Ԥхынҷкәын 6 - Sputnik, Наала Гәымԥҳа. Ԥхынҷкәын 6, 1960 шықәса рзы иаартын К.Ф. Ӡиӡариа ихьӡ зху Аҟәатәи алицеи-интернат. Аинтернат аартра еиҵагылоз аҿар рзы илашарбаган, адырра ҿыцқәа ируасхырын ҳәа азгәалҭоит аинтернат анапхгаҩы, 20 шықәса инеиԥынкыланы ашкол аҵаратә процесс амаҵ азызуа Лариса Валикәа-иԥҳа Қапԥҳа.
Лара дазааҭагылеит аинтернат аҭоурыхи, уи знысыз ауадаҩрақәеи, аибашьрашьҭахьтәи аԥеиԥши, иахьа арҵаратә процесс шеиҿкаауи ртәы. Қапԥҳа излалҳәо ала, аинтернат аартра хҭыс духеит. Уи раԥхьатәи напхгаҩыс дыҟан еицырдыруа арҵаҩы Леила Николаи-иԥҳа Ачба. Лара лыбзоурала еиҿкаан ззанааҭ бзианы издыруаз арҵаҩцәеи ааӡаҩцәеи рколлектив. Еиҿкааз аколлектив имҩаԥыргон ааӡаратә усура ду, уи алагьы аҵара зҵоз ахәыҷқәа ари аинтернат аҩбатәи рыҩнеиԥш иазыҟан.
Қапԥҳа ибзиаӡаны илгәалашәоит аинтернат зыниаз Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аан, аибашьрашьҭахьтәи аинтернат алахьынҵа. Аибашьраан аинтернат аушьҭымҭацәа аӡәк еиԥш еидгылеит, рыԥсадгьыл рхы ақәырҵеит 68-ҩык ааӡаҩцәа, 11-ҩык ирыхҵоуп "Аԥсны Афырхаҵа" ҳәа ахьӡ.
"Ицәгьан аибашьрашьҭахьтәи арҵаратә процесс аиҿкаара. Ахыбра ааха ӷәӷәа аиуит. Абас, ауадаҩрақәа шмаҷмызгьы, ҿыц ашәқәа аанартит 1995 шықәсазы. Уи лыбзоуроуп аинтернат раԥхьатәи анапхгаҩыс иҟаз Леила Ачԥҳа. Уи илывагылеит ашкол аушьҭымҭацәа, ахадара аусӡуҩцәа, аинтернат алахьынҵа хьаас изкыз зегьы. Аибашьрашьҭахьтәи аҵаратә процесс иацхрааит аҭаацәагьы. Доусы илшоз ааигон: афатә, ажәтә, амаҭәа ԥхақәа. Абас ахәыҷқәа еилымхӡакәан аҭаацәа рлагала ҟарҵон", - ҳәа еиҭалҳәоит Қапԥҳа.
Ари ашкол иалгахьеит 1000-ҩык инареиҳаны аушьҭымҭацәа. Урҭ рахьтә аӡәырҩы еиуеиԥшым аамҭақәа рзы аҭакԥхықәратә ҭыԥқәа ааныркылон. Аинтернат аушьҭымҭацәа рыбжьара иҟоуп еицырдыруа аҵарауаа, ашәҟәыҩҩцәа, акомпозиторцәа, жәлар рартистцәа, Аԥсны Аҳәынҭқарра еиуеиԥшым аҵараиурҭақәа рыҟны аус зуа арҵаҩцәа. Лариса Қапԥҳагьы ари аинтернат доушьҭымҭоуп.
"Аибашьра ашьҭахь араҟа аҵара рҵон 300-ҩык инареиҳаны аҵаҩцәа. 2000 шықәса рзыҳәан ашкол ааӡаратә ҟәша напхгаҩыс саҭан. Усҟан арҵаратә процесс арҿыцра ҳалагеит. Гәахәарыла еснагь иаҳгәалашәоит ҳаушьҭымҭацәа, анаҩс еицырдыруа иахьыҟалаз ҳалаҽхәоит. Урҭ иреиуоуп ҳаушьҭымҭацәа: Лиудмила Гәымԥҳа, Заур Зыхәба, Вахтанг Возба, Уасил Аҩӡба, Роман Аргәын уҳәа ирацәаҩны", - ҳәа гәыблыла рыӡбахә лҳәоит аинтернат аиҳабы.
Иахьатәи аамҭазы арҵаҩратә еилазаара 30-ҩык ыҟоуп, ааӡаҩцәа - 20-ҩык. Ашкол акорпус еихшоуп арҵаратәи, ацәаратәи ҳәа. Аҵаҩцәа рхы рыладырхәуеит атәылаҿы имҩаԥысуа ашколтә олимпиадақәа. Иахьа апандемиа иахҟьаны арҵаратә процесс аанкылоуп, аха аҵаҩцәеи арҵаҩцәеи аимадара рыбжьоуп. Уи атәы дазааҭгыло, ашкол анапхгаҩы Лариса Қапԥҳа илҳәоит:
"Апандемиатә чымазара амшала, ишыжәдыруа еиԥш, аҵаратә процесс аанкылоуп ашколқәа зегьы рыҟны. Аха ҳара ҳҵаҩцәеи ҳареи аимадара ҳабжьоуп. Ааигәа арҵаҩратә еилазаара аилатәара ҳаман. Онлаинтә ҵара ҳара ҳҟны иалҵӡом еиуеиԥшым амзызқәа ирыхҟьаны. Иҳаӡбеит мчыбжьык ахь знык ҩ-класск ашкол ахь ихалаларц, аурок мҩаԥаагоит, адҵақәа рыҭаны иоуҳажьуеит. Иазгәасҭарц сҭахуп - ааигәа ашколхәыҷқәа рыбжьара имҩаԥысуаз онлаинтә диктант аҩраҟны ҳҵаҩцәа ҩыџьа аԥхьахә ҭыԥқәа ирыԥсахеит, уи даара ҳаигәырӷьеит. Агәыӷра сымоуп хара имгакәа ҳҵаратә процесс ишахәҭоу еиԥш ишьақәгылап ҳәа", - лҳәоит Лариса Қапԥҳа.
2008 шықәсазы аинтернат иазыҟаҵан акапиталтә ремонт. Иахьазы уаҟа аҵара рҵоит 181-ы ҵаҩы.
АҞӘА, ажьырныҳәа 27 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 543-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 54-ҩык акоронавирус рцәа ишалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Ажьырныҳәа 25-26 рзы Аԥсны аковид-хәышәтәырҭақәа рҿы рыԥсҭазаара иалҵит фҩык апациентцәа.
Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ажьырныҳәа 26 рзы иԥсҭазаара иалҵит ҩыџьа апациентцәа. 1931 шықәсазы ииз - идиагноз хада акоронавирустә инфекциа ҿыц, иара убас идбалан зымҩасшьа бааԥсыз авирус-бактериалтә ҩганктәи аполисегментартә гәыҵәкра. Иԥсҭазаара далҵит 1949 шықәсазы ииз ахаҵа, идиагноз хада акоронавирустә инфекциа ҿыц.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы иԥсҭазаара далҵит 1950 шықәсазы ииз апациент, идиагноз хада акоронавирустә инфекциа ҿыц. Иара ахәышәтәырҭа дҭашәеит иҭагылазаашьа бааԥсны, ирԥҳақәа ачымазара акыр ирылаҽны. Апациент мызкы иназынаԥшуа иақәнагаз ахәышәтәра дахысуан, аха уи иахьмырԥшкәа иԥсҭазаара далҵит ажьырныҳәа 26 рзы.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҿы рыԥсҭазаара иалҵит хҩык апациентцәа. 1950 шықәса рзы ииз апациент иԥсҭазаара далҵит ажьырныҳәа 15 рзы, 1946, 1948 шықәсқәа рзы ииз ҩыџьа апациентцәа - ажьырныҳәа 26 рзы. Урҭ рыхҩыкгьы акоронавирустә инфекциа адиагноз рзышьақәырӷәӷәан.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 118-ҩык, урҭ рахьтә 104-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 34-ҩык, ибжьаратәуп - 50-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 35-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит 19-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 29-ҩык, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 46-ҩык апациентцәа.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит аҿкычымазара рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
2021 шықәса ажьырныҳәа 1 азы зда ԥсыхәа ыҟам ауаҩы ихныҟәгага мызкы иартәеит 7 нызқьи 398 мааҭ.
"Аԥсны мызчарак ахыԥхьаӡара аилкааразы Урыстәыла Краснодартәи атәылаҿацә, Адыгатәыла ирымоу аметодика ҳхы иаҳархәоит ҳаргьы. Мызчарак иалоуп ауаҩы аԥсымышьҭыгазы иифараны иҟоу 35 хкы афатәқәа. Урҭ рыдагьы ааглыхратә тауарқәа, убасгьы алашара, ауадазы амаҵзуратә шәахтәқәа уҳәа. Арҭ зегьы еилаҵаны зда ԥсыхәа ыҟам аныхтәқәа идыртәо ахә ҟалоит. Афатәқәа ари ахә аҟынтәи 5 нызқьи 60 мааҭ дыртәоит, егьырҭ атауарқәа 1450 мааҭ, ашәахтәқәеи егьырҭ амаҵзуратә хшәаатәқәеи 887 мааҭ. Зда ԥсыхәа ыҟам мызчарак еиҵаны иҟамзароуп ауалафахәы. 2017 шықәсазы апарламент аҟны аџьаус азы азакәан ҿыц рыдыркылеит. Уаҟа иарбоуп ианар 1, 2018 шықәса инаркны мызчарак зда ԥсыхәа ыҟам аныхтәқәа иреиҵамзароуп ҳәа. Ус шакәгьы, иахьагьы иҟоуп зуалафахы мызчарак аасҭа еиҵоу", - лҳәеит Гогьиаԥҳа.
Шәазыӡырҩы аудио.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Аԥсны Аҳәынҭстатистикаҿы ахныҟәгаратә минимум шьақәдыргылеит


Есма Ҭодуа, Sputnik
Аныҳәаҩ Анцәеи ауааи цҳаражәҳәаҩыс ирыбжьагылоу аӡә иакәны ихәаԥшуеит. Убри аҟнытә уи доуҳала Анцәагьы дизааигәаны дыҟазароуп, ауаа рҿгьы аҳаҭыр, апату змоу аӡә иакәзароуп.
Ҭаацәалатәи аныҳәарақәа рҿы идырныҳәо зықәрахь инеихьоу аҭаацәа реиҳабы иоуп. Ажәлантә ныҳәарақәа раан, ацәашьхәы икуеит ажәлантә рҟынтәи иалху еиҳабык. Ажәытәан, шамахамзар, жәлантәыцыԥхьаӡа дара рныҳәаҩ дрыман. Аха уажәтәи аамҭазы иҟалалоит иара ажәлантә иатәым даҽа ныҳәаҩык данаарго.
Ҳәарада, дара аныҳәарақәагьы зегьы ауеиԥшыхыу. Иаҳҳәап, Аԥсны ныҳәа дуны иазгәарҭо Ажьырныҳәа, иара иаҵанакуа ақьабзқәа нагӡаны иныҳәо ажьира змоу роуп. Урҭ "ажьира амаа зкыу" ҳәа рзырҳәоит. Аханатә ари аныҳәара мҩаԥызгоз, аетнографцәеи аҭоурыхҭҵааҩцәеи ишазгәарҭо ала, иара ажьиҩы ихаҭа иакәын. Анаҩс, ари аныҳәарагьы аҭаацәа рҟны иҟоу ахаҵа еиҳабы идыркит.
Иҟоуп аныҳәарақәа дара ажәлантә рхала рхы рныҳәар азин ахьрымам. Ус еиԥш иҟоу иреиуоуп Анцәарныҳәара. Ари аныҳәара Анцәа ҳәа ацәашьхәы зку иоуп имҩаԥызго. Шықәсқәак раԥхьа ҳзыҿцәажәахьаз Ҭхьына ақыҭа инхо Аполлон Думаа, усҟан ишаҳзеиҭаиҳәаз ала, иҟоуп абшьҭрала иаауа аныҳәара, аӡәы иҟынтәи ҽаӡә иахь ианиасуа, иҟоуп ныхак иаҵагылоу аныҳәаҩ данрымоу.
"Аныҳәагатәқәа, аныҳәарақәа рацәаны иҟоуп аԥсуаа рҿы, аҭаацәарақәа, ажәлантәқәа ирымоу. Зегь раԥхьа иургылар ауазар ҟалап Ажьырныҳәа. Нас, ҳара абжьыуаа ҳҿы иҟоуп Елыр-ныха, Анцәарныҳәара. Ҳа ҳаҩнаҭаҿы иҟоуп Аџьынџьныҳәа. Иҳамоуп еиҭа аныҳәара арахә ирызку – Мқамгариа аныҳәа ҳәа иҟоуп. Быжь-ҳаԥшьак ҳзыҵоуп, урҭ рызынтәыкгьы, џьара ашьтәа адаҳгалоит, џьара ацәашьыи ахәажәыи адаҳгалоит, ацәашьы иахьабалак иҟаҳҵоит, џьара – ачашә. Агьыс, аныҳәаҩ, абиԥарала иҟоуп уи. Сара саб икын аныҳәарақәа Анцәарныҳәара ада. Анцәарныҳәара – уи хазы, абас, шьҭрала иаауеит. Уи анцәа ишьапы икуеит абри аҩнаҭа ахьӡала. Ҳара кыршықәсаӡа, Расҭа ҳәа дыҟан, Шьынқәба, дныҳәаҩ дуӡӡан, убри ҳҭаацәа иныҳәон. Иара данԥсы ашьҭахь, уажәы иҷкәын икыуп, Џьамал ҳәа иҟоу, убри ҳаиныҳәоит. Уи убыс иҟоуп", – ҳәа ҳзеиҭаиҳәеит.
Аполлон Думаа иҩнаҭаҿы иазгәарҭо аныҳәарақәа зегьы рҿы (Анцәарныҳәара ада) иныҳәо иара иоуп. Иара иҳәоит иныҳәо ауаҩы зегь рыла дыцқьазароуп, игәы разызароуп ҳәа. Уи абжьааԥны данцәажәогьы иажәа раӡазароуп, шәирак аламзароуп, избанзар аныҳәаҩ ииҳәо наӡоит ҳәа иԥхьаӡоит иара. Иара убас иаҳзеиҭаиҳәеит аныҳәаҩ иахь ацәшьхәы шиасуа атәы.
"Ҳа ҳаҩнаҭаҿы, уажәы ус бҵаауазар, ҳәараҭахыума саб икын, саб данԥсы ашьҭахь, ҳара ихшаз жәаҩык ҳаҟагәышьан, саб дыԥсижьҭеи са искыуп ацәашьхәы. Уигь шыҟарҵо убысоуп: ацәашьы зку данԥслак ашьҭахь, сара соума, егьырҭ сашьцәа аӡәы икраны дыҟазаргьы, абри ацәашьхәы зку аҽаӡәы дааныҳәаны, ашьтәақәа шьны уныҳәаны, ацәашьы укыртә азин уиҭоит. Насоуп аныҳәара уара ашьапы анауркуа. Убыс саргьы синыҳәеит саб иаҳәшьеиҵыб лыҷқәын, ды-Ԥлиоуп. Иахьа уажәраанӡагьы абас искыуп", – ҳәа ҳаиҳәеит Аполлон Думаа.
Изныкымкәа ишазгәаҳтахьоу еиԥш, аныҳәаҩ, дыԥҳәысума, дхаҵоума, "дыцқьазароуп", насгьы агра имамзароуп. Убас, Амԥараа рныҳәара ананаҳҵоз ҳзыҿцәажәоз Зосим Амԥар иҳаиҳәеит иара ари аныҳәара амҩаԥгара зышьҭаиҵаз атәы.
"Ауаҩы иныҳәо дуаҩ цқьазароуп зегьы рганахьала: инапхы, иуаҩра, итәашьа, игылашьа аҽаӡәы еиԥшымзароуп, уамакала дыцқьазароуп, агра имамзароуп – убри хадароуп. Уара жәларык уныҳәоит, аныҳәара амаа укуп, уи агра умазар, изакәызаалак, иҟалаӡом. Анцәа иҿаԥхьагьы иҵасым, ауаа иуныҳәо рзгьы иԥырхагоуп. Сара сыла сыхьра иалагеит, сызлак цеит, ахәышәтәра саҿын, ус агра умазар иҟалаӡом азы, аныҳәара ҽаӡәы исҭеит. Уи ихьӡ сҳәан, абри ацәашьы наисыркит", – ҳәа ҳзеиҭаиҳәеит акыр шықәса Амԥараа рныҳәараҿы ныҳәаҩс иҟаз Зосим Амԥар.
Аныҳәаҩ дахьыҟоу аҩнаҭаҿы ҳаҭыр иқәырҵоит. Уи дааԥхьаны дандырныҳәо, игәшәымшә ҳәо иԥылоит, излауала игәыҟаҵара иашьҭоуп. Аныҳәара далагаанӡагьы абысҭа ԥха изуны акриҿарҵоит дҭәы-дыԥха, игәы алаҟа, ихы алаҟа дҟаларатәы. Дныҳәан даналгалак ашьҭахьгьы ҳамҭак имҭакәа доурыжьӡом, иҵасым рҳәоит.
Ҳаамҭазы, шамахамзар, қыҭацыԥхьаӡа аӡәаӡәа ирыдымхаргьы аныҳәаҩцәа ыҟоуп, ахәыҷы даниуа аума, аҭаца лныҳәаразы аума, еиуеиԥшым аҭаацәаратә ныҳәарақәа раан изыдҵаало. Ақалақь аҿы инхогьы аныҳәаҩцәа ааганы рыҩнаҭақәа рҿы идырныҳәоит. Иахьагьы урҭ инарыгӡо ароль аҵак ду аманы иҟоуп.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Ашьапхтра, ахы ахтра, ахәымџьар аԥыртлара – аныҳәара иацу ашьақәырӷәӷәаратә кодқәа
Ацәа – ауаҩы зда ԥсыхәа имам, игәабзиареи иԥсҭазаареи иахәҭаку акы акәны иҟоуп. Аԥсуа жәлар рмифологиаҿы ацәа ианцәахәны ирыԥхьаӡон Напкылҵәеи Цәаблаҟи. Ашьыжь агылара зцәыуадаҩу, инамыцхәны ацәара бзиа избо изы иахьа уажәраанӡагьы ирҳәоит "Дцәарҭанхалеит" ма "Цәаблаҟы дылкит" ҳәа.
Сусанна Ҭаниаԥҳа, Sputnik
Ацәа ауаҩы изы иԥсыршьагоуп, убасгьы ацәа иузаанартуеит ҵҩа змаӡам аҵыхәтәанынӡа иҭҵаам аԥхыӡқәа рдунеи.
Схәыҷра ашықәсқәа раан сыцәа арҭынчразы Ҭхьына ақыҭа иалиааз санду Нусиа Шьынқәба-Ашхаруа лҟнытә лассы-лассы исаҳалон абарҭ ажәақәа: "Нанду бара дбыкәыхшааит, барӷьажәҩа Ҳазшаз итәарҭоуп, бармажәҩа - аҩсҭаа. Банышьҭало аԥхыӡ бзиақәа ббаларц, Ҳазшаз дыбхылаԥшларц, барӷьажәҩа ааныжьны бармажәҩа бақәиа, нас аԥхыӡ бзиақәа ббалоит. Аҩсҭаа бымԥан дзааиӡом!" ҳәа.
Аԥхыӡ бзиа убар, жәаҳәарада угәы азнарҳауеит. Аԥхыӡқәа ирызку аилкаарақәа рҿы хшыҩзышьҭра арҭон аӡы, избан акәзар иара аԥсҭазаара, абзиара иасимволуп, аха уи инамадангьы еиуеиԥшым аҭагылазаашьақәа ирҟазшьарбагоуп:
Аԥхыӡқәа ирыдҳәалоу агәаанагарақәа, жәлар разгәаҭарақәа еиуеиԥшым амаӡақәа узаадыртуеит, иаагозар:
"Аԥхыӡ бааԥс убар аҵкыс, ушааԥшуа иухугар еиҳа еиӷьуп" аҳәоит жәлар ражәаԥҟақәа руак. Ҳәарада, ауаҩы иибо аԥхыӡқәа еснагь еиԥшым, аԥхыӡ бааԥс убазар, иубаз ацәгьара лабҿаба иҟамларазы урықәныҟәар ауп иҷыдоу азгәаҭарақәа:
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Аҳамҭа – ари ауаа рыҩнуҵҟатәи реизыҟазаашьа аазырԥшуа актуп. "Аҳамҭа" ақьабзтә ҵакыла уахәаԥшуазар, уи ауаҩы аԥсабара иаиҭо аҳамҭа аҵанакуеит, ахаҭабура аҳасабала – иаҳҳәап: "зқьы ааӡаны шәкы абна алаҵара". Ҳамҭас, ҭабурас иаанрыжьуеит иара убас, иԥшьоу ҭыԥк аҿы амаҭәарқәа (иаҳҳәап: ашәарыцацәа ашьха ианхыҵуа уи ашьапаҿы иаанрыжьуа ахҿа, аҳәа, ма даҽа бџьармаҭәак). Мамзаргьы аныҳәаҩ дандырныҳәо ихымԥадатәны аҳамҭа ирҭоит.
Аҳамҭа (маҭәарк) аӡәы даҽаӡәы иҭара аритуалтә ҵакы ныҟәнагоит, убри азын ихадароуп ҳамҭас иҟауҵо закәу, иуҭо амаҭәар ахаҭа аҵакы.
Аҳамҭақәа зегь раԥхьа игылоуп ачеиџьыка. "Ичеиџьыка инапы иқәыргылан диԥылеит" рҳәоит аԥсуаа, уи еиҳау аҳамҭа ыҟаӡам ауаҩы изы.
Ауаҩы идкылашьа зегьы иреиҳау малуп, убри аан ихадароу аишәа заҟа беиала ирхиоу акәым, аԥшәма ихаҭа ари акт иазыҟазаашьа ауп, уи иаанарԥшуеит иззынархоу ушизыҟоугьы.
Иалкаатәуп, ачеиџьыка шхадароу шааԥшуа аԥсуаа рныҳәаратә қьабзқәа рҿы. Иарбанзаалак аныҳәара акрыфара аритуал ацымкәа имҩаԥысуам, еснагь иныҳәо ауаҩы дзыхныҳәаз зегьы агьама дирбоит. Ари мацарагьы иунарбоит ачеиџьыка аҵакы аҳаракра, пату ақәҵара, амчра злоу адоуҳаратә функциа аҵаҵара.
Аҷкәын игәаԥхо аҭыԥҳа лзы, ма харантә иааз асас изы, иара убас "ухы аасҭа бзиа иубо ауаҩы изы" ҳәа шырҳәо еиԥш, аԥсуаа иалкааз ҳамҭаны иҟарҵон ашьабсҭа аԥсы шҭаз икны, аҽы, мамзаргьы иԥшӡаӡа иҟоу, хәыц еиқәаҵәа злам аџьма, зтәыҩақәа ыршаны иҟоу. Ашықәс ҿыц адырҩаҽны акәзар, "гәныҳәа" ҳәа изышьҭаз ақьабз амҩаԥгараан аиҵбацәа аиҳабацәа ҳамҭас ирырҭон ардәына, убри алагьы аҷқәынцәа реиҳабацәа рҿаԥхьа ирылоу рышәарыцаратә ҟазара аадырԥшуан, насгьы аиҳабы пату иқәҵара иасимволын.
Иҳәатәуп, ардәына ҳамҭас арԥыс игәаԥхаз аҭыԥҳа ишылзынаиҭиуаз. Амала аҭыԥҳа лзы уи дырԥшӡон: абаз аҿыҵакны, арасамахә иқәыртәашәа, аҵиаақәа ирылартәаны.
Иазгәаҭатәуп, иара убас асас аҩны дахьааиз игәаԥхаз, илаԥш зықәшәаз иарбан маҭәарзаалак иара ишитәхо, ҳамҭас иширҭо.
Иахьатәи ҳаамҭазгьы иуԥылоит зыԥсы ҭоу ашьтәа ҳамҭас аҟаҵара. Аиҳарак уи зыдҳәалоу ахәыҷы иира ауп. Ахәыҷы данилак, аӡӷаб лҭаацәа аҳамҭақәа иаарго раԥхьа игылоуп зыԥсы ҭоу аџьма шкәакәа, атәыҩақәа ырԥшӡаны иҟаҵаны.
Аҭыԥҳа аҳамҭа аҭакс иҟалҵон лнапала иқәҵаны иҟалҵаз ачабра, ампахьшьы. Напылаҟаҵара ақәҵараҿы уи иаалырԥшуан еиуеиԥшымыз асахьақәа, уи алагьы аӡӷаб лара лҟазарагьы цәырылгон. Ус еиԥш иҟаз аҭыԥҳацәа "аҵыс мҩас асахьа ҭылхуеит" ҳәа лзырҳәон.
Иахьатәи ҳаамҭазы аҳамҭа аҟаҵара ақьабзқәа инарҟәыҭханы зыда ҟалашьа амам акакәны иубарҭоуп. Аха убри аан аҳамҭа ззыҟауҵо игьама ақәшәара ауп иаҳа изышьклаԥшуа. Егьа ус шакәугьы, иахьагьы ҳамҭас иҟарҵо амаҭәар аҵакгьы азгәарҭоит.
Иаҳҳәап, аӡәы имшира ыҟазар, ачабра, ма ачхьарԥ ҳамҭас изыҟарҵом – ачабра алаӷырӡ иатәуп, ачхьарԥ - нарцәытәи адунеи ахь уиазго маҭәаруп ҳәа. Мамзаргьы аҷкәын ахьы ҳамҭас аӡӷаб илиҭозар, уи аҵакы шдуу, аҷкәын ихықәкы лнардыруеит аӡӷаб.
Аха ишыҟазаалакгьы, аҳамҭақәа иреиҳау ауаҩы иччаԥшь ауп, аамҭақәа зегьы раан уи ԥсахрада иаанхоит.
АҞӘА, ажьырныҳәа 22 – Sputnik. COVID-19 зцәа иалаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҟны ажьырныҳәа 20 рзы ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Акоронавирустә инфекциа ззышьақәырӷәӷәаз 1938 шықәса рзы ииз ахаҵеи 1953 шықәсазы ииз аԥҳәыси рыԥсҭазаара иалҵит. Адиагноз хада - "акоронавирустә инфекциа ҿыц".
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 127-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 35-ҩык, ибжьаратәуп - 45-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 37-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит 22-а, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 20-ҩык, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 62-а апациентцәа.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 10984-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 8898-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 156-ҩык.


Хра злоу ахҭысқәа - иалкаау аполитикатә, асоциалтә, акультуратә хҭысқәа. Ҳара урҭ ҳрылацәажәоит, ахәшьара аҳҭоит, алкаа рзыҟаҳҵоит.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 11216-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 8992-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 160-ҩык.
Александр Анқәаб аԥыза-министр ажьырныҳәа 8 раахыс акоронавирустә инфекциаҟынтәи иҽихәышәтәуеит Урыстәыла Афедералтә ҭҵаарадырра-клиникатә центр ФМБА аҟны.
85 шықәса раԥхьа, ажьырныҳәа 25 1938 шықәсазы диит асовет поет, актиор, ашәақәа равтор, ашәаҳәаҩ Владимир Высоцки. Иара изныкымкәа Аԥсны даҭаахьан. Sputnik ишәыднагалоит иара иԥсҭазаараҟынтәи иаагоу Аԥсны иадҳәалоу фактқәак.


АҞӘА, ԥхынҷкәын 22 - Sputnik. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа аенергетикатә усхк аусуҩцәа рыпрофесстоналтә ныҳәа рыдиныҳәалеит ҳәа аҳәоит ахада исаит.
"Шәыпрофессионализм ҳарак ду, шәусура шәыжәлар рзы аҵак ду аманы ишыҟоу аилкаара, шәхы-шәыԥсы амеигӡара иалдыршоит атәыла аекономика ахырхарҭа хадақәа ируаку аусхк аиқәырхара", - аҳәоит атекст аҿы.
Атәыла ахада иажәақәа рыла иуадаҩуп иахьатәи аамҭазы аенергетикцәа рџьа ахәшьара аҭара.
"Ԥсшьарада, уахи-ҽни, шәара иалшогьы иалымшогьы ҟашәҵоит ҳтәылауаа рыҩнаҭақәа рҿы аԥхарреи алашареи ыҟазаарц. Иҭабуп ҳәа шәасҳәоит", - иҳәеит Бжьаниа.
Атәыла ахада иусдҵа инақәыршәаны аҳаҭыртә хьӡы "Аԥсны Аҳәынҭқарра зҽаԥсазтәыз аенергетик" рыхҵоуп аусхк аусуҩцәа жәпаҩык.
"Аԥсны аенергетикатә усхк аҿиараҿы рлагаламҭазы аҳаҭыртә хьӡы "Аԥсны Аҳәынҭқарра зҽаԥсазтәыз аенергетик" рыхҵазааит: Павел Гамгьиа, Гурам Џьаџьаиа, Нонна Џьопуаԥҳа, Резо Занҭариа, Каспариан Григори, Темур Кациа, Руслан Кәарҷиа, Игор Лабиа, Арутиун Хоџьикиан", - аҳәоит аҳәынҭқарра ахада иусдҵаҿы.
Абҵарамза аахыс Аԥсны аенергетикатә кризис иҭагылоуп. Абҵара 15 рзы атәылаҿы иалагалан аамҭа-аамҭала афымцалашара арцәаразы аграфик. Амза анҵәамҭазы имҩаԥгаз ауснагӡатәқәа иалдыршеит закәаншьаҭада афымцатә ҳақәа рҽаԥшьра азин аҟамҵара. Уи ф-сааҭк рҟынтәи ԥшь-сааҭк рҟынӡа алашара арцәара, аамҭақәак рышьҭахь ҩ-сааҭк рҟынӡа иларҟәын.
Астанциа маҷ "Аҟәа-1" аҟны амцакра ҟалеит ԥхынҷкәын 5 рзы. Убри иахҟьаны Аҟәа агәи мраҭашәаратәи ахәҭеи, иара убас Иашҭхәа ақыҭеи мышқәак фымцалашарада иаанхеит. Иҟалаз авариа ахҟьаԥҟьақәа раԥыхразы АУН "Амшынеиқәафымцамч" амчқәа зегьы адԥхьалан. Мчыбжьык ашьҭахь, асабша, ԥхынҷкәын 12 рзы астанциа маҷ "Аҟәа-1" аҟны аусура иаларган атрансформаторқәа зегьы.
Мышқәак рышьҭахь апроблема аӡбра аҭан.
Аԥсны аенергетик Имш азгәарҭоит ԥхынҷкәын 22 рзы. 1966 шықәса лаҵара 23 рзы СССР Иреиҳаӡоу апрезидиум адҵала аенергетик Имш шьақәыргылан, Урыстәыла аелектрофикациазы аҳәынҭқарратә план анрыдыркыла амш ахьӡала (ГОЕЛРО). ГОЕЛРО аплан рыдкылан 1920 шықәса ԥхынҷкәын 22 рзы.
АҞӘА, ажьырныҳәа 22 – Sputnik. COVID-19 зцәа иалаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҟны ажьырныҳәа 20 рзы ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Акоронавирустә инфекциа ззышьақәырӷәӷәаз 1938 шықәса рзы ииз ахаҵеи 1953 шықәсазы ииз аԥҳәыси рыԥсҭазаара иалҵит. Адиагноз хада - "акоронавирустә инфекциа ҿыц".
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 127-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 35-ҩык, ибжьаратәуп - 45-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 37-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит 22-а, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 20-ҩык, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 62-а апациентцәа.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 10984-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 8898-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 156-ҩык.
"Гагра раион аҭагылазаашьа даара ицәгьоуп. Ари ахьҭақәа иҟаз ирацәаны авариақәа ҟалеит. Иахьа алашара ажәлар ироуртә иҟаҳҵеит. Аҟәа имҩаԥысит аилацәажәара. Урыстәылантәи шаҟа мегаватт ҳауа ҳара инаҳхуеи ҳаинаалом, аԥкрақәа ҳрылагоит. Раионцыԥхьаӡа ишашаны ирырҭеит, шаҟа-шаҟа иԥктәу. Аподстанциа аиҳабы сареи иахьҳарцәо, ишҳарцәо, ишыҟахҵо, уаха иҳаӡбароуп. Амаининг аус аанаҳамкылар, еиҭа ҳаицәахар ҳәа сшәоит", - ҳәа еиҭеиҳәеит Аиба.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


АҞӘА, ԥхынҷкәын 25 - Sputnik. Азербаиџьан ахада Ильхам Алиев инапы аҵаиҩит 2021 шықәса мшаԥы 15 аҟынӡа Ҟарабахҟа иааԥхьаз аруаа етап-етапла арраҟынтә рхы ишақәиҭыртәузы аусԥҟа. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.
"Азербаиџьантәи Ареспублика ахада иусдҵа № 2280 инақәыршәаны цәыббра 28, 2020 шықәса рзы Ҟарабахҟа иааԥхьаз аруаа етап-етапла арраҟынтә рхы иақәиҭтәхоит 2021 шықәса мшаԥы 15 аҟынӡа", - ҳәа аҳәоит аусдҵа атекст.
Ашьха Ҟарабах аҭагылазаашьа аҽарцәгьеит цәыббра 27 рзы. Бџьаршьҭыхрыла аиҿагылара аанкыларазы аҽазышәарақәа ҟаҵан.
Убас, Урыстәыла, Азербаиџьан, Ермантәыла рхадацәа абҵара 10 рзы рнапы аҵарҩит Ашьха Ҟарабах аибашьра аанкыларазы аицҳәамҭа. Уи инақәыршәаны Ермантәылеи Азербаиџьани иааныркылаз аҭыԥқәа рҿы иаангылоит, Бақәа анапаҵаҟахь ииасуеит Кельбаџьартәи, Лачинтәи, Агдамтәи араионқәа, атҟәацәа еимырдеит.
Ҟарабахи Ермантәылеи еимаздо Лачинтәи акоридор аҿы аурыс ҭынчреиҿкааҩцәа гылеит.
АҞӘА, ажьырныҳәа 27 – Sputnik. Урыстәыла ззин ыҟам атеррористтә гәыԥ "Исламское государство"* алахәылацәа жәаҩаҩык аанкылоуп Ҭырқәтәылеи Шьамтәылеи рҳәааҿы ҳәа аанацҳауеит РИА Новости.
"Урҭ рҟынтәи хәҩык Урыстәыла иатәылауаауп, ԥшьҩык – Узбекистан, хҩык – Киргизиа", - ҳәа аанацҳауеит Ҭырқәтәыла атәылахьчара аминистрра.
Дара аанкылан ииасыз ашықәс ԥхынҷкәын 31 рзы апровинциа Хатаи, ақалақь Реиханлы аҿы. Урҭ рҽазыршәон закәаншьаҭада аҭырқәа-шьамтәылатә ҳәаа иахысырц.
Иазгәаҭоуп иаанкылоу руаӡәк Интерпол абиуллитень ҟаԥшь аҿы дарбоуп.
*Урыстәыла ззин ыҟам террористтә еиҿкаароуп.
Холокост – атермин акрахыҵуеит, уи иаанагоит Европа иқәынхоз ауриацәа руааԥсыра рыҩнуҵҟа анацистцәа имҩаԥыргоз шьаҭанкылатәи рнырҵәара. Аҩбатәи Адунеитә еибашьра ашықәсқәа раан афашисттә Германиеи иара иампыҵахалаз егьырҭ адгьылҵакырақәеи рҿы 60 процент инареиҳаны ауриацәа руааԥсыра ирышьҭашәарыцон.
Ажьырныҳәа 27 1945 ш. рзы Асоветтә ар ахы иақәиҭнатәит ахԥатәи ареих аҿы зегь реиҳа еиҳаз аконцлагер – Аушвиц (Освенцим). Еиуеиԥшым ахыҵхырҭақәа ишазгәарҭахьо ала, уаҟа хәышықәса рыҩнуҵҟа иҭархан х-миллионҩык инареиҳаны ауриацәа. Холокост атрагедиа иазку агәалашәара есышықәса амҩаԥгара Аҩбатәи Адунеитә еибашьра аан миллионҩыла иҭархаз ауаа рхамшҭреи анацизм имҩаԥнагоз аус ақәыӡбареи иазкуп, уаҳа адунеи аҿы Холокост аҩыза атрагедиа аҟалара алмыршахарц азы.
Ари апатреҭ аҿы иануп аконцлагер Освенцим ахь узланеиуа агәашәқәеи аихамҩеи. Аҭыхымҭа ҟаҵоуп ажьырныҳәамза 1945 шықәсазы, асовет аруаа уи ахы ианақәиҭыртә ашьҭахь.
Аконцелагер Маиданек аҟны ахәыҷқәа-аҭҟәацәа Ар Ҟаԥшь уи ахы ианақәиҭнатәуаз аамҭазы. Афашистцәа ахәыҷқәа рыԥсы ҭырхуан урҭ амла иакны аҵәыуара иахьалагоз иахырҟьаныҵәҟьа.
Анацисттә концелагер Маиданек Ар Ҟаԥшь 1-тәи Белоруссиатә афронт аибашьцәа ахы ианақәиҭыртәыз ашьҭахь. Польша атәылауаа аԥсыбаҩқәа рахь ашәҭшьыҵәрақәа наргоит.
Анацисттә концелагер Маиданек Ар Ҟаԥшь 1-тәи Белоруссиатә афронт аибашьцәа ахы ианақәиҭыртәыз ашьҭахь. Аԥсра алагер аҟны иҭакыз рыԥсыбаҩқәа ахьҭарбылуаз аҭыԥқәа. Ара иҭаблын 80 000-ҩык, урҭ рахьтә 60 000-ҩык ауриацәан.
Анацисттә концелагер Маиданек Ар Ҟаԥшь 1-тәи Белоруссиатә афронт аибашьцәа ахы ианақәиҭыртәыз ашьҭахь. Аԥсра алагер аҟны иҭакыз рыԥсыбаҩқәа ахьҭарбылуаз аԥечка.
1-тәи Украинатәи афронти 4-тәи Украинатәи афронти аруаа еицхырааны Висло-Одертәи аоперациаан анацисттә концлагер Освенцим (Аушвиц) аҟны сааҭқәак рышьҭахь аҭҟәацәа рхақәиҭтәраан. Алагерь Освенцим зегь реиҳа идуу, аамҭала зегь реиҳа аус зуз нацисттә лагеруп, убри ауп иара Холокост асимвол хада закәу. Ниурнбергтәи атрибунал адокументқәа изларҳәо ала, ари алагер аҟны 1941-1945 шықәсқәа рзы иҭаршьит 2,8 миллионҩык ауаа, урҭ рахьтә 90% ауриацәан.
1939 - 1945 шш. рызтәи Аҩбатәи Адунеизегьтәи аибашьра. Аконцлагер Освенцим абаракқәа. Ажьырныҳәа, 1945 шықәса.
Аконентрациатә лагер "Освенцим" аҟынтә зхы иақәиҭтәу ахәыҷқәа. Ахроника "Освенцим ахақәиҭтәра" аҟынтәи акадр. 1939 - 1945 шш. рызтәи Аҩбатәи Адунеизегьтәи аибашьра.
1939 - 1945 шш. рызтәи Аҩбатәи Адунеизегьтәи аибашьра. Ауаа ахьҭаршьуаз анацисттә аконцентрациатә лагер Освенцим аҟны иҭакыз ауаа рчемоданқәа, урҭ ирнуп Европа атәылақәа зегьы рмаркировкақәа.
Освенцим иҭаршьыз аҭҟәацәа рыԥсыжра.
Мшаԥы, 1945 шықәсазы аконцлагер Берген-Бельзен иҟарҵаз афотосахьа. Ара иубарҭоуп аҭыԥантәи Германиа атәылауаа аԥсыбаҩ рыманы ишнеиуа. Алагер ахы иақәыиҭызтәыз ар еидгыла аҭыԥантәи ауааԥсыра адҵа рырҭеит аиашьаратә нышәынҭрақәа ирымадаз аԥсыбаҩқәа ыҵхны ишақәнагоу еиԥш анышә иамардарц.
1939 - 1945 шш. рызтәи Аҩбатәи Адунеизегьтәи аибашьра. Анацисттә ҳақьымцәа агра ззыҟарҵаз аҷкәынцәа. Аконцлагер Освенцим.
Ҭелла икәыршоу анацисттә концлагер Маиданек, Ахԥатәи ареих иатәыз ауаа ахьҭаршьуаз алагер, польшатәи ақалақь Лиублин азааигәара.
Ари арԥыс игәеиҭоит Освенцим аҟынтәи аконцлагер Дахау ахь инаргаз ауриацәа-аполиакцәа рнапқәа ирнырҵаз арыцхәқәа, 1945 шықәса мшаԥымза анҵәамҭа - лаҵара алагамҭазы, Дахау асовет аруаа мшаԥы 29 1945 шықәсазы ахы ианақәиҭыртә ашьҭахь. 1933 - 1945 шықәсқәа рзы иаанкылан 200 000-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 31 591-ҩык ҭахеит, 1945 шықәсазы аевакуациа амарш аан иҭахаз аламҵакәа.
Алагер аԥҟарақәа реилагаразы ашьра зқәырҵаз анемец концлагер Маутхаузен аҭҟәацәа. Маутхаузен - афашисттә режим иаҵанакуаз аконцлагерқәа рахьтә зегь реиҳа агыгшәыгра ахьаадырԥшуаз лагеруп. Ара рыԥсы ҭырхит 90 нызқьҩык ауааԥсыра адунеи атәылақәа 70 рҟны. Убри ахыԥхьаӡараҿы СССР 15633-ҩык атәылауаа (урҭ рыбжьара аинрал Д.М.Карбышев). Лаҵара 5 1945 шықәса ари алагер аҭҟәацәа рхы иақәиҭтәын.
Ар Ҟаԥшь ахәҭақәа анацисттә концентрациатә лагер Зонненбург ахақәиҭтәраан. Ари алагер аҟны иҭакыз 840-ҩык рахьтә ԥсышьацәгьа иақәыршәан 700-ҩык, убарҭ рхыԥхьаӡараҿы иҟан афранцызцәа, абельгиеццәа, алиуксембургуаа. Германиа, Киустрин (уажәы Польша ақалақь Слонск).
Зыхьӡ еилкаам 18 шықәса зхыҵуа урыстәылатәи ауриа, адизентириа зыхьуа алагер абаандаҩы ипатреҭ. Иҭыхуп мшаԥы 29 1945 шықәсазы анацисттә концлагер Дахау ахақәиҭтәраан, Миунхен иацәыхарамкәа. 1933 - 1945 шықәсқәа рзы иаанкылан 200 000-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 31 591-ҩык ҭахеит, 1945 шықәсазы аевакуациа амарш аан иҭахаз аламҵакәа. 1944 шықәса ԥхынҷкәынмза инаркны ара атиф аепидемиа ҵысит.
АҞӘА, ажьырныҳәа 27 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 543-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 54-ҩык акоронавирус рцәа ишалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Ажьырныҳәа 25-26 рзы Аԥсны аковид-хәышәтәырҭақәа рҿы рыԥсҭазаара иалҵит фҩык апациентцәа.
Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ажьырныҳәа 26 рзы иԥсҭазаара иалҵит ҩыџьа апациентцәа. 1931 шықәсазы ииз - идиагноз хада акоронавирустә инфекциа ҿыц, иара убас идбалан зымҩасшьа бааԥсыз авирус-бактериалтә ҩганктәи аполисегментартә гәыҵәкра. Иԥсҭазаара далҵит 1949 шықәсазы ииз ахаҵа, идиагноз хада акоронавирустә инфекциа ҿыц.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы иԥсҭазаара далҵит 1950 шықәсазы ииз апациент, идиагноз хада акоронавирустә инфекциа ҿыц. Иара ахәышәтәырҭа дҭашәеит иҭагылазаашьа бааԥсны, ирԥҳақәа ачымазара акыр ирылаҽны. Апациент мызкы иназынаԥшуа иақәнагаз ахәышәтәра дахысуан, аха уи иахьмырԥшкәа иԥсҭазаара далҵит ажьырныҳәа 26 рзы.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҿы рыԥсҭазаара иалҵит хҩык апациентцәа. 1950 шықәса рзы ииз апациент иԥсҭазаара далҵит ажьырныҳәа 15 рзы, 1946, 1948 шықәсқәа рзы ииз ҩыџьа апациентцәа - ажьырныҳәа 26 рзы. Урҭ рыхҩыкгьы акоронавирустә инфекциа адиагноз рзышьақәырӷәӷәан.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 118-ҩык, урҭ рахьтә 104-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 34-ҩык, ибжьаратәуп - 50-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 35-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит 19-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 29-ҩык, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 46-ҩык апациентцәа.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит аҿкычымазара рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, ԥхынҷкәын 15- Sputnik, Сариа Кәарцхьиаԥҳа. Аҟәеи Агәыӡереи рҟынтәи амцарцәаҩцәатә бригадақәа Гәдоуҭа араион ахь ацхырааразы инашьҭуп. Уа ԥшьымш ирықәуп абнара амца акуижьҭеи ҳәа Sputnik иазеиҭеиҳәеит Аԥсны АҶА амчрақәа рнапхгараз Аусбарҭа аиҳабы Баҭал Барчан.
Иара иажәақәа рыла аҭагылазаашьа ахылаԥшра амоуп амца ауаа рынхарҭақәа рахь имиасырц азы.
"Амца акыр аҽеимҿхакны иҟоуп. Ирылшо зегь ҟарҵоит анхарҭақәа рахь имиасырц", - иҳәеит Барчан иагьациҵеит Хәаԥ ақыҭан еиҳарак абри аганахь ала ишәарҭаны ишыҟоу.
Ақыҭақәа Гарԥи Оҭҳареи рҟны абнара амца акуп аха ауаа рзы шәарҭара ыҟам. Аиқәырхаҩцәа урҭ аҭыԥқәа рахь анеира ахьыуадаҩу азы амцарцәара изаламгацт.
"Ақәа леип ҳәа ҳаԥшуп, избанзар амца ахьеибаку ҳазнеиӡом", - иҳәеит иара.
Гәдоуҭа араион аҿы абна амца шакыз азы адырра ҟаҵан ԥхынҷкәын 12 рзы. Амца акуп 15 гектар.
Ԥхынҷкәын 13 рзы Аԥсны АҶА ахь адырра ҟаҵан Гагра араион Ԥсахара ақыҭаҿы абна абылра иаҿуп ҳәа. Гагра араион аҿы иҟоу адыррақәа рыла зынӡа 30 гектар абна амца акуп.
Аҭыԥ ахь инеит амцарцәаратә гәыԥқәа ҩба. Дара иалдыршеит ааигәа игылаз аҩнқәа амца рацәыхьчара. Аха атехника ҷыда ахьзымнеиз азы ашьхаҭыԥқәа рҿы амца рзаанымкылеит.
АҞӘА, ажьырныҳәа 22 – Sputnik. НАТО Урыстәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи разхаҵара мап ацәнакырц ишаанаԥхьац иаанаԥхьоит иҳәеит НАТО аҳәынҭмаӡаныҟәгаҩ Иенс Столтенберг Бриуссель Қырҭтәыла ахада Саломе Зурабишвили дылԥылаанӡа имҩаԥигоз апресс-конференциаҿы. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.
"Ҳара Урыстәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи ррегионқәа разхаҵара мап ацәнакырц ишааҳаԥхьац иааҳаԥхьоит", - иҳәеит иара.
Столтенберг иара убас иациҵеит Урыстәыла "Қырҭтәыла аҵакыра акзаара ҳасаб азнауларц, жәларбжьаратә азин пату ақәнаҵаларц".
Уаанӡа адырра ҟарҵахьан Қырҭтәыла ахада Саломе Зурабишвили ажьырныҳәа 22 рзы Бриуссель иҟоу НАТО аштаб-квартира дшаҭаауа, иара убас НАТО-Қырҭтәыла еицырзеиԥшу акомиссиа аилатәара дшалахәхо.
Урыстәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәыла рхьыԥшымра азханаҵеит нанҳәа 26 2008 шықәсазы. Урыстәыла аиҳабыра изныкымкәа ирҳәахьан арҭ аҩтәылак рхьыԥшымра азхаҵара аиҭахәаԥшра ргәы ишҭам, уи аӡбамҭа иахьатәи аамҭа ишақәшәо. Қарҭ акәзар, урҭ рхьыԥшымра азханаҵарц агәы иҭам.
Нанҳәа 8 ауха 2008 шықәса рзы ақырҭуа ар "Градқәа", атанкқәа, авиациа рыла ихысуа аахыҵ Уаԥстәыла иажәлеит, аҳҭнықалақь Цхинвал абжа еилаԥырыххааит. Урыстәыла ауаԥс жәлар аӡәреи-аԥсреи ирцәыхьчо, ақырҭуа ир ирҿагылеит. Хәымш ицоз аибашьра ашьҭахь Аахыҵ Уаԥстәыла ахы иақәиҭтәын.
Ауаҩы изинқәа рзы Европатәи аӡбарҭа иацы ҵаҵӷәык аҵам ҳәа иаԥхьаӡеит 2008 шықәса нанҳәамзазтәи ахҭысқәа рзы Қырҭтәыла Урыстәыла иаднаҵо ахара.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Қырҭтәыла НАТО алианс ишалалаша атәы иалацәажәеит
НАТО амаӡаныҟәгаҩ хада: алианс Амшынеиқәаҿ аҟазаара еизҳауеит
НАТО ааԥхьара ҟанаҵеит Урыстәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи разхаҵара иацәхьаҵырц
Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра: НАТО Аахыҵ Кавказ аҭынчра иаԥырхагоуп
АҞӘА, ажьырныҳәа 22 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 451-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 112-ҩык акоронавирус рцәа ишалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
COVID-19 зцәа иалаз пациентк иԥсҭазаара иалҵит Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҟны ажьырныҳәа 20 рзы. !953 шықәсазы ииз апациент ахәышәтәырҭа дҭашәеит ажьырныҳәа 9 рзы, иара иахәҭаз ахәышәтәра дшахысуазгьы, ажьырныҳәа 20 рзы иԥсҭазаара далҵит. Изышьақәыргылан адиагноз "акоронавирустә инфекциа ҿыц", зыҽзыруадаҩыз ачымазара хада - "ҩганктәи аполисегментартә гәыҵәкра".
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 134-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 35-ҩык, ибжьаратәуп - 48-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 37-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит 20-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 20-ҩык, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 61-ы пациент.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 11096-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 8943-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 157-ҩык.


АҞӘА, ажьырныҳәа 5 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 585-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 141-ы акоронавирус рцәа ишалаз аадырԥшит.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 76-ҩык, урҭ рахьтә 65-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 23-ҩык, ибжьаратәуп - 13-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 33-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит 19-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 30-ҩык. Аҟәатәи амобилтә хырхарҭарацәатә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 43-ҩык апациентцәа.
Гәдоуҭатәи агоспиталь аҟны ажьырныҳәа 3 рзы рыԥсҭазаара иалҵит ҩыџьа апациентцәа.
2020 шықәса ԥхынҷкәын 21 рзы ахәышәтәырҭа иҭашәаз 57 шықәса зхыҵуа апациент иԥсҭазаара далҵит. Иара изышьақәырӷәӷәан адиагноз "акоронавирустә инфекциа ҿыц", зыхәышәтәра хьанҭаз ачымазара хада "ҩ-ганктәи аполисегментартә гәыҵәкра".
2020 шықәса ԥхынҷкәын 12 рзы агоспиталь иҭашәаз 67 шықәса зхыҵуаз апациент иԥсҭазаара далҵит. Иара изышьақәырӷәӷәан адиагноз "акоронавирустә инфекциа ҿыц", "ҩ-ганктәи аполисегментартә гәыҵәкра".
Ирыхәҭаз ахәышәтәра ишахысуазгьы, апациентцәа зеиқәымхеит.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб иаанацҳахьан, ԥхынҷкәын 30, 2020 шықәса инаркны ажьырныҳәа 3, 2021 шықәсанӡа жәеизаҩык акоронавирус зыдбалаз апациентцәа рыԥсҭазаара ишалҵыз Аԥсны.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Иракли Хынҭәба иара убасгьы дрылацәажәеит иааиуа амзақәа рызтәи рыпланқәа ртәы.
Илана Амқәабԥҳа, Sputnik
Апресс-конференциа аартуа РУСДРАМ адиректор хада Иракли Хынҭәба далацәажәеит имариамыз 39-тәи атеатртә сезон.
"Ҳара иҳалҳаршеит хымзи хымзи бжаки еиҵахарыда ахгара. Есыҽны аспектакльқәа цон уҳәар ауеит. Ахәаԥшыҩцәа рацәаҩны иаҳҭааит", - иҳәеит иара.
Хынҭәба иазгәеиҭеит 103 репертуартә спектакль ишыхәмарыз. Макьанагьы асезон нҵәаанӡа урҭ рхыԥхьаӡара 106 рҟынӡа ишнеиуа.
Хынҭәба ишиҳәаз ала, жьҭаара 7 рзы иаатуеит Фазиль Искандер ихьӡ зху жәларбжьаратәи акультура афестиваль "Ауаҩы игыларҭа". Афестиваль аҳәаақәа ирҭагӡаны раԥхьаӡа акәны идырбахоит Аслан Галазов икиносахьа "Чик ихәыҷра", иара Аԥсны иҭыхын. Афестиваль мҩаԥгахоит Аԥсны акультура аминистрра адгыларала.
Асезон аркхоит жьҭаара 15 рзы аспектакль "Ишьаарҵәыроу ачара" ала. Иара анхыркәшахалак ашьҭахь ахәаԥшцәа рыбжьыҭирала иалкаахоит аиааиҩцәа.
"Сынтәа ирацәан аԥхьарбарақәа: "Авантиурист имшынҵа", "Електра", "Оскар", "Буратино ихҭысқәа", "Ишьаарҵәыроу ачара", "Зегьы рцасҳәа агәырӷьара", - иҳәеит РУСДРАМ адиректор.
Абжьыҭиразы РУСДРАМ асаит аҟәша ҷыдаҿы абжьыҭара ҟалоит иалыркааз артистцәа, арежиссиорцәа, асахьаҭыхыҩцәа иара убасгьы аспектакль рыӡбахә рҳәаразы.
2020 шықәса нҵәаанӡа 40-тәи асезон аҳәаақәа ирҭагӡаны ҩ-ԥхьарбарак мҩаԥысраны иҟоуп.
Жьҭаара 30-31 рзы имҩаԥгахоит амоноспектакль "Ацынҵәарах" аԥхьарбара. Хынҭәба иажәақәа рыла, ари даара аинтерес зҵоу усмумҭоуп.
Аҩбатәи аспектакль – Милана Ломиаԥҳа лмоноспектакль ауп. Арежиссиор Мариа Романова. Иара ддырбоит абҵарамза анҵәамҭазы.
Иазырхиоуп даҽа ҩ-проектк. Руак, Антон Чехов изку, мҩаԥгахоит арт-фое аҿы. Аҩналара хәыда-ԥсадоуп.
Аҩбатәи апроект онлаин аформат ала имҩаԥысуеит, Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду аҟны Аиааира 75 шықәса ахыҵра иазкуп. Россотрудничество ацхыраарала иаԥҵоуп, Александр Твардовски ипоема "Васили Тиоркин" иалхуп.
Иракли Хынҭәба иазгәеиҭеит рпланқәеи атәылаҿ иҟалар зылшо аепидемиологиатә ҭагылазаашьеи шеидҳәалоу.
Жьҭаара 5 инаркны иалагалахоит амассатә уснагӡатәқәа рымҩаԥгаразы аԥкрақәа, акультуратә уснагӡатәқәа уахь ишаҵанамкуагьы, азал рҭәны аспектакльқәа рымҩаԥгара залшом.
"Аспектакль "Ишьаарҵәыроу ачара" жьҭаара 15 рзы иқәыргылахоит. Азал аҿы аҭагылазаашьа ҷыдақәа инарықәыршәаны ахәаԥшыҩцәа ртәара еиҿкаахоит. Ҳара иҳалшо зегь ҟаҳҵоит атеатр ахь иаҳзааиуа цәшәарак рымамзарц азы", - иҳәеит адиректор.
Иазԥхьагәаҭоуп хыԥхьаӡара рацәала агастрольқәа, аха урҭгьы аҭагылазаашьа шыҟало иадҳәалахоит. Жьҭаара 9 рзы атеатр Липецкҟа амҩа иқәлоит, жьҭаара 11 рзы Лев Толстои ихьӡ зху Академиатә театр аҟны ахәаԥшыҩцәа иддырбоит "Кьиоџьаа рҭыӡшәа".
"39-тәи асезон аихшьаалақәа ҟаҵо, ҳара уаҵәтәи амш ҳазхәыцуеит. Напхгаҩык иаҳасаб ала ибзианы еилыскаауеит акраамҭатә планқәа разгәаҭара ишаамҭам", - иҳәеит Хынҭәба.
"Аҿкычымазара иадҳәалаз аинформациатә усура, уи аҽазыҟаҵара, уи агәҽанызаара, аҳәынҭқарратә усбраҭақәа еиҿыркаауаз аусура зегьы аинформациала еиқәыршәатәын. Ачымазара ыҟоуп ҳәа ажурналистцәа аусурахь имнеиуа, рхы хьчара мацара иашьҭамызт. Дара рнапынҵақәа зегьы нарыгӡар акәын, уи иахылҿиаауаз ауадаҩрақәа ҳасаб рзуны. Ашықәс еихшьаало иазгәасҭарц сҭахуп, Аԥсны ажурналистцәа аус ахьыруазаалакгьы, аибашьра ашықәсқәа рзы ишыҟаз еиԥш, аидгылара ҟаҵаны, аицхыраара ҟаҵаны, ихадароу ахықәкы- ажәлар ирдырыц ирықәнагоу, аинформациа рызнагараҿы даара аџьабаа рбеит. Акырӡа аусбараҭақәа русура аанкылан, аха зда ԥсыхәа амам ҳәа еиқәырԥхьаӡо, урҭ рхыԥхьаӡараҿы аԥхьа игыламзар, рыгәҭаны игылан Аԥсны амассатә информациатә хархәагақәа", - еиҭеиҳәеит Ҳашыг.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.
АҞӘА, ажьырныҳәа 16-Sputnik. Ажьырныҳәа 25-нӡа Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аҟны акарантин рылаҳәоуп, иҟоу аепидемиологиатә ҭагылазаашьа иахҟьаны, абри аҩыза аӡбамҭа аднакылеит аректорат, абри атәы Sputnik иазааицҳаит апресс-маҵзура анапхгаҩы Џьамбул Инџьгьиа.
Инџьгьиа иажәақәа рыла, ашықәс алагамҭазы COVID-19 рзышьақәырӷәӷәан аӡәык-ҩыџьак арҵаҩцәа. Астудентцәа рҟынтә аҿкычымазара ӡәыр рцәа иалу иаламу аилкаара иаҿуп.
2020 шықәсазы атәылаҿ иҟоу аепидемиологиатә ҭагылазаашьа инадҳәаланы Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә университет анапхгара аҵараиурҭа аҭалара аԥҟарақәа рыԥсахит. ААУ аректор актәи ихаҭыԥуаҩ Виктор Маланӡиа иажәақәа рыла, ауниверситет ахь ԥышәарада абитуриентцәа рыдыркылеит. Аԥышәаратә сессиа ашьҭахь еилкаахоит хәыда-ԥсада аҵара зҵои, аҵара ахә зшәалои.
Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа инапы аҵаиҩит 2021 шықәса жәабранмза 10 рҟынӡа ауааҧсыра акоронавирустә ҿкы COVID-19 рацәыхьчара иазку ауснагӡатәқәа ирыцҵазарц Адҵа.


АҞӘА, ԥхынҷкәын 4 – Sputnik. Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы аԥсҭбарақәа ҩба ҟалеит, ҳәа аанацҳауеит Аԥсны ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҟны лыԥсҭазаара далҵит 1949 шықәсазы ииз апациент. Лара акоронавирустә инфекциеи ҩганктәи аполисегментартә гәыҵәкреи лыманы ахәышәтәырҭа дҭашәеит ԥхынҷкәын 2 рзы. Иақәнагаз атерапиа шылзмҩаԥыргозгьы, лыдунеи лыԥсахит ԥхынҷкәын 3 рзы, шьыбжьон.
Иԥсҭазаара далҵит 1957 шықәса рзы ииз даҽа пациентк. Ахаҵа ахәышәтәырҭа дҭашәеит абҵара 25 рзы акоронавирус ицәа иаланы. Изымҩаԥыргоз атерапиа иахьмырԥшкәа, апациент иԥсҭазаара далҵит ԥхынҷкәын 4 рзы, ашьыжь.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 102-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 89-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 20-ҩык, ибжьаратәуп - 33-ҩык. Ахәышәтәырҭа илҩаауп ааҩык апациентцәа.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит 35-ҩык апациентцәа.
Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 40-ҩык апациентцәа. 36-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, ԥшьҩык рҭагылазаашьа бааԥсуп.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 6400-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә ргәы бзиахеит 4498-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 86-ҩык.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>


Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 9323-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә ргәы бзиахеит 7187-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 131-ҩык.
Аунитартә наплакы "Амшынеиқәафымцамч" Гәылрыԥшь араионтә ҟәша аиҳабы Зураб Ханагәуа арадио Sputnik аефир аҟны арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҿы еиҭеиҳәеит араион ауааԥсыра фымцала реиқәыршәаразы аҭагылазаашьа зеиԥшроу.
Гал араион аҿы абнақәа амца ркит ашәахьа, ажьырныҳәа 4 рзы, ажьырныҳәа 5 ашьыжь урҭ рырцәара рылшеит.
Акоронавирустә инфекциазы атест Александр Анқәаб изыҟарҵеит ԥхынҷкәын 29 рзы, адырҩаҽны ПЦР-тест аҭак ала еилкаахеит уи акоронавирус ицәа ишалоу.
Аретро-дәыӷба "Шәача" Аԥсныҟа иныҟәоит 2020 шықәса нанҳәамза инаркны, ҭагалангьы, аӡынгьы аныҟәара иаҿын.
Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан аҳҭнықалақь Аҟәа агаразы имҩаԥгаз Ианвартәи ажәылара иалахәын шәҩык инарзынаԥшуа Гагра араион ахаҭарнакцәа. Урҭ рахьтә иҟалеит ари иманшәаламхаз аиҿагылараҿы иҭахаз.
Амоделиер, аӡахырҭа ҩны "House Fashion" аиҳабы Мадина Ҷанԥҳа арадио Sputnik аефир аҟны абжьгара рылҭеит амода иацклаԥшуа рҽеилаҳәараҟны иазгәарҭаша азы.
Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аҭоурых аҿы аҭыԥ ҷыда ааннакылоит Ианвартәи ажәылара. Маҟҿаҳәаранӡа иауз асы ишԥынгыла духазгьы, ҳар Аҟәа аҭарцәра рҽазыршәеит. Ажәылара иалахәыз аветеран Ҭенгьиз (Заза) Бганба еиҭеиҳәеит уи иацыз ауадаҩрақәеи шьҭахьҟа ихьамҵыр шамузи ртәы.
Гал араион аҿы абнақәа амца ркит ажьырныҳәа 4 рзы. Галтәи амцарцәаҩцәа ирыцхрааразы инеит Аҟәа, Гәылрыԥшь, Очамчыра ақалақьқәа рҟынтәи амцарцәаҩцәеи иҷыдоу атехникеи.
Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рзы аминистр Лев Кәыҵниа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит Ашықәс ҿыц ауха инаркны аԥсшьарамшқәа ирылагӡаны иҟалаз ахҭысқәа ртәы.


АҞӘА, ԥхынҷкәын 7 - Sputnik. Аԥсны ауааԥсыра агрипп аҟынтәи алаҵа рзыҟарҵо иалагеит ашәахьа, ԥхынҷкәын 7 рзы, абри атәы аанацҳауеит Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрра апресс-маҵзура.
Атәылахь иаагоуп агрипп иаҿагылоу алаҵақәа 15 нызқь - урыстәылатәи ахәшәқәа "Ультрикс", "Совигрипп", урҭ аахәан агәабзиарахьчара аминистрра ахарџь ала.
"Амедусбарҭақәа шамахамзар зегьы алаҵа роухьеит, ауааԥсыра адырра рыҭара иаҿуп иааны алаҵа ҟарҵар шалшо", - абри атәы аалыцҳаит агәабзиарахьчара аминистрра ахәышәтәра-профилактикатә усбарҭа аспециалист хада Есма Гәниаԥҳа.
Гәниаԥҳа излалҳәаз ала, ари алаҵа фышықәса зхыҵуа ахәыҷқәа инадыркны адуцәагьы ирызкуп.
"Алаҵа аныҟарҵалак ашьҭахь 7-14 мшы анҵлак ауаҩы иҿы агрипп иаҿагылоу аиммунитет цәырҵуеит, уи амч амазаауеит шықәсык аҩнуҵҟа", - ҳәа азгәалҭеит аспециалист.
Ашколқәа рҟны алаҵаҟаҵара ҟалоит етап-етапла, акоронавирус иахҟьаны иалагалоу аԥкрақәа ирықәныҟәаны. Ашколтә медиаҳәшьцәа ашколхәыҷқәа гәыԥ-гәыԥла еизылгалоит, иаҳа еиҵбоу ахәыҷқәа аполиклиникақәа рҟны иҟарҵалоит ҳәа инаҵылшьит Гәниаԥҳа.
Аԥсныҟа ҩ-нызқь доза аимҳәазы алаҵақәа "Ультрикси" "Совигриппи" ашьҭын абҵарамзазы.
2020 шықәсазы асезонтә еимҳәа алаҵа жьҭаарамзазы иҟарҵараны иҟан, аха урыстәылатәи алаҵа ҭзыжьуа азауадқәа ианаамҭаз иахьахьымӡаз азы аграфик еиҭагахеит.
Алаҵа аашьҭра аамҭа хьшәахеит избанзар Урыстәыла ақәҵара ҭыҵит 60 процент ауааԥсыра алаҵа рзыҟаҵазарц азы. Азауадқәа аминистрра адырра арҭеит убри азы алаҵа аашьҭра аграфик шеиҭаҵуазы.
Алаҵа изҭаху зегьы хатәгәаԥхарала аполиклиникаҿ инеины хәыда-ԥсада иҟарҵар ҟалоит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Лиудмила Скорик: асезонтә еимҳәазы алаҵа аиммунитет ланарҟәуам
АҞӘА, ажьырныҳәа 22 – Sputnik. НАТО Урыстәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи разхаҵара мап ацәнакырц ишаанаԥхьац иаанаԥхьоит иҳәеит НАТО аҳәынҭмаӡаныҟәгаҩ Иенс Столтенберг Бриуссель Қырҭтәыла ахада Саломе Зурабишвили дылԥылаанӡа имҩаԥигоз апресс-конференциаҿы. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.
"Ҳара Урыстәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи ррегионқәа разхаҵара мап ацәнакырц ишааҳаԥхьац иааҳаԥхьоит", - иҳәеит иара.
Столтенберг иара убас иациҵеит Урыстәыла "Қырҭтәыла аҵакыра акзаара ҳасаб азнауларц, жәларбжьаратә азин пату ақәнаҵаларц".
Уаанӡа адырра ҟарҵахьан Қырҭтәыла ахада Саломе Зурабишвили ажьырныҳәа 22 рзы Бриуссель иҟоу НАТО аштаб-квартира дшаҭаауа, иара убас НАТО-Қырҭтәыла еицырзеиԥшу акомиссиа аилатәара дшалахәхо.
Урыстәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәыла рхьыԥшымра азханаҵеит нанҳәа 26 2008 шықәсазы. Урыстәыла аиҳабыра изныкымкәа ирҳәахьан арҭ аҩтәылак рхьыԥшымра азхаҵара аиҭахәаԥшра ргәы ишҭам, уи аӡбамҭа иахьатәи аамҭа ишақәшәо. Қарҭ акәзар, урҭ рхьыԥшымра азханаҵарц агәы иҭам.
Нанҳәа 8 ауха 2008 шықәса рзы ақырҭуа ар "Градқәа", атанкқәа, авиациа рыла ихысуа аахыҵ Уаԥстәыла иажәлеит, аҳҭнықалақь Цхинвал абжа еилаԥырыххааит. Урыстәыла ауаԥс жәлар аӡәреи-аԥсреи ирцәыхьчо, ақырҭуа ир ирҿагылеит. Хәымш ицоз аибашьра ашьҭахь Аахыҵ Уаԥстәыла ахы иақәиҭтәын.
Ауаҩы изинқәа рзы Европатәи аӡбарҭа иацы ҵаҵӷәык аҵам ҳәа иаԥхьаӡеит 2008 шықәса нанҳәамзазтәи ахҭысқәа рзы Қырҭтәыла Урыстәыла иаднаҵо ахара.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Қырҭтәыла НАТО алианс ишалалаша атәы иалацәажәеит
НАТО амаӡаныҟәгаҩ хада: алианс Амшынеиқәаҿ аҟазаара еизҳауеит
НАТО ааԥхьара ҟанаҵеит Урыстәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи разхаҵара иацәхьаҵырц
Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра: НАТО Аахыҵ Кавказ аҭынчра иаԥырхагоуп
АҞӘА, ажьырныҳәа 22 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 451-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 112-ҩык акоронавирус рцәа ишалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
COVID-19 зцәа иалаз пациентк иԥсҭазаара иалҵит Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҟны ажьырныҳәа 20 рзы. !953 шықәсазы ииз апациент ахәышәтәырҭа дҭашәеит ажьырныҳәа 9 рзы, иара иахәҭаз ахәышәтәра дшахысуазгьы, ажьырныҳәа 20 рзы иԥсҭазаара далҵит. Изышьақәыргылан адиагноз "акоронавирустә инфекциа ҿыц", зыҽзыруадаҩыз ачымазара хада - "ҩганктәи аполисегментартә гәыҵәкра".
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 134-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 35-ҩык, ибжьаратәуп - 48-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 37-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит 20-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 20-ҩык, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 61-ы пациент.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 11096-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 8943-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 157-ҩык.


АҞӘА, ажьырныҳәа 1 — Sputnik, Бадри Есиава. Аҟәа диит раԥхьатәи ахәыҷы асааҭ 20:45 рзы ахәаша, ажьырныҳәа 1 азы ҳәа Sputnik акорреспондент изеиҭалҳәеит Аҟәатәи ахшараиурҭа акушер-гинеколог Лана Қьышьмариаԥҳа.
"Иахьа асааҭ 20:45 рзы диит ахаҵарԥыс - уи икапан ԥшь-кьылаки ԥшьышә грамми, иоура - 56 сантиметра иҟоуп. Ахәыҷы д-Ԥачалиоуп, иан д-Џьопуаԥҳауп", - ҳәа ажәабжь бзиа еиҭалҳәеит Қьышьмариаԥҳа.
Ари асаби Аԥсны 2021 шықәсазы ииз аҩбатәи хәыҷуп. Ажьырныҳәа 1 ауха Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы диит Гыцԥҳа хәыҷык. Гагра араион ахадара асаит ишаҳәо ала, лара лҭаацәа араион ахада 50 нызқь мааҭ рзишәоит.
Аҟәа ақалақь ахада Беслан Ешба излаиӡбаз ала, ҳазҭалаз ашықәсан аҳҭнықалақь аҿы раԥхьа ииз ахәыҷы шә-нызқь мааҭ изыршәоит.
2020 шықәса ҳанҭалоз Ашықәс ҿыц ауха Аԥсны ахшараиурҭақәеи ахшараиурҭатә ҟәшақәеи рҿы иит фҩык ахәыҷқәа - ԥшьҩык аӡӷабцәеи ҩыџьа аҷкәынцәеи.
АҞӘА, ажьырныҳәа 22 – Sputnik. НАТО Урыстәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи разхаҵара мап ацәнакырц ишаанаԥхьац иаанаԥхьоит иҳәеит НАТО аҳәынҭмаӡаныҟәгаҩ Иенс Столтенберг Бриуссель Қырҭтәыла ахада Саломе Зурабишвили дылԥылаанӡа имҩаԥигоз апресс-конференциаҿы. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.
"Ҳара Урыстәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи ррегионқәа разхаҵара мап ацәнакырц ишааҳаԥхьац иааҳаԥхьоит", - иҳәеит иара.
Столтенберг иара убас иациҵеит Урыстәыла "Қырҭтәыла аҵакыра акзаара ҳасаб азнауларц, жәларбжьаратә азин пату ақәнаҵаларц".
Уаанӡа адырра ҟарҵахьан Қырҭтәыла ахада Саломе Зурабишвили ажьырныҳәа 22 рзы Бриуссель иҟоу НАТО аштаб-квартира дшаҭаауа, иара убас НАТО-Қырҭтәыла еицырзеиԥшу акомиссиа аилатәара дшалахәхо.
Урыстәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәыла рхьыԥшымра азханаҵеит нанҳәа 26 2008 шықәсазы. Урыстәыла аиҳабыра изныкымкәа ирҳәахьан арҭ аҩтәылак рхьыԥшымра азхаҵара аиҭахәаԥшра ргәы ишҭам, уи аӡбамҭа иахьатәи аамҭа ишақәшәо. Қарҭ акәзар, урҭ рхьыԥшымра азханаҵарц агәы иҭам.
Нанҳәа 8 ауха 2008 шықәса рзы ақырҭуа ар "Градқәа", атанкқәа, авиациа рыла ихысуа аахыҵ Уаԥстәыла иажәлеит, аҳҭнықалақь Цхинвал абжа еилаԥырыххааит. Урыстәыла ауаԥс жәлар аӡәреи-аԥсреи ирцәыхьчо, ақырҭуа ир ирҿагылеит. Хәымш ицоз аибашьра ашьҭахь Аахыҵ Уаԥстәыла ахы иақәиҭтәын.
Ауаҩы изинқәа рзы Европатәи аӡбарҭа иацы ҵаҵӷәык аҵам ҳәа иаԥхьаӡеит 2008 шықәса нанҳәамзазтәи ахҭысқәа рзы Қырҭтәыла Урыстәыла иаднаҵо ахара.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Қырҭтәыла НАТО алианс ишалалаша атәы иалацәажәеит
НАТО амаӡаныҟәгаҩ хада: алианс Амшынеиқәаҿ аҟазаара еизҳауеит
НАТО ааԥхьара ҟанаҵеит Урыстәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи разхаҵара иацәхьаҵырц
Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра: НАТО Аахыҵ Кавказ аҭынчра иаԥырхагоуп
АҞӘА, ажьырныҳәа 22 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 451-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 112-ҩык акоронавирус рцәа ишалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
COVID-19 зцәа иалаз пациентк иԥсҭазаара иалҵит Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҟны ажьырныҳәа 20 рзы. !953 шықәсазы ииз апациент ахәышәтәырҭа дҭашәеит ажьырныҳәа 9 рзы, иара иахәҭаз ахәышәтәра дшахысуазгьы, ажьырныҳәа 20 рзы иԥсҭазаара далҵит. Изышьақәыргылан адиагноз "акоронавирустә инфекциа ҿыц", зыҽзыруадаҩыз ачымазара хада - "ҩганктәи аполисегментартә гәыҵәкра".
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 134-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 35-ҩык, ибжьаратәуп - 48-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 37-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит 20-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 20-ҩык, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 61-ы пациент.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 11096-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 8943-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 157-ҩык.


АҞӘА, ажьырныҳәа 16 – Sputnik. Акоронавирус зцәа иалаз, ҩ-ганктәи аполисегментартә гәыҵәкра змаз ахаҵа иԥсҭазаара далҵит Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы, ажьырныҳәа 14 рзы.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 102-а, урҭ рахьтә 90-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 27-ҩык, ибжьаратәуп - 40-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 36-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит 26-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 26-ҩык, амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 57-ҩык апациентцәа.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 10486-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 8190-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 152-ҩык.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Sputnik
Аԥсуа жәлар рынхара-рынҵыра зегьы иацклаԥшуан есымша. Аԥсабареи дареи еинаалан инхон. Рыбзазараҿы рхы иадырхәоз зегьы иара акәын ирызҭоз. Амала амазара ӷәӷәа иашьҭамызт, дара ирызхаша, асас дырҭаар дызларбаша акәын еидыргалоз. Аха дара даара акырӡа иацклаԥшуан зқьышықәсала рабдуцәа иаԥырҵоз рқьабызқәа рынагӡашьа. Уи иҳаранакуан рыуаажәларратә хымҩаԥгашьа, ркультура зегьы. Иахьеи-уахеитәи ахымҩаԥгашьа, атәашьа-агылашьа, аиҳабы-аиҵбы реизыҟазаашьа, реихаҵгылашьа, сасра ацара, асасдкылара уҳәа аетикет иаҵанакуа зегьы аԥсуаа "алеишәа" ҳәа иашьҭан. Алеишәа имҩақәнаҵон ажәлар еиуеиԥшым аҭагылазаашьақәа раан рхымҩаԥгашьа. Уахь иаҵанакуан аизарақәа, агәырӷьарақәа, ачарақәа, ахәмаррақәа, алахьеиқәра, аусеилыргара уҳәа ирацәаны. Аха абра иалаҳкааит аԥсуара аҟны аиҳаби аиҵби рыпатуеиқәҵашьа иадҳәалоу атәашьа-агылашьа иазкны жәытә-натә аахыс ирымоу аизыҟазаашьақәа.
Аԥсуа "Анцәа иҟнытә дааит", "быжь насыԥк ицуп" ҳәа ииԥхьаӡо асас даниҭаауаз, сасра данцоз, аҩны даныҟазгьы налаҵаны итәашьа-игылашьа еиҿкаан. Еилыхны иҟан аиҳабы итәарҭа, аиҵбы итәарҭа зегьы. Машәырны иҟамлазар ҟалапатәашьа-агылашьа идыруеит ҳәа иаҳҳәо ажәа. Гәырӷьарак, еизарак, даҽа уск, ма аҩнаҭаҿы иааиднагалаз асасцәа, аԥшәмацәа қәрала иреиҳабу, иреиҵбу зегьы ртәарҭақәа шьақәгылан. Аҩнаҭахьы асасцәа анымҩахыҵуа аума, сасра ианцо аума, ус џьара ианеизо аума, Ҭырқәтәыла инхо ҳауаажәлар иахьа уажәраанӡагьы еиҳабы-еиҵбыла атәашьа аԥҟарақәа ирықәныҟәоит. Аҩнаҭаҿы аиҳабы иҭыԥ, иуада, аиҵбы иҭыԥ алхны иҟоуп, дасу иахьиҭаху дызтәаӡом.
Ауаџьаҟ змаз аҩнқәа андыргылоз, аиҳабы иҭыԥ ауаџьаҟ армарахь акәын. Ауаџьаҟ – аиҳабы иарӷьарахь иаанхон. Арӷьарахь ала аҟәардәқәа дыргылон, еиҳабы-еиҵбыла атәаразы. Аҩнаҭа аиҳабы иара даныҟамгьы иҭыԥ аҿы итәаӡомызт, ари апатуқәҵара, абзиабара иазкын.
Ауаџьаҟ змам аҩнқәа дыргыло ианалага, аиҳабы иҭыԥ ашә анаатлак, иахьибарҭоу арӷьарахьтәи аҭыԥ акәхеит. Ашә ахьаатуа аганахьала аиҳабы ддыртәаӡом. Аҳаҷашь ашә ахьаатуа арӷьарахь акәзар, иааҩнало ибзианы дахьибарҭоу аҿы аиҳабы иҭыԥ ауп.
Ирҳәоит: "аиҳабы дԥызоуп", "аиҳабы дышәшьыроуп", "еиҳабы дызмам Анцәагьы димам" ҳәа. Арҭ зегьы иаадырԥшуеит аиҳабы пату ахьынӡаиқәу. Иаргьы идыруеит ижәлар дшырҭаху, ҳаҭыр шиқәу, аԥсҭазаара агәҭа дшалагылоу. Уи иара иԥсҭазаара аҵакы анаҭоит, иароуеит ишықәснҵыра. Аиҵбацәа зегьы аиҳабацәа пату ду рықәырҵоит, бзиабарала ирзыҟоуп.
Аҩнаҭаҿы асасцәа анымҩхаыҵуа, еицу реиҳабы иоуп зегь реиҳа пату зқәу. Уи аахаҿы ддыртәоит. Иара иармарахьала дтәоит аԥшәма исасцәа пату рықәҵаразы ирыдигалаз аиҳабы. Иара аԥшәма ихаҭа дтәаӡом, уи исасцәа ирыгу-ирыбзоу дахылаԥшуеит. Аха аԥшәма иқәра рацәазар, иааиз ирыцу аиҳабы иаҵкыс деиҳабызар, усҟан ахаҿы дтәоит. Арҭ аҩыџьа рнаҩс ддыртәоит асасцәа иааиз рахьынтәи ахаҿы идыртәаз аиҳабы ишьҭахь қәрала еиҳабу. Уа аҭыԥ ыҟамзар, ахаҿы итәоу аиҳабы аҩны иааҩнало дибар, аҭыԥ изныжьны, иара дызцу аиҳабы дизааигәаны дтәоит. Арҭ рнаҩс асасцәа еиҳабы-еиҵбыла итәоит. Амала ахаҿы итәоу аиҳабы иарӷьарахьала аӡәгьы дтәаӡом. Аиҳабы инаҩс итәоу зегьы шеибарку армарахьалоуп. Асас иқәра еиҳа еиҵазар, аԥшәма ирыдиртәалаз деиҳабызар, ахахьы иара ддыртәоит, иармарахь дтәоит асасцәа реиҳабы. Иҟоуп зны-зынла иааиз асас қәрала деиҵбызаргьы ахахьы дтәарц ианидырцало. Усҟан уи ирацәаны пату зқәу, ма харантә иааз аӡә иоуп, убри аҟнытә ахахьы ддыртәоит.
Аԥшәмацәа рахьынтәи еиҵбу ашә азааигәара дтәоит. Уи асасцәа дырхылаԥшуеит, ак рыгхозар гәеиҭоит. Ауадаҟны асасцәа штәоу даҽа гәыԥк ааир, иааиз еиҳабыс ирыцу еиҳа ихыҵуазар, еиҳа иахьыхароу џьарантә даазар, ахахьы уи ддыртәоит. Иармарахь иара иаԥхьа иааихьаз, ахаҿы итәаз аиҳабы ддыртәоит. Уи ашьҭахь аҩынтә раан иааиз аиҳабы иаҵкыс еиҵыбны ицу дтәар ҟалоит, аԥшәмацәа рхаҭарнак дтәаргьы ҟалоит. Егьырҭ иаанхаз ирхыҵуеи рысасра ахьынӡаҳараку ала аҭыԥ рибаҭоит. Араҟа еиҳарак ихадароу иааиз асасцәа ирыцу аиҳабыи уи инаҩс қәрала еиҳабуи ртәарҭоуп – урҭ алхны иҟоуп, уаҟа аӡәгьы дтәаӡом, ԥхашьароуп, патудароуп ҳәа иԥхьаӡоуп. Ара ҳаззаҭгылаз асасцәа аҩны ианааҩнало ишеибартәо ауп. Убасҵәҟа иҟоуп аишәа ианахатәоугьы атәашьа. Асасцәа аишәа ианахатәо, иааиз ирыцу аиҳабы ашә иааҩнало дахьибарҭоу ала аишәа ахахьы ддыртәоит. Аԥшәма деиҳабызар, иара дрыдтәалозар, ахахьы дтәоит. Акрыфара напы адыркаанӡа, асасцәа реиҳабы иззааиз аус далацәажәоит, анаҩс дныҳәоит, насоуп зегьы акрыфара ианалаго. Асасцәа аишәа ианахатәоу ашәа ааигәа-сигәа ирхаӷылоуп арԥарацәа, урҭ аишәа иахатәоу рымаҵ руеит, ирхылаԥшуит. Аҭыԥҳацәеи аҳәсақәеи амаҵурҭахь иҟоуп, ахәы дырмазеиуеит.
Ауаа адәахьы ианеизо арымӡқәа ргыланы иантәогьы, иалкааны иҟоуп аиҳабацәа ртәарҭа. Арымӡ ҵлак амҵаҿы иргыланы уск анырыӡбозгьы арымӡ ахаҿы итәоз еизаз иреиҳабыз иакәын. Нас уи ишьҭанеиуа еиҳабы-еиҵбыла еидтәалон. Ҿарацәа ма игылоуп, ма инаскьашәа даҽа рымӡк иқәтәоуп.
Амҩа ианықәу, џьара ианцо, аиҵбы аиҳабы иармарахьала шьаҿақәак раҟара ишьҭахь дгыланы дицныҟәон. Аригьы патуқәҵаран.
Ажәытә Аԥсны аибашьрақәа ақәыларақәа аныҟаз, аиҳабы иҭыԥ аҩны аҿаҟны, ашәа ахьибарҭаз акәын. Ари зызкыз, шәарҭарак ҟалар, раԥхьа иара ибап, дахҭыгәлар, иеиҵбацәа ихьчарц азы акәын. Аиҳабы аԥхьа дахьдыргылоз апатуқәҵара анаҩсангьы ашәарҭарақәа раан ахыхьчара иадҳәалан. Анкьа аныҟәарақәа, аиҭанеиааирақәа аныуадаҩыз, аиҳабацәа аҿар ирабжьыргон: "Шгәышәҽаныз, ақыҭа сасык, мах ара ицо аӡәы, ма шәаџьҳәаҩык даалалар, адәы дықәымхааит, ԥхашьароуп, игәашәҭала" ҳәа. Ари ианыԥшуеит аихаҵгылара, агәеибаҭара, агәыбылра ахьынӡаҳаракыз.
Ахаҵа-аԥҳәыс ҳәа еилымхкәа аԥcуара аҟны аиҳабы пату иқәуп. Аиҳабацәа рыԥсҭазаараҟны ирбаз-ираҳаз, ирыхҭысыз зегьы аиҵбацәа рзы мҩақәҵагоуп. Аиҳабацәа аиҵбацәа мышкызны дара реиԥш ишажәуа лассы-ласс ирарҳәон, ирҭахын аамҭа мгакәа акы рҿырҵаарц, убри азын рԥышәа рымардон. Аиҵыбра ныҟәымгакәа, аиҳабра узныҟәгаӡом ҳәа иԥхьаӡан. Иахьцоз, иахьтәоз-иахьгылоз аиҵбацәагьы рыцын. Уахынла шаанӡа иантәоз уа ирхаҵгылан, рымаҵ руан, ирзыӡырҩуан. Шәца ҳәа рарымҳәакәа ицар ҟалаӡомызт. Абасала, рылшара дырӷәӷәон, ирааӡон. Аиҳабацәа рхаҭақәа рхымҩаԥгашьа даара ишәан-изан. Урҭ ахәыҷы инаиркны аду иҟыӡа рызнеишьа иақәшәон. Реиҵбацәа рԥышәа шрымардоз мчыла ирыдцаланы акәымызт, хымҩаԥгашьала идырбаны акәын. Шықәсыла аиҳабра мацара азхомызт уи. Зыԥсҭазааратә мҩа ицқьаны ианысыз, ҽыԥныҳәа змамыз, доуҳала иҳаракыз иакәын еиҳаб дууз, иззыӡырҩуаз, раԥхьа идыргылоз, зажәа ԥхылнадоз, ахаҿы идыртәоз.
Аиҳабацәа ажәлар ираԥхьагылацәан, дара иразҵаауан, аха ажәлар рызҵаарақәа анырыӡбоз, азакәанқәа анаԥырҵоз ақәра мацара азхомызт. Усҟан урҭ ирывагылон азеиԥш иазхәыцуаз, ачҳара змаз, адырра змаз ауаа. Урҭ ирҳәо, ируа ажәлар ирзеиӷьу акәзар, уи иацныҟәон. Еиҳабы-еиҵбыла реибааӡарагьы, реихаҵгыларагьы зегь зызкыз, ауаажәларратә еилазаараҿы ахымҩаԥгашьа, атәашьа-агылашьа, ахпатуакәҵашьа уҳәа зегь рыла еиҿкааны, иҳаракны аԥсҭазаара аныҟәгара акәын.
Баша ирҳәаӡом аԥсуара аныҟәгара уадаҩуп ҳәа, аха аԥсуара ишахәҭоу аныҟәгара ауаҩытәыҩса деиҿызкаауа, даамысҭашәаны дҟазҵо уаажәларратә кодексуп.
Абра иаазыркьаҿны ҳазлацәажәаз аетикет ахәҭак, атәашьа-агылашьа аԥҟарақәа иахьа уажәраанӡагьы иныҟәыргоит адиаспора аҿы инхо ҳауаажәлар. Ирҳәоит ари аиҳаб дуцәа Аԥснынтәи иааргаз ауп, ишаҳдарбаз ауп ишынаҳагӡо ҳәа.
Аԥсуаа еснагь рынхарҭаҭыԥ алхра даара иацклаԥшуан. Анхарҭаҭыԥ алхраҿы азҿлымҳара ду арҭон адгьыл иаҳа иахьыбарақьаҭыз, иахьчашәырҭаз, ахныҟәгаразы иманшәалаз. Нхарҭаҭыԥс иалырхуамызт адгьыл ахьыҳәазоз аҭыԥқәа, убри инаваргыланы аҭыԥ алԥшаараҿы акырӡа ихадаран аӡыхь, аӡыржәтә ааигәа аҟазаара.
Сусанна Ҭаниаԥҳа, Sputnik
Традициала, аԥсуаа ахьынхоз-иахьынҵуаз ақыҭақәа рҟны акәын. Уаҟа иахьанӡагьы еиқәханы иҟоуп хыхь еиқәаҳаԥхьаӡаз аҷыдарақәа зныԥшуа, анхара-бзазаразы иманшәалаз аҭыԥқәа рҿы зшьапы зҳаз хылҵшьҭрала, жәлала, абиԥарала еизааигәоу реиланхарҭақәа.
Аԥсуаа рынхара иамоуп ахатәы ҷыда ҟазшьақәа. Аҩны ҭагылазароуп ашьац зқәышьшьы саси ԥшәымеи рзы згәашә аарту иҭбаа-ҭыцәу ашҭа. Ашҭа иқәубаауа ахыбрақәа зегьы хадаратәла амҩаду ахь иԥшуеит. Аԥсуа иашҭа иқәгылоуп аԥхынра ашәшьыра ҟазҵо, аҭаацәа зегьы зҵатәоу ҩба-хԥа ҵла.
Аԥсуашҭа ҭзырҭәаауаз ахыбрақәа ирыман дара ирыдҳәалоу, иҷыдоу алексикагьы.
Аԥсуа бызшәаҿы иуԥылоит аҩны (ахыбра) аргылара иадҳәалоу ажәар ҷыда. Убри ажәар шьақәдыргылоит иахьа зхархәара ԥсыҽу ззуҳәар зылшо ажәақәа. Хшыҩзышьҭра раҳҭап ҿырԥштәқәак:
Аҟауар
Аԥсуаа рыҩныргылараҿы ахархәара ҭбаа рыман амҿлых маҭәахәқәа. Убарҭ иреиуан аҟауар. Аҟауар – ари аӷәы ршьшьаны иалырхуаз хыбга маҭәахәуп, аҟауар злыҵуаз аԥсатә, аџьтә ӷәқәа ракәын.
Алартҟа
Аҩныргылараҿы аҟауар здыркуа надаада аҩны ахыб иақәу амҿлых маҭәахәы иахьӡуп алартҟа.
Аварҩа
Ақәацә ихаргьежьны, ақә ылганы иҟарҵоз хыброуп, уи аӡын асы анақәҳалак еиламҳарц азы адәахьала иӷәӷәоу аҵәҩанқәа, мамзаргьы ашьаҟақәа адҵаны идырӷәӷәон. Убарҭ ашьаҟақәа ирыхьӡын аварҩа.
Аӡарҵәи
Ажәа аӡарҵәи иаанагоит "арасамахә аӡа". Ажәытәан аҭырас зқәырҵоз ахыбрақәа хаҳәҵәаҳәла еибаркны, иласкьаганы быцала ишышны, ӡарҵәила еидҿаҳәаланы иҟарҵон.
Аҳаҷашь
Иахьазы аҩнқәа ирымоу ауадақәа руак, азал ҳәа изышьҭоу – асас дахьдыртәо, дахьрыдыркыло асасааирҭа иазынархоуп. Аха ажәытә асасааирҭа иазкны хазы ахыбра дыргылон. Хазы идыргылоз асасааирҭа ахыбра иахьӡын аҳаҷашь.
Ананыра
Иахьа, зегьынџьара акәымзаргьы, аԥсуа нхаҩы иашҭа иқәубаауеит акыр имаҭәахәыз, ихы иаирхәо ауардын. Убри ауардын ахьыҵадыргылоз ахыбра ҷыда иахьӡын ананыра.
Ақаруаса
Ақаруа еилыԥхаауа иҟоу аҩеижьԥшшәы змоу хәызмоу хаҳә жәлоуп. Убри ахаҳә жәла ахархәарала ахацәа напҟазацәа идыргылаз аҩнеихагыла иазырҳәауеит "ақаруаса". Ақаруаса зыздыргылоз амалуаа ракәын.
Аҳацаҟьа
Ицыҩцыҩуа, иҵәырҵәыруа иҟоу ахаҳә ду иахьӡуп "аҳацаҟьа". Ажәытәӡатәи аамҭақәа рзы аҳацаҟьа аҩныргылараҿы ахархәара аман.
Абашҳа
Аргылараҿы ахархәара зырҭоз хаҳә жәлоуп. Ацәаакыра аднакыломызт, ацәра мариан, иласын. Абри ахаҳә жәла иаҿырԥшны ирҳәон: "Аҩны иргылеит ахаҳә "башҳакы ала", иара убас аӡы злам, иласу маҭәарк рбар ирҳәон: "Ари башҳакӡа иҟоуп".
Абжьында
Акәасқьақәеи амаҵурҭақәеи рыбжьара неигас-ааигас ирыбжьдоу "абжьындақәа" рыхьӡуп (урыс бызшәала "коридор, навес"). Урҭ цхыраагӡа бзиан, уарманшәалон адәахьы умцаӡакәа, ахыбра ушыҵоу аҩнусқәа рҭыԥ рықәҵаразы.
Азақәԥах
Ҿыц идыргылаз аҩны, џьара кылххарак амоурц, аҭӡамц ԥшӡахарацы иаҿыкәдыршо иашьҭоуп "азақәԥах" (урысшәала "плинтус").
Акыӷәра
Ажәытәан, анхаҩы изгылаз аԥацхақәа, аганҩнқәа, ананырақәа уҳәа рҿы, ашьҭахьшәа уаҩы ибла иахьыҵамшәашаз иаҿаԥыршьуан ашылаҭра, аишәақәа, ачуанқәа убас реиԥш иҟоу ауаҩы ихы иаирхәо амаҭәарқәа рыԥхьакырҭас ахархәара змаз ахыбра маҷ "акыӷәра" ҳәа изышьҭаз (урыс бызшәала иуҳәозар "чулан").
Ахыбрақәа рыргылара иадҳәалоу ажәар ҷыда ҭбаауп, урҭ рахьтә хәҭа хәыҷык ауп абраҟа иззааҭгылоу.
Есма Ҭодуаԥҳа, Sputnik
Ахылԥарч – кавказтәи ашьхарыуа жәларқәа ртрадициатә маҭәақәа иреиуоуп. Иҳәатәуп ахылԥарч ишаанарԥшуа ауаҩы иҟәыӷара, имч, ихьӡ, ихьымӡӷ. Кавказаа рҿы иуԥылоит убас еиԥш иҟоу ажәаԥҟа: "Аӡәы акы уабжьеигарц ануҭаху, ухылԥарч уазҵаа". Аԥсуаа ирҳәоит: "Ахы ыҟазар, ахылԥарч ахалоит".
Ахылԥарч асимволтә ҵакыла ауаҩы имч аазырԥшуа акәны иҟоуп. Зхылԥарч зцәыӡыз, зхы зцәыӡыз диҩызоуп, иԥсҭазаара ашәарҭара иҭагылоуп. Ҭоурыхла ахылԥарч анцәырҵ инаркны кавказтәи ажәларқәа рҟынтәи егьырҭ амилаҭқәагьы издызкылаз ыҟоуп уи ӡынгьы ԥхынгьы аныҟәгара ахьыманшәалаз азы – аӡын уарԥхозар, аԥхын ашоура аҟынтәи уахьчоит.
Азеижәтәи ашәышықәса алагамҭа инаркны Аахыҵ Кавказ аофициалла ахылԥарч аибашьҩы иеилаҳәага маҭәахәқәа ирыларҵоит. Аџьынџьтәылатә еибашьра Дуӡӡаан акәзар, иреиҳаӡоу аофицарцәа реилазаара, аибашьцәа зегь раԥхьа идыргылоз ирхарҵон. Аԥсуаа ҳҿы иахьатәи аамҭазы иаҳҳәозар, аибашьҩы иеилаҳәага маҭәахәқәа ирыланы иҟаӡам, уи ус еиԥш ала хархәара азуур шауагьы. Иахьазы ари еиуеиԥшым аныҳәақәа раан ирхарҵо традициатә хаҵатәуп.
Иазгәаҭатәуп, еиуеиԥшым аҭагылазаашьақәа раан ирхарҵо ахылԥарчқәагьы еиԥшым. Иаҳҳәап: есыҽнытәи хаҵатәны еиқәароу, мамзаргьы ихәаԥштәылоу ахылԥарч рхарҵоит, аныҳәақәеи ачарақәеи рҿы – ашкәакәа ԥштәы змоу, аԥсраҿы – еиқәаҵәоу.
Аԥсуа изы ахылԥарч ихаӡамкәа ауаа рылагылара ҟалашьа змамыз акы акәын. Ахылԥарч анырхырхыруа ианныҳәо заҵәык ауп (аныҳәаҩ анцәа иахь ихы рханы данныҳәо ихы хтуп), иара убас аԥсраҿы ианнеиуа.
Аҿар рыбжьара иҟан убас еиԥш атрадициа: аҷкәын игәаԥхаз аҭыԥҳа лаԥхьа ихылԥарч, ма ихҭырԥа каиршәуан ("сыԥсҭазаара бнапы иануп" ҳәа), аӡӷаб уи аҷкәын дылгәамԥхозҭгьы, ихылԥарч лыргьежьуан, аха уи иара изы хьымӡӷ дуун, урҭ реинрааларазы ацәажәацәа аныбжьалоз ыҟан.
Ахылԥарч ҳаамҭазтәи ахархәара ахьуԥыло жәлар рашәаҳәаратә, рыкәашаратә ансамбльқәа рҿоуп, аха иара уи адагьы аҿар бзиа ибаны изхазҵогьы ыҟоуп, аиҳаракгьы амилаҭтә ныҳәақәа раан аҿаргьы еиҳабу абиԥарагьы ари ахаҵа рхаҵаны иуԥылоит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, жәабран 24 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 260-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 20-ҩык акоронавирус рцәа ишалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 49-ҩык, урҭ рахьтә 43-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 16-ҩык, ибжьаратәуп - 14-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 12-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит быжьҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - хҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 13-ҩык, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 14-ҩык апациентцәа.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 12745-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 12097-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 196-ҩык.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, ажьырныҳәа 29– Sputnik, Бадри Есиава. 11 нызқьҩык иреиҳаны ауааԥсыра Аԥсны иаҭаахьеит аретро-дәыӷба "Шәача" ала 2020 шықәса нанҳәамза инаркны 2021 шықәса ажьырныҳәамзанӡа ҳәа аанацҳауеит РЖД аҟәшатә еиҿкаара "Афедералтә пассаџьыртә еилахәыра".
"Афедералтә пассаџьыртә еилахәыра" ишаҳәо ала 40% туристцәа қәрала 40 шықәса иҭысхьеит. Аиҳарабык ианыхәыҷыз Амшынеиқәа аԥшаҳәатә курортқәа рҟны рҭаацәа ирыцны зыԥсы зшьоз роуп. Аҿаргьы адәыӷба аинтерес рымам ҳәа узҳәом. Аԥсны иаҭааз, 30 шықәса ирҭысхьоу рхыԥхьаӡара 30% инаӡоит.
Аретро-дәыӷба "Шәача" аныҟәара аграфик ԥсахын ашықәсҿыцазтәи аныҳәамшқәа раан апассаџьырцәа рырманшәаларазы. Атуристтә ретро-дәыӷба
"Шәача" аграфик ԥсахын аныҳәамшқәа раан апассаџьырцәа рырманшәаларазы. Ԥхынҷкәын 28 инаркны ажьырныҳәа 10 рҟынӡа Кисловодскынтәи Гаграҟа еиҳа иауу амаршрут ала иаауан.
Ашьхашәҩатә курорт "Роза Хутор" зыԥсы зшьо ироуеит алшара абри адәыӷбала иныҟәарц. Ирзыманшәалахарц азы ишьақәыргылоуп амшеихшанҵа. Уи инақәыршәаны "Роза Хутор" аҟынтәи авагонқәа атуристтә дәыӷба "Шәача" Адлертәи авокзал аҿы иаԥыршьуеит.
Аԥхьанатә амаршрут ҿыц аныҳәамшқәа рышьҭахь аркра азыԥхьагәаҭан аха "Афедералтә пассаџьыртә еилахәыра" Роза Хутор – Гагра амаршрут мшаԥымза нҵәаанӡа иааныжьзарц аӡбеит.
"Афедералтә пассаџьыртә еилахәыра" ишаанацҳауа ала адәыӷба аҩаша ада есыҽны иныҟәоит. Адәыӷба Шәача иқәҵлоит асааҭ 7:45 рзы, Гагра иааиуеит асааҭ 11:30 рзы. Гагрантәи ихынҳәуеит асааҭ 18:43 рзы. "Роза Хутор" аҟынтәи апассаџьырцәа есыҽны Гаграҟа иаалар рылшоит ашьыжь асааҭ 07:14 рзы, шьҭахьҟа игьежьуеит асааҭ 23:10 рзы.
"Ашьхашәҩатә курорт Роза Хутор аҟны зыԥсы зшьо алшара рымоуп рыԥсшьараамҭа еиҳагьы идырлахҿыхырц Аԥсны Аҳәынҭқаррахь ҽнактәи аныҟәара мҩаԥганы. Атуристтә дәыӷба апассаџьырцәа Гагра ҽнак рхыргар ауеит, мамзаргьы иаархәар ауеит Аԥсны аҭыԥ ԥшӡарақәа– аӡиа Риҵа, Ареликттә милаҭтә парк, Ҩыԥшаратәи аиҩхаа уҳәа рҭааразы иаку атур", - рҳәоит аилахәыраҿы.
Аду ибилеҭ ахәԥса иартәоит 2 150 мааҭ, жәашықәса рҟынӡа зхыҵуа ахәыҷқәа рзы – 1400 мааҭ. Изҭаху ирылшоит аангылара, нас рхала ахынҳәра.
Атуристтә дәыӷба "Шәача" авагонқәа асовет аамҭаан ишыҟаз еиԥшны иҟаҵоуп, убри аан иахьатәи аамҭа аҭахрақәагьы ирықәшәоит. Авагон-ақьафурҭаҿы ауаа ирыдыргалоит аурыси аԥсуеи чысқәа: ашә, апамидор, аиаҵәареи еилаџьны, аџьаԥсандал, аԥсыуала акәацеиҵарш, ауасажьы иалху ахинкали.


АҞӘА, жәабран 11 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 271-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 55-ҩык акоронавирус рцәа ишалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭаҿы жәабран 2 рзы рыԥсҭазаара иалҵит ҩыџьа апациентцәа - 1939 шықәсазы ииз ахаҵеи 1959 шықәсазы ииз аԥҳәыси. Урҭ рыҩџьагьы ирзықәыргылан адиагноз акоронавирустә инфекциа ҿыц.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 82-а, урҭ рахьтә 69-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 26-ҩык, ибжьаратәуп - 27-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит 10-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 7-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 22-а, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 25-ҩык апациентцәа.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, жәабран 13-Sputnik. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Аҳәынҭқарратә ҳазалхратә еилакы ахантәаҩыс даиҭеит Оҭар Хьециа, абри атәы аанацҳауеит ахада ипресс-маҵзура.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа идҵала жәабран 10 рзы Гурам Инаԥшьба Аԥсны Аҳәынҭқарратә ҳазалхратә еилакы ахантәаҩыс дахьыҟаз аҭыԥ аҟынтәи ихы дақәиҭтәит. Аамҭала Аԥсны Аҳәынҭқарратә ҳазалхратә еилакы ахантәаҩы инапынҵақәа наигӡон ихаҭыԥуаҩ Алиас Лабахәуа.
Ахада идҵала аполковник Гурам Инаԥшьба ихҵоуп изаамҭанытәиу амаҵзуратә хьӡы "аҳазалхратә маҵзура аинрал-маиор".
Оҭар Хьециа диит жәабран 19, 1965 шықәсазы, Гагра.
1982 шықәсазы далгеит Гагратәи абжьаратә школ №5, 1987 шықәсазы Харьковтәи атранспорттә техникум.
1984-1986 шықәсқәа рзы арра маҵзура дахысуан. 1996 шықәсазы далгеит Белоруссиатәи ААР Академиа.
1987 инаркны 2010 шықәсанӡа Аԥсны ААР аҟны еиуеиԥшым амаҵзурақәа ныҟәигон.
2005-2010 Аԥсны ААР министрс дыҟан. Нанҳәа 12, 2010 шықәсазы инапынҵақәа шьҭеиҵеит. Нанҳәа 2010 шықәса инаркны жьҭаарамза 2011 шықәсанӡа - Ашәарҭадаратә хеилак амаӡаныҟәгаҩс дыҟан. Жьҭаарамза 2011 шықәса инаркны жьҭаарамза 2014 шықәсанӡа - Аԥсны ААР министрс дыҟан.
АҞӘА, хәажәкыра 5– Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 234-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 21-ы акоронавирус рцәа ишалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 34-ҩык, урҭ рахьтә 21-ы акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп фҩык, ибжьаратәуп -16-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 14-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит фҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - хҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - жәаҩык.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит аҿкычымазара рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Аҟәа имҩаԥысит "Ақыҭанхамҩа аҿиареи, аинновациеи рзы ацентр" захьӡу анаплак ҿыц аалыҵ аӡыргара иазкыз аусмҩаԥгатә. Аӡыргарахь инаган еиуеиԥшым ахәаҷа-маҷақәа рнырҵәаразы рхы иадырхәо ҩынҩажәа рҿынӡа ахәшәқәа. Аиҿкааҩцәа излазгәарҭо ала, ари коммерциатә проектуп. Уи напхгара аиҭоит ақыҭанхамҩа ԥасатәи аминистр Амиран Какалиа.
Шәазыӡырҩы аудио.


АҞӘА, жәабран 22 - Sputnik. Ахатә школ "Альфа" ахыбраҿы уахынланы амцакра ҟалеит ҳәа аанацҳауеит Аԥсны АҶА. Ашкол ахыбра алҩа шықәчыз лбеит ааигәа инхоз аԥҳәыс, лара АҶА ахь адырра ҟалҵеит.
Аҟәатәи амцарцәара-еиқәырхаратә гәыԥ аусзуҩцәа уахь инеиит х-минуҭк рыҩныҵҟа. Уи аамҭазы аҩбатәи аихагылаҿы ауадақәа руак амца еимҽханакхьан, иблыз адашьма актәи аихагылахь еилаҳахьан.
Амца дырцәон амцарцәаратә ҟәшақәа хԥеи аиқәырхаратә ҟәшеи. 24 метр ԥшьыркца иҟаз аҵакыра блит.
Аԥсны АҶА заанаҵтәи адыррала абылра ҟалеит иаҿаркыз арԥхага иахҟьаны.
Аԥсны АҶА агәҽанҵара ҟанаҵоит аӡынтә сезон азы амцакраҿагыларатә уснагӡатәқәа рықәныҟәара шаҭаху азы.
АҞӘА, хәажәкыра 1 – Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа идикылеит Аԥсны ацхырааразы иааны иҟаз Урыстәыла Атәылахьчара аминистрра иатәу хырхарҭарацәалатәи амобилтә госпиталь аҳақьым хада Абдулмеджид Магомедови ихаҭыԥуаҩ Ренат Курбанови.
Аслан Бжьаниа Урыстәыла АА амобилтә хырхарҭарацәалатәи агоспиталь амедусзуҩцәа гәык-ԥсык ала русураз, рыцхыраараз ҭабуп ҳәа реиҳәеит.
Агоспиталь аиҳаб иакәзар, уи аҭакс ҭабуп ҳәа ахиҳәааит аҳақьымцәа русуразы ирзыҟаҵаз аиҿкаара. Ахада агоспиталь аиҳабы ианеишьеит аҳаҭыртә шәҟәыбӷьыц, агәаларшәагатә ҳамҭақәа.
Амобилтә медицинатә еилазаара иалоуп 112-ҩык аррамаҵурауааи иҷыдоу арратә техника 30 цыреи. Ари агоспиталь 100 иара-ҭыԥк амоуп, аха иаҭаххар, 150-ҩык рҟынӡа акоронавирус змоу апациентцәа аднакылар алшо иҟан.
Урыстәылатәи амобилтә госпиталь Аԥсныҟа идәықәҵан Ставропольтәи атәылаҿацә аҟынтәи жьҭаара 17 рзы акоронавирустә инфекциа COVID-19 змоу апациентцәа рыхәышәтәраҿы ацхыраара аҟаҵаразы. Агоспиталь асасааирҭа "Аиҭар" аҵакыраҿы идыргылеит жьҭаара 19 рзы, адырҩаҽны аусурагьы иалагеит.
Уи аахыс ара ахәышәтәра иахысхьеит 500-ҩык ареспублика ауааԥсыра. Иахьазы агоспиталь иҭоуп 20-ҩык.
Иарбоу аамҭа иалагӡаны амбулатор-консультациатә цхыраара рыҭан хнызқьҩык инареиҳаны Аԥсны ауааԥсыра, имҩаԥган алабораториаҿ 5195 ПЦР тест.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Двинианин амобилтә госпиталь амедусзуҩцәа аҳаҭыртә шәҟәқәа риҭеит
АҞӘА, хәажәкыра 1 - Sputnik. Шә-тоннак рҟынӡа амимоза Аԥснынтә Урыстәылаҟа иаларгалахьеит жәабранмза иалагӡаны ҳәа аанацҳауеит "Вести-Сочи".
Иааиуа амшқәа рзы иазԥхьагәаҭоуп даҽа шә-тоннак аекспорт. Анаплакыҩцәа 200 тонна рекспорт азы адокументқәа азырхианы инарышьҭхьеит.
Аиҳарак ашәҭ аҭира хәажәкырамза иақәшәоит. Урыстәылаҟа коммерциатә хықәкала ашәҭ алагалараан ашәҟәы иҭагалатәуп. Закәаншьаҭада аиагараан ахараԥса ддыршәоит. 15 ҿаҳәара еиҳаны аҳәаа иахызго ртауар ашәҟәы иҭаргалароуп.
Амимоза аҳәаа ахыгаразы Ахәаахәҭра-ааглыхратә палатаҟынтә асертификати афито-санитартә хылаԥшра асертификати аҭахуп.
Шәачатәи аҳазалхыҩцәа административтә зинеилагара ҳәа жәаа-уск хацдыркхьеит, иаԥырҟәҟәаан тоннаки бжаки аҟынӡа амимоза закәаншьаҭада аҳәаа ахыгара.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Амимозаз аҵарҭышагара зҭахыз аинспекторцәа рганахьала ашьаус хацыркуп


АҞӘА, жәабран 19 – Sputnik. 2020 шықәса цәыббрамза инаркны иахьанӡа Урыстәылаҟа инагоуп 55 нызқьи 72 тонна ацитрусаалыҵ ҳәа Sputnik иазеиҭалҳәеит Аԥсны аҳазалхратә еилакы астатистика аҟәша аиҳабы Асида Кәыҵниаԥҳа.
"2020 шықәса цәыббрамза инаркны иахьанӡа Урыстәылаҟа инагоуп 55 нызқьи 72 тонна ацитрус аалыҵ. 2019 шықәса иаҿурԥшуазар, 40 000 тонна рыла еиҳауп арҭ арбагақәа", - ҳәа лҳәеит лара.
Аԥсны аҳазалхратә еилакы астатистика аҟәша аиҳабы Асида Кәыҵниаԥҳа лажәақәа рыла аекспорт аиҳарак ԥхынҷкәынмзазы имҩаԥган. Бжьаратәла уахыки-ҽнаки рыла аҳәаа иахысуан 200 еидарамҩангага машьына, бжьаратәла аҳәаа иахыргон 1000 тонна.
"12 000 тонна ацитрусқәа ииаган ажьырныҳәамзазы. Иахьазы уахыки-ҽнаки рыла 70 тонна рҟынӡа ииаргоит. Асезон мҩасит", - ҳәа лҳәоит Асида Кәыҵниаԥҳа.
Лара иазгәалҭеит уажәы амашьынақәа риасразы проблема шыҟам.
"Урыстәыла аҳазалхратәи аҳәаахьчаратәи маҵзурақәа рхаҭарнакцәеи ҳареи ҳаицәажәарақәа рышьҭахь ирыдыркылаз ауснагӡатәқәа аҳәаа ахысра акыр идырмариеит", - ҳәа лҳәеит лара.
Аԥсуа ҳазалхырҭаҟынтә аиагараан атауар аҳазатә хәыԥса 19 мааҭ ҳәа ишьақәыргылоуп, аҳазалхратә шәахтә уи ахәԥсаҟынтә 0,1 процент артәоит.
Аурыс ҳазалхырҭаҿы иалкаау хәыԥсак шьақәыргылам. Адекларациаҿы иарбоу акапан, атауар злаахәаз ахә рыла ишьақәдыргылоит. Уи адагьы НДС азы 10 процентк ахшәаатәуп.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


АҞӘА, жәабран 18– Sputnik. Жәабранмза иалагазар Аԥснынтәи Урыстәылаҟа ииаргахьеит 15 тонна 160 кьыла амимоза ҳәа радио Sputnik иазеиҭалҳәеит Аԥсны Аҳәынҭқарратә ҳазалхратә еилакы апресс-маӡаныҟәгаҩ Кристина Гогьиаԥҳа.
Гогьиаԥҳа лажәақәа рыла 2020 шықәса абри аамҭазы Аԥсны иалган 473 кьыла амимоза.
"Еиҿурԥшуазар, 2020 шықәса абри аамҭазы Аԥсны иалган 473 кьыла амимоза. Сынтәа жәабранмза иалагазар Аԥснынтәи Урыстәылаҟа ииаргахьеит 15 тонна 160 кьыла амимоза", - еиҭалҳәеит Гогьиаԥҳа.
Лара иазгәалҭеит аҳазалхратә шәараҟынтәи рхы ишақәиҭтәу хә-кьылак еиҳамкәа амимоза зго ауаа. Акапан хә-кьылак еиҳазар атауар аҳазатә хәыԥса аҟынтәи процентк шәалатәуп.
Амимоза аҳәаа ахыгаразы Ахәаахәҭра-ааглыхратә палатаҟынтә асертификати афито-санитартә хылаԥшра асертификати аҭахуп.
Аҵиаақәа рзы Аԥсны Аҳәынҭинспекциа аиҳабы Аркади Џьынџьиа иҳәеит афито-санитартә сертификат иара аҳәааҿы иуоур шауа.
"Аинспекторцәа атауар гәарҭоит Россельхознадзор аганахь ала ҽыԥныҳәак аҟамзааразы. Атауар ахәаҷа-маҷа алазар, идырхынҳәуеит, аха аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы усеиԥш ҟамлацт" ҳәа иҳәеит иара.
Амимоза апартиазы афито-санитартә сертификат – 300 мааҭ иаԥсоуп.
2021 шықәсазы аҳауаԥхарра иахҟьаны ашәҭсезон заахеит. Амимозашәҭ абжьааԥны жәабранмза аҽеиҩшамҭаз акәын аҭира ианалагоз.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
- Ахсалԥҳа амимоза заа ашәҭразы: аҳауаԥхарра аҽеиҭакра акыр шықәса имҩаԥысуа проблемоуп
- 400 кьыла амимоза изакәанымкәа Аԥснынтәи Урыстәылаҟа ииаргарц рҭахын


АҞӘА, жәабран 22 - Sputnik. Аԥсны иҟоу аладатәи арратә округ арратә база атанкистцәа Урыстәылазегьтәи ахәыҷы-қәыԥштә арра-патриоттә еиҿкаара "Юнармия" аотриадқәа рлахәылацәа иддырбеит ҳаамҭазтәи аибашьыга танкқәа Т-72Б3. Абри атәы аанацҳауеит Аладатәи арратә округ апресс-маҵзура.
Арратә база аҵакыраҿы имҩаԥгаз аекскурсиа аҳәаақәа ирҭагӡаны ахәыҷқәа идырбан амобилтә комплекстә тренажер МКТ-188А, атанкқәа Т-72Б3.
"Атренажер ҷыдараны иамоуп аамҭакала аекипаж акоманда зегьы реиҽцазыҟаҵара амҩаԥгара, акомандир инаиркны ақәкҩи, амеханик-ныҟәцаҩи рҟынӡа", - аҳәоит адырраҭараҿы.
Уи адагьы акомплекс апрограмматә еиқәыршәара еиҿнакаауеит авиртуалтә еибашьратә ҭагылазаашьа ашықәс аамҭеи, амши-аҵхи, аҳауатә ҭагылазаашьеи, агеографиатә ҟазшьеи азыԥхьагәаҭаны. МКТ-188А аамҭакала иунарбоит 15 рҟынӡа цәҟьара 100 - 4000 метра рҟынӡа инахараны, сааҭк ала 60 километра рныҟәара аццакыра аманы.
Ауснагӡатә ахыркәшара ашьҭахь аррамаҵзурауаа ахәыҷқәа рзы еиҿыркааит атанк Т-72Б3, апарки атанкодроми рҿы аԥкырақәа ирхысны аныҟәара дырбара.
Аԥсны иҟоу аладатәи арратә округ арратә база аҵакыраҿы аекскурсиа иалахәын Аҟәеи Гәдоуҭеи рҟынтәи ашколхәыҷқәеи, арратә база аррамаҵзурауаа рхәыҷқәеи.
АҞӘА, хәажәкыра 1 – Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа идикылеит Аԥсны ацхырааразы иааны иҟаз Урыстәыла Атәылахьчара аминистрра иатәу хырхарҭарацәалатәи амобилтә госпиталь аҳақьым хада Абдулмеджид Магомедови ихаҭыԥуаҩ Ренат Курбанови.
Аслан Бжьаниа Урыстәыла АА амобилтә хырхарҭарацәалатәи агоспиталь амедусзуҩцәа гәык-ԥсык ала русураз, рыцхыраараз ҭабуп ҳәа реиҳәеит.
Агоспиталь аиҳаб иакәзар, уи аҭакс ҭабуп ҳәа ахиҳәааит аҳақьымцәа русуразы ирзыҟаҵаз аиҿкаара. Ахада агоспиталь аиҳабы ианеишьеит аҳаҭыртә шәҟәыбӷьыц, агәаларшәагатә ҳамҭақәа.
Амобилтә медицинатә еилазаара иалоуп 112-ҩык аррамаҵурауааи иҷыдоу арратә техника 30 цыреи. Ари агоспиталь 100 иара-ҭыԥк амоуп, аха иаҭаххар, 150-ҩык рҟынӡа акоронавирус змоу апациентцәа аднакылар алшо иҟан.
Урыстәылатәи амобилтә госпиталь Аԥсныҟа идәықәҵан Ставропольтәи атәылаҿацә аҟынтәи жьҭаара 17 рзы акоронавирустә инфекциа COVID-19 змоу апациентцәа рыхәышәтәраҿы ацхыраара аҟаҵаразы. Агоспиталь асасааирҭа "Аиҭар" аҵакыраҿы идыргылеит жьҭаара 19 рзы, адырҩаҽны аусурагьы иалагеит.
Уи аахыс ара ахәышәтәра иахысхьеит 500-ҩык ареспублика ауааԥсыра. Иахьазы агоспиталь иҭоуп 20-ҩык.
Иарбоу аамҭа иалагӡаны амбулатор-консультациатә цхыраара рыҭан хнызқьҩык инареиҳаны Аԥсны ауааԥсыра, имҩаԥган алабораториаҿ 5195 ПЦР тест.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Двинианин амобилтә госпиталь амедусзуҩцәа аҳаҭыртә шәҟәқәа риҭеит
АҞӘА, хәажәкыра 1 - Sputnik. Шә-тоннак рҟынӡа амимоза Аԥснынтә Урыстәылаҟа иаларгалахьеит жәабранмза иалагӡаны ҳәа аанацҳауеит "Вести-Сочи".
Иааиуа амшқәа рзы иазԥхьагәаҭоуп даҽа шә-тоннак аекспорт. Анаплакыҩцәа 200 тонна рекспорт азы адокументқәа азырхианы инарышьҭхьеит.
Аиҳарак ашәҭ аҭира хәажәкырамза иақәшәоит. Урыстәылаҟа коммерциатә хықәкала ашәҭ алагалараан ашәҟәы иҭагалатәуп. Закәаншьаҭада аиагараан ахараԥса ддыршәоит. 15 ҿаҳәара еиҳаны аҳәаа иахызго ртауар ашәҟәы иҭаргалароуп.
Амимоза аҳәаа ахыгаразы Ахәаахәҭра-ааглыхратә палатаҟынтә асертификати афито-санитартә хылаԥшра асертификати аҭахуп.
Шәачатәи аҳазалхыҩцәа административтә зинеилагара ҳәа жәаа-уск хацдыркхьеит, иаԥырҟәҟәаан тоннаки бжаки аҟынӡа амимоза закәаншьаҭада аҳәаа ахыгара.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Амимозаз аҵарҭышагара зҭахыз аинспекторцәа рганахьала ашьаус хацыркуп


"Ҳаззыԥшымыз ахҭыс (апандемиа - аред) аԥсҭазаара иаҳзаанагаз ҳаргьы ҳусура кыр ианыԥшит, аха анаука знапы алаку еиҳарак иусура аҩны имҩаԥигоит аҟынтә, егьырҭ раасҭа ҳҭагылазаашьа иаҳа еиӷьын ҳҳәартә алшара ҳамоуп. Аматериал ианаҳҵахьаз аус адаҳулон аҩны. Аматериал аидкылара атәы ҳҳәозар, аетнографцәа, афольклористцәа, археологцәа русура иаҳа адәы иадҳәалоуп. Убри аҟынтә шықәсыкгьы акыр аҵанакуеит, аматериал аидкылара иаԥырхагахеит. Абыргцәа рыԥсҭазаара иалҵит, аматериал зыҟны еидаҳкылоз. Апандемиа сԥырхагахеит, мшаԥы 14 рзы скандидаттә диссертациа ахьачара иазхиан, сҽазыҟасҵон, сыззыԥшыз хҭысын, иахьа уажәраанӡа еилыргаӡам ианыҟало. Онлаин ала акәзар, сҽазысшәеит аматериал аҭаҩра. Ҭырқәтәыла инхо еиҳабык, ажәабжь здыруаз данысҵеит. Аԥсны ус еиԥш анҵара ҳзеиҿымкааит, избанзар ҳаԥсуа қыҭақәа рҟны авидео ала ицәырҵыртә алшара змам ыҟоуп. Ус еиԥш аиҿцәажәареи хаҭалатәи аибабареи узеидкылом, хаҭалатәи аиҿцәажәара хадоуп", - лҳәеит аҵарауаҩ.
Убри аан лара иазгәалҭеит иахьатәи аҭагылазаашьа аҵарауаа излауала рхы анрааланы, русура мҩақәак азырԥшаауеит, аамҭа иаҳагьы ирцәымцарц азы ҳәа.
Шәазыӡырҩы аудио.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


Аенергетика иадҳәалоу ажәабжьқәа, COVID-19 аҿагылара, атуризм алшара ҿыцқәа, амаинерцәа "рабашьра", Тҟәарчал араион аҿы адгьылҳәазара уҳәа егьырҭ ажәабжьқәагьы Sputnik ахҳәааҿы.
Илана Амқәабԥҳа, Sputnik
Бедиа арыцҳара
Ажьырныҳәа 15 рзы Тҟәарчал араион аҿы адгьыл ҳәазеит. Уи иахҟьаны Тҟәарчал ақалақьи ақыҭақәа Бедиа дуи, Агәы-Бедиеи, Бедиеи еимаздо амҩа ҭабгеит. Амҩа аремонт азуны еиҭашьақәыргылан Аԥсны асоциал-економикатә ҿиаразы Аинвестпрограмма аԥарақәа рыла. Иақәхарџьын 60 миллион мааҭ. Аусурақәа мҩаԥысуан 2017 - 2020 шықәсқәа рзы. Адгьыл аҳәазара иахҟьаны аҭаацәарақәа ҩба хыҵакырҭада иаанхеит.
Жәабран 3 рзы амҩа еиҳагьы иҭабгеит ҳәа иҳәеит Бедиа ду ақыҭа ахада Џьумбер Харчлаа.
Аҭагылазаашьа еиҳагьы еицәахеит. Амҩа шьапылаҵәҟьагьы узанымсыртә иҟоуп. Ишәарҭахеит. Уажәазы иахәҭоу ашәҟәқәа аиҳабыра рахь ишынашьҭуп ҳәа иҳәеит Харчлаа.
Аминистрцәа реилазаара апресс-маҵзура аиҳабы Диана Занҭариаԥҳа илҳәеит адокументқәа акомиссиа иахысраны ишыҟоу, нас атәыла ахада ишизынашьҭхо.
- Бедиа арыцҳара: адгьылҳәазара амҩеи аҩнқәеи ааха рынаҭеит
- Аҳәба Агәыбедиа ибгаз амҩазы: адгьыл ахьҳәазаз ала амҩа аҟаҵара аҭагылазаашьа амам
- Харчлаа адгьыл аҳәазара Бедиа инхара ианаҭаз аԥхасҭазы: ҳабацәа рҭыԥ аанҳажьыр акәхоит
Аӡбарҭатә усқәа
Аҩаша, жәабран 2 рзы Аԥсны Иреиҳаӡоу аӡбарҭа ашьаусқәа рзы Ахашшааратә коллегиа аӡбаҩ Роман Кәарҷиа Аԥсны ААР ахыбраҿы зыԥсҭазаара иалҵыз Анзор Ҭарба иусӡбараҟынтә дықәгазарц аӡбара аднакылеит. Аӡбаҩ Роман Кәарҷиа иқәгараз иқәгылеит аҳәынҭқарратә харадҵара ахаҭарнакцәа. Апрокурор Ельвира Хазириши лажәақәа рыла, 2020 шықәса абҵара 10 рзы аӡбаҩ Инар Кәарҷиа аӡбамҭа идкылан ахара рхихит Аутлев, Кулов, Џьыкырба, Ҷедиа, убри аан Инари Романи Кәарҷиаа ахьеижәлантәқәоу азы аус аҭҵаараан аҵыхәтәантәи ахаҿы ари аҭагылазаашьа анырра азҭар зылшо хаҿхар ҟалоит, убри азы аусҭҵаара далгатәуп.
Жәабран 4 рзы Аԥсны Иреиҳаӡоу аӡбарҭа Гагра араион Бзыԥҭа аҳаблан инхо Беслан Сергьегьиа иганахьала ашьаус иахәаԥшны 20 шықәса ихақәиҭра иалхәыдатәреи, имазара имхреи, ахараԥсаҳасабла 50 000 мааҭ иршәареи иқәнаҵеит.
Ахара здырҵо ауаҩԥсы ԥхынгәы 27 рзы Гагра араион Алаҳаӡы ақыҭан инхо А.Оганиан иҩны дыҩналаны дишьит.
Жәабран 4 рзы Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа ахара ихаранаҵеит Аԥсны атәылауаҩ Едгар Абыхәба 2019 шықәса ԥхынгәымзазы Урыстәыла атәылауаҩԥҳәыс лцәа ахьԥиҽызи дахьирҳәызи азы. Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа Абыхәба ахара ихаранаҵеит жә-шықәса ҭакрала ихигарц. Ацәгьа зуз, зықәра намӡац ахаҿы харадҵак аҳасаб ала жә-шықәса еиҳаны иқәҵара алшом, ихара ихыгарагьы азеиԥш режим иаҵанакуа ариашаратә колониаҿ ихигароуп.
Апрокуратура хада ари иақәшаҳаҭым, аха макьаназы азыӡба атекст нагӡа рмоуцт, атекст анроулак ашьҭахь ахашшааратә зыҳәа ҟарҵараны иҟоуп аус аиҭахәаԥшрахь анашьҭразы.
Апарламент актәи аилатәара
2021 шықәсазтәи Аԥсны Жәлар Реизара - Апарламент раԥхьатәи ааԥынтәи асессиа аатит ахаша жәабран 3 рзы. Аԥсны Апарламент адепутатцәа актәи аԥхьарала ирыдыркылеит аенергетикаҿ аилагарақәа рзы ахара арӷәӷәаразы Административтә зинеилагарақәа рзакәанеидкыла аԥсахрақәа ралагалара азакәан апроект.
"Административтә закәанеилагаразы Аԥсны Аҳәынҭқарра Азакәанеидкыла аԥсахрақәа ралагаларазы" азакәан апроект иазԥхьагәанаҭоит аенергетика аусхк аҟны аус зуа азакәанԥҵара аилагаразы ахара арџьбарара. Азакәан апроект инақәыршәаны акриптовалиута аиуразы мегаваттк инеиҳаны афымцамчхара закәаншьаҭада ахархәаразы хышықәса аҭакреи амазара амхреи азԥхьагәаҭоуп. Азакәан апроект Апарламент ахь инаишьҭит атәыла ахада Аслан Бжьаниа.
Жәабран 3 рзы Аԥсны Апарламент адипломатцәа рзы авизақәа раԥыхраз Шьамтәылеи Аԥсни рыбжьара аиқәшаҳаҭра аратификациа азыруит.
Жәабран 5 рзы Апарламент адепутатцәеи Аекономика аминистрра, "Амшынеиқәафымцамч", Апрокуратура, Афымцамчхылаԥшра, Аӡбарҭа рхаҭарнакцәеи актәи аԥхьарала ирыдыркылеит закәаншьаҭада акриптовалиута аиуразы аусурақәа мҩаԥызго рганахьала азакәан апроект.
Бжьаниеи аиҳабыра рхаҭарнакцәеи реиԥылара
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниеи атәыла аиҳабыреи инарҭбаау реилацәажәара мҩаԥысит ахаша жәабран 3 рзы.
Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрра ажьырныҳәа 24 инаркны ачымазараҿкы ахҭысқәа шеиҵахо атәы азгәарҭеит.
Аԥснытәи ашколқәа шәкы аҵаратә процесс алагара иазыхиоуп ҳәа иҳәеит ахада имҩаԥигоз аилацәажәараҿы Аԥсны аҵареи абызшәатә политикеи рминистр Инал Габлиа.
"Аҵаратә процесс етап-етапла алагара азԥхьагәаҭоуп. Аԥхьа иааҳартуеит 150 еиҳамкәа аҵаҩцәа ахьыҟоу. Ҩымчыбжь рыҩнуҵҟа аҭагылазаашьа ҭышәынтәалар, егьырҭ ашколқәагьы ааҳартуеит. Актәи аетап аан шәкы рҟынӡа школ раартра азгәаҳҭоит", - ҳәа иҳәеит иара.
Аминистр иажәақәа рыла, онлаин-ҵара алҵшәақәа шамоугьы, аҵаратә процесс аиҭахацыркра иазыԥшуп.
Ахада иаԥшьигаз апроектқәа Урыстәылатәи Афедерациа адгылара арҭеит ҳәа лҳәеит аилацәажәараҿы аԥыза-министр ихаҭыԥуаҩ, аекономика аминистр Кристина Озганԥҳа.
Апроектқәа рзырхоуп аҳаирбаӷәаза аартра, атәыла газла аиқәыршәара, Ԥсоу ацҳа ареконструкциа. Озганԥҳа лажәақәа рыла, аҳаиртә баӷәаза азҵаарақәа рзы Росавиациаҟны аиԥыларақәа хԥа мҩаԥган.
Озганԥҳа иара убасгьы илҳәеит 2020 шықәсазы Аԥсны асоциал-економикатә ҿиараз Аинвестициатә программа 77 процент рыла инагӡоуп ҳәа.
Аилацәажәараҿы Аслан Бжьаниа иҳәеит ахада ихаҭыԥуаҩ Бадра Гәынба зхантәаҩраҿы дыҟоу аусутә гәыԥ аекономикатә политика ахырхарҭа хадақәа рзы ажәадгалақәа азнархиараны ишыҟоу. Аусутә гәыԥ аԥҵан 2020 шықәса рзы.
COVID-19 иаҿагылан ақәԥара
Атәыла ахадеи атәыла аиҳабыра рхаҭарнакцәеи реиԥылараҿы Агәабзиарахьчара аминистр Ҭамаз Ҵахнакьиа иҳәеит COVID-19 аҿагылараҿы акадртә проблема аҭыԥ шамоу. Атәылахьчара аминистр Владимир Ануа иинформациала Урыстәылатәи амобилтә госпиталь жәабран 15 рзы аусура хыркәшахоит, иара убасгьы Гәдоуҭатәи аковид-центр аҿы Урыстәылатәи аҳақьымцәа ркомандировкақәа хдыркәшеит иҳәеит иара.
Аслан Бжьаниа анапынҵа ҟаиҵеит арҭ азҵаарақәа аус рыдыруларц.
Акоронавирустә инфекциа хызҽуа алаҵа "Спутник V" Аԥсныҟа аашьҭра иазыԥшуп жәабран-хәажәкыра амзақәа рзы ҳәа иҳәеит адепутат Алхас Џьынџьал Апарламент аизараҿы. Аԥхьатәи азыҳәа нашьҭын аԥхынразы, аха еиуеиԥшым амзызқәа ирхырҟьаны иаашьҭымызт. Убри инадҳәаланы Аҳәынҭдумахь ашәҟәы шьҭуп аус арццакразы.
Аԥсны Урыстәылаҟа алаҵа аиуразы 2020 шықәса цәыббрамзазы азыҳәа нанашьҭит. Иазԥхьагәаҭан 15 - 20 нызқь доза алаҵа аиура.
Аԥсны апандемиа иалагазар ичмазцәахахьеит – 11800-ҩык, ргәы бзиахеит 10625-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 181-ҩык.
Атуризм аусхк
Аԥсны атуризм аминистр Ҭеимураз Хышба усутә ныҟәарыла Москваҟа дцеит. Хышба диԥылеит Урыстәыла иҟоу Аԥсны ацҳаражәҳәаҩ Игор Ахба, ирылацәажәеит атуризм аусхк аҟны аҭагылазаашьа, аҿиара аԥеиԥшқәа рызҵаара.
Аԥсны атуризм аминистр Ҭеимураз Хышба иара убасгьы Урыстәыла атуризм азы Афедералтә маҵзура ахада Зарина Догузова дылԥылеит. Хышбеи Догузовеи алацәажәеит Москватәи жәларбжьаратәи ацәыргақәҵа MITT аҳәаақәа ирҭагӡаны аинырратә планқәа. Ацәыргақәҵа Урыстәыла иналукааша цәыргақәҵоуп акатегориа "Атуризми аԥсшьареи" аганахьала. 2020 шықәсазы апандемиа иахырҟьаны ацәыргақәҵа мҩаԥгамызт.
Уаанӡа адырра ҟаҵан Москва ақалақь атуризм азы Аилак анапхгаҩы Екатерина Проничевеи Аԥсны атуризм аминистр Ҭеимураз Хышбеи атуризм аусхк аҟны аилибакаареи аусеицуреи рзы Амеморандум рнапы аҵарҩит ҳәа.
Аԥснытәии урыстәылатәии аганқәа рнапы зҵарҩыз адокумент инақәыршәаны атуризм ахырхарҭаҟны аус еицырулоит, аекспертцәеи иҷыдоу агәыԥқәеи реимдара иацхраалоит – амузыкатәи атеатртәи фестивальқәа, атуризм азҵаара аганахьала имҩаԥысуа аизарақәа, ацәыргақәҵақәа, асимпозиумқәа, аконгрессқәа рылахәра хықәкны измоугьы налаҵаны. Иара убасгьы еицымҩаԥыргалоит атуристтә џьармыкьа аҭҵаара, еицеизыргалоит аинвестициатә проектқәа рзы аинформациа, еицаадырԥшлоит атуристтә инвестициа ахырхарҭақәеи аусхкқәеи. Уи адагьы, Аганқәа ацхраалоит атуризм аусхк, асасдкылара аиндустриа уҳәа рҟны зусура мҩаԥызго ауаажәларратә еиҿкаарақәа рыбжьара аизыҟазаашьақәа рырҿиара, атуристцәа рзинқәа рыхьчара.
Аԥсны атуризм аминистр Ҭеимураз Хышба Москва уаанӡа урыстәылатәи атуристтә усбарҭақәа рнапхгаҩцәа дырԥылахьан, ихы алаирхәхьан Урыстәыла Ауаажәларратә палата имҩаԥнагаз астол гьежь.
Амаҵзурақәа рхадацәа реиҭакра
Жәабран 4 рзы Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа иусԥҟала Даур Кәырмазиа, ашәахтәқәеи аизгақәеи рминистр имаҵзураҟынтә ихы дақәиҭтәуп. Аԥсны ашәахтәқәеи аизгақәеи рминистр инапынҵақәа макьана инаигӡалоит уи ихаҭыԥуаҩ Мераб Логәуа.
Аҟәа ахада Беслан Ешба адҵа инапы аҵаиҩит АУН "Аӡыканал" адиректор Александр Ҳаразиа ԥхьатәара ицаразы ииҩыз арзаҳал инақәыршәаны ихы иақәиҭтәразы. Ари аҭыԥ аҿы даҭоуп Даур Паҷкориа.
Ахәыҵхразы аҭыԥҳа лӷьычра
Жәабран 3 аҽнышьыбжьон дыӡит 2008 шықәса рзы ииз Очамчыра инхо Александра Гәарамиаԥҳа. Иӡыз аӡӷаб лыԥшаара иаҿын Очамчыра, Тҟәарчал, Гал араионқәа ирыҵаркуа амилициа аҟәшақәа русзуҩцәа, акинологиатә маҵзура аусзуҩцәа, СОБР аҟәша. Аԥшааратә операциа напхгара хаҭала иазиуан аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистр Дмитри Дбар.
Лара дрыԥшааит, лхы дақәиҭыртәит адырҩаҽны.
Даанкылан аӡӷаб хәыҷы дызӷьычыз Инал Гамахариа. Иара 200 нызқь мааҭ лыхә ыҵихыр иҭахын. Абри иҳәеит иҿахәы аниҿырхуаз.


АҞӘА, ажьырныҳәа 20 - Sputnik. Аԥсны Апрокуратура хада Урыстәылантәи ацхыраараҟаҵаразы азыҳәа азаарышьҭит "Япончик" ҳәа хьыӡшьараны измаз аӷьыч Виачеслав Иваньков иус аганахь ала. Абри атәы аанацҳауеит аусбарҭа асаит.
Аԥсны атәылауаа Астамыр Быҭәбеи Нугзар Папааи латәарада ахара рыдҵоуп аӷьыч Виачеслав Иваньков ишьра иалахәуп ҳәа.
Ирбаандаҩуп Москва ақаалақь Басмантәи аӡбарҭа аӡбрала, жәларбжьаратә ашьҭазаарагьы рықәҵоуп.
Иаиуз азыҳәа инақәыршәаны Аԥсны Апрокуратура хада ашьаусҭҵааратә ҟәша аусҭҵааратәии апроцессуалтәи уснагӡатәқәа мҩаԥнагоит.
Аусбарҭа апресс-маҵзура иазгәанаҭоит Урыстәыла Апрокуратура хада азыҳәаҿы ишазыԥхьагәанамҭо Аԥсны атәылауаа Быҭәбеи Папааи роура, Аԥсны Аконституциа инақәыршәаны ареспублика атәылауаа аҳәаанырцә ҳәынҭқарра аҭара азин ахьыҟам азы.
Убри аан Аԥсны АЗ инақәыршәаны, Аԥсни Урыстәылеи рҳәынҭқаррабжьаратә еиқәшаҳаҭра ҵаҵӷәыс иҟаҵаны арҭ ахаҿқәа иахәҭоу ашьаустә материалқәа роураан рус аӡбра алшоит.
Урыстәыла Ашьаусҭҵааратә еилакы аинформациала Иваньков ишьра анагӡаҩцәа Астамыр Быҭәбеи Нугзар Папааи Калашников иавтоматқәа рыла еибыҭаны ацәгьоура ахьыҟаз аҭыԥ аҿы иҟан.
Нугзар Папаа иара убасгьы Омар Мирцхәылаа иӷьычра далахәуп ҳәа ахара идырҵоит. Абри азы ашьаустә материалқәа Аҟәа араионтә ӡбарҭа еилнаргоит.
"Ҳраион аҟны 20 қыҭа ыҟоуп, ашьамаҟа хыԥхьаӡарала иугозар 45 нызқь рҟынӡа инаӡоит. Ачымазара бааԥсқәа узыцәшәаша ҳәа макьана акгьы ҳамам. Арахә ачымазара рыламҽырц ҳазҿу аусурақәа ыҟоуп, аха ҳазхьымӡогьы рацәоуп. Сара аусураҟны аҳақьым дсымаӡам. Афельдшер аӡәы апрактика дахысуеит, аӡәы еилзырго лоуп акәымзар, аҳақьым ҳара ҳҟны дааиӡом ауалафахәы амаҷра иахҟьаны. Ачымазарақәа рҟынтәи ахшәқәа ааҳгоит, ҳамч ахьынӡарықәхо. Араион аҟынтәигьы ацхыраара ҟарҵоит, аха уи жәаџьара ишаны хәҭак. Абиуџьет уажәы еиҵартәеит, 80 нызқь мааҭ шықәсык ҳәа иԥхьаӡан. Хык 350 мааҭ ақәӡоит иҟауҵозар (ахәшә). 45 нызқь хы арахә ахьыҟоу, ажәқәа мацара аагозар, хәҭак хыџьара- ԥшьыџьара ишаны иҟалоит. Ачымазара рыхьаанӡа апрофилактика аҳасабала алаҵа ҟауҵароуп", - иҳәеит Гыцба.
Шәазыӡырҩы аудио.
АҞӘА, жәабран 25 – Sputnik. Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы иԥсҭазаара далҵит 1958 шықәса рзы ииз апациент, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апациент иизықәыргылаз адиагноз хада акоронавирустә инфекциа ҿыц ауп. Ахаҵа иԥсҭазаара далҵит жәабран 25 рзы.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 44-ҩык, урҭ рахьтә 37-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 15-ҩык, ибжьаратәуп - 16-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 10-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит фҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - хҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 14-ҩык, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу жәҩык апациентцәа.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 12788-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 12169-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 198-ҩык.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, жәабран 23 – Sputnik. Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы лыԥсҭазаара далҵит 1949 шықәса рзы ииз апациентка, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апациентка илзықәыргылаз адиагноз хада акоронавирустә инфекциа ҿыц ауп, иара убас илыдбалан ҩганктәи аполисегментартә гәыҵәкра.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 49-ҩык, урҭ рахьтә 41-ы акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 17-ҩык, ибжьаратәуп - 25-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 13-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит быжьҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - хҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 13-ҩык, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 15-ҩык апациентцәа.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 12725-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 12017-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 196-ҩык.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>


АҞӘА, жәабран 16 - Sputnik. Аслан Бжьаниа азиндырыҩцәеи азинхьчаҩцәеи рнапы ианиҵеит иҟоу анорматив-зинтә актқәа реиҭакразы ажәадгалақәа еинырны иаздырхиарц, ареспублика азинхьчаратәи аӡбарҭатәи системақәа русура аиӷьтәразы. Абри атәы аанацҳауеит ахада ипресс-маҵзура.
"Ашьаустә закәанеидкылаҿ аус зымуа ахәҭаҷқәа рыҟазаара иаԥсам. Аиҳаракгьы абарҭ ахәҭаҷқәа ацәгьоурақәа анрыҵаркуа. Изаҳҭахузеи аус зымуа ахәҭаҷқәа?" - ҳәа иҳәеит Бжьаниа.
Иара аҭҵаарадырратә еилазаарахь аҳәара ҟаиҵеит арҭ ахәҭаҷқәа аредакциа ҿыц рзыҟарҵарц.
"Аӡәгьы имҳәааит ари ирадикалтәу еиҭакроуп ҳәа. Ихадоу дара аус руа, ацәгьоуцәа рыхәҭа иақәдыршәо иҟазароуп. Азинхьчаҩцәеи аӡбаҩцәеи русура дырмариозароуп. Ажәадгалақәа нашәышьҭла ахыркәшаратә редакциаҿы зегь еилыкка иҟазарц", - ҳәа иҳәеит ахада.
Бжьаниа иҳәеит аиҿкааратә, азинтә, афинанстә, аидеологиатә уҳәа ауснагӡатәқәа рыдкылараан иҟоу аԥышәа ахархәара амазароуп ҳәа.
Аилатәара иалахәын: акомиссиа ахантәаҩы, Ашәарҭадаратә хеилак амаӡаныҟәгаҩ Сергеи Шамба, ахада Иусбарҭа анапхгаҩы ихаҭыԥуаҩ Саида Быҭәԥҳа, аиустициа аминистр Анри Барцыц, Аԥсны АШәМ ахантәаҩы Роберт Киут, апрокурор хада актәи ихаҭыԥуаҩ Дамир Кәыҵниа, ашәарҭадареи атәылахьчареи рзы апарламенттә еилакы ахантәаҩы Илиа Гәниа, Иреиҳаӡоу аӡбарҭа аӡбаҩ Ада Касланӡиаԥҳа, ААУ азиндырратә факультет адекан Сергеи Смыр, Амилаҭтә банк ахантәаҩы Беслан Бараҭелиа, Ахылаԥшратә палата ахантәаҩы Роберт Аршба.
"Ҳраион аҟны 20 қыҭа ыҟоуп, ашьамаҟа хыԥхьаӡарала иугозар 45 нызқь рҟынӡа инаӡоит. Ачымазара бааԥсқәа узыцәшәаша ҳәа макьана акгьы ҳамам. Арахә ачымазара рыламҽырц ҳазҿу аусурақәа ыҟоуп, аха ҳазхьымӡогьы рацәоуп. Сара аусураҟны аҳақьым дсымаӡам. Афельдшер аӡәы апрактика дахысуеит, аӡәы еилзырго лоуп акәымзар, аҳақьым ҳара ҳҟны дааиӡом ауалафахәы амаҷра иахҟьаны. Ачымазарақәа рҟынтәи ахшәқәа ааҳгоит, ҳамч ахьынӡарықәхо. Араион аҟынтәигьы ацхыраара ҟарҵоит, аха уи жәаџьара ишаны хәҭак. Абиуџьет уажәы еиҵартәеит, 80 нызқь мааҭ шықәсык ҳәа иԥхьаӡан. Хык 350 мааҭ ақәӡоит иҟауҵозар (ахәшә). 45 нызқь хы арахә ахьыҟоу, ажәқәа мацара аагозар, хәҭак хыџьара- ԥшьыџьара ишаны иҟалоит. Ачымазара рыхьаанӡа апрофилактика аҳасабала алаҵа ҟауҵароуп", - иҳәеит Гыцба.
Шәазыӡырҩы аудио.
АҞӘА, жәабран 25 – Sputnik. Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы иԥсҭазаара далҵит 1958 шықәса рзы ииз апациент, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апациент иизықәыргылаз адиагноз хада акоронавирустә инфекциа ҿыц ауп. Ахаҵа иԥсҭазаара далҵит жәабран 25 рзы.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 44-ҩык, урҭ рахьтә 37-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 15-ҩык, ибжьаратәуп - 16-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 10-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит фҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - хҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 14-ҩык, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу жәҩык апациентцәа.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 12788-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 12169-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 198-ҩык.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, мшаԥы 2 - Sputnik. Урыстәыла ахада ипресс-маӡаныҟәгаҩ Дмитри Песков дақәыӡбеит аҿагыларатә акциа аиҿкааҩцәеи алахәылацәеи рхымҩаԥгашьа, даргьы екстремист милаҭеилыхыҩцәоуп ҳәа рхиҳәааит.
Убри аан иазгәеиҭеит Москва ари ахҭыс хаҭала ажурналист изырхоуп ҳәа ишамԥхьаӡо. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.
Песков урыстәылаа адырра риҭоит Қырҭтәыла дара рзы ишәарҭоу ҭыԥны ишыҟоу.
"Сара иааидкыланы урыстәылатәи атәылауаа рыӡбахә салацәажәоит. Уа иҟаз Познер имацара иакәмызт", — иҳәоит Кремль ахаҭарнак.
Иара убри аамҭазы Песков иазгәеиҭеит ахәшьарагьы аиҭеит Қырҭтәыла аԥыза-министр аҿагыларатә акциа мҩаԥызгаз дахрықәыӡбаз, Кремль урыстәылатәи атәылауаа ршәарҭадара еиҿызкааз аполициа аусзуҩцәа рхымҩаԥгашьа ҭабуп ҳәа шазырҳәо.
Урыстәылатәи ажурналист Владимир Познер, мшаԥы 1 азы 87 шықәса ихыҵра Қарҭ иазгәеиҭарц иҩызцәа иманы днеит.
Ахашаҽны ақалақь аҿы амитинг аҿы еизаз Познер Қырҭтәыла акзаара азхеиҵом, ара дыҟамзароуп ҳәа иқәгылеит. Хаҭала иазааҭгылан Познер Аԥсны ахаангьы Қырҭтәыла иатәхом ҳәа иҟаиҵахьаз аҳәамҭа.
Аԥшьашаҽны Познер Урыстәылаҟа дхынҳәит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, мшаԥы 18 - Sputnik. Адунеи аҿы акоронавирустә инфекциа ҿыц здырбалаз рзеиԥш хыԥхьаӡара 140 миллион иреиҳахеит ҳәа адырра ҟанаҵоит Џьонс Хопкинс ихьӡ зху ауниверситет. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.
Авирус реиҳаӡа алаҵәара ахьамоу тәылоуп Еиду Америкатәи аштатқәа-31,5 миллионҩык чмазцәахеит), аҩбатәи аҭыԥ аҟны игылоуп Индиа-14,5 миллионҩык), ахԥатәи аҿы Бразилиа 13,8 миллионҩык.
Мшаԥы 17 адыррақәа рыла аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 13924-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 13338-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 219-ҩык.
Хәажәкыра 11, 2020 шықәсазы Адунеизегьтәи агәабзиарахьчаратә еиҿкаара апандемиа рыланаҳәеит акоронавирустә инфекциа ҿыц COVID-19 алаҵәара инадҳәаланы.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, мшаԥы 17 - Sputnik.Аҵаақәшьқьрааразы акомандатә адунеи ачемпонат аҟны Урыстәыла раԥхьаӡакәны аиааира агеит. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости Спорт.
ЕАА еизгоу ркоманда ириааит урыстәылатәи аспортсменцәа. Акомандаҿы иқәгылон Анна Шьербакова, Елизавета Туктамышева, Михаил Колиад, Евгени Семененко, гәыԥла иқәгылон Анастасиа Мишина – Александр Галлиамов, Викториа Синицина – Никита Кацалапов.
Урыстәылатәи аҵаақәшьқьрааҩцәа ҩынтә араӡны медалқәа иаԥсахахьан, знык- аџьаз.
World Team Trophy аԥхьахәтә фонд иартәоит миллион доллар. Урыстәылатәи еизгоу акоманда, атурнир иахьаиааиз азы иранашьахоит 200 нызқь доллар.
Аҭоурыхтә баҟақәа Иаку аҭоурых-культуратә ҭынха аобиектқәа рсиа Аԥсны ирыдыркылеит 2015 шықәса ԥхынҷкәынмзазы. Уи аамҭазы уи ианылеит 1535 обиект. Ашьҭахь еиҿкааз аинветаризациа апрограммала даҽа 700 обиект алԥшаан. Хадаратәла урҭ архитектуратә баҟақәа ракәын. Дара аҳәынҭқарра иахьчоит азакәан инақәыршәаны, ҳәа азгәеиҭеит Аԥсны акультура аминистрра аҭоурых-культуратә ҭынха ахьчаразы адепартамент аспециалист Инал Џьопуа.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит: