаалыцҳаит адизаинер лхаҭа.
Лара лажәақәа рыла, аколлекциа цәырган зхы иақәиҭу адизаинер қәыԥшцәа ирызкыз аҭыԥ ҷыда Showcase аҟны.
"Сара ари аусмҩаԥгатә аиҿкааҩцәа рҟынтә ааԥхьара соуит, избан акәзар сыбренд Италиа иҟоуп. Сгәы иахәоит аиҿкааҩцәа сколлекциа ауникалра ахьазгәарҭаз", - лҳәеит лара.
Адизаинер далгахьеит аинтериертә дизаин азы Европатәи аинститут IED Milano, Милантәи астудиақәа руак аҿы лзанааҭдырра ҳаралкхьеит. Аҭыԥҳа амодахь аинтерес лызцәырҵит аинститут аҿы лҵара анхлыркәша ашьҭахь.
"Аԥхынтәи аԥсшьарамшқәа раан сазхәыцит аҳәса рзы аклатчқәа аԥысҵарц. Аидеиа шсоуз еиԥшҵәҟьа 3D амодельқәа ҭысхуа слагеит, урҭ ахьыҭсыжьшагьы сашьҭалеит. Сдебиуттә коллекциа ӡырызгеит парижтәи амода амчыбжь аҟны", - ҳәа еиҭалҳәеит адизаинер қәыԥш.
Аԥсуа дизаинер илнапкымҭоу аксессуарқәа ныҟәыргоит ауарҳалмҩа иқәсуа италиатәи актрисацәеи, амода иацклаԥшуа аҳәсеи, иара убас ицәырҵуеит амода иазку ажурналқәа VOGUE, L`officiel, Vanity Fair уҳәа рдаҟьақәа рҟны.
Қаџьаиаԥҳа иазгәалҭеит лгәы ишҭоу аколлекциа ҿыцқәа рцәыргақәҵа аиҿкаара, лара аксессуарқәа мацара ракәӡам лнапы злаку. Аҭыԥҳа убасгьы аҩнымаҭәеи аинтериери рдизаин даҿуп.


АҞӘА, нанҳәа 21 - Sputnik. Урыстәыла иреиҳау аҵараиурҭақәа рҟны аҵарашықәс анахара ргәы иҭам ҳәа аанацҳауеит Урыстәыла аҭҵаарадырреи иреиҳау аҵареи рминистрра.
Убри аан иазгәаҭоуп анаҩс ирыдыркыло аӡбамҭақәа Урыстәылатәи Афедерациа субиектцыԥхьаӡа ишьақәгыло аепидемиологиатә ҭагылазашьа иаҿырԥшхоит ҳәа.
Аҳәаанырцәтәи астудентцәа аӡәырҩы ртәылақәа рахь ихынҳәыр акәхеит акоронавирус апандемиа иахҟьаны.
Иахьатәи аамҭазы Урыстәылаҟа ихынҳәыр рылшоит абарҭ атәылақәа ртәылауаа:
Урыстәылаҟа ихынҳәуа астудентцәа рҵарахьы инеир рылшоит Роспотребнадзор абжьгарақәа зегьы анынарыгӡалак ашьҭахь. Дара ҩымчыбжьа акарантин иахысроуп, уи ашьҭахь акоронавирус амазааразы атест арҭароуп.
Аҵара алагара иахьӡаны изымаауа аҳәаанырцәтәи астудентцәа рзы Урыстәыла аҭҵаарадырреи иреиҳау аҵареи рминистрра урыстәылатәи иреиҳау аҵараиурҭақәа алархәны еиуеиԥшым аҵаратә форматқәа аус рыдырулоит. Урҭ ируакуп арҵаратә программа адистанциатә формат ала агәынкылара, аԥкырақәа зегьы ахырхаанӡа.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Габлиа: макьана еилкааны иҳамам ахәыҷқәа ашкол ахь ицо имцо
АҞӘА, жьҭаара 1 - Sputnik. Урыстәыла ахада Владимир Путин аҳәамҭа ҟаиҵеит Ашәарҭадаратә хеилак аилатәараҿы Ашьха Ҟарабах аҭагылазаашьа азы Урыстәыла, Америка, Франциа рхадацәа аҳәамҭа еицыҟарҵоит ҳәа. Абри азы адырра ҟаиҵеит ахада ипресс-маӡаныҟәгаҩ Дмитри Песков.
Песков иажәақәа рыла, аилацәажәараҿы агәҭынчымра аарԥшын Ашьха Ҟарабах имҩаԥысуа азы.
"Ҷыдала азхьаԥшра аҭан аинырратә цәаҳәаҿы ицо аидысларақәа рызҵаара",- иҳәеит Песков.
Ашьха Ҟарабах еиҭахгьы бџьаршьҭыхрала еиҿагылеит ииасыз амчыбжь азы. Бақәеи Еревани дара-дара ахара рыдибаҵоит. Аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит Ермантәыла. Бақәа акәзар, амобилизациа ахәҭакахьала ирылаҳәоуп, акоменданттә сааҭ аус ауеит.
Аганқәа рыҩбагьы рдыррақәа рыла, аԥсыҭбарақәа ыҟоуп аруаа рганахь аиԥш аҭынчуааԥсыра рганахь алагьы, аха макьаназы заҟаҩ ыҟаҵәҟьоу шьақәыргылам. Ермантәылеи Азербаиџьани дасу ринформациақәа хаз-хазуп.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, жьҭаара 1 - Sputnik. Урыстәыла аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла 8 945 коронавирус хҭыс ҿыц аарԥшуп ҳәа аанацҳауеит COVID-19 аҽацәыхьчаразы Москва ақалақь аоперштаб.
Урҭ рҟынтәи 27,1% ачымазара аклиникатә ҟазшьа рыдбаламызт.
169-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит, 5 985-ҩык ргәы бзиахеит. Зынӡа иԥсхьоу рхыԥхьаӡара 20 891-ҩык инаӡоит, згәы бзиахахьоу – 964 242-ҩык.
Иахьазы Аԥсны авирус рыдбалоуп 1458-ҩык. Ргәабзиара шьақәгылахьеит 530-ҩык, 11 ԥсыҭбара ыҟоуп.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Апресс-конференциа иалахәуп:
Амассатә-информациатә хархәагақәа рхаҭарнакцәа ааҳаԥхьоит апресс–конференциахь (аҭыӡҭыԥ: ақ. Аҟәа, Пушкин имҩ. 16, абизнес-центр "Гәдоу Плаза", 5-тәи аихагыла).
Аккредитациа ҟалоит абри аҭел ала: +7(940) 926 00 00
Азыҳәа анашьҭразы аелектронтә ҭыӡҭыԥ: email@example.com
Иара убасгьы шәара ишәылшоит апресс-конференциа алахәылацәа зинтерес шәымоу азҵаарақәа рышәҭарц Sputnik Аԥсны асоциалтә ҳа Facebook аҿтәи адаҟьаҿы мамзаргьы аелектронтә ԥошьҭахь инашьҭны: firstname.lastname@example.org


АҞӘА, рашәара 28 – Sputnik, Бадри Есиава. Азакәан "Ахәԥсацҵазы ашәахтә" аԥсахрақәа рыдыркылеит Апарламент адепутатцәа. Аԥсны Жәлар реизара – Апарламент адепутатцәа реилатәара мҩаԥысит аԥшьаша, рашәара 28 рзы.
Абри атәы аҭыԥ аҟынтәи иааицҳауеит Sputnik акорреспондент.
Адепутатцәа апроект рыдигалеит Жәлар реизараҿы Аԥсны Ахада ихаҭарнак Дмитри Шамба.
Иара иазгәеиҭеит аиҭакрақәа ҳтәыла ашәахтәшәаҩцәа рыԥсҭазаара дырмариоит ҳәа.
Азакәан "Ахәԥсацҵазы ашәахтә" аԥсахрақәа аҩбатәи ргәыԥ рзырхоуп аргылара-монтажтә усурақәа рхазы амҩаԥгараан ашәахтә аиҵатәра. Иара убасгьы иазыԥхьагәаҭоуп идыргыло аобиект ахархәараҟынӡа ашәахтә ашәара аҿҳәара инахар шалшо.
Ахԥатәи аԥсахра иармариоит атауарқәа римпорти рекспорти мҩаԥызго ашәахтәшәаҩцәа рыԥсҭазаара.
Уаанӡа Аԥсны Аҳәынҭқарра азакәан "Ахәԥсацҵазы ашәахтә" аԥсахрақәа алагалан 2015 шықәса абҵара 25 рзы, иагьышьақәырӷәӷәан абҵара 30 рзы Аԥсны Ахада Рауль Ҳаџьымба инапаҵаҩрала.
Азакәан азинмчра аиуит 2016 шықәса ажьырныҳәа 1 инаркны.


АҞӘА, нанҳәа 10 - Sputnik. Урыстәыла уахыки-ҽнаки рыла 5 118-ҩык авирус рыдбалоуп арегионқәа 83 рҿы ҳәа аанацҳауеит COVID-19 аҿагыларазы Москва аоперштаб.
Авирус зыдбалаз рҟынтәи 26,5% аклиникатә ҟазшьақәа рныԥшуамызт.
Уахыки-ҽнаки рыла рыԥсҭазаара иалҵит 70-ҩык, ргәы бзиахеит 3 259 -ҩык.
Зынӡа атәылаҿы COVID-19 иахҟьаны 15 001 ԥсыҭбара азгәаҭоуп, 696 681 -ҩык ргәы бзиахахьеит.
Аԥсны ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аштаб адыррала, ареспубликаҿ авирус рыдырбалахьеит 134-ҩык, ргәы бзиахеит 38-ҩык, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Нанҳәа 8 рзы аоперштаб адырра ҟанаҵеит авирус зыдбалоу раԥхьатәи атурист Урыстәыла аҵакырахь ихәышәтәразы дшиагоу.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>


Урыстәылатәи амедикцәа аԥснытәи рколлегацәа ганрацәалатәи ацхыраара рырҭоит акоронавирустә чымазара ҿкы аҿагылара аус аҿы.
Урыстәыла Агәабзиарахьчара аминистрра аделегациа Аԥсны иаҭааит, уаанӡатәи иҟаз аиқәшаҳаҭрақәа инарықәыршәаны амедицинатә цхыраара аҟаҵаразы аусеицура иалагарц ҳәа аанацҳауеит Аԥсны Агәабзиарахьчара аминистрра апресс-маҵзура. Урыстәыла ацхыраара ҟанаҵоит COVID-19 аламырҵәара аганахьала, ахәшәқәеи амаҭәахәқәеи рыла аиқәыршәараҿы, ахыхьчагақәеи аныхга маҭәашьарқәеи уҳәа раагараҿы.
Ҳазҭоу амчыбжь анҵәамҭазы аспециалистцәа нап адыркуеит акомпиутертә томограф ашьақәыргылареи аусура аиҿкаареи, иара ахархәара азыԥхьагәаҭоуп нанҳәамза аҩбатәи азбжа инаркны. Урыстәылатәи аделегациа алахәцәа игәарҭеит Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭа ареанимациеи атерапиеи рыҟәшақәа русушьа, асанитартә-епидемиологиатә режими ачымазцәа рнага-аагареи ирыдҳәалоу азҵаарақәа ҭырҵааит, ахәышәтәырҭа аҿкытә блок иаҭаан ирбеит, азона «ҟаԥшь» аҿы инеит, ахәшәқәеи ахыхьчагақәеи ахьынӡазхо гәарҭеит.
Урыстәыла Агәабзиарахьчара аминистрра ахаҭарнакцәа ахә ҳаракны иршьеит акоронавирустә чымазцәа рышьҭаҵара иазылху Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭа аусушьа, ҷыдалагьы иалкааны иазгәарҭеит Аԥсны зегь рыла ацхыраара аҭара ишазыхиоу.
«Краснодартәи атәылаҿацә иазку адҵа ҷыда ҭыжьхоит апациентцәа рнага-аагара иазкны. Аԥсны иаҭаауа апациентцәа мацара ракәхаӡом уи ззынархоу. Ачымазара зцәа иалоу ҳара ҳтәылауаагьы, иаҭахны иҟалозар, Шәачатәи аҿкытә хәышәтәырҭахь инагахоит, уаҟа ацхыраара ҷыда роуеит», – иҳәеит Аԥсны Агәабзиарахьчара аминистр Ҭамаз Ҵахнакьиа урыстәылатәи иколлегацәа рԥылара ашьҭахь.
Уаанӡа Урыстәылатәи амассатә-информациатә хархәагақәа адырра ҟарҵахьан Урыстәыла иамчу зегь шыҟанаҵо Шәачеи Аԥсныи ԥсшьара ҳәа иаауа аԥсшьаҩцәа ачымазара ҿкы рацәыхьчаразы. Аԥсшьаҩцәа иақәнагоу амедицинатә цхыраара рыҭахоит иҳәеит Урыстәыла Агәабзиарахьчара аминистр Михаил Мурашко усуратә ныҟәарала Шәача даҭааны даныҟаз.
«Ҳара Шәача даҽа корпуск архиара ҳаҿуп, аԥсшьаҩцәеи атуристцәеи ачымазара рыхьны Аԥснынтә арахь раагара ҳақәшәозар иахьышьҭаҳҵо ҳәа», – иҳәеит иара.
Урыстәылатәи аспециалистцәа Аԥсныҟа раара иалагӡаны еицәажәеит хара имгакәа Урыстәыла Агәабзиарахьчара аминистрра ишеиқәнаршәо Аԥсныҟа иаарышьҭша аҳақьымцәеи амедиццинатә усзуҩцәеи ргәыԥ, дара Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭа аусура иацхраалоит.
Аоперативтә штаб аацҳамҭа
Аԥсны ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ишаанацҳауа ала, аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла ачымазара амазааразы игәарҭеит 88-ҩык ауаа, урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп жәҩык ауааԥсыра.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 36-ҩык апациентцәа.
Иахьазы Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 107-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 37-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Аԥсуа-аурыс ҳәынҭқарратә ҳәаа аартын нанҳәа 1 инаркны. Раԥхьатәи аҩымшк рыла аҳәаа иахысны Урыстәылантә Аԥсныҟа иҭалаз рхыԥхьаӡара 30 нызқьҩык рҟынӡа инаӡоит.


АҞӘА, нанҳәа 20 - Sputnik. Урыстәыла Афедералтә шәарҭадаратә мҵзура иаԥнарҟәҟәааит Украина Ашәарҭадаратә хеилак иаԥшьнагаз Донбасс ардыԥхьала аԥызацәа руаӡәк иӷьычреи мчыла Украина аҵакырахь игара аҽазышәареи ҳәа аанацҳауеит РИА Новости, Урыстәыла АШәМ апресс-маҵзура адыррақәа шьаҭас иҟаҵаны.
"Иҷыдоу аоперациа амҩаԥгара иалҵшәаны Урыстәыла Афедералтә шәарҭадаратә мҵзура ирыҵанадрааит иагьаԥнарҟәҟәааит Украина амаҵура ҷыдақәа имҩаԥыргарц иаҿыз азинеилагаратә акциа – Урыстәыла аҵакыраҿы Урыстәыла иатәылауаҩу, Украина иаҿагыланы еибашьуаз Донбасстәи ар рԥызацәа руаӡәк дӷьычны мчыла Украинаҟа игара", - ҳәа аҳәоит адырраҿы.
Абри акциа аиҿкааҩцәаси аҳәаақәҵаҩцәаси иҟоуп Украина атәылауаа Андреи Баидалеи Игор Мишьенкои. Баидала ДЖәР ашәарҭадаратә усбарҭақәа иӡбахә рдыруеит Украина Атәылахьчара аминистрра аԥшыхәра аусбарҭа хадеи Украина ашәарҭадаратә хеилаки рҟны иштаттәым усзуҩык иаҳасабала, иара убас Украина ашәарҭадаратә хеилак аконтрԥшыхәра адепартамент 5-тәи аҟәша агәрагаратә хаҿык иаҳасабала, хьыӡшьарасгьы имоуп Швед ҳәа, азгәарҭоит арелиз аҟны.
ДЖәР аҟны Баидала ашьауӷатә усқәа иакымкәа-иҩбамкәа дрылахәуп ҳәа дшьоуп Донецк имҩаԥгази иаԥырҟәҟәаази атерактқәа реиҿкааҩ иаҳасабала, Александр Захарченко ишьрагьы уахь иналаҵаны.
Донецк жәлар рардыԥхьала аԥызацәа руа ирӷьычырц ргәы иҭаз далкааны ихьӡ ҳәаӡам. Аусҭҵааратә хеилак аҟны ишырҳәаз ала, иара амашьына дҭартәаны афымца-ааха ирҭеит, аха ииулак дрымпыҵҟьеит.
АҞӘА, цәыббра 28 – Sputnik. Ииасыз амши аҵхи рзы Краснодартәи атәылаҿацә аҿы 96 COVID-19 хҭыс азгәаҭан ҳәа аанацҳауеит Ҟәыбан ахадара асаит.
"Краснодар 41-ы чмазцәахеит, Новороссииск – 13, Шәача – 6, Еисктәи араион - 5, Белореченск - 3, Геленџьик – 3, Гориачи Клиуч - 3, Тҟәаԥси Крыловсктәи араионқәа рҿы хҩык-хҩык. Ҩыџьа-ҩыџьа чмазцәоуп: Новопокровск, Каневск, Крымск, Северск, Абинск араионқәа рҿы, аӡәаӡәа: Славианск, Усть-Лабинск, Красноармеиск, Тихорецк, Тимашевск араионқәа рҿы", - аҳәоит адырраҭараҿы.
Иахьазы Ҟәыбан ачымазара рыхьхьеит – 13790-ҩык, 1043-ҩык хәыҷқәоуп. Ргәы бзиахахьеит - 10443 пациент, 273-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Иахьынхо аҭыԥ ала аполиклиникақәа рҿы ирхылаԥшуеит 5235-ҩык.
Акоронавирус иадҳәалоу аҵыхәтәантәи ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, цәыббра 28 – Sputnik. Twitter аԥшаарҭаҟынтәи урыстәылатәи амаҵзура РИА Новости аккаунт ықәнагеит.
"Ҳара Twitter иҟанаҵаз АИХқәа рзы ицензураны ҳахәаԥшуеит. Уи Урыстәыла Аконституциа иаҿагылоит. Асоциалтә ҳақәа рахь иҟаҳҵо азыҳәақәа рҭак ҟарҵом, рыӡбарагьы акала иҵаҵӷәыркым", - ҳәа рҳәеит МИА "Россия сегодня" апресс-маҵзураҿы.
Нанҳәамзазы асервис анапхгара адырра ҟарҵеит аиҳабыра рнапаҵаҟа иҟоу АИХқәа раккаунтқәа амаркировка рырҭо ишалаго. Аха арахь АИХқәа зегь аҵаркым.
"Голоса Америки" ма "Радио Свобода" рзы уадаҩрак ыҟам. Маргарита Симониан лаккаунт аҿы акәзар, адырга арбоуп "Аҳәынҭқарратә ҭыжьымҭа" ҳәа. Абас ауп ишыҟоу аиҟарареи аиашареи. "Ажәа ахақәиҭра" акәзаргьы, ара ҭыԥ амам. Ҳшәыҳәоит, ҳпост Роскомнадзор ахь ааԥхьарак еиԥш шәахәаԥшырц", - ҳәа ацырҵеит апресс-маҵзураҿы.
Амаҵзура адаҟьаҿ иаҵаҩымыз ахархәаҩцәа Урыстәылеиԥш еигьырҭ атәылақәа рҿгьы уажәшьҭа ирзыԥшааӡом.
Уаанӡа иара убасҵәҟьа Twitter RT-и Sputnik-и рыпрофильқәа адыркхьан.
Аԥсны ахада ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы акоординациатә штаб аӡбара шьаҭас иаҭаны аусԥҟа инапы аҵаиҩит. Уаҟа иазгәаҭоуп жьҭаара 5 инаркны массала аспорттә, агәмырҿыӷьратә, ацәыргақәҵатә уснагӡатәқәа ахыбрақәа рыҩнуҵҟа рымҩаԥгара мап ацәкра. Иара уи адагьы, агәабзиарахьчара аминистрра жьҭаара 15 рҟынӡа анапы ианҵоуп Аԥсны, Аҟәа ақалақьи араионқәеи иахьрыҵанакуа иҟоу амедицинатә усҳәарҭақәа рҟны авирус змоу ахаҿқәа рнагарҭа ҭыԥқәа разырхиара.
"Амза 15 рҟынӡа еиқәыршәатәуп аҟәша. Иҳаԥшааит аҭыԥ. Усҟан ацхыраара лас астанциа ахьыҟаз аҭыԥ аҿы 10 каруаҭк алаҳхырц азы. Асмета ҟаҳҵеит, иаҭаху азы ашәҟәқәа ҳҩит, иааиуа амшқәа рзы иҳашьҭуеит. Иаарласны ашоура змоу зегьы убри аҟәшахьы инаганы, акоронавирус азы анализқәа ҟарҵаанӡа уа иҟалоит. Аҳақьымцәа уаҟа аус зуло алҳаԥшаахьеит, амедиаҳәшьцәа ракәзар, урҭгьы ҟалоит. Иааиуа амзазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәарҭахь иҳашьҭраны иҟоуп бригадак, урҭ еиқәҳаршәахьеит. Сгәы ианаагоит аҳақьымцәа уаарыдтәалан ишрыхәҭоу аинформациа дара рҟынӡа инаугар, аҿкы ахәышәтәра ҳҭахым ҳәа зҳәо даара имаҷхоит. Аибашьраан доусы иара иус идыруан, уажәы аҭынч ԥсҭазаараҿгьы џьара гәаҟрак ҟалар, аҳақьымцәа ирдыруазароуп дара рыда ажәлар ԥсыхәа шрымам", - ҳәа еиҭеиҳәеит Гамгьиа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


АҞӘА, нанҳәа 11 – Sputnik. Атәыла аҩныҵҟа авирус зауа рхыԥхьаӡара акыр еиҳамхар аҵарашықәс цәыббра 1 азы иалагоит, абри атәы ателеканал Гал ТВ аефир аҟны иҳәеит Аҵареи абызшәатә политикеи рзы аминистр Инал Габлиа.
"Аҭагылазаашьа шьақәтәар, авирус алаҵәара шәарҭамхар ҳара ашколқәеи ахәыҷбаҳчақәеи раартра ҳазыхиоуп. Ичмазаҩу рхыԥхьаӡара шьҭыҵыр апроцесс аанаҳкылоит", - иҳәеит иара.
Аминистрцәа реилазаара хәажәкыра 18 рзы ашколқәа, ахәыҷбаҳчақәа, аспорттә секциақәа, аҵараиурҭақәа русура ааннакылеит. Аԥсшьарамшқәа ирыцырҵеит хәажәкыра 30 рҟынӡа, аха абри ашьҭахьгьы еиҭакрак залымшеит.
Ԥхынгәы 1 инаркны аоперштаб азин иҟанаҵаз ала ашколқәраҟынӡатәи аусҳәарҭақәа русура иацҵан.
Аԥсны иахьаҵанакуа COVID-19 рыдбалоуп – 143-ҩык. 45-ҩык ргәабзиара шьақәгылеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Атәыла раԥхьатәи ахада Владислав Арӡынба Аԥсны Афырхаҵа ҳәа ахьӡ ду иабалак ириҭомызт ҳәа азгәеиҭеит Кобахьиа аиҿцәажәара алагамҭаз.
"Иара деибашьуан Мрагыларатәи афронт аҿы, Тҟәарчалтәи аполк командирс даман. Тҟәарчалаа ирылшаз рацәоуп аибашьраан, уи баша-маша далырхуамызт аполк еиҳабыс. Аибашьраҿы агәаӷь змаз, пату зқәыз аибашьҩы иакәын. Иареи сареи ҳаибадырит Егры ацҳаҿы Аиааира амш аҽны, убри аахыс аиҩызара ҳабжьан. Аибашьра ашьҭахь акыраамҭа Гал араион аус еицаҳаухьан. Иара аӷьеиҩҳәа иҟаз аԥсуа ҷкәына бзиа иакәын", - ҳәа иҳәеит Кобахьиа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
АҞӘА, цәыббра 24 – Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Нхыҵ-Кавказтәи афедералтә университет аусзуҩцәеи Аԥсны Аҭҵаарадыррақәа ракадемиа аусзуҩцәеи реиԥылара мҩаԥысит Аҟәа, цәыббра 24 рзы.
Аԥсны Аҭҵаарадыррақәа ракадемиа ахада Зураб Џьапуа иажәақәа рыла, рколлегацәа раара хықәкыс иамоуп Аԥсны Аҭҵаарадыррақәа ракадемиа аусуреи аиҿкааратә структуреи реилкаареи Нхыҵ-Кавказтәи афедералтә университети Аԥсны Аҭҵаарадыррақәа ракадемиеи русеицура алацәажәареи.
Ԥхьаҟатәи аусеицура аԥеиԥшқәа дрылацәажәо, Џьапуа иазгәеиҭеит Аԥсны агеографиатә ҭагылазаашьеи аҳауатә ҷыдареи ареспублика аексперименттә ҭҵаарақәа рзы иҭыԥ бзианы ишыҟарҵо. Иара игәаанагарала, Аԥсны иалшоит ананотехнологиатә институти ареабилитациатә центри раԥҵара.
"Ҳара ҳхырхарҭақәа ирхадароу аинырра акурси аусеицуреи роуп. Асовет аамҭазы иҟаз аҭҵаарадырратә усҳәарҭақәа ирымаз аимадарақәа зегь реиқәырхара залмыршахеит. Дара еиԥҟьеит СССР анеилаҳа ашьҭахь, Аџьынџьтәылатә еибашьра иахҟьаз аполитикатәии аекономикатәии ҭагылазаашьақәа рышьҭахь, Урыстәыла Аҭҵаарадыррақәа ракадемиа ареформақәа рышьҭахь. Убри азы ирацәоуп изызхәыцтәу, иҟаҵатәу", - иҳәеит иара.
Нхыҵ-Кавказтәи ауниверситет аректор Дмитри Беспалов иҳәеит ауниверситет ишазԥхьагәанаҭо "аԥеиԥш змоу ахырхарҭақәа аус рыдулара".
"Ҳара иахьа Аҭҵаарадыррақәа ракадемиа ҳаҭааит ԥхьаҟатәи аусеицуразы апланқәа ҳрылацәажәарц. Ҳуниверситет азыхиоуп Аԥсны Аҭҵаарадыррақәа ракадемиеи иареи афизика, ахимиа, ананотехнологиақәа, агротехнологиақәа, афатәаалыҵ атехнологиақәа, аполитологиа русхк аҟны аусеицура. Аԥсны агеографиатә ҭагылазаашьа ҷыда инадҳәаланы иалшоит иаԥҵахар атуризм, амедицина, ареабилитологиа русхк иатәу ацентр аԥҵара", - иҳәеит иара.
Нхыҵ-Кавказтәи ауниверситет аԥҵан 2012 шықәса рзы - Нхыҵ-Кавказтәи аҳәынҭқарратә техникатә университет, Ставропольтәи аҳәынҭқарратә университет, Пиатигорсктәи аҳәынҭқарратә гуманитар-технологиатә университет рышьаҭала.
Нхыҵ-Кавказтәи афедералтә университет ахь иаҵанакуеит: агуманитартә, анџьныртә, азиндырратә, аматематикеи аинформациатәи технологиақәа, Адгьыл азы аҭҵаарадыррақәа, аҵареи асоциалтәи ҭҵаарадыррақәа, аекономикеи анапхгареи, асервис, атуризми адизаини, афизика-техникатәи, ахимиа-фармацевтикатәи факультетқәеи арра-ҵаратә центри.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Аԥсуаҭҵаара агәеисырҭа: Аԥсуа институт аҭоурых аҟынтә


АҞӘА, нанҳәа 31- Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла Урыстәыла 4 993-ҩык акоронавирус рыдбалоуп арегионқәа 83 рҟны, абри атәы аанац ахуеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы Москва аоперштаб.
Ҿыц иаарԥшыз рахьтә 27,2% рҟын ачымазара ахы аамырԥшыкәа имҩасуан.
Зыԥсҭазаара иалҵыз 83-ҩык азгәаҭоуп, згәабзиара шьақәгылаз - 2 405-ҩык. Ачымазара ҿкы рылалеижьҭеи зынӡа рыԥсҭазаара иалҵит 17 176-ҩык, ргәы бзиахеит 809 387-ҩык.
Нанҳәа 29 рызтәи аҭагылазаашьала Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирустә инфекциа рыхьхьеит 315-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә 120-ҩык ргәы бзиахеит, ԥшьҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Аԥсны Апарламент аҿы аҩбатәи аԥхьарала "Абџьар азы" азакәан апроект рыдыркылеит. Уи азы арадио Sputnik аефир аҿы игәаангара иҳәеит Аԥсны Жәлар Реизара адепутат Баҭал Табаӷәуа.
Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирус рыхьит ҳәа иаарԥшу ауаа рхыԥхьаӡара 1245-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 360-ҩык ргәы бзиахеит, ааҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Аԥснытәи аҳәаала Урыстәыла аҳазалхратә ҵакырахь ахатәхархәаразы 18 шықәса ирҭысхьоу ахаҿы 200 сигареҭ, ма 50 сигара (сигарилла), ма 250 грамм аҭаҭын, ма иарбоу аалыҵқәа ааидкыланы зеиԥш капанла 250 грамм еиҳамкәа ииаигар азин имоуп.
Цәыббра 24 рзы Аԥсны Апарламент адепутатцәа Аиааира Амш 27 шықәса ахыҵразы амассатә уснагӡатәқәа мҩаԥымгазарц азы Аслан Бжьаниа иахь аҳәара ахьыҟарҵо ақәҵара рыдыркылеит.
Аԥсны Аҭҵаарадыррақәа ракадемиа ахада, академик Зураб Џьапуа арадио Sputnik аҿы еиҭеиҳәеит Нхыҵ-Кавказтәи афедералтә университет аусзуҩцәеи иареи имҩаԥыргаз аиԥылараҿы излацәажәаз атәы.
Азинхьчаратә усбарҭақәа рыхәшьарақәа рыла иаанкылоу анаркотиктә партиа ахәԥса 14 миллион рҟынӡа инаӡоит.
1962 шықәсазы ииз Џьемали Соселиа дшырӷьычыз азы Аҩнуҵҟатәи аусқәа Гал араионтә аҟәша аҷаԥшьаратә хәҭахьы адырра ҟалеит цәыббра 6 ауха.
Аҭауад Пиотри иԥҳәыс Феврониеи ргәалашәара иазкны Аҭаацәа, анасыԥ, агәреибагара рымш Урыстәыла есышықәса иазгәарҭоит ԥхынгәы 8 рзы.
Аԥсны Апарламент аҟны ирыдыркылеит ақәҵара "Аԥсны Аҳәынҭқарра ахьыԥшымреи Аиааира Амши – цәыббра 30 – 27 шықәса ахыҵра инадҳәаланы амнистиа рылаҳәаразы". Уи азы лгәаанагара лҳәоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.
Аҿкы чымазара COVID-19 зыхьуа рхыԥхьаӡара Аԥсны ианацло аамҭазы аҳҭнықалақь ашколқәа рҵаратә процесс ишацырҵо, урҭ руак аркхоит ҳәа ацәажәара абанӡаҵабыргу, абарҭи егьырҭ азҵаарақәеи арадио Sputnik аефир аҟны рҭак ҟалҵеит Аҟәа аҵара аусбарҭа аиҳабы Асҭанда Ҭаркьылԥҳа.
Аполигон Ҵабал аҿы Аладатәи арратә округ аруааи Аԥсны Атәылахьчара аминистрра, Ашәарҭадаратә маҵзура аррамҵзурауааи Аԥсны АҶА аусуҩцәеи еицымҩаԥыргеит астратегиа акомандаҟаҵара-штабтә ҽазыҟаҵарақәа.
Иԥсҭазаара далҵит Аԥсны Афырхаҵа Лаврик Амқәаб. Аибашьраан Тҟәарчалтәи аполк адҵаҟаҵаҩыс иҟаз аибашьҩы арадио Sputnik аефир аҿы дигәалаиршәоит Аԥсны Афырхаҵа Аслан Кобахьиа.
Нхыҵ-Кавказтәи афедералтә университет аусзуҩцәа рделегациа Аԥсны усутә ныҟәарыла иаҭааит.
Апандемиа ааҟалеижьҭеи иахьанӡа Аԥсны акоронавирус зланы иаадырԥшыз 1177-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 360-ҩык ргәы бзиахеит, ааҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Зых иақәиҭыртәыз ахаҵа игәабзиара шәарҭам, иԥсҭазаара акгьы аԥырхагам. 1962 шықәсазы ииз Џьемали Соселиа дшырӷьычыз азы Аҩнуҵҟатәи аусқәа Гал араионтә аҟәша аҷаԥшьаратә хәҭахьы адырра ҟалеит цәыббра 6 ауха.
Гагра ақалақьи араиони ирыҵанакуа акурорти атуризми рзы аусбарҭа аиҳабы Ахра Бганба арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит араион аҿы атуристтә аамҭа амҩасшьа атәы.
Апарламент алахәылацәа амассатә уснагӡатәқәа иара усгьы ишәарҭоу аепидемиологиатә ҭагылазаашьа еицәартәыр алшоит ҳәа ишәоит.
Ареспубликаҿы аҭыԥантәи ахаланапхгараҭарахь алхрақәа мҩаԥгахараны иҟоуп 2020 шықәса абҵара 1 азы. Ақалақьтә еизарахь адепутатцәа ԥшьышықәса ҳәа ҿҳәарас ирыманы иалырхуеит.
Аԥснытәи аҳәынҭқарратә драматә театр актиор, арежиссиор, ахәыҷтәы атеатралтә студиа "Нарҭ" анапхгаҩы Гәдиса Ҭодуа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит уажәтәи аамҭазы Ҟрым имҩаԥысуа афестиваль "Таврида АРТ" иалахәхара атәы.
Амнистиаз ақәҵара азинмчра аиуеит ианыркьыԥхь инаркны ҩымз рыҩнуҵҟа. Азакәан апроект рыдигалеит адепутат Валери Агрба.


Сусанна Ҭаниаԥҳа, Sputnik
Игәашәҭахьазар, идуӡӡоу акы акыр уацәыхараны уангылоу ауп ибзиаӡаны, еилыкка ианубарҭахо. Убас аамҭа цацыԥхьаӡа иаҳа-иаҳа аҽышьақәнарӷәӷәоит 1941 шықәса рашәарамза 22 инаркны 1945 шықәса лаҵарамза 9-нӡа имҩаԥысуаз Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду иазку агәалашәарақәа. Хашҭра зқәым, ҳажәлар назлакны ашьаарҵәыра илазыргылаз, аԥсҭазаара шьаҭанкыла изыԥсахыз ҭоурыхтә хҭысны иаанхоит уи.
Аибашьра иазку агәҭахәыцрақәа санрыгәҭыларк, ҭаха сырҭомызт адыга литература аклассик Заур Налоев иажәеинраалақәа руак аҟнытә ацәаҳәақәа:
"Аԥсҭазаара аҷапырхәа хәыҷ иаҩызоуп,
Ушәхымс аҿы илатәоуп аԥсра.
Аԥсҭазаара аҵла зныктәи ашәҭроуп –
Ахаан иҟалом угәазхара".
Аиашаз, уаԥхьаҟа иузыԥшу уаҩытәыҩса идырраны дыҟаӡам. Амала, аҭынч ԥсҭазаараҿы аӡәгьы аԥсра дазхәыцырц иҭахӡам, иуулакгьы аԥсҭазаарахь уеихоит. Аха уԥсадгьыл ампыҵахалаҩцәа иртәыртәырц рҽаназыршәа, рҿагылара ада ԥсыхәа ыҟаӡам.
Атәым сымпыҵасхалоит ҳәа иалагаз ақәылаҩ еснагь игәы бжьажьоит, уи ишьҭахьҟа дхьаҵыргьы, дахьцаша имоуп, зыԥсадгьыл зыхьчо – мап. Убри акәзаргь ҟалап зегь реиҳагьы изыбзоурахаз Асовет ҳәынҭқарра аиааирагьы.
Акыр мши ҵхи имҩаԥысуаз ари аибашьра иҿахнаҵәеит иагьа ԥсҭазаара, аибашьраҿы иҭахаз реиҳараҩык, аԥсуаа ҳҟны ишырҳәо еиԥш "иржәыша аӡыхь ахгьы ыҵнамхыцызт", убасҟак иқәыԥшқәан. Аха аԥсра абла изныкымкәа ишҭаԥшызгьы, аџьамыӷәа цәгьа зыхганы зыҩныҟа ихынҳәызгьы рацәаҩӡоуп. Убарҭ дыруаӡәкуп сара хаҭала сызхаану сабду Ҭаниа Николаи Жьыгәа-иԥа.
Лаҵарамза 18, 1925 шықәсазы Очамчыра араион Ԥақәашь ақыҭан инхоз анхаҩы Жьыгәа Хазгьери-иԥа Ҭаниа иҩнаҭаҿы аҵеи иира зырҵабыргуаз ахысыбжь геит. Ииз аҵеи Николаи ихьӡыртәит, аха нас хәыҷы хьӡыс Колиа ҳәа иарҳәо иалагеит.
Ҭаниа Жьыгәеи уи иԥшәма Хәаџьааԥҳа Ҭакәеи ирааӡеит ԥшьҩык ахшара: ҩыџьа аҷкәынцәа – Кәырӷа, Колиа, аӡӷабцәа – Шьықьа, Гьегьешьа. 1933 шықәса рзы иаалырҟьаны Жьыгәа иԥсҭазаара далҵуеит. Илылшо зегь ҟаҵаны, аибара рынмырԥшкәа ахәыҷқәа лааӡеит ран Ҭакәа. Лааԥсарагьы лԥылеит. Лџьабаа лыцеиҩишартә длыхьӡеит лԥеиҳаб Кәырӷа, иара аҳасабеилыргаҩ изанааҭи ақыҭанхамҩеи еилеигӡон. Аха дук мырҵыкәа Кәырӷа 22 шықәса дшырҭагылаз ачымазара иахҟьаны иԥсҭазаара далҵуеит.
Нас… Нас, иааит ашықәс еиқәаҵәақәа. Аибашьра ианалага абџьар ашьҭыхра, аԥсадгьыл ахьчара зылшараны иҟаз ԥақәашьаа рҵеицәа 150-ҩык инарзынаԥшуа руалԥшьа нарыгӡарц идәықәлоит. 1942 шықәсазы 18 шықәса шааихыҵыз еиԥш, арԥыс қәыԥш Колиа хатәгәаԥхарала афронт ахь ддәықәлоит.
Аԥхьа Азербаиџьан Бақәа ақалақь иҟаз аучилишьеқәа руак аҟны иаарццакны зениткала ахысра здырҵоз аибашьцәа ргәыԥ далан, нас Саратов ақалақь аҿы еиҿкааз Аҳауахьчаратә архәҭа ашҟа ддәықәҵан. 1943 шықәсазы диаган Белоруссиеи Польшеи рҳәаахь. Ашьҭахь Украина Житомир ақалақь аҟны зеидкылара иаҿыз артиллеристтә еибашьцәа рполк дахыԥхьаӡалан. Убри артиллеристтә еибашьцәа рполк хықәкыла иалахәын Будапешт, Прага, Вена рхақәиҭтәра. Урыстәыла еиҿкаау аинтернеттә портал "Память народа" иҭоу аинформациа излаҳәо ала, сабду Ҭаниа Колиа Жьыгәа-иԥа дрылахәын ақалақьқәа: Софиа, Сараево, Бухарест, Белград, Загреб, Будапешт, Прага, Варшава, Вена рхақәиҭтәра.
Аибашьраҿы аиааира агара мышкы шагыз лаҵарамза 8 рыҽны ӷәӷәала дырхәуеит. Аибашьра ашьҭахь 1947 шықәсанӡа аррамаҵура ихигон, анаҩс уи ашықәсаны деибганы иҭаацәа дырзыхынҳәуеит. Аха "бзиара нагӡа ҟалом" ҳәа, мышқәак аабжьымскәа згәабзиара агәырҩеи аџьабааи иафахьаз иан Ҭакәа лыԥсҭазаара далҵуеит.
Аԥсҭазаара акыр икыднаҟьаз Колиа иаҳәшьцәеи иареи рызаҵәра рхы арнааланы, рнапқәа еилҳәаны раб иџьынџь аҟны ихандеиуан, рыбаҩ иацәаашьомызт. Ақыҭанхамҩа аус инамаданы сабду такәаамҭа иқыҭантәи аколнхара бригадирс дыҟан, анаыс аревизионтә комиссиа деиҳабын. 1958 шықәсазы дҭаацәарахоит, диԥшәмахоит иқыҭа гәакьа иатәыз Ламара Тыҩԥҳа. Ҭаниа Колеи Тыҩԥҳа Ламареи нап рыдкылан ԥшьҩык рыхшара рааӡоит: аҷкәынцәа – Фред, Гари, Сурам, рыԥҳазаҵә – Ирина.
Ԥақәашь ақыҭа ииз, иааӡаз, асовет еибашьҩы Ҭаниа Николаи (Колиа) Жьыгәа-иԥа иааирԥшыз агәымшәаразы ианаршьахьан акыр ҳамҭа, иара убас аорденқәеи амедалқәеи: аорден "Аеҵәа ҟаԥшь" II аҩаӡара, "Агәымшәаразы" амедал, "Аџьынџьтәылатә еибашьра 1941-1945 шықәсқәа рзтәи аиааира агара 20 шықәса ахыҵразы", "Аҩбатәи Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду 40 шықәса ахыҵразы", "Асовет Арбџьармчқәа 60 шықәса рхыҵразы", "Асовет Арбџьармчқәа 70 шықәса рхыҵразы", уҳәа убас егьырҭгьы. Асовет еидгылазы иибахьаз иџьабаазы 1986 шықәсазы ианашьан "Аџьа аветеран" ҳәа амедали аҳаҭыртә хьӡи.
Сабду ихигахьаз изымхакәа, илахьынҵа ианызаарын ҩ-еибашьрак дырхаанхарц. Нанҳәамза 14, 1992 шықәсазы ақырҭуа мпыҵахалаҩцәа Аԥсны ианақәла раԥхьаӡатәи амшқәа инадыркны иара "Ԥақәашь ақыҭантәи абыргцәа рхеилак" далахәылан. Уимоу, иԥацәа рыхҩык Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра иалахәын. Иԥеиҳаб Фред Ҭаниа "Дед" Ԥачлиа игәыԥ еиҿикааз агәыԥ далахәын. Изныкымкәа аибашьраҿы ахәрақәа иоуит. Игәымшәаразы ианашьоуп "Леон" иорден.
Зыԥсадгьыл азы ашьа казҭәахьаз, ҩ-еибашьрак ирхаанхаз Ҭаниа Николаи Жьыгәа-иԥа идунеи иԥсахит нанҳәамза 26, 2002 шықәсазы. Зыуацәеи зҭынхацәеи гәыблыла ирҵәыуаз аибашьра аветеран иҭынхеит ԥшьҩык ахшареи хәҩык амаҭацәеи. Хаҭала амаҭацәа ҳҟнытә исҳәарц сылшоит иара ҳгәалашәараҿы дшаанхаз ахәыҷы изы згәы аартыз, аду иҟны ихшыҩырҵагаз, хәыҷи-дуи бзиа еицаҳбоз, иаҳзааигәаз уаҩы лашаны.
Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду аҿы аиааира иазку аҭыжьымҭақәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Аҳәынҭқарраҿы аԥара ҭаҵәахны иҟазароуп афинанстә уадаҩра дуқәа раан ашәарҭадаратә хчы аҳасабала ахархәара ззууша. Ус еиԥш алшара ареспубликаҟны иҟам ҳәа азгәеиҭеит Аԥсны ахада ааигәа Гагра араион ахадараҟны имҩаԥгаз аилатәараҟны.
"Ашәарҭадаратә хчы ҟалашьа амаӡам ахаан изыхәҭоу ирықәу ашәахтәқәа рымшәар. Авирус иҟалаз вбас, ҿыҵгас ҟаҵашьа ҳамаӡам, избанзар ари есышықәса иаауа усуп. Аибашьра ашьҭахь Аԥсны аҳәынҭқарра раԥхьатәи ахада иазгәеиҭон ажәлар ирымоу ахәыҷы ала рхы акала иахәарц азин раҳҭап ҳәа. Аибашьра раԥхьатәи ашықәс азы акгьы ахьырамшәоз иахьанӡагьы ус иааугар ҟалоит ҳәа ргәы иаанагоит. Аҳәынҭқарра ахадацәа рҽырԥсахуеит, аха аҭагылазаашьа шыҟац инхоит. Ашәахтәқәа шәалатәуп ҳәа ирҳәоит, аха уи назыгӡода? Ажәлар ишаҳбо ала рхала ирҭахым уи анагӡара, убри аҟынтәи амчрақәа ишахәҭоу аус адмырукәа ӡбашьа амаӡам", - иҳәеит Шьалашьаа.
Шәазыӡырҩла арадио Sputnik Аԥсны аефир.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Акомедиа "Амцҳәаҩ даҳҭахуп" Аԥсуа драматә театр аҿы, Аҳәынҭфилармониаҿы аҳәынҭқарратә жәлар роркестр аконцерт, "Аԥҳәыс бырг лаара" РУСДРАМ аҿы уҳәа егьырҭ акультуратә хҭысқәагьы – Sputnik Аԥсны афишаҿы.
Аурыс драматә театр
Цәыббра 22 асааҭ 19:00 рзы РУСДРАМ аҟны идырбахоит атрагикомедиа "Аԥҳәыс бырг лаара". ХХ ашәышықәсаз иналукааша адраматургиатә пиеса, арежиссиор Антон Киселиус иинтерпретациаҿы.
Цәыббра 25 асааҭ 19:00 рзы РУСДРАМ асценаҿ аспектакль "Електра" арежиссиор Артем Устинов иқәыргыламҭала. Ажәытә бырзен трагедиа еиҭанаҳәоит аҭыԥҳа лаб лан лыбзиабаҩ дшишьуаз шаҳаҭс дшаиуз атәы.
Аҟәа, Леон имҩаду, 8
Аԥсуа ҳәынҭқарратә ҿартә театр
Цәыббра 23 асааҭ 19:00 рзы Аԥсуа драматә театр асценаҿ – аспектакль "Амцҳәаҩ даҳҭахуп" (абырзен драматург Дмитри Псафаса. Арежиссиор – Шалуа Гыцба).
Аҟәа, Пушкин имҩ., 1
Аԥснытәи аҳәынҭқарратә филармониа
Цәыббра 23 рзы Аԥснытәи аҳәынҭқарратә филармониаҿ имҩаԥысуеит О. Хәынцариа ихьӡ зху жәлар ринструментқәа аҳәынҭқарратә ансамбль аконцерт. Аконцерт асас – Иулиа Чичерина.
Иара убасгьы аконцерт иалахәхоит: Виолетта Маанԥҳа, Алексеи Самарин, Антон Давидианц.
Асахьаҭыхыҩцәа реидгыла Ацәыргақәҵатә зал хада
Цәыббра 22 рзы иаадыртуеит ацәыргақәҵа "Асахьаҭыхыҩ. Аамҭа. Агәалашәара". Ацәыргақәҵа азкуп 1992-1993 шықәсқәа рызтәи Аџьынџьтәылатә еибашьреи Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду аиааира 75 шықәса ахыҵреи.
Аҟәа, Лакоба имҩ., 31
Пицунда
Цәыббра 24 асааҭ 17:00 рзы Пицундатәи ауахәамаҿ дықәгылоит ауарӷанарҳәаҩ Лука Гаделиа. Апрограммаҿ мраҭашәара-европатәи, урыстәылатәи, аԥснытәи акомпозиторцәа рмузыка.
Пицунда, Гицԥҳа лымҩ., 8.


Иахьазы Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирус рыдырбалахьеит зынӡа 98-ҩык ауаа. Урҭ рахьтә 37-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Очамчыра ақалақь аҿы иҟоу асасааирҭақәа руак аԥшәма Маврики Бебиа арадио Sputnik аефир ала ицо арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҿы еиҭеиҳәеит асасааирҭаҟны аԥсшьаҩцәа рыдкылара иахьынӡазыхиоу.
Ахәаша, пхынгәы 31 рзы иаалырҟьаны иԥсҭазаара далҵит Аԥсны ауаажәларра-политикатә усзуҩы Хьрыԥс Џьапуа. Уи акыршықәса аус ицзухьаз Аԥсны Абыргцәа рхеилак аиҳабы Аполлон Думаа дшигәалашәо анылҵеит ажурналист Сырма Ашәԥҳа.
Нанҳәа 1 азы Аԥсни Урыстәылеи рҳәынҭқарратә ҳәаа аадыртит, аҩ-тәылак руааԥсыра аҳәаа рахысраан акоронавирус рцәа ишалам зҳәо ашәҟәы аҭахӡам.
Аԥсни Урыстәылеи рҳәаа аҳәаанырцә тәылауаа зегьы рзы иаартуп нанҳәа 1 инаркны. Урыстәыла аганахьалагьы аҳәаа аартразы адҵа ҟаиҵеит аԥыза-министр Мишустин.
Урыстәылеи Аԥсни рҳәаа аартразы аӡбамҭа аднакылеит Урыстәыла акоронавирус аҽацәыхьчаразы аоперативтә штаб ԥхынгәы 31 рзы.
Аҳәынҭқарратә мазара анапхгареи ахатәтәреи рзы аҳәынҭқарратә еилакы аиҳабы Беслан Кәыбраа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит аилак аҿаԥхьа зҵаарақәас иқәгылоу, аҳәынҭқарратә мазара иаҵанакуаз анаплакқәа рыҭираҟынтә аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы абиуџьет шаҟа алагалаз.
Агәырӷьаратә усмҩаԥгатәқәа зегьы акарантинтә ԥҟарақәа рықәныҟәарала имҩаԥысуеит. Алахәцәа зегьы амедицинатә сабрадақәа рзыршоит, ахыбрақәеи аҵакырақәеи арзҩыдаратә маҭәашьарқәа рыла ирыӡәӡәоит.
Хра злоу ахҭысқәа - иалкаау аполитикатә, асоциалтә, акультуратә хҭысқәа. Ҳара урҭ ҳрылацәажәоит, ахәшьара раҳҭоит, алкаа рзыҟаҳҵоит.
Акоронавирус аҽацәыхьчаразы Урыстәылатәи аштаб изаамҭанытәиу аилатәараҟны иӡбан 2020 шықәса, нанҳәа 1 инаркны Урыстәылеи Аԥсни рҳәаа аартызарц.
Амсылман дин ныҟәызго Адгәыр Инал-иԥа арадио Sputnik арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҳәаақәа ирҭагӡаны еиҭеиҳәеит Гәдоуҭа ишазгәарҭаз амсылманраҟны ихадоу аныҳәақәа иреиуоу Кәырбанныҳәа.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирус рыдырбалахьеит 84-ҩык ауаа. Урҭ рахьтә 37-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Урыстәылеи Аԥсни рҳәаа аартразы аӡбамҭа аднакылеит Урыстәыла акоронавирус аҽацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Зхы иақәиҭу аиқәԥареи абырзен-аурым қәԥареи рфедерациа аихшьаалатә-алхратә конференциа мҩаԥысит ԥхынгәы 31 рзы.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирус рыдырбалахьеит 81 ауаа. Урҭ рахьтә 37-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Аԥсны аԥқьаҭасратә федерациа ахада Ҭамаз Абӷаџьаа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит есышықәса жәларбжьаратәи аҩаӡара зманы имҩаԥысуаз аԥқьаҭасратә турнир сынтәа ишымҩаԥгаз, Аԥсны имҩаԥыргало атурнирқәа ирылахәу рреитинг Урыстәыла аҭагалара иаанаго ртәы.
Аслан Бжьаниа иҭоубашьҭаҵара ацеремониа мҩаԥысит мшаԥымза 23 рзы, Аҟәа. Уи аҽны инаркны атәыла ахада иаҳасабла инапынҵақәа рынагӡара далагеит.
Аԥсны аԥкьаҭасратә федерациа раԥхьатәи ахада Салыбеи Арӡынба игәалашәара иазкыз Аԥкьаҭасразы ареспубликатә турнир мҩаԥысит ԥхынгәы 24 - 30 рзы.
Аҟәа ахадара Аҿари аспорти русқәа рзы адепартамент аиҳабы лхаҭыԥуаҩ Есма Кәыҵниаԥҳа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭалҳәеит аҿар рзы аекскурсиа шымҩаԥгахо, уи рхы аладырхәыр шрылшо атәы.
Аԥсны АЗ инақәыршәаны, иаанкылоу 15 шықәса иқәырҵар ҟалоит 300 000 мааҭ ахараԥсагьы ацҵаны.


Ҭырқәтәыла иҟоу аԥсуаа рхеилакқәа еидызкыло Афедерациа ахантәаҩы Аҭанур Аҟәысба арадио Sputnik Аԥсны иаиҭаз аинтервиу аҿы иазгәеиҭеит аԥсуа диаспора Аԥсныҟа рааразы амҩақәа шырманшәалатәу.
Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аҿы аҵаратә процесс иалагараны иҟан цәыббра 14 рзы, аха уи аҿҳәара инахан.
Иахьатәи аамҭазы Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирус 995-ҩык ишрыхьхьоу аарԥшуп. Урҭ рахьтә 285-ҩык апациентцәа ргәы бзиахеит, быжьҩык акоронавирус зыхьуаз рыԥсҭазаара иалҵит.
Цәыббра 21 ашьыжь 70-ҩык инарзынаԥшуа ауаа Аҟәатәи аҿкчымазаратә хәышәтәырҭаҿы игылан COVID-19 азы анализ аҭаразы.


АҞӘА, жәабран 7 - Sputnik. Венесуела атәылауаҩратә шәарҭадара аминистр ихаҭыԥуаҩ Ендес Паленсиа еиҭеиҳәеит атәыла аҩадатәи ахәҭа аҳаиртә баӷәазақәа руак аҿы амаҵзура ҷыда аусзуҩцәа ЕАШ аҟынтәи иааз абџьар рыԥшааит ҳәа. Иара атеррористтә гәыԥқәа ирызкын ҳәа аҳәоит РИА Новости.
Аштат Карабобо жәларбжьаратәи аҳаиртә баӷәаза Валенсиа аҟны Боливариантәи амилаҭтә гвардиа аоперациа ҷыда мҩаԥыргеит.
"19 винтовка, 118 магазин, 90 радиоантенна, аифонқәа фба ԥшаан", - ҳәа иҳәоит Ендес Паленсиа Twitter аҿы.
Иара иазгәеиҭеит аинформациеи иԥшааз абџьари апрокуратура хадахь ишрыҭаз аҭҵаарази урҭ ирыдҳәалоу ауаа рыԥшаарази.
Ажьырныҳәа 21 рзы Венесуела иахьатәи ахада Николас Мадуро иҿагыланы Каракас ақәгыларақәа ирылагеит. Апарламент аспикер Хуан Гуаидо ажьырныҳәа 23 рзы атәыла ахадас ихы рылеиҳәеит.
Иахьатәи аамҭазы Гуаидо истатус адгылара арҭеит: ЕАА, Канада, Аргентина, Бразилиа, Чили, Колумбиа, Коста-Рика, Гватемала, Гондурас, Панама, Парагваи, Перу, Қырҭтәыла. Урыстәыла акәзар Мадуро Венесуела закәаншьаҭала иалху хаданы дрыԥхьаӡоит.
АҞӘА, жьҭаара 27 — Sputnik. Акоронавирус ианеиҵаха аҽа шықәсыки бжаки рҟынӡа ахы цәырнагалоит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости Роспотребнадзор аепидемиологиаз ЦНИИ аклиника-аналитикатә усуразы адиректор ихаҭыԥуаҩ Наталиа Пшеничнаиа лажәақәа ҵаҵӷәыс иганы.
Еиуеиԥшым атәылақәа рҿы COVID-19 аамҭа-аамҭала ахы цәырнагалоит ҳәа аҳәоит адырраҭараҿы.
Урыстәыла COVID-19 иахҟьаны аҭагылазаашьа аҽарцәгьар ҟалоит жәабран-хәажәкыра рзы. Ашыкьымҭа леир алшоит аԥхынразы ҳәа лҳәеит Пшеничнаиа уаанӡа амаҵзура аинтервиу аҭо.
Акоронавирус апандемиа адунеи атәылақәа зегьы амҽханакит. Ичмазаҩхахьеит 42,7 миллион-ҩык 1,1 миллион рыԥсҭазаара иалҵхьеит.
Урыстәыла миллионки бжаки ачымазара рыхьхьеит, 1,15 миллион-ҩык ргәы бзиахеит, рыԥсҭазаара иалҵит 17,3 нызқьҩык.
Аԥсны авирус рыдбалоуп 3839-ҩык, ргәабзиара шьақәгылеит 1464-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 36-ҩык.
АҞӘА, жьҭаара 26 — Sputnik. Ереван Бақәа ахара аднаҵеит аинышәара арежим иқәныҟәом ҳәа. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости Ермантәыла Атәылахьчара аминистрра адыррақәа шьаҭас иҟаҵаны.
"Еиду Аштатқәа рҟны иалыршаз аиқәшаҳаҭра еилаганы азерррбаааиџьантәи аган асааҭ 08:45 (07:45 мск) рзы артиллериала Арцах аҩада-мрагыларатәи аинырратә цәаҳәаҿы алахысра иалагеит", - лыҩуеит Facebook аҿы Ермантәыла Атәылахьчара аминистрра апресс-маӡаныҟәгаҩ Шушан Степаниан.
Уаанӡа Азербаиџьан Ермантәыла ахара аднаҵахьан аиқәшаҳаҭрақәа еиланагеит ҳәа.
Уи аԥхьа Ашьха Ҟарабах ахымца нкылахоит ашәахьа, жьҭаара 26 асааҭ 7.00 (8.00) рзы Ермантәылеи Азербаиџьани адәныҟатәи русқәа рминистрцәа Зограб Мнацаканиаи Џьеихун Баирамови реиԥылара ашьҭахь ҳәа Аҳәамҭа рыланарҵәахьан ЕАА Аҳәынҭдепартамент
Ашьха Ҟарабах аҭагылазаашьа аҽарыцәгьеит цәыббра 27 рзы. Ермантәылеи Азербаиџьаниии арратә ҭагылазаашьа рыларҳәеит. Ҟарабах адыррақәа рыла ареспублика ауаа реиланхарҭақәа артиллериала ирылахысуан, аҳҭнықалақь Степанакертгьы налаҵаны.
АҞӘА, жьҭаара 28 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 зцәа иалоу реилкааразы атестқәа 458 ҟаҵан, урҭ рахьтә акоронавирус аарԥшын 106 тест рҟны ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 137-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 118-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 26-ҩык, ибжьаратәуп - 40-ҩык, илҩаауп 15-ҩык апациентцәа. Гәдоуҭатәи агоспиталь иҭашәеит жәҩык ачымазцәа.
Аҟәа асасааирҭа "Аиҭар" ашҭаҿы иаадыртыз амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 51-ҩык апациентцәа. 47-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, ԥшьҩык рҭагылазаашьа бааԥсуп. Амобилтә госпиталь аҟынтәи илҩаауп быжьҩык.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Апандемиа ааҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иалоу 939-ҩык аарԥшын. Цәыббра 20 рызтәи аоперштаб адыррақәа рыла, Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп 97-ҩык апациентцәа.
Аԥсуа ҳәынҭқарратә музеи аетнологиа аҟәша аҭҵаарадырратә усзуҩ еиҳабы Инга Шамԥҳа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭалҳәеит 2015 шықәсазы Елена Гордиенко-Леиба амузеи ҳамҭас иалҭаз ампахьшьқәа рҭоурых атәы.
Аҭаацәара аиҳабацәеи алахәылацәеи ирыхҳәаау жәлар разгәаҭарақәак ирызкны аматериал ҳзеидылкылеит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа.
Иахьатәи аамҭазы Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирус зцәа иаланы иаарԥшу рхыԥхьаӡара 939-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 255-ҩык апациентцәа ргәы бзиахеит, рыԥсҭазаара иалҵит быжьҩык.
СОVID-19 акәшамыкәша ицәырҵуа ацәажәарақәеи уҳәансҳәанқәеи рҟынтәи реиҳа лассы-лассы иуԥыло, иара убас ковид-феикқәа рцәырҵшьеи урҭ ауаа ишрылаҵәои дрылацәажәоит афольклорист Есма Ҭодуа.
Аҟәа араион Гәыма (Каман) ақыҭа иҟоу аԥшьа Иоанн Ахьҿы ихьӡ зху ауахәама иахагылоу аигумен Игнати (Киут) арадио Sputnik аефир аҿы арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҟны еиҭеиҳәеит амҩа аиҭашьақәыргылара анаҩс шаҟа аамҭа рыла аныҳәарҭаҟынӡа инеиуа, гәазыҳәарас имоу атәы.
Аԥсны Афырхаҵа Кама Лашәриаԥҳа 1992-1993 шш. рызтәи Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан илхылгаз аҭоурых атәы ҳадигалоит апроект "Алашара ҳзырбо ауаа" автор апоет Анатоли Лагәлаа.
Аацытәи афельдшертә пункт амедиаҳәшьа Марина Ахсалԥҳа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭалҳәеит Гәдоуҭатәи агоспиталь аҟны ишьҭоу COVID-19 змоу ачымазцәа рыкрыфара шеиҿкаау атәы.
Аԥсуа театртә, алитературатә, амузыкатә аналитикеи акритикеи рҭагылазаашьа азы лгәаанагара лҳәоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.
Атәыла ахада Ихраҿа ҳәа хьӡыс измоу аҽырыҩраҿы аҽыҩҷкәынцәа еиндаҭлон еиуеиԥшым адистанциақәа ззыԥҵәаз быжь-еиԥхныҩларак рҟны.
Ачарақәа рура аамҭа ахыгахоит иааиуа амзазы. Ас еиԥш аҭагылазаашьа ачараурҭатә хыбрақәа рыԥшәмацәеи ачара аҿҳәара ԥызҵәахьоу ауааи зҭанаргыло ауадаҩрақәа ртәы арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит абанкеттә зал аиҳабы Авҭандил Ҷедиа.
Иахьатәи аамҭазы Аԥсны иахьаҵанакуа 878-ҩык акоронавирус шрылоу шьақәдыргылахьеит. Урҭ рахьтә 240-ҩык апациентцәа ргәы бзиахахьеит, быжьҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Ақьаӷьариа лыцхыраарала аԥҳәысҳәараан зны-зынла иҟалар зылшоз ахҭысқәа аҭыԥҳацәа рразҟы ишаныԥшуаз еиҭалҳәоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.
Очамчыра араион ахада актәи ихаҭыԥуаҩ Артемон Габелаиа арадио Sputnik аефир ала ицо арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҿы дызлацәажәаз иреиуоуп Аҟәеи Очамчыреи еимаздо амҩа хада арлашара азҵаара.
Sputnik аколумнист Саида Жьиԥҳа иҳацеиҩылшоит ааигәа илаҳаз, акырӡагьы лгәы ианырыз ԥсыуа ҭыԥҳак ллахьынҵа иазку аҭоурых.
Арифа Қапԥҳа лматериал аҟны шәаԥхьар алшоит иԥшәымадоу аҩнқәеи, амҩабжьаларҭа хәыҷқәеи уҳәа рҭоурыхқәа.
Апроект "Алашара ҳзырбо ауаа" аҳәаақәа ирҭагӡаны шәаԥхьарц ишәыдаагалоит иналукааша аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет Мушьни Миқаиа ирҿиара иазкны Анатоли Лагәлаа иазирхиаз инарҭбаау аматериал.
Аԥыза-министр актәи ихаҭыԥуаҩ, ақыҭанхамҩа аминистр Беслан Џьапуа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит ақыҭанхамҩатә аалыҵ аекспорт аан аҳәааҟны ашәатәқәа реиҵатәра азҵаара шҭырҵаауа, аус адулара шцо атәы.
Очамчыра араион аҿы АУН "Амшынеиқәафымцамч" акомиссиа ареид мҩаԥнагеит аԥшьаша, цәыббра 17 рзы.
Гәдоуҭа араион Бармышь ақыҭа ахада Геннади Нанба арадио Sputnik арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҿы еиҭеиҳәеит иқыҭауаа рыбзазашьа, уадаҩрас ирымоу атәы.


Гәдоуҭа араион Бармышь ақыҭа ахада Геннади Нанба арадио Sputnik арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҿы еиҭеиҳәеит иқыҭауаа рыбзазашьа, уадаҩрас ирымоу атәы.
Иахьатәи аамҭазы Аԥсны иахьаҵанакуа 825-ҩык акоронавирус шрылоу шьақәдыргылахьеит. Урҭ рахьтә 235-ҩык апациентцәа ргәы бзиахахьеит, 7-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа, аиҳабыра, аминистрцәа, Гагра араион ахадара рхаҭарнакцәа злахәыз аилатәара мҩаԥган цәыббра 17 рзы. Аиԥылараҿы иалацәажәан араион абиуџьет ахь ашәахтәқәа рнеира апроблема.
Аԥсны зҽаԥсазтәыз азыҟаҵаҩ, СССР аспорт азҟаза Ӡука Бениа арадио Sputnik аефир аҟны далацәажәеит иааӡамҭацәа иреиуоу ақәԥаҩ Рустам Амԥар Еиду Америкатәи аштатқәа рҟны иигаз аиааира.
Иахьатәи аамҭазы Урыстәыла иахьаҵанакуа 1 091 186 акоронавирус хҭыс шьақәырӷәӷәоуп 85 регион рҿы. Аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла 5905-ҩык ирыдбалан акоронавирус.
Ареспублика Никарагуа аҿы Ахьыԥшымра амш иазгәарҭоит цәыббра 15 рзы. 1821 шықәса рзы Ацентртә Америка иҟаз, Никарагуа назлаз Испаниа аколониақәа Британиа аҟынтәи ишхьыԥшым атәы рыларҳәеит.
ЕАЕС аҳазалхратә ҵакырахь ахатәхархәаразы 18 шықәса ирҭысхьоу ахаҿы илшоит 200 сигареҭ, ма 50 сигара (сигарилла), ма 250 грамм аҭаҭын, ма иарбоу аалыҵқәа ааидкыланы зеиԥш капанла 250 грамм еиҳамкәа ииаигар азин имоуп.
Сталинтәи арепрессиақәа ирызку апублицистикатә усумҭақәа рсериа автор Белла Барцыцԥҳа Дырмит Гәлиа ихьӡ зху Аҳәынҭқарратә премиа даԥсахеит. Арадио Sputnik аефир аҟны лара еиҭалҳәеит аматериал шеизылгоз.
Атурнир аҳәаақәа ирҭагӡаны Еиду Америкатәи аштатқәа рҿы имҩаԥган ф-қәгыларак. Дара ирылахәын ахацәа реиԥш аҳәсагьы.
Аԥсны ахада ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы Акоординациатә штаб аӡбара шьаҭас иаҭаны аусԥҟа инапы аҵаиҩит.
Аԥсуа ҳәаахьчаҩцәа аԥҳәыс дааныркылеит аҳазалхратә ҭыԥ "Ԥсоу" данахысуаз. Аусҭҵаара мҩаԥнагоит Аԥсны ААР атранспорт аҟны аҩнуҵҟатәи аусқәа русбарҭа.
Арадио Sputnik амҩаԥгаҩ Алхас Манаргиа акороновирус идбалоуп. Иахьатәи аамҭазы иара аҩны дыҟоуп, иҽихәышәтәуеит. Уи игәабзиара зеиԥшроу, насгьы ихәшәтәра шымҩаԥысуа атәы арадиоефир аҿы еиҭеиҳәеит.
Ареспубликаҿы аҭыԥантәи ахаланапхгараҭарахь алхрақәа мҩаԥгахараны иҟоуп 2020 шықәса абҵара 1 азы. Ақалақьтә еизарахь адепутатцәа ԥшьышықәса ҳәа ҿҳәарас ирыманы иалырхуеит.
Аепидемиологиатә ҭагылазаашьа инадҳәаланы Аҟәа ақалақь ахада Беслан Ешба анапынҵа ҟаиҵеит ақалақь ахадараҿы акоординациатә центр еиҿкаазарци амедусҳәарҭақәа реинырра асхема рхиазарци.
Гагра араион ахада ихаҭыԥуаҩ Алхас Барцыц арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит атәыла ахада Аслан Бжьаниеи араион ахадареи реиԥылараан излацәажәаз атәы, насгьы сынтәатәи атуристә сезон амҩаԥысшьа зеиԥшроу.
Иахьатәи аамҭазы Аԥсны иахьаҵанакуа 782-ҩык акоронавирус шрылоу шьақәдыргылахьеит. Урҭ рахьтә 226-ҩык апациентцәа ргәы бзиахахьеит, 7-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Ииасыз ашықәс азы Аԥснынтәи ацитрустә шәырқәа рекспорт азы аныхрақәа 13 мааҭ рыла еиҵатәын.
Аахыҵ Уаԥстәыла ахьыԥшымра 30 шықәса ахыҵраз апарад мҩаԥысраны иҟоуп Цхьинвал, Атеатр ашҭаҿы цәыббра 20 рзы.
Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрра иаҵанакуа ахәшәқәеи, ахәшәтә маҭәашьарқәеи, амыргугақәеи рыла аиқәыршәаразы аусбарҭа аиҳабы Ахра Аџьба арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит избан хәшәқәак рзы аԥҭекақәа рҿы аиҵахара зыҟоу.
ЕгрыГЕС ахархәарахь ирыҭан 1978 шықәса рзы. Агидроагрегатқәа Аԥсны аҵакыраҿ игылоуп, аӡеизакырҭа – Қырҭтәыла.


АҞӘА, ԥхынгәы 13 - Sputnik. Ахацәа ркомандақәа рыбжьара анапылампыл азы ачемпионат аатуеит ԥхынгәы 13 рзы аспорттә комплекс "Агәӡера" ҳәа лҳәоит Аԥсны абаҩрҵәыреи аспорти рзы аҳәынҭеилакы аспорттә ҟәша аиҳабы Жанна Занҭариаԥҳа.
Лара иазгәалҭеит есышықәса ачемпионат ишалахәхалоз урыстәылатәи акомандақәа, аха аҳәаа аркра инамаданы сынтәатәи атурнир урҭ рыда имҩаԥгахоит.
"Акарантин аԥыхра ашьҭахь ари раԥхьатәи инарҭбаау уснагӡатәуп. Агәахәара унаҭоит акомандақәа маҷымкәа ралахәра. Иҳалшо зегь ҟаҳҵоит ахәмаррақәа аинтерес рыманы имҩаԥысырц. Зегь азыԥшуп ачемпионат аартра", - лҳәоит Жанна Занҭариаԥҳа.
Атурнир иалахәуп акомандақәа ааба: Очамчыра, Тҟәарчал, Гагра, Гәдауҭа, Аҟәа араионқәеи рҟынтәии Аԥсны иҟоу Урыстәыла АШәМ Аҳәаахьчаратә усбарҭа акомандеи.
Ачемпионат мҩаԥысуеит хымш. Ԥхынгәы 16 рзы имҩаԥгахоит афиналтә хәмаррақәа, аԥхьахәҭара, атурнир аркра.
Ачемпионат мҩаԥыргоит 1994 шықәса раахыс, Аԥсны Анапылампыл афедерациа раԥхьатәи ахада Едуард Ԥлиа игәалашәараз. Ауснагӡатә аиҿкааҩцәа – Аԥсны абаҩрҵәыреи аспорти рзы аҳәынҭеилакы, Анапылампыл азы афедерациа.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, жьҭаара 25 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 зцәа иалоу реилкааразы атестқәа 480 ҟаҵан, урҭ рахьтә акоронавирус аарԥшын 172 тест рҟны ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Аоперштаб иара убас иаанацҳаит жьҭаара 25 рзы Гәдоуҭатәи агоспиталь аҿы рыԥсҭазаара ишалҵыз ҩыџьа апациентцәа.
1944 шықәсазы ииз апациент, иара ареанимациа аҟәша дҭашәеит цәыббрамза 28 рзы иԥсыԥ лагаҩагара акыр ицәыцәгьаны, ҩганктәи агәыҵәкра иманы. Иақәнагаз атерапиа шизымҩаԥыргозгьы, жьҭаара 25 рзы иԥсҭазаара далҵит.
1939 шықәсазы ииз ахаҵа, иара ареанимациа аҟәша дҭашәеит жьҭаара 20 рзы рзы иԥсыԥ лагаҩагара акыр ицәыцәгьаны, ҩганктәи агәыҵәкра иманы. Иақәнагаз атерапиа шизымҩаԥыргозгьы, жьҭаара 24 рзы иԥсҭазаара далҵит.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 148-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 141-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 27-ҩык, ибжьаратәуп - 51-ҩык, илҩаауп 8-ҩык апациентцәа. Гәдоуҭатәи агоспиталь иҭашәеит жәҩык ачымазцәа.
Аҟәа асасааирҭа "Аиҭар" ашҭаҿы иаадыртыз амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 42-ҩык апациентцәа. 39-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, хҩык рҭагылазаашьа бааԥсуп.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Шәазыӡырҩла арубрика "Аҭоурых иагәылаҵәаху" арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы есмҽышала.


АҞӘА, ажьырныҳәа 9 - Sputnik. Аԥсны ахада Рауль Ҳаџьымба иазгәеиҭеит иаҭахханы иҟалозар атәылаҿ иҷыдоу аҭагылазаашьа алагалахоит ҳәа. Абри атәы аанацҳауеит ахада исаит.
Абри атәы иалацәажәан Ашәарҭадаратә хеилак аилатәараҿы. Атәыла ахада ауааԥсыра рахь ааԥхьара ҟаиҵеит аҭынчра аадырԥшырц.
"Аконституциа агарантк иҳасаб ала аҭагылазаашьа азинтә шьаҭа иацәхьамҵырц азы иахәҭаны иҟоу анапынҵақәа зегь ҟасҵахьеит. Имариам абри аҭагылазаашьа аан ҳара ахынкылара ааҳарԥшыроуп, ҳҳәынҭқарра аҵшәаара алаҳмыршароуп", - иҳәеит иара.
Ажьырныҳәа 9 ашьыжь инарны аҳҭнықалақь аҿы имҩаԥысуеит мҽхакыҭбаалатәи акциа, ахада иалхрақәа иашам ҳәа иазхарҵарц азы адҵа ҟазҵо аоппозициаа рыдгылаҩцәа рыла.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, жьҭаара 25 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 зцәа иалоу реилкааразы атестқәа 480 ҟаҵан, урҭ рахьтә акоронавирус аарԥшын 172 тест рҟны ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Аоперштаб иара убас иаанацҳаит жьҭаара 25 рзы Гәдоуҭатәи агоспиталь аҿы рыԥсҭазаара ишалҵыз ҩыџьа апациентцәа.
1944 шықәсазы ииз апациент, иара ареанимациа аҟәша дҭашәеит цәыббрамза 28 рзы иԥсыԥ лагаҩагара акыр ицәыцәгьаны, ҩганктәи агәыҵәкра иманы. Иақәнагаз атерапиа шизымҩаԥыргозгьы, жьҭаара 25 рзы иԥсҭазаара далҵит.
1939 шықәсазы ииз ахаҵа, иара ареанимациа аҟәша дҭашәеит жьҭаара 20 рзы рзы иԥсыԥ лагаҩагара акыр ицәыцәгьаны, ҩганктәи агәыҵәкра иманы. Иақәнагаз атерапиа шизымҩаԥыргозгьы, жьҭаара 24 рзы иԥсҭазаара далҵит.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 148-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 141-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 27-ҩык, ибжьаратәуп - 51-ҩык, илҩаауп 8-ҩык апациентцәа. Гәдоуҭатәи агоспиталь иҭашәеит жәҩык ачымазцәа.
Аҟәа асасааирҭа "Аиҭар" ашҭаҿы иаадыртыз амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 42-ҩык апациентцәа. 39-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, хҩык рҭагылазаашьа бааԥсуп.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Шәазыӡырҩла арубрика "Аҭоурых иагәылаҵәаху" арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы есмҽышала.


АҞӘА, ԥхынгәы 21 - Sputnik. Акоронавирус шьақәзыртәо раԥхьатәи урыстәылатәи алаҵа хиоуп ҳәа иҳәеит агазеҭ "Аргументы и факты" аинтервиу азҭаз Урыстәыла атәылахьчара аминистр актәи ихаҭыԥуаҩ Руслан Цаликов.
Алаҵа аклиникатә ԥышәарақәа хыркәшахеит. Урыстәыла атәылахьчара аминистрра адыррақәа рыла, алаҵа аԥышәара алкаақәа иазгәарҭеит иззыҟаҵаз зегьы аиммунитет шроуз.
Сеченов ихьӡ зху ауниверситет ахәшә аклиникатә ҭҵааразы Ацентр анапхгаҩы Елена Смолиарчук лажәақәа рыла хы-мчыбжьа рышьҭахь, аиммунтә система ареакциа ахы анцәырнагалак ашьҭахь ахьчара наӡа роуеит алаҵа здызкылаз.
Аҟазауаа макьаназ урҭ ироуз аиммунитет ахьынӡаҟало рыздырам. Уи еилкаахоит раԥхьатәи аклиникатә ҭҵаарақәа ирышьҭанеираны иҟоу егьырҭ аҭҵаарақәа анымҩаԥгахалак ашьҭахь.
Ҩымчыбжьа рыҩныҵҟа жәааҩык, хатәгәаԥхарала алаҵа здызкылаз, аҳақьымцәа рылаԥш иҵдыршәомызт. Абри аамҭала аӡәгьы еиҭашәара идбаламызт.
Аҭҵаарақәа ишьақәдырӷәӷәар акәын ауаҩԥсы изы алаҵа шәарҭара шалам.
Акоронавирус иазку егьырҭ ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, жьҭаара 29 - Sputnik. Уахыки-ҽнаки рыҩныҵҟа Урыстәыла 17 717 акоронавирус-хҭыс ҿыц азгәаҭоуп ҳәа аанацҳауеит COVID-19 ауааԥсыра рацәыхьчаразы Москва аоперативтә штаб.
Ари апандемиа иаалагазар иреиҳау рбагоуп.
Уахыки-ҽнаки рыҩныҵҟа Урыстәыла 17 717 акоронавирус-хҭыс ҿыц азгәаҭоуп 85 регион рҿы. 26,5% аклиникатә ҟазшьа аадырԥшуамызт. 366-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит. Ргәабзиара шьақәгылеит 14 740-ҩык.
Иахьатәи аамҭазы Урыстәыла 1 581 693 акоронавирус хҭыс 85 регион рҿы иаарԥшуп. Зынӡа иԥсхьеит авирус иахҟьаны 27 301-ҩык, ргәы бзиахеит – 1 186 041-ҩык.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, жьҭаара 27 — Sputnik. Акоронавирус ианеиҵаха аҽа шықәсыки бжаки рҟынӡа ахы цәырнагалоит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости Роспотребнадзор аепидемиологиаз ЦНИИ аклиника-аналитикатә усуразы адиректор ихаҭыԥуаҩ Наталиа Пшеничнаиа лажәақәа ҵаҵӷәыс иганы.
Еиуеиԥшым атәылақәа рҿы COVID-19 аамҭа-аамҭала ахы цәырнагалоит ҳәа аҳәоит адырраҭараҿы.
Урыстәыла COVID-19 иахҟьаны аҭагылазаашьа аҽарцәгьар ҟалоит жәабран-хәажәкыра рзы. Ашыкьымҭа леир алшоит аԥхынразы ҳәа лҳәеит Пшеничнаиа уаанӡа амаҵзура аинтервиу аҭо.
Акоронавирус апандемиа адунеи атәылақәа зегьы амҽханакит. Ичмазаҩхахьеит 42,7 миллион-ҩык 1,1 миллион рыԥсҭазаара иалҵхьеит.
Урыстәыла миллионки бжаки ачымазара рыхьхьеит, 1,15 миллион-ҩык ргәы бзиахеит, рыԥсҭазаара иалҵит 17,3 нызқьҩык.
Аԥсны авирус рыдбалоуп 3839-ҩык, ргәабзиара шьақәгылеит 1464-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 36-ҩык.
АҞӘА, жьҭаара 29 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 зцәа иалоу реилкааразы атестқәа 427 ҟаҵан, урҭ рахьтә акоронавирус аарԥшын 68 тест рҟны ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Аоперштаб иара убас иаанацҳаит жьҭаара 29 рзы Гәдоуҭатәи агоспиталь аҿы лыԥсҭазаара дшалҵыз 1976 шықәсазы ииз апациент. Лара ахәышәтәырҭа дҭашәеит жьҭаарамза 13, лыԥсыԥ лагаҩагара акыр илцәыцәгьаны, ҩганктәи агәыҵәкра лыманы. Иақәнагаз атерапиа шлзымҩаԥыргозгьы, жьҭаара 29 рзы лдунеи лыԥсахит.
Жьҭаара 29 рзы рзы иԥсыԥ лагаҩагара акыр ицәыцәгьаны, ҩганктәи агәыҵәкра иманы аҟәатәи амобильә госпиталь аҟны ишьҭаз апациент иԥсҭазаара далҵит, иақәнагаз атерапиа шизымҩаԥыргозгьы.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 135-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 113-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 29-ҩык, ибжьаратәуп - 36-ҩык, илҩаауп 13-ҩык апациентцәа. Гәдоуҭатәи агоспиталь иҭашәеит 11-ҩык ачымазцәа.
Аҟәа асасааирҭа "Аиҭар" ашҭаҿы иаадыртыз амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 55-ҩык апациентцәа. 51-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, ԥшьҩык рҭагылазаашьа бааԥсуп.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Апоет ихьӡ ануаҳалак, уи уара уаанӡа дудыруазҭгьы, иаразнак ихаҿсахьа убла ихгылоит, нас уи иччаԥшь, ихы-иҿы, ицәаҳәақәа… Аҵыхәтәантәи ажәашықәса рыҩнуҵҟала зыԥсҭазаара иалҵхьоу ҳашәҟәыҩҩцәа уанрызхәыцлак, иаразнак уааиҵаӷәӷәоит… Иара усгьы, хыԥхьаӡарала ирацәаҩым аԥсуаа ҳзыҳәан ҳҿахәы зҳәоз, ҳажәлар ҳахшыҩҭрақәа ҳәа изхәаԥшуаз, аӡәаӡәала инаҳалҵны ицеит. Урҭ инрыжьыз даара акрыҟоуп, абиԥарацыԥхьаӡа еиҵагыло зырхәыцша, изааӡаша, раԥхьаҟа изырԥшыша, ианшәарҭоугьы рзырдырша, иангәырӷьароугьы агәырӷьара иақәзыршәаша…
Машәырла зыԥсҭазаара иалҵыз Борис Алмасхан-иԥа Гәыргәлиа сара ҷыдала пату иқәысҵон, уаҩԥсык, интеллигентк, аԥсыуа хаҵак иаҳасабала даара сизгәдуун. Уи аҽыгәҽыгәҳәа дыччо данаауԥылалак, аԥсҭазаараҿы иумоу упроблемақәа зегьы ухаиршҭуан, урҭ раҵкыс иаҳараку, илашоу, жәлары зегьы еицыртәу акы ахь ухьаирԥшуан. Уи ала иҳәарц иҭахушәа "ҳара ҳхы есымша ҳахьӡар ҳалшоит, аус злоу ажәлар абзиара иақәшәааит". Насгьы, иара убри аҩыза ччаԥшьк иман, ианаауҿаирԥхалак, аҷараҳәа угәы ацаԥха ааиртуан!
Борис дпоет-трибунын, аҿаԥыц ӷәӷәа иҿан, уи дықәгылан иарбан аудиториазаалакгьы дахьцәажәаз, ишьҭахь ацәажәара гәаӷьыуацәан. Ҳара ҳқәыԥшқәан иара иаасҭа акыр, аха ашәҟәыҩҩцәеи аԥхьаҩцәеи реиԥыларақәа Борис дызлаз агәыԥ срыцны саргьы акырынтә Аԥсны араионқәеи ақыҭақәеи рҿы ҳамҩахыҵхьан… Уи ҳаницыз, аӷба ҳҭазшәа ҳхы ҳаԥхьаӡон!.. Амҩан убриаҟара жәабжь ҳзеиҭеиҳәон, еиҳараӡакгьы ашәҟәыҩҩцәа реиԥыларақәеи реицныҟәарақәеи, мамзаргьы ақырҭуа "ҭоурыхҭҵааҩцәеи" иареи реиҿагалырақәа, рымааибрақәа, ииашаҵәҟьан, убри ауаҩ, ԥшӡала, аамҭак иоуны дҟалар, абарҭ зегьы изҩыр, изакәытә ҭоурыхузеи ҳажәлар ирзынижьрыз угәахәуан…
Борис дуаҩы разын, дуаҩ қьиан, аха ианаацәгьарахалак, аҿаца-ҿацаҳәа уи ицәажәара, уи "иҟамчы" ашыҩҵәҳәа изхиҟьаз, дҵарауаҩума, дполитикума кыраамҭа ибызбызуа инхалон! Убри азы акәын, иара дахьтәаз, аибашьра иалагаанӡагьы, имҩаԥысуаз ақырҭқәеи аԥсуааи рҵарауааи ринтеллигенциеи реиқәшәарақәа рҿы дара еиҳа есымша ашҳам зҿаз ақырҭқәагьы рҽызхьаркуаз, избанзар Борис даарызцәырҵыр, ирзыԥшыз рдыруан!
Сара, раԥхьа иргылан, Борис Алмасхан-иԥа дызласгәалашәо, сара исыдҳәалоу ахҭысқәа рыла салагар сҭахуп. Ҳара ҳанқәыԥшқәаз, ажәеинраалақәеи ажәабжьқәеи зыҩуаз, усҟан алитература иааицеиҵагылаз аҿар ҳрацәаҩын. Убри азыҳәан, ажурнал "Алашара" есышықәса актәи аномер аҿар иҳарҭон. Нас, ажурнал анҭыҵлак, имҩаԥыргон ашәҟәыҩҩцәа хатәрақәа алархәны уи аномер аилыргара.
Убас, зеилыргара мҩаԥысуаз аҿар ирызкыз ажурнал "Алашара" актәи аномерк аҿы (уа ианын раԥхьаӡатәи сажәабжь "Саб") Борис даара игәаԥханы, иагыз-иабзазгьы даҩымсыкәа дцәажәеит. Убасҟан, Борис иеиԥш иҟаз апоет илаԥш "иахьыҵашәаз" акраанагон сара сажәабжь хәыҷы. Сҩызцәа зегьы сыдныҳәало иалагеит, иамыԥхьацызгьы иаразнак ажурнал ԥшааны иаԥхьеит. Убри инақәырццакны ашәҟәыҩҩы Џьума Аҳәбагьы уи ажәабжь игәаԥханы ақәҿиҭит агазеҭ "Аԥсны ҟаԥшь" аҟны. Иахьӡын уи астатиа "Амҩа уанықәлауа". Усҟан сара арҵаҩратә институт афилологиатә факультет актәи акурс аҿы стәан.
Борис Алмасхан-иԥа уинахысгьы аҿар даара илаԥш ҳхын. Аинститут аҿы иҳаман еиҿкааны алитературатә клуб. Уи напхгара аиҭон ҳарҭ арҿиара знапы алакыз астудентцәа зегьы ҳаԥсеиԥш бзиа иаабоз Владимир Платон-иԥа Анқәаб. Борис Алмасхан-иԥагьы уахь ирлас-ырласны днеилон, ҳҩымҭақәа реилыргара ихы алаирхәуан. Усҟан сара агазеҭқәеи ажурналқәеи рҿы акьыԥхьра салагахьан, ҿыц аҩра иалагаз аӡә иаҳасабала сыхьӡгьы рдыруан алитература иазҿлымҳаз.
Убарҭ ҳаиԥыларақәа руак аҿы Борис Алмасхан-иԥа ажәалагала ҟаиҵеит аинститут аҿы иҭыҵуаз алитературатә журнал "Арҩаш" редакторс сара сарҭарц. Владимир Платон-иԥагьы иаразнак дақәшаҳаҭхеит, астудентцәагьы, уи акәызшәа ирҭахыз, иаразнак рнапқәа ирҩахеит! Иахьеиԥш исгәалашәоит, Валентин Кәаӷәаниеи сареи Борис ажәа шиаҳҭаз иҳалшо зегьы ҳаицхырааны ишыҟаҳҵо ала! Борис сҟәаҟәа инапы нықәиҵан, "наҟ-наҟтәи шәусураҿы ишәыхәоит, мап ахьышәымкыз сеигәырӷьеит" иҳәан, ҳагьаагәыдикылеит!
Аиашаз, иахьагьы сгәы ихааӡа иҭоуп "Арҩаш" аус анадааулоз, аматериалқәа анеизаагоз, Алмасхан-иԥа илаԥш шаҳхыз, иҳаиҭоз ацхыраара. Аномерқәа рҿы апародиақәеи акритикатә статиақәеи инадыркны, алитературатә жанрқәа ирыҵаркуа зегьы еидаҳкылеит, ҩышықәса рыла ҩ-номерк ҭҳажьит, иахьагьы ибзиан исгәалашәоит афилологиатә факультет иҭаз астудентцәа зегьы шаҟа гәыблыла иаԥхьоз… Убри зегьы зыбзоуроу амҩа ҳақәызҵоз, иаҳхылаԥшуаз ҳарҵаҩцәа Владимир Анқәаби Борис Гәыргәлиеи роуп.
Борис Алмасхан-иԥа ақырҭуа-аԥсуа еибашьра ианналагоз иҷкәынцәа руаӡәк Абзагә хаҵарыла дҭахеит. Иаргьы ижәлар днарылагылан, аибашьра аанҵәаанӡа дахьиз, дахьааӡаз Очамчыра араион аҿы дыҟан, амитингқәа рҿы дықәгылон, хаҵарыла иҭахоз дрыхцәажәон, иара дахьырбоз, аибашьцәагьы, ақыҭауаагьы зегьы ргәы ӷәӷәахон, иҟарымҵашаз ҟарҵон.
Исгәалашәоит, Борис иашьак иеиԥш пату зқәиҵоз иҩыза бзиа, ҳашәҟәыҩҩы ду Алықьса Гогәуа 75 шықәса анихыҵ ииубилеи Тҟәарчал иҟарҵон. Арстәи Алықьсеи, Никәала Кәыҵниеи, сареи ҳаицны ҳашнеиуаз, Кәтол ҳныдгылан Борисгьы даҳгар акәын. Борис иҿы Кәтол ҳаннеи, астол рхианы, сасцәа дахьқәак изнеиуашәа дыԥшын! Ҳиҳәеит, сааҭбжак ада ҳамаӡам, аизара иаҳцәалагоит ҳәа, аха иаҳҳәоз заҳауадаз, иара инапала иршыз хԥа-хԥа фырџьан ауатка ҳаржәны, иахьынӡахәҭаз пату ҳақәҵаны ҳанындәықәлоз, иԥшәмаԥҳәыс Нелли Чычԥҳа днаҳадҟьан дцан, смашьына аԥхьа ашәшь быӷьқәа ааганы асаркьаҿы ицәыҵалҵеит. "Ари амшьҭазы ибзиоуп, амҩан амашәыр шәҟәыблаазааит!" – лҳәеит! Нас ҳахҩыкгьы ҳацыԥхьаӡа, шәара ақалақь аҿы шәынхоит, зегь аахәан ишәфоит лҳәан, сумкак-сумкак аҳасамаса, ашәырша-ссир инаркны, аџьынџьыхәа, араса, алаҳарҩа, хазынас иаарымаз зегьы ҳазҭалҵеит!.. Убри ахҭыс сара иахьа уажәраанӡагьы сгәы ихааӡа иҭахәхәа иҭоуп! Ҳаб иҩны ҳнеизшәа, ҳаимала-еиҿалаха ҳрышьҭит! Ари аҩыза ҟазҵо даара згәы ҭбаау, даара иаԥсыуаау, аиҩызара пату ду ақәызҵо ҭаацәароуп!
Хԥаҟа шықәса рышьҭахь, сара 50 шықәса анысхыҵуаз, Иван Папасқьыр ихьӡ зху абиблиотека хадаҿы Аԥсны Ашәҟәыҩҩцәа реидгыла еиҿнакааз аиԥылараҿы, кәыркәа агәазы, аҽны Аҟәа ус шимамызгьы, ианиаҳа, Кәтолнтәи далыхәхәа дааит иара. "Сара Кәтол сызлатәоз, иацтәи сыстудент иахьа 50 шықәса ихыҵит ҳәа ансаҳа?" – иҳәан, ҩыга бзиаӡакгьы ааган сџьыба инҭеиҵеит. Нас, аизараҿгьы дықәгылар иҭахын, аха аамҭа ахьаҳцәеиҵыҵыз азы, "сара сцәажәара ара исызҭагӡаӡом, астол ахь ииазгоит, уа еиҳагьы аҳәатәы сымоуп" иҳәан, ҳаԥхьа днагылан, иашьа еиҳабык ишыҟаиҵашаз еиԥш, иҿынеихеит. Уатәи ицәажәара, уатәи иныҳәаԥхьыӡ, сара ԥсраҽнынӡа ахаангьы исыцзаауеит…
Борис Алмасхан-иԥа кырӡа шықәса ҵуан ажурнал "Алашара" аредколлегиа далеижьҭеи. Сара знызаҵәыкгьы исгәалашәом, уи аредколлегиа аилатәарақәа рҿы даннеиуаз, иҽазыҟамҵакәа, излацәажәо аматериал изымдыруа днеиуа. Уи иқәгыларақәа, ицәажәарақәа зегьы ибзиаӡаны иҽырзыҟаиҵон, раԥхьа тезис ҳасабла қьаад хәыҷык ианиҵон ииҳәашаз, нас еиԥкааны, еиҿкааны, иҭырҳәцааны, зегьы-зегьы дырзааҭгыланы дрыхцәажәон. Иахьақәрыӷәӷәатәызгьы иақәирӷәӷәон, аӡәгьы диеигӡаӡомызт, анхаҩ бзиа иеиԥш, икәаҭан иахьынӡахәҭаз "иҵеиҵон", "адацқәа" ирԥырхагамхартә! Зны-зынла ианирҿацацәозгьы ыҟан, нас ԥыҭк анҵлак, игәы хьаԥссаны, "исымҳәар акәын, аха исҳәазааит!" иҳәалон. Арҭ ацәаҳәақәа иара ишитәу зегьы ирдыруеит, ажәаԥҟак, афоризмк иеиԥшны иаанхеит!
Борис Алмасхан-иԥа ҳаԥсуа литератураҿы ишьҭа ӷәӷәаны иануп, апоезиаҿы, апрозаҿы, акритикаҿы, алитератураҭҵаараҿы, арҵаҩраҿы. Уи иқәра ахьынӡааихьази, илитературатә ԥышәеи рыла, хымԥада инарҭбаау прозатә формак далагарц иҭахын, иара иҳәалон еиԥш, "амчеизгара" даҿын. Избанзар аибашьраан дызлаԥшыз, иибаз, иара хаҭала ихигаз, апоезиа, ажәеинраала изҭагӡомызт, иҵегь аҽарҭбаауан, адацқәагьы ҟанаҵахьан игәаҿы. Аха имаӡеит, иаџьал ааины ишәхымс илагылахьан…
Адунеитә литератураҿы ирацәаҩуп ус ашәҟәыҩҩцәа изыхьхьоу, аԥсҭазааратә ҟыбаӡыбақәа иаарылҵны, еиҳа иантәаша, акранырҩыша, рыԥсҭазаара ахи аҵыхәеи изнысыз зегьы анеидырхәыцлаша, рбаҩхатәреи рымчи еиҳа идуу акы ианазыркша аамҭазы, рыԥсҭазаара ҿахҵәоит… Урҭ дара адунеи иқәнаҵы иҟарҵахьаз абзиарақәа зегьы, аҳалалрақәа зегьы рыхьӡар акәын, уи ашәарҭара иацәырыхьчар акәын, аха зны-зынла аҩсҭаа имч еиҳа ианеиҳахо ыҟоуп Анцәа имч аасҭа. Усҟан, зыԥсҭазаараҿы бзиарамзар цәгьара ҟазымҵац, згәы аартны адәы иқәу, иахьа аӡәы изы бзиарак анизыҟаҵа, уаха ҭынч ираҳаҭны ицәоу акгьы ихәаӡом, иҟаиҵаз иззыҟаиҵаз ирзынхоит, иара иаџьал анааи, акгьы дазыхьчаӡом… Ах, уи шаҟа ииашамзеи, аха аԥсҭазаара азакәанқәа аӡәыр иҭаххеит ҳәа изыԥсахуама, узырнахом, узаарыхом…
Ҳпоет гәлымҵәах Алықьса Лашәриа иҳәахьеит: "Ауаҩы дыҟанаҵ мрашәа дыԥхалароуп!" – ҳәа. Ииашаҵәҟьан, сара исзааигәаз, издыруаз апоетцәа рҟнытә, аӡәыр мрашәа дыԥхахьазар, аӡәыр уаҩрала, ламысла, ԥсыуала Аԥсны абаагәара акәыршазарц иҭахызар, аӡәыр ианаҭахха аамҭазы ижәлар рзы игәы ҭыхны ирыҭатәызар – ириҭозар, аӡәыр, умилаҭ рхаҵкы ицатәуп ҳәа иарҳәар, уаҩԥсык иҽирҵысаанӡа "Сара ара сыҟами!" зҳәоз иара иакәын…
Ҳара абри иҩыза ауаҩԥсы, апоет гәыбылҩы дызмаз ажәлар, абри иҩыза Аԥсуа дызцәыӡыз, хыхьынтә мчык иҳаҵанаҳәоит усеиԥш иҟоу ауаҩы еиҭах иааӡаразы, аԥсабара акгьы ишамеигӡо, иҭаҵәахны иамоу амчқәа шеизнаркәкәо, аха иара иагәаԥхартә, аказы иахьымхәыртә, ԥсыцқьала ахымҩаԥгара шаҭаху. Избанзар ԥсыцқьала адәы иқәыз ауаҩы иҭыԥан иара иеиԥш акрызҵазкуа, змилаҭ рхьаа зхьаау ауаҩы деиҭацәырҵырц азы аԥсыцқьақәа зқәыло ацҳа цқьазароуп, шьапыҟьашьык данымлацзароуп. Уи аҩыза ацҳа аиқәырхаразоуп, ахҵаразоуп Борис иеиԥш иҟаз ауаа Анцәа инапы иадыхҵәалан, ишаны адәы изықәиҵаз.
Ҳара иаҳхароу, урҭ реиԥш иҟоу ауаа ахьаҳзымыхьчо, иахьынӡахәҭоу ҳахьзырхымӡыӡаауа ауп…
Ҳара иаҳхароу, урҭ зыԥсоу дара рыԥсы анҭоу иахьаҳзеилымкаауа ауп…
Ҳара иаҳхароу, дара рышьҭахь, урҭ злацаз рыграпара заа иахьаҳцәеимаԥсо ауп…
Ҽаҩраҭагалан иаҳнаҭаз аԥхарра лшара бзиоуп еимҟьарак аныҟоу ақыҭа аҭааразы. Ачымазара ҿкы анеилагьежьуа аамҭазы, амҩа ақәлара гәаӷьыуацәагәышьоуп, аха ус акәзаргьы, аԥкра амҩаԥгаразы иҟоу ахархәагақәа ҳасаб рзыуны, ахәаша амҩа ҳақәлеит ҳқыҭахь сыԥшәмеи сареи. Аидарагьы ҳаман азы атакси ҳаԥхьеит авокзал аҟынӡа ҳцарц. Иааит атакси, аха амашьынарныҟәцаҩ асабрада захьӡу ихамызт. Ҳанҭатәеит ҳара сабрадала ҳаиқәных. Авокзал аҿы, игәасҭеит аԥсуа аруаа гәыԥҩык шеицыз, урҭ зегьы асабрадақәа рхан. Авокзал аҿы игылаз Аҟәа-Ԥсоу ҳәа зныз амаршруттә такси ҳанҭалеит. Арныҟәцаҩ, Анцәа иҟәырхуп усгьы акгьы ихамызт, аха амашьына иҭатәаз рахьтә аӡәы-ҩыџьа ракәын асабрадақәа ныҟәызгоз. Акарантин шыҟоу здыруа, асабрада зҿаз ԥҳәыск сынлыдтәалеит.
Амашьынарныҟәцаҩ қәрала 60-ҟа шықәса дрықәзаргьы ҟаларын, аха ихымҩаԥгашьала Ковид-19 адунеи ишықәу имаҳацзаргьы ҟалап угәахәуан. "Зегь шәтәама?" иҳәан имашьына аус наируит, "асабрадақәа шәхашәҵа" ҳәа дҵакгьы ҟаимҵеит. Амҩа ҳақәлеит. Зегь реиҳа ишәарҭахаз, аԥсҟы зкыз амашьына ширныҟәоз акәын. Исыватәазгьы саргьы ҳгәы нҭыԥсаауан, иаалырҟьан аџыхҳәа иаангылон зныҟәашәа ццакыз амашьына. Дабаццакуеи ҳныҟәызго уҳәарын, убас аҽыҩқәа аныҵдырҟьо еиԥш имашьына анааирҭрыслак.
Амҩан иҳаԥхьагылоз аидарамҩангага машьынақәа амҩа анирымҭалакгьы, ишшәарҭазгьы дрывсыр иҭахны амҩа егьи аганахь ихы аарихалон. Ишамуаз анибалакгьы, аџыхҳәа даангылон. Амҩан иҳавсуаз амашьынақәа ирҭатәаз рахьтә сабрадала еиқәшәазгьы ыҟан, аха шамаха ауаа рацәа зҭатәаз амашьынақәа рпассаџьырцәа зегьы иныҟәыргомызт, иахьа ҳаԥсҭазаара иахәҭакхаз -асабрада.
Аҟәа инаркны Калдахәаранӡа ҳнеиаанӡа адәахьы ахәаахәҭра иаҿыз ауаа ракәзар, акарантин акашәа имбакәа адунеи ишықәу убаратәы иҟан. Ашәыр, ақәыр уҳәа реиԥш иҟоу адәахьы иқәыргылан изҭиуа анапҭарԥагьы асабрадагьы рааигәара ишнарымго иаразнак иубоит.
Схәыцуан, абырсҟак аԥсыҭбара аныҟоу абарҭ мшәаӡо ҳәа. Мап, имшәозар акәхап, мамзар ас ҟалашьас иамоузеи? Иаҳаулакгьы амҩатә машәыр ҳақәымшәакәа Калдахәара аангыларҭаҿы ҳнеит. "Уныҟәашәа бааԥсуп амашьынарныҟәцаҩ, ухаҵкы", сҳәеит ҳанҭыҵуаз. "Ибҳәо закәи?", иааџьеишьеит иара.
Ҳахьынҭыҵыз игәаҳҭеит аангылараҭаҿы игылоу адәқьан шарку. Ашьҭахь излеилаҳкааз ала, уаҟа аус зуаз ачымазара рхьысит. Ковид-19 ари ақыҭаҿгьы иаагәышьеит сгәахәит "анхәа лыбз" еиԥшу Калдахәаратәи архәра ҳаҿаланы ҳаҩныҟа ҳҿанынаҳха.
Ақыҭараҿы ҭынчроуп, амҩа шамаха уаҩ данны убомызт. Ачымазара ҿкы аҽацәыхьчаразы ҳара ҳахьынхо аҭыԥ даара иманшәалоуп. Аԥкрақәа инарықәыршәаны, агәылара, азлара џьаргьы ҳамнеит, ҳара ҳахьгьы уаҩ дмааит. Ақыҭауаа рӷьырак Гагра аус руеит, хәылбыҽхала рыҩныҟақәа рахь ихынҳәуеит, убри аҟынтә, ҳазқәынхо ахәы ҳаракы ачымазра халар ауеит аԥкрақәа ирықәымныҟәар ҳуааԥсыра.
Амҽышаҽны Аҟәаҟа ҳдәықәлеит. Аангылараҭаҿы ҳанааи адәқьан шаркыц иаркын. Дук хара имгакәа атакси аангылт "амаршрутка ахәала шәызгоит" аниҳәа, ҳанҭалеит ҳсабрадақәа наҳҿаршәны. Араҟагьы, амашьынарныҟәцаҩгьы, иватәазгьы аԥкра амԥангьы иҟамызт, амала амашьына арныҟәцаҩ ашьшьыҳәа даауан, сгәы мыҭрыскәа Аҟәанӡа ҳааигеит.
Аҟәа санналаԥш асабрадақәа шырацәаз иаразнак иаагәасҭеит. Ақалақь транспорт аныҟәцаҩцәа аԥҟарақәа ишрықәныҟәо иаразнак иубоит. Атроллеибус иҭаз реиҳараҩык сабрадала еибыҭан.
Авирус абҵара анҵәамҭазы аҽаӡар алшоит рҳәоит, аха сныҟәара ишыснарбаз ала, еиҳарак аҳҭнықалақьуаа роуп арҭ аԥҟарақәа ирықәныҟәо, егьырахь амҩан избақәоз рыла, акарантин ирылаҳәо ашьҭахь, ачымазара ацәаара ԥсыҽхоит аҳәара уадаҩуп.
Калдахәара саныҟаз Гагра инхо сыуацәа ҭелла исарҳәеит "Гагрыԥшь" ачара мҩаԥыргон ҳәа. Абас ҳаҟоуп ҳарҭ аԥсуаа, авирус гьангьаш ҳашҭа иҭалаанӡа аԥсы шҭоу агәра агара ҳҭахым.
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Аԥсны Акинематографистцәа реидгыла ахантәаҩы, актиор Кьасоу Ҳагба Sputnik акорреспондент аинтервиу лыҭо, дазааҭгылеит ихәыҷра ашықәсқәеи, ирҿиаратә мҩа шалагази, иаликаауа аспектакльқәеи, инаигӡахьо арольқәеи ртәы.
Наала Гәымԥҳа, Sputnik.
Кьасоу Ҳагба аиицәажәара анхациркыз, гәыблыла ихәыҷратәи ашықәсқәа игәаларшәеит.
"45 шықәса инарзынаҧшуа ақалақь аҟны сшынхогьы, ҧхыӡла ақыҭа ауп избо. Схәыҷреи сқәыҧшреи зегьы сқыҭа иадҳәалоуп. Саныхәыҷыз саб дҳаҧхеит, сан хҩык ахшара ааӡатәыс ҳлоуит. Есымшааира Анцәа диҳәон, игәра лгон. Аџьабаа ӷәӷәаны илбеит ҳааӡараҿы", - иҳәеит иара
Кьасоу Ҳагба қәҿиарала дҭалоит, дагьалгоит Ш. Русҭавели ихьӡ зху Қырҭтәылатәи Аҳәынҭқарратә Атеатралтә Институт.
"Афбатәи акласс ааныжьны сҭалеит уахынлатәи ашкол. Ажәабатәи акласс саналга, исыӡбеит сактиорхарц, сҭаларц Атеатралтә институт. Акино, атеатр, акультура рахь агәыблыра сзыркыз ҳәа исыҧхьаӡо, сызхәаҧшуаз акиносахьақәа, актиорцәа уаҟа рыхәмаршьа атәы ауп. Уи аҩыза алшара ҳаман, лассы-лассы ҳқыҭа иаҭааны афильмқәа ҳдырбон. Раҧхьаӡакәны актиорк иаҳасабала асценахь сцәырҵит Аинститут аҭаларазы аҧышәара анасҭоз амш аҽны. Аҧышәара лыдылкылон Нелли Ешҧҳа. Исыдылҵеит аетиуд ақәыргылара. Мчыбжьык ашьҭахь сааины, ашәарыцараҟны слеи сареи ҳзыниаз ахҭыс ала илыдызгалеит. Уи даара ахәшьара бзиа алҭеит, убас сҭалеит Қарҭтәи Атеатралтә институт", - ҳәа игәалаиршәоит.
Кьасоу Ҳагба имаҷымкәан инаигӡахьеит асценатә рольқәа, ихадароу ахаҿсахьақәа. Урҭ рахьтә: Молчалин ("Зыхшыҩ зызрыцҳароу" А. Грибоедов), Аԥсҳа Леон ("Аԥсҳа Леон" А. Агрба), Цезарь ("Иули Цезарь" У. Шекспир), Махаз ("Махаз" Ф. Искандера, ареж. В. Ақаҩба), Тартиуф ("Тартиуф" Мольер, ареж. К. Хачегогу), Лаимен ("Ашьха Морган аҟынтәи хланҵы" А. Миллер, ареж. В. Ақаҩба), Џьонни Паттинмаик ("Адгьылбжьаха Кинишмаҟынтәи ахымхәа" Макдонаха, ареж. В. Ақаҩба). "Кьоџьаа рҭыӡшәа" Гольдони (Исидоро), "Брисбенынтәи аемигрант" Шехаде (Ашькылкҩы, ареж. В. Ақаҩба), "Аӡыцәа шкәакәа" В. Касланӡиа (Зафас, ареж. В. Ақаҩба), "Ацынҵәарах" Б. Шьынқәба (Хамыҭбеи Чачба).
"Раҧхьаӡакәны ихадоу ароль сыхәмарит Вампилов ипиеса ала иқәыргылаз аспекталь "Аҭӡамц" аҟны. Уаҟа ихадароу апрокурор ироль насыгӡон. Ари ақәгылара сдипломтә усумҭа акәын, ибзианы ирыдыркылеит. Анаҩс Аҧсны ирацәаны ақыҭақәа ҳарҭааны идҳарбеит", - ҳәа азгәеиҭоит Кьасоу Ҳагба.
1978 шықәса раахыс С. Ҷанба ихьӡ зху Аҧсуа аҳәынҭқарратә драматә театр аҟны иҟаз афольклортә ансамбль "Уарада" дасолистын. 1999 шықәса инаркны 2000 шықәсанӡа Аҧсны Акультура Аминистрс дыҟан. 2002 шықәсазы Аҧсны Аҳәынҭқарра Апарламент адепутатс дыҟан. Кьасоу Ҳагба С. Ҷанба ихьӡ зху Аҧсуа ҳәынҭқарратә драматә театр иаҧхьагылоу актиоруп.
Актиор ихаҿы иаанхаз, еиҳа игәалашәарақәа иаарылыҳәҳәо иҟоу Швеицариа иқәдыргылаз аспектакль ауп. Уи атәы ҳзеиҭеиҳәеит актиор.
"Аҧсны Аџьынџьтәылатә еибашьра алагара мызқәак шагыз, Швеицариа атәылаҟны агастрольқәа ҳаман. Уи иреиӷьу агастрольқәа ируакуп сара сзын. Гиульден ипиесала иқәыргылан "Кьоџьаа рҭыӡшәа" заыхьӡыс аспектакль. Иқәиргылеит Валери Михаил-иҧа Ақаҩба. Ари раҧхьаӡатәи Аҧсуа театр аҳәаанырцә ақәгылара акәын. Аспектакль ахы инаркны аҵыхәанӡа аҧсышәала имҩасит. Ахәаҧшцәа аспектакль алагаанӡа ирзеиҭарҳәеит уи аҵакы зызкыз, аҭоурых. Иџьоушьаша, абызшәа шырзеилымкаауазгьы, ахыбра зегьы ҭәын, ҭыҧк ҭацәны усгьы иубомызт. Аспектакль ашьҭахь ахәаҧшцәа зегьы ҳадеизаланы ҳнапынҵамҭа иаҳәон", - ҳәа игәалаиршәоит актиор.
Асцена Кьасоу Ҳагба изыҳәан ҧсҭазаароуп, идунеи шьаҟа ӷәӷәаны иаҵагылоуп.
"Асцена уанықәгыла нахыс, ахәаҧшҩи уареи шәеимадара ацәажәара уалагаанӡа,уҩнуҵҟатәи уҧсҭазаара иахылҵуа ацәанырреи дареи еиқәшәаны ианеилаҵәалак, нас ауп амшын иху аӷбеиҧш уаманы аҿанынанахо. Уроль нагӡаны уаналгалак, ахәаҧшҩы ибла ихубаало аҧхарра иабзоураны, еиҭах сыхәмарындаз ҳәа агәаҳәара узцәырҵуеит. Зегь реиҳа ихадароу, ауаҩы ихы мжьакәа, дызҿу аус ишақәнагоу даназнеиуа, убасҟан ауп иҧсҭазаара аҵакы анаанахәо, алҵшәа анаиуа. Амилаҭ ҟазара - уи ҳара ҳӡырызго, ҳхаҿра, ҳдунеи зегьы идзырбо акакәны иҟоуп", - ҳәа азиҧхьаӡоит иара.
Кьасоу Ҳагба бзиа ибаны, имч-илшара зегьы изанааҭ иазкны, иахьа уажәраанӡа мааҧсарада аус иуеит.
АҞӘА, жьҭаара 27 - Sputnik. Аԥсны COVID-19 аҿагыларазы аԥкырацҵақәа алагалахоит Бжьаниа Москва амедусзуҩцәа данырԥыла ашьҭахь, абри атәы арадио Sputnik иазеиҭеиҳәеит Урыстәыла иҟоу Аԥсны ацҳаражәҳәаҩ Игор Ахба.
"Аиԥылара еиҿнакааит Москва иҟоу Аԥсны Ацҳаражәҳәарҭа. Уахь инаԥхьан акоронавирус зыхьуа рҟны аус заухьаз ҳџьынџьуаа-амедусзуҩцәа: Владимир Аргәын, Викториа Тарԥҳа, Мераб Арӡынба, Астан Мышәба, Едуард Быҭәба. Бжьаниа ирзеиҭеиҳәеит Аԥсны иҟоу аепидемиологиатә ҭагылазаашьа зеиԥшроу. Нас аҳақьымцәа рабжьагарақәа дырзыӡырҩит. Авирус аҿаԥҽра еиҳа хра аманы иҟаларц азы аԥкырацҵақәа алагалахоит", - иҳәеит Ахба.
Иара иажәақәа рыла абжьгарақәа ахәышәтәра апроцесси апациентцәа онлаин-режим ала аконсультациақәа рыҭареи роуп ирыҵаркуа. Ацҳаражәҳәаҩ иҳәеит ишалацәажәаз Москвантәи Аԥсныҟа амедусзуҩцәа ргәыԥ аарагьы.
Аслан Бжьаниа усутә ныҟәарала Москва дыҟоуп жьҭаара 26 раахыс. Аслан Бжьаниа Москва иҟазаараан дырԥылеит Москва аус зуа Аԥснытәи амедицинатә усзуҩцәа.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит: