Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 19032-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 15817-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 267-ҩык.
Гал араион ахада ихаҭыԥуаҩ Беслан Емырхәба арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит ақалақь аҟны арахә рныҟәара аанкыларазы ирыӡбаз, уи аԥсҭазаара ишаладырҵәо атәы.
Азакәан апроект иаланагалоит абарҭ рҩызцәа аилкаарақәа: "адемографиатә политика", "адемографиатә шәарҭадара", "адемографиатә шәарҭарақәа", иадырбоит ари аполитика анагӡара знапы иануи уи финансла аиқәыршәара ахыҵхырҭақәеи.
Аусутә гәыԥ иалоуп Жәлар Реизара адепутатцәа, азиндырҩцәа, ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб алахәылацәа.
ААУ аҿы абитуриентцәа рышәҟәқәа рыдкылара хацыркуп. Ҿҳәарас иамоузеи ари аус, иарбан занааҭқәоу сынтәа аҵара иҭало ирыдгалоу, иҟоума алагала ҿыцқәа, абри атәы арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит ААУ апресс-маҵзура аиҳабы Џьамбул Инџьгьиа.
Жәашықәса зхыҵуа Николь Аргәынԥҳа москватәи аклиникаҿы ахәшәтәра акурс дахысразы илҭахуп 345 нызқь мааҭ.
Аладатәи арратә округ артиллеристцәа рҽазыҟаҵарақәа ирылахәын 1,5 нызқьҩык рҟынӡа аруаа, 300 ак рҟынӡа арратә техника.
Жәлар Реизара адепутатцәа русутә гәыԥ жәымз ҳәа еиҿкаауп, уи иалахәуп хҩык адепутатцәа, аԥыза-министр, аекономикеи афинансқәеи рминистрцәа, Аԥсны амилаҭтә банк аиҳабы.
Жәлар Реизара адепутатцәа реилатәараҿы ишьақәырӷәӷәан Аԥсны Апарламент Иреиҳаӡоуи, Арбитражтәи, Аҟәеи Гәылрыԥшьи рраионтә ӡбарҭақәа рыӡбаҩцәа.
Аԥсны Аҳәынҭқарратә шәарҭадаратә маҵзура аԥҵан ԥхынҷкәынмза 1992 шықәсазы.
Аҟәа инхо, аха Кәтол иадҳәалоу Нарсоу Қәаранӡиа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит аҿар ақыҭа ԥсҭазаара ралахәра азҵаара атәы шибо атәы.
Азакәан апроект амч аиуеит цәыббра 1 инаркны, асистема ахаҭа Аԥсны ишьақәдыргылароуп 2024 шықәсанӡа.
Ашахматтә турнир "Аҟәа Опен 2021" иалахәын Аԥсни Урыстәылеи рҟынтәи 50-ҩык инареиҳаны ашахматасыҩцәа, уи мҩаԥысуан Аҟәа ԥхынгәы 1 инаркны 12 рҟынӡа.
Аҽазыҟаҵарақәа рыплан инақәыршәаны, "адиверсантцәа" арратә қалақь иақәлеит ахылаԥшра-аушьҭырҭатә пункт ала.
Ашьапылампыл азы Аԥсны еизгоу акомандеи ашьапылампылтә клуб "Шәачеи" рыхәмарра мҩаԥысит амҽыша ԥхынгәы 11 рзы Аҟәа астадион "Динамо" аҿы.
Аԥкрақәа русура иахьынӡаныԥшуа атәы арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит Аԥсуа ҳәынҭқарратә музеи аиҳабы Аркади Џьапуа.
Уаанӡа Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа инапы аҵаиҩит аковидҿагыларатә ԥкрақәа ԥхынгәы 5 инаркны ирӷәӷәазарц азы - иарку ауаажәлар ркрыфара-чаратә хыбрақәа рҿы ауаа рацәа злахәу аусмҩаԥгатәқәа реиҿкаара аанкылан.
Италиа Евро иаиааихьан 1968 шықәсазы, уи аахыижьҭеи даҽа ҩынтә афинал аҟынӡа инеихьан, 2000 шықәсеи 2012 шықәсеи рзы.
Аинформациатә маҵзура Sputnik абжьааԥнеиԥш иазнархиеит иҳаҩсыз амчыбжь - ԥхынгәы 4 -11 рыҩнуҵҟа иҟалаз ахҭысқәа реизга.
Аԥсуа шәақьи уи ахәҭақәеи, абџьар аныҟәгашьа, аҵәахышьа аԥҟарақәа ртәы дазааҭгылоит Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩ Есма Ҭодуаԥҳа.


АҞӘА, нанҳәа 30 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 348-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 136-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Хымш рыла Гәдоуҭатәи аковид госпиталь аҟны рыԥсҭазаара иалҵит фҩык апациентцәа: ахацәа 76, 73, 53 шықәса ирҭагылаз, иара убас 63, 71, 79 шықәса зхыҵуаз хҩык аҳәсеи.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 74-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 16-ҩык, ибжьаратәуп - 24-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә фҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 23-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 18-ҩык, урҭ рахьтә ԥшьҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - жәаҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 71-ҩык апациентцәа, быжьҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.


АҞӘА, нанҳәа 24 - Sputnik. Гагра цәыббрамзазы иалырхуа акурортқәа ируакхеит ҳәа аанацҳауеит амаҵзура TVIL.RU.
TVIL.RU астатистика ала атуристцәа цәыббрамзазы рыԥсшьара уахык инаркны жәа-уахык рҟынӡа азыршьоит, 1,7-6 нызқь мааҭгьы аныхра иақәшаҳаҭуп. Зегь раасҭа ахәқәа лаҟәуп Пиатигорск, иҳаракуп – Лахденпохиа.
Иреиӷьу 15 хырхарҭа рсиа:
|Алушта||2916 нызқьмааҭ||9 у/ҽ|
|Шәача||2223 нызқьмааҭ||10 у/ҽ|
|Гагра||2055 нызқьмааҭ||10 у/ҽ|
|Санкт-Петербург||2760 нызқьмааҭ||6 у/ҽ|
|Лахденпохиа||2607 нызқьмааҭ||6 у/ҽ|
|Ростов-на-Дону||2400 нызқьмааҭ||уахык|
|Москва||2858 нызқьмааҭ||ҩ-уахак|
|Калининград||1997 нызқьмааҭ||7 у/ҽ|
|Воронеж||2530 нызқьмааҭ||ҩ-уахак|
|Пиатигорск||1681 нызқьмааҭ||7 у/ҽ|
|Казань||1834 нызқьмааҭ||5 у/ҽ|
|Осташков||5515 нызқьмааҭ||6,5 у/ҽ|
|Волгоград||2233 нызқьмааҭ||уахыки-ҽнаки|
|Истра||4700 нызқьмааҭ||2,5 у/ҽ|
|Алада Новгород||2613 нызқьмааҭ||5 у/ҽ|
Асиа шьақәыргылоуп амаҵзура адыррақәа рыла.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ажьицәа-абџьарҟаҵаҩцәа рфестиваль Аԥсны раԥхьаӡа акәны еиҿыркааит. Уи цәыббра 24-26 рзы имҩаԥыслоит аетнопарк "Аԥсны" аҿы. Уи рхы аладырхәырц иааит аҭыԥантәиқәа рыдагьы, Иакутиа, Брест, Белгород, Маиҟәаԥ ақалақьқәа рҟынтәи аҟазацәагьы.
Хымш ирылагӡаны ажьицәа аиха дырҭәалоит, дамасктәии амоизака иаҩызоуи аџыр ҟарҵалоит, аԥсуа ҳәызбақәа, аҿыбџьар, ахҿақәа. Урҭ зегьы реиҳарак излырхуа Бырзышьха иҵхны илбааргаз 300 килограмм иҟоу аихамаден ауп.
Амаден аихамаҭәа алырхырц азы идыргылеит аихаӡырҭақәа ҩба, 1200 градус рҟынӡа ашоура ҭарҵоит.
Аҟазацәа рус арманшәаларазы ишьақәдыргылеит афрынақәа жәаба рҟынӡа, урҭ рахьтә ҩба уаанӡа ҳабацәа ишыҟарҵалоз еиԥш ахәы зқәу ацәала аҳауа ҭадыршәшәоит. Егьырҭ рҿы амца агаз ала ма афымцала аҳауа ҭадыршәшәоит.
Афестиваль аҟны зегь реиҳа азҿлымҳара зырҭаз аԥсуа ҳәызба акәхеит. Аҟазауаа шьоукы ргәы иҭоуп арҭ хымш рыҩнуҵҟа ҩба-ҩба, иара инеиҳангьы абџьарҿқәеи, иара убас итрадициатәу аԥсуа хҿақәеи рыҟаҵара.
Афестиваль аҟынтәи афотосахьақәа шәрыхәаԥшыр ҟалоит абра>>


Ԥхынгәы 26-27 ауха Аԥсны ақәа ӷәӷәӷа леит, аӡқәа хыҵит. Аӡиасқәа ҩ-метрак еиҳаны иахьышьҭыҵыз ыҟоуп. Гәдоуҭа араион аҟны 350 ҩны аӡы рыҵалеит.
"Ҳааигәара иҟоу аӡиас хәыҷуп, аха ишьҭыҵлоит. Есымшагьы ҳазхәыцуеит, ҳашьклаԥшуеит, аха ари аӡхыҵра акы еиԥшымкәа иҟалеит. Аӡы ашьҭыҵра иалагеит ирласны, иаразнак ахәыҷқәа аҩбатәи аихагылахь иаҳгеит. Егьыс иҳамаз зегьы актәи аихагылаҿы ишгылаз иаанхеит, акызаҵәык ҳзымыхьчеит. Актәи аихагыла зегьы аӡы ҩналеит, аԥынџьырқәа рыла идәықәлеит. Ахәыҷқәа ҳаманы ахыб ахь ҳхалап ҳәа ҳазхәыцуан, избанзар, аӡы аҩбатәи аихагылахь идәықәларц аҽазнакит. Актәи аихагылаҿы игылаз зегьы аҩнымаҭәа, амаругақәа, атехника, зегьы ндәылганы икаҳажьит, ҳагьзахәаԥшуам... Ахәыҷқәа уамакала ишәеит, иашаанӡа ицәаӡамызт, иахьагьы хыхь иқәтәоуп. Аӡы ахьҳарԥхогьы ҳамам, шьамхахьы агәам ҳалагылоуп. Аҩбатәи аихагылаҿы ианхаз ҳашьҭаларҭақәа ҩ-уадак ада, крыфарҭоума, тәарҭоума, акгьы ыҟаӡам… Хәба-фба шықәса раԥхьа аӡы ҳаҵалахьан, аха ари аҩыза ҳамбацызт. Ара инхо аиҳабацәа ирҳәоит, ас еиԥш аӡхыҵра иақәымшәацызт ҳәа. Аӡқәа дрыцқьоит, аӡышьҭрақәагьы алыргоит ақалақь ахадара. Уажәааигәа ақәа аналага идрыцқьеит, зегьы ҳгәы ааҳарҭынчит, аха ҳзацәымцеит", - еиҭалҳәеит Жьиԥҳа.
Инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
"2015 шықәсазы аҷкәынцәа ҳаидгыланы ҳамчала хәыҷы-хәыҷ хаҿуп. Сынтәа раԥхьатәи ԥышәак аҳасабала аус аҳаруит. Аԥсыӡқәа хы-хкыкны рааӡара ҳаҿуп: акалмаҳа, ақьоуқьад (осетр), ахьыԥшшәы змоу аԥҟыш (карп). Акалмаҳааӡара хәыҷык иуадаҩуп, ахатәы кәамаҵамақәа амоуп. Ақьоуқьади аԥҟыши Урыстәылантәи макьана иааҳамгацт. Ԥышәарак аҳасабала аԥҟыш аԥсыӡԥшқақәа Гәдоуҭа (Оҭҳара) аԥсыӡнхамҩаҟынтәи иааҳгеит, аӡҭарчы иҭаҳҵеит, уи уиаҟара аџьабаа унарбом, ахала ахы ааӡоит", - иҳәеит Леԥсаиа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара аудиофаил аҟны.
"Аҵараҵара аганахьала еиԥҟьарақәак ҳаман астудентцәеи ҳареи ҳусураҟны. Ҳаамҭазтәи атехнологиатә маҭәахәқәа ҳхы иархәаны адҵақәа раҳҭон. Даргьы ибзианы рхы аадырԥшит, ацәыргақәҵагьы ҟаҳҵеит, ҳдыргәырӷьеит аиашазы.
Арҿиараҿы акәзар, есымша аамҭа ҳацәмаҷуп, иааҳакәыршаны иҟоу аԥшӡара аш ахь аиагаразы. Бзиашәа аамҭа ҳаун, сҩызцәеи сареи ҳцаны аҭыԥ ԥшӡарақәа ҭаҳҵааит. Акы–ҩба убра (аонлаин-цәыргақәҵазы - азгә.) ицәырызгаз урҭ иреиуоуп. Сусумҭақәа аӡын азы иҟасҵаз роуп… Пыв ашьха ажәҩан, аеҵәақәа ҳрыҵаԥшуа абас зны ашара ҳаԥылеит.
Апандемиа лшарақәакгьы ҳнаҭеит, аха ачымазара иахҟьаны ҳҩызцәа иԥсызгьы ҟалеит, угәы еихьызшьуа ауп. Ауаҩы убраанӡа ихы неигеит, аԥсабара дазымхәыцуашәа, ишьҭахь инижьуа", - иҳәеит Габелиа.
Аицәажәара иаҳа инарҭбааны аудиофаил аҟны.
"Аиҟәгара – аҟазара" ахьӡуп аинформациатә маҵзура Sputnik, Аԥсны асахьаҭыхыҩцәа реидгылеи, Асахьаҭыхратә цәыргақәҵатә зал хадеи еицеиҿыркааз аонлаин-цәыргақәҵа. Уи иалахәуп 20-ҩык рҟынӡа аҟазацәа. Ацәыргақәҵа шәахәаԥшыр шәылшоит Sputnik асаит аҿы.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Саида Жьиԥҳа, Sputnik
Ҭырқәтәыла инхо ҳџьынџьуаа хыԥхьаӡарала 500 нызқь-ҩык иреиҳауп рҳәоит. Угәы иаамыхәарц залшом урҭ рыбжьара, Ҭырқәтәыла аҳәынҭқарра аргылареи аҿиареи аус аҟны злагала ӷәӷәоу аԥсуаа ахьыҟоу. Хаҭала сара срабадырхьеит аполитикаҿы, аҵарадырраҿы, акультураҿы, аспортаҿы, аргылараҿы, абизнесаҿы уҳәа аихьӡарақәа змоу ҳауаажәлар рхаҭарнакцәа. Лыӡбахә шәзеиҭасҳәар сҭахуп Сақариатәи ауниверситет апрофессор Оздан Аҩӡԥҳа.
Оздан Фарықә-иԥҳа Аҩӡба диит Германиа, Лангенфельд ақалақь аҟны. Лаби лан Леила Аргәынԥҳаи ирааӡеит хәҩык ахшара, аԥеи ԥшьҩык аԥҳацәеи.
Оздан Аҩӡԥҳа қәҿиарала абжьаратә школ даналга, дҭалоит Киольнтәи ауниверситет асоциал-педагогикатә факультет. Анаҩс далгоит амагистратура, илыхьчоит адоктортә диссертациа. Аамҭақәак рзы аусқәа луан Киольн ауниверситет аҿы рҵаҩыс, аҭаацәа рыхьчара аминистрраҟны аспециалистс.
Оздан аҩнра данца, лыԥшәма Али-Ихсан Сергьегьиа (Ҷықьиԥа) дицны Ҭырқәтәылаҟа дааит. 2000 шықәса раахыс уа дынхоит. Сақариатәи ауниверситетқәа руак аҟны астудентцәа алекциақәа дырзаԥхьоит. Аԥснынтәи уаҟа аҵара зҵоз астудентцәа гәыԥҩыкгьы лекторс дрыман. Дравторуп аҭҵаарадырратә усумҭақәа жәпакы.
Оздан лыжәла аҭоурых далацәажәо илҳәеит иахьа Германиа ишынхо Аҩӡаа рабиԥарақәа жәохә. Дара зегьы аибабара шрыбжьоу, иара убас рхатәы бызшәа еиқәырханы ишрымоу. Оздан лхаҭа аҷҷаҳәа аԥсышәала дцәажәоит. Германиа еицырдыруаз, ҳаҭыр зқәыз чынуаҩын Оздан лаб иашьеиҳабы Чеҭин, уи еиуеиԥшым атәылақәа рҟны консулс дыҟан.
Амҳаџьырра аан, Оздан Аҩӡԥҳа лабду иабду Шәлимани, иашьа Ҳалии, раб иашьа Ҳаџьамыҟәеи, уи иԥацәа Маҭамеи, Салмаҟи еиманы Ҭырқәтәыла Синоп иӡхыҵит. Аашықәса Барҭын ақалақь иҟан, устәи Диузџье иааны, аԥсуаа Гәыма ҳәа изышьҭаз ақыҭаҿы рыуаажәлар рыгәҭа инхеит. Уаантәи 1967 шықәсазы Оздан лҭаацәа Германиаҟа ицеит. Ԥсабарала Гәыма ақыҭа еиԥшыз аҭыԥ нхарҭас иалырхит.
Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра алагаанӡа, аԥсуа быргцәа рансамбль "Нарҭаа" агострольқәа рыманы Германиа ианыҟаз, аколлектив иалаз еихшаны ҳџьынџьуаа ирыдыркылеит. Аԥснытәи асасцәа ахьымҩахыҵыз еиуахеит Оздан лаб иҩнаҭагьы.
"Ҳара ҳаҩны аԥсуа быргцәа ҩымчыбжь иаҳҭан. Уи гәырӷьара духеит ҳҭаацәаразы. Аӡыхь еиԥш ицқьаз ҳхатәы бызшәа ҳзырҳаз, ҳҭоурых ҳагәылазырԥшыз, ҳаԥсуара иаҵоу адоуҳамч атәы ҳазҳәаз аҭаҳмадацәа рыбзоурала ҳгәаҵаҿы иит ҳаԥсадгьыл ахь ҵҩа змам абзиабара, ҳгәы рзыблит ҳауаажәлар", - ҳәа азгәалҭоит Оздан.
Оздан Аҩӡԥҳа ҩыџьа ахшара дрануп, лԥа Баҳаџьани лыԥҳа Бериеи. Лыԥшәма Али-Ихсан Сергьегьиа (Ҷықьиԥа) абизнес инапы алакыуп. Иашьцәеи иареи Адаԥазар ақалақь аихатәы ашәқәеи аԥенџьырқәеи ахьыҟарҵо афабрикақәа рымоуп. Али-Ихсан аԥсуаа раӷьырак ахьынхо, ҳџьынџьуаа Калдахәара ҳәа изышьҭоу ақыҭа датәуп. Ақалақь аҟны аԥсуара аиқәырхара уадаҩуп ҳәа иԥхьаӡаны иара иаб иҩны инацәыхарамкәа аҩнҿыц ргыланы анхара далагеит.
"Ҳара Сақариа ақалақь аҟны ҳанхон акыршықәса, аха ақыҭагьы ҳадҳәалан. Ишыжәдыруа еиԥш атәым дгьыл аҟны ахатәы бызшәеи аҵаси реиқәырхара уадаҩуп. Ахәыҷқәа аԥсшәа рҵарц, насгьы ҳқьабызқәа рылаҳааӡарц ӡбаны ақыҭахь нхара ҳааит. Аиаша шәасҳәап ахәыҷқәа абасцәҟьа еигәырӷьоит ҳәа сыҟамызт. Калдахәара аԥсуа Дернеқь иаҭаауа иалагеит, ачарақәа раан амаҵ руеит, ацәгьеи абзиеи рҿы рыуаажәлар ирылагылоуп", -ҳәа лгәы еизҳауа ақыҭа ԥсҭазаара далацәажәоит Оздан.
Оздан лыгәҭакқәа ансыцеиҩылшоз иазгәалҭеит, анаҩстәи лыҭҵаарадырратә усумҭазы Аԥсны дааны ажәытә ргыларақәа рыҭҵаара шылгәиҭоу.
"Апандемиа шаанҵәалак сгәы иҭоуп Аԥсны сцаны ажәытә ргыларақәа – аҩнқәа рыҭҵааразы аекспедициа амҩаԥгара. Еидыскыло аматериал хаз шәҟәны аҭыжьрагьы сазхәыцхьеит", - лҳәеит лара.
Апрофессор Оздан Аҩӡԥҳа иахьа Сақариа лыӡбахә ззымдыруа дыҟам. Аха лара илымоу аҵара ду аԥхьа аԥсуара лыргылоит, уи еиҳау адыррақәа ыҟам ҳәа иԥхьаӡаны. Аинаала, аамсҭашәа, зыԥшра зсахьа ухнахуа аԥсуа ԥҳәыс ҟәыш лыгәҭаккәа нагӡахааит. Акзаҵәык сгәы еихьызшьуа, Оздан, ара Аԥсны дахьҳалагылам ауп.
"Адунеи аҿы зегь реиҳа алахьеиқәра зцу агәырӷьара – поетны аҟазаароуп. Егьырҭ зегьы рацәак ихьааӡам, аԥсрагьы налаҵаны".
Федерико Гарсиа Лорка
Иахьа иԥсы ҭаны дҳалагылазҭгьы, 80 шықәса ихыҵуазаарын Аԥсны Жәлар рпоет Витали Амаршьан. Сара раԥхьаӡа акәны Витали Амаршьан дызбеит саб ажурнал "Алашара" аредакциаҿы саннеигаз. Усҟан аа-класск рҿы стәан. Исхашҭӡом, ажурнал аредактор хада Алықьса Џьениа Аиааира Ашҭаҿы иахьа ибылны игылоу ажәытәтәи Аиҳабыра рыҩны иавагылаз х-еихагылак иҟаз аҩны аҩбатәи аихагылаҿ дтәан. Имаӡаныҟәгаҩ адҵа лиҭеит апоетцәа Мушьни Миқаиеи Витали Амаршьани сзаашьҭ ҳәа. Урҭ ахԥатәи аихагылаҿ итәан, адырра анроу, иаразнак илбааит. Алықьса иреиҳәеит сажәеинраалақәа игәцаракны ирыԥхьарц, "Сымҩашьозар, аҟыбаҩ злоу аӡә иакәзар ҟалап!" ҳәагьы нациҵеит.
Убри аҽны стетрад хәыҷқәа сымхны ахы инаркны аҵыхәанӡа ирыԥхьеит саби сареи ҳаштәаз, сыгәгьы рызҭарҵеит сҩымҭа хәыҷқәа. Уи нахыстәи даҽа ҭоурыхуп, аха Виталии сареи ҳаибадырра шалагаз абас ауп…
Акыр шықәса анҵы уи ашьҭахь, 2005 шықәса рзы, иара ихаҭа ихәыҷра игәаларшәо хә-томкны иҭыҵыз ишәҟәы аԥхьажәаҿы иҩуеит:
"Сахьиз, сахьааӡаз Џьгьарда ақыҭан, ҳкәасқьа ахәы ҳарак иқәгылоуп, уи сылацәа анаахыст избаз ауп, аиԥш ҭыԥ ԥшӡа, ҭыԥ џьанаҭ адунеи исзаламызт. Сныҟәо, сцәажәо, избо-исаҳауа гәныскыло саналага инаркны, ҳгәашә сынҭыҵны, Ахықә ҳәа ҳзышьҭоу адгьыл цәхыԥраҿ санааилак, лбааҟа сахьыԥшуаз, лагӡа-ҩагӡа, снапсыргәыҵа ианушәа, ҳқыҭа зегьы ккаӡа салаԥшуан.
Сара сҿарагьы, аԥхыӡ еиԥш, еишьылкакараӡа, еиҭаҳәашьа змам акы иҳәаԥыӡаԥуа иалан, сгәы сыхон, аха иахьсыхоз ҳәа егьсзеилкаауамызт. Ус-ус, ихҭакны сзыԥхьоз анҭ ашәҟәқәеи, уаанӡатәи ссахьаҭыхрақәеи, сыгәҭахәыцрақәеи, зегьы неилалан, хыма-ԥсыма ақьаади акалами шьҭыхны, ажәақәа реинраалара сҽыназыскит. Уи ҿык-бзык иазымҳәо хаарак наҵызбааит, гьама ссирк нахыскааит, уахынла акәаҷаб садҟәыҟәла, аҵхқәа ԥысҽуагьы сҿаасхеит. Раԥхьаӡа изҩыз ажәеинраалагьы "Аԥсуа поетцәа шәахь" ахьӡын. Абар иаргьы, мшаҽны ишииз еиԥш, кьыс амаӡамкәа.
Ирымаӡамкәа рхатә ԥхьагыла,
Ҵыси жәҵысиҵәҟьа зԥырӡом.
Дырмит Гәлиа шәаԥхьа дангыла,
Ишьҭанеиуаз шәеиҵахаӡом.
Аҳәыҳә гәарҭа иԥыруа инеиуаз,
Шәаргьы шәнарԥылеит шәԥыруа.
Шәгәаҵа иҭыҵуаз шәашәа еиуаз,
Аҳауа иналалеит икаууа.
Ари уажә акәым, шәнеихьеит шьарда,
Шәымҩа шәықәланы шәцауеит.
Саргьы сыҵԥрааит абра, Џьгьарда,
Сызшәыхьӡозар - сшәыхьӡауеит!.."
Витали Амаршьан ихы-иԥсы ақәҵан иус ԥшьа даҿын, уи аԥсҭазаараҿы дызлаԥшыз, инырыз, дзыблыз ахҭысқәа зегьы ирҿиамҭақәа рахь ииаигеит, рыԥсы ҭеиҵеит, алитературатә ԥсҭазаара риҭеит. Уи иажәеинраалақәеи, ипоемақәеи, иажәабжьқәеи, иповестқәеи, ироманқәеи ажәлар ргәаҿы инеит, ишьҭыркааит, рыгәҭыхакәа ирзааигәахеит.
Иара апоет иажәақәа рыла иаҳҳәозар: "Схы сыԥхьаӡоит сара, иааиԥмырҟьаӡакәа агармониа иашьҭоу поет лирикны. Апоезиа - уи сара исыԥсҭазаароуп, исыԥсыԥлагаҩагароуп. Аԥсабара зегь реиҳа сгәы зырцыхцыхыз, абҷеиԥш зны исыхьыз раԥхьаӡатәи сыбзиабароуп, сгәы иҭымҵәо ихааӡа ԥсраҽнынӡагьы исыцзааит. Иагьыздыруеит, иреиӷьу сҩымҭақәа, ӡыӷәарӷәалеила акәымкәа, сшьала ишҩу, сыԥсы ишахылҵыз.
Зыхшара аҩны ианыҟоу згәы раҳаҭу ан леиԥш, ианакәызаалак сҩымҭақәа акьыԥхь рбаанӡа еиҳа сгәы рызҭынчуп, еиҳа среигәырӷьоит, знык акьыԥхь иананылалак нахыс, измааноу сыздыруам аха, лахьеиқәҵарак сызцәырҵуеит. Зԥацәа хьыӡрацара изышьҭыз аб иеиԥшгьы, такәаамҭа акы сазыԥшуп. Ицаз шцаз, уаҳа ишыхнымҳәуа аныздырлак, саақәыԥсычҳауеит, уаҳа акымзарак.
Уи аахыс Аԥсны ахҭыс дуӡӡақәа ҟалахьеит. Зегьы иреицәахеит 1992 шықәсазы ҳзықәшәаз аибашьра. Уи хаҭала исыцрасит, саблит".
Иахьатәи ҳара ҳформат аҿы инарҭбаан узрылаҵәажәом ашәҟәыҩҩы ипрозатәи ипоезиатәи рҿиамҭа дуқәа, урҭ ҳара ҳлитература дырбеиахьеит, иреиӷьӡоу апрозатә ҩымҭақәа рахь ишьоуп, иаҳҳәап, иҭоурыхҭә роман "Аԥсҳа".
Ипоезиа ҳалацәажәозар, уи иреиҳаӡоу акульминациаҿ ихаргалеит аибашьра иазку иажәеинраалақәа. Апоет иҷкәын заҵә иҭахара, уи иацу агәырҩа инарҩит даара иҵаулоу, иӷәӷәоу, ԥсра зқәым ажәеинраалақәа. Абраҟа иааҳгоит урҭ руак:
Марттәи ажәылараан
Гәымысҭа ирит ахацәа ӷьеиҩқәа,
Аҟәа ргарцаз ԥхьа инеихеит!
Рҭыԥ иахымсит ирышьҭанеишаз,
Шьҭахьҟа ихьаҵны рыԥсы ргеит…
Ԥхьаҟа ижәылаз рхы иамеигӡа,
Аԥсра иаԥылеит хацәнымырха.
Рыԥсы ҿызхшаз уаҩ дымнеиӡеит,
Уи даргәырӷьаӡеит ҳаӷа!
Аҟәа далҵырц дышдәықәлахьазгьы,
Ҩаԥхьа ишьҭахьҟа дхынҳәит.
Ҳҵеицәа бзиахәқәа иҭахазгьы,
Напыҟьашьыла уаҟа иржит.
Иҳарымҭеит рыԥсыбаҩқәаҵәҟьа,
Наҟ-ааҟ иҳалҵырц аҭыӡшәа.
Аха иарбан иҟоу ҳԥызымшәацҳәа,
Адунеиаҿ ҳара абра!
Ҳаҽҳрыӷәӷәароуп ҳаӷа ицасҳәагь,
Ҳаиҭазхәыцроуп ҳ-Аԥсынра.
Иҳақәлаз раҵкыс зынӡа ишәарҭоу,
Рҵыхәажә ԥаҳҵәап ҳазҭиуа!..
Ҳхацәа ӷьеиҩқәа рхы назқәырҵаз,
Ршьа зызкарҭәаз ҳаҳҭынра,
Уеизгьы-уеизгьы иҳархынҳәырцаз,
Ҳаиҭажәылароуп ԥхьаҟа!
Адунеи дуӡӡа ашьа ааргьы,
Ажәҩан ҳақәҳаргь ибганы,
Мнеишьа ҳамам, егьа аамҭа царгьы,
Мнеишьа ҳамаӡам ҳаҩны!!!
1993, Лыхны.
Ас еиԥш иҟоу апоет инысымҩа, уи иҭижьыз ишәҟәқәа, урҭ рҵакы, дарбан аԥсуазаалакгьы идыруазароуп, иныруазароуп, насоуп уаҵәтәи ҳамш аншәарҭамхо, избанзар, уи ҳҵеира ршьала ишаагоу ауп иаҳәо апоет иԥсҭазааратә цәқәырԥара:
Аԥсны жәлар рпоет, апрозаик Амаршьан Витали Џьота-иԥа диит Аԥсны, Очамчыра араион Џьгьарда ақыҭа цәыббра 22 1941 шықәса рзы, иԥсҭазаара далҵит хәажәкыра 24 2020 шықәса рзы. Иара СССР Ашәҟәыҩҩцәа реидгылеи, Аԥсны Ашәҟәыҩҩцәареидгылеи, Урыстәыла Ашәҟәыҩҩцәа реидгылеи (1999) дырлахәылан, ашьҭахь – Аԥсны Ашәҟәыҩҩцәа рассоциациа (2003) далахәылан. Аԥсны акультура зҽаԥсазтәыз аусзуҩ (2015) ҳәа ахьӡ ихҵан. Д. И. Гәлиа ихьӡ зху Аҳәынҭқарратә премиеи "Ахьӡ-Аԥша" аорден II аҩаӡареи ианашьан. Дыҩуан аԥсышәала.
Акыр заа иаб диԥхеит (1943 ш.). Витали, иара убас иашьцәа еиҵбацәа Валерии Артури рааӡеит рани ран лаҳәшьеи. В. Амаршьан далгеит Џьгьардатәи абжьаратәи ашкол (1959). 1962 ш. нахыс А. М. Горки ихьӡ зхыз Аҟәатәи аҳәынҭқарратә арҵаҩратә институт афилологиатә факультет аҟны аҵара иҵон. 1965 ш. иҵара ааныжьны А. М. Горки ихьӡ зху Москватәи Алитературатә институт дҭалоит. Иҵара хиркәшоит 1970 шықәсазы. Алитинститут аҟны апоетикатә ҟазара амаӡақәа аҵихуан еицырдыруа аурыс поет, алитератураҭҵааҩ С. С. Наровчатов напхгаҩыс дызмаз асеминар аҟны. Аҵара еицырҵон, иагьеиҩызцәан иналукааша аурыс поет Иури Кузнецови иареи. Аус иухьеит ажурнал "Алашара" аҭакзыԥхықәу амаӡаныҟәгаҩс, ашьҭахь аредактор хада ихаҭыԥуаҩс, Аԥсны Ашәҟәыҩҩцәа рассоциациа амаӡаныҟәгаҩс.
В. Амаршьан заа ажәеинраалақәа рыҩра далагеит. Раԥхьатәи иҩымҭақәа кьыԥхьын 1962 шықәсазы агазеҭ "Аԥсны ҟаԥшь" ("Аԥсны") аҟны, уи нахыс - ажурнал "Алашара" (№4) аҟны. Раҧхьатәи иажәабжьқәагьы кьыҧхьын "Алашара" адаҟьақәа рҟны (1966). Апоет ҿа ишьақәгылараҿы акырӡа абзоуроуп Д. И. Гәлиа, И. А. Коӷониа, Б. У. Шьынқәба рырҿиара, иара убас аурыс классикцәа: А. С. Пушкин, М. И. Лермонтов уҳәа рҩымҭақәа. Иҩымҭақәа рнылахьеит иара убас ажурнал "Амцабз", "Аҟәа-Сухум", агазеҭқәа "Аԥсны", "Советская Абхазия", "Еҵәаџьаа", "Правда", "Известия", "Литературная газета", "Литературная Россия" уҳәа. Иҭижьхьеит хыԥхьаӡара рацәала ажәеинраалақәа, апоемақәа, аповестқәа, ароманқәа, аочеркқәа. 20 инареиҳаны ажәеинраалақәеи апрозатә ҩымҭақәеи еидызкыло ишәҟәқәа ҭыҵхьеит.
В. Амаршьан иажәеинраалақәа жәпакы, иҭоурыхтә роман "Аԥсҳа" еиҭагоуп аурыси аҭырқәеи бызшәақәа рахь.
Аԥсшәахь еиҭеигеит В. Н. Соколов, С. С. Наровчатов, З. М. Тхагазитов, И. Ш. Машбаш, К. С.-Г. Џьегуҭанов, Р. Гамзатов ражәеинраалақәа, В.М. Шукшин, Г.Д. Гәлиа, Е.Ф. Басариа ражәабжьқәа, М. Твен ироман "Том Соиер ихҭысқәа" уҳәа егьырҭгьы.
Аԥсышәала
Агәеисыбжь. Ажәеинраалақәа. Аҟәа, 1966; Еиуеиԥшым аҟазшьақәа. Ажәабжьқәа. Аҟәа, 1967; Сразҟы. Ажәеинраалақәа. Аҟәа, 1969; Ааԥынтәи ақәа. Ажәеинраалақәа. Аҟәа. 1972; Мрагыларахь зхы хоу акәасқьа. Аповестқәеи ажәабжьқәеи. Аҟәа, 1974; Аигәныҩра. Ажәеинраалақәеи апоемақәеи. Аҟәа, 1975; Амш ахәлара иҳамнахаанӡа. Ароман. Аҟәа, 1981; Ашьхыцқәа ртәыла. Ажәеинраалақәеи апоемеи. Аҟәа, 1983; Аччаԥшь. Ажәабжьқәа. Аҟәа. 1986; Схәыҷра аӡынра. Ажәеинраалақәа. Аҟәа. 1988; Иалкаау. Ажәеинраалақәеи апоемақәеи. Аҟәа, 1991; Аԥсҳа. Аҭоурыхтә роман. Аҟәа, 1994; Уашхәа мақьаԥсыс. Аҭоурыхтә хьӡыртәра. Аҟәа, 1999; Бзиала уаабеит, Том Соиер! Ажәабжьқәа, аиҭагақәа, ажәеинраалақәа. Аҟәа, 2002; Иҩымҭақәа реизга: 6-томкны. Аҟәа, 2005-2010; аурысшәахь аиҭагақәа: Месяц сева. Стихи. М., 1980; Там где люди, там и я. Стихи. Сухуми, 1980; Леон Апсха. Исторический роман. Сухум, 2003; Апсха Леон. Историческии роман. (2-е издание). Сухум, 2012.
Витали аҵыхәтәантәи имҩахь данынаскьаргоз ари ачымазара бааԥс иҳалоу даара аҽырцәгьан иҟан, гәыблыла дызҵәыуашаз аӡәырҩы зымнеиӡеит, аха рыгәқәа рҿы рхы-рыԥсы далырхит. Абра иаазгоит уатәи сцәажәара аҟынтәи хәҭак:
Витали, уара акырынтә Аҟәа агәы ашашараҿ ҳаҷкәынцәа ахьжу утәаны иухугахьан, урҭ гәаныла урацәажәон, урҭ рхы зқәырҵаз ҳаԥсадгьыл шьҭа аӷа иганахьала кьыс шамоуа агәра дургон… Нас, аҩны уанааилак, аҵх агәы иааумнахаанӡа, уи агәырҩа иахылҵыз, ишыԥхоу, ишшу, уаԥхьаҩцәа ҳахь ииаугон, ирылухуан аҩымҭа хатәрақәа… Убас ииз роуп уажәеинраалақәа, упоемақәа, уроманқәа, иара убасгьы ҳхьаақәа зегьы згәылаҵәаху уҭоурыхтә рҿиамҭа "Уашхәа мақьаԥсыс". Аԥсыуак дыҟанаҵ, есымша иқьышә иқәыххло, инарҵаулаӡаны дзырхәыцуа, абырлаш еиԥш ҳпоезиа иалаԥсоу уцәаҳәақәа:
Ашәышықәсқәа рнаҩыс ҳаԥхьаҟа зны,
Аԥсыуак дҭынчӡа дыштәоу иҩны,
Игәиҽанӡамкәа ашә аатуеит,
Аԥша иаанартызшәагь ибауеит,
Аха аԥшакәӡам иаазыртуа,
Са соуп иҩнало усҟан уа!..
Мамзаргьы;
Ауаҩы
Ауаҩы дажәӡом, ауаҩы дааԥсоит,
Ауаҩы дкарахоит бааԥсыла!
Ашәышықәса амҵан ҭынч днатәоит,
Иԥсы ааиҭакны ҿыц дҩагыларц!..
Аха маҷ-маҷ ацәа уи дагоит,
Цәарҭасгьы изыҟалоит адәаӡа…
Ауаҩы дыԥсӡом, ауаҩы дааԥсоит,
Ауаҩы дамхацәоит наӡаӡа!.."
Абриаҟара зхызгаз апоет макьана дҳалагылазар акәын, аха имчқәа зегьы нҵәеит, ихьаақәа дыркит, игәырҩа хьанҭа изышьҭымхит. Инхеит иара иаԥиҵаз ԥсра зқәым арҿиамҭақәа, урҭ уаҵәы игыло аҿар баагәараҵас иахьчалоит…
Саида Жьиԥҳа, Sputnik
Филиз Фаҳреҭҭин-иԥҳа Хагәышьԥҳа диит Германиа, Киольн ақалақь аҟны. Лаби лан Муқаддер Ҷыҷылԥҳаи ҩыџьа аԥҳацәа рааӡеит. 25 шықәса Германиа ишынхозгьы аԥсуара дмырӡӡеит, уимоу рхәыҷқәа рыманы аԥсуа диаспора ахьеизоз лассы-лассы ицалон, рыуаажәлар ирыладырԥшуан, аҵасқәеи, ақьабзқәеи рыларааӡон.
"Саҳәшьа Емели сареи ҳҭаацәара рҳәатәы ҳахыԥомызт. Дара ирҭахын атәым ҳәынҭқарраҿы ҳшынхозгьы ҳаԥсуара ҳцәымӡырц.
Аԥсуаа даара ибзианы ҳаибабон. Ҳҩызцәа анемеццәа иџьаршьалон аиҳабацәа раԥхьа ҳабжьы ҭыганы ҳахьымцәажәоз, аӡәы данааилак ҳанихаҵгылоз. Ҳҭаацәа Ҭырқәтәылантәи уахь нхара ишиасыз атәы здыруаз, "шәлеишәа шьаҭас иамоу аԥсылман дин акәу аҭырқәа ҵасқәа ракәу" ҳәа иҳазҵаалон. Усҟан Емели сареи ҳара Кавказ ҳшатәыз, ҳшаԥсыуааз, амҳаџьырра иахырҟьаны Ҭырқәтәылаҟа ҳажәлар реиҳараҩык шықәнагалаз атәы рзеиҭаҳҳәон. Амала ҳхатәы бызшәа ҳаздыруамызт убри даара игәнаҳгон", - еиҭалҳәоит Филиз.
Аиҳәшьцәа Хагәышьԥҳацәа ран Муқаддер Ҷыҷылԥҳа лассы-лассы аԥсуа чыс рзыҟалҵалон, даргьы рнапаҟны ибзианы иааиуан. Абысҭа, аҟәыдчаԥа, акәтысызбал (арашы акәтыжь аҵаҵаны), ачаҳаржә уҳәа аныҟарҵлоз ашкол ирыцҭаз рҩызцәагьы аарыԥхьон. Афатә хаақәа бзиа избаз анемец ҿаргьы "аԥсшьарамшқәа раан ҳшәызнеиуеит, иаҳзыҟашәҵома" ҳәа иҵаалон.
Филиз абжьаратә школ даналга, лҭаацәа Ҭырқәтәылаҟа нхара ииасит. Араҟа, Сақариатәи ауниверситет, афилологиатә факультет, анемец бызшәеи алитературеи рыҟәша далгеит, иахьа афилологиатә-аиҭагарамҩаԥгаратә аҭҵарадыррақәа дырдокторуп. Ауниверситет аҟны анаукатә литература афакультет адекани, аиҭагарамҩаԥагара акафедра аиҳаби дырхаҭыԥуаҩуп. Редакторс дрымоуп аҭҵаарадырратә усумҭақәа жәпакы. Астудентцәа идлырҵоит аиҭагара атехникеи, аметодикеи, атеориеи. Филиз аус ахьылуо ауниверситет иалгахьеит Ҭырқәтәыла инхо аԥсуа ҿар аӡәырҩы.
Филиз Хагәышьԥҳа дшыхәыҷыз Аԥсны аӡбахә лаҳауан, аха лаб ишьҭра аҟынтә аӡәгьы рџьынџьдгьыл ахь изымааит, иаԥшьазгозгьы изаамҭанымкәа рыԥсҭазаара иалҵит.
"Аԥсныҟа инеихьеит саншьцәа Ҷыҷылаа, аха рыжәлантәқәа рымбеит. Уи иагьџьашьатәым, иахьа Ҭырқәтәыла инхо аԥсуаа рахьтә иҟоуп зыжәла хаҭа ззымдыркәа абду ихьӡ ныҟәызго аҭаацәарақәа. Ҷыҷылаагьы урҭ иреиуоуп ҳәа сгәы иаанагоит. Избан ас изыҟалаз ҳәа иҵаауа шәзы сгәаанагара абас иҟоуп, ахҵәацәа рыԥсадгьыл иахганы ианыргоз, урҭ асабицәагьы рылан. Иҟалалон дара рҭаацәа зымцакәа, ргәылацәа ма рдырцәа ирыцҵаны атәым дгьыл аҟны рыԥсы еиқәхап ҳәа ианыршьҭоз. Иахьықәнагалоз "ари Ҷыҷыл-иԥа мамзар имаҭа иоуп" рҳәозтгьы ус жәланы ирхылон", - ҳәа лазгәаҭарақәа дрылацәажәоит ҳџьынџьуаҩ.
Филиз Хагәышьԥҳа лабду иаб иоуп амҳаџьырра иахнагаз, лара илаҳахьеит лабшьҭра Аԥсны, Калдахәара ақыҭа ишатәыз. Агәаҳәара дуӡӡагьы лымоуп лыԥсадгьыл даҭаарц, лыблала илбарц уи аԥшӡара, дагәылаларц аҭоурых.
Рыцҳарас иҟалаз, Филиз аԥсшәа лыздырӡом, маҷк еилылкаауеит ауп.
"Сара атәым бызшәала сцәажәоит, даҽа тәым бызшәак ахәыҷқәа идсырҵоит, избан абас лахьынҵас изсоуз. Раԥхьа иргыланы аԥсшәа здырыр акәымзи", - даашуеит лара.
Филиз лгәы иҭоуп Аԥсныҟа даанӡа лашьцәеи лареи еилибакаартә еиԥш лхатәы бызшәа лҵарц. Иахьа уи хықәкыс иҟаҵаны гәацԥыҳәарала аԥсшәа зҿлымҳара алҭоит.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, нанҳәа 17– Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Аҭыԥантәи ааглыхҩы адгылара иҭаразы Аҽгәара ақыҭанхамҩатә џьармыкьа аадыртит ҳәа Sputnik иазеиҭеиҳәеит Очамчыра араионтә еизара адепутат Григори Лацәышба.
"Ақыҭаҿ аалыҵ аҭираз ауадаҩра ыҟоуижьҭеи акырҵуиет. Аџьармыкьа аартрагьы иазхәыцуеижьҭеи акрааҵуан, аха азҵаара ӡбамкәа иҟан. Ҳара ақыҭауаа еизаҳган ҳразҵааит ари аус рҭаху ирҭахыму. Дара ирҳәеит аҭахра адагьы ацхыраарагьы шҳарҭо", - иҳәеит иара.
Абас дареи ҳареи ҳаивагыланы еиҿаҳкааит. Аҽгәареи ааигәатәи ақыҭақәеи рҿы инхо ауааԥсыра арахь раалыҵ ааганы ирҭилар рылшоит ақьыра ахәԥса мшәакәа.
"Иахьа аџьармыкьа аԥхьатәи амш ауп. Шьыжьнаҵы ахшаалыҵ ҭиуп, акарпыжә, ашьынка, ауҭраҭых зҳәаз еиԥш, анхаҩы имоу ииуеит. Егьырҭ аџьармыкьа дуқәа рҿы аасҭа 30-40% рыхәқәа еиҵоуп. Иаҳҳәап апатырџьан 25 мааҭ иаԥсоуп", - иҳәеит Лацәышба.
Аҽгәаратәи аџьармыкьа иааиԥмырҟьаӡакәа аусура азыԥхьагәаҭахоит иара мызктәи аусура аихшьаалақәа рыла. Аус аулоит галтәи аџьармыкьа аус анамуа амшқәа рзы. Аалыҵ аҭыԥантәи ауааԥсыреи Очамчыра, Тҟәарчал, Гал инхо реиԥш, атуристцәагьы иаархәалоит.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ажьицәа-абџьарҟаҵаҩцәа рфестиваль Аԥсны раԥхьаӡа акәны еиҿыркааит. Уи цәыббра 24-26 рзы имҩаԥыслоит аетнопарк "Аԥсны" аҿы. Уи рхы аладырхәырц иааит аҭыԥантәиқәа рыдагьы, Иакутиа, Брест, Белгород, Маиҟәаԥ ақалақьқәа рҟынтәи аҟазацәагьы.
Хымш ирылагӡаны ажьицәа аиха дырҭәалоит, дамасктәии амоизака иаҩызоуи аџыр ҟарҵалоит, аԥсуа ҳәызбақәа, аҿыбџьар, ахҿақәа. Урҭ зегьы реиҳарак излырхуа Бырзышьха иҵхны илбааргаз 300 килограмм иҟоу аихамаден ауп.
Амаден аихамаҭәа алырхырц азы идыргылеит аихаӡырҭақәа ҩба, 1200 градус рҟынӡа ашоура ҭарҵоит.
Аҟазацәа рус арманшәаларазы ишьақәдыргылеит афрынақәа жәаба рҟынӡа, урҭ рахьтә ҩба уаанӡа ҳабацәа ишыҟарҵалоз еиԥш ахәы зқәу ацәала аҳауа ҭадыршәшәоит. Егьырҭ рҿы амца агаз ала ма афымцала аҳауа ҭадыршәшәоит.
Афестиваль аҟны зегь реиҳа азҿлымҳара зырҭаз аԥсуа ҳәызба акәхеит. Аҟазауаа шьоукы ргәы иҭоуп арҭ хымш рыҩнуҵҟа ҩба-ҩба, иара инеиҳангьы абџьарҿқәеи, иара убас итрадициатәу аԥсуа хҿақәеи рыҟаҵара.
Афестиваль аҟынтәи афотосахьақәа шәрыхәаԥшыр ҟалоит абра>>


АҞӘА, цәыббра 5 - Sputnik. Цәыббра фба азы иалагоит ажәаҩатәи атур ашьапылампыл азы Аԥсны ачемпионат, абри атәы аанацҳауеит Аԥсны ашьапылампыл Афедерациа.
Гәдоуҭатәи "Рица" ахатәы стадионаҿ иаднакылоит аҳҭнықалақьтәи акоманда "Динамо". Ахәмаррақәа алагоит 16:00 рзы Лев Ажьиба ихьӡ зху астадион аҟны.
Нанҳәа 31 рзы ихацыркхеит ашьапылампыл азы Аԥсны ачемпионат 2021 шықәса. Ахәмаррақәа аҩбатәи атур мҩаԥсуеит ачымазара аҽацәыхьчаразы иалагалоу аԥкрақәа зегьы инарықәыршәаны. Ахәаԥшцәа астадионҿ инахараны еидтәалоуп.
Аԥсны ачемпионат иалахәуп аа-командак: "Саӡ" - Цандрыԥшь, "Гагра", "Афон", гәдоуҭатәи "Риҵа", аҟәатәиқәа "Динамои" "Нарҭи", "Самырзаҟан" - Гал, "Шахтер" Тҟәарчал.
Ачемпионат ахәмаррақәа ахәаԥшра ҟалоит ишиашоу ицо аефир ала аканал "Система спорт", "Аԥсуа телехәаԥшра" иара убас Афедерациа асоциалтә ҳаҟны.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ажьицәа-абџьарҟаҵаҩцәа рфестиваль Аԥсны раԥхьаӡа акәны еиҿыркааит. Уи цәыббра 24-26 рзы имҩаԥыслоит аетнопарк "Аԥсны" аҿы. Уи рхы аладырхәырц иааит аҭыԥантәиқәа рыдагьы, Иакутиа, Брест, Белгород, Маиҟәаԥ ақалақьқәа рҟынтәи аҟазацәагьы.
Хымш ирылагӡаны ажьицәа аиха дырҭәалоит, дамасктәии амоизака иаҩызоуи аџыр ҟарҵалоит, аԥсуа ҳәызбақәа, аҿыбџьар, ахҿақәа. Урҭ зегьы реиҳарак излырхуа Бырзышьха иҵхны илбааргаз 300 килограмм иҟоу аихамаден ауп.
Амаден аихамаҭәа алырхырц азы идыргылеит аихаӡырҭақәа ҩба, 1200 градус рҟынӡа ашоура ҭарҵоит.
Аҟазацәа рус арманшәаларазы ишьақәдыргылеит афрынақәа жәаба рҟынӡа, урҭ рахьтә ҩба уаанӡа ҳабацәа ишыҟарҵалоз еиԥш ахәы зқәу ацәала аҳауа ҭадыршәшәоит. Егьырҭ рҿы амца агаз ала ма афымцала аҳауа ҭадыршәшәоит.
Афестиваль аҟны зегь реиҳа азҿлымҳара зырҭаз аԥсуа ҳәызба акәхеит. Аҟазауаа шьоукы ргәы иҭоуп арҭ хымш рыҩнуҵҟа ҩба-ҩба, иара инеиҳангьы абџьарҿқәеи, иара убас итрадициатәу аԥсуа хҿақәеи рыҟаҵара.
Афестиваль аҟынтәи афотосахьақәа шәрыхәаԥшыр ҟалоит абра>>


АҞӘА, цәыббра 9 – Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Забаикалтәи атәылаҿацә аиҳабыра рхантәаҩ ихаҭыԥуаҩ Андреи Гурулев дидикылеит цәыббра 9 азы.
Аганқәа алацәажәеит Урыстәыла Аҳәынҭқарратә Думахь адепутатцәа ралхразы абжьыҭара амҩаԥысра азҵаара. Бжьаниа иҳәеит агәрахаҵара шимоу "Иаку Урыстәыла" Адумаҿы аԥыжәара змоу партианы ишаанхо азы.
"Адумахь алхрақәа рҵакы дууп. Иҳалшо зегь ҟаҳҵоит алхрақәа еиҿкаарыла рымҩаԥгаразы. Иреиӷьу ахәшьарала имҩаԥгатәуп. Саб ашкол адиректорс дыҟан, ахәшьарақәа 3, 4 идикылаӡомызт", - иҳәеит Бжьаниа.
Гурулев иазгәеиҭеит иара Аԥсны дшацәтәымым, еиуеиԥшым ашықәсқәа рзы Абыжьбатәи арратә базаҿ аус шиуаз.
"Иаҳхықәкы хадоу аибадырроуп. Ара инхоит ҳалхыҩцәа. Саргьы ԥхьаҟа депутатк иҳасаб ала алхыҩцәа рзы ауп сусура зымҩаԥызго", - иҳәеит иара.
Ахада далацәажәеит аурыс-аԥсуа ҳәаа ахысраан иҟоу ауадаҩра.
"80% рҟынӡа Аԥсны ауааԥсыра Урыстәыла атәылауаҩра рымоуп. Ари ҵаҵӷәы бзиоуп аҳәааҿ иҟоу аусуратә режим аиҭакразы. Ауаа ргәаҟра ҳаизыҟазаашьақәа реиӷьтәра алнаршом", - ҳәа иҳәеит иара.
Урыстәыла Аҳәынҭқарратә Думахь адепутатцәа хәышықәса аҿҳәара рыманы иалырхуеит еилаԥсоу асистемала: апартиатә сиақәа рылеи мандатктәи аокругқәа рҟынтәии. Алхрақәа мҩаԥысраны иҟоуп цәыббра 19 рзы
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ажьицәа-абџьарҟаҵаҩцәа рфестиваль Аԥсны раԥхьаӡа акәны еиҿыркааит. Уи цәыббра 24-26 рзы имҩаԥыслоит аетнопарк "Аԥсны" аҿы. Уи рхы аладырхәырц иааит аҭыԥантәиқәа рыдагьы, Иакутиа, Брест, Белгород, Маиҟәаԥ ақалақьқәа рҟынтәи аҟазацәагьы.
Хымш ирылагӡаны ажьицәа аиха дырҭәалоит, дамасктәии амоизака иаҩызоуи аџыр ҟарҵалоит, аԥсуа ҳәызбақәа, аҿыбџьар, ахҿақәа. Урҭ зегьы реиҳарак излырхуа Бырзышьха иҵхны илбааргаз 300 килограмм иҟоу аихамаден ауп.
Амаден аихамаҭәа алырхырц азы идыргылеит аихаӡырҭақәа ҩба, 1200 градус рҟынӡа ашоура ҭарҵоит.
Аҟазацәа рус арманшәаларазы ишьақәдыргылеит афрынақәа жәаба рҟынӡа, урҭ рахьтә ҩба уаанӡа ҳабацәа ишыҟарҵалоз еиԥш ахәы зқәу ацәала аҳауа ҭадыршәшәоит. Егьырҭ рҿы амца агаз ала ма афымцала аҳауа ҭадыршәшәоит.
Афестиваль аҟны зегь реиҳа азҿлымҳара зырҭаз аԥсуа ҳәызба акәхеит. Аҟазауаа шьоукы ргәы иҭоуп арҭ хымш рыҩнуҵҟа ҩба-ҩба, иара инеиҳангьы абџьарҿқәеи, иара убас итрадициатәу аԥсуа хҿақәеи рыҟаҵара.
Афестиваль аҟынтәи афотосахьақәа шәрыхәаԥшыр ҟалоит абра>>


АҞӘА, цәыббра 1 - Sputnik. Урыстәылатәи атуристцәа Ашықәс ҿыц азы апутиовкақәа раахәара иаҟәыҵит ҳәа РИА Новости иазеиҭалҳәеит Урыстәыла атуроператорцәа Рассоциациа анагӡаратә директор Маиа Ломиӡе.
Ломиӡе илҳәеит Шәачеи Гәыбаадәи рҿы аԥсшьаразы ҿаҵарақәак шыҟоу.
"Арегионқәа рҿы аамҭа-аамҭалатәи локдаунқәа рыҟалареи аԥкырақәа ралагалареи атуристцәа дыршәеит, ԥхьаҟазы заанаҵы аҿаҵарақәа рымҩаԥгарагьы иаҟәыҵит", - ҳәа лҳәеит лара.
Ломиӡе илҳәеит жьҭаарамзазы аҿаҵарақәа ҟалар шрылшо.
"Ҳақәгәыӷуеит атәылаҿы аколлективтә иммунитет ҟалап ҳәа, аԥкырақәа рыԥсыҽхап ҳәа атәыла аҩныҵҟеиԥш анҭыҵгьы", - ҳәа азгәалҭеит Ассоциациа ахада.
Лара иазгәалҭеит аԥкырақәа атуризм аусхк ишаԥырхагоу.
АҞӘА, цәыббра 23 - Sputnik. Гагра ақалақьқәа жәаба рхыԥхьаӡараҿ иҟоуп 2021 шықәса аԥхынразы аглемпинг-ԥсшьара ахьҿарҵоз. Абри атәы аанацҳауеит амаҵзура Tvil.ru.
Иара убас ари асиахь иаҵанакит Оленевка, Геленџьыкь, Луга, Андреаполь, Артыбаш, Илински, Калининград, Углич, Хужир.
Tvil.ru астатистикала урыстәылаа глемпинг-ԥсшьара ҿарҵон 1 – 14 уахы иагьазыхиан 1,6 - 14 мааҭ аныхра. Аԥсшьара еиҳа ахәԥсақәа лаҟәын Геленџьик, иҳаракын – Углич.
2021 шықәса аԥхынтәи глемпинг-ԥсшьараз еиҳа иалыркаауаз ахырхарҭақәа:
|Оленевка||3152 рубля||6 уахы|
|Геленџьик||1645мааҭ||6 уахы|
|Гагра||2938маа||14 уахы|
|Луга||5909мааҭ||4 уахы|
|Андреапол||3300мааҭ||3 уахы|
|Артыбаш||4160мааҭ||2,5 уахы|
|Ильинский||4467мааҭ||3 уахы|
|Калининград||4000мааҭ||8,5 уахы|
|Углич||14650мааҭ||1 уахы|
|Хужир||4500мааҭ||1 уахы|
Асиа шьақәыргылоуп 2021 шықәса рашәара 1 инаркны нанҳәа 31 рҟынӡа иҟаҵаз аҿаҵарақәа рышьаҭала.
АҞӘА, цәыббра 20- Sputnik. Акурорттә қалақь Пицунда Ашықәс ҿыц азы реиҳа зыхәԥса лаҟәу аԥсшьарҭақәа иреиуахеит 2022 шықәсазы, абри атәы аанацҳауеит Tvil.ru.
Асиахь иаҵанакит иара убасгьы: Златоуст, Геленџьик, Симферополь, Тверь, Санкт-Петербург, Пиатигорск, Калининград, Пермь, Казань.
Tvil.ru астатистикала аӡынтәи аныҳәақәа раан 3-8 уахы аԥсшьара алырхуеит, иазыхиоуп уахыки-ҽнаки рзы 1 - 2,9 нызқьмааҭ аныхра.
Асиа шьақәыргылоуп 2021 шықәса ԥхынҷкәын 31 инаркны 2022 шықәса ажьырныҳәа 9 рҟынӡатәи заанаҵтәи аҿаҵарақәа рзы иҟоу адыррақәа рыла.
* Уахыки-ҽнаки рзтәи абжьаратә хәыԥса.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, нанҳәа 30 – Sputnik. Аԥснытәи аҽыҩ "Скай Лорд" аԥсахеит "Ажәларқәа реиҩызара" аԥхьахә ҭыԥ, ԥшьышықәса инреиҳаны изхыҵуа ашьацқьа злоу англыз хылҵшьҭра аҽқәа 3200 метра реиԥхныҩлараҿы. Абри атәы аарыцҳауит Аԥсны аҳәынҭқарратә аспорт еилакы.
Аҽыҩ аԥшәма "Леон" иордени "Ахьӡ-аԥша" аордени занашьоу Аслан Камкиа. Аҽыҩ дақәтәан аҽыбӷаҟаза Аидамир Шегушев.
Аԥсны аҿари аспорти рзы аҳәынҭқарратә еилакы ахантәаҩы Џьамал Гәбаз Аслан Камкиа иҩызцәеи иареи аиааира рыдныҳәало ирзеиӷьаишьеит аԥхьаҟа аиааира ҿыцқәа.
"Ажәларқәа реиҩызара" аԥхьахә агаразы аҽырыҩра мҩаԥысит нанҳәа 29 рзы Ростовтәи аҽырыҩрҭаҿы.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ажьицәа-абџьарҟаҵаҩцәа рфестиваль Аԥсны раԥхьаӡа акәны еиҿыркааит. Уи цәыббра 24-26 рзы имҩаԥыслоит аетнопарк "Аԥсны" аҿы. Уи рхы аладырхәырц иааит аҭыԥантәиқәа рыдагьы, Иакутиа, Брест, Белгород, Маиҟәаԥ ақалақьқәа рҟынтәи аҟазацәагьы.
Хымш ирылагӡаны ажьицәа аиха дырҭәалоит, дамасктәии амоизака иаҩызоуи аџыр ҟарҵалоит, аԥсуа ҳәызбақәа, аҿыбџьар, ахҿақәа. Урҭ зегьы реиҳарак излырхуа Бырзышьха иҵхны илбааргаз 300 килограмм иҟоу аихамаден ауп.
Амаден аихамаҭәа алырхырц азы идыргылеит аихаӡырҭақәа ҩба, 1200 градус рҟынӡа ашоура ҭарҵоит.
Аҟазацәа рус арманшәаларазы ишьақәдыргылеит афрынақәа жәаба рҟынӡа, урҭ рахьтә ҩба уаанӡа ҳабацәа ишыҟарҵалоз еиԥш ахәы зқәу ацәала аҳауа ҭадыршәшәоит. Егьырҭ рҿы амца агаз ала ма афымцала аҳауа ҭадыршәшәоит.
Афестиваль аҟны зегь реиҳа азҿлымҳара зырҭаз аԥсуа ҳәызба акәхеит. Аҟазауаа шьоукы ргәы иҭоуп арҭ хымш рыҩнуҵҟа ҩба-ҩба, иара инеиҳангьы абџьарҿқәеи, иара убас итрадициатәу аԥсуа хҿақәеи рыҟаҵара.
Афестиваль аҟынтәи афотосахьақәа шәрыхәаԥшыр ҟалоит абра>>


Аҩнеихагыла ду аҿы инхо ауааԥсыра цәыбрра 2 ауха, аҵх дыршеит хыбда.
Апшьаша ахәылбаҽха Гәдоуҭа ақалкь ахәҭак аԥшаӷьы иасыз иахҟьаны аҩнеихагыла ахыб ахнашәеит. Иара убас аҵлақәагь ашьапы ианкны иҵнажәжәеит ареспублика амҩаду хада аҟны.
Џьоукы рыҩнымаҭәа иԥхасҭаханы идәыларгахьазар, даҽа џьоукы хыбда иаанхаз уи ақәа ианбаԥхасҭанатәои ҳәа иԥшуп.
Иауаз ақәа рҽацәырыхьчарц азын, анхацәа аамҭала ахыб амшьамба ақәдыршәеит, аха уи рацәак ирмыхәаӡеит. Ауаҭахқәа аӡы шрыҩналац иҩналон.
Аҩнеихагыла анхацәа араион анапхгара рышҟа инеит ацхыррара рырҭарц. Ахәаша ашьыжь аҩны ахыбраз иаҭахыз амаҭәахә зегь рзаарган аусурақәа ирылагеит. Аҩны хыбны иалгоит мышқәак рыла.
Ажьицәа-абџьарҟаҵаҩцәа рфестиваль Аԥсны раԥхьаӡа акәны еиҿыркааит. Уи цәыббра 24-26 рзы имҩаԥыслоит аетнопарк "Аԥсны" аҿы. Уи рхы аладырхәырц иааит аҭыԥантәиқәа рыдагьы, Иакутиа, Брест, Белгород, Маиҟәаԥ ақалақьқәа рҟынтәи аҟазацәагьы.
Хымш ирылагӡаны ажьицәа аиха дырҭәалоит, дамасктәии амоизака иаҩызоуи аџыр ҟарҵалоит, аԥсуа ҳәызбақәа, аҿыбџьар, ахҿақәа. Урҭ зегьы реиҳарак излырхуа Бырзышьха иҵхны илбааргаз 300 килограмм иҟоу аихамаден ауп.
Амаден аихамаҭәа алырхырц азы идыргылеит аихаӡырҭақәа ҩба, 1200 градус рҟынӡа ашоура ҭарҵоит.
Аҟазацәа рус арманшәаларазы ишьақәдыргылеит афрынақәа жәаба рҟынӡа, урҭ рахьтә ҩба уаанӡа ҳабацәа ишыҟарҵалоз еиԥш ахәы зқәу ацәала аҳауа ҭадыршәшәоит. Егьырҭ рҿы амца агаз ала ма афымцала аҳауа ҭадыршәшәоит.
Афестиваль аҟны зегь реиҳа азҿлымҳара зырҭаз аԥсуа ҳәызба акәхеит. Аҟазауаа шьоукы ргәы иҭоуп арҭ хымш рыҩнуҵҟа ҩба-ҩба, иара инеиҳангьы абџьарҿқәеи, иара убас итрадициатәу аԥсуа хҿақәеи рыҟаҵара.
Афестиваль аҟынтәи афотосахьақәа шәрыхәаԥшыр ҟалоит абра>>
Цәыббра 19 рзы Урыстәыла Аҳәынҭқарратә Думахь адепутатцәа ралхразы Аԥсны имҩаԥсит абжьыҭарақәа. Сынтәа Аԥсны иахьаҵанакуа абжьыҭаратә ҭыԥқәа жәба аартын.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Аҳәынҭқарратә Думахь адепутатцәа ралхрахь ибжьы аиҭеит Аҟәатәи ахәбатәи абжьаратә школ аҟны иҟоу алхырҭатә ҭыԥ аҿы. Аԥсны аԥыза-министр Александр Анқәаб ибжьы аиҭеит Гәдоуҭатәи аҩбатәи абжьаратә школ аҟны еиҿкаау алхратә ҭыԥ аҿы.
Абжьыҭара рхы аладырхәыр рылшон Аԥсны инхо, 18 шықәса зхыҵхьоу Урыстәыла атәылауаа, иара убасгьы абжьыҭара амш азы ара аамҭала иҟоу. Абжьыҭаразы ирымазар акәын аҩнуҵҟатәи ма аҳәаанырцәтәи урыстәылатәи атәылауаҩшәҟәы.
Аԥсны инхо уаанӡа Урыстәыла атәылауаа рзы абжьыҭаратә ҭыԥқәа еиҿыркаахьан 2011, 2016 шықәсқәа рызтәи алхрақәа раан. 2016 шықәсазы абжьыҭара рхы аладырхәит 20 000-ҩык ауааԥсыра, урҭ рҟынтәи 75% апартиа "Иаку Урыстәыла" азы рыбжьы рырҭеит.
2018 шықәсазы ареспубликаҿ имҩаԥысит Урыстәыла ахада иалхразы абжьыҭарақәа. Владимир Путин изы рыбжьы рҭиит 94,1% ма 39 427-ҩык.
Урыстәыла Аҳәынҭқарратә дума - иахьа апарламент ҵаҟатәи апалата ҳәа ишьоуп. Афедерациа ахеилаки иареи иреиҳаӡоу азакәанԥҵаратә органны иҟоуп.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


"Талибан" афгантәи аҳҭнықалақь анапахьы иагеит. Аҳәынҭқарра ахада Ашраф Гани инапынҵақәа шьҭаҵаны атәыла далҵит. Мчыбжьқәак рыҩнуҵҟала аиҿкаара иалшеит атәыла ахы инаркны аҵыхәанӡа анапаҿы аагара.
"Аполитикатә наукаҿы иҟоуп аилкаара "изышьақәымгылаз аҳәынҭқаррақәа" ҳәа. Абар шьҭа шәышықәса ҵуеит, аха ари атәыла шықәсқәак ирыдамхаргьы иҭәышәынтәаланы изыҟамлеит. Уа иҟан Британиа Ду жәашықәсала, анаҩс дара рхала еибашьуан. Афганистан хыԥхьаӡара рацәала еиуеиԥшым ажәлар ахьынхо тәылоуп. Еиҭа инеит Асовет еидгыла, уа Аԥснынтә аҷкәынцәагьы имаҷымкәа иҭахеит. Анаҩс инеит америкаа, аха аҭышәынтәалара ҟамлеит. Ари зегь реиҳа ирыцҳау ҳәынҭқарроуп… Аталибцәа еибашьцәоуп, аха аҳәынҭқарра анапхгара аганахьала зынӡа аԥышәа ҳәа акгьы рымаӡам, уимоу иагьырымбацт. Дара рнапаҿы инаргеит амчра, аха иабанӡаҭынчзаауеи атәылаҿы аҭагылазаашьа. Урыстәыла ирацәажәоит, аха макьана дара рхаҭа рхы шымҩаԥырго аӡәгьы издырӡом. Рхы бзиан иаадырԥшыр, Урыстәылеи Китаии ацхыраара рырҭоит", - ҳәа еиҭеиҳәеит Ҳагба.
Инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
"Талибан" аҳәамҭа ҟанаҵеит Афганистан 20-шықәсатәи аибашьра шхыркәшахаз азы
"2015 шықәсазы аҷкәынцәа ҳаидгыланы ҳамчала хәыҷы-хәыҷ хаҿуп. Сынтәа раԥхьатәи ԥышәак аҳасабала аус аҳаруит. Аԥсыӡқәа хы-хкыкны рааӡара ҳаҿуп: акалмаҳа, ақьоуқьад (осетр), ахьыԥшшәы змоу аԥҟыш (карп). Акалмаҳааӡара хәыҷык иуадаҩуп, ахатәы кәамаҵамақәа амоуп. Ақьоуқьади аԥҟыши Урыстәылантәи макьана иааҳамгацт. Ԥышәарак аҳасабала аԥҟыш аԥсыӡԥшқақәа Гәдоуҭа (Оҭҳара) аԥсыӡнхамҩаҟынтәи иааҳгеит, аӡҭарчы иҭаҳҵеит, уи уиаҟара аџьабаа унарбом, ахала ахы ааӡоит", - иҳәеит Леԥсаиа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара аудиофаил аҟны.
"Аҵараҵара аганахьала еиԥҟьарақәак ҳаман астудентцәеи ҳареи ҳусураҟны. Ҳаамҭазтәи атехнологиатә маҭәахәқәа ҳхы иархәаны адҵақәа раҳҭон. Даргьы ибзианы рхы аадырԥшит, ацәыргақәҵагьы ҟаҳҵеит, ҳдыргәырӷьеит аиашазы.
Арҿиараҿы акәзар, есымша аамҭа ҳацәмаҷуп, иааҳакәыршаны иҟоу аԥшӡара аш ахь аиагаразы. Бзиашәа аамҭа ҳаун, сҩызцәеи сареи ҳцаны аҭыԥ ԥшӡарақәа ҭаҳҵааит. Акы–ҩба убра (аонлаин-цәыргақәҵазы - азгә.) ицәырызгаз урҭ иреиуоуп. Сусумҭақәа аӡын азы иҟасҵаз роуп… Пыв ашьха ажәҩан, аеҵәақәа ҳрыҵаԥшуа абас зны ашара ҳаԥылеит.
Апандемиа лшарақәакгьы ҳнаҭеит, аха ачымазара иахҟьаны ҳҩызцәа иԥсызгьы ҟалеит, угәы еихьызшьуа ауп. Ауаҩы убраанӡа ихы неигеит, аԥсабара дазымхәыцуашәа, ишьҭахь инижьуа", - иҳәеит Габелиа.
Аицәажәара иаҳа инарҭбааны аудиофаил аҟны.
"Аиҟәгара – аҟазара" ахьӡуп аинформациатә маҵзура Sputnik, Аԥсны асахьаҭыхыҩцәа реидгылеи, Асахьаҭыхратә цәыргақәҵатә зал хадеи еицеиҿыркааз аонлаин-цәыргақәҵа. Уи иалахәуп 20-ҩык рҟынӡа аҟазацәа. Ацәыргақәҵа шәахәаԥшыр шәылшоит Sputnik асаит аҿы.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


COVID-19 рыдбалоуп даҽа 94-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, пациентк иԥсҭазаара далҵит
22:25 07.09.2021 (ирҿыцуп: 00:51 09.09.2021)
19
© Sputnik / Илья ПиталевЛаборатория "Инвитро" начала тестирование на коронавирусную инфекцию
© Sputnik / Илья Питалев/
Аепидемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 25716-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахеит 21760-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵит 388-ҩык.
АҞӘА, цәыббра 7 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 367-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 94-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы иԥсҭазаара далҵит 62 шықәса ирҭагылаз апациент.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 47-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 15-ҩык, ибжьаратәуп - 21-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 26-ҩык, урҭ рахьтә фҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 17-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 17-ҩык, урҭ рахьтә ԥшьҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - жәҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 60-ҩык апациентцәа, ааҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.


Урыстәыла агәабзиарахьчара аминистр COVID-19 ҭагылазаашьа акыр ишәарҭоуп ҳәа ахиҳәааит
© Sputnik / Дмитрий АстаховБрифинг министра здравоохранения РФ М. Мурашко
© Sputnik / Дмитрий Астахов/
Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла Урыстәыла 936 - ҩык рыԥсҭазаара иалҵит COVID-иахҟьаны.
АҞӘА, жьҭаара 8 - Sputnik. Урыстәыла агәабзиарахьчара аминистр Михаил Мурашко COVID-19 аҭагылазаашьа акыр ишәарҭоуп, ҳәа ахиҳәааит ҳәа аанацҳауеит амаҵзура Прайм.
"Иахьазы атәылаҿ акоронавирустә инфекциа аҭагылазаашьа акыр ишәарҭоуп", - ҳәа иҳәеит Мурашко ажурналистцәа дрыҿцәажәо.
1,38 миллион-ҩык акоронавирус рыманы ахәшәтәырҭақәа ирҭоуп, иҟоуп аҩны ишьҭоу, ҳәа азгәеиҭеит Мурашко.
Акоронавирус аламырҵәаразы аоперативтә штаб адыррақәа рыла COVID-19 змоу рхыԥхьаӡара уахыки-ҽнаки рыла 27 246-ҩык ихалеит 7 717 рҟынтәи. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла Урыстәыла 936-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит COVID-иахҟьаны.


АҞӘА, хәажәкыра 26 – Sputnik. Калининградти анапхгара азин ҟарҵеит ачемпионат иаздырхиаз астадион ахархәараз. Абри атәы аанацҳауеит аспорт аминистрра апресс-маҵзура.
Актәи ахәмарра мҩаԥгахоит мшаԥымза жәеиза рзы аклуб "Балтикеи" Самаратәи "Крылья Советови" рыбжьара.
Ашьапылампыл азы адунеи ачемпионат ахәмаррақәа ԥшьба мҩаԥысраны иҟоуп Калининград. Ачемпионат ашьҭахь астадион хада ашьапылампылтә клуб "Балтика" иахатәхоит.
Астадион 35 нызқьҩык рҟынӡа акуеит.
РИА Новости ишааныцҳауа ала Калининград ахадара астадион аинфраструктура аус адырулалоит.
2018 шықәса рзы ашьапылампыл азы ачемпионат мҩаԥгахоит лаҵарамза 14 инаркны ԥхынгәымза 15 рҟынӡа.


АҞӘА, лаҵарамза 29 – Sputnik, Бадри Есиава. Аԥсуа вокалистка қәыԥш Милена Барцыцԥҳа далахәын аконкурс раԥхьатәи амш аҽны ашәаҳәаҩцәа рықәгылараз аҵәҭаԥсара мҩаԥызгоз ажиури аусура.
Лара, ашоу "Ты супер!" аҟны аиааира згаз Валериа Адлеиаԥҳа лыхьӡала ажәбатәи аномер ҭылгеит. Абри атәы Sputnik начинакорреспондент изаалыцҳаит Милена Барцыцԥҳа лхаҭа.
"Иацы имҩаԥысит аҵәҭаԥсара. Уа, уаанӡатәи аконкурс асезонқәа рҟны иаиааиз иалыркаауан алахәылацәа рзы аҵәы. Аиҿкааҩцәа сара Лера лзы аҵәы ҭызгоит ҳәа рыӡбеит. Аҵәҭаԥсара инақәыршәаны Лера ажәбатәи лакәхоит", — ҳәа еиҭалҳәеит Милена Барцыцԥҳа.
Милена 10-шықәса анылхыҵуаз далахәхеит авокалтә шоу "Голос. Дети". Жәларбжьаратәи ақәыԥшцәа рконкурс "Детская Новая Волна 2017" мҩаԥысраны иҟоуп ахәыҷтәы лагер "Артек" аҟны, Ҟрым, лаҵарамза 31 инаркны рашәарамза 1 аҟынӡа.
100-ҩык рҟынтәи афинал ахь инеиит 11-ҩык ашәаҳәаҩцәа қәыԥшцәа. Афинал мҩаԥысуеит ҩымш. "Детская Новая волна" раԥхьатәи аконкурс мҩаԥысит 2008 шықәса рзы, Москва. 2010 шықәса раахыс Ҟрым имҩаԥысуеит. Апроект авторс дыҟоуп Игорь Крутои.
"Детская Новая Волна 2017" аҟны аԥсуа шәаҳәаҩ қәыԥш Милена Барцыцԥҳа Урыстәыла жәлар рартист Олег Газманов ашәа ицылҳәоит.


Аԥсны акоронавирус злаз хҩык апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит, 118-ҩык ирыдырбалеит
© Sputnik / Антон ВергунОперация по лечению аритмии с использованием метода криоаблации
© Sputnik / Антон Вергун/
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 22888-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 18205-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 326-ҩык.
АҞӘА, нанҳәа 6 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 452-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 118-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит хҩык: 69 шықәсеи 84 шықәсеи зхыҵуаз ҩыџьа ахацәеи 80 шықәса зхыҵуаз ԥҳәыски.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 169-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 39-ҩык, ибжьаратәуп - 69-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 42-а, урҭ рахьтә 15-ҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 23-ҩык. Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 42-а, Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - 13-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Гәдоуҭа араион ахада Аслан Бжьаниа изеиҭеиҳәеит араион абиуџьет анагӡашьа атәы
14:10 10.11.2021 (ирҿыцуп: 14:13 10.11.2021)
© Sputnik / Бадрак Авидзба Президент Абхазии Аслан Бжания проводит выездное совещание с активом Гудаутского района
© Sputnik / Бадрак Авидзба
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа анҭыҵтә еилацәажәара мҩаԥигоит иахьа, абҵара 10 азы Гәдоуҭа араион ахадараҿы.
ГӘДОУҬА, абҵара 10 – Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Гәдоуҭа араион ахада Баграт Боџьгәуа Аслан Бжьаниа изеиҭеиҳәеит ашықәс иалагазар араион абиуџьет анагӡашьа атәы – иҳәеит абиуџьет шынагӡоу 121% рыла. Планла 370 миллион мааҭ аланагалараны иахьыҟаз иалагалоуп 447 миллион мааҭ.
Риҵатәи апарк аҟынтә абиуџьет ахь иалагалоуп 63 миллион мааҭ, планла 43 миллион мааҭ шарбазгьы. Афонҿыцтәи аҳаԥы 40 миллиони 350 нызқь мааҭ аланагалеит планла 31 миллион шарбаз.
Риҵатәи апарк 2021 шықәса жәымз рыла иаҭааит 688 439-ҩык, Афонҿыцтәи аҳаԥы – 416 037-ҩык.
Араион ахада иажәақәа рыла иахьазы Аинвестициатә программа аҳәаақәа ирҭагӡаны аусурақәа мҩаԥысуеит ақалақьи араион ақыҭақәеи ӡыла реиқәыршәараз, акаҭран ашьҭаҵаразы. 2021 шықәсазы Аинвестпрограмма аҳәаақәа ирҭагӡаны имҩаԥган 152 миллион мааҭ рыхә аусурақәа.
22 Жьҭаара, 14:00
Баграт Боџьгәуа иазгәеиҭеит ахада ирезервтә фонд аҟынтәи Гәдоуҭатәи аковид-госпиталь ишахыԥхьаӡалоу 35 миллион мааҭ. Урҭ аԥарақәа рыла иаахәан ахәшәқәа, аҵәыҵәри COVID-чымазцәа рзы.
Ашықәс аҩнуҵҟа аковид-госпиталь ахь инанагеит 1871-ҩык, урҭ рҟынтәи 757-ҩык Гәдоуҭа араион ауааԥсыра роуп, агоспиталь аҿы рыԥсҭазаара иалҵит 349-ҩык, урҭ рҟынтәи 94-ҩык араион ауааԥсыра роуп ҳәа иҳәеит араион ахада.


Аԥсны Жлар Реизара – Апарламент Аиҳабы В. Кәарҷиа Аԥсны ауаажәларра Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциа амш рыдиныҳәалеит.
"Ҳаҭыр зқәу ҳауаажәлар!
Аԥсны Жлар Реизара – Апарламент ахьӡала ишәыдысныҳәалоит аҳәынҭқарратә ныҳәа – Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциа амш!
1994 шықәса абҵарамза 26 – акырӡа зҵазкуа хҭысны иҟалеит Аԥсны аҭоурых ҿыц аҟны. Ҳтәыла адәныҟатәи ашәарҭара ианҭагылаз, аекономикатә мацәаз ианҭакыз иуадаҩӡаз аҭоурыхтә аамҭазы ишьақәгылаз аԥсҭазаара иаҭахны иҟанаҵеит Аконституциа адкылара.
Аконституциа изинтәу адемократиатә ҳәынҭқарра ашьақәыргылара амҩа ианыз аҳәынҭқарразы еихьӡара дуны, атәыла ашәарҭадара алзыршо ихадароу документны иҟалеит.
Ари - иреиҳаӡоу азиндырратә мчы змоу, аҳәынҭқарратә шьақәгылашьа ашьаҭақәа ҳәаақәызҵо, Аԥсны Аҳәынҭқарра атәылауаа рыԥсҭазаара мҩақәызҵо егьырҭ азинтә актқәа уасхырс ирзышьҭоу, ҳаԥсҭазаара азинтә ҳәаақәеи аҭышәынтәалареи, аҿиареи алзыршо закәан хадоуп.
Ҳара иаҳҭахуп Аԥсны мчы змоу, еизҳазыӷьо, иахьатәи аамҭа иақәшәо ҳәынҭқарраны иҟазарц. Ари ахықәкы алыршара зегьы ҳалахәзароуп, дасу ҳамч, ҳалша, ҳдыррақәа зегьы азкызароуп аԥсҭазааратә ҵакы змоу Азакәан аԥҟара хадақәа рынагӡара.
Иахьатәи аныҳәамш аҽны зегьы ишәзеиӷьасшьоит аҭынчра, аҭышәынтәалара, аизҳазыӷьара!
ПОПУЛЯРНОЕ
- АҦСНЫ ЖӘЛАР РЕИЗАРА АҚӘҴАРА
- Имҩаҧысит Абиуџьет, акредиттә еиҿкаарқәа, ашәахтәқәеи афинансқәеи рзы аилак аилатәара
- Иазԥхьагәаҭаз Аԥсны Жәлар Реизара – Апарламент асессиа аилатәара мҩаԥымсӡеит
- Валери Кәарҷиа Екатерина Бебиа Лымшира лыдиныҳәалеит
- Аграртә политикеи, аҧсабаратә лшарақәеи, аекологиеи рзы аилак инарҭбаау аилатәара
НОВОСТИ
25.11.2021
Поделиться в соцсетях:


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Аслан Бжьаниа Гәдоуҭатәи аковид-госпиталь аусушьа гәеиҭеит
17:00 10.11.2021 (ирҿыцуп: 17:00 18.11.2021)
© Sputnik / Бадрак Авидзба Президент Абхазии Аслан Бжания проводит выездное совещание с активом Гудаутского района
© Sputnik / Бадрак Авидзба
Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 73-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 16-ҩык, ибжьаратәуп - 47-ҩык.
ГӘДОУҬА, абҵара 10 – Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Гәдоуҭатәи аковид-госпиталь аусушьа гәеиҭеит абҵара 10 рзы.
Атәыла ахада изеиҭарҳәеит амедусҳәарҭаҿы иқәгылоу акомпиутертә томограф еиԥҟьарада аус ауеит ҳәа.
Бжьаниа иара убасгьы агоспиталь ҵәыҵәрила ишеиқәыршәоу атәы идырдырит. Аҳақьым хада Ҳаџьараҭ Шамба иҳәеит 2020 шықәса абҵарамзазы идыргылаз аҵәыҵәритә станциа аштаттә режим ала аус ауеит ҳәа, аҵәыҵәри азы еиԥҟьара ыҟам ҳәа.
Шамба иажәақәа рыла, аҭагылазаашьа уадаҩқәа раан 4 тоннак рҟынӡа аҵәыҵәри нырхуеит.
Агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба иазгәеиҭеит арезервтә генератор аахәареи ақәыргылареи шазыԥхьагәаҭоу.
Гәдоуҭа араион ахада уаанӡа еиҭеиҳәеит ашықәс аҩнуҵҟа аковид-госпиталь ахь инанагеит 1871-ҩык ҳәа. Урҭ рҟынтәи 757-ҩык Гәдоуҭа араион ауааԥсыра роуп, агоспиталь аҿы рыԥсҭазаара иалҵит 349-ҩык, урҭ рахьынтә 94-ҩык араион ауааԥсыра роуп ҳәа иҳәеит араион ахада.


Аинар Ҷыҭанаа, Sputnik
Ажурнал "Аԥсны Аҟазара" раԥхьатәи аномер ҭыҵит 1979 шықәса ԥхынгәымза 7 рзы. 40 шықәса инеиԥынкыланы ари апериодикатә кьыԥхь редакторс даман апоет, ашәҟәыҩҩы Џьума Аҳәба. Шықәсқәак рышьҭахь ажурнал ахьӡ ԥсахын, раԥхьатәи ажәа амхны "Аҟазара" ҳәа ахьыӡҵахеит.
Ҳазҭоу ашықәс азы Џьума Виссарион-иԥа иԥсҭазаара даналҵ, ажурнал редактор хадас даҭан апоет, ауаажәларратә усзуҩы Геннади Аламиа. Иара излеиҳәаз ала азныказы ицәыцәгьахеит ари аусура иацыз аҭакԥхықәра адкылара, аха нас дақәшаҳаҭхеит. Геннади Шьаликәа-иԥа раԥхьаӡа акәым аредактор инапынҵақәа анынаигӡо, кыршықәса аус рыдиулахьеит ауеиԥшым апериодикатә ҭыжьымҭақәа. Урҭ рхыԥхьаӡараҿы иҟоуп "Черкесский мир" ҳәа зыхьӡны кыршықәса иҭыҵуаз жәларбжьаратәи ауаажәларра-политикатә, алитература-сахьаркыратә журнал.
Геннади Шьаликәа-иԥа агәра ганы дыҟоуп ажурнал раԥхьатәи ахьӡ дырҩеигь ишазырхынҳәтәу. Макьаназы уи аҩыза азин изҭаша аԥҟаԥҵа ахьыҟам аҟнытә иҭыҵыз аномер ҿыц "Аҟазара" ҳәа ахьӡ азынхеит. Аха зегьакоуп, ажурнал ацәаҿы иануп ажәа "Аԥсны", ахьӡ хада шҩу еиԥш улаԥш иҵашәо акәымкәа, аҩышьа еиҳа иаарԥсыҽны.
"Изыхҟьаз сыздырам, аха аамҭа маҷк анабжьыз ажурнал ахьӡ аҟнытә ажәа "Аԥсны" амырхит. Уи сара усҟангьы иахьагьы сақәшаҳаҭӡам, избанзар аԥхьатәи ажәа ада ажурнал ахьӡ мыцхәы азеиԥш ҵакы аанахәеит ҳәа сгәы иаанагоит. Сгәыӷуеит анаҩстәи аномер раԥхьаӡатәи ахьӡ азырхынҳәны аҭыжьра ҳалшап ҳәа" - иазгәеиҭеит Аламиа.
Еиҭарҿыцны иҭыжьыз ажурнал ацәаҿы ахьӡ ԥсышәала мацара акәымкәа, урысшәала, англыз бызшәала, ҭырқәшәала, араб бызшәала, немец бызшәала иануп. Уи адагьы, аҩныҵҟа иагәылоу аматериалқәа жәпакы арҭ абызшәақәа рахь еиҭаганы икьыԥхьуп. Аредактор хада агәыӷра имоуп ҳаԥхьаҟа ажурнал ианылало аматериалқәа еиҭаганы акәымкәа, аханатә дара урҭ абызшәақәа рыла иҩны акьыԥхьра рылдыршалап ҳәа. Иахьатәи аамҭазы ажурнал хымз рахь знык иҭыҵуеит, атираж зықь цыра ыҟоуп. Геннади Шьаликәа-иԥа ари аҩыза апериодика аамҭа иазхартә иҟоуп ҳәа игәы иаанагоит, аха убри аамҭазгьы аҿыгҳара иҵегьы ишацҵатәу азгәеиҭеит. Избан акәзар аԥсуа ҟазараҿы иҟоуп аԥхьаҩ идугалаша ҵҩа змам аматериал.
"Ари ажурнал Аԥсны аҳәаақәа мацара аҽҭанагӡо акәымкәа, жәларбжьаратәи периодикатә кьыԥхьны иҟаларц ҳҭахуп. Избан акәзар Аԥсны анҭыҵ инхо ҳдиаспора ахаҭарнакцәа рҟнытә хыԥхьаӡара рацәала асалам шәҟәқәа соухьеит. Урҭ даараӡа ирызҿлымҳауп Аԥсны аӡбахә зҳәо аматериалқәа. Ҳара ирзазҳархиар урҭ гәахәара дула иаԥхьалоит" - иазгәеиҭеит Геннади Аламиа.
Ажурнал "Аҟазара" Аԥсны акультуреи аҭоурых-культуратә ҭынха ахьчареи рминистрра иаоргануп. Иҭыҵуеит ԥхынгәымза 7, 1979 шықәса раахыс.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит
23:59 20.11.2021 (ирҿыцуп: 00:03 21.11.2021)
© Sputnik / Кирилл БрагаЛечение больных с Covid-19 в больнице скорой помощи в Волгограде
© Sputnik / Кирилл Брага/
Аԥсны ачымазараҿкы зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рзеиԥш хыԥхьаӡара 33929-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәабзиара шьақәгылахьеит 27870-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 502-а.
АҞӘА, абҵара 20 - Sputnik. COVID-19 азы атестқәа арҭеит 335-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 110-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы лыԥсҭазаара далҵит 1939 шықәса рзы ииз аԥҳәыси 1938 шықәса рзы ииз ахаҵеи.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 60-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 26-ҩык, ибжьаратәуп - 34-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 41-ы, урҭ рахьтә 12-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 21-ы, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 23-ҩык, урҭ рахьтә ԥшьҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы жәаҩык ачымазцәа шьҭоуп. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 73-ҩык, 12-ҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Авиртуалтә хатә ҳа VPN аусура аанкылара иззыԥшыз алҵшәақәа аанамышьҭит
17:43 01.11.2021 (ирҿыцуп: 17:47 01.11.2021)
© Sputnik / Евгений ОдиноковМайнинг криптовалют
© Sputnik / Евгений Одиноков/
Аимадареи амассатә коммуникациақәеи ацифратә ҿиареи рзы Аԥсны аҳәынҭқарратә еилакы акриптавалиута арҳаразы аинтернет аԥкра аҿҳәара иацнаҵеит, ареспубликаҿ VPN аусура аанкылара иалагеит 2021 шықәса жьҭаарамза алагамҭаз.
АҞӘА, абҵара 1 - Sputnik. Авиртуалтә хатә ҳа VPN аусура аанкылара иззыԥшыз алҵшәақәа аанамышьҭит Аԥсны аенергетиказы, ҳәа арадио Sputnik иазеиҭеиҳәеит "Амшынеиқәафымцамч" аоператив-техникатә напхгара адиректор Руслан Кәарҷиа.
Иара иажәақәа рыла ҩбаҟа мшы аенергетика анырра лаҟәит, нас амаинерцәа ахыкәшаратә мҩақәа рыԥшаауа иалагеит.
"Авиртуалтә хатә ҳа VPN аусура аанкылара иззыԥшыз алҵшәақәа аман раԥхьатәи амшқәа рзы. Афымцамч ахархәара 30-40 мегаватт илаҟәит. Нас уаанӡеиԥш ахалара иалагеит. Уи иаанаго амаинерцәа аҽа мҩак рыԥшааит ауп ", - иҳәеит Кәарҷиа.
"Амшынеиқәафымцамч" аоператив-техникатә напхгара адиректор Руслан Кәарҷиа ишазгәеиҭо ала 2021 шықәсазы аенергосистема аидара еиҳа-еиҳа ихалоит.
"Ииасыз ашықәс иаҿырԥшны аидарақәа еиҳахеит. Уаанӡа, есышықәса быжь-процентк рҟынӡа ацлалон, аха уи атуристтә ргылара ҿыцқәа раартра иадаҳҳәалон. 2020 шықәса раахыс 20 процент ихалеит. Ари зегьы ирдыруеит амаининг ишахҟьаз", - иҳәоит Руслан Кәарҷиа.
Убри аан аенергетик иазгәеиҭеит аиҳарак аҭыԥ ахьамоу Очамчыра, Гәылрыԥшь, Гәдоуҭа, Гагра араионқәеи Аҟәа ақалақьи рҿоуп ҳәа.
Аимадареи амассатә коммуникациақәеи ацифратә ҿиареи рзы Аԥсны аҳәынҭқарратә еилакы акриптовалиута арҳаразы аинтернет аԥкра аҿҳәара иацнаҵеит, ареспубликаҿы авиртуалтә хатә ҳа VPN аусура аанкылара иалагеит 2021 шықәса жьҭаарамза алагамҭаз.
Аԥкрақәа 2020 шықәса ԥхынҷкәын 28 инаркны 2021 шықәса рашәара 1 аҟынӡа аус руан. Ахантәаҩы идҵа инақәыршәаны абонентцәа аинформациа-телекоммуникациатә ҳа аинтернет аҿы акриптовалиута арҳара алзыршо адоменнтә хьыӡқәа, асаит адаҟьақәа рырбагақәа, аҳатә ҭыӡҭақәа рхархәара рзыԥкын.
Аимадара аоператорцәа ргәы рҽанҵоуп иахәҭоу атехникатә уснагӡатәқәа рымҩаԥгара алдыршарц.
Адҵа рыдкылоуп Аԥсны акриптовалиута арҳаразы аусура аҿҳәара 2022 шықәса хәажәкырамзанӡа аанкылараз 2021 шықәса хәажәкыра 30 азтәи Аминистрцәа реилазаара ақәҵара ашьаҭала.
2020 шықәса анҵәамҭа аахыс Аԥсны имҩаԥыргоит акриптавалиута амаининг ҿагылара, официалла азин ҟаҵам афымцатә ҳақәа ахьажәуи афымцамч адефицити инарыдҳәаланы.


ГАГРА, абҵарамза 23 — Sputnik, Саида Жьиԥҳа. "Арыжәтә уҽаҭаны аԥсҟы умкын" захьӡыз акциа мҩаԥыргеит Гагра араион Ахадара аҿар рыҟәшеи, Гагра араион аҿар рхеилак "Аԥсҭазаареи", аҳәынҭавтоинспекциа Гаратәи аҟәшеи рымчала ашколхәыҷқәа алархәны.
Акциа мҩаԥган, Гагратәи абжьаратә школ №1 аҿаԥхьа, амҩа хадаҟны. Ари аҭыԥ залхызгьы уи ауп, мышқәак раԥхьа араҟа амҩатә машәыр иахҟьаны рыԥсҭазаара ҿахнаҵәеит ани аԥҳаи Маринеи Елеи Семирджиди.
Аӡӷаб хәыҷы Гагратәи абжьаратә школ №2 ахԥатәи акласс аҟны аҵара лҵон.
Убри аҟынтә лара лҩызцәеи ашкол аиҿкааратә ҟәша аиҳабы Олесиа Маланкеи активла акциа рҽаладырхәит.
"Ҳара гәалсра дула иҳадаҳкылеит ҳашкол аҵаҩы Елиа Семирджиди дахьҳаԥхаз. Жәышықәса зхыҵуаз ахәыҷы лыԥсҭазаара ҿахиҵәеит иццакуаз ауаҩы. Иахьа амашьына аԥсҟы зку зегьы рахь аҳәара ҟасҵоит, амҩатә ԥҟарақәа шәрықәныҟәаларц. Ишәхашәмыршҭын, шәара шәхы адагьы даҽаӡәы иԥсҭазаарагьы шәнапы ишану", — лҳәеит Гагратәи абжьаратә школ №2 аиҿкааратә ҟәша аиҳабы Олесиа Маланка.
Елиа хәыҷы дахьҭахаз аҭыԥан, Гагратәи абжьаратә школ №2 аҵаҩцәа ашәҭқәа шьҭарҵеит.
Анаҩс дара амашьынаныҟәцаҩцәа ирзыршеит "Шәыԥсҭазаара шәыхьча! Ишәхашәмыршҭын шәҭаацәа аҩны ишшәзыԥшу!", — ҳәа зныз абӷьыцқәа.
"Аӡәгьы изы имаӡаӡам, амҩатә машәырқәа ирхырҟьаны аҿар рацәаны ишҭахахьоу, аҵыхәтәантәи аамҭазы амашәыр иақәшәоит ахәыҷқәагьы. Ҳара агәра ҳгоит, абас еиԥш иҟоу акциақәа лассы-лассы имҩаԥаагалар, амҩатә машәырқәа раԥырҟәҟәара маҷк иадамхаргьы ишахәо", — рҳәеит акциа амҩаԥгаҩцәа.


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Аҟәатәи ахәшәтәырҭаҿы акоронавирус злаз апациент иԥсҭазаара далҵит
23:37 12.11.2021 (ирҿыцуп: 15:10 18.11.2021)
© Sputnik / Илья ПиталевГоспиталь COVID-19 в центре МГУ имени М. В. Ломоносова
© Sputnik / Илья Питалев/
Аԥсны ачымазараҿкы зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рзеиԥш хыԥхьаӡара 33116-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахеит 27699-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵит 483-ҩык.
АҞӘА, абҵара 12 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 459-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 103-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Аҟәатәи аинфекциатә ахәшәтәырҭаҿы иԥсҭазаара далҵит 69 шықәса зхыҵуаз ахаҵа.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 71-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 30-ҩык, ибжьаратәуп - 41-ы. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 37-ҩык, урҭ рахьтә жәаҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 22-а, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 21-ы, урҭ рахьтә хәҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы ааҩык ачымазцәа шьҭоуп. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 102-а, 12-ҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.


COVID-19 зланы иԥсыз 330-ҩык рҟынӡа инаӡеит, издырбалаз 23 нызқьҩык иреиҳахеит Аԥсны
21:50 09.08.2021 (ирҿыцуп: 21:52 09.08.2021)
© Sputnik / Алексей СухоруковПациент перед операцией
© Sputnik / Алексей Сухоруков/
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 23094-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 18265-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 330-ҩык.
АҞӘА, нанҳәа 9 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 522-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 120-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭаҿы ҩымш рыла ԥшьҩык ачымазцәа рыԥсҭазаара иалҵит, 62, 69, 71 шықәса зхыҵуа ахацәеи 68 шықәса зхыҵуа аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 163-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 32-ҩык, ибжьаратәуп - 51-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 43-ҩык, урҭ рахьтә 15-ҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 25-ҩык. Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 43-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - 13-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Иҳаҩсыз ҩымш рыла акоронавирус зцәа иалаз хәҩык апациентцәа ԥсит Аԥсны
23:45 01.11.2021 (ирҿыцуп: 16:58 18.11.2021)
© Sputnik / Владимир АстапковичГоспиталь COVID-19 в ЦИТО им. Н. Н. Приорова
© Sputnik / Владимир Астапкович/
Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 629-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 207-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит
АҞӘА, абҵара 1 - Sputnik. Иҳаҩсыз ҩымш рыла акоронавирус зцәа иалаз хәҩык апациентцәа ԥсит Аԥсны амедусҳәарҭақәа рҿы, аанацҳауеит ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит 86-и, 55-и, 77 шықәса зхыҵуаз хҩык аҳәса. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы лыԥсҭазаара далҵит 82 шықәса зхыҵуаз аԥҳәыс. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы лыԥсҭазаара далҵит 62 шықәса зхыҵуаз аԥҳәыс.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 77-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 23-ҩык, ибжьаратәуп - 30-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 39-ҩык, урҭ рахьтә 15-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 16-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 30-ҩык, урҭ рахьтә фҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - 13-ҩык ачымазаҩцәа шьҭоуп. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 106-ҩык, 12-ҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аԥсны ачымазараҿкы зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 31790-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахеит 27001-ы ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵит 461-ы.


Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрра акоронавирус ахәшәтәразы аԥкаанҵа аиҭакрақәа аланагалеит
20:29 23.10.2021 (ирҿыцуп: 22:00 23.10.2021)
© Sputnik / Максим Блиновархивтә фото
© Sputnik / Максим Блинов/
Аԥсны Агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба аковид ҟәшақәа аҳақьымцәеи ареаниматологцәеи алархәны аилатәара мҩаԥигеит, уаҟа ишьақәырӷәӷәан аҿкы хьанҭаны изхызго рыхәшәтәразы аԥкаанҵа ҿыц.
АҞӘА, жьҭаара 23- Sputnik. Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрра акоронавирус хьанҭаны изхызго апациентцәа рыхәшәтәразы аԥкаанҵа аиҭакрақәа аланагалеит, абри атәы аанацҳауеит аусбарҭа Facebook адаҟьа аҟны.
Ачымазара ахәшәтәра аԥкаанҵа Урыстәыла агәабзиарахьчара аминистрреи, Агәабзиарахьчаразы адунеизегьтәи аиҿкаареи аҵыхәтәантәи рабжьгарақәа рыла еиҿкаауп.
Аԥсны Агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба аковид ҟәшақәа аҳақьымцәеи ареаниматологцәеи алархәны аилатәара мҩаԥигеит, иара убас диԥылеит Аҟәа иҟоу хырхарҭарацәалатәи амобилтә госпиталь аҳақьым хада.
Ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб аҵыхәтәантәи адыррақәа рыла, Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 30656-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 25907-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵит 441-ҩык.


Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла 86-ҩык акоронавирус рыдырбылеит Аԥсны
22:40 07.08.2021 (ирҿыцуп: 22:44 07.08.2021)
© Sputnik / Магда ГибеллиТестирование на коронавирус в Венесуэле
© Sputnik / Магда Гибелли/
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 22974-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 18265-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 326-ҩык.
АҞӘА, нанҳәа 7 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 407-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 86-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 167-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 32-ҩык, ибжьаратәуп - 45-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 42-а, урҭ рахьтә 15-ҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 26-ҩык. Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 42-а, Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - 13-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 злаз хҩык ауаа рыԥсҭазаара иалҵит Аԥсны
23:17 11.01.2022 (ирҿыцуп: 23:20 11.01.2022)
© Sputnik / Кирилл БрагаЛечение пациентов с COVID-19 в больнице скорой помощи г. Волгограда
© Sputnik / Кирилл Брага/
Аԥсны аепидемиа ҵысижьҭеи аҿкчымазара зыхьхьоу ауаа рхыԥхьаӡара 38565-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 31932-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 567-ҩык.
АҞӘА, ажьырныҳәа 11 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 543-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 121-ҩык аҿкчымазара шрымаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит хҩык апациентцәа: 84 шықәсеи 65 шықәсеи зхыҵуаз ахацәеи 72 шықәса зхыҵуаз аԥҳәыси. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы лыԥсҭазаара далҵит 1951 шықәса рзы ииз аԥҳәыс.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 81-ы, рҭагылазаашьа бааԥсуп 32-ҩык, ибжьаратәуп - 49-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 38-ҩык, урҭ рахьтә 18-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит жәаҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 19-ҩык, урҭ рахьтә ҩыџьа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы жәаҩык ачымазцәа шьҭоуп.


Амузыкатә инструмент арахь аагара аҭоурых далацәажәоит анџьныр, аргылаҩ Валери Џьонуа. 70–тәи ашықәсқәа рзы иара аус иуан "Акурорт Пицунда апансионатқәа реидгыла" адиректор ихаҭыԥуаҩыс, хаҭалагьы инапы ианын ауарӷан ауахәамаҟны ақәыргылара.
Асҭанда Арӡынԥҳа, Sputnik.
Ақәҵара № 116
70–тәи ашықәсқәа рзы Пицунда Асовет Еидгыла зегь аҟны реиҳа уздызыԥхьало курортны иҟалеит. 1972 шықәса рзы ахархәарахь ирыҭан х-нызқьҩык рҟынӡа аԥсшьаҩцәа аамҭакала издызкылар зылшоз аԥсшьарҭатә хыбрақәа. Акурорт аус ауан ӡынгьы ԥхынгьы. Асовет уаа реиԥш араҟа рыԥсы ршьон аҳәаанхыҵынтәигьы.
Пицунда иара убасгьы бзиа ибаны ԥсшьара иаҭаауан ЦК КПСС аполитбиуро алахәылацәа. Урҭ рҟынтәи аӡәырҩы изныкымкәа Пицундатәи ауахәама ахыбрахь иааихьан, ирбахьан.
1974 шықәса мшаԥымза 2 рзы Акурортқәа рнапхгараҭара Азанааҭеидгылақәа рцентртә Хеилак иаднакылеит Ақәҵара № 116, Пицунда апансионатқәа рҟны аԥсшьаҩцәа еиҳа еиӷьны рымаҵ ауразы ауснагӡатәқәа ркомплекстә план ацҵаны. Зегьы ирхадан Пицундатәи ауахәама аиҭашьақәыргылареи уаҟа ауарӷан ақәыргылареи рзы аплан.
IX ашәышықәсазы иргылаз Пицундатәи ауахәама иареиҳа зхыҵуаз, VI ашәышықәсазы иргылаз абазилика ахыжәжәарақәа рҭыԥ аҟнакәын иахьыргылаз. Иара Октиабртәи ареволиуциа ашьҭахь иаркын, аҭӡысахьақәа шькатурын. Аҭыԥантәи ауааԥсыра еиҭарҳәоит аамҭақәак рзы ауахәама арахә ирыҭрангьы иҟан ҳәа.
Акурорттә инфраструктура аизҳара иабзоурахеит ауахәама иаиуз аҩбатәи аԥсҭазаара.
"Ауахәама аҵакырадгьыл аҟны игылаз, ҩбаны еихагылаз ахыбра амузеии артистцәа рзы асасааирҭеи алырхит. Уа инхоз ауаа аҽаџьара ауадақәа рырҭеит", — ҳәа игәалаиршәоит анџьныр Џьонуа.
Иажәхьаз ахыбрақәа ықәганы ашьаҟамҩа наргеит, еиҭарҳаит аҵлақәа, аҵиаақәа.
Алада-мраҭашәаратәи аҷаԥшьаратә баахагыла сахьаркыратә салонны иҟарҵеит, алада-мрагыларатәи абаахагылаҟны иаадыртит аӡыхаақәа ахьырҭиуаз абар. Уи иахьагьы аус ауеит.
Џьонуа иажәақәа рыла ауахәама аҩныҵҟа аиҭашьақәыргыларатә усурақәа Аԥсны абаҟақәа реиҭашьақәыргыларазы Аусбарҭа аҟазауаа ракәын имҩаԥызгоз. Асахьаркыратә салони, асасааирҭа ахыбреи акурорт анапхгара идыргылон.
Шуке Пицундаҟа иаара
1973 шықәса анҵәамҭазы Пицунда даауеит зықәра неихьоу ауаҩы, ауахәама акустика аҭҵааразы. Ари, ауарӷанқәа ҟазҵоз, еицырдыруа анемец фирма «Шуке» аиҳабы иакәын. «Шуке» аҭоурых Шуке аҭаацәара рҭоурых ауп. Афирма ахаҭарнакцәа ирҳәоит «абар ҩышә шықәсоуп амузыкатә инструментқәа ркрал имаҵ аауеижьҭеи» ҳәа. Абиԥарала еимырдоз афирма адунеи зегь аҟны руарӷанқәа ықәгылоуп. Иаҳҳәап Германиа, Австриа, Италиа, Китаи, Бразилиа уҳәа у.е. рҟны.
Валери Џьонуа, 1973 шықәса рзы афирма ахада Аԥснытәи иныҟәарақәа раан дымҩаԥызгоз, иҳәоит уи ауаҩ иқәра иахьмырԥшыкәа дшыӷәӷәаз, аусура шилшоз. Пицунда адагьы иара ибеит Аԥсны егьырҭ аҭыԥ ԥшӡарақәагьы. Даара игәаԥхеит Афон Ҿыц.
Шуке иҳәеит ауарӷан аибыҭара иалагаанӡа ауахәама акустика шгәаҭатәу. Аҩынтә раан данааз, иара ицын афирма аконструктор хада Тилльи аиҭашьақәыргылаҩ Леваки. Урҭ иалыркааит аинструмент ахьықәыргылахаша аҭыԥ.
Иаарласны Москватәи акустика аинститут аҟынтәи Пицундаҟа иааит аҟазауаа. Урҭ иазгәарҭеит ауахәама акустика бзиа шамоу. Дара рабжьагарала ахәаԥшцәа рзы Венгриантәи иааган асқам татақәа ԥшьышә.
Потсдамтәи амиссиа
1975 шықәса рзы Валери Џьонуа иԥхьеит Москваҟа, акурортқәа рнапхгараҭаразы азанааҭеидгыла ацентртә Хеилак ахь.
"Жәларбжьаратәи аҟәшаҟны иара анапхгаҩы Вадим Гнутиков инарҭбааны аиинструктаж сиҭеит, ГДР сцара аламҭалазы. Мчыбжьык аҩныҵҟа сара саҭаар акәын Потсдам, афирма "Шуке", Берлин — асовет хаҭарнакра. Аҭыԥ иқәысҵар акәын ауарӷан аагашьас иҟаз азҵаара",- ҳәа игәалаиршәоит анџьныр.
ГДР-ҟа иԥырра мышк шагыз Џьонуа днеиԥхьеит акурортқәа рнапхгараҭаразы азанааҭеидгыла ацентртә Хеилак ахантәаҩы Иван Козлов.
"Аилаӡарала, ауарӷан аагахоит 1975 шықәса анҵәамҭазы, иқәҳаргылараны ҳаҟоуп 1976 шықәсазы. Уара иуусуп афирма анапхгара ауарӷан 1975 шықәса лаҵарамзанӡа аиқәыршәара рылдыршартә аҟаҵара. Урацәажәа, нас сынтәатәи ашықәс нҵәаанӡа ақәыргыларагьы ҳалгоит", — иҳәеит Козлов Џьонуеи иареи анеицәажәоз, ииҳәазгьы иациҵеит ари КПСС Ацентр Комитет амаӡаныҟәгаҩ Андреи Кириленко хаҭалатәи идҵоуп ҳәа.
"Кириленко иӡбахә уаҟа аҳәара аҭахӡам. Анемеццәа ауарӷан аагареи, ақәыргылареи урҭ рзы аҽазыҟаҵаратә усурақәеи рганахьала ирҳәо зегьы уақәшаҳаҭха. Ҳара араҟа ацхыраара уаҳҭоит". — иҳәеит Козлов.
Адырҩаҽны Џьонуа Берлинҟа дыԥрит. Х-сааҭк рышьҭахь аҳаирплан аҳауатә ҭагылазаашьақәа ирыхҟьаны Дрезден итәеит.
"Амш аанҵәоны дааит Дрезден иҟаз Асовет Цҳаражәҳәарҭа ахаҭарнак. Уи асовет тәылауаа иҳадигалеит Берлинынӡа афымцадәыӷба ала ицарц, избанзар амш шыбааԥсыц ибаԥсын. Ҩбаҟа сааҭ рышьҭахь Берлин сыҟан. Адәыӷба аадгыларҭа-аперрон аҟны ԥҳәыск лыбжьы саҳауеит "Пицундантәи иҟада?" ҳәа. Ари аиҭагаҩ Рита лакәын. Лара сара исԥылоз афирма "Шуке" ахаҭарнык дицын", — ҳәа еиҭеиҳәоит Џьонуа.
Аҟазарҭаҟны
Адырҩаҽны, Валери Џьонуа афирма "Шуке" Потсдамтәи ацех дыҩнан.
"Ацех аҟны ҩынҩажәаҩык раҟара аус руан. Оумашәа избеит русурамш ашьыжь, асааҭ фба рзы иахьалагоз", — ҳәа азгәеиҭоит Џьонуа.
Ацех актәи аихагылаҟны арҭәарҭа ыҟан, иара уаҟа еиҵырхуан атрубақәа. Аҩбатәи аихагылаҟны ауарӷан трубақәа еидырҭәаланы идырцырцыруан, идрыцқьон, ахыркәшаратә усурақәа мҩаԥыргон. Наҟ иҟан аҽа цехк, уаҟа амҿыуасҭарҭа ыҟан – аҳауаҭгагақәа дырхион. Пицундатәи ауарӷан ахәҭақәа уи аамҭазы 40% рҟынӡа акәын иахьдырхиахьаз.
Џьонуа изы ацехқәа рыҩныҵҟа аекскурсиа мҩаԥигон афирма аконструктор хада Тилль, Шуке ихаҭа уи аамҭазы игәы бзиамызт азы Џьонуеи иареи еиқәымшәеит. Мызқәак рышьҭахь иԥсҭазаарагь далҵит. Пицундатәи ауарӷан иара изы ҵыхәтәантәи рҿиамҭахеит. Шуке ишьҭахь афирма напхгара аиҭо далагеит Тилль.
Адырҩаҽны Џьонуа дыргеит азауад ахаҭахьы, уаҟоуп аметалл иалхыз аконструкциақәа ахьдырхиоз.
"Сара избон аҟазацәа заҟа напыцқьала рус иаҿыз – еидырҭәалаз аганқәа аус шрыдырулоз, аметалл ашәра ишаздырхиоз", — еиҭеиҳәоит иара.
Иҟаз-ианыз баны аинструмент агареи ақәыргылареи рызҵаарахь ианиас Џьонуа иҳәеит аус мырццакымзар шыҟамло. Ауахәамаҟны архиаратә усурақәа зегьы иара дрыдгылеит. Афирма ахаҭарнакцәагьы ақәшаҳаҭхеит ԥшьба-хәба мзы заа рыҿҳәаранӡа русурақәа рхыркәшара.
"Ицоит жәаба-ҩеижәа шықәса. Ауарӷан азыӡырыҩцәа рзы зегь акоуп уи шьыбжьаанӡа иҟаҵазу шьыбжьышьҭахь иҟаҵазу. Дара рзы ихадароу абжьы ахаҭабзиароуп»-иҳәеит усҟан Тилль, Џьонуагьы уи диқәшаҳаҭхеит.
Ауарӷан инагӡаны аус адулараз ихыркәшоу рыцхәны иазырыԥхьаӡеит 1975 шықәса мшаԥымза 20. Уи аԥкаанҵаҟны иадырбеит. Аметаллтә конструкциақәа аазгоз раԥхьатәи амашьына дәықәлон хәажәкыра жәаба рзы, аҩбатәи – мшаԥымза ҩеижәа рзы. Аиқәшаҳаҭра аԥкаанҵа рнапы анаҵарыҩ ашьҭахьи ауарӷан афундамент азы ахсаалақәа аниу ашьҭахьи Џьонуа икомандировка хыркәшахеит. Берлин дырԥылеит Ацҳаражәҳәарҭа ахаҭарнакцәеи Ахәахәҭра Ахаҭарнакра аусзуҩцәеи. Убри ашьҭахь Москваҟа дхынҳәит.
Пицундатәи амузыкатә инструментқәа раҳ
Афирма "Шуке№ ахыдҵақәа зегьы ианаамҭаз инанагӡеит, аиқәшаҳаҭраҟны ишарбаз еиԥш. Анемец усзуҩцәа ҩымз инарзынаԥшуа Пицунда аус руан. Иаарласны ауарӷангьы аҭыԥ аҟны иқәыргылан.
Ауарӷан ықәдыргылаанӡа Москватәәи акустика аинститут аҟазауаа ауахәама ашькатор кыдырхит акустика еиҳа еиӷьхарц азы.
"Арҭ ахаҳәқәа зцәажәозҭгьы ирҳәашаз ыҟан", — иҳәоит Џьонуа.
Аконцерттә зал аартра рацәак шагмыз Валери Џьонуа иҿаԥхьа иқәгылеит аҽа проблемакгьы.
"Азыӡырыҩрратә зал аҟны ахаҳә дашьма кылҵәаны асқамқәа рықәыргылара ҳаналага, ахаҳә ахәашара иалагеит", — ҳәа еиҭеиҳәоит анџьныр.
Аҽакала ҟаҵашьа зламамыз ала аметалл иалхыз аихаӷәқәа шьҭаҵаны, убарҭ иддыркит асқамқәа рышьаҭақәа.
1975 шықәса абҵарамза акы азы аусурақәа зегьы хыркәшаны аконцерттә зал аартхеит. Раԥхьаӡа акәны Пицундатәи ауахәама иҩныҩит ауарӷан абжьы ссир. Ари аконцерт иаанартит атәыла амузыкатә ԥсҭазаараҿ иҿыцыз адаҟьа.


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит
23:10 27.11.2021 (ирҿыцуп: 00:08 28.11.2021)
© Sputnik / Григорий СысоевГНЦ вирусологии и биотехнологии "Вектор"
© Sputnik / Григорий Сысоев/
Аепидемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 34652-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 28688-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 524-ҩык.
АҞӘА, абҵара 27 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 83-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 52-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Аҟәа иҟоу урыстәылатәи амобилтә госпиталь аҿы рыԥсҭазаара иалҵит ҩыџьа апациентцәа - 1955 шықәсеи 1949 шықәсеи рзы ииз аҳәса.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 62-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 22-а, ибжьаратәуп - 40-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 39-ҩык, урҭ рахьтә 15-ҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 24-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 17-ҩык, урҭ рахьтә хҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - 10-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 73-ҩык апациентцәа, хәҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.


Аԥсны
Ажәабжьқәа Sputnik Аԥсны аҟны
Адекларациақәа ахьынӡаиашоу гәазҭо Аусбарҭа аусура иалагоит 2022 шықәсазы
20:00 22.12.2021 (ирҿыцуп: 20:10 22.12.2021)
Ачынуааи адепутатцәеи рхашәалазы адекларациақәа ашәахтәқәеи аизгақәеи рминистрра асаит аҿы иарбазар акәын 2021 шықәса нанҳәамза анҵәамҭанӡа.
АҞӘА, ԥхынҷкәын 22 – Sputnik. Аԥсны ашәахтәқәеи аизгақәеи рзы Аминистрра адекларациақәа ахьынӡаиашоу агәаҭаразы Аусбарҭа аусура иалагоит 2022 шықәсазы ҳәа арадио Sputnik иазеиҭалҳәеит аусбарҭа апресс-маӡаныҟәгаҩ Ратха Матуаԥҳа.
Аминистрра аусзуҩцәа инҭкааны иҭырҵаалоит ачынуааи адепутатцәеи иаарышьҭуа ахашәалақәеи, аныхрақәеи, амазарақәеи, амазаратә ҟазшьа змоу ахыдҵақәеи рзы адекларациақәа ахьынӡаиашоу.
Ԥхынҷкәын 6 - 20 рзы Аԥсны ашәахтәқәеи аизгақәеи рминистрра аофициалтә саит аҿы имҩаԥысуан аусбарҭаҿы иҟоу аҭыԥқәа раанкыларазы аиндаҭлара. Аихшьаларала аиҿцәажәара ашьҭахь иалкаан 30 кандидат. Урҭ анаҩс ирылыркаауеит астажировка иахысраны иҟоу.
Астажировка ашьҭахь акандидатцәа адекларациақәа ахьынӡаиашоу гәарҭалоит.
"Азакәан инақәыршәаны ҳара иҳамоуп алшара адекларациа агәаҭараани ииашам аинформациа аарԥшраани Апрокуратура хадеи арҭ аилагарақәа реилкаара знапы иану аусбарҭақәеи рахь адырра аҟаҵара. Ҳара инҭкааны арҭ агәаҭарақәа ҳзымҩаԥгаӡом. Аминистрра аусзуҩцәа ргәаҭара нап аҳмыркыцт. Уи ҿыц иаԥҵахо аусбарҭа анапы ианҵахоит", - ҳәа лҳәеит Матуаԥҳа.
"Амаҵурауааи адепутатцәеи рхашәалақәеи, рныхрақәеи, рмазареи, амазаратә ҟазшьа змоу рхыдҵақәеи ашәҟәы рҭагаларазы" аҵыхәтәантәи ариашарақәа злагалоу азакәан рыдыркылеит 2020 шықәса жәабран 6 азы. Амаҵзурауааи адепутатцәеи рхашәалазы адекларациақәа ашәахтәқәеи аизгақәеи рминистрра асаит аҿы иарбазар акәын 2021 шықәса нанҳәамза анҵәамҭанӡа.
Ари аамҭала адекларациақәа аздырхиеит 1438-ҩык. Иахьа уажәраанӡагьы аусбарҭахь адекларациақәа нарышьҭуеит.
"Асаит аҿы адекларациақәа рыдкылара аанкылоуп, аха ақьаад ианҵаны иахьагьы иҳадаҳкылоит. Иахьазы ақьаад шьаҭа змоу адекларациақәа 150 ҳадаҳкылахьеит 31 еиҿкаара рҟынтәи. Абри аформала адкыларақәа аанкылам, аха урҭ асаит аҿы иҳазкьыԥхьуам", - ҳәа лҳәеит Ратха Матуаԥҳа.
Иқьаадҩыроу адекларациақәа амаҵзураҿы жәашықәса рыҩнуҵҟа иаанхоит ҳәа лҳәоит Матуаԥҳа.
31 Ԥхынгәы 2021, 12:40


АҞӘА, ԥхынгәы 24 - Sputnik. Урыстәыла Агәабзиарахьчара аминистрра ишазԥхьагәанаҭо ала, акоронавирустә инфекциа иахырҟьаны аԥкрақәа шьаҭанкыла иаԥыххар ауеит жәабранмзазы ҳәа аҳәамҭа ҟаиҵеит аминистр Михаил Мурашко ҳәа аҩуеит РИА Новости.
Урыстәыла уахыки-ҽнаки рыла 5811-ҩык акоронавирус рыдырбалеит, 154-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит, 8444-ҩык ахәышәтәырҭа илырҩааит. Зынӡа аепидемиа иаалагазар 800 849-ҩык чмазцәахеит, 588 774-ҩык ргәы бзиахеит, 13 046–ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Аԥсны акоронавирус рыдбалоуп 45-ҩык, 37-ҩык ргәы бзиахеит, аӡәы лыԥсҭазаара далҵит.
Акоронавирус иазку егьырҭ ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Sputnik амчыбжь: ААР ахада ҿыц, газла аиқәыршәаразы аиқәшаҳаҭра, алаҵаҟаҵаразы ааԥхьара
09:20 13.12.2021 (ирҿыцуп: 18:35 13.12.2021)
Ииасыз амчыбжь азы имаҷмызт ареспубликаҿы имҩаԥысуаз ахҭысқәа – Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистр иаҭара, атәыла газла аиқәыршәаразы аиқәшаҳаҭра, алаҵаҟаҵаразы ааԥхьара, арҵаҩцәа алаҵаҟаҵара ишахыжьтәу.
COVID-19 иахада иааԥхьареи
Аԥсны акоронавирустә инфекциа иаҿагыланы ақәԥара ишаҿыц иаҿуп, иаарԥшуп 36 нызқь COVID-19 хҭыс, 29 нызқьҩык ргәы бзиахахьеит, 539-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Акоронавирус рыхьны ҭаацәала Аԥсны ахәшәтәырҭақәа ианырҭашәо ыҟоуп иҳәеит агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба Аԥсуа телехәаԥшра аефир аҿы. Иара иҳәеит Гәдоуҭатәи аковид центр аҿы ацҵа ҭыԥқәа 30 шеиҿыркаауа.
Ԥхынҷкәын 8 азы Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа гагратәи аилацәажәараҿы ажәалагала ҟаиҵеит аҵара аусхк аҿы аус зуа зегьы алаҵа ҟарҵароуп, иҟарымҵар русура нрыжьроуп ҳәа.
Бжьаниа иажәақәа рыла алаҵаҟаҵаратә компаниа аҭагылазаашьа арманшәалартә имҩасуам.
"Ари аус аԥара ахаҳшәаауеит, аҳәара ҟаҳҵоит. Урыстәыла арегионқәа зегьы алаҵа роуам, ҳара аԥыжәара ҳарҭоит, арахь ҳара уи аус ишақәнаго иаҳзымҩаԥгом. Арҵаҩцәа зегьы ирыдышәҵа. Алаҵа ҟазымҵо – аусура иамышәх", - ҳәа иҳәеит иара.
Ахада иара убасгьы анапынҵа ҟаиҵеит аҵара аусхк аусзуҩцәа школцыԥхьаӡа алаҵаҟаҵаразы аграфик аздырхиарц, ақыҭа школқәа рырҵаҩцәа Аҟәаҟа иааргаларц. Бжьаниа иҳәеит хаҭала ари аус дшахылаԥшуа.
Атәыла газла аиқәыршәаразы аиқәшаҳаҭра
Аԥсни Урыстәылеи рыбжьара аиқәшаҳаҭра анапы аҵарҩит Аԥсны газла аиқәыршәара ахсаала хада ашьақәыргылараҿ аусеицуразы, ҳәа аанацҳауеит аминистрцәа реилазаара апресс-маҵзура.
Адокумент иазԥхьагәанаҭоит Аԥсны газла аиқәыршәара ахсаала хада ашьақәыргыларазы 2021-2022 шықәсқәа рзы аусурақәа рымҩаԥгара.
2020-2022 шықәсқәа рызтәи Аинвестпрограмма аҳәаақәа ирҭагӡаны Аԥсны газла аиқәыршәара ахсаала хада аҟаҵаразы аԥара азоужьра азгәаҭоуп.
Аԥсны ААР ахада ҿыц даҭоуп
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа ԥхынҷкәын 6 рзы Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистрс Вальтер Быҭәба иҟаҵаразы аусԥҟа инапы аҵаиҩит. Вальтер Быҭәба диит нанҳәа 13 1975 шықәса рзы Очамчыра.
Уаанӡа еилкаахеит ԥхынҷкәын 2 рзы Аслан Бжьаниа Аԥсны аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистр Дмитри Дбар имаҵураҟынтә ихы дақәиҭтәны Аҳәынҭқарратә ахьчаратә маҵзура аиҳабыс дҟаиҵеит. Аԥсны Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистр инапынҵақәа аамҭала рынагӡара инапы ианиҵеит аминистр актәи ихаҭыԥуаҩ аинрал-маиор Руслан Ажьиба.
Иара убри аҽны Аԥсны Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистрраҿы имҩаԥысит аусбарҭа аиҳабыра, аппарат хада аҟәшақәа реиҳабацәа, ақалақьтәи араионтәи усбарҭақәа реиҳабацәа реилацәажәара.
Аԥсны ААР аҿы аколлектив иддырдырит аминистр ихаҭыԥуаҩ Зураби Занҭариеи ауаажәларратә шәарҭадара аиҳабы Дмитри Қәычбериеи.
Егьырҭ акадртә еиҭакрақәа
Уаанӡа Аԥсны адәныҟатәи аусқәа рминистрс иҟаз Даур Ақаҩба
жәларбжьаратәи аимадарақәеи аекономикатә зҵаарақәеи рзы ААУ аректор ихаҭыԥуаҩыс дҟаҵоуп. Абри атәы Facebook идаҟьаҿы ианиҵеит.
"Аусура иҿыцу хырхарҭоуп. Сышықәсқәа реиҳарак адәныҟаполитикатә усура иазкын. Исылшо зегь ҟасԥоит ари аус аҿы алҵшәақәа роуразы", - иҩуеит Даур Ақаҩба.
Даур Ақаҩба Аԥсны адәныҟатәи аусқәа рминистрс дыҟан 2016 шықәса раахыс. Ари аҭыԥ аҿы иара диԥсахит Инал Арӡынба.
Ԥхынҷкәын акы азы Ашәарҭадаратә хеилак амаӡаныҟәгаҩ ихаҭыԥуаҩык иҳасаб ала Минск аиԥыларақәа мҩаԥигеит.
Аҳәынҭқарратә унитартә наплакы "Аԥсныавтомҩа" аиҳабыс даҭоуп Михаил Логәуа. Аусԥҟа лнапы аҵалҩит Аԥсны аекономика аминистр Кристина Озган жьҭаара 22 рзы.
Уи аԥхьа "Аԥсныавтомҩа" напхгара аиҭон Борис Ачба, уи иганахьала лаҵара 5 2021 шықәсазы Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа абиуџьет ԥара хыԥхьаӡара рацәала итәитәит ҳәа ахарадҵа ҟаҵаны азеиԥш режим иаҵанакуа ариашаратә колониаҿ быжьшықәса ҭакрыла ихигарци, имазара имхзырци қәҵараны иаднакылеит.
Аҳәынҭқарратә АИХқәа еидырҵеит
Ԥхынҷкәын 8 азы Ареспубликатә газеҭқәа "Аԥсны", "Республика Абхазия", иара убас аинформациатә маҵзура "Аԥсныпресс" ареспубликатә ҳәынҭқарратә еилахәыра "Аԥснымедиа" ҳәа еидырҵеит.
"Аԥснымедиа" аиҳабыс даҭоуп ажурналист, Sputnik аусзуҩ Роберт Џьопуа. Иахьа иара аҳәынҭқарратә газеҭқәа ҩбеи аинформациатә маҵзуреи рколлективқәа дыддырдырит.
"Ҳазҭагылоу аамҭазы агазеҭқәа ирцәыуадаҩуп аинформациа адунеи аҿы аелектронтә массатә хархәагақәа рыхьӡара, аха уи алыршаразы иҟоу ауадаҩрақәа ириааитәуп. Агәыӷра ҳамоуп ҳагәҭакқәа зегьы рынагӡараҿы, ҳауадаҩрақәа рыӡбараҿы аҳәынҭқарра ҳавагылап ҳәа ", - иҳәеит Џьопуа.
Анаҩс аиԥылара иалахәыз зегьы аилахәыра ҿыц ахықәкқәеи, уи арҿиаразы шьаҿақәас инагӡатәуи, иара убас аштаттә еихшанҵеи, ауалафахәқәа рышьҭыхреи уҳәа егьырҭ аиҿкааратә зҵаарақәеи ирылацәажәеит.
Аԥсны аихамҩа аҿиара апрограмма
Аимператор Александр I ихьӡ зху Санкт-Петербургтәи аимадаратә ҳәынҭуниверситет аҟазауаа 2035 шықәсанӡа Аԥснытәи аихамҩақәа рыҿиара апрограмма аус адырулоит. Абри атәы "Аԥсныпресс" иазеиҭеиҳәеит анаплакы "Аԥснытәи аихамҩақәа" аиҳабы Арсоу Ҷыҭанаа.
"Арахь иаараны иҟоуп аҟазауаа. Урҭ иҭырҵаауеит аихамҩа атуннельқәа, ацҳақәа рҭагылазаашьа. Урҭ рремонти рреконструкциеи рзы абжьгарақәа аус рыдыруылоит", - ҳәа иҳәеит иара.
Санкт-Петербург Ҷыҭанаа диԥылеит акционертә еилазаара "ЛенГипрострой" адиректор хада Алексеи Драпезо. Дара алацәажәеит аихамҩа аенергетикатә нхашәа амодернизациа, аҟазауаа астанциа маҷқәа рҭагылазаашьа аҭҵааразы арахь раара.
Ҷыҭанаа Москва дахьынӡаҟаз Урыстәылатәи аихамҩақәа (РЖД) рнапхгарагьы дырԥылеит. Аганқәа алацәажәеит Аԥсныҟа амагистралтә електровози атепловози раашьҭра азҵаара.
"Аԥснытәи аихамҩа ахархәара рнаҭоит аелектровозқәа ВЛ-8. Дара акыр иажәхьеит. 50 шықәса рхыҵуеит. Амашьына ҿыцқәа иааиуа 10 шықәса проблемада аус рулоит. Хара имгакәа ҳделегациа Урыстәылаҟа ицоит арҭ амашьынақәа раагарази адокументқәа анапы рыҵаҩрази", - ҳәа иҳәеит иара.
"Аԥсны аихамҩақәеи" жәларбжьаратәи аконтеинертә оператор "РЖД Бизнес Активи" аиқәшаҳаҭра рыбжьарҵеит. Уи инақәыршәаны Аԥснынтәи Урыстәылаҟа аидарақәа аконтеинерқәа рыла имҩаныргалоит.
Аспорт аҿы аихьӡарақәа
Аԥснытәи абоксиор Игорь Адлеиба даиааит ҳәа аӡбаҩцәа еицҿакны аӡбамҭа рыдыркылеит асабша ԥхынҷкәын 11 рзы Екатеринбург ақалақь аимҩаԥысуаз аиндаҭлара RCC Boxing Promotions аҟны Асиф Керимови иареи рыбжьара имҩаԥысыз аиндаҭлараҿы.
"Ҳара ф-раундк ҳаиндаҭлон, сара мшаԥымзаахыс смеиқәԥаӡацызт, сгәабзиара аганахьала ауадаҩрақәа сыман. Анаҩс сҽазыҟасҵеит, ажьырныҳәамзазы аиндаҭлара сҽаласырхәыр акәын, аха апандемиа иахҟьаны уи аҟәырхит. Аҩныҟа сцоит ҳәа иӡбаны ишҳамаз аамҭазы еилкаахеит ари ареитингтә еиқәԥара сҽаласырхәырц азы алшара шыҟоу. Саргьы сақәшаҳаҭхеит, избанзар акыр ҵуан аринг ахь сцәырымҵыижьҭеи", - иҳәеит Игор Адлеиба аиндаҭлара ашьҭахь Sputnik аинтервиу аҭо.
Аԥсуа спортсмен Даниил Кәыҵниа абокс азы СССР зҽаԥсазтәыз азыҟаҵаҩ Борис Греков игәалашәара иазку Урыстәылазегьтәи аицлабрақәа рҟны аразны медал ианашьахеит. Аицлабрақәа мҩаԥысуан ԥхынҷкәын 4 -11 азы Москва.
Аԥснытәи абоксер Даниил Кәыҵниа Урыстәылатәи еизго акоманда далахәхеит урыстәылазегьтәи аицлабрақәа рылҵшәақәа рыла 2008-2009 шықәсқәа рзы ииз рыбжьара.
Иара убас ԥхынҷкәын 12 рзы Борис Багаҭелиа дзиудо азы аветеранцәа рыбжьара Урыстәыла Ахраҿа даиааит.
Аветеранцәа рыбжьара Урыстәыла Ахраҿазы аиндаҭларақәа мҩаԥысит ԥхынҷкәын 12 рзы Москва. Урҭ Урыстәыла Аԥсадгьыл Афырхацәа рымш аҳаҭыр иазкын.


Аԥсны акоронавирус даҽа 130-ҩык ирыдырбалеит, ҩыџьа рыԥсҭазаара иалҵит
© AFP 2022 / JACK GUEZИзраильский ребенок проходит тестирование на антитела к Covid-19 в прибрежном городе Нетания
© AFP 2022 / JACK GUEZ
Аԥсны аепидемиа ҵысижьҭеи аҿкчымазара зыхьхьоу ауаа рхыԥхьаӡара 39115 -ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 34007-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 577-ҩык.
АҞӘА, ажьырныҳәа 18- Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 461-ы Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 130-ҩык аҿкчымазара шрымаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит ҩыџьа апациентцәа: 79, 90 шықәса зхыҵуаз ахацәа.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 844-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 36-ҩык, ибжьаратәуп - 48-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 39-ҩык, урҭ рахьтә 20-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 11-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 21-ы, урҭ рахьтә ԥшьҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы жәаҩык ачымазцәа шьҭоуп.


Хҩык акоронавирус злаз апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы
23:27 16.01.2022 (ирҿыцуп: 13:00 17.01.2022)
© Sputnik / Антон ВергунРабота ковид-госпиталя в Белгородской области
© Sputnik / Антон Вергун/
Аԥсны аепидемиа ҵысижьҭеи аҿкчымазара зыхьхьоу ауаа рхыԥхьаӡара 38840-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 33027-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 572-ҩык.
АҞӘА, ажьырныҳәа 16- Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 293-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 72-ҩык аҿкчымазара шрымаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит хҩык апациентцәа: 71 шықәсеи 68 шықәсеи зхыҵуаз ҩыџьа аҳәсеи 65 шықәса зхыҵуаз ахаҵеи.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 85-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 35-ҩык, ибжьаратәуп - 50-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 40-ҩык, урҭ рахьтә 20-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит быжьҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 24-ҩык, урҭ рахьтә ԥшьҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы жәаҩык ачымазцәа шьҭоуп.


Бжьаниа "Ахьӡ-Аԥша" аорден ранеишьеит COVID-19 аламырҵәара иазааԥсо аҳақьымцәа
© Sputnik / Томас ТхайцукАслан Бжания
© Sputnik / Томас Тхайцук
Хәажәкыра 17 рызтәи аҭагылазаашьала, Аԥсны аҿкчымазара зыхьхьоу ауаа рхыԥхьаӡара 53 050-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 48 163-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 669-ҩык.
АҞӘА, хәажәкыра 18 - Sputnik. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа инапы аҵаиҩит "Ахьӡ-Аԥша" аорден III аҩаӡара ранашьазарц ааҩык аҳақьымцәа, акоронавирустә инфекциа аламырҵәаразы рџьабаази апрофессионализм ҳараки ахьаадырԥшыз ази. Абри атәы аанацҳауеит ахада ипресс-маҵзура.
Аорден ранашьоуп:
Индира Арсалиа – Гагра араионтә хәшәтәырҭа хада аҳақьым хада,
Асҭамыр Гәниа – Аҟәа ақалақьтә инфекциатә хәшәтәырҭа аҳақьым хада и.н.,
Лали Гаргәылиа – Тҟәарчал араионтә хәшәтәырҭа хада аҳақьым хада,
Дамеи Занҭариа - аҳақьым анестезиолог-ареаниматолог, Аҟәа ақалақьтә инфекциатә хәшәтәырҭа ареанимациатә ҟәша аиҳабы и.н.,
Мадонна Кьышьмариа – Очамчыра араионтә хәшәтәырҭа хада аҳақьым хада,
Анри Ҟаитан – Гәдоуҭа араионтә хәшәтәырҭа хада аинфекциатә ҟәша аиҳабы и.н.,
Алиса Матуа – Аԥсны Аҭҵаарадыррақәа ракадемиа иатәу Аексперименталтә патологиеи атерапиеи рыҭҵаарадырратә институт аҭҵаарадырратә ус азы аиҳабы ихаҭыԥуаҩ, аиммунологиеи авирусологиеи рыҭҵаарадырратә лабораториа аиҳабы,
Ельвира Царгәыш – Гәдоуҭа араионтә хәшәтәырҭа хада атерапиа ҟәша аиҳабы и.н.
2020 шықәса хәажәкырамза инаркны 2021 шықәса ԥхынҷкәын 30 рҟынӡа акоронавирус аламырҵәара аус иақәхарџьын 776 миллион мааҭ. Иахьа уажәраанӡа уи аус иаҿу аҳақьымцәа руалафахәы иацҵаны аԥара рзыршәоит.


Гагра ашколқәеи ахәыҷбаҳчақәеи ркарантин иацырҵеит жәабранмза нҵәаанӡа
© Sputnik Томас ТхайцукОтдых туристов в Абхазии
© Sputnik Томас Тхайцук/
Аԥсны акоронавирус зыхьхьоу рхыԥхьаӡара 50 нызқь инеиҳахахьеит, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 635-ҩык.
АҞӘА, жәабран 19 – Sputnik. Гагра араион ашколқәеи ахәыҷбаҳчақәеи акарантин жәабранмза 28 рҟынӡа иацырҵеит, абри азы аусԥҟа инапы аҵаиҩит араион ахада Иури Хагәышь ҳәа аанацҳауеит Гагра акурорт Facebook адаҟьаҿы.
Гагра араион аҟны аԥкрақәа алагалоуп шәабран 1 инаркны. Аҵараусбарҭақәа акарантин ишьҭын акоронавирус чымазара аизҳара иахҟьаны.
Аԥсны ашколқәеи ахәыҷбаҳчақәеи акарантин ишьҭын ажьырныҳәа 27 инаркны. Аҟәа акарантин ашьҭахь ашколқәа аатуеит ашәахьа жәабран 21 инаркны. Аԥсны егьырҭ араионқәа ашколқәа рыҟны акарантин ацҵара атәы макьаны ирымҳәаӡацт.


АҞӘА, ԥхынҷкәын 11– Sputnik. Иреиҳаӡоу арада агазеҭ "Голос Украины" аҿы иркьыԥхьит Урыстәылеи Украинеи рыбжьара аиҩызареи аусеицуреи рзы Аиқәшаҳаҭра аусура аанызкыло азакәан. Азакәан азинмчра аиуеит ахаша инаркны ҳәа аанацҳауеит РИА Новости.
"Аиқәшаҳаҭра азинмчра аанкылара Украина ахы иақәиҭнатәуеит иара анагӡара иазку иарбанызаалак ауалԥшьақәа рҟынтәи, иара анагӡараан Украина иадлоз азинқәеи, ауалԥшьақәеи, азинтә ҭагылазаашьеи нырра рнаҭом", — ҳәа аҳәоит атекст аҿы.
Украинеи Урыстәылеи рыбжьара аиҩызареи аусеицуреи рзы аиқәшаҳаҭра анапы аҵаҩын Киев, лаҵарамза 31, 1997 шықәса рзы, ҿҳәарас ҳәа 10 шықәса аҭаны, аганқәа руак мап ацәнамкуазар иааиуа аамҭақәагьы иацҵахо.
Украинеи Урыстәылеи рыбжьара аиҩызареи аусеицуреи рзы аиқәшаҳаҭра атәылақәа рыҩба рыстратегиатә еизыҟазаашьазы ихадоу документуп. Уаанӡа Иреиҳаӡоу арада Украинеи Урыстәылеи рыбжьара аиҩызареи аусеицуреи рзы аиқәшаҳаҭра азинмчра 2019 шықәса, мшаԥымза 1 инаркны иацҵамхарц аӡбра аднакылахьан. Абри азы 277-ҩык адепутатцәа рыбжьы рҭиит, иахәҭаны иҟаз 226-бжьы рҟынтә.
Азакәан инапы аҵаиҩит Украина ахада Пиотр Порошенко.
Москва агәыҩбара рымоуп абри ашьаҿа Украина жәлар рзы хра аманы ишыҟало азы.