АҞӘА, лаҵара 6 - Sputnik. Апроект "Ԥсра зқәым архәҭа онлаин" ҩышықәса ирықәуп имҩаԥысуеижьҭеи. Азыҳәақәа рыдкылара иалагеит ҩымчыбжь раԥхьа. Ари аамҭа иалагӡаны уаанӡатәи 2,5 миллион анкета ирыцлеит даҽа 800 000 анкета.
Акциа адгылара арҭеит ааигәа зыԥсҭазаара иалҵыз СССР жәлар рартист, Урыстәыла ԥсра зқәым архәҭа ацхантәаҩ Васили Семион-иԥа Лановои иԥшәмаԥҳәыс Ирина Купченко, Урыстәыла жәлар рартист Олег Газманов, атеатри акинои рактиор Игор Петренко, ашәаҳәаҩ Полина Гагарина.
Ҵыԥх архәҭа ддырбон 20 мшы инареиҳаны. Сынтәа арбарақәа еихшахоит регионла.
Азхьаԥшра ду аҭахоит акибершәарҭадара, иара убасгьы ироуа азыҳәақәа рхылаԥшра. Арратә цәгьоуцәа архәҭатә колоннақәа ирыламшәарц аус руеит 12 000-ҩык амодераторцәа. Еизо аинформациа рацәа иахҟьаны уи агәаҭара аамҭа агоит.
Амодераторцәа иԥыркхьеит анацист цәгьоуцәа рфотосахьақәа архәҭа алашәара. Урҭ афотосахьақәа назышьҭыз рхаҭарақәа рзы ашәҟәқәа нашьҭуп Урыстәыла ашьаусҭҵааратә еилакы ахь. Сынтәа идырӷәӷәеит анацизм ареабилитациазы аҭакԥхықәра.
Ауснагӡатә иалагоит лаҵара 9 асааҭ 15:00 рзы.
Уи уахәаԥшыр ҟалоит апроект асаит аҿы, асоциалтә ҳақәа ВКонтакте, "Одноклассники" рҿы, ателеканалқәеи онлаин кинотеатрқәа ОККО, IVI.RU, MORE.TV ронлаин платформаҿи. Апроект аиҿкааҩ: ООД "Урыстәыла ԥсра зқәым архәҭа". Апроект апартнерцәа: ПАО Аҵәахбанк, Mail.ru Group, ВОД "Аиааира аволонтиорцәа".
АҞӘА, рашәара 21 - Sputnik. Алаҵа "Спутник Лайт" мчыбжьқәак рыҩнуҵҟа аҭыжьра иалагоит, алаҵаҟаҵарҭатә ҭыԥқәа рҿы ахархәара аҭахоит. Абри атәы иҳәеит Урыстәыла агәабзиарахьчара аминистр Михаил Мурашко аканал "Россия 24" аинтервиу анеиҭоз.
"Алаҵа "Спутник Лайт" аҭыжьреи ахаҭабзиареи агәаҭарақәа ирхыжьуп, аиҭалаҵазын иманшәалоуп. Мчыбжьқәак ирхымгакәа ахархәарахь инашьҭхоит", - иҳәеит Мурашко.
Иара убас иазгәеиҭеит алаҵа актәи ахәҭа ахархәарахь ишынашьҭхо рашәара 25 рышьҭахь.
Урыстәыла агәабзиарахьчара аминистрра ашәҟәы иҭанагалахьеит алаҵақәа ԥшьба: "Спутник V" Гамалеи ихьӡ зху Ацентри РФПИ-и еицыҟарҵеит. Ари алаҵа адунеи аҟны раԥхьаӡа акәны COVID-19 хызҽуа ҳәа иҭаҩҩуп. Жьҭаарамзазы иҭанаҩит даҽа лаҵакгьы - "ЭпиВакКорона", уи новосибирсктәи ацентр "Вектор" иаԥнаҵеит. Иара убасгьы Урыстәыла агәабзиарахьчара аминистрра иҭанаҩит COVID-19 хызҽуа ахԥатәи алаҵа "КовиВак". "КовиВак" аԥҵоуп Урыстәылатәи аҭҵаарадыррақәа ракадемиа иатәу М.П. Чумаков ихьӡ зху Аиммунологиатә препаратқәа рыҭҵаареи аус рыдулареи рфедералтә ҭҵаарадырратә центр аҟны, иара убас иҭыжьуп алаҵа "Спутник V" актәи ахәҭа "Спутник Лайт.
Иара убас шәаԥхьарц шәылшоит:
АҞӘА, рашәара 21 - Sputnik. Аимакқәа ҭынчмҩала рҭышәныртәаларази аҳәынҭқарратә стратегиа аус адуларази акомиссиа аԥырҵеит Қырҭтәыла. Уи хықәкыс иамоуп ари азҵаараҿы иаку амилаҭтә знеишьа ашьақәыргылара ҳәа аҩуеит РИА Новости, Қырҭтәыла аиҳабыра рыпресс-маҵзура адырра шьаҭас иҟаҵаны.
"Қырҭтәыла аԥыза-министр иаԥшьгарала иаԥҵоуп аимакқәа ҭынчмҩала рҭышәныртәаларазы аҳәынҭқарратә стратегиа аус адуларазы акомиссиа. Аҳәынҭқарратә комиссиа аҳәаақәа ирҭагӡаны иаԥҵахоит ашықәс нҵәаанӡа ауаажәларра алархәны стратегиа аус адызуло аусутә гәыԥ. Акомиссиа напхгара анаҭоит Адәныҟатәи аусқәа рминистрра", - аҳәоит аҳәамҭаҿы.
Аусбарҭа адыррақәа рыла, акомиссиа иахықәкуп иҟоу ауадаҩра иаку амилаҭтә знеишьа ашьақәыргылара. Апроцесс иалархәхоит аҳәынҭқарратә усбарҭақәеи ауаажәларреи.
"Ашықәс нҵәаанӡа имҩаԥгахоит аиԥыларақәа, аицәажәарақәа, адискуссиақәа, аконсультациақәа. Иара убри аамҭазы Қырҭтәыла астратегиатә партниорцәа аус рыцнаулоит ампыҵахалара аԥыхреи ҭынчмҩала атәыла аҩнуҵҟа иҟоу аимак аҭышәныртәалареи рыпроцессқәа иаҳа ирласны имҩаԥысырц, уи аусура жәларбжьаратәи аилазаара алархәны", - рҳәеит апресс-маҵзураҿы.
Нанҳәа 14, 1992 шықәса азы аихамҩа ахьчара ҿыҵгас иҟаҵаны Қырҭтәыла Аҳәынҭсовет Аԥсны Аҳәынҭқарра аҵакырахь иҭалеит. Аибашьра цон шықәсык инацны.
Цәыббра 27, 1993 шықәсазы Аҟәа ахы иақәиҭтәын. Цәыббра 30 азы Аԥсны иазгәарҭоит Аиааиреи Ахьыԥшымреи рымш.
2008 шықәса нанҳәамзазы Қырҭтәыла Аахыҵ Уаԥстәыла ианақәла ашьҭахь нанҳәа 26 азы Урытәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи рхьыԥшымра азханаҵеит.
АҞӘА, рашәара 21– Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 378-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 108-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит ҩыџьа апациентцәа, 84 шықәса зхыҵуаз ахаҵеи 1940 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 61-ы, урҭ рахьтә 61-ы акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 14-ҩык, ибжьаратәуп - 31-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 40-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә жәаҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 22-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 19-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 14-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 15408-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 14789-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 235-ҩык.
Гагра араион Лӡаа ақыҭан иҟоу асасааирҭақәа руак администратор Селма Барганџьиаԥҳа арадио Sputnik аефир аҟны арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҳәаақәа ирҭагӡаны еиҭалҳәеит аԥхынтәи аԥсшьаратә аамҭазы аԥсшьаҩцәа рыдкылара ишазхиоу, русура шеиҿкаау атәы.
Ахәаша рашәара 4 рзы аҳҭнықалақь аҟны ҩ-станциа маҷк аанкылахоит аремонттә усурақәа рымҩаԥгаразы.
Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа арадио Sputnik арубрика "Жәлар рдоуҳа" аҿы еиҭалҳәеит аԥсуа қыҭақәа рҿы аԥсаатәааӡара иадҳәаланы иҟаз атрадициақәа ртәы.
Ҩымш раԥхьа урыстәылатәи аволонтиорцәеи аԥснытәи аиқәырхаҩцәеи ргәыԥ ихнаркәшеит аԥшааратә операциа. Аоперациа лҵшәадан.
Атуристтә ныҟәарақәа ирыдҳәалоу аԥҟарақәа рырџьбарара, ашьхараҟны иӡыз атурист иԥшаара, амшынҭаларатә сезон ахацыркра ҳтәылаҟны иахьынӡазыҟаҵоу уҳәа еиуеиԥшым азҵаарақәа дрылацәажәеит арадио Sputnik аефир аҟны Аԥсны аҭагылазаашьа ҷыдақәа рзы аминистр Лев Кәыҵниа.
Аԥсны иҟоу урыстәылатәи Аладатәи арратә округ аррамаҵзурауаа аԥхынтәи аҽазыҟаҵарақәа ирылагеит.
Акоронавирустә инфекциаҟынтәи урыстәылатәи "Спутник V" ала алаҵаҟаҵара Аԥсны ихацыркын лаҵара 11 азы.
Аицлабра "Ахаа-мыхаақәа рныҳәа" иалахәыз, аноминациа "Иреиӷьу мрагыларатәи ахаа" аҟны аиааира згаз Адица Абыхәԥҳа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭалҳәеит ачысхаақәа рыҟаҵара даҿуижьҭеи шаҟа аамҭа ҵуа, аицлабра лалахәра шыҟалаз.
Аԥсны Афинансқәа рминистр 2021 шықәса раԥхьатәи хәымз рзтәи аусурақәа реихшьала ҟаҵаны ԥхьаҟатәи азԥхьагәаҭарақәа дрылацәажәеит аԥыза-министр Александр Анқәаби иареи русутә еиԥылараан.


Зегьы иашьцылахьеит аҳәара "анаурқәа рықалақь", ма "иԥсхьоу ақалақь" ҳәа, аха ус еиԥш зҳәо Тҟәарчал ззымдыруа, ма знык ада изымбац роуп. Иара ақалақь иаланхои уи иалиаази уи аҩыза аҳәаразы рыбз рзаарҳәуам, урҭ ргәыбылра хазуп, рыла иабо даҽакуп.
Ихараӡоу аамҭақәа рзы, "Тҟәарчал адәыӷба ҩеит" ҳәа Дырмит Гәлиа иажәабжь аниҩуаз, раԥхьатәи адәыӷбамҩангагатә мҩа уахь ианҩарга, арацәа аҵхратә ашахтақәеи азауадқәеи аус аныруаз, Тҟәарчал аиндустриатә қалақь ҳәа иԥхьаӡан. Аԥсны ахы-аҵыхәа зегьы аҟынтәи ауаа ааны аус руан, аԥсҭазаара аџьџьаҳәа еилашуан. Аха нас Аԥсны аџьынџьтәылатә еибашьра, 28 шықәса уаҳа ирызмырҿыцыз ақалақь, ақалақьуаа уахь анхара ихынҳәыртә еиԥш изеиҭашьақәмыргылахаз.
Аха ус шакәугьы, абна зхыҵәаз аҩнқәа шеиҳаугьы, тҟәарчалаа ирымоу амаҷгьы алагәырӷьашьа рдыруеит. Убас еиҭарҿыцны рхаҿқәа дырԥшӡеит ақалақьтә школқәеи ахәыҷбаҳчақәеи, Тҟәарчалтәи акультуратә ҩны азал, ақалақьтә хәышәтәырҭа. Ақалақь иаҭаауа игәаимҭарц залшом, уи хәыҷ-хәыҷы аҿыхара ишаҿу, аҩбатәи аԥсы шахало.
Жәашықәса раԥхьа Тҟәарчал ақалақь уалсырц азы, ма ҵаҟатәи ацҳа аҟынтәи аџьармыкьа аҟынӡа унеирц азы, мамзаргьы ашкол ахь ацаразы шьапыла аныҟәара ада даҽа мҩак умбозҭгьы, иахьа ақалақь иалоуп ауаа мҩанызго амашьына ласқәа (атакси). Уи аҭахра шамоугьы убоит, ауаа лассы-лассы рхы иадырхәоит ашықәс аҩныҵҟа зегьы, аиҳарак аԥхынтәи аамҭазы арҭ амашьына ласқәа русура еиҳахоит, избанзар аԥхынтәи аамҭазы ақалақь иаҭауаа иалагеит аԥсшьаҩцәа.
Иазгәаҭатәуп асовет аамҭа азынгьы Тҟәарчал аԥсшьаҩцәа маҷымкәа ишаҭаауаз, аиҳаракгьы урҭ зҭаауаз аӡырԥхақәа ракәын, аҽыхәышәтәраз иаауаз рацәаҩын, тҟәарчалтәи аӡқәа ауаҩы игәабзиара еиӷьнатәуеит ҳәа иԥхьаӡаны. Иахьагьы арҭ аӡырԥхақәа ҿыцла рактуалра цәырҵуа иалагеит аԥсшьаҩцәа рыбжьара. Иара убас иаадыртит амҩа ҿыцқәа тҟәарчалтәи (Хәаџьалтәи) аӡхыҽҽақәа рахь.
Сынтәа аԥхынтәи аныҟәарақәа заа ихацыркхеит ҳәа уҳәар алшоит. Уажәааны Тҟәарчал арсҟаҩык аԥсшьаҩцәа ԥхыӡла иабаргьы иазхаҵарымызт. "Тҟәарчал аԥсшьаҩцәа ҩеит" ҳәа ақалақьуаа лафла еибырҳәоит, урҭ рхаҿы иҿыцу гәыӷрак анубаалоит, ақалақьуаа аусурҭатә ҭыԥқәа рзаатуеит, макьана урҭ рхыԥхьаӡара шмаҷугьы агәыӷра ыҟоуп еиҳахап ҳәа. Аԥсшьаҩцәа рзын акәзар, Тҟәарчал "уаҩ ишьапы зқәымсыц адгьыл" иаҩызоуп, ауаа рылахь еиқәызҵо арбгарақәа дара рзы екзотикак иаҩызоуп.
Ақалақьуаагьы рылахьеиқәра наҟ иныԥхьакны урҭ аҭыԥқәа даҽакала ирызнеиуа иалагеит, акәша-мыкәша дрыцқьоит, аҽҭыхра зҭаху ааигәа дызнеиртә еиԥш акы дамфакәа, ирхашҭхьаз амҩақәа рҿгьы аҩырақәа дыргыло иалагеит.
Аӡхыҽҽақәа урзааигәахацыԥхьаӡа иубоит ана-ара зыҩнқәа ирдәылҵыз анхацәа ршәыр-рқәыр аҭиразы идәылызго.
Тҟәарчалаа рзы еснагь ирҳәоит урҭ ҽа шьоукы ирыламҩашьо ишыҟоу, рхатә ҟазшьа, рхатә цәажәашьа шрымоу, аԥсшьаҩцәа рахьгьы урҭ рхатә знеишьа аадырԥшуеит, уи атәы азгәарҭоит дара аԥсшьаҩцәа рхаҭақәагьы.
Ақалақь аԥхын мацарагьы акәымкәа аӡынгьы аԥсшьаҩцәа аҭаартә аҟаҵара алшоит, уи азы аҭагылазаашьа аԥҵазар, амҩақәа ҟаҵазар. Аԥсабара аԥшӡара ауаҩ ибла хнакуеит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Аҟармаратәи аӡхыҽҽақәа: ашахтиортә ҳабла аԥшӡара
"Хымш рышьҭахь, есышықәса ишыҟарҵалац еиԥш, Дырмит Гәлиа игәалашәара иазкыз ахәылԥаз ыҟан, даҽакала иаҳҳәозар, амузеи иазгәанаҭон апоет ду имшира. Иҟан 30-ҩык раҟара ауаа, еиҳарак шәҟәыҩҩцәан. Уи ахәылԥаз сгәы иамыхәагәышьеит. Дырмит Гәлиа ду, ҳлитература мацара акәым, ҳкультура зегьы ашьаҭаркҩы, иҩны ҳтәаны имшира азгәаҳҭозу, амагазин аиҳабык иҩны ҳтәазу аиҩдыраара уадаҩын".
Аԥсны жәлар рпоет Баграт Шьынқәба "Имшынҵақәа" рыҟнытә.
Аԥсуаа 50 шықәса раԥхьа Дырмит Гәлиа игәалашәара ҳшазныҟәоз еиԥш иахьа уи ибызшәа ҳазныҟәошәа збоит.
Ҳара ҳиааира ду ашьҭахь даара акыр аамҭа ҳацәцеит ҳбызшәа иахьахәҭоу аҭыԥ аҿы ахагаларазы, акыраамҭа ааҵра иҵаргылан иҳаман. Ари гәнаҳа дууп ҳбызшәеи ҳаԥсадгьыли зыхқәа рықәызҵаз ҳтәыла ахьчаҩцәеи иахьа уажәраанӡа имырӡӡакәа иаҳзаазгаз ҳажәлари рҿаԥхьа. Ҳара ҳмалқәа зегьы иреиҳауп ҳбызшәа, убри азы ихьчатәугьы зегьы раԥхьа иара ҳаргылароуп. Даҽа абиԥарак, абыржәы ишцо, акгьы ҳахьымӡаӡакәа ианҳацәца, нас даара ицәгьахоит ҳбызшәа архынҳәра, аиқәырхара.
Ҳара ҳабиԥараҿ иҳаргылароуп ҳаԥсуа жәлар зегьы ҳбызшәа дырҵаразы акәаԥ! Убри азы иреиӷьӡоу ҳҵарауаа рыхшыҩқәа еиларҵароуп, иахьа ихиоу, иҟаҵоу, ҳхәыҷқәа ҳбызшәа аҵаразы ирыдыркылартә иҟоу рызнагатәуп, ирыларҵәатәуп. Сара сгәанала, уи ашықәс рацәа аҭахӡам, иҳацәцахьоу аамҭа, аӡыхәашь еиԥш, ҳацҳақәа акыр хнаххьеит, ҳала ишабо, ҳашҭақәа ирҭалоит атәым бызшәа, ԥшәымара уа, ҳаҩнқәа ирыҩналоит… Ус анакәха, раԥхьа иԥшаатәуп иахьҳахьуа, нас - уи ахәшә!
Иахьа акреилызкаауа ауаа ирбоит збызшәазы згәы былуа уаҳа ишҳанармыжьуа, ҳзықәтәоу аҽы ахы иахьахәҭоу ианҳазмырха, аӷәра дара ишааныркыло!.. Урҭ иагьиашоуп, избанзар амыцхә ахықә ҳазааигәахахьеит…
Иахьа шьҭа изызхәыцтәу, имтәа-имыцәа инагӡатәу, иҳамоу, иҳахәо, уажәраанӡа иҭыжьу еиқәырханы, иҭыжьым ҭыжьны, хәыҷи-дуи абызшәа аҵараҿы ирыхәаша ацхыраагӡа бзиақәа ҟаҵатәуп. Аус зымуа рыцҳашьарада наҟ инкажьны, ҳаамҭа иацааиуа шьтыхны.
Убри аамҭазгьы азакәан рыӷәӷәатәуп, Аԥсны иқәынхо дарбан милаҭзаалакгьы, усс дызҿызаалакгьы, аԥсшәа имҵар ада ԥсыхәа имоуа, исзымҵеит, изласҵои ҳәа ҿарԥа изыҟамҵо, методикалагьы деиқәыршәаны, азакәангьы дзахымԥо!.. Убарҭ аҩбагь аус ишахәҭоу ианеицырулак, нас алҵшәа бзиагьы ҟалоит!.. Аԥсуа интеллигенциа убри аус хылаԥшра ӷәӷәа арҭароуп, ҳҿаԥхьа иқәгылоу ус ԥшьа хаданы избоит.
Иахьа уажәраанӡа аинтеллигенциа рроль зыӷәӷәамхеит, аҽеиҩшарақәеи, азеидымгыларақәеи, хи-ԥси мацара ҳахьашьҭалаз ирыхҟьаны, ҳбызшәа ала ҭраа ишҳахәаԥшуаз, иҳаҵагылаз аҿар рзы итәымуаҩны иҟаҳҵеит, иуҳәаргьы ауа, иумҳәаргьы ауа, уалацәажәаргьы ауа, уаламцәажәаргьы ауа. Ҳҿар абжаҩык еиҳа ирзымариаз абызшәа шьҭырхит, ршьа иалаз рхадыршҭит.
Ажурнал "Алашара" аибашьра ҟалаанӡа Аԥсны 17 000 нызқь екземплиар ҭыҵуан, иахьа иҭҳажьуа атираж зегьы 500 роуп. Сара ажәалагала ҟасҵоит ажурнал иааиуа ашықәс азы аинтернет аҿы еиҳа амч аиуртә азы аҭагылазаашьа аԥҵаразы. Иахьа 17 000-ҩык ракәым иаԥхьалаша, 100 000-ҩык рҟынӡа аԥхьалартә ихаҳгалароуп ҳаԥсуа литература.
Аибашьра ашьҭахь ҳбызшәа иазкны асеиԥш инарҭбаан ацәажәара ҟамлаӡацызт, иахьҳахьуа ҳмыхьуашәа ҟаҳҵоит, ҳацәшәаны иӷәӷәаны ҳнапы ақәаҳкӡом!..
Сара сгәанала, ари аҩыза аус ду еиҿызкааз абызшәа аиқәырхара иазкны аус бзиақәа ҟазҵахьоу зегьы рԥышәа рхы иадырхәоит, ҭаацәаракны аусура еицалагоит!.. Ус анакәха, ҳбызшәа аиқәырхаразы хара ихәыцуа зегьы еизибагароуп, ирҳәароуп зегь иреиҳау ҳмал анаҳзымыхьча, иаҳцәыӡыр шалшо, рҽеидыркылароуп иреиӷьӡоу ҳахшыҩҭрақәа!.. Убри аҭаацәара ду амҵәыжәҩа иҵанакыроуп егьырҭ абызшәа аус ԥшьа аизырҳара иаҿу ҳҵарауаа зегьы!..
Хыла аӡбахә сҳәар сҭахуп, макьана аҳәынҭқар иԥара мааҭкгьы аламҵаӡакәа, аԥсшәа ззымдыруа ахәыҷқәа рзы арҵага ссирқәа шҭрыжьхьоу Аԥсны афырхаҵа Леуан Миқаа дызхагылоу, Баграт Шьынқәба ихьӡ зху агәыҳалалратә Фонд. Араҟа ашьа аус ауит, Баграт ду имаҭа иабду ихиҵаз ацҳа амаакыра арӷәӷәара далагеит!..
Сара сгәанала, даара ирыцҳауп, даара ацхыраара рҭахуп Гәлиеи, Коӷониеи, Шьынқәбеи, Гогәуеи, Аџьбеи уҳәа ирацәаҩны ҳашәҟәыҩҩцәа рҩымҭақәа изырмыԥхьаӡакәа, аԥсуа бызшәа ахаара, аԥшӡара иаҵоу рзеилымкааӡакәа изызҳауа. Ари аус аӡбара абызшәадырыҩцәа мацара рымч ақәхаӡом, Аԥсуа ҳәынҭқарра ахадара азҿлымҳара ӷәӷәа ҟарҵароуп, зегь раԥхьа иӡбатәу аус ҟәадақәа рахь ииагатәуп ҳбызшәа аиқәырхара.
Ҳажәлар еиқәырхоуп, ихьчоуп, ицәырҵит Аԥсны Афырхацәа уи ахьчараз игылаз! Ус лахьынҵас иҳауит, уажәшьҭа ҳбызшәа ахьчаразгьы ицәырҵроуп Афырхацәа, ааи, ааи, хшыҩла аибашьраҿгьы Аԥсны Афырхацәа аҭахуп, ҳаԥсадгьыл зыхьчаз ирымаз агәаӷьреи агәаӷьи змоу ауаа гылароуп, амҩа рыҭатәуп, рымҩа иаԥгылоу аӡәыр дцәырҵуазар, имшаҭакәа ианыцатәуп!
Сыгәҭахәыцрақәа хсыркәшар сҭахуп аԥсуаа зегьы иааҳацрымшәаӡо иҳацзааша абарҭ ажәақәа рыла:
"Сара ус ауп сшазхәыцуа, аԥсуа бызшәа ҳҭахымзар, изаҳҭахи Аԥсынтәыла, ҳаԥсыуаауп ҳәа ҳнапы занаҳҵои, иалаҳхуи. Избан акәзар ажәларқәа рыцыԥхьаӡа, иуҭаху ажәлар га, раԥхьаӡа зҵаарас игылоу абызшәоуп, абызшәа зцәыӡыз ажәлар – уи жәларӡам, уи иқәӡааит ауп иахьӡу. Ԥыҭҩык ус иазхәыцуеит, Аԥсны Ахада аԥсуа бызшәа идыруазароуп. Аԥсны ахада иаамышьҭахь егьырҭгьы ԥыҭҩык ирдырыр ами, Аминистрцәа реилазаара ирҳәалароуп… Ԥхьаҟа аԥсуа бызшәа ззымдыруа ауаҩы, ахәыҷы ара иԥеиԥш ыҟаӡам…"
Арҭ ажәақәа сара истәӡам, ари зҳәаз Аԥсны Раԥхьаӡатәи Ахада Владислав иоуп!
Ҳбызшәа ахаангьы иԥсӡом,
Ашьанҵа еиԥшны иӷәӷәахахьеит…
Изаҭәазымшьо - изырҵысӡом,
Сацәымҩашьо агәра згахьеит!..
Нас дарбану са сҿы зкуа,
Сыбжьы аӷьеиҳәа исыргахьеит…
Аԥсуа ила Аԥсны ҭәуа
Мышкызны ишызбо агәра згахьеит!..
Изеицәааӡарызеи, акоронавирустә инфекциаҟынтәи алаҵа Аԥсныҟа ианаарго ҳәа сыԥшын. COVID-19 цәырҵижьҭеи иахьынӡасылшоз сҽацәысыхьчон, аха зегь акоуп гәынхәҵысҭала еилыскаауан ачымазара саргьы сҭаацәагьы ирыласыр шалшоз. Ари аҿкычымазара иахҟьаны маҷ алыԥсаа ҳаума, иара убас ӷәӷәала ачымазара зшьара иқәнарҟьаз рацәаҩгәышьоуп. COVID-19 рыхьит исзааигәааз ауаа, урҭ рахьтә иҟоуп ауадаҩрақәа зызцәырнагаз.
Астатистика ҳазааҭгылозар, ачымазара зыхьыз 15 нызқьҩык рҟынӡа ыҟоуп, рыԥсҭазаара иалҵит 230-ҩык инареиҳаны. Апандемиа иснарҵаз атәы сҳәозар, инамыцхәны анапыӡәӡәара, ауаа рацәа ахьыҟоу амнеира, ацәгьа-абзиа агыжьра уҳәа, ажәакала, ҳаԥсҭазаара иаланагалаз рацәоуп, асабрада аныҟәгара аԥхьа инаргыланы.
Аҭагылазаашьа абас ишыҟоугьы, ари ачымазара акашәа изымбо, агәра зымго ауаа шыҟоу уажәгьы иубарҭоуп аԥсуаа ахьеизо унрылаԥшыр, еиҳаракгьы ақыҭақәа рҿы ацәгьеи абзиеи рымҩаԥгашьа уацклаԥшыр, ақалақь аҿгьы иахьубарҭоу рацәоуп...
Ажәакала, сыԥшәмагьы саргьы даара иаҳҭахын алаҵа ҳалаҳҵарц. Сыҷкәын аиҳабы иакәзар, уи дахыццакуам. Алаҵа атәы анысҳәа, иазгәасҭоит хышықәса раахыс агрипп чымазараҟынтәи алаҵа шыҟасҵоз. Иахьагьы убри акәу џьысшьоит COVID-19 сааигәа иаазмышьҭыз.
Уажәшьҭа алаҵаҟаҵара иадҳәалоу ахҭысқәа.
Раԥхьатәи алаҵа ҟасҵеит лаҵара 18 рзы. Заа аполиклиникаҿы сцаны асиа сҽанысҵеит. Ианаамҭаз асааҭ 9 рзы Аҟәатәи актәи аполиклиникаҿы сыҟан. Инеиԥынкыланы ҩ-сааҭк аамҭа агеит. Раԥхьа иҟазҵо рзы аиқәыԥхьаӡара ҟарҵоит иаази имаази еилдыргарц, нас атерапевт духәаԥшны ушьақәыӷәӷәара зеиԥшроу уҳәа угәабзиара иадҳәалоу азгәаҭақәа ҟалҵоит, ақьаад халырҭәаауеит. Анаҩс, авакцина аагара ицоит аҳақьымцәа. Уи ашьҭахь агәаран иқәгыланы аӡәаӡәала ари апроцедура иахысуеит.
Актәи аполиклиникаҿы алаҵаҟаҵара адагьы абжьааԥнытәи ачымазцәа рымоуп, убри аҟынтә, иубоит ари аус ишеиланархо амедусзуҩцәа. Аполиклиника ахыбра шыҟоу атәы ҳҳәозар, ауадабжьарақәа акыр иҭшәоуп, хазы иалкаау, иманшәалоу уадак ыҟам, убри аҟынтә, аҭымыҭшәарра апациентцәа ирзыманшәаламызт. Актәи амш азы асааҭ 12 рзы схы сақәиҭхеит, алаҵа сгәабзиара уадаҩра дук анамҭеит, маҷк схы сыхьуан, насгьы агәыр ахьаларҵаз сныруан. Иацы рашәара 8 рзы иҟасҵеит аҩбатәи алаҵа. Аамҭа шаҟа сцәагаз атәы сҳәозар – сааҭк ауп. Агәаран рацәамызт, ииашоуп, алаҵа шулаҵоу азы иурҭо ақьаад ахарҭәаара, уи аҳақьым хада лҿы амҳәыр аархара маҷк аамҭа агоит. Ус акәзаргьы, иубоит аполиклиникаҿы еиҳа аиҿкааратә усқәа маншәаланы ишыҟоу, уи иацхраауеит алаҵаҟаҵарҭа ақалақь егьырҭ аҭыԥқәа рҿгьы иахьаадыртыз. Аҩбатәи алаҵа аныҟасҵа ашьҭахьгьы, макьаназы сгәы бзиоуп.
Исҳәарц сылшоит алаҵеи сареи даара иааибуа ҳауп ҳәа. Иахьа Аԥсны алаҵа ҟазҵахьоу 2000-ҩык инарыцны иҟоуп. Иааргаз ахыԥхьаӡара ф-нызқьи бжаки ыҟазар, излазҵахьоу зынӡагьы ирацәаҩӡоуп узҳәом.
Сгәы ишаанаго ала, икәанызануа ауаа рзы алаҵаҟаҵара иҵегьы ирманшәалазар бзиоуп. Ақалақь аҿы инхо аполиклиника рзааигәазар, араионқәеи ақыҭақәеи рынхаҩцәа зынӡагьы ирзыманшәаламзар ауеит алаҵаҟаҵаратә усқәа рыҽрылагалара. Алаҵа ҟарҵеит ақыҭаҿы инхо сыуацәа. Уи азы дара заа рҽанырҵан, нас амашьына аанкыланы араионтә центр ахь ицеит. Иахьа автобусқәа усҟак излабжьам ала, анхаҩы изымариахарым ақыҭаҟынтә ақалақь ахь ацара, еиҳаракгьы абыргцәа. Убри аҟынтә, алаҵа аҟаҵраа зҭаху, аха абарҭ хыхь еиқәыԥхьаӡоу аусмҩаԥгатәқәа ирыхҟьаны сҽазызымкуа рзы алаҵа "рыԥгалатәуп". Уи иаанго, иаԥҵатәуп еиҳа иманшәалоу аҭагылазаашьақәа. Макьанагьы ауаажәларра иахьынӡаҵаулоу рзеилкаауам, ма еилыркаарцгьы рҭахым COVID-19 захьӡу ачымазара заҟа игьангьашу, уи адагьы, аԥсуа ҳақьымцәа аџьамыӷәа цәгьа шырхырго аковид-центрқәа рҿы.
Даараӡа аԥырхага ҟарҵо џьысшьоит, асоциалтә ҳақәа рҿы COVID-19 иадҳәалоу алаҵа ауаҩы дашьыр алшоит уҳәа, еиуеиԥшым аҳәамҭақәа ахьыҟарҵо. Иҟалап иҵегьы ауаажәларра рхаҿы анагаразы атәы здыруа аспециалистцәа абри аус телехәаԥшралеи егьырҭ аинформациатә хархәагақәеи рҿы иқәыгылар ахәҭазар. Уажәы аԥкрақәа рӷьырак амхуп, атуристтә сезон ашәхымс ҳалагылоуп, насгьы, ақьафурҭақәа рҿы ҽаҩраҭагалан ачароурақәа изларысакьаҳәымҭоу ҳазхәыцны иаҳҳәозар, алаҵа ҟаҳымҵар, иалшоит ачымазара дырҩегьых амҽхак арҭбаар.
Аӡы иаго ҳәҳәабжь иаҳаӡом шырҳәо еиԥш, ачымазара ҳархны иҳалсаанӡа, сгәанала, алаҵа ҟаҳҵар еиӷьзар ҟалап. Алаҵа ҟасҵеит, аха уи иаанагаӡом асабрада аныҟәгара зынӡа саҟәыҵуеит ҳәа.
Акы заҵәык, аҩбатәи алаҵа ашьҭахь апсихологиатә ҭынчра сзыхынҳәит. Даара саргәамҵуан ачымазара азхәыцра, исыхьума, исмыхьуама ҳәа астресстә ҭагылазаашьа сыман сҳәарц сылшоит.
Алаҵаҟаҵарала ачымазара аҽацәыхьчара аҭахны исыԥхьаӡоит. Иаҳҳәап, аҵыхәтәаны акоронавирус аҽацәыхьчаразы аоперативтә штаб аҟынтә иҳауа аинформациа иаҳәоит: "Игәаҭоу 234-ҩык рҟынтә, 42-ҩык инареиҳаны акоронавирус рцәа иалоуп". Уи иаанагоит ари аҿкы ахьаҵра агәы ишҭам. Агәабзиара шәоуааит зегьы!
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.
АҞӘА, рашәара 12 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 177-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 45-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 38-ҩык, урҭ рахьтә 37-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 12-ҩык, ибжьаратәуп - 26-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 40-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә ааҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 10-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - ааҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Рашәарамза 22, 1941 шықәсазы иналагаз Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду ԥсҭазааратә ԥышәара ӷәӷәахеит Асовет ҳәынҭқарра иаҵанакуаз атәылақәа, амилаҭқәа зегьы рзы. 55 нызқьҩык Аԥснынтә ицаз ахьыбҿар аԥсра абла ихыԥшылон, рыԥсадгьыл рыхьчон еиуеиԥшым афронтқәа рҿы.
Сусанна Ҭаниаԥҳа, Sputnik
Аибашьра ианалага, Аԥсны абџьар ашьҭыхра зылшоны иҟаз аҿар афронт рҽадыркылон. Аус хьанҭақәа зыхәда иқәлаз абыргцәеи, аҳәсеи, ахәыҷқәеи ракәхеит. Убас, ашьыжьшара инаркны уаха ахәлара ирымнахаанӡа аус руан, рыфара иагырханы, рыжәра иагырханы, рыхшара ирыгырханы аибашьра цонаҵы Аԥсны анхацәа аӡәырҩы афронт аҭахрақәа, арратә техника аахәаразы еизыргеит аԥаратә лагалақәа. Убарҭ реиԥш хаҭала иҟан аибашьрахь ирмышьҭыз, аха уахгьы-ҽынгьы афронт азы аус зуаз, аԥсадгьыл аиқәырхаразы злагала ыҟоу ауааԥсыра. Ус еиԥш иҟоу ауаа рыӡбахә ҳәатәуп ҳәа сгәы иаанагоит, рыхьӡ аҭоурых ацәмырӡразы. Ҿырԥштәыс иаазгар сҭахуп анхаҩы Иуана Ҷуҷ-иԥа Ҳашба иҭоурых.
Очамчыра араион Ԥақәашь ақыҭан инхоз анхаҩы Ҳашба Ҷуҷ Қынҭыр-иԥеи уи иԥшәмаԥҳәыс Чачхалиа Кәына Наурыз-иԥҳаи ргәараҭаҿы ирызҳауан ааҩык ахшара: Иуана, Иона, Ермолаи, Бабушь, Аксениа, Фениа, Ӡаӡа, Мыџьа.
Зегьы иреиҳабыз Иуана Ҷуҷ-иԥа Ҳашба диит 1904 шықәсазы. Аԥсҭазаараҿы иара дилахьынҵазаарын Река ақыҭа еиуаз Қәычбериа Назиа Ҭархәына-иԥҳа. Урҭ дрыхшеит рыԥҳазаҵә – Лиусиа. Ианҵеидаха, аҩнаҭа аҵәҩаншьап мыӡырц азы Иуана даалаган ԥсыуа ҵасла иашьа Иона иԥа ааӡара дааигоит.
Ҳашба Иура Иона-иԥа диит 1944 шықәсазы. Далгеит Аҟәатәи апедагогикатә институт афизикеи аматематикеи рзанааҭ. Акыршықәса аус иуан Аҟәатәи афизика-техникатә институт аҿы. Иахьазы Кь. Ш. Чачхалиа ихьӡ зху Ԥақәашьтәи абжьаратә школ № 2 аҟны аус иуеит рҵаҩыс. Дзааӡаз иаб Иуана иҭоурых анҵоуп игәалашәарақәеи аԥсҭазааратә хҭысқәа шьақәзырӷәӷәо ашәҟәқәеи ҳасаб рзуны.
Изларҳәо ала, ҭеиԥыԥшла иуаҩы ҳаракыз, аҩнгьы-анҭыҵгьы ԥсыуа маҭәала зҽеилазҳәоз Ҳашба Иуана дчеиџьыка уаҩын, асасцәа рзыҳәан ишәқәа аартын, аусура, анхара-анҵыра игәы ацԥыҳәон. Ауаа рызнеишьа, рацәажәашьа дақәшәон. Убри адагьы, иқыҭаҿы, араион аҿы еиуеиԥшым аусқәа рзы ианидҵаалозгьы ҟалон. Иажәа акраҵанакуан.
1930 шықәсазы Иуана Ҷуҷ-иԥа Ԥақәашь ақыҭан Урҭа аҳаблаҿы еиҿкааз аколнхара "Адырра" ахантәаҩы ихаҭыԥуаҩыс дыҟан, анаҩс 1937 шықәса инаркны жәеиза шықәса уи аколнхара анапхгараҭара инапаҵаҟа иҟан.
Аибашьра ианалага, аколнхара "Адырра" хантәаҩыс иҟаз Иуана Ҷуҷ-иԥа 37 шықәса дырҭагылан, иҭаацәара ду "Бзиала!" ҳәа нараҳәаны, афронт ахь зхы зырхаз иқыҭауаа днарылагылт, рлахьынҵа рыцеиҩишарц. Аха изамуит. Аиҳабыраа "араагьы аус зуша, зқыҭауаа ирывагылаша, аамҭа цәгьаҿы ргәы зырӷәӷәаша анапхгаҩы еибага даҭахуп" ҳәа шьақәдырӷәӷәан, аколнхара анапхгараҭара ааныжьны, афронт ахь ишьҭра иақәшаҳаҭымхеит. Зҩызцәа рылымкаа зыҩны аҟазаара зҭахымыз Иуана фынтә иҽазишәахьан аколнхара "Адырра" ахантәаҩы инапынҵақәа ааныжьны афронт ахь ацара, афынтәгьы иҽазышәарақәа лҵшәадан.
Анаҩс иӡбеит, аибашьраҿы Ар Ҟаԥшь ацхыраара рыҭаразы иҭаацәеи иареи рхатәы ԥхӡашала идырҳаз, ирымаз-ирыхӡыз, хәы змаз зегьы ҭины иаҭнихыз усҟантәи аамҭазы иԥара дууз 100 нызқь мааҭ афронт иазишьҭырц. Уи аԥара иациҵеит Иосиф Сталин ихьӡынҩылаз асалам шәҟәы, уи иаҳәон инаишьҭуа аԥара азкхарц шиҭаху аибашьыгатә ҳаирплан аргылара. Ус иагьыҟалеит. Ари асалам шәҟәы наӡеит усҟантәи Асовет Еидгыла ахада Иосиф Виссарион-иԥа Сталин иҟынӡа. Дук хара имгакәаны Ԥақәашьҟа иааит Сталин инапала ииҩыз ашәҟәы аҭак. Уи иаҳәон:
"Колхоз "Адырра" Поквешского сельсовета Очамчирского района Абхазской АССР Председателю колхоза товарищу Хашба Ивану Чучиевичу. Примите мой привет и благодарность Красной Армии, товарищ Хашба, за Вашу заботу о воздушных силах Красной Армии. /И.Сталин/".
Аибашьра ишналагаҵәҟьаз еиԥш, Аԥсны аҩнуҵҟа инхаз ахацәа рҽеидыркылеит, архәҭақәа еиҿыркааит, Аԥсны шәарҭарак иҭагылар, ирыхьчаразы. 1942 шықәса нанҳәамзазы анемец еибашьцәа ирылдыршеит Кавказтәи ашьхақәа ирхыҵны Аԥсны аҳәаақәа рҭалара. Урҭ иааныркылеит акаҵәара хадақәа: Клыхәра, Марыхә, Санчара. Дук мырҵыкәа ирымпыҵархалеит Ԥсҳәы ақыҭа. Усҟан Аԥсны зыхьчоз ахацәа Ар ҟаԥшьаа ирывагыланы аӷа ҳаԥсадгьыл далызцаз дыруаӡәкын Иуана Ҷуҷ-иԥа, ԥхьаҟа урҭ ахҭысқәа ирыдҳәаланы ианашьан "Кавказ ахьчаразы" амедал.
Аибашьра ашьҭахь ҳастатиа афырхаҵа еиуеиԥшым аамҭақәа рзы арахә рферма аиҳабыс, анаҩс бригадирс дыҟан. 1974 шықәсазы тәанчара дцаанӡа абнанхамҩа дадҳәалан.
Иуана Ҷуҷ-иԥа Ҳашба иԥсҭазаара далҵит 1987 шықәсазы. Дызлыҵыз иуаажәлар аҵыхәтәантәи имҩахь днаскьаргеит гәыблыла. Уимоу, абар хәажәкырамза 6, 1987 шықәсазы иҭыҵыз агазеҭ "Советская Абхазия" адаҟьақәа изкны ианыз анекролог иаҳәо:
"В годы Великой Отечественной войны И.Ч. Хашба наладил сбор средств для Красной Армии. Он внес 100 тысяч рублей личных сбережений в фонд помощи Военно-воздушным Силам страны, за что был удостоен благодарности Верховного Главнокомандующего. Где бы ни работал И.Ч. Хашба, он показывал образцы добросовестного труда, был примером для своих товарищей, чем заслужил уважение тружеников села. Неоднократно избирался депутатом сельского Совета. Многолетний труд И.Ч. Хашба отмечен медалями "За оборону Кавказа", "За доблестный труд в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг.", Ленинской юбилейной медалью. Светлая память о замечательном человеке навсегда сохранится в памяти односельчан и всех, кто его знал".
Аамҭақәа зегьы ирымоуп дара рхатәы фырхацәа. Амилаҭ ду, амилаҭ маҷ ҳәа еилыхра амамкәа уи еиднакыло ажәлар ирымоуп аҵеицәа лыԥшаахқәа, ианаҭаххо рҿахәы зҳәо, зыцәгьа-зыбзиа рыцеиҩызшо. Ҳамҩашьакәа иаҳҳәар алшоит урҭ дыруаӡәкын ҳәа Иуана Ҷуҷ-иԥа Ҳашба.
Наӡаӡа хашҭра рықәымзааит Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду аан зыжәлари зыԥсадгьыли рхақәиҭразы инарылшо зегьы ҟазҵоз, аиааираҿы злагала рацәаӡоу аибашьцәа, анхаҩы жәлар! Аџьамыӷәа зхызгаз аибашьра аветеранцәа зыԥсы ҭаны иҟоу хыԥхьаӡарала имаҷзаргьы, иахьагьы иҳамоуп. Ҳазшаз агәабзиара рыгимырхааит!
Амшира. Изакәытә мшузеи? Доусы иара итәала идикылоит ари амш. Насгьы, ҳәарада, шаҟа ухыҵуа еиԥш. Уаныхәыҷу, уанҿоу угәы хыҭхыҭуа уазыԥшызар, уқәра ацлацыԥхьаӡа, адунеи хызфаауа ҳәа уаҩ дшыҟам анеилукаалак, ухәыцуа уалагоит. Аамҭа цацыԥхьаӡа уи арыцхә еиҳа-еиҳа угәы ақәымло уҟалоит. Усҵәҟьоуп уи амш шазгәоуҭогьы. Аха уажәы уи акәым исҳәарц исҭаху. Зегь реиҳа сгәалашәараҿ инхаз сымшира атәы шәзеиҭасҳәарц сҭахуп!
Ажәбатәи акласс саналгоз, сыԥсҭазаара ԥхьаҟа ишыҟалаша сҩырц кәакьк сныкҿатәеит, зегь азԥхьагәасҭеит, убарҭ аҳәаақәа сҽырҭагӡаны сныҟәаларц ӡбаны. Раԥхьа ус иалҵуазшәа иагьыҟан: ашкол саналгаша, аҵара санҭалаша, аусура саналагаша, раԥхьатәи сԥарақәа ансырҳаша, ԥҳәыс данаазгашаҵәҟьагьы сазхәыцит! Зегь маншәалан ацара иаҿын, аха… Сара сыԥсҭазаара иагәылалеит аибашьра! Уи иаанарҳәит зегьы! Ара шьҭа Аманшәалара Ахацкы ишаӡбо акәын! Алотереиа! Иабатәи зԥхьагәаҭароу?!.
Ҩажәибыжьбатәи сымшира 1993 шықәса рашәарамза иақәшәеит. Аибашьра аилашымҭа. Аамҭалатәи аҭынчра шыҟазгьы. Аха зегьы еилыркаауан, лассы (даҽакала ҟалашьа амамызт) аҭабиақәа ҳарҭыҵны жәылара ишдәықәлатәхоз. Уа… Ишалҵуеиԥш…
Аха уи ԥхынгәазы. Макьана аҭабиақәа рҿынтә акәын ҳшеибашьуаз. Кәтышьха. Ахырӷәӷәарҭатә ҭыԥ ҳақәшәеит. Ахысырҭақәа аманы. Аҭабиахырӷәӷәарҭа аманы. Аҽыԥхьакырҭа ҟаҵаны. Ҳаӷацәа жәылара идәықәларц ргәаӷьызҭгьы, џьаҳаным рзыԥшын! Ҽхырцәажәараӡам, ус акәҵәҟьан ишыҟаз. Избанзар ҳахьыҟаз аҭыԥ аҿы аԥсабара ахаҭа ҳахәон, уи ҳара ҳзы иманшәалан, зегь рыла ииашан иалхын. Ҳџьаԥҳаны ҳазхандаз, ҩ-баталионкгьы лаҳашьҭуан.
Аха уи зегь аибашьра атәоуп, аҭынч ԥсҭазаара атәы сҳәарц сҭахуп. Аблиндаж аҿы рҽеиҭнырыԥсахларц хәымши хәымши рыбжьара жәаҩык аауан. Убарҭ хәымш иахьынӡауа уаҩԥсҵас иаҳхаагарц азы иааҳбоз зегь наҳгеит. Агазҵәҟьагь! Ачанахқәа, ачқьыԥқәа, аҳәызбақәа. Агәабанқәа, ахчқәа, аиаракнаҳаҵәҟьагь! Анардқәа, амацақәа, ажурналқәеи ашәҟәқәеи!
Рашәарамза 20 ҳҽанеиҭнаҳаԥсахлозҵәҟьа иақәшәеит, сара аҷаԥшьарҭахь санцашаз. Ажәалагалақәа рацәахеит. Аӡәы иахаҳгап иҳәеит, аӡәы ақәҿиҭуамызт, сара инаҿаршәны мап скит! Аха зегь зыӡбаз Сан лакәхеит! Узавамлартә ауп ишылҳәазгьы, лара ишылҟазшьазеиԥш. Аибашьра еибашьроуп, аха аԥсҭазаара ԥсҭазаароуп, аҷкәынцәа ргәы дырҿыхарц рҭахуп! Зегь ааилаҭырит. Хкырацәала афатә аархианы, аҭра инҭаҵаны иара уа ахырӷәӷәарҭаҿ ныҳәа хәыҷык еиҿкаатәуп ҳәа ҳаӡбеит! Ухаҿы иузаагомызт уа, аха гәҭакы бзиан!
Картонтә ҭрак ҳаԥшаан, убри иакыша афатә ҳәа ҳхәыцуа ҳалагеит. Ачашәқәеи ачарӡи ракәхоит ҳәа ҳаӡбеит. Хә-литрак зкуа аҩы зҭаз аԥаҭлыка сарҭмаҟ иҭаҵаны изгоит ҳәа ҳҳасабит. Изхәыцҵәҟьаз дысгәалашәом, аха ачашәқәа рацәаны ишаҳзалымҵуаз анаҳба (ачашыла ҳазхомызт, насгьы зегь реиҳа ихадароу – ашә!), иара убас чарӡк акуан, нас убри ахыхь ҭыԥк нхон иара азы… аторт азы! Ааи, ааи! Аторт! Абри акәын зегь иџьаршьаҵәҟьоз! Ара сара саҿаапкит! Машьынада, ҭоуиҭадла гашьас иасҭои абри зегь?! Ари зегь еиламло?! Аха Сан илҳәаз ҳәан!
Ара исымҳәар ауам сыԥшәма лыфатәҟаҵашьа ахыԥша кыр хара ишнаҩхьаз. Лчысҟаҵашьа аԥхьа инаргылан! Имаӡам, ахаҵа игәахьы уназго амҩа фатәла ишҩычоу, сара сахьхаафаҩыз (уажәгьы) уазхәыцуазар, иалсхыз аҭыԥҳа лтортқәа схырхит! Сҭаацәара даналанагала, сгәакьацәеи сҩызцәеи рҿы имҩаԥысуаз еишәачарацыԥхьаӡа лнапала иҟалҵоз атортқәа аҭыԥ ҷыда ааныркылон! Нас, ари аибашьра хлымӡаах ҳанҭагылоу уҩызцәа игәхьааргаз ачысқәа рыла ишԥаумыргәырӷьо шьҭа?! Иаҭахыз амарҭхәқәа ҳрышьҭалеит. Ачашыла, акәҭаӷьқәа, архаага уҳәару, иахьынтәааҳгаз ҳәа уаҩы игәалашәом, адгьыл иҵаҳхит, аха иҳаԥшааит! Саҳәшьаԥа Масиута (усҟан жәаҩа шықәса ихыҵуан) илшозгьы илымшозгьы ҟаҵаны, уаԥсҵәык амшәмаахыр иԥшааит. Аамҭа бзиақәа раан еиԥш – аторт ссирхеит! Аҭра аҵан ачашәқәа ҭаҳҵеит, нас ачарӡ, урҭ зегь рханы аторт! Ихьанҭацәамхеит, аха закәытә ҭакԥхықәроузеи! Намҩатәла еибганы анагара!
Аибашьраан зегьы урыцклаԥшуа, зегь хауҵо уалагоит. Аҩны сдәылҵны аибашьра ацәаҳәахьы сцара шьаҿацыԥхьаӡа иазԥхьагәаҭан иҟан: аӡәгьы абзиараз ҳәа иамҳәакәа, акулон змаз сыхьтәы хәыдхаҵа схыхны сыԥшәма илзынсыжьуан, насгьы еснагь (!) амҩахь сан снаскьалгон! Ари зегьы заа аӡәгьы далацәажәомызт, иӡбомызт, аха ус ианышьақәгылах, аӡәгьы еилеигомызт. Ус акәхеит уажәгьы. Сҽеибысҭан, сԥаҭлыка сарҭмаҟ инҭасҵеит, счысҭра снапы инасыркын сдәықәлеит. Акы мацара унақәтәан Кәтышьханӡа ушиашоу еснагь узцомызт, ҳәараҭахума. Уажәгьы хынтә-ԥшьынтә амашьынақәа ԥсахтәхеит.
Амашьына дуқәагь, амашьыналасқәагь. Лассы-ласс издыруаз сыргон, ус исымҩалацәазгьы сықәшәалон. Зегь аинтерес рыман: абри иуку иҭоузеи? Рызегь ҭакс ирысҭон: "Аторт!". Уи "алаф" зегь ргәы ҟанаҵон. Аӡәгьы иара ус ихаҿы иааиуамызт уа иреиӷьу ачысхаа ҭаҵаны изгоит ҳәа! Убас ҭоуиҭадла сагьнеит аблиндаж аҟынӡа.
Аҷкәынцәа аԥсшәа ахьеибырҳәоз, ажәабжьқәак ахьеибырҳәоз схы иархәаны аҭуан аҿы уаҩы иахьиимбашаз исҵәахит. Ҳаԥшырҭақәа ҳалаԥш рхаҳган, анаԥшыҩцәа ықәҳаргылан, шьыбжьхьа ҳфап ҳәа ҳаӡбеит. Ишаҳбац еиԥш акартош ӡны. Кранаҳфа ашьҭахь сымшира шыҟаз рыласҳәеит, уи азгәаҳҭарц аҩы шаазгазгьы сҳәеит. Зегь еигәырӷьеит, сгәыдыркылеит-схыдыркылеит, аныҳәаҿа ԥшӡақәа ныркылан иржәит. Ус аӡәы иааигәалашәеит: "Ех, аамҭа бзиак акәызҭгьы, Иана астол ҳазлырхиарын, хкы рацәала ахаақәа ҟалҵарын, хымԥада торт хазынакгьы ҟалҵашан! Аха иабаҟоу?!" Шьҭа сҳамҭа аамҭа шааз збеит! Сҩагылан, сҭаҵәах ахьыҟаз сҿынасхан, сыбжьы ҭыган ус сҳәеит:
– Уи мариоуп! Аибашьра ҳԥырхагоуп ҳәа зҳәада?! Тортзар ишәҭаху – абар иаргьы!
Скоробка аацәырызгеит. Астол инықәсыргылан, ашашәақәа рԥыртлара салагеит. Зегь сыкәшан иԥшуп. Урҭ рхаҿсахьақәа жәбандаз, ашашәақәа ԥыртланы изҭаз аҭра анаасырт! Шаҟа гәырӷьабжь, шаҟа ҽхәаԥхьыӡ, шаҟа ҭабуп ахырҳәааз!!! Ари аҩыза аӡәгьы дазыԥшымызт, аиашаз! Анаҩстәи аныҳәаҿа абри ачысҭра иҭаз ҟазҵази еиқәзыршәази ргәабзиараз инкылан! Сымшира шыҟаз ажәабжь, насгьы, зегь реиҳа ихадараз – аторт шыҟоу атәы – ахырӷәӷәарҭа зегь иахыҵәеит!
Иҟалаз уи ауп, Аҟәатәи абаталион х-ҭыԥк рҿы апозициақәа ннакылон. Актәи аблиндаж – "зықәра ыҟаз" (қәрала зегьы иҳаиҳабыз), аҩбатәи - "арԥарцәа" рвзвод, еиҳарак класск аҿы еицтәаз рыла ишьақәгылаз, аибашьра аналагоз жәаа шықәса зхыҵыз (изхымҵыцгьы ыҟан!), нас ҳара – "асқамуаа", адрамтеатр аҿаԥхьа игылаз асқамқәа рҿы ҳахьеизоз азы ус зыхьӡхалаз, "аԥсуа шҭа" иатәызгьы ҳаланы (рыҩнашҭа иатәыз аҷкәынцәа, "акәакьуаа" ҳәа ҳзышьҭаз). Аторт ҳасны иаразнак иаҳфандаз ҳәа ҳшыҟазгьы, знык ала имфакәа, маҷк-маҷк акәзаргьы еихшаны зегьы агьама дҳарбароуп ҳәа ҳаӡбеит. Уи шыҟаҳҵазгьы абас ауп: егьырҭ агәыԥқәа рахь иҳацҳаит, дара ацҳаражәҳәаҩцәа аарышьҭит. Ацҳаражәҳәаҩ амҩахәасҭа данылан дшааиуаз, шәкҟа метра шыбжьоу ҿиҭуан: "Лиоха!!! Иудысныҳәалоит умшира! Ураааа!!!"
Аиашаз, ачарӡи ачашәқәеи ауха ачаи анаҳжәуа ҳәа иаҳҵәахит. Ахәылбыҽха инаркны аухантәарак ари аҭыԥ аҿы уамашәа иубашаз аилаҩеиласра ыҟан! Мзызс иаарыԥшаалак зегь акҿаҩрахьы инеины ахаа агьама рбон. Уи хашҭшьа амам! Агәра ганы сыҟоуп, урҭ аҷкәынцәа рахьтә уи аторт аҵкыс ихаау ифахьазаргьы, абас игьаманы ахаан ишимфац!
Аҵыхәтәаны исҳәарц исҭаху. Уинахыс иҟан ишьаарҵәыраз ԥхынгәымза, аиааира аазгаз цәыббрамза. Аӡәы шьапыда дынхоит, аӡәы ила ҭырхуеит, аӡәы дҭахоит, игәыҿкаагоуп, аха цәыббра 30 зегьы аԥылартә, еилыркаартә изыҟаломызт. Уинахыс аибашьрашьҭахьтәи аамҭа. Аибашьра иалҵыз изларылшо ала рхы ныҟәыргар акәхоит! Абарҭ ракәын, ахаан еибашьра зымбацыз, иҟалап, раԥхьаӡакәны автомат ахьанҭара знырыз ыҟазаргьы, ахаан ашәақьхәшә афҩы змаҳацызгьы, дара зегьы аӡәк иеиԥш еидгыланы рыԥсадгьыл ахьчараз игылар акәхеит! Доусы илахьынҵа иман, доусы иԥсыҽра иман, доусы игәазыҳәара ыҟан! Урҭ аибашьра иԥнашәеит! Аха, рыцҳарас иҟалаз, аҭынч ԥсҭазаара зегь зазымиааит!
Еибашьра шәымбааит! Агәабзиареи аманшәалареи!
Иҭахаз рыԥсаҭа бзиахааит!
Аԥсны Аҳәынҭқарра Аҵареи абызшәатә политикеи рминистрра иҟанаҵаз алаҳәара инақәыршәаны ҳазҭоу ашықәс рашәарамза 25 рзы ихыркәшахоит аҵаратә процесс, аԥышәарақәа ракәзар, ԥхынгәы 1 азы инҵәоит. Аха, абраҟа ицәырҵит еиуеиԥшым агәаанагарақәа цәырызгаз даҽа ҳәамҭак. Аминистрра ишаанацҳауа ала "иаанкылоуп ақалақьтә балқәа". Иарбану шәызқәыԥшуаз, апандемиа акәу, уи иарҿиаз афинанстә кризис акәу ҳәа аминистр Инал Габлиа исҭаз азҵаара "агәабзиара ҳазхәыцуан" ҳәа аҭак сиҭеит.
Иахьа, ииашоуп, аԥкрақәа рӷьырак амхуп, ауаажәларра унарылаԥшыр, иубоит асабраданыҟәгараҵәҟьа ишаҟәыҵыз, убри аҟынтә, ашкол аушьҭымҭацәа рзы еиҳа аԥкарақәа заҭахузеи ҳәа азҵаатәқәа шьҭызхызгьы ыҟоуп. Адәахьала атәым дҳахәаԥшыр COVID-19 ацәаара ыҟамшәа иҟоуп. Аоперативтә штаб иаанацҳауа атәы ҳҳәозар, аҭагылазаашьа зынӡагьы иманшәалам. Аҵыхәтәантәи аинформациа ишаҳәо ала, игәаҭаз 302-а рахьтә 90–ҩык ачымазара рыдбалоуп. Иара убас ачымазара еизҳауеит ашколхәыҷқәеи арҵаҩцәеи рыбжьара ҳәа арҭ амшқәа рзы адырра ҟанаҵеит Агәабзиарахьчара аминистрра.
Абас ала, аҵарадырра аминистрра ашкол аушьҭымҭацәа ашәарҭара рацәыхьчаразы ирыдыркылаз қәҵароуп. Апандемиа иарҿиаз ашәарҭара анаҩсангьы, ашкол аушьҭымҭацәа рыхәылԥазқәа ахархьуаа рзы ҵҩа змам финанстә уадаҩроуп. COVID-19 ҟааланӡатәи атрадициақәа ртәы ҳҳәозар, "апонт" ҳәа ҳзышьҭоу иадҳәалоу аусмҩаԥгатәқәа рацәан. Аҵыхәтәантәи аҵәҵәабжьы аиҿкаара, ақьафурҭахь ацара, анаҩс иҟан ақалақьтә бал - аресторан, нас ареспубликатә бал - аресторан. Абарҭқәа зегьы имаҷымкәа ахарџь рыцуп. Измоу рзы ипроблемамзар акәхап, аха зылшара маҷугьы рыхшара ргәы ҭамҷаҷарц азы абарҭ ахәылԥазқәа рҽырхьырыгӡон.
Аибашьра ҟалаанӡа атәы ҳалацәажәозар, иҟан аҵыхәтәантәи аҵәҵәабжьы, ашәҭқәа, ҳамҭас арҵаҩцәа рзы ашәҟәқәа. Иахьынӡасгәалашәо, ҳҭаацәа рзы уамак ибаргәымызт ашкол ҳалгара. Усҟангьы, аԥышәарақәа рышьҭахь аишәақәа рхианы ианазгәарҭоз ыҟан, аха иахьатәи "апонт" амҽхак зынӡа иацәыхаран.
Сара слацәажәеит сынтәа зыԥҳа ашкол иалго ԥшьҩык ахшара ран. Аԥҳәыс дынхоит Аҟәа. Лара лыхьӡ лҳәар лҭахымхеит, нас лыԥҳа лҩызцәа гәыбӷан лырымҭарц азы.
"Иҟоуп зыхә ҳараку аҵкқәа зыԥҳацәа ирзаазхәарц зылшо. 40 нызқь ҳәа иаазхәо дубап. Ҳара уиаҟара ҳалшомызт аҟынтә, еиҳа ирмарианы ҳшалгаша ҳазхәыцуан. Ацәҩыча аахәаны исыман схәыҷы лзы, аха уажәшьҭа абал ҟамлозар, аҵкы ҳӡахру иҳамӡахру ҳаздыруам. Сныхтәқәа еиҳа имҷхаргьы ауеит", - лҳәеит аԥҳәыс.
Акырынтә ҳаԥхьахьеит аҳәаанырцә ашкол иалго агәыҳалалратә акциақәа ҟаҵаны, абалқәа ракәымкәа баша аԥсшьара еиҿызкаауа шыҟоу. Аха, аԥсуа "понт" атәы ҳҳәозар, ҳхыза заҟароу ҳаԥшны акәӡам ҳшьапы шеиҵаҳхуа. Сара дсықәшәеит абал хымԥада имҩаԥгатәуп ҳәа изыԥхьаӡо ан. Лара "ашкол аушьҭымҭацәа рныҳәа абжьыхра аҭахым, ачарақәа руеит, нас абал ҟалар иамоузеи?" ҳәа азҵаара сылҭеит. Ҳаицәажәараан COVID-19 алеишәа шыцәгьоу атема анцәырызга, "егьырҭ ирыхьуа ҳаргьы иҳахьып" ҳәа саҭалкит. Ашкол алгара иацу ахарџь азы уи аԥҳәыс илҳәеит "60 нызқь ишеиҵамхо, цқьа иуԥхьаӡар, еиҳахаргьы ауеит, иҟоуп 40 нызқь иаԥсоу аҵкы аазхәаргьы зылшо, аха урҭ сара срацлабуам", - инацылҵеит абал амҩаԥгара иадгыло ан лажәа.
Асоциалтә ҳақәа ҳрыхәаԥшыр, Аҵара аминистрра иаднакылаз ақәҵара иақәшаҳаҭым рацәаҩуп. Иақәшаҳаҭу ыҟазаргьы, иԥхашьаны рыԥсы ахдырӡаауам. Сиацәажәон Галтәи 2-тәи абжьаратә школ адиректор Ахра Кәакәасқьыр.
"Ҳара сынтәа ашкол ашҭаҿы имҩаԥаҳгоит аҵыхәтәантәи аҵәҵәабжьы, иара убас аттестатқәа рыҭара", - иҳәеит иара. Абал аӡбахә азы "ныҳәа бзиан, афинанстә ҳәаақәа рмаҷызҭгьы" иҳәеит ҩыџьа аҭыԥҳацәа ашкол иалзыргахьоу иаҳасабала. Адиректор Кәакәасқьыр сынтәа апандемиа иахҟьаны иаанкылоу абал аҭаацәа зны-зынла иахҭнырҵо дазхәыцуа ирониатә ҟазшьала абас иҳәеит:
"Ҳчарақәа ирҩызахеит. Аҭаацәа реиндаҭлароуп иара шьаҭас иамоу. Араионқәа рҿы ари аус еиҳа имариоуп, аҳҭнықалақь аҿы афокусқәа рацәоуп", - иҳәеит Кәакәасқьыр.
Анаҩс сыҽлымаздеит Гагратәи 1-тәи абжьаратә школ адиректор Хана Гәынԥҳа. Абалқәа ахьаанкылоу азы аҵаҩцәа ирҳәозеи ҳәа санлазҵаа, "хымԥада ахәыҷқәа ргәы иалсит, рҽазыҟарҵон" ҳәа азгәалҭеит. Гәынԥҳагьы илҳәеит аминистрра иҭнажьыз ақәҵара инақәыршәаны дара ашкол ашҭаҿы ишымҩаԥырго аушьҭымҭацәа рныҳәа.
"Аттестатқәа анроулакгьы, "идырхиаз рышәҵатәқәа ахьыршәырҵаша рыԥшаауеит усгьы", - лҳәеит лара, аҭаацәеи ахшареи уи аныҳәа аганахь ишаанырмыжьуа дазхәыцуа. Аҭаацәа ашкол иалдырго рхәыҷқәа рышәҵатәы иахҭнырҵо азы адиректор Гәынԥҳа "апонт апроцент ҳаркуп" ҳәа ахҳәаа азылуит.
Асовет аамҭақәа рахь сгьежьуазар, сара 1980 шықәсазы саналгоз усҟан директорс иҳамаз Пантик Табаӷәуа азин ҳаимҭаӡеит џьара ҳаизаны "акампани́́а" ҳәа изышьҭаз амҩаԥгара. Ус ҟаиҵеит, избаназар шықәсык уи аԥхьа ақыҭаҿы ҭаацәарак рҿы имҩаԥыргоз аныҳәа ауха аҷкәынцәа ргәы нибархеит. Ажәакала, ашкол салгара иадҳәаланы абанкет захьӡу сгәалашәараҿы иҟам, уамакгьы ихьаасымгеит усҟан. Ашкол ашҭаҿы ҳаизганы арҵаҩцәа ҳадныҳәалеит. Убри ашьҭахь, ҳарҵаҩцәа қәыԥшцәа ҳацны шьапыла Кәтоли Тамшьи аспидола кны ашәа арҳәо ҳабжьысит. Уи аныҟәара уажәгьы иԥхаӡа сгәы иҭоуп.
Сынтәа 2021-тәи ашықәс азы, "апонтқәа" рыхә акыр ихалахьеит, ачымазара ҿкы акашәа имбакәа, знык аттестатқәа роур, ашкол анҭыҵ агәырӷьаратә хәылԥазқәа еиҿыркаашт алшара змоу аҭаацәа рыхшара. Ақыҭа хәыҷқәа ракәзар, ахааназгьы еиҳа ирмарианы иахысуан ари апроцесс...
Мҩамш, ашкол аушьҭымҭацәа!
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.
АҞӘА, рашәара 21– Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 378-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 108-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит ҩыџьа апациентцәа, 84 шықәса зхыҵуаз ахаҵеи 1940 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 61-ы, урҭ рахьтә 61-ы акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 14-ҩык, ибжьаратәуп - 31-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 40-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә жәаҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 22-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 19-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 14-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, лаҵара 6 – Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Аҭаацәа рреспубликатә еилаки Аԥсны иҟоу Россотрудничество ахаҭарнакреи аҟәатәи ашколқәа рҵаҩцәа аибашьра иазку акиносахьақәа дырбара еиҿыркааит.
Аҭаацәа рреспубликатә еилакы аиҳабы Гәында Кәарҷиаԥҳа лажәақәа рыла, Россотрудничество Урыстәыла акиносахьақәа рҳәынҭқарратә архив аҟынтәи ашколхәыҷқәа рзы акиносахьақәа дырбара еиҿыркааит. Ахәыҷқәа ирбар рылшоит акинофильмқәа: "Орлионок", "В то далекое лето", "Девочка ищет отца", "Иваново детство", "Вступление".
Аҟәатәи абжьаратә школ №4 аҵаҩы Георги Кокаиа иклассаа дрыцны 13 шықәса зхыҵуаз ленинградтәи апартизанка Лариса Михеенко лфырхаҵара иазку афильм "В то далекое лето" дахәаԥшит. Иара ишиҳәо ала, акиносахьа даара аинтерес икит, гәахәарыла дахәаԥшит.
"Сара сҭаацәараҟынтә еибашьуаз ыҟан. Исзеиҭарҳәахьан аибашьра акыр ԥсҭазаара шагаз. Аҭоурых адырра даара иахәҭоуп ҳәа сгәы иаанагоит", - ҳәа иҳәеит иара.
Ахәбатәи акласс анапхгаҩы Анжела Дауҭиа илҳәеит акинофильмқәа рыхәаԥшра ахәыҷқәа рдыррақәа арҭбааит ҳәа.
"Ахәыҷқәа Аиааира Ду иазку аҭоурыхқәа иҵегь рдыруазар бзиан. Ирацәаҩуп аԥснытәиқәа – аибашьра иалаӡыз. Ибзиан ирдырыр дазусҭадаз апионер, акомсомолец, иара убас ихәыҷқәазгьы Аиааира амш аагара ишацхраауаз", - ҳәа лҳәеит лара.
Амилаҭтә библиотекаҿы афильмқәа дырбара мҩаԥысуеит лаҵара 7 рҟынӡа.
АҞӘА, рашәара 21– Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 378-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 108-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит ҩыџьа апациентцәа, 84 шықәса зхыҵуаз ахаҵеи 1940 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 61-ы, урҭ рахьтә 61-ы акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 14-ҩык, ибжьаратәуп - 31-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 40-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә жәаҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 22-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 19-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 14-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"Иформалтәым аҵараҟны иҿыцуи ааӡара иаҵанакуа азнеишьақәеи" апроект алҵшәақәа еихыршьалеит мышқәак раԥхьа Гал. Уи рхы аладырхәит Гали Тҟәарчали араионқәа рхадацәа.
"Аколлеџь ахыбраҟны ҩышықәса инарзынаԥшуа аскаи-клуб ыҟан. Уи аҿарацәа еиднакылон, ҳастудентцәагьы иргәаԥхан иалалаз ыҟоуп. Еицәажәон, ихәмаруан, имҩаԥыргон еиуеиԥшым аныҳәақәа, уи адагьы аҵара ахьырҵаша, аусурҭа шырԥшааша, абизнес-планқәа рыҩра уҳәа рзы ицхыраагӡан. Уи аамҭазы ҳара ҳколлеџь аҟны ахәыҟаҵаҩ изанааҭ ала акурсқәа еиҿаҳкаауан, аклуб аҟынтәи быжьҩык аҿарацәа ааргеит… Мчыбжьык ауп инхаз, шықәсык аҵара зҵоз ауҳажьырц азы. Аусурҭа атәы ҳҳәозар, заанаҵы ҳрацәажәан, иҟоуп Гагра, Риҵа ицо, иҟоуп Гал ақаҳуажәырҭаҟны, ачаӡырҭаҟны аус зуа", - лҳәеит Кәарҷиаԥҳа.
Шәазыӡырҩы аудио.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


Аԥсны уажәааны аҵыҵындраҟәшәара иаԥскымҭоуп, ари аргәыцхкы аазрыхуа анаплакқәа руак Дранда аҳаблан иҟоуп, ара уажәы аусура ҩнапыкла иаҿуп.
Аҟәа агәаны игылоу егьырҭ аҩнқәа иаарылукаауеит Аԥсны уаанӡатәи аекономика аминистр, Ашахмат азы афедерациа ахада Константин Ҭыжәба иҩны. Sputnik уи иҭааны еилыркааит ари аҩыза анашанатә баҳча шаԥиҵаз.
Акультура-гәыҳалалратә фонд "Ашана" Анита Харчлааԥҳа лзы аԥареизгара хацнаркит. Еизгатәны иҟоуп 250 000 мааҭ аԥара.
Игор Моисеев ихьӡ зху Амилаҭтә кәашарақәа рҳәынҭқарратә академиатә ансамбль Аԥснытәи аҳәынҭқарратә филармониаҿы иқәгылеит лаҵара 25 рзы. Даҽа қәгыларак мҩаԥнагоит лаҵара 26 рызгьы.
Аҟәа акрыфарҭақәа руак аҿы амцакра ҟалеит ахәаша лаҵара 21 рзы ахәылԥаз. Амца ацралеит Калмыков имҩаҿы игылоу акрыфарҭа атауаршьҭаҵарҭаҿы.
Аԥсны Аҳәынҭқарра Амилаҭтә банк аԥшьгарала Аԥара амузеи аргылара хацыркын 2019 шықәса рзы.
Урыстәылатәи алаҵа "Спутник V" актәи апартиа 6500 доза Аԥсныҟа иааит мшаԥымза 30 рзы. Анаҩстәи апартиа аашьҭра алаҵаҟаҵара актәи ахәҭа шымҩаԥысуа иаҿырԥшхоит.
Екатеринбург ақалақь аҿы инхо Елена Ларина лшьапы аҟәартәрақәа ахьеиҵылхыз азы лхала аныҟәара лылшомызт. Амашәыр ҟалеит Иаӷьатәи аӡхыҽҽа (Аӡкылҟьа) ԥшь-километрак инахыганы ашьхараҿы.
Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду аан Аиааира 76 шықәса ахыҵра аҳаҭыраз Идырым асолдаҭ ибаҟа аҿаԥхьа имҩаԥган апарад, еиҿкаан акциа "Ԥсра зқәым архәҭа".
Лаҵара 7 рзы Аҟәа имҩаԥысит Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду аҟны игаз Аиааира 76 шықәса ахыҵра аҳаҭыр азы имҩаԥысраны иҟоу апарад аҵыхәтәантәи аҽазыҟаҵара.
XI Аԥсны афольклор-вокалтә ансамбльқәа рреспубликатә фестиваль "Раида" мҩаԥган Аԥснытәи аҳәынҭқарратә филармониаҿы.
"Саянский марш" актәи аицлабра мҩаԥысуан мшаԥы 14 - 17 рзы Красноиарсктәи атәылаҿацә аҿы, аҽазыҟаҵарҭа "Ергаки" аҟны.
Ҩымш ҵуеит Урыстәыла аекономикатә ҿиара аминистрреи Урыстәыла афымцамч аминистрреи рхаҭарнакцәа рделегациа Аԥсны иааны иҟоуижьҭеи 2020-2022 шықәсқәа рызтәи Аинвестициатә программала асоциал-економикатә ҿиара ацхрааразы аобиектқәа рыргылара шцо рбаразы.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 13576-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 13070-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 216-ҩык.
ЕгрыГЕС адеривациатә тоннель аремонт азуразы аусура аанкылан ажьырныҳәа 20 рзы. Аҵыхәтәантәи аремонт мҩаԥган 2006 шықәса рзы.
Иахьа, хәажәкыра 27 рзы иԥсы ҭазҭгьы 90 шықәса ихыҵуазаарын акомпозитор, Аԥсны Жәлар рартист, Ахьӡ-аԥша аорден III аҩаӡара занашьоу, Д. Гәлиа ипремиа алауреат, Аԥсны жәлар Рџьынџьтәылатә еибашьра аветеран Кәасҭа Антон-иԥа Ченгьелиа.
Ахәыҷы-қәыԥштә Академиа "Зенит" ашьапылампыласыҩцәа Аԥсны рҽазыҟаҵарақәа мҩаԥысуеит хәажәкыра 31-нӡа.
Аԥшьаша хәажәкыра 11 рзы Аҟәа имҩаԥысит аветерантә еиҿкаара "Аруаа" аизара ду. Уа Аԥсны ишьақәгылаз ауаажәларра-политикатә ҭагылазаашьа иалацәажәон.
2020 шықәса жьҭаара 20 рзы аусура иалагаз Урыстәыла Атәылахьчара аминистрра арратә мобилтә госпиталь ашәахьа хәажәкыра 1 азы Аԥсны аусура хнаркәшеит.
Апринц Ольденбургтәи ипарк аиҭашьақәыргылара иалагеит 2017 шықәсазы, аусурақәа рхыркәшара азԥхьагәаҭоуп аԥхынра алагамҭаз 2021 шықәсазы.


АҞӘА, лаҵара 25 - Sputnik. Урыстәыла аҽа хә-тәылак рахь аԥырра иалагеит: Исландиа, Мальта, Мексика, Португалиа, Саудтәи Аравиа ҳәа аанацҳауеит РИА Новости.
Иара убасгьы Урыстәыла ареисқәа ирыцнаҵоит Алада Кореиа, Финлиандиа, Иапониа рахь.
Уи адагьы аҳәаанырцәҟа аԥыррақәа ирылагоит жәларбжьаратә ҳаиртә баӷәазақәа: Омск, Сыктывкар, Челиабинск, Магнитогорск, Улан-Уде рҟынтә.
Урыстәылеи егьырҭ атәылақәеи рыбжьара аҳаиртә еимадарақәа ԥкын 2020 шықәса хәажәкырамзазы акоронавирус иахырҟьаны. Ззин ыҟаз аидарамҩангагатә, аԥошьҭатә, асанитартә уҳәа ареисқәа ракәын. Нанҳәамза ашьҭахь маҷ-маҷ Урыстәыла уаанӡатәи арежим иазыхынҳәуа иалагеит.
Апандемианахыстә аамҭала Урыстәыла аҽа 27 тәылахь аԥыррақәа еиҭахацнаркит. Уаанӡа ззин ҟаҵаз Великобританиеи Танзаниеи рахь уажәы иаанкылоуп урҭ атәылақәа рҿы аепидемиологиатә ҭагылазаашьа иахырҟьаны.
АҞӘА, рашәара 21– Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 378-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 108-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит ҩыџьа апациентцәа, 84 шықәса зхыҵуаз ахаҵеи 1940 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 61-ы, урҭ рахьтә 61-ы акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 14-ҩык, ибжьаратәуп - 31-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 40-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә жәаҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 22-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 19-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 14-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, рашәара 21 - Sputnik. Арадиоелектронтә ҿагылара аҟәшақәа рҟазауааи аҳауаҿагыларатә хьчара аҟазауааи, Аԥсны иҟоу Аладатәи арратә округ аруааи аԥырҩы дызҭам "аӷа" ихархәагақәа Амшын еиқәа аҵакыраҿы икарыжьит. Абри атәы аанацҳауеит аокруг апресс-маҵзура.
Ахархәагақәа ҭархан арадиоелектронтә шьаҽра акомплексқәеи астанциақәеи, аппаратқәа "Житель", "Красуха" назлоу рыла иҭархан.
Арадиолокациатә ҟәшақәа рыруаа ахархәагақәа ԥшааны аҳауаҿагыларатә хьчара аҭыԥқәа рахь адыррақәа нарышьҭит.
Анаҩс адронқәа дистанциа ҟазшьала азенит-ракетатә комплексқәа "Стрела-10" ала аракетақәа нашьҭны "аӷа" дҭадырхеит Амшын еиқәа аҵакыраҿы.


АҞӘА, мшаԥы 8 – Sputnik. Аԥсни Урыстәылеи рхадацәа Аслан Бжьаниеи Владимир Путини Аиааира 76-шықәса ахыҵра амшныҳәазы адныҳәаларақәа еимырдеит, абри атәы аанацҳауеит Аслан Бжьаниа ипресс-маҵзура.
"Ҳаҭыр ду зқәу Владимир Владимир-иԥа! Гәыкала ишәыдысныҳәалоит Аиааира ду амш. Маи 9- аныҳәақәа иреиҳау ныҳәоуп, алахьеиқәреи агәыбылреи зцу мшуп. Иаҳгәалаҳаршәоит адунеи афашизм иацәызыхьчаз миллионҩыла асовет тәылауаа. Дара рфырхаҵара наӡаӡа ԥсра ақәым. Ари иаҳзеиԥшу иааироуп, иаҳзеиԥшу ҭоурыхуп, ҳгәы аладууп", - аҳәоит Аслан Бжьаниа иҟаиҵаз адныҳәалараҿы.
Иара убас Аиааира Ду рыдыиныҳәалеи Урыстәла иқәынхо аветеранцәа, ирзеиӷьеишьеит агәабзиара, аманшәалара, ақәра ду.
"Аҭоурых аиҭакра иашьҭоу ахаанызгьы ирылшом Маи 9-Аиааира амш аҵакы аиҭакра. Бзиа еицырбо, изыхӡыӡаауа ныҳәоуп есымшагьы. Уи шәара ишәыбзоуроуп", - ҳәа агәеиҭеит Бжьаниа Путин ихьӡала иҟаиҵаз адныҳәалараҿы.
Аԥсны ахада урыстәылатәи иколлегеи урыстәылатәи ажәлари ирзеиӷьеишьеит аҭынчра, ақәҿиарақәа.
Урыстәыла ахада Владимир Путин атәыла ахадеи аԥсуа жәлари ирыдыинҳәалеит Аиааира Ду 76-шықәса ахыҵра.
"Ҳаҭыр зқәу Аслан Гьаргь-иԥа, гәыкала шәареи Аԥсны иқәынхо ажәлари ишәыдысныҳәалоит Аџьынџьтәылатә еибашьра ду аҟны Аиааира 76-шықәса ахыҵра амш. Абри амшныҳәа азгәаҭо, ҳаҭыр ду ақәаҳҵоит анацизм иаҿагыланы агәаӷьра ду аазырԥшыз ҳабацәеи ҳабдуцәеи рфырхаҵара", - ҳәа аҳәоит Путин иҟаиҵаз адныҳәалараҿы.
Урыстәыла ахада агәрагара ааирԥшит аибашьра аамҭа уадаҩқәа раан аиҳабыратә абиԥара зуасхыр шьҭарҵаз аиҩызареи аицхыраареи рытрадициақәа ԥхьаҟа еиҳагьы иӷәӷәахап ҳәа.
Путин Аԥсны инхо аибашьра ду аветеранцәа ирзеиӷьеишьеит агәабзиара, ақәранҵыра ду, аманшәалара.
Иахьазы Аԥсны инхоит 1941-1945 шықәсқәа рызтәи Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду аветеранцәа 28-ҩык. Аибашьра ду иалахәын 55,5 нызқьҩык Аԥсны аԥацәеи аԥҳацәеи рҟынтәи 17 нызқьҩык инареиҳаны рышьҭахьҟа изыхнымҳәит. 22-ҩык Асовет Еидгыла Афырхаҵа ҳәа ахьӡ ду иаԥсахеит. Хҩык Аԥсны ауааԥсыра Ахьӡ-аԥша аорден акавалер нагӡацәа ҳәа ахьӡ иаԥсоуп.
АҞӘА, рашәара 21– Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 378-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 108-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит ҩыџьа апациентцәа, 84 шықәса зхыҵуаз ахаҵеи 1940 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 61-ы, урҭ рахьтә 61-ы акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 14-ҩык, ибжьаратәуп - 31-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 40-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә жәаҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 22-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 19-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 14-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"Иформалтәым аҵараҟны иҿыцуи ааӡара иаҵанакуа азнеишьақәеи" апроект алҵшәақәа еихыршьалеит мышқәак раԥхьа Гал. Уи рхы аладырхәит Гали Тҟәарчали араионқәа рхадацәа.
"Аколлеџь ахыбраҟны ҩышықәса инарзынаԥшуа аскаи-клуб ыҟан. Уи аҿарацәа еиднакылон, ҳастудентцәагьы иргәаԥхан иалалаз ыҟоуп. Еицәажәон, ихәмаруан, имҩаԥыргон еиуеиԥшым аныҳәақәа, уи адагьы аҵара ахьырҵаша, аусурҭа шырԥшааша, абизнес-планқәа рыҩра уҳәа рзы ицхыраагӡан. Уи аамҭазы ҳара ҳколлеџь аҟны ахәыҟаҵаҩ изанааҭ ала акурсқәа еиҿаҳкаауан, аклуб аҟынтәи быжьҩык аҿарацәа ааргеит… Мчыбжьык ауп инхаз, шықәсык аҵара зҵоз ауҳажьырц азы. Аусурҭа атәы ҳҳәозар, заанаҵы ҳрацәажәан, иҟоуп Гагра, Риҵа ицо, иҟоуп Гал ақаҳуажәырҭаҟны, ачаӡырҭаҟны аус зуа", - лҳәеит Кәарҷиаԥҳа.
Шәазыӡырҩы аудио.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


АҞӘА, лаҵара 29 - Sputnik. Хабиб Нурмагомедов Аԥсныҟа дзааӡом ҳәа адырра ҟанаҵоит Аԥсны Аспорт азы аҳәынҭеилакы, аспортсмен именеџьер Ризвана Магомедов иажәақәа шьаҭас иҟаҵаны.
Нурмагомедов Аԥсны изыԥшын рашәара 1 Жәларбжьаратәи ахәыҷқәа рыхьчара амш азы Аҟәа астадион "Динамо" аҟны аҟазаратә-класс мҩаԥигоит ҳәа. Иазгәаҭан иара арахь даауеит ҳәа атәы шеибырҳәаз Аԥсны ахада Аслан Бжьаниеи иареи ҭелла реицәажәараан.
Еицырдыруа аспортсмен арахь дааӡом Еиду Америкатәи аштатқәеи Қырҭтәылеи иганахьала иаадырԥшыз ақәыӷәӷәара иахҟьаны. Урҭ мақарит Нурмагомедов имоу америкатәи авиза шаԥырхуа, UFC аҟны испорттә ус ишаԥырхагахо, Еиду Америкатә аштатқәа рҿы иконтрактқәа шԥыржәо, абарҭқәа азгәаҭоуп адырраҭараҿы.
"Хабиб Нурмагомедов Аԥсны жәлари аспортсменцәа ҿарацәеи иҭабу ҳәа рзааицҳауеит иаадырԥшыз азҿлымҳареи адгылареи рзы, хьаасгьы имоуп иара имч зқәымхо аҭагылазаашьа хьанҭақәа ахьцәырҵыз азы", - ҳәа ануп Аԥсны Асопрт азы аҳәынҭеилакы аацҳамҭаҿы.
Аусбарҭа аинформациа ала, Хабиб Нурмагомедов иаб ихьӡ зху аиқәԥарақәа рышкол аԥснытәи аспортсменцәа урыстәылатәии жәларбжьаратәии аицлабрақәа ирылахәразы разыҟаҵара ишазыхиоу.
АҞӘА, рашәара 21– Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 378-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 108-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит ҩыџьа апациентцәа, 84 шықәса зхыҵуаз ахаҵеи 1940 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 61-ы, урҭ рахьтә 61-ы акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 14-ҩык, ибжьаратәуп - 31-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 40-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә жәаҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 22-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 19-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 14-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"Иформалтәым аҵараҟны иҿыцуи ааӡара иаҵанакуа азнеишьақәеи" апроект алҵшәақәа еихыршьалеит мышқәак раԥхьа Гал. Уи рхы аладырхәит Гали Тҟәарчали араионқәа рхадацәа.
"Аколлеџь ахыбраҟны ҩышықәса инарзынаԥшуа аскаи-клуб ыҟан. Уи аҿарацәа еиднакылон, ҳастудентцәагьы иргәаԥхан иалалаз ыҟоуп. Еицәажәон, ихәмаруан, имҩаԥыргон еиуеиԥшым аныҳәақәа, уи адагьы аҵара ахьырҵаша, аусурҭа шырԥшааша, абизнес-планқәа рыҩра уҳәа рзы ицхыраагӡан. Уи аамҭазы ҳара ҳколлеџь аҟны ахәыҟаҵаҩ изанааҭ ала акурсқәа еиҿаҳкаауан, аклуб аҟынтәи быжьҩык аҿарацәа ааргеит… Мчыбжьык ауп инхаз, шықәсык аҵара зҵоз ауҳажьырц азы. Аусурҭа атәы ҳҳәозар, заанаҵы ҳрацәажәан, иҟоуп Гагра, Риҵа ицо, иҟоуп Гал ақаҳуажәырҭаҟны, ачаӡырҭаҟны аус зуа", - лҳәеит Кәарҷиаԥҳа.
Шәазыӡырҩы аудио.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 16906-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 15405-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 244-ҩык.
"Ахԥатәи ацәқәырԥа ҳәа изышьҭоу ааира ҳара ҳазыԥшын, иаҳдыруан ас ишыҟалоз, избанзар аԥҟарақәа ҳрықәныҟәаӡом. Аԥсацәа даара рхы иақәгәыӷны аныҟәарақәа ирылагеит, уажәы аҭагылазаашьа иаҳа еицәахеит ԥаса аҵкыс. Ачымазаҩцәа рхыԥхьаӡара иаҳа еизҳаит. Уи адагьы, аԥхьа ицәырҵыз ахкы акәымкәа аҿкы иаҳа аҽырӷәӷәаны иааит. Индиатәи аштамм шәарҭоуп иаҳа зықәра маҷу рзы, дара ирласны агәыҵәкра роуеит. Амчқәеи ахәшәқәеи рацәа рыла еиқәшәазароуп ҳсистема уи аҿкы аанукылартә еиԥш. Уи адагьы, "уф, гәышьа, исыхганы салгеит" ануҳәалак, аҩынтә раангьы иухьуеит. Макьана ҳамч азхоит, аха ҩымчыбжь рышьҭахь иҟало сара исыздырӡом", – ҳәа еиҭалҳәеит Арҷелиаԥҳа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
-
Аԥсны атерапевт хада алаҵаҟаҵара анырра атәы далацәажәеит


АҞӘА, ԥхынгәы 5 – Sputnik. Акоронавирус ззышьақәырӷәӷәаз хҩык апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Ԥхынгәы 4-5 рзы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит 72, 73, 82 шықәса зхыҵуаз ачымазараҿкы зыдбалаз хҩык апациенткацәа.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 107-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 33-ҩык, ибжьаратәуп - 34-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 40-ҩык пациент, урҭ рахьтә 15-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 26-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 35-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык апациентцәа.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 17999-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 15573-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 254-ҩык.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Аԥсуа ҳәынҭқарратә драматә театр
Аҿар ртеатр
РУСДРАМ
Рашәара 26 асааҭ 19:00 рзы аспектакль "Ҳаџьы-Мураҭ" (арежиссиор Адгәыр Ақаҩба).
Ацәыргақәҵатә зал
Пицундатәи аконцертә зал
АҞӘА, нанҳәа 5 – Sputnik, Бадри Есиава. Урыстәылатәи аспелеологцәа Аԥсны иҟоу Веревкин иҳаԥаҿы ахаҵа иԥсыбаҩ рбеит 1100 метра алаҟәыраҿы, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит Урыстәыла аспелеологцәа Реидгыла анапхгара алахәыла Евгени Снедков.
"Нанҳәа 3, асааҭ 4:00 азы Москва, Перовсктәи аклуб аспелеологцәа ргәыԥ, 30 шықәса инарзынаԥшуа Веревкин иҳаԥаҿы аусурақәа мҩаԥызго, атурист иԥсыбаҩ рбеит. Аԥхьа аҭаларҭатә ҵеиџь ахықәаҿ ашаха рбеит, маҭәақәакгьы. Анаҩс 1100 метра алаҟәыраҿ ауаҩы иԥсыбаҩ кнаҳан", - иҳәеит иара.
Снедков иажәақәа рыла иҭахаз дыштуристыз еилкаахеит, избанзар аҳаԥы амаршрут ауадаҩра иақәшәомызт ихархәагақәа. Иҟалоит иара аԥышәеи амчи изымхазар. Уи адагьы асеиԥш иҟоу аҳаԥқәа аӡәы ихала аҭалара ашәарҭадара атехника еиланагоит. Иара ихаҭара шьықәзыргылаша ҳәа аспелеологцәа акгьы рзымԥшааит.
Урыстәылатәи аспелеологцәа ргәаанагарала Веревкин иҳаԥаҿы арыцҳара ҟалазар ҟалоит 2020 шықәса аԥхын ма ҭагалан.
Аспелеологцәа реидгыла Аԥсны АҶА ахь адырра ҟарҵеит.
"Идокументқәеи игәакьацәеи ԥшаатәуп. Иҟаҵатәу дара ирҳәароуп. Асеиԥш аан аԥсыбаҩ аҭгара рҽазыршәоит аха ариаҟара аҵаҟынтә уи уадаҩуп. 50 – 100-ҩык рҟынӡа аспелеологцәа аҭахуп. Аҳаԥаҿы ишәарҭоу аҭыԥқәа ыҟоуп",- иҳәоит Снедков.
Иара иҳәеит Аԥсныҟа амҩа ишықәло аспелеологцәа Реидгылаҟынтә уи азы аҳәара ҟаҵахар.
2020 шықәса нанҳәамзазы Арбаика аҳаԥаҿы дҭахеит аспелеолог Павел Демидов. Иԥсыбаҩ 300 метра рҟынтә ихагалан.
Веревкин иҳаԥы адунеи аҿы реиҳа иҵаулоу ҳәа иԥхьаӡоуп. 2018 шықәсазы урыстәылатәи аспелеологцәа 2212 метра илбааит.
АҞӘА, нанҳәа 4 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 392-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 98-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит ԥшьҩык: 76 шықәсеи 80 шықәсеи зхыҵуаз ҩыџьа аҳәсеи, 42 шықәсеи 83 шықәсеи зхыҵуаз ҩыџьа ахацәеи.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 178-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 41-ы, ибжьаратәуп - 51-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 44-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә 17-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 24-ҩык. Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 47-ҩык, урҭ рахьтә 12-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - 13-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Каракас ауааԥсыра Венесуела ахада Николас Мадуро идгыларазы амитинг рхы аладырхәит. Амҽышаҽны атәыла апарламент ақәшаҳаҭхеит аҳәынҭқарраҿы аҭынчреи ашәарҭадареи рыхьчаразы ахада иҷыдоу азинқәа иҭара.
Гәдоуҭа араион Мгәыӡырхәа ақыҭан иаатит аԥсуа инхашьа-инҵышьа, иԥсҭазаашьа атәы аазырԥшуа амилаҭтә парк "Аԥсны".
Ԥхынгәы 26-27 ауыха Аԥсны ақәа ӷәӷәӷа леит, аӡқәа хыҵит, афымцатә шьаҟақәа ааха роуит. Аԥхасҭа ӷәӷәа рынаҭеит Аҟәа, Гәылрыԥшь, Гәдоуҭа, Очамчыра араионқәа руааԥсыра.
Очамчыра араион Џьал ақыҭан инхо Витали Ҭыжәба иашҭаҿы еиҭаҳаны имоуп хкы рацәала ашәҭқәа, агәырбӷьыҵлақәа, апальмақәа.
Тҟәарчал ақалақь Аҟармаратәи аӡхыҽҽақәа рахь узлацо амҩа хҟьоуп агортензиашәҭ чықьқәа рыла. Урҭ рыԥшӡара аҭыхра иҽазишәеит Sputnik авидеооператор.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 21735-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 17434-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 304-ҩык.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа усутә ныҟәарала Москваҟа дцеит ԥхынгәы 28 рзы.
Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аҟны биуџьеттә ҭыԥк аҿы 1,3 ықгылан, зынӡа иҟаз 294 биуџьет ҭыԥ ахь инеиит 397 абитуриентцәа.


АҞӘА, абҵара 21 – Sputnik. Аԥсны акоронавирустә чымазара аплато ахь ицәырҵит иҳәеит агәабзиарахьчара аминистр Ҭамаз Ҵахнакьиа. Абри атәы аанацҳауеит аусбарҭа апресс-маҵзура.
"Ареспубликатә бактериологиатә лабораториаҟынтәи иҳауа астатистикатә дыррақәеи урыстәылатәи арратә госпиталь аҿы ПЦР-диагностиказы иҟарҵо аҭҵаарақәа иҳарҭо адыррақәеи анализ рзааур, иаабоит 350-400 ҭҵаарақәа рҟны ачымазара шрыдырбало 40-ҩык. Ари аҩыза атенденциа 20-мшы иреиҳаны иҟоуп, убри азы иаҳҳәар ҳалшоит акоронавирустә цәаҳәа аҽариашеит, аплато ҳәа изышьҭоу ахь ҳцәырҵит ҳәа", - инаҵишьит аминистр.
Аԥсны COVID-19 аизҳара ыҟам, аха убри аан зынӡа ачымазцәа рхыԥхьаӡара акыр иагхеит ҳәагьы узыҳәаӡом, аҭагылазаашьа аҭышәынтәалара ишаҿугьы иҳәеит Ҵахнакьиа.
Абҵара 20 рызтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 80-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 74-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 17-ҩык, ибжьаратәуп - 19-ҩык.
Абҵара 20 рызтәи аҭагылазаашьала, Аԥсны акоронавирустә инфекциа рыхьхьеит 5312-ҩык. Ргәы бзиахеит 3611-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 68-ҩык.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, ԥхынгәы 23 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 550-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 145-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 192-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 63-ҩык, ибжьаратәуп - 54-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 41-ы пациент, урҭ рахьтә 17-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 23-ҩык, рҭагылазаашьа уадаҩуп- ааҩык. Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 45-ҩык, урҭ рахьтә жәаҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - 15-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"Ара даара аҭыԥ ԥшӡақәа рацәоуп, еизааигәоуп, хара ацара аҭахӡам. Ганкахьала ибзиазар ҟалап уамак иахьырзымдыруа, ауаа рацәа ахьымаауа, аԥсшьаразы иаҳа иманшәалоуп. Уи нас аамҭала акәзар акәхап, ҳаԥхьаҟа иаҳа ирацәахозаап ауаа, аха уи уазыҟаҵазар ауп. Ари Риҵаҟа ушцо еиԥш амҩақәа ус иманшәаланы иҟам", - иҳәеит Чамагәуа.
Шәазыӡырҩы аудио.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Ҳара ҳауп зегь раԥхьа ҳаԥсабара ссир збаша: аҩнуҵҟатәи атуризми Ҳабҩи ирызкны


АҞӘА, рашәара 12 - Sputnik. Аԥсны рашәара 11 рызтәи аҭагылазаашьала акоронавирустә инфекциаҟынтәи алаҵа ҟарҵахьеит 2772-ҩык ауааԥсыра, абри атәы аанацҳауеит Агәабзиарахьчара аминистрра апресс-маҵзура.
Урыстәылатәи алаҵа "Спутник V" 6500 доза Аԥсныҟа иааргеит мшаԥы 30 рзы. Акампаниа ахаҭа иалагеит лаҵара 11 рзы.
Алаҵаҟаҵара мҩаԥысуеит ҩ-етапкны, аҩынтә раан ирыларҵоит актәи алаҵа анырзыҟарҵа ашьҭахь 21 мшы анҵлак.
Алаҵаҟаҵара аҽны апациент имазар ауп зыҿҳәара мцац аԥсуа тәылауаҩшәҟәы, алаҵаҟаҵара дшақәшаҳаҭу азы анкета хаирҭәаароуп, анаҩс инапаҿы ирҭоит алаҵа актәии аҩбатәии адозақәа анизыҟарҵо арыцхәқәа ахьану. Иара убас апациент атерапевт иҟны амедицинатә гәаҭара дахысуеит - уа игәарҭоит ишьақәыӷәӷәара, ишьа аҵәыҵәри шаҟа алоу (асатурациа), ишоура ршәоит. Алаҵа изыҟаҵара алзмыршо факторс иҟоуп иарбанзаалак чымазара бааԥск ицәа иалазар.
Рашәара 11 рызтәи аҭагылазаашьала аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 15711-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 15026-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 238-ҩык.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Аԥсны ауааԥсыра риммунтә ҭагылазаашьа агәаҭара апрограмма хыркәшахеит
"Амаининг азҵаара есымчыбжьа аус адаҳулоит, иҳаҩсыз аԥшьашазы аилацәажәара мҩаԥган афымцалашара ахә еизызго алархәны. Адҵа рыҭан досу рқыҭақәа рҟны агәаҭарақәа мҩаԥыргарц. Гал араион аҟны егьырҭ ашықәсқәа ирҿырԥшны инамцхәны рхы иадырхәо мегаваттки бжаки ауп", - иҳәеит Џьапуа.
Шәазыӡырҩы аудио.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, ԥхынгәы 26 – Sputnik, Бадри Есиава. Абзазаратә црыҵқәа ркаԥсарҭа аргыларазы апроект-ахарџьнҵа шәҟәқәа Урыстәыла иҭырҵааит, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит Аԥсны акапиталтә ргылара аусбарҭа аиҳабы ихаҭыԥуаҩ Демир Гамисониа.
"Краснодаркрайгосэкспертиза" аҟынтәи иҵоуроу аҭак ҳауит. Уажәы ари ахарџьнҵа аԥсуа ган агәаҭарақәа ихрыжьуеит. Сгәанала амчыбжь нҵәаанӡа иахәаԥшны аҭак ҟарҵоит", - иҳәеит иара.
Аусурақәа рзы иарбоуп 112 миллион мааҭ. Адгьылҵакыра 12 гектар ыҟоуп. Гамисониа ишиҳәаз ала аԥснытәи аган ашәҟәқәа ишақәшаҳаҭхалак Аԥсны акапиталтә ргылара аусбарҭеи анардадаҩи аиқәшаҳаҭра рыбжьарҵоит, анаҩс азаахә ршәоит.
Нардадаҩыс аԥсыуа еилахәырак алкаахоит, аха уи арбан макьана ишьақәыргылам.
"Аицлабра мҩаԥаагартә аилахәырақәа рацәаны иҳамам. Аха иҳамоуп аҭахрақәа дара рганахь ала – техникала еиқәшәоу, зыҩаӡара ҳараку зус иазҟазоуи зԥышәа ҳаракыуи ауаа змоу, иара убас афинанс аганахь ала иҭышәантәалоуи. Аиҿкаара арҭ аҭахрақәа ирықәшәозар ҳаилацәажәар алшоит", - иҳәеит Гамисониа.
Хәажәкырамзазы атәыла аиҳабыра агәамсамкаԥсарҭа аргыларазы Гәылрыԥшь араион Кациқыҭ аҿы 36 гектар адгьыл алыркааит. Ара иазԥхьагәаҭоуп ацрыҵқәа ҽыҭҽыҭла реиҵакәаҳара, иара убас апластикеи ацеллофани Аԥснынтәи иалганы ргара, избанзар урҭ адгьыл аҟны рыжра ҳекологиа иаԥырхагоуп.
2019 шықәса, мшаԥымзазы Алашарбага араион ауааԥсыра ҿҳәарадатәи акциа хацдыркит араион аҿы иҟоу агәамсамкаԥсарҭа аркразы. Еизаз агәамсамкаԥсарҭахь инеиуаз амҩа ркит. Уи иалҵшәаны мшаԥы 12, 2019 шықәса аиқәшаҳаҭра анапы аҵаҩын. Уи инақәыршәаны, аҳҭнықалақь абзазаратә црыҵқәа, Гәылрыԥшь араион аҿы агәамкаԥсарҭа дыргылаанӡа Гал араион ахь ирго иалагеит.
Шьашьикәара ақыҭан иҟоу агәамсамкаԥсарҭа Аҟәантәи инарго агәам заднакылаӡом 2021 шықәса анҵәамҭа инаркны ҳәа, ԥхынгәы 7 азы Sputnik иазеиҭеиҳәеит Гал араион ахада ихаҭыԥуаҩ Нарсоу Џьапуа.


Амчыбжь алагамҭаз шәарҭарак ыҟаӡамызт. Амҽыша ауха Аԥсуа драматә театр аҿы имҩаԥган аҭыԥҳацәеи аҳәсеи рыбжьара аԥшӡараз аиндаҭлара "Мисс и Миссис Россия Земля 2021" аихшьаала. Иара убасгьы ареспублика исасны иаҭан гәыҳалалратә миссиала арахь иааз Урыстәыла Жәлар рартист Николаи Баскови аԥқьаҭасразы аолимпиатә чемпионка Анастасиа Мыскинеи. Аха арҭ агәахәарақәа хнаҽит Пицунда иҟалаз ахҭыс бааԥс – аҭыԥантәи ауаҩԥсы атуристцәа дахьыриеихсыз. Абарҭи егьырҭ ажәабжьқәеи Sputnik аматериал аҿы.
Sputnik
Афымцамчхара ахархәара ҳаракхеит
ЕгрыГЕС аремонт азы иаанкылан ажьырныҳәа 20 рзы. Планла аусурақәа хыркәшахар акәын мшаԥы 30 лаҵара 1 руха, аха аамҭа иаԥыганы аремонттә усурақәа нагӡаны аусура еиҭахацнаркит мшаԥы 26 азы.
Рашәара 14 асааҭ 13.00 азы ЕгрыГЕС агенераторқәа аангылеит, уи иахҟьаны фымцалашарада иаанханы иҟан Гал, Очамчыра, Гәылрыԥшь араионқәа, иара убас Аҟәеи Гагреи араионқәа рыхәҭақәа. Уи зыхҟьаз афымцамчхара аҳаракроуп ҳәа азгәарҭеит аҟазауаа.
- "Амшынеиқәафымцамч" аҟны авариа зыхҟьаз амзыз ҳәа агәаанагара ззыҟоу атәы рҳәеит
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа инарҭбаау аилацәажәара мҩаԥигеит рашәара 16 рзы аенергетика азҵаарақәа ирызкны. Аенергетика аусхк аекономикатә ган ала иӡбатәуп, аполитикатә акәымкәа ҳәа иҳәеит атәыла ахада.
Аԥыза-министр ихаҭыԥуаҩ, аекономика аминистр Кристина Озган аилацәажәараҿ еиҭалҳәеит лаҵареи рашәареи амзақәа рыҩнуҵҟа афымцамчхархәара 29% рыла ишазҳаз. 2020 шықәса абри аамҭа иаҿырԥшны уахәаԥшуазаргьы, ахархәара 267 млн квт/сааҭ рыла еиҳауп.
Урыстәылантәи Аԥсныҟа афымцамчхара аиагара атәы ҳәо, аекономика аминистр иазгәалҭеит иахьазы ауал абжак шшәоу, иаанханы иҟоу 352 миллион мааҭ аагарҭа ахыҵхырҭақәагьы шыԥшаау.
Апроблема аӡбашьа авариантк акәны далацәажәеит аԥкрақәа ралагалареи акриптовалиута аиуразы закәаншьаҭада афымцамч ахархәара аҿагылареи.
Акриптовалиута аиура аҿагыларазы азакәан арӷәӷәарақәа ралагалара шьаҭас иҟаҵаны аӡбарҭақәа рахь инашьҭуп 51 ус, урҭ рҟынтәи 26 рганахьала ахараԥса 1,4 миллион мааҭ ашәаразы аӡбара рыдкылоуп ҳәа лҳәеит Озган.
Аилацәажәара алахәылацәа ҷыдала ирзааҭгылеит акриптовалиута аиуразы закәаншьаҭада афымцамчхара аҽаԥшьра аҿагылара азҵаарақәа. Амаининг аҿагылара апроблемақәа иреиуаны аӡбахә ҳәоуп ахархәагақәа иаркыз афермақәа рҟынтәи ахатәыҩнқәа рахь иахьиарго, уи ишаруадаҩуа дара раарԥшра.
Рашәара 17 рзы Аҟәа имҩаԥысит атәыла анапхгара инарҭбаау аилатәара, уа ҷыдала иазааҭгылан акриптовалиута аиуразы изакәанымкәа афымцамчцәаҳәақәа рҽаԥшьра аҿагыларазы аусмҩаԥгатәқәа рырӷәӷәара азҵаара. Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистр ихаҭыԥуаҩ Ҭенгиз Нарманиа, Аслан Бжьаниа изҵаара аҭак ҟаҵо, иҳәеит акриптовалиута аиуразы амаругақәа ауааԥсыра ирымырхуазҭгьы, амаининг аҿагылара иахәон.
Аԥсны аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистрра иара убас еиҿнакааит ауааԥсыра ирылырго амаинирқәа реизгарҭа.
Аҵәахырҭа уахи-ҽни ахылаԥшра арҭоит Аԥсны ААР ахатәыхьчаратә усбарҭа аусзуҩцәа. Ахыбра еиқәыршәоуп иҷыдоу асахьа рбагақәа рыла.
Пицунда ахысра
Ацәгьоура ҟалеит апансионат "Самшитовая роща" аҵакыраҿы ақьафурҭа "Аԥсны" аҟны рашәара 15, асааҭ 00:20 рзы.
Урыстәыла атәылауаа Александр Филоиани Тимур Салимгариеви Ԥлиа Дмитри Виктор-иԥеи ажәақәа анеимарк ашьҭахь, иара аԥсшьаҩцәа дреихсит. Ахәрақәа зауз аԥхьанатә Гагратәи ахәышәтәырҭахь инаргеит, анаҩс Урыстәылаҟа ииаргеит.
Ахысра ҟазҵаз Дмитри Ԥлиа ихаҭа ибрыз ахы иаахеит.
Рашәара 16 азы Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа Дмитри Ԥлиа ҩымз дырбаандаҩызарц аӡбамҭа аднакылеит. Иара Гәылрыԥшьтәи агоспиталь дҭоуп. Иҭагылазаашьа иахҟьаны аӡбарҭа азал ахь дахьзымнеиуаз азы аӡбарҭатә еилатәара мҩаԥган Гәылрыԥшьтәи агоспиталь аҿы.
Рашәара 17 азы Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа инапынҵала Агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба шәачатәи ахәышәтәырҭаҿы днеины Пицунда изеихсыз атуристцәа ргәабзиара дазҵаауан.
Агәабзиарахьчара аминистр иҳәеит аԥснытәи аган ахьӡала иахәҭоу ацхыраара шыҟаҵахо. Иара убасгьы иазгәеиҭеит ахҭыс атәыла ахада ҷыдала ахылаԥшра шеиҭо.
Аԥсны ААР Аминистрцәа реилазаарахь инанашьҭит закәаншьаҭада абџьар аикәыршараз ахәҭаҷ арӷәӷәаразы апроект "Аԥсны Аҳәынҭқарра Ашьауӷатә закәанеидкыла аԥсахрақәа ралагаларазы".
-
Аслан Бжьаниа Пицунда иҟалаз ахҭыс ахҳәаа аиҭеит
-
Пицунда ахысраан ахы зықәшәаз атурист иҟалаз шыҟалаз еиҭеиҳәеит
-
Думаа: асас уиеихсуа - уи дамыӷароуп, амилаҭ зегьы ҳзы ԥхашьароуп
-
Смыр Пицунда иҟалаз ахысразы: ҳтәыла ахьӡ лазырҟәуа хҭысуп
Атуристцәа рыԥшаара
Урыстәылатәи атурист Владимир Улианов ашьхараҿы дыӡит лаҵара 12 рзы, Аԥсны АҶА аԥшаара-еиқәырхаратә гәыԥ имҩаԥыргаз аԥшаарақәа макьана илҵшәадоуп.
Аԥсны АҶА урыстәылатәи атурист Владимир Улианов дыҟазар ахьалшо аҵакыраҿы аԥшаарақәа ирыцнаҵоит. Изныкымкәа Гәымсҭа ахы ахьыҵнахуанӡа иҟоу аҵакыра, аӡиас Бзыԥ аладатәи акаҵәарақәа, Кьалашәыр амшын алаларҭаҟынӡа вертолиотла ирхыԥраахьеит.
Урыстәылатәи атуристка Дариа Манасова аӡиас Иаӷьа далаҳаит амҽыша рашәара 6 рзы. Риҵатәи амилаҭтә парк аусзуҩцәеи Гагратәии Гәдоуҭатәии аиқәырхаҩцәеи аӡы иагаз атуристка лыԥшаара иацырҵоит.
"Уажәы асқәа ԥсасиуеит, аӡы уи иахҟьаны аҽышьҭнахуеит. Уи адагьы аӡы хәышьуп, аԥшаарақәа аруадаҩуеит. Аӡы лаҟәаанӡа аԥшаарақәа алҵшәа рмоур ҟалоит", - ҳәа рҳәоит аусбарҭаҿы.
Рашәара 17 азы Гагра дӡааҟәрылеит аԥсшьаҩы Михаил Нестеров. Иара макьанагь иԥсыбаҩ ԥшаам.
Акоронавирус алаҵәара
Аҵыхәтәантәи адыррақәа рыла Аԥсны акоронавирус зыхьхьо рхыԥхьаӡара 16259-ҩык рҟынӡа инаӡеит, урҭ рҟынтәи 15217-ҩык ргәы бзиахеит, рыԥсҭазаара иалҵит 241-ы.
Аԥсны аепидемиологиатә ҭагылазаашьа аҽарцәгьеит, ачымазара змоу рхыԥхьаӡара иацлеит ҳәа иҳәеит Агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба.
"Аковидтә центрқәа ирыцҵатәхоит, аҩнтәи аҽыхәышәтәра иашам. Раԥхьатәи ачымазара аҟазшьақәа рҽанцәырырга инаркны амедусзуҩцәа рахь инеитәуп. Ачарақәа, амассатә уснагӡатәқәа рахь анеирақәа рыҽрыцәхьактәуп. Ахыбра аҩнуҵҟа асабрадақәа ныҟәгалатәуп, адистанциа иқәныҟәалатәуп", - ҳәа иҳәеит иара.
Ареспублика асанитартә ҳақьым хада Лиудмила Скорик иазгәалҭеит Аԥсны аепидемиологиатә ҭагылазаашьа аҽарцәгьара зыхҟьо абжьгарақәа уаҩ дахьрықәымныҟәо ауп ҳәа.
Аҟәа ақалақь асанитартә ҳақьым хада Алла Белиаева илҳәеит ииасыз амчыбжь инаркны ареспублика зегьы аиԥш аҳҭнықалақь аҿгьы ачымазара шырацәахаз.
COVID-19 змоу рыбжьара имаҷым ахәыҷқәагьы. Убри инадҳәаланы ақалақьтә балқәа рзин ҟаҵам.
Ауаажәларратә палата ареспублика ауааԥсыра рахь ааԥхьара ҟанаҵеит авирус рҽацәырыхьчаларц, алаҵаҟаҵара иахысырц.
Рашәара 16 азы Агәабзиарахьчаразы адунеизегьтәи аиҿкаара (ВОЗ) аделегациа идикылеит Агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба.
Агәабзиарахьчаразы адунеизегьтәи аиҿкаара (ВОЗ) ахаҭарнакцәа рделегациа Аԥсныҟа иааит агуманитартәи аконсультативтәи цхыраара аҟаҵаразы.
Аиԥылара аҳәаақәа ирҭагӡаны ВОЗ ахаҭарнак Силву Доманте далацәажәеит аиҿкаара Аԥсны имҩаԥнаго аусура атәы.
Иара иазгәеиҭеит ииасыз ашықәс азы ВОЗ ахаҭарнакцәа Аԥсны агәабзиарахьчаратә система COVID-19 аҿагылара иахьынӡазыхиоу ахәшьара шарҭаз, абжьгарақәа шымҩаԥнагаз.
Доманте иара убасгьы иҳәеит иаҳхысыз амчыбжь азы гуманитартә цхыраарак аҳасабала Аԥсныҟа ишаагаз ПЦР-лабораториақәа ҩба рзы амыругақәа, ахәышәтәырҭақәа ааба рзы – ахаҭалатә хыхьчагақәа.
"Иахьазы ҳҟазауаа аконсультативтә цхыраара мҩаԥыргоит Гагреи Очамчыреи рҟны ПЦР-лабораториақәа хархәагала реиҿкааразы", - иҳәоит Силву Доманте.
Ареспублика араионқәа быжьба рҿы COVID-19 аҟынтәи ацәеижьҿагылақәа ауаа рцәа иалоу иаламу гәарҭон.
Аԥсны ауааԥсыра акоронавирустә инфекциахь риммунтә статус 24% ыҟоуп ихымԥадатәиу 80% рцынхәрас ҳәа лҳәеит ареспублика асанитартә ҳақьым хада Лиудмила Скорик Sputnik аинтервиу аҭо.
Иахәҭоу апроцент ҟаларц азы 60 000-ҩык алаҵа ҟарҵароуп.
Аԥсны коронавирус аҟынтәи алаҵа ҟарҵахьеит 3580-ҩык.
Ахада инапаҵаҩра
Аԥсны аҳәынҭқарра ахада Аслан Бжьаниа инапы аҵеиҩит "Амаҵурауааи адепутатцәеи рхашәалақәеи, рныхрақәеи, рмазареи, амазаратә ҟазшьа змоу рхыдҵақәеи ашәҟәы рҭагаларазы" азакәан. Адокумент кьыԥхьуп Ахада ифициалтә саит аҟны.
Азакәан ахь ариашарақәа рыдыркылеит Жәлар Реизара адепутатцәа реилатәараҿы рашәара 9 рзы. "Амаҵурауааи адепутатцәеи рхашәалақәеи, рныхрақәеи, рмазареи, амазаратә ҟазшьа змоу рхыдҵақәеи ашәҟәы рҭагаларазы" аҵыхәтәантәи ариашарақәа злагалоу азакәан амчра аиуоит 2021 шықәса ԥхынгәы 1 инаркны.
Аслан Бжьаниа иара убасгьы аусдҵа инапы аҵеиҩит Ахәыҷы изинқәа рыхьчаҩыс ҳәа Мактина Џьынџьалԥҳа лыҟаҵара. Лара акультура-гәыҳалалратә фонд "Ашана" 2018 шықәса раахыс напхгара азылуеит.
Атуризми ахьчареи
Амшын еиқәа аԥшаҳәа аԥсшьаҩцәа рыла иҭәуп, абри атәы лҳәеит агазеҭ "Известия" аинтервиу азҭаз атуризм азы Афедералтә маҵзура (Ростуризм) аиҳабы Зарина Догузова.
2021 шықәсазы Аԥсны миллионки бжаки аԥсшьаҩцәа ирзыԥшуп. Лаҵарамзатәи аныҳәақәа раан 150 000-ҩык атуристцәа Аԥсны иаҭааит. Уаанӡа атәыла ахада Аслан Бжьаниа иҳәахьан 2030 шықәсазы х-миллионк атуристцәа рыдкылара алыршаразы 60 000 иара-ҭыԥ аарттәуп ҳәа.
Аԥсны атуризм аминистрра аусзуҩцәеи асанитар-епидемиологиатә маҵзура аусзуҩцәеи, аковид-уснагӡатәқәа ишрықәныҟәо аилкааразы аԥсшьарҭатә ҭыԥқәа еицгәарҭеит.
Аԥсшьарҭатә ҭыԥқәа ргәаҭараан асанитар-епидемиологиатә аԥҟарақәеи COVID-19 аламырҵәаразы абжьгарақәа ишрықәныҟәои иацклаԥшуеит.
- Аԥсны атуризм аминистрра аҟны еиҭарҳәеит аԥсшьаратә аамҭа шымҩаԥысуа
Акриминалтә жәабжьқәа
Рашәара 17 азыГәдоуҭа араион Приморское ақыҭан инхо Гочуа Санард Гиви-иԥа, 1991 шықәсазы ииз, Аԥсны ААР УКОН аусзуҩцәа дааныркылеит аоперативтә информациа аус адулараан, Бармышь ақыҭатәи абнараҿы.
УКОН аусзуҩцәа уахи-ҽни анаркотикқәа шьҭарҵар ахьалшоз аҭыԥқәа рмониторинг мҩаԥыргон. Рашәара 7 рызтәи аоперативтә уснагӡатәқәа раан даанкылан Гочуа Санард Гиви-иԥа, агеолокациа аниоулак ашьҭахь аҭиразы анаркотикқәа рпартиа ду аҵәахырҭаҟынтә ицәырызгоз.
Ашьаус аматериалқәа рыла Гочуа, Telegram ахархәарала ишьақәыргылам ахаҿы диҿцәажәон Аԥсны аҵакыраҿы анаркотикқәа рышьҭаҵаразы. Анаркотикатә маҭәашьар, аметадон агеолокациа акоординатқәа зауз Гочуа иарбаз аҭыԥ аҿы амилициа дааныркылеит.
Санард Гочуа иганахьала ашьаус хацыркуп "анаркотикатә маҭәашьарқәа закәаншьаҭада раахәареи рыҭиреи уаанӡатәи еицәажәарыла гәыԥҩык ахаҿқәа имҩаԥыргаз" ахәҭаҷ ала.
"Амра-Банк" аҟәатәи аофисцҵа асабрадақәа рҿаҵаны, абџьар ахархәарала идырҳәит хәажәкыра 10 асааҭ 12:20 рзы.
Ԥшьҩык ауаа асабрадақәа рҿаҵаны абанк иҩналаны 1 021 156 мааҭ аԥара дәылыргеит.
Аԥсны ААР ашьаусԥшааратә усбарҭа аусзуҩцәеи Аҟәа ақалақь ААР ашьаусԥшааратә усбарҭа аҟәша аусзуҩцәеи дааныркылеит абри аус аганахь ала уаанӡа изышьҭаз Артур Ӷәынџьиа.
Ӷәынџьиа иԥшаара рылаҳәан мшаԥы 20 азы. Иара даанкылан аҳәынҭқарратә ҳәаа ахысраан, Аҟәа ақалақь ААР аамҭалатәи аанкыларҭахь днаган.
Хәажәкырамза 13 азы "Амра-банк" аофисцҵа арҳәра иалахәуп ҳәа агәызҩарала иаанкылан Алхас Кәыҵниеи Асҭамур Быҭәбеи. Аоператив-ԥшааратә уснагӡатәқәеи ацәгьоуцәа раанкылареи мҩаԥыргеит Аԥсны ААРи Аҟәа ақалақь ААР-и ашьаусԥшааратә усбарҭа аҟәшақәа русзуҩцәа.
Асасцәа дахьқәа
Урыстәыла Жәлар рартист, аиҿкаара "Аԥсны Агәыҳалалра ацҳаражәҳәаҩцәа" ахаҭарнак Николаи Басков асоциалтә платформа "Аԥсны аԥеиԥш" алахәылацәа реизараҟны дықәгылеит, рашәара 15 рзы, Аҟәа.
"Иҭабуп ҳәа иасҳәарц сҭахуп Атәыла ахада исиҭаз ааԥхьаразы. Раԥхьаӡа акәны саҭааит ас еиԥш иԥшӡоу, иԥхоу, абзиабареи, асасдкылареи, атрадициақәеи заԥхьа изыргыло ауаа ахьынхо атәыла", - иҳәеит Николаи Басков.
Ашәаҳәаҩ атәыла ауааԥсыра ирзеиӷьеишьеит анасыԥи ашәҭыкакаҷреи.
"Аԥсны Агәыҳалалра ацҳаражәҳәаҩ иаҳасабала исылшо зегьы ҟасҵоит ателеканал "Россия 1" аҟны имҩаԥызго сдырраҭара "Ну-ка все вместе" аҟны Аԥснытәи ахаҭарнак далахәызарц", - иҳәеит Басков.
Атәыла ахада Аслан Бжьаниа Николаи Басков ианеишьеит аорден "Ахьӡ-Аԥша" III аҩаӡара.
Урыстәыла аԥкьаҭасразы Афедерациа аиҳабы ихаҭыԥуаҩ Анастасиа Мыскина аҟазара-класс мҩаԥылгеит рашәара 15 азы.
Анастасиа Мыскина – урыстәылатәи аԥкьаҭасыҩ, азыҟаҵаҩ, аспорт азҟаза, жәларбжьаратәи атурнирқәа жәпакы рҟны аиааира згахьоу, Урыстәыла Аԥкаьҭасразы афедерациа ахада ихаҭыԥуаҩ.
Мыскина еиҭалҳәеит Аԥсны аӡбахә акырынтә ишлаҳахьаз, аха дшымаацыз.
"Ара ишыԥшӡараз саҳахьан. Санаауаз зегь сыҵашьыцуан. Иахьа агәра згеит исаҳахьаз зегь шиашаз. Акортқәа ссируп, Roland-Garros (аԥқьаҭасразы Франциа ачемпионат – аред.) ара иҟоуп", - лҳәеит лара.
Мыскина аспортсменцәа ҿарацәа атехникатә маӡақәа длырбеит.
Атеатртә ԥхьарбареи арежиссиортә лабораториеи
Аспектакль "Акыр иаԥсоу Памела" аԥхьарбара мҩаԥысит Самсон Ҷанба ихьӡ зху Аԥсуа ҳәынҭқарратә драматә театр аҿы рашәара 15 рзы.
"Акыр иаԥсоу Памела" режиссиорс дамоуп Урыстәыла Зҽаԥсазтәыз артист, Аԥсны Зҽаԥсазтәыз акультура аусзуҩ, Адрамтеатр арежиссиор Адгәыр Ақаҩба. Аспектакль аҿы ихәмаруеит Аԥсуа театр актиорцәа рабиԥарақәа хԥа: Виолетта Маан, Маиа Џьыкырба, Лаврик Ахба, Адгәыр Малиа, Гарри Аџьынџьал, Лана Џьапуаԥҳа, Гәдиса Ҭодуа.
РУСДРАМ аҿы арежиссиортә лабораториа "Сандро" аус адулара иалагеит Фазиль Искандер ифестиваль "Ауаҩ игыларҭа" аҳәаақәа ирҭагӡаны.
Афестиваль алахәхаразы иааԥхьоуп ԥшьҩык арежиссиорцәа, ГИТИСи Шьчукинтәи аҵараиурҭеи роушьҭымҭацәа: Андреи Маник, Роман Лыков, Ленара Гадельшина (ГИТИС), Антон Корнилов (Шьчукинтәи аҵараиурҭа).
-
Алаборатортә усура: РУСДРАМ аҿы апроект ҿыц аус адулара иалагеит
Арежиссиорцәа иалырхит "Сандро Чегьемтәи" ахқәа ԥшьба: Харлампои Деспинеи", "Ҳабыгә игәыжь ажәабжь", "Ахәмарыҩцәа" , "Ахаҵа –афырхы ма Чегьемтәи апушкиндырыҩ" .
Аусумҭақәа дырбахоит рашәара 21 рзы.
Индаҭлаҩ дымнеит
Еилаԥсоу ақәԥара GMC азы Германиа ачемпион Кораи Џьенгиз (Ацыгәба) рашәара 17 азы Ҭырқәтәыла имҩаԥысуаз MMA World Mix Fight ачемпионат аҿы аиааира игеит.
Кораи ицықәгылоз ақырҭуа спортсмен Важьа Маҷарашьвили ачемпионат алагара минуҭқәак шагыз ақәгылара мап ацәикит.


АҞӘА, рашәара 30 – Sputnik. Аԥсны акоронавирус ззышьақәырӷәӷәаз хҩык апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Рашәара 29 рзы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит акоронавирустә инфекциа ҿыц зцәа иалаз 91, 89, 65 шықәса зхыҵуаз апациенткацәа.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 83-ҩык, урҭ рахьтә 88-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 14-ҩык, ибжьаратәуп - 25-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 40-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә 15-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 27-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 28-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык апациентцәа.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 17343-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 15490-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 248-ҩык.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, ԥхынгәы 5 – Sputnik. Акоронавирус ззышьақәырӷәӷәаз хҩык апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Ԥхынгәы 4-5 рзы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит 72, 73, 82 шықәса зхыҵуаз ачымазараҿкы зыдбалаз хҩык апациенткацәа.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 107-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 33-ҩык, ибжьаратәуп - 34-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 40-ҩык пациент, урҭ рахьтә 15-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 26-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 35-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык апациентцәа.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 17999-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 15573-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 254-ҩык.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ладатәи Кавказ хҭысқәак аныҟалалак, ахҭысқәа зегьы имҩаԥысуа рҟны еимадарак уԥшаар ҟалоит. Қырҭтәылеи, Аԥсни, Ермантәылеи, Азербаиџьани хәыҷык еицәыхаразаргьы, ҵыԥх иҟалаз ахҭысқәа рышьҭахь, Азербаиџьан аибашьраҟны аиааира анырга ашьҭахь Ладатәи Кавказ аҭышәныртәалара аганахь зынӡа аҽаԥсахит. Аҭынчратә политика ҳәа Урыстәылатәи Афедерациа имҩаԥырго Ашьха Ҟарабах аганахьала аҭышәынтәалара згәамԥхо аҳәынҭқаррақәа рацәоуп. Адеоккупациа ҳәа ахьыӡҵаны Қырҭтәыла ишьҭырхыз ақәҵара иаҿурԥшыр ҟалоит Украина Донбасси Крыми рганахьала ишьҭнахыз ақәҵарақәа. Иара убас, ааигәа Зеленски(Украина ахада - азгәаҭа) Аԥсны аҳәааҟны дааны иҟаиҵоз аҳәамҭақәа, арҭқәа зегьы еидҳәалоуп, Урыстәыла ақәыӷәӷәароуп еиҳарак аԥхьа иргыланы хықәкыс ирымоу", - ҳәа азгәеиҭеит Ҳагба.
Шәазыӡырҩы аудио.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Аԥсны ААР "ампыҵахалара ахыхраз" Қырҭтәыла арезолиуциа апроект ахҳәаа анаҭеит
Ермантәыла Азербаиџьан ахара аднаҵоит
АҞӘА, нанҳәа 3 - Sputnik. Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра "ампыҵахалара ахыхрази" аурыс-ақырҭуа еимак ҭынчмҩала аҭышәныртәаларази арезолиуциа "аԥсҭазаара иаҟәыгоу, аԥсуа-ақырҭуа еиҿагылара амзыз еиҭазкуа" акоуп ҳәа азгәанаҭеит. Абри атәы кьыԥхьуп аусбарҭа асаит аҿы.
Аԥсны ААР адырра ала, Қырҭтәыла иаднакылаз адокумент аҿы Урыстәылатәи Афедерациахь ааԥхьара ҟанаҵоит Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи "ампыҵахалара рхыхраз", иазхаҵоу рхьыԥшымра мап ацәнакырц, иара убасгьы аетникатә ҟазшьала ауаа еилырымхларц, Женеватәи аиҿцәажәарақәа рҟны аконструктивтә ҟазшьала ахы мҩаԥнагаларц азы ҳәа.
Аусбарҭаҿ иазгәарҭеит 1992 шықәсазы Аԥсны аибашьра алагаразы аҭакԥхықәра зду Қырҭтәыла шакәу, иара убас, Аахыҵ Уаԥстәыла 2008 шықәсазы аҭыԥ змаз ахҭысқәа рызгьы ахара дара ишрыду.
"Иазгәаҭатәуп Қырҭтәыла амчрақәа ишырҭаху аԥсуа-ақырҭуа еимак аурыс-ақырҭуа еимак акәушәа ауаа дырбара, аха уи изаҟаразаалак ҵаҵӷәык амам. Иззыҟарҵогьы аҭакԥхықәра рҽацәхьакны ахара ирыду мап ацәыркырц ауп", - ҳәа аҳәоит ареспублика адәныҟаполитикатә усбарҭа ахҳәааҿы.
Аԥсны адәныҟатәи аусқәа рминистрра Женеватәи аиҿцәажәарақәа ирлахәылоу жәларбжьаратәи абжьаҟазацәа рахь ааԥхьара ҟанаҵоит 1992–1993 шықәсқәеи 2008 шықәсеи рзы Қырҭтәыла ахымҩаԥгашьа цәгьоуроуп ҳәа иршьарц, Аԥсни Қырҭтәылеи рыбжьара амч ахамырхәаразы аиқәшаҳаҭра анапаҵаҩра иацхраарц.
Аусбарҭа иара убасгьы ааԥхьара ҟанаҵоит Аҟәеи Қарҭи рыбжьара еиҟароу аҳәынҭқаррабжьаратә еиҿцәажәарақәа рышьақәыргылара иацхраарц Аахыҵ Кавказ акраамҭатәи аҭынчреи аҭышәынтәалареи реиҿкаара хықәкыс иҟаҵаны.
Аԥсуа дипломатцәа иазгәарҭоит ақырҭуа ган Женеватәи аиҿцәажәарақәа рҳәаақәа ирҭагӡаны аполитикатә ҭахра аарԥшны рконструктивтә позициа иқәныҟәар шрыхәҭоу. Избанзар аиҿцәажәарақәа рлахәылацәа зегьы ззыԥшу Қырҭтәыла аконструктивтә хымҩаԥгашьа ауп.


Ари амчыбжь азы Аҟәа амца адыркит атәыла уаанӡатәи ахада ихаҭыԥуаҩ, аполитикатә партиа "Аԥсны" ахантәаҩы Витали Габниа имашьына, ареспубликаҿ абылтәы ахәԥса шьҭыҵит, акоронавирус аҽарҭбаауеит, Аурыс драматә театр аҿы имҩаԥысит VII жәларбжьаратәи афестиваль "Ауаҩы игыларҭа", Гагра аусура иалагеит игьежьуа анаԥшы-ааԥшырҭа, Аԥсныҟа иааит Башкириатәи аопереи абалети ртеатр.
Sputnik
COVID-19 атәыла ауааԥсыра рыԥсҭазаара агоит. Аҵыхәтәантәи адыррақәа рыла, аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 16906 ыҟоуп, ргәы бзиахеит 15405-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 244-ҩык. Амедусзуҩцәа ишырҳәо ала, ачымазара рыдырбало иалагеит аҿар. Авирус аҟынтә алаҵа ҟарҵахьеит ԥшь-нызқьҩык инареиҳаны.
Аԥсны аԥыза-министр аилацәажәара мҩаԥигеит ачымазара ҿкы алаҵәара ахьаиуз инадҳәаланы аковид иаҿагылоу аԥкра ҿыцқәа ралагалара азҵааразы.
Агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба иазгәеиҭеит акоронавирустә инфекциа еиҳа-еиҳа ишалаҵәо, уи аформа еиҳа ишыхьанҭоу, ахәышәтәырҭақәа рахь инанагаз рхыԥхьаӡара ишазҳауа.
Аԥсны ачымазара ҿкы алаҵәара ахьаиуз инадҳәаланы аковид иаҿагылоу аԥкра ҿыцқәа ралагалара ахәҭаны ирыԥхьаӡоит ареспублика СЕС анапхгара.
Имҩаԥгаз аоперативтә штаб аилатәара ашьҭахь Агәабзиарахьчара аминистр Едурад Быҭәба иҳәеит:
"Атәыла анапхгара ажәадгала рзыҟаҳҵоит амассатә уснагӡатәқәа, ачарақәа, аныҳәақәа, акорпоративқәа рымҩаԥгара ԥыркырц", - ҳәа.
Апарламент адепутатцәа ракәзаргьы, Аԥсны ахада иахь ааԥхьара ҟарҵеит аепидемиологиатә ҭагылазаашьа аицәахара иахырҟьаны.
Адепутатцәа ааԥхьара ҟарҵеит ачарақәа ааныркыларц, еиуеиԥшым ауснагӡатәқәа иарку ахыбрақәа рҿы имҩаԥырымгаларц, ауаажәларратә транспорт, аџьармыкьа, ахәаахәҭратә ҭыԥқәа рҿы аепидемиаҿагыларатә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц.
Уи адагьы иазгәарҭеит алаҵаҟаҵара амҩаԥгаразы арккаратә усурақәа ауааԥсыра рыбжьара ишымҩаԥгалатәу, хаз игоу атәылауаа ркатегориақәак рзы уи хымԥадатәины ишыҟаҵатәу.
Апарламентари ихымԥадатәины иршьоит Урыстәылеи Аԥсни реилацәажәарала еиԥҟьарада алаҵа "Спутник V" Аԥсныҟа иаауа аҟаҵареи "Актемра", "Артлегиа", "Илсира" уҳәа иреиԥшу ахәшәқәа раахәаразы аԥаразоужьра аиҿкаареи.
Аԥыза-министр Александр Анқәаб акоронавирустә инфекциа ҿыц COVID-19 аҟынтәи урыстәылатәи алаҵа "Спутник V" актәи акомпонент рашәара 24 азы иҟаиҵеит.
Алаҵаҟаҵаратә кампаниа иалагазар, Аминистрцәа реилазаара алахәылацәа алаҵаҟаҵара иахысуеит, иҟоуп актәи аиԥш аҩбатәи акомпонентгьы ҟазҵахьоу. Арахь иаҵанакуеит Атәылахьчара аминистр Владимир Ануа, Аиустициа аминистр Анри Барцыц, Акультура аминистр Гәдиса Агрба.
COVID-19 азы аоперштаб абжьгара ҟанаҵоит Аԥсны агәырӷьаратә уснагӡатәқәа аанкылазарц
VII жәларбжьаратәи афестиваль "Ауаҩы игыларҭа" актәи аетап аадыртит Аҟәа Фазиль Искандер ихьӡ зху Аурыс драматә театр аҿы рашәара 21 азы.
VII афестиваль "Ауаҩы игыларҭа" рашәара 21 рзы Искандер ихьӡ зху Аурыс драматә театр аҿы аартраан иазнархиеит арежиссиортә лабораториа иқәнаргылаз ароман "Сандро Чегьемтәи" аҟынтәи ақәыргыламҭа "Сандро".
Афестиваль алахәхаразы иааԥхьоуп ԥшьҩык арежиссиорцәа, ГИТИСи Шьукинтәи аҵараиурҭеи роушьҭымҭацәа: Андреи Маник, Роман Лыков, Ленара Гадельшина (ГИТИС) Антон Кириллов (Шьукинтәи аҵараиурҭа).
Арежиссиорцәа иалырхит "Сандро Чегьемтәи" ахқәа ԥшьба: Харлампои Деспинеи", "Ҳабыгә игәыжь ажәабжь", "Ахәмарыҩцәа" , "Ахаҵа –афырхы ма Чегьемтәи апушкиндырыҩ" .
Апрофессионалтә аӡбаҩцәеи, аекспертцәеи, ахәаԥшцәеи рыбжьы еиҳарак иарҭеит Антон Корнилов иқәыргыламҭа аескиз "Ҳабыгә игәыжь иаҳәаз ажәабжь".
Афестиваль аҩбатәи аетап жьҭаарамзазы имҩаԥгахоит. Иара апрограмма иалоуп Строганов ихьӡ зху МГХПА астудентцәеи аушьҭымҭацәеи рыбжьара Искандер ирҿиамҭақәа рыла имҩаԥгаз аицлабра аиааиҩцәа риуллистрациақәа рцәыргақәҵа; Аԥсны Амилаҭтә банк Фазиль Искандер 90 шықәса ихыҵра иазкны иҭнажьыз агәалашәаратә монетақәа рцәыргақәҵа.
Уи адагьы жьҭаарамзазы Акультура аминистрреи Аҟәатәи ақәыԥшцәа Рыҩни еицымҩаԥыргоит есышықәсатәи ахәыҷқәа рыбжьара асахьаҭыхратә еицлабра "Аҳа иалху ашәырӡ".
Sputnik Аԥсны афестиваль информациатә партнерны иазыҟоуп.
Аԥсны уаанӡатәи Ахада ихаҭыԥуаҩ, аполитикатә партиа "Аԥсны" ахантәаҩы Витали Габниа иавтомашьына Toyota Land Cruiser 200 амца акит рашәара 22 ауха Аҟәа агәаҿы, Аиааира, 43 аҭыӡҭыԥ аҿы. Асааҭ 03:47 азы адырра зауз амцарцәаҩцәа аҭыԥ ахь инеит. Автомашьына Toyota Land Cruiser ырцәан. Амцакра ҟалеит автомашьына амотортә хәҭаҿы.
Рашәара 23 рзы Аԥсны АА рминистр Дмитри Дбар аҳәамҭа ҟаиҵеит Аҟәа амашьына амца ацразҵаз даанкылоуп, уи Дмитри Аргәын иоуп ҳәа.
Аҟәа ақалақь апрокуратура Аԥсны атәылауаҩ Дмитри Аргәын иганахьала ашьаус хацнаркхьан лаҵарамзазы, урыстәылауаҩ иԥсҭазаара ашәарҭара иҭаиргылеит ҳәа иԥхьаӡаны.
Агәаҭаратә материалқәа рыла амчратә усбарҭа аусзуҩцәа ишьақәдырӷәӷәеит уаанӡа аҟәатәи асасааирҭа "Гора Баграта" аҟны урыстәылауаҩи Аԥсны атәылауаҩ Дмитри Аргәыни рыбжьара аимак-аиҿак аҭыԥ шамаз.
Аргәын Урыстәыла атәылауаҩ иганахьала абџьар ахы ирхеит, акырӡа диқәмақарит, анаҩсан ажәҩанахь дхысит. Иазгәаҭоуп, абџьар закәаншьаҭада ишаахәоу, аныҟәгарагьы азин шимам.
Аргәын ахара идырҵоит Аԥсны Ашьаустә закәанеидкыла анаҩстәи ахәҭаҷқәа рыла: "ауаҩы иԥсҭазаареи игәабзиареи ашәарҭа иҭазыргыло амч ахархәара", "закәаншьаҭада абџьар, абџьархәҭа, аџьаԥҳаны, арҭҟәацгақәа, арԥжәагақәа раахәара, рыҭара, рыҭира, рыҵәахра, рныҟәгара".
Аоппозициатә мчқәа АРСМИРА абрифинг мҩаԥыргеит рашәара 23 азы. Иара иалахәын апартиа "Аԥсны" ахада Витали Габниа, Аԥсуа жәлар реиҿкаара ахада Адгәыр Арӡынба, аветерантә еиҿкаара "Аруаа" ахада Ҭемыр Гәлиа.
Апартиа "Аԥсны" ахада Витали Габниа абрифинг аартуа иазгәеиҭеит абрифинг ахьымҩаԥырго имашьына амца ацраҵара иадҳәалазарц шиҭахым. Иара иажәақәа рыла, ихадараны иишьо Аԥсны азакәан зегьы рзы еиҟаразарц шакәу.
"Азакәани аиашареи аныҟам урҭ рҭыԥ акриминал иааннакылоит. Ажәлеи ажәлеи еиҿагылоит, ашьҭреи ашьҭреи еиҿанагалоит", - ҳәа иҳәеит иара.
Аԥсны жәлар реиҿкаара ахада Адгәыр Арӡынба иажәақәа рыла, Аԥсны акриминогентә ҭагылазаашьа даара иуадаҩуп, аполитикатә конкурентцәа амчраҿы аҟазааразы акриминалтә дунеи иалаӡоит.
Абрифинг далахәын Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистр Дмитри Дбар. Иара иакымкәа азҵаарақәа рҭак ҟаиҵеит.
Адгәыр Арӡынба дазааҭгылеит Қьамал Арӡынба лаҵара 18 азы ишьра. Иара аминистр диазҵааит – аҩнтәы баандаҩра змаз ауаҩы ԥкрада ацәгьоура иҽазкны ақалақь алалашьаз иоузеи ҳәа.
Дбар иҳәеит Баҭал Ԥлиа ииашаҵәҟьаны аҩнтәы баандаҩра шиқәыз, аха асанкциаҿы ишарбоу иалкаау аамҭақәак рзы адәы дықәзар шауа.
Аминистр ахҳәаа аиҭеит апансионат "Самшитовая роща" аҟны иҟалаз ахҭысгьы. Иазгәеиҭеит уи ауха апансионат аҵакырахь апатрультә машьына шнеиз, аха аӡәгьы шшрак шыҟаимҵаз.
Абџьар аныҟәгаразы аҭакԥхықәра рӷәӷәазарц азакәан апроект ахада идгалоуп
Аԥсны аиҳабыра анефҭаалыҵқәа рынаӡаратә хәыԥса иацырҵеит. Абри азы Ақәҵара инапы аҵеиҩит аԥыза-министр Александр Анқәаб рашәара 22 азы.
Адокумент ишьақәнаргылоит зыда царҭа амам еизакылатәии азаҵәылаҭиратә ахәԥсақәа.
Ахәԥса ашьақәыргылараан ашәахтә цҵа иахьырԥшуп.
Иазгәаҭоуп ареспубликатә унитартә наплакқәа, амашьына-техникатә станциақәа АУН "Аԥснытәи аҳәынҭқарратә абылтәеилахәыра" иалаӡар шакәу адизельтә былтәы аахәаразы ааԥынтәи аусурақәа рымҩаԥгаразы–иааидкыланы ашықәс аҩныҵҟа 100 тоннак еизакы хәыԥсала аиуразы.
Аекономика аминистрра анапы ианҵоуп 2021 шықәса абҵара 1 иахымгакәа Аминистрцәа реилазаарахь инанашьҭырц Ақәҵара апроект аҳәынҭқарратә хәыԥса ҳәаақәҵаратә методқәа рышьаҭала анефҭаалыҵқәа реизакылатәии хаз-хазылатәии роушьҭра ашьақәырӷәӷәаразы.
Аԥсны ауааԥсыреи асасцәеи рзы ииасыз амчыбжь азы игәырӷьахәу ахҭыс ҟалеит – Гагра иаадыртит игьежьуа анаԥшы-ааԥшырҭа. Аттракцион 24 кабина амоуп, ҩба VIP-класс иаҵанакуеит. Зынӡа 144–ҩык рҭыԥ амоуп.
Абарбал жә-баллк иҟоу адгьылҵысра ачҳауеит, иачҳауеит аԥша секундк ала 43 метра аӷьыра. Аха аттракцион ахархәара ҟалоит аԥшаӷьыра 17 метра ианеиҳам. Аҳауатә ҭагылазаашьа адырразы ара иргылоуп идуум аметеостанциа.
Аттракцион акабинақәа аркуп, асаркьа рҭасоуп, еиқәыршәоуп кондиционерлеи рԥхагалеи, аӡынгьы ахархәара ахьаҭахо азы.
Аԥсны аԥыза-министр Александр Анқәаб атәыла ахада Аслан Бжьаниа ахәаԥшразы изынаишьҭит Ашьауӷатәи Ашьауӷа-процессуалтә закәанеидкылеи аԥсахрақәа ралагаларазы азакәан апроект – закәаншьаҭада абџьар, аџьаԥҳаны, арҭҟәацга маҭәахәқәа раахәара, рыҭира, рыҵәахра, рымҩангара, рныҟәгара азы аҭакԥхықәра еиҳа изырӷәӷәо.
Абри инадҳәаланы ахада иҿы имҩаԥгаз аилатәараҿы Аслан Бжьаниа иазгәеиҭеит аԥсахрақәа азинхьчаратә усбарҭақәа иубартә аиԥш анырра рырҭароуп, атәылауаа рзинқәа рыхьчалароуп, азинеиҿкаара дырӷәӷәалароуп ҳәа.
Бжьаниа азинхьчаратә усбарҭақәа русура аиӷьтәра иазкыз аилацәажәара мҩаԥигеит
Афымцатә цәаҳәақәа ирықәу аидара амчхара азымхара иахҟьаны Аԥсны аамҭа-аамҭала афымцалашара арцәара иалагоит рашәара 28 асааҭ 00:00 инаркны.
Аграфик инақәыршәаны, алашара дырцәалоит уахынла ҩ-сааҭк. Иазгәаҭоуп аграфик шеиқәыршәо аԥсшьаратә аамҭа шыҟоу ҳасаб азуны.
АУН "Амшынеиқәафымцамч" аиҳабы Михаил Логәуа иажәақәа рыла, уахыки-ҽнаки 1500 киловатт сааҭ аҽҭагӡаразы иахьа ф-сааҭк афымцалашара арцәара аграфик алагалазар ахәҭоуп. Логәуа дшахәаԥшо ала Урыстәылантәи Аԥсныҟа афымцамч аашьҭра аҭаххоит 2021 шықәса абҵарамза инаркны.
АУН "Амшынеиқәафымцамч" адыррақәа рыла, Аԥсны афымцацәаҳәақәа ажәит, рҭагылазаашьа нагарҭа амамкәа ибааԥсуп.
Аԥсны афымцалашара аамҭа-аамҭала арцәара еиҭахәаԥшуеит аԥхынтәи аԥсшьара ашьҭахь
Рашәара 26 рзы "Москва-Аҟәа" адәыӷбеи Гагра араион иахьаҵанакуа аихамҩаҿы аус зуаз атрактори еиҿаст. Ахҭыс ҟалеит рашәара 26, асааҭ 16:45 рзы. Амашәыр иахҟьаны адәыӷба ааха аиуит, аныҟәара аанкылоуп аамҭалатәи алокомотив Адлер аҟынтәи иааргаанӡа.
Абри инадҳәаланы Гагра иаанкылан адәыӷбақәа "Москва-Аҟәа", "Гагра-Тҟәаԥс". Гәдоуҭа иаанкылар акәхеит адәыӷба "Аҟәа-Санкт - Петербург".
Апассаџьырцәа аӡәгьы ааха рмоуит, адәыӷба арельсқәа ирықәымҟьеит, аха аныҟәара аанкылахеит. Амашәыр ахьыҟалаз аҭыԥаҟны иааԥмырҟьаӡакәа аус руан Аԥсны АҶА аусзуҩцәа.
Аԥсны адәыӷбақәа рныҟәара еиҭахацыркуп
АҞӘА, нанҳәа 3 - Sputnik. Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра "ампыҵахалара ахыхрази" аурыс-ақырҭуа еимак ҭынчмҩала аҭышәныртәаларази арезолиуциа "аԥсҭазаара иаҟәыгоу, аԥсуа-ақырҭуа еиҿагылара амзыз еиҭазкуа" акоуп ҳәа азгәанаҭеит. Абри атәы кьыԥхьуп аусбарҭа асаит аҿы.
Аԥсны ААР адырра ала, Қырҭтәыла иаднакылаз адокумент аҿы Урыстәылатәи Афедерациахь ааԥхьара ҟанаҵоит Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи "ампыҵахалара рхыхраз", иазхаҵоу рхьыԥшымра мап ацәнакырц, иара убасгьы аетникатә ҟазшьала ауаа еилырымхларц, Женеватәи аиҿцәажәарақәа рҟны аконструктивтә ҟазшьала ахы мҩаԥнагаларц азы ҳәа.
Аусбарҭаҿ иазгәарҭеит 1992 шықәсазы Аԥсны аибашьра алагаразы аҭакԥхықәра зду Қырҭтәыла шакәу, иара убас, Аахыҵ Уаԥстәыла 2008 шықәсазы аҭыԥ змаз ахҭысқәа рызгьы ахара дара ишрыду.
"Иазгәаҭатәуп Қырҭтәыла амчрақәа ишырҭаху аԥсуа-ақырҭуа еимак аурыс-ақырҭуа еимак акәушәа ауаа дырбара, аха уи изаҟаразаалак ҵаҵӷәык амам. Иззыҟарҵогьы аҭакԥхықәра рҽацәхьакны ахара ирыду мап ацәыркырц ауп", - ҳәа аҳәоит ареспублика адәныҟаполитикатә усбарҭа ахҳәааҿы.
Аԥсны адәныҟатәи аусқәа рминистрра Женеватәи аиҿцәажәарақәа ирлахәылоу жәларбжьаратәи абжьаҟазацәа рахь ааԥхьара ҟанаҵоит 1992–1993 шықәсқәеи 2008 шықәсеи рзы Қырҭтәыла ахымҩаԥгашьа цәгьоуроуп ҳәа иршьарц, Аԥсни Қырҭтәылеи рыбжьара амч ахамырхәаразы аиқәшаҳаҭра анапаҵаҩра иацхраарц.
Аусбарҭа иара убасгьы ааԥхьара ҟанаҵоит Аҟәеи Қарҭи рыбжьара еиҟароу аҳәынҭқаррабжьаратә еиҿцәажәарақәа рышьақәыргылара иацхраарц Аахыҵ Кавказ акраамҭатәи аҭынчреи аҭышәынтәалареи реиҿкаара хықәкыс иҟаҵаны.
Аԥсуа дипломатцәа иазгәарҭоит ақырҭуа ган Женеватәи аиҿцәажәарақәа рҳәаақәа ирҭагӡаны аполитикатә ҭахра аарԥшны рконструктивтә позициа иқәныҟәар шрыхәҭоу. Избанзар аиҿцәажәарақәа рлахәылацәа зегьы ззыԥшу Қырҭтәыла аконструктивтә хымҩаԥгашьа ауп.
АҞӘА, нанҳәа 3 - Sputnik. Афон ҿыц "акадифаамҭаз" ҩыџьа рыԥсшьараз еиҳа иахьалыркаауа аҭыԥқәа иреиуоуп ҳәа аанацҳауеит TVIL.RU.
Амаҵзура астатистикала атуристцәа ари аамҭазы аиҳарак 1 - 10 уахы рзы аҭыԥқәа ҿарҵоит, ари аамҭала уахыки-ҽнаки рыҩнуҵҟа 1,5 - 6 нызқь мааҭ рныхра иазыхиоуп.
Аԥсшьараз зегь раасҭа ахәқәа мариоуп Афон ҿыц, иҳаракуп — Лахденпохьиа. Аромантикатә ԥсшьараз иалырхуеит Иалтеи Шәачеи.
Ахырхарҭақәа жәаба рсиа:
Асиа шьақәыргылоуп 2021 шықәса нанҳәа-цәыббра рзтәи аҿаҵарақәа рыла.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 15952-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 15134-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 241-ы.
Мархьаул ақыҭан еиҿкаау арахәааӡарҭа ферма аиҳабы Зураб Гәынба арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит инапы злаку аус аиҿкаара шалыршахази, уи анагӡараҿы ирымоу ауадаҩрақәеи ртәы.
Еицырдыруа урыстәылатәи аестрадатә шәаҳәаҩы Николаи Басков аҳҭнықалақь аҟны дықәгылеит. Аконцерт еиҿыркааит асоциалтә платформа "Аԥсны аԥеиԥш" алахәылацәа реизара аҳәаақәа ирҭагӡаны.
Пицунда, апансионат "Самшитовая роща" аҿы зыԥсы зшьоз ҩыџьа атуристцәа ахәрақәа роуит рашәара 15 рзы. Дара дрылахысит Аԥсны атәылауаҩ, уажәазы ацәгьоура ҟазҵаз даанкылоуп.
"Амаҵурауааи адепутатцәеи рхашәалақәеи, рныхрақәеи, рмазареи, амазаратә ҟазшьа змоу рхыдҵақәеи ашәҟәы рҭагаларазы" аҵыхәтәантәи ариашарақәа злагалоу азакәан амчра аиуоит 2021 шықәса ԥхынгәы 1 инаркны.
Арра-тактикатә хәмаррақәа Рфедерациа еиҿнакааз алагер аҿар арратә ҽазыҟаҵареи аррамаҵзура ахысреи иазнархиоит.
Ауаажәларратә палата алахәыла Витали Смыр арадио Sputnik аефир аҿы Пицунда иҟалаз ахҭыс ахҳәаа аиҭеит.
Аԥсны ААР имҩаԥнагоит есыҽнытәи аусурақәа акриптовалиута закәаншьаҭада аиуразы акриптофермақәа раарԥшреи русура аԥкреи рзы, уаанӡа афымцамчҳақәа ирҿыгаз аобиектқәа ирышьклаԥшуеит.
Рашәара 15 рзы Аԥсны атәылауаҩ апансионат "Самшитовая роща" аҿы аԥсшьаҩцәа дрылахысит, ацәгьоура ҟазҵаз ихаҭара шьақәыргылоуп, даанкылоуп.
Пицунда, апансионат "Самшитовая роща" аҵакыраҿы ақьафурҭа "Аԥсны" аҟны рашәара 15, асааҭ 00:20 рзы Аԥсны атәылауаҩ атуристцәа ҩыџьа дреихсит.


АҞӘА, ԥхынгәы 17 - Sputnik. Аҟәа иҟалаз аиҿахысра иахҟьаны рыԥсҭазаара иалҵит Руслан Гәыдалиеи Беслан Ӡыбеи, абри атәы аанацҳауеит Аԥсны ААР апресс-маҵзура.
Аусбарҭа адыррақәа рыла, аиҿахысра ҟалеит асааҭ 19:54 рзы, цәыббра 30 амҩа, №8 аҩны аҿаԥхьа.
Ихәыз хҩык ацхыраара рыҭаразы Ареспубликатә хәшәтәырҭахь инаган.
Гәдалиеи Ӡыбеи иаразнак рыԥсҭазаара иалҵит, Аслан Зыхәба ареанимациа аҟны дышьҭоуп, иԥсеиқәырхара иаҿуп.
Аҭыԥ аҟны аус руеит Аԥсны ААР ашьаусԥшаара-оперативтә гәыԥи аексперт-криминалисттә центр аспециалистцәеи. Имҩаԥыргоит ари ацәгьоура иалаҟьашьу ахаҿқәа рыԥшааразы ауснагӡатәқәа.
АҞӘА, нанҳәа 3 - Sputnik. Афон ҿыц "акадифаамҭаз" ҩыџьа рыԥсшьараз еиҳа иахьалыркаауа аҭыԥқәа иреиуоуп ҳәа аанацҳауеит TVIL.RU.
Амаҵзура астатистикала атуристцәа ари аамҭазы аиҳарак 1 - 10 уахы рзы аҭыԥқәа ҿарҵоит, ари аамҭала уахыки-ҽнаки рыҩнуҵҟа 1,5 - 6 нызқь мааҭ рныхра иазыхиоуп.
Аԥсшьараз зегь раасҭа ахәқәа мариоуп Афон ҿыц, иҳаракуп — Лахденпохьиа. Аромантикатә ԥсшьараз иалырхуеит Иалтеи Шәачеи.
Ахырхарҭақәа жәаба рсиа:
Асиа шьақәыргылоуп 2021 шықәса нанҳәа-цәыббра рзтәи аҿаҵарақәа рыла.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
"Археологцәа ҳанеицу есымша акы ҳазыԥшуп. Абаҳа аҿы аныҵаҳҵо абри акыр аанарԥшуама ҳәа ҳаԥшуеит. Аҳаԥшьақәа анаҳба, ҳаигәырӷьеит, аха еиҳагьы сеигәырӷьон урҭ сахьақәак рнызар, аԥсышәала жәақәак рнызар, ианамуӡах, ма латын бызшәала, ма бырзен бызшәала, аха уи аҩыза анасыԥ макьана иаҳмоуцт. Ҳазыԥшуп, ҳахьӡар ҟалоит", – ҳәа еиҭеиҳәеит Сақаниа.
Очамчыра араион Маркәыла ақыҭан 2013 шықәсазы иԥшаан антикатә аамҭа иаҵанакуа, абжьарашәышықәсагьы здызкыло ижәытәӡатәиу анхарҭа. Урыстәылеи Аԥсни рархеологцәа ари аҭыԥ аҭҵаара рнапы алакуп. Аҭҵаарақәа аурыс ган напхгара алҭоит Урыстәыла аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа Археологиа аинститут аклассикатә археологиа аҟәша аиҳабы, аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа ркандидат Галина Требелева, аԥсуа ган - Сурам Сақаниа.
Маркәылатәи аиланхарҭа жәытә – Аԥсуа ҭӡеибаркыра ду аҩнуҵҟа иҟоу, ажәытәтәи ауааԥсыра рыбзазареи рҭоурыхи зныԥшуа ҭыԥуп.
Инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.