Sputnik амчыбжь: Аԥсны ААР амедиацентр, алашараиура аԥкра, шәачатәи аинвестфорум
09:37 04.04.2022 (ирҿыцуп: 09:47 04.04.2022)
© Sputnik / Томас Тхайцук Медиацентр МИД Абхазии
© Sputnik / Томас Тхайцук
Ииасыз амчыбжь азы Адәныҟатәи аусқәа рминистрраҿы иаадыртит амедиацентр, Аԥсны даҭааит амедиагәыԥ "Россия сегодня" аиҳабы Маргарита Симониан, урыстәылатәи аҵарауаа ареспубликахь иааит ақьырсиан культура абаҟақәа рыҭҵааразы, Шәача иаатит "Аԥснытәи аинвестициатә форум".
Абарҭи егьырҭи ахҭысқәа Sputnik Аԥсны аматериал аҿы.
Сариа Кәарцхьиаԥҳа, Sputnik
Аԥсны ахьӡ аларҵәара
Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра иатәу хырхарҭарацәалатәи амедиацентр Аҟәа иаартын аҩаша хәажәкыра 29 рзы.
Амедиацентр аартра иалахәын Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа, амедиагәыԥ "Россия сегодня", ателеканал RT аредактор хада Маргарита Симониан, акинорежиссиор, актиор, апродиусер Тигран Кеосаиан, Аԥсны иҟоу Урыстәылеи, Аахыҵ Уаԥстәылеи, Приднестровиеи рыцҳаражәҳәарҭақәа рхаҭарнакцәа Максим Литвинов, Олег Боциев, Гарри Қәпалба.
Аԥсны АА рминистр Инал Арӡынба иазгәеиҭеит амедиацентр ахықәкы хада - жәларбжьаратәи аинформациатә политика арӷәӷәара шакәу.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа иазгәеиҭеит, Аԥсны ахьӡ-аԥша ашьҭыхраҿы амедиацентр аартра аҵакы шдуу.
"Сгәыӷәуеит, амедиацентр аартра ашьҭахь ҳтәыла ахыԥша хьыӡла бзиала адунеи аҟны инеиҩлап ҳәа", - иҳәеит иара.
Амедиагәыԥ "Россия сегодня" аредактор хада Маргарита Симониан иҭабуп ҳәа ралҳәеит иаадырԥшыз асасдкыларазы, иагьазгәалҭеит Аԥсны адунеи зегь аҟны аӡбахә раҳарц шақәнагоу, ауаа зегьы ирдырыр шакәу "ари атәыла шаҟа иԥшӡоу, адунеи аҿы ҽакы ишузаламырҩашьо".
Маргарита Симониан илҳәеит амедиацентр иахәҭоу ацхыраара аҭара дшазыхиоу, ажәалагала ҟалҵеит аинформациатә маҵзура Sputnik аус ацнауларц.
Иара убри аҽны имҩаԥысит Аслан Бжьаниеи, Маргарита Симониани, Тигран Кеосаиани реиԥылара.
Аинвестициатә хыԥша
Ахәаша Аԥсны ААР аҳәамҭа ҟанаҵеит иааиԥмырҟьаӡакәа аус зуа агәаанагареибыҳәаратә мобилтә ҭыԥ "Аԥснытәи аинвестициатә форум" шаартхо.
Аԥсны аинвестициақәа ринтерес цәырызго афорум мҩаԥысит асабша, мшаԥы 2 рзы, Шәача асасааирҭа "Hyatt Regency Sochi" аҟны.
Афорум мҩаԥыслоит ахәаахәҭра-економикатәии аинвестициатәии усхкқәа рҟны Аԥсны ианыруа Урыстәыла арегионқәа рҿы ҳәа иҳәеит Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистр Инал Арӡынба "Аԥснытәи аинвестициатә форум" аԥҵареи ахыдҵа хадақәеи ртәы дазааҭгыло. Иара иҳәеит, Аԥсны иамоу аинвестициатә лшарақәа рааԥшра ауп ҳәа иара иахықәкы хадоу.
Амедиагәыԥ "Россия сегодня" аредактор хада Маргарита Симониан Шәача "Аԥснытәи аинвестициатә форум" аӡыргаратә аартраҟны дықәгылеит. Аԥсны хымԥада аизҳазыӷьара аԥеиԥшуп, избан акәзар ара иҟоу амшын аҩыза, аҳауа аҩыза, ашьхақәа рҩыза, аԥшӡара аҩыза џьарамзар џьаргьы иҟаӡам ҳәа аҳәамҭа ҟалҵеит лара. Маргарита Симониан илҳәеит Аԥсны аинвестициақәа алазгалар зылшо аԥара змоу ауаа аҵыхәтәанынӡа ареспублика зеиԥшраҵәҟьоу ҭырымҵаацт ҳәа.
"Сара сгәы излаанаго ала, ари аҭагылазаашьа аԥсахра мариоуп, иагьыԥсаххоит хымԥада. Ауаа еилыркаауеит аинвестициақәа аҩызцәа ахьыҟоу шакәу иахьалагалатәу. Ус анакәха, ҳҩызцәа абаҟоу? Абар дара ахьыҟоу, аҳәаа ҳаахысыр - абар ҳҩызцәа ахьынхо", - лҳәеит лара лажәа иацҵаны.
Шәачатәи афорум аусутә гәыԥ ахадас далхуп аилахәыра AR-GROUP аиҳабы Аик Зебелиан.
Аԥсны ААР рыҿцәажәоит Москватәи, Тулатәи, Ростовтәи аобластқәа, Санкт-Петербург, егьырҭ Урыстәыла асубиектқәа рхадацәа "Аԥснытәи аинвестициатә форум" дара рҿы амҩаԥгара алыршаразы.
Аԥкрақәа ирыцҵоуп
Аԥсны амаининг амҩаԥгареи уи азы ахархәагақәа ралагалареи рзин аанкылан 2022 шықәса хәажәкыра 31 аҟынӡа.
Уажәы Аԥсны аиҳабыра акриптовалиута арҳареи, уи азы амаининг маругақәа атәыла ралагалареи рзы аԥкрақәа рыҿҳәара инахеит ԥхынҷкәын 31 2022 шықәсанӡа.
Акриптовалиута арҳаразы аусурақәа ирҿагыланы ауснагӡатәқәа мҩаԥысуеит 2020 шықәса аахыс афымцатә ҳақәа реидара ахьанҭахареи афымцамч адефицити инарыдҳәаланы.
Аԥсны афымцалашара Урыстәылантәи иаиуеит 2021 шықәса ԥхынҷкәынмза 18 аахыс. Хәажәкыра 31 асааҭ 23:00 инаркны уи аанкылан. Убри инамаданы алашара аиура ахсаала ԥсаххеит: Аԥсны ахәҭак алашара аиуеит Авольтҳарак цәаҳәа-110 "Гечрыԥшь" аҟынтәи, аҩбатәи ахәҭа - ЕгрыГЕС аҟынтәи.
31 Хәажәкыра, 21:10
Џьуартәи аӡеизакырҭаҿ аӡы шылаҟәыц иаанхоит макьана. Убри азы хәажәкыра 29 азы аԥкрацҵақәа алагалоуп.
Асиа еиқәаҵәа
Литва аиҳабыра ишьақәнаргылеит иаӷоу аҳәынҭқаррақәеи аҵакырақәеи рсиа, уи иаларҵеит Аԥсынгьы.
Аиӷаратә тәылақәа рсиа ианырҵеит Урыстәыла, Белоруссиа, Ҟрым, "Молдавиа аиҳабыра рнапаҵаҟа иҟам Приднестровие аҵакыра, Қырҭтәыла аиҳабыра рнапаҵаҟа иҟам Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи рҵакырақәа".
Ари асиа ҳасаб азуны дара ирылшоит урҭ аҳәынҭқаррақәа иртәу аилахәырақәа аҳәынҭқарра иаанахәо атендерқәа ирылырхырц, ма ирыбжьарҵахьаз аиқәшаҳаҭрақәа аԥырырхырц.
Аҭоурыхтә аамҭа
Урыстәылатәи аҭҵаарадыррақәа Ркадемиаҟынтәи аҵарауаа Аԥсныҟа иааит ареспублика аҭоурых-культуратә баҟақәа рыҭҵааразы. Уажәы дара акультуратә ландшафт ҭырҵаауан.
Аҵарауаа ргәаанагарала, ажәытә аамҭазтәи аҳауа аҭагылазаашьа ҭҵааны ишьақәургылар ауеит ажәытәуаа иаадырыхуаз, ирымаз аекономикатә лшара.
Аахыҵ Уаԥстәыла ареферендум
Ахыҵ Уаԥстәыла ахада Анатоли Бибилов аҳәамҭа ҟаиҵеит Урыстәыла алалара стратегиатә хықәкыс ишрымоу. Уажәы Аахыҵ Уаԥстәылеи Урыстәылеи рыбжьара аилацәажәарақәа ирылагеит Урыстәыла аҵакырахь алалара азҵааразы.
Ареферендум мҩаԥысраны иҟоуп ареспублика ахада иалхра ашьҭахь. Алхрақәа ҟалоит мшаԥы 10 азы.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Аахыҵи Нхыҵи Уаԥстәыла рҽеидҵаны Урыстәыла алаларазы аҽазышәара гәахәарала идикылеит.
"Ҳара агәахәара ду ҳнаҭоит Аахыҵ Уаԥстәылеи Нхыҵ Уаԥстәылеи ҳәынҭқаррак иалахәыланы реицыҟалара. Агәра аагоит ари ашьаҿа аахыҵ уаԥстәылаа ринтересқәа ишрықәшәо азы", - иҳәеит ахада.
Бжьаниа убри аан Аԥсни Урыстәылеи реизыҟазаашьазы Аԥсны апозициа далацәажәеит.
"Ихьыԥшым Аԥсны Аҳәынҭқарра ԥхьаҟагьы аиашьаратә, аҩызаратә ҳәынҭқарра – Урыстәылатәи Афедерациа ианырлоит 2014 шықәса абҵара 24 рызтәи Аиқәшаҳаҭра инақәыршәаны", - иҳәеит иара.
30 Хәажәкыра, 23:20
Апарламент ахь алхрақәа
2022 шықәса лаҵарамза 14 рзы Гәдоуҭатәи 18-тәи алхратә ҭыԥ хадаҿы аиҭалхрақәа мҩаԥгахоит хәажәкыра 12 рзы акандидатцәа аӡәгьы аиааиразы изхаша абжьы ахьимоуз азы.
Аҟәа, алхратә ҭыԥ хада № 8 (Алашарбага) адепутатрахь акандидатцәа еиҟараны абжьқәа ахьроуз иахҟьаны аиҭалхрақәа мҩаԥгахоит, урҭ ррыцхәс ишьақәдыргылеит лаҵара 28.


Аԥсны акоронавирус зланы зыԥсҭазаара иалҵхьоу 664-ҩык рҟынӡа инаӡеит
© Sputnik / Алексей СухоруковЛечение пациентов с Covid-19 в больнице №2 Тамбова
© Sputnik / Алексей Сухоруков/
Аепидемиа ҵысижьҭеи Аԥсны аҿкчымазара зыхьхьоу ауаа рхыԥхьаӡара 52 764 - ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 47 702 -ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 664-ҩык.
АҞӘА, хәажәкыра 11 - Sputnik. Аԥсны акоронавирус зланы зыԥсҭазаара иалҵхьоу 664-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ҳәа аанацҳауеит ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит 88 шықәса зхыҵуаз ахаҵеи, 74 шықәса зхыҵуаз аԥхәыси.
Уахыки-ҽнаки рыла COVID -19 азы Аԥсны ауааԥсыра атестқәа арҭеит 216-ҩык, урҭ рахьтә 78-ҩык аҿкчымазара шрымаз аадырԥшит.
Ари аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 19-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп хәҩык, ибжьаратәуп 14-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 27-ҩык, урҭ рахьтә 12-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит ԥшьҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 11-ҩык, урҭ рахьтә хҩык иҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы ԥшьҩык ачымазцәа шьҭоуп.


"Аира зшаз аԥсрагьы ишеит": ацәгьараҿы ахымҩаԥгашьазы згәаҭарақәак
© Sputnik / Антон ДенисовПрощание с народной артисткой СССР Людмилой Зыкиной
© Sputnik / Антон Денисов/
Аԥсраан ахымҩаԥгашьа иазку згәаҭарақәак аалгоит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа.
Баша-маша аԥсуаа ирҳәом "Аира зшаз аԥсрагьы ишеит" ҳәа. Еҵәак кыдлазар, уи аамышьҭахь еҵәак камшәар ҟалашам. Аԥсҭазаара еикәшароуп, иара атәы нанагӡоит, уара иагьа иуҭахымзаргьы.
Ацәгьара уанақәшәагьы, иара ишақәнагоу имҩаԥугароуп, иақәнагоу ахымҩаԥгашьа ааурԥшыроуп. Ҳазааҭгылап аԥсраҿы ахымҩаԥгашьа акәамаҵамақәак.
28 Абҵара 2021, 13:45
Иҟан аамҭақәа ахацәа ҟамчыла рхы иасуа ирызгәакьаз данырҵәыуоз. Ахаҵа аԥсы данааихагылалак, дгәакьазар, ишьамхы аирсуан, игәы дҭасуан, иԥсыз дизгәакьамзар, дышгылоу ихы дасуа дҵәыуон. Аҳәсақәа ракәзар, рыӡӷы цәырыԥԥуан, рхахәы ԥдыртлон.
Аԥсрашҟа ҵәыуара иааиз рацәаҩызар, раԥхьа гәыԥҩык, еиҳабы-еиҳабыла еицықәлон, раԥхьа ҵәыуара иқәлазгьы, ирыцны иааиз зегьы ҵәыуаны иқәҵаанӡа дышшылара инеиуамызт, еизыԥшны, еицны инеир акәын. Аҵәыуара ианеицықәлозгьы, аиҳабацәеи аиҵбацәеи еицны иқәломызт.
Аби аԥеи еицны ҵәыуара инеизар, урҭ еицықәланы иҵәыуомызт, ҳәарада, аԥа аб аԥхьа дишьҭуан. Амаҳәи абхәагьы еицықәломызт ҵәыуара. Амаҳә иабхәараа иреиуаз еиҳабыки иареи еиқәшәазар дицықәланы дҵәыуамызт.
Еибадыруаз, аԥсраҿы ианеиқәшәалак, "мшыбзиа" ҳәа аԥсшәа еибырҳәомызт, ус баша "шәышԥаҟақәоу" ҳәа имҵаауазар. Рыбжьы ҭыгангьы иччомызт.
Иԥсыз дхаҵазар, иԥҳәыс лыбжьы неиҵыхны акәым, лылаӷырӡқәагьы ауаа ирцәылҵәахуан, даныржлакгьы, анышәынҭраҿы дышҵәыуоз ауаа идлырбомызт. Аԥҳәыс дыԥсызар, лхаҵа иԥҳәыс диҵәыуомызт, аџьабараҿы ауаа идышшыларазы днагыла-аагылон акәымзар.
9 Жәабран 2020, 18:19
Ажәытәӡан, аԥсы данахыргоз, иарбан аамҭазаалакгьы ршьапы хтны акәыба иаццон. Ашьҭахь ахәԥҳа данԥслак заҵәык акәын ус аныҟарҵоз. Ҳаамҭазы уи аҩыза џьаргьы иуԥылаӡом.
Аԥсуа литература аклассик ду Баграт Уасил-иԥа Шьынқәба ишәҟәы "Адацқәа бзанаҵы аҵла аԥсы ҭоуп" аҟны абас иҩуан:
"Аԥсы анышә даҭаны ианаахынҳәлак, аҽнынтәарак зшьапы иқәгылаз амаҵ зуаз агәылацәеи иаанкылаз ауа-аҭынха гәакьацәеи неидтәаланы акрырфоит. Ара аҭамада иалхра ҟалом. "Уԥсаҭа бзиахааит!" ҳәа иԥсыз аҩы изыхҭәаланы аҵәца ааныркылоит. "Уаҳа цәгьара шәзыҟамлааит!" ҳәа аҭаацәа рныҳәоит, даҽа ҵәыцак, ҩ-аҵәцак рыда ааныркылом, еидымхалакәа игылоит."
Аԥсраҿы аҩы иашьызгьы ԥсык иеиԥш дрыԥхьаӡон, убасгьы изырҳәон: "Ани аԥсы, дахьыҟаз шԥеизымдыри", - ҳәа. Аԥсраҿы аишәа иахатәаз рыбжьы ҭганы иеиқәҿырҭуамызт, рыбжьы рдуны ицәажәомызт иахьыҟаз дырны. Иԥсыз дрыуаӡамзаргьы, рыбжьы ҭганы аӡәгьы дыччомызт.
15 Ԥхынҷкәын 2019, 17:36
Ажәытәан иԥсыз иахь ирымаз агәыбылра иадырганы, аҳәса гәакьацәа рыхцәы хҵәаны анышәынҭраҿы икнарҳауан. Ахацәа рԥаҵа аурышьҭуан ашықәс аишәамаҭәа ашьҭыхра аҟынӡа иамырхуамызт, уи ҳазну аамҭазгьы иқәныҟәо рацәаҩуп.
Аџьабаразы ашәымаҭәа ашәҵара атәы уҳәозар, раԥхьа инаргылазароуп аҩнра иаԥхаз ауаҩы ихаҭара: ихьӡ-иԥша, иқәра, уҳәа убас иҵегьы.
Абду ма анду такәы ақәра рыманы рыԥсҭазаара иалҵзар, аҭахцәа гәакьақәа мышҩынҩажәа аԥсхәы руаанӡа ашәы ршәуп, нас иршәырхуеит.
Ан, аб, аиашьа, аиаҳәшьа қәра дук рымамкәа рыԥсҭазаара иалҵзар, аҭахцәа гәакьақәа ашәы ршәуп ишықәс ҟалаанӡа, анаҩс иршәырхуеит.
26 Рашәара 2021, 16:37


05.10.2020
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Иадминистрациа Анапхгаҩы Алхас Кәыҵниа напхгара ззиуа Аҧсны Аҳәынҭқарра аофициалтә делегациа Дамаск инеит жьҭаарамза 4 рзы.
Аделегациа аилазаараҟны иҟан Ахада Иадминистрациа Анапхгаҩы ихаҭыԥуаҩ Қаџьаиа З.Ф., Аԥсны Жәлар Реизара – Апарламент адепутат Џьынџьал О. К., Аԥсны Аҳәынҭқарра Адәныҟатәи аусқәа рминистр Ақаҩба Д.В., Аԥсны Аҳәынҭқарра Атәылахьчара министр истатс маӡаныҟәгаҩ, ихаҭыԥуаҩ Ԥлиа Н.И, Адәныҟатәи Аусқәа рминистрра Ааигәа Мрагылареи Африкеи рдепартамент Аиҳабы Алшәындба И.З., Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахәаахәҭра-ааглыхратә палата Ахада Мерцхәлаа Т.В., Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахәаахәҭра-ааглыхратә палата Ахада ихаҭыԥуаҩ Гагәлиа А.Г., КБ «Амра-Банк» ахеилак Ахантәаҩы Чалмаз М.Р.
Аделегациа авизит жьҭаарамза 6 рзы Шьамтәылатәи Арабтә Республикаҟны официалла Аҧсны Аҳәынҭқарра Ацҳаражәҳәарҭа аартра иадҳәалоуп.
Авизит аҳәаақәа ирҭагӡаны иазԥхьагәаҭоуп Шьамтәыла Анапхгареи Аиҳабыреи ҩ-ганктәи реиԥылара.


"2017 шықәсазы 423 –ҩык ахәыҷқәа иит, урҭ зегьы афонд ахьӡала ҵыԥх иҭалеит аа-миллионки фышәи ԥшьба нызқь, насгьы ашықәс анҵәамҭазы иҭалеит 42 миллиони 737 нызқь. Ианар акы 2018 шықәсазы инымхӡакәа абанк аҟны инхеит миллионки 18 нызқь мааҭ. 363-ҩык афонд ахьӡала арзаҳал рыҩҩит, урҭ ауаа зегьы аԥара рызшәан. Хазҭоу ашықәс ииуль акы аҟынӡа иит 247-ҩык ахәыҷқәа. Афонд ахьӡала урҭ аҭаацәарақәа рҟынтәи арзаҳал зыҩҩыз 180-ҩык аԥара рызшәоуп. Аԥара рызшәамкәа иаанхеит 67 –ҩык. Урҭ афонд ахьӡала аԥара шҭалалак ирызшәахоит. Афонд раԥхьа аусура ианалага астатистикатә рбагақәа маҷк ииашамкәа иҳауит. Уажәы иаҳбоит мызкы бжьаратәла ииуа ахәыҷкәа рхыԥхьазара 35-40-ҩык рҟынӡа шыҟоу. Ҳара уи, хымԥада, ҳаргәырӷьоит. Аха шәнызқь мааҭ рызшәаны, анаҩс есымза хԥа-ҳԥа нызқь мааҭ ашәара ҳцәыуадаҩхеит, ҳахьзибамырхо иахҟьаны", — лҳәеит Ҭарԥҳа.
Ҭарԥҳа афонд "Азҳара" аусура иазкны: иаҳзеиԥшу аус аҟны ҳаидгылароуп
16:24 05.07.2018 (ирҿыцуп: 16:25 05.07.2018)
© SputnikЛуиза Тарба
© Sputnik
Ибиуџьеттәым агәыразратә фонд "Азҳара" аԥҵаҩцәа руаӡәк Луиза Ҭарԥҳа Sputnik аефир аҟны илҳәеит ахԥатәи ахшара инаиркны ахәыҷқәа ахьииз аҭаацәарақәа есымза х-нызқь мааҭ ацхыраагӡақәа афонд ахьӡала рызшәара шалымшо иахьзибмырхо иахҟьаны.


Агәабзиарахьчараз адунеизегьтәи аиҿкаара аиҳабы иҳәеит COVID-19 аҵыхәтәа ааигәахеит ҳәа
© Sputnik / Алексей ВитвицкийЭмблема Всемирной организации здравоохранения (ВОЗ).
© Sputnik / Алексей Витвицкий
Уаанӡа, Агәабзиарахьчаразы адунеизегьтәи аиҿкаара аиҳабы Тедрос Адханом Гебреиесус иҳәахьан адунеи зегь аҟны COVID-19 аҟынтәи зыԥсҭазаара иалҵуа рхыԥхьаӡара шмаҷхаз, жәабранмза аахыс ессыҽны 80% еиҵахеит ҳәа.
АҞӘА, цәыббра 14 – Sputnik. Апандемиа аҵыхәтәа ааигәахеит, адунеи иалшеит COVID-19 аиааира ҳәа иҳәеит ахаша имҩаԥысыз апресс-конференциаҿы Агәабзиарахьчаразы адунеизегьтәи аиҿкаара (ВОЗ) аиҳабы Тедрос Адханом Гебреиесус.
Иҳаҩсыз амчыбжь азы COVID-19 зыхьны зыԥсҭазаара иалҵыз рхыԥхьаӡара хәажәкырамза 2020 шықәса аахыс зегь реиҳа еиҵан. Ас ҳаиӷьны ҳҟамлацызт, ҳара ҳгәахәтәы мнаӡацт, аха апандемиа аҵыхәтәа ааигәахеит", - иҳәеит иара.
Тедрос Адханом Гебреиесус атәылақәа зегьы рахь ааԥхьара ҟаиҵеит 100% алаҵаҟаҵарахь рылшарақәа зегьы дырхарц, еиҳарак ашәарҭара иҭагылоу агәыԥқәа.
Аԥсны цәыббра 5 инаркны 14 рҟынӡа акоронавирус зыхьыз 538-ҩык ыҟоуп.


АҞӘА, жәабран 7 – Sputnik, Амра Амҷԥҳа. 2017 шықәса жәабран 6 инаркны хәажәкыра 3 рҟынӡа Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрраҟны имҩаԥгахоит Урыстәылатәи Афедерациа аҟынтәи иаашьҭу алимитқәа инарықәыршәаны МГИМО аҭалара зҭаху Аԥсны атәылауаа рдокументқәа рыдкылара. Абри атәы ҳзааицҳаит Адәныҟатәи аусқәа рминистр ихаҭыԥуаҩ Кан Ҭаниа.
Абитуриентцәа арзаҳал рыҩуеит иалырхыз афакультет арбаны, Аԥсны атәылауаҩрашәҟәи Урыстәыла аҳәаанхыҵтәи атәылауаҩратәшәҟәи рыхкьыԥхьаақәеи аҵарашықәс актәи азыбжазтәи ахәшьарақәа ахьарбоу адырранҵеи рымазароуп.
Аԥышәарақәа мҩаԥысуеит мшаԥымза анҵәамҭеи лаҵарамза алагамҭеи рзы. Амедалистцәеи аолимпиадақәа рҟны аԥхьахәқәа занашьоуи рзы ԥыжәара ҟалом.
"Абитуриентцәа ироуеит еиҟароу аҭагылазаашьақәа аԥышәара аҭираан. Аԥҟаррақәа аҭаацәа алархәны иреилҳаркаауеит", — иҳәеит Ҭаниа.
2009 шықәса раахыс Аԥснынтәи МГИМО иҭалахьеит 41-ҩык. Кан Ҭаниа иажәақәа рыла ирацәаҩуп абакалавриат иалганы амагистратураҿ аҵара зҵо, аспирантура иҭо.
Аминистр ихаҭыԥуаҩ иара убасгьы иҳәеит МГИМО аҭалара зҭаху еснагь ишырацәаҩу. Ҵыԥх иҟан 12 –ҩык, ҵыԥхцәа 16 –ҩык ари аҵараиурҭа аҭалара зҭахыз.


АҞӘА, рашәарамза 01 – Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. 2017 шықәса рзы ачаи аҟалара ҳазыԥшуп аҽа аамҭанык еиԥшымкәа, 1100 тонна рҟынӡа иҳәеит Аԥсны Ақыҭанхамҩа аминистр Даур Ҭарба Sputnik акорреспондент даниҿцәажәоз.
2016 шықәса рзы ареспубликаҿы еизган 650 тонна ачаибӷьы.
"Аибашьра ашьҭахь ариаҟара ачаибӷьы ҿаҳамхыцызт. Абри аусхк аҟны ауаа акыр аџьабаа рбоит аҭагылазаашьа шьақәгыларц", — иҳәеит аминистр.
Ареспублика иахьаҵанакуа ачаибӷьы ахыхра хацдыркит лаҵарамза 29 рзы. Иҟоу ақәоурақәа ирыҿмырԥшыкәа аҟазауаа ишырҳәо ала аҽаҩра бзиа ҟалароуп.
"Ҳара иҳалшо зегьы ҟаҳҵоит зхаҭабзиара ҳараку ачаибӷьы аҿыхразы", — иҳәеит Ҭарба.
Аминистр иара убасгьы иҳәеит ачаиҭрақәа амца рылазҵо ауаагьы шыҟоу. Убас Очамчыра араион аҟны 20 гектар рҟынӡа ачаи плантациақәа блуп, Гәдоуҭа араион аҟны 7-10 гектар рҟынӡа.


АҞӘА, мшаԥымза 7 — Sputnik, Роберт Џьапуа. Ахаша, мшаԥымза 6 рзы "Аԥсны атәымтәылауаа рзинтә ҭагылазаашьазы" Азакәан аԥсахрақәа Апарламент аҟны ирыдыркылеит. Ариашара ҿыц инақәыршәаны Авизатә режим ганкахьала аԥыхра атәыла Ахада илшоит.
Аԥсны Ахада Апарламент аҟны ихаҭарнак ҳкорреспондент иеиҳәеит азакәанԥҵара иазуу аԥсахрақәа инарымаданы Аԥсны Ахада азин шимоу ганкахьала егьырҭ атәылақәеи Аԥсни рыбжьара визада аиҭанеиааира ашьақәыргылара.
"Аус зуа азакәан аредакциаҟны иарбоуп Аԥсныҟа визада аара, алалара азин рымоуп ҳәа атәымтәылауаа, зҳәынҭқаррақәеи Аԥсни жәларбжьаратәи аиқәшаҳаҭрақәа рыбжьоу. Аԥсны Ахада ариашара ҿыц инақәыршәаны илшоит ганкахьала визадатәи аиҭанеиааира шьақәиргылар, жәларбжьаратәи аиқәшаҳаҭрақәа зыбжьам Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ртәылауаа рзы", — иҳәеит иара.
Шамба иажәақәа рыла ари иалшоит авизақәа рыҭара еиҳа ирманшәаланы. "Атәылауаа, Аԥсны иаҭаауа, иаҳҳәап атурист хықәкы рыманы, авиза рҭахым, аусура хықәкны изманы Аԥсныҟа иаауа – аусутә виза рҭахны иҟоуп" — иҳәеит иара.
Мшаԥымза 1 инаркны Аԥсны амчра аиуит атәымтәылауаа рзы авизатә режим, урҭ рҳәынҭқаррақәеи Аԥсни жәларбжьаратәи аиқәшаҳаҭра рыбжьамзар. Арахь иаҵанакуам Урыстәыла, Никарауа, Тувалу, Аахыҵ Уаԥстәыла, Приднестровие.


Жәамш рыла Аԥсны акоронавирус хҭысқәа 700 инареиҳаны иаадырԥшит
© Sputnik / Григорий СысоевТестирование россиян на наличие антител к COVID-19 в Москве
© Sputnik / Григорий Сысоев/
Апандемиа ҵысижьҭеи Аԥсны иаарԥшуп 55304 коронавирус хҭыс, 693-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
АҞӘА, нанҳәа 22 – Sputnik. Нанҳәа 12-22 рзы Аԥсны иаадырԥшит 739 COVID-19 ахҭысқәа, абри атәы аанацҳауеит ареспублика агәабзиарахьчара аминистрра.
Аусбарҭа адыррақәа рыла, Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 28-ҩык акоронавирус злоу ачымазцәа.
Нанҳәа 8 инаркны ачымазара аҽышьҭнахуа ианалагаз нахыс аусура иалагеит ПЦР-тестқәа зго амобилтә бригадақәа. Ачымазаҩ атест аиҭарц азы аҳақьым иҟынтәи ашәҟәы имазароуп, ачымазара шилоу убартә дыҟазароуп.


АҞӘА, лаҵара 5 - Sputnik. Аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла Урыстәыла иазгәаҭоуп 10 102 коронавирус хҭыс ҿыц, абри атәы аанацҳауеит COVID-19 иаҿагыланы ақәԥаразы аоперативтә штаб. Ичмазаҩхаз рахьтә 49,1% рчымазара симптомада имҩасуеит.
Уахыки-ҽнаки рыла 95-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит. Убри аан ргәабзиара шьақәгылан, ахәышәтәырҭақәа ирҭырҩааит 1770 пациент. Зегь реиҳа ачымазаҩцәа уаанӡеиԥш ирацәоуп Москва. Аҳҭнықалақь аҿы 5714 коронавирус хҭыс ҿыц азгәаҭоуп.
Зынӡа иахьазы Урыстәыла акоронавирус рыхьит ҳәа ишьақәырӷәӷәоуп 155 370-ҩык ауааԥсыра атәыла арегионқәа 85 рҟны. Рыԥсҭазаара иалҵхьеит 1451-ҩык, ргәабзиара ҭышәынтәалахьеит 19 865-ҩык.
Аԥсны иахьаҵанакуа аҵыхәтәантәи адыррақәа рыла х-хҭыск аҭыԥ рыман. Ҩыџьа ачымазцәа ахәышәтәырҭа иҭырҩаахьеит, ахԥатәи ачымазаҩ, аԥҳәыс бырг, лыԥсҭазаара далҵит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


АҞӘА, лаҵарамза 30 – Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Аԥсуа бызшәа ахаҵгылара иахьа иаҭамзар, уаҵәы ихьшәахоит, ҳазҿу ҳуысқәа зегь башахоит ҳбызшәа анаҳзымыхьча, иҳәеит Рауль Ҳаџьымба Аҳәынҭқарратә бызшәатә политиказы Аԥсны Аҳәынҭқарратә еилакы инеиҵыхыз аилатәара аҟны аҩаша лаҵарамза 30 рзы.
Аилатәара иалахәын Аԥсны Аминистрцәа реилазаара ахантәаҩы Беслан Барцыц, аминистрцәа, ақалақьқәеи араионқәеи рхадацәа. Ақалақьқәеи араионқәеи рҟны аҳәынҭқарратә бызшәа дырҵаразы акурсқәа реиҿкааразы лаҵарамза ҩба рзы Рауль Ҳаџьымба иҟаиҵаз адҵа ахьынӡанагӡоу азы азҵаара ықәиргылеит. Аҳәынҭқарра ахада иазгәеиҭеит аԥсуа бызшәа ахархәара иахьа иаҭамзар, уаҵәы ари азҵаара ахаҵгылара хьшәахар ҟалоит.
"Амза ҩба рзы иҳадаҳкылаз адҵа сгәы иаанагоит зегь рҟынӡа инаӡеит ҳәа, аус аура аҭахуп. Аԥсуа бызшәа иҳәынҭқарратә бызшәоуп ҳәа аконституциа иананаҳҵа, ҳарҭ ҳанацымныҟәа, даҽа милаҭк ацныҟәартә еиԥш аҭагылазаашьа зыҟалаӡом", — иҳәеит Рауль Ҳаџьымба.
Уи иахәҭоуп ҳәа азиԥхьаӡоит аԥсуа бызшәа арҵаразы акурсқәа ақалақьқәеи араионқәеи рҟны раартра.
"Уи иаанаго ҳҳәынҭқарра астатус аҳаракра, ашьҭыхра, даҽакала згәы иаанаго, даҽакала зхы аҽызыхьчарц зҭаху ари азҵаара уи ихы ижьеит ауп иаанаго. Аусқәа зегьы уахыки ҽнаки рыла ишыҟамло ибзианы издыруеит, аха ҳарҭ абри азҵаара анагӡара иахьа ҳаламгар, уаҵәы ҳацымныҟәар, уаҵәашьҭахь аԥсуа ҳәынҭқарра аԥеиԥш амамкәа иаанҳажьуеит", — инаҵшьны иазгәеиҭеит ахада.
Аԥсны аԥыза-министр Беслан Барцыц иажәақәа рыла, ари ашықәс иалагӡаны Аминистрцәа Реилазаара аусура аԥсуа бызшәахь ииагахоит.
"Сгәы иаанагоит ари агәҭакы аихьӡара аиуп ҳәа. Изӡаӡом, Аминистрцәа Реилазаараҿы иҟоуп иаԥсыуаам, аԥсышәала ацәажәара зцәыуадаҩу, урҭ аган иавамхарц азы, аԥсшәахьтә аурысшәахь еиҭазго амаругақәа ааҳгоит. Ҳбызшәа астатус ашьҭыхразы ихадараӡоу ахархәара ауп, ахархәара аимоур ҳбызшәа иага программа аԥаҳҵаргьы, иага курс еиҿаҳкааргьы алҵшәа ҟалаӡом", — иҳәеит Беслан Барцыц.
Ақалақьқәеи араионқәеи рхадацәа рцәажәарақәа раан иазгәарҭеит аԥсуа бызшәа арҵаразы иҷыдоу акурсқәа реиҿкаара шхацдыркхьоу, џьара-џьара ус еиԥш иҟоу акурсқәа уаанӡагьы аус шыруаз. Ишазӷәаҭоу ала, аԥсуа бызшәа арҵаразы раионцыԥхьаӡа курск еиҿкаахоит. Урҭ рҟны аус зуа аспециалистцәа руалафахәы ашәара араионқәа рхадацәа рхахьы иргеит.


АҞӘА, мшаԥымза 27 — Sputnik, Рада Ажьиԥҳа. Орҳан Ашамба ихьӡ Аԥсны ирдыруеижьҭеи акыр шықәса ҵуеит. Иқәыԥшра ашықәсқәа инаркны иара иҭоурыхтә ԥсадгьыл дазҿлымҳан, ҳәа иҳәеит Орҳан Ашамба диижьҭеи 90 шықәса ихыҵра иазкыз аилатәара аартуа Аԥсны Арепатриациазы аҳәынҭқарратә еилакы аиҳабы Вадим Ҳаразиа.
"Орҳан Ашамба еиҳарак ихьӡ нарҭбааны ирдыруа иҟалеит 1975 шықәсазы, Ҭырқәтәылантәи раԥхьатәи аԥсуаа рделегациа дацны данаа нахыс. Ҳџьынџьуаа Аԥсныҟа рааразы илшара дууп Орҳан Ашамба. Иара Аԥсны даҭааны ианыиба нахыс, еиҳагьы аԥсуара гәцареикит, аԥхьа иргыланы ҳџьынџьуаа рыбжьара аԥсуа бызшәа амырӡреи ашьҭыхреи дазҿлымҳан", — ҳәа иҳәеит Вадим Ҳаразиа.
Аҭоурых аӡыблара иахҟьаны 19-тәи ашәышықәсазы ихдырҵәаз ҳауаажәларр рхыԥхьаӡараҿ иҟан Орҳан Ашамба иҭаацәа. Атрагедиатә хҭысқәа рыхганы рҭоурыхтә ԥсадгьыл ахь архынҳәраз, аибабара рыбжьалап хәа иазааԥсоз, адиаспора аидкылараз гәыӷрала иҭәыз дреиоуоп Орҳан Ашамба.
1975 шықәсазы Орҳан Ашамба Аԥснынтәи Ҭырқәтәылаҟа данцоз иигаз ашәҟәқәа иреиоуп аԥсуа анбан, иара уи ала аԥсуа бызшәа зирҵаз рацәаҩуп.
"Зхатәы бызшәеи, аҵасқәеи, ақьабзқәеи, алеишәеи ныҟәызгоз аԥсуа хаҵан. Апатриот ду Орҳан Шамба аԥсуара шаҟа дахӡыӡаауаз, иара ишныҟәигоз ауаа ирдыруан, ииҿаԥшозгьы рацәаҩын. Абыргцәа рҳәамҭақәа анҵаны аԥсуа ҵарауаа ирзааишьҭон. Аԥснытәи афольклор ҵарауаа рзы уи цхыраагӡа дуун. Знык иадымхакәа дызбаз, иҿцәажәаз ауаҩы насыԥ иман, иҟазшьа ҟәымшәышә ауаа хнахуан, сара ибзиаӡаны исгәалашәоит раԥхьаӡа акәны Ҭырқәтәылантә ҳџьынџьуаа Аԥсныҟа ианааз, иахьыҩназ асасааирҭа аҟны ҳанрыҿцәажәоз, шаҟа ргәы былуаз дара", — ҳәа игәалашәарақәа дырзааҭгылеит Аԥсны ахада иабжьагаҩ Владимир Занҭариа.
Аԥсуара амырӡра, ахатәы бызшәа аҳәара аҳра ауан Орҳан Ашамба иҭаацәараҟны.
"Ԥсуаҵас иишаамзар ҟалап саб иахцәажәара, иара дзеиԥшраз ҳәа ажәакала исҳәоит –даԥсыуан, ихы инаркны ишьапаҟынӡа, ишьа-ида иҭаз аԥсуа шьакәын, иара уи зегьы ҳара ихәыҷқәа иҳалаиааӡон. Иара иҟынтә ауп ишаҳдырыз ҳтоурых, ҳбызшәа, аԥсуа леишәа", — ҳәа иаб дыигәлаиршәоит Орҳан Ашамба иԥа, Ҭажьу Ашамба.
Орҳан Ашамба 40 шықәса инареиҳаны иҩуаз амшынҵа иԥха Зеррин Ашамба лнапы аҟны иҟоуп. Ҳаԥхьаҟа аԥхьаҩцәа рҟынӡа анагараз алшара ҟалап ҳәа агәыӷра аадырԥшуеит.
"Саб игәаларшәараз иҟаҵоу ауснагӡатәқәа рзы иҭабуп ахысҳәаауеит. Аҭоурых амырӡразы инаигӡоз аус баша имиасит, иахьа аимадара ҳабжьуоп, бзиа ҳаибабоит ҳашьцәеи ҳареи", — ҳәа лҳәеит аиубилеитә еилатәара иаҭааз Осман Ашамба иԥҳа, Зеррин Ашамԥҳа.
Орҳан Ашамба диит 1926 шықәсазы, мшаԥымза 10 аҿны, Ҭырқәтәыла. Иара зых иақәиҭу ақәԥаразы Ҭырқәтәыла дачемпионхахьан, иреиӷьу ақәԥаҩцәа дыруаӡәкын. Орҳан Ашамба, иҵабыргны, аԥсадгьыли аԥсуа диаспореи ацҳа рыбжьазҵаз, реимадара, рус еицура иахаҵгылоз, иазааԥсоз дыруаӡәкыуп.


АҞӘА, рашәарамза 1— Sputnik, Бадри Есиава. Аԥсны Аекономика аминистрра аделегациа алахәуп Петербург имҩаԥысуа жәларбжьаратәи аекономикатә форум. Афорум мҩаԥысуеит рашәарамза 1-3 рзы. Аԥсуа делегациа гәҭакны иамоуп афорум аҳәаақәа ирҭагӡаны аиԥыларақәа рымҩаԥгара, ҳәа радио Sputnik Аԥсны иазааицҳаит Аекономика аминистр Адгәыр Арӡынба.
"Аԥснытәи аделегациа иалахәуп: адәныҟатәи аусқәа рминистр Даур Ақаҩба, аинвестициатә маҵзура адиректор Алмас Ҭаниа, Аекономика аминистрра апресс-маӡаныҟәгаҩ Георги Берзениа, сара. Ҳара иазыԥхьагәаҳҭоит Урыстәылатәи ҳколлегацәа рԥылара", — иҳәеит иара.
Афорум мҩаԥысуанаҵы Аԥснытәи аделегациа алахәхоит апленартә еилатәара, астол гьежьқәа, аекономикатә зҵаарақәа хылаԥшра рызҭо амчратә органқәа рԥылара, абизнес-уаажәларра рԥылара.
Петербургтәи жәларбжьаратәи афорум мҩаԥысуеит 1997 шықәса раахыс. Арҭ аамҭақәа рыла афорум аекономикатә зҵаарақәа ахьырыӡбоу адунеизегьтәи ҭыԥны иҟалеит.


ГАГРА, ԥхынгәы 22 — Sputnik, Саида Жьиԥҳа. Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада Рауль Ҳаџьымба инапы зҵаиҩыз Адҵа инақәыршәаны, 38-ҩык Гагратәи аҩбатәи ахысратә баталион, Бзыԥҭатәи агәыԥ аибашьцәа иранашьоуп аҳәынҭқарратә ҳамҭақәа – "Агәымшәаразы" амедалқәа.
Аибашьра аветеранцәа аҳамҭақәа ранашьара аофициалтә церемониа алагаанӡа, еизаз зегьы ашәҭ шьыҵәрақәа шьҭарҵеит, Бзыԥҭатәи Ахьӡ-аԥша абаҟа амҵан.
Иара убас, минуҭктәи аҿымҭрала иргәаладыршәеит, Аԥсны аџьынџьтәылатә еибашьра зыԥсы ахҭнызҵаз аҵеицәа.
Анаҩс, ақыҭа Ахадара ашҭаҟны, аибашьцәа аҳәынҭқарратә ҳамҭақәа рнапаҿы ирырҭеит.
Уи иалахәын, Гагра араион Ахадара аиҳабы Заур Бганба, араионтә Еизара ахантәаҩы Асҭан Агрба, арратә комиссар Дмитри Ҳагба, Бзыԥҭа аҳабла Ахадара аиҳабы Ҭамаз Леиба, арратә командаҟаҵаҩцәа гәыԥҩык.
"Сара сзы игәахәара дууп, шәара шәеиԥш иҟоу афырхацәа-гәымшәацәа аҳәынҭқарратә ҳамҭақәа ранашьара сахьалахәу. Шықәсы рацәала шәагымзааит Аԥсынра", — аибашьра аветеранцәа рахь ихы нарханы иҳәеит Гагра араион Ахада.
Аибашьцәа рыхәҭакахьала, иҭабуп ҳәа рарҳәеит абас, аҩаӡара ҳаракыла рааԥсара ахә зшьаз.
"Ҳара абџьар шьҭыхны аӷа ҳаниҿагылаз, аԥсреи абзареи ҳанрыбжьаз, минуҭкгьы, ҳахшыҩ аҟны иааҳамгеит, ақырҭуа мпыҵахалаҩ даҳиааиоит ҳәа. Зегь акоуп, ҳазшаз иаҳирдыруан, аиааира аԥсуаа ишаҳго. Иахьатәи ҳҭынч ԥсҭазаара-ари иаҳзеиԥшу лҵшәоуп. Агәра ҳгоит, егьа ашәышықәсқәа царгьы, ҳшьамдгьыл аԥсуа ида аҳ дшамаиуа", — рҳәоит аҳамҭақәа здызкылаз аибашьра аветеранцәа.
38-ҩык рахьтә фҩык, Александр Чеснокови Ҭамаз Ҳагәышьи Вадим Гәыблиеи Гәылик Џьергьениеи Феликс Кокосқьериеи Даур Сымсыми рыԥсы ҭаны аибашьра ишалҵызгьы, изыԥсахаз аҳәынҭқарратә ҳамҭа рнапаҿы аиура иахьымӡеит, дара иахьатәи амш аиаанӡа рыԥсҭазаара иалҵит. Аибашьцәа рыхьӡала, аҳамҭақәа рыдыркылеит рҭаацәа.
Бзыԥҭатәи агәыԥ аԥҵан, 1993 шықәсазы, хәажәкыратәи ажәылара ашьҭахь. Уи аԥхьаҟа, агәыԥ еиднакылаз еибашьуан, егьырҭ агәыԥқәа ирылахәны.
Анзор Кьетиа командаҟаҵаҩс дызмаз, Бзыԥҭатәи агәыԥ еиднакылеит 146-ҩык аибашьцәа.
Дара активла ирылахәын, хәажәкыратәи ажәылара анаҩс, аиааиранӡа имҩаԥгаз аоперациақәа зегьы.
Бзыԥҭатәи агәыԥи, Аԥсны Афырхаҵа Лесик Цыгәба командаҟаҵаҩс дызмаз Аацытәи агәыԥи ирылдыршеит, Аҟәа ГЕС аҟны ақырҭуа аинрал иҭҟәарагьы.
Ԥхынгәытәи ажәылараан, Шрома аҳаракыраҟны, Бзыԥҭатәи агәыԥ иацәыӡит хәҩык аибашьцәа.
"Ҳара ҳгәыԥ азы, ари ишьаарҵәыраз жәыларахеит, иҳацәҭахеит хәҩык аибашьцәа. Урҭ рхыԥхьаӡараҿы дыҟан сашьеиҳаб Рауль Кьетиагьы. Зыԥсадгьыл зхы ақәызҵаз аҵеицәа ахаан иаҳхашҭуам, иҳавыршьааз ҳҩызцәеи ҳашьцәеи наунагӡа ҳгәаҵа иҭазаауеит", — иҳәеит Бзыԥҭатәи агәыԥ акомандаҟаҵаҩ, Леон иорден занашьоу Анзор Кьетиа.
Аԥсны аџьынџьтәылатә еибашьра иалагӡаны, Бзыԥҭатәи агәыԥ иацәыӡит быжьҩык аибшьацәа.


АҞӘА, лаҵарамза 3 — Sputnik, Амра Амҷԥҳа. Имам Шамиль имҩаҟны аканализациатә коллектор аремонттә усурақәа ахьазыруа инамаданы, лаҵарамза 4 рзы ақалақь агәи, ашьхара иахьаԥнуи, ВИЕМ, Кьалашәыр, Турбаза рраионқәеи, Ажәытә ҳаблаҿи аӡыржәтә ауааԥсыра рыҭара аанкылахоит ҳәа Sputnik акорреспондент илзеиҭеиҳәеит Аҟәа ақалақь Ахадара Акоммуналтә Усбарҭа аиҳабы Дмитри Аҳәба.
"Ара инхо ауааԥсыра агәынамӡара рымоуп аканализациа хыҵны адәы иқәлоит ҳәа. Ирыцқьатәуп. Ԥхьаҟа, Акомплекстә план инақәыршәаны аколлектор аремонт азухоит, уаанӡа иара аамҭа-аамҭала арыцқьара аҭахуп", — иҳәеит Аҳәба.
Дмитри Аҳәба иазгәеиҭеит аколлектор арыцқьара шымҩаԥнаго "Аӡыканал", ладариа имҩаҟны аӡымҩангага аремонт азура аҳҭнықалақь Ахадара аремонт-ргыларатә Усбарҭа алагараны иҟоуп.


АҞӘА, мшаԥымза 14 — Sputnik, Роберт Џьапуа. Ауаажәларратә палатаҿы еиԥылеит ареспублика анапхгаратә мчрақәеи аоппозициатә мчрақәеи рхаҭарнакцәа. Аиԥылара алагамҭаз Ауаажәларратә палата ахантәаҩы Наҭела Акаԥҳа илҳәеит:
"Ҳара акырҵуеит адиалог амҩаԥгара ҳҭахны ҳаҟаижьҭеи. Иахьа еиԥылеит ареспублика анапхгаратә мчрақәеи аоппозициатә мчрақәеи рхаҭарнакцәа. Анцәа иҳәозар уи традициатәхап ҳәа ҳгәыӷуеит".
Аԥхьа ажәа игеит Афонд "Аԥра" аиҳабы Аслан Бжьаниа. Иара дазааҭгылан иазгәеиҭеит ареспубликаҟны аполитикатә процесс амҩаԥысра ишаҿу, ареферендум азы анапаҵаҩрақәа реизгара дазхьаԥшны. Иара убасгьы акритика азиуит атәыла анапхгара.
"Амчра, хаҭала Ахадеи иара икомандеи ҳажәлар ракзаара азҵаара аӡбара иацәхьаҵит", — иҳәеит Бжьаниа.
Иара убасгьы далацәажәеит 2014 шықәса рзы атәыла Ахадаразы акандидатцәа реиқәшаҳаҭра. Уи инақәыршәаны атәыла аиҳабыра акоалициатә ҟазшьа рымазароуп.
Уи ашьҭахь дцәажәеит Аԥсны Ахада ихаҭыԥуаҩ Витали Габниа. Иара иазгәеиҭеит ареферендум амҩаԥгара аҭахны ишимбо.
"Мзызда ареферендум амҩаԥгара хҭаҳкыр иҟалоит уи зхы иазырхәарц зҭаххогьы", — иҳәеит иара.
Габниа иажәақәа рыла атәыла Ахада иаамҭа аанӡа еиҭалхра алшоит х-ҭагылазаашьак раан: хатәгәаԥхарала имаҵура анынижьуа, иԥсҭазаара даналҵуа, ма аимпичмент анидырҵо.
"Шәара аимпичмент шәалацәажәом, ус анакәха шәыдҵа мзыздоуп", — иҳәеит иара.
Аиԥылара ҩ-сааҭк ицон. Аҽыԥныҳәақәа анырацәаха Наҭелла Акаԥҳа ажәадгала ҟалҵоит аусутә гәыԥ аԥҵазарц амчреи аоппозициеи рхаҭарнакцәа реиԥыларақәа реиҿкааразы.
2016 шықәса хәажәкырамза алагамҭаз 46-ҩык злахәыз аԥшьгаратә гәыԥ Аԥсны Алхратә комиссиахь инаргеит арзаҳал атәыла Ахада изаамҭанытәим иалхрақәа рзы ареферендум амҩаԥгаразы. Уи, дара атәылаҟны аполитика-уаажәларратә ҭагылазаашьа аицәахара иадырҳәалоит.
Ахаша, 2016 шықәса хәажәкыра 23 рзы Апрокурор хада ирылеиҳәеит акомиссиа ҷыда шаԥҵахо ауснагӡатә амҩаԥысшьа азакәанмҩа зеиԥшроу азы.


АҞӘА, рашәарамза 5 — Sputnik, Владимир Бегунов. Аҟәа агәҭа иахьазымариашоу амшын аканализациатә ӡы-ҟьашьқәа шалалаз рбеит асоциалтә ҳақәа рхархәаҩцәа. АУН адиректор Ҭенгьиз Кәыҵниа уи ахҭыс шьақәирӷәӷәеит, мзызс иамоу анасос аремонт ахьазыруаз ауп ҳәа азгәеиҭеит.
"Ҳара анасос аремонт азаауан. Убри аамҭазы азапастә насос аус ауан, ус ада анасос хада аремонт ҳзазуамызт", — иҳәеит Кәыҵниа.
Ахәаша, рашәарамза 2 рзы Аҟәа инхо Ҭемыр Ҷанба Фейсбук адаҟьақәа рахь ицәыригеит амшын иалалоз аӡқәа рфотосахьа. Афотосахьа автор иажәақәа рыла, аканализациатә труба иҭыҵны амшын иалалоз аӡы-ҟьашь убар улшон аҟәара аҟынтәи ҩынҩажәижәаба метра рҟынӡа амшын аҟны. АУН адиректор иажәақәа рыла аремонт анхыркәшаха азапастә насосгьы аанкылан.
Аҟәа ақалақь Акоммуналтә усбарҭа аиҳабы Дмитри Аҳәба иҳәеит, убри аҭыԥ аҟны (Имам Шамиль имҩа араион аҟны) аҭагылазаашьа ҷыдақәа раан рхы иадырхәо авариатә ӡцарҭа шыҟоу.
2016 шықәса мшаԥымзазы ахархәарахь ирыҭан арыцқьагатә хархәагатә комплекс. Иара уахыки-ҽнаки рыла ЗО нызқь кубаметр рҟынӡа аканализациатә ӡқәа ррыцқьара иазырхоуп.
Акомплекс Алада Ешыра иахьаҵанакуа игылоуп. Арыцқьагатә хархәагатә комплексқәа ауыс руамызт Аџьынџьтәылатә еибашьра ашьҭахь 20 шықәса инареиҳаны.


АҞӘА, мшаԥымза 8 — Sputnik, Асҭанда Арӡынԥҳа. Аԥсны Жәлар реизара аиҳабы Валери Бганба зхадараҟны дыҟоу Аԥсны Жәлар реизара ахаҭарнакцәа рделегациа ахы аланархәуеит мшаԥымза 10 рзы имҩаԥысраны иҟоу, Аахыҵ Уаԥстәыла Апарламент 22 шықәса ахыҵра Амш иазку аныҳәатә уснагӡатәқәа.
Аԥсуа делегациа Апарламент аиҳабы идагьы далахәуп Апарламент адепутат Фазылбеи Аҩӡба.
Аофициалтә визит апрограммала иазыԥхьагәаҭам иарбанызаалак аиқәшаҳаҭрақәа анап рыҵаҩреи аофициалтә еиԥыларақәа рымҩаԥгареи, ҳәа аанацҳауеит Жәлар Реизара апресс-маҵзура.
Аахыҵ Уаԥстәыла – ареспублика иреиҳаӡоу закәанԥҵаратә органуп. Иара аилазаараҟны иҟоуп 34-ҩык адепутатцәа.


АҞӘА, мшаԥымза 7 — Sputnik, Анжелика Бениаԥҳа. Гнессинаа рыхьӡ зху РАМ авокалтә ҟәша аԥшьбатәи акурс астудент Саид Гобечиа хәажәкыра 28 инаркны мшаԥымза 5 рҟынӡа Калининград имҩаԥысуаз, Зара Долуханова лыхьӡ зху ажәабатәи жәларбжьаратәи аконкурс "Янтарный соловей" афиналистс дҟалеит.
Жәларбжьаратәи аконкурс иалахәын 50-ҩык ашәаҳәаҩцәа, 18 тәыла рҟынтәи.
"Аҭакԥхықәра ду шсықәыз збон. Стәылеи сырҵаҩцәеи рҿаԥхьа. Аԥсны аҳәынҭқарратә бираҟ асценаҟны аҟазаара амчқәа снаҭон. Исылымшашаз сылнаршон", — иҳәоит Саид.
Аконкурс х-етапкны имҩаԥысуан. 50-ҩык алахәылацәа рҟынтәи афинал ахь инеиит 8-ҩык.
"Сара афинал аҟынӡа снеиит, аха иахәҭаны иҟаз абаллқәа сзымхеит, финалист-дипломант сакәхеит. Ари аконкурс адунеи аҟны еицырдыруеит. Сара сзы иара алахәреи афинал аҟны анеиреи акраҵанакуеит. Аконкурс сҽазыҟасҵон ԥшьымз инарзынаԥшуа", ҳәа иҳәоит Гобечиа.
Аконкурс апрограмма иалан еицырдыруа ашәақәеи аромансқәеи.
Саид Гобечиа Пицундатәи амузыкатә школ далгеит, афортепиано акласс ала. Нас, Гнессинаа рыхьӡ зху РАМ авокалтә ҟәша дҭалоит. Иахьазы аҵара иҵоит аԥшьбатәи акурс аҟны.
Зара Долуханова лыхьӡ зху жәларбжьаратәи аконкурс "Янтарный соловей" Урыстәыла зегь аҟны, зыпрограммаҟны акамертә вокалтә репертуар зланы иҟоу иаку конкурсуп.


Аԥсны акоронавирус зыхьуаз хәҩык ачымазцәа рыԥсҭазаара иалҵит
23:00 31.01.2022 (ирҿыцуп: 10:46 01.02.2022)
© Sputnik / Денис АбрамовРеспубликанская детская больница во Владикавказе
© Sputnik / Денис Абрамов/
Аԥсны аепидемиа ҵысижьҭеи аҿкчымазара зыхьхьоу ауаа рхыԥхьаӡара 43 929-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахахьеит 36 757-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵхьеит 599-ҩык.
АҞӘА, ажьырныҳәа 31 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 1009-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 592-ҩык аҿкчымазара шрымаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭаҿы ажьырныҳәа 30 азы рыԥсҭазаара иалҵит 50 шықәса зхыҵуаз аԥҳәыси 52 шықәса зхыҵуаз ахаҵеи. Ажьырныҳәа 29 азы 102 шықәса зхыҵуаз абырг ԥҳәыси 82 шықәса зхыҵуаз ахаҵеи. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы лыԥсҭазаара далҵит 66 шықәса зхыҵуаз ԥҳәыс.
Ари аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 72-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 21-ы, ибжьаратәуп - 51-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 39-ы, урҭ рахьтә 15-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 11-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 26-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы быжьҩык ачымазцәа шьҭоуп.


АҞӘА, абҵара 23 — Sputnik. 2015 шықәса абҵара 19 рзы Гагра ақалақь аҟны имҩаԥысит Урыстәыла ААМ Аладатәи аҳазалхратә усбарҭеи Аԥсны ААЕ аусзуҩцәеи русуратә еиԥылара. Урыстәылатәи аделегациа напхгара аиҭон Аԥсны иҟоу Урыстәыла Афедералтә ҳазалхратә маҵзура ахаҭарнак Сергеи Иванов, аԥснытәи аделегациа – Аԥсны Аҳәынҭқарра Аҳазалхратә еилакы ахантәаҩы актәи ихаҭыԥуаҩ Мсоусҭ Шамба, ҳәа аанацҳауеит Урыстәыла ААМ Аладатәи аҳазалхратә усбарҭа асаит.
Аилатәара азкын акурорттә сезон аихшьаалақәа рымҩаԥгара азҵаара иара убасгьы ирылацәажәан ацитрустә сезон аан урыстәыла-аԥснытәи аҳәынҭқарратә ҳәаа ахысраан аҳазалхратә операциақәа рымҩаԥгара атехнологиақәеи аԥҟаррақәеи.
МАПП Адлер аҳазалхратә ҭыԥ аиҳабы иазгәеиҭеит астатистика инақәыршәаны араҟа есышықәса ишеизҳауа ауадаҩрақәа. МАПП Адлер аҳазалхратә ҭыԥ аиҳабы иазгәеиҭеит 2015 шықәса рзы аҳәаа ишахысыз 7 миллионки 575 нызқьҩык ауааԥсыреи 1миллионки 382 нызқь транспорттә хархәагеи. Абри аамҭа инақәыршәаны ҵыԥх – 6 миллионки 201 нызқьҩык ауааԥсыреи 975 нызқь автотранспорти.
Ахатәхаҿқәа рганахьала 22% еизҳаит, атранспорт хархәагақәа рганахьала – 41,7% рыла. Еиҳа иуадаҩу аамҭаны иазгәаҭоуп нанҳәамза.
Урыстәылатәи аган иалшо зегьы ҟанаҵоит аҭагылазаашьа аҭышәныртәаларазы еиҳаракгьы абас иҟоу аамҭақәа рзы. Аекскурсиатә автобусқәеи ақалақьбжьаратәи автобустә реисқәеи рганахьала иалк-алкны агәаҭарақәа мҩаԥыргоит, аидара зегьы аҭыгара мап ацәкуп. 2015 шықәса рашәарамза инаркны иалагалан автотранспорт ласы азы ацәаҳәа ҿыц.
Аиԥылара алахәылацәа аҽазныкгьы ирылацәажәеит атауарқәа аҳазатә хылаԥшра рзуреи аҳазатә еиҿкаара амҩаԥгареи реиӷьтәра азҵаарақәа. аҳазалхратә маҵзурақәа иазгәарҭеит ԥхьаҟагьы аинырра амҩала русеицура шымҩаԥыргалаша.


Аԥсуа журналистцәа аибашьра ахҭысқәа шаадырԥшуази афильм аҭыхра аидеиа шцәырҵызи дрылацәажәеит афильм автор Гурам Амқәаб. Аиҿцәажәара мҩаԥылгеит ҳкорреспондент Рада Ажьиԥҳа.
– Аибашьра иадҳәалоу алацәажәара уадаҩуп. Гурам Артем-иԥа, Аахыҵ Уаԥстәыла аибашьра иалагеит ҳәа шԥашәәаҳаи?
– Ҭаацәала Кисловодск ҳаԥсы ҳшьон. Ашьыжь ателевизор аҿаҳкызар, урыстәылатәи аканалқәа зегь рыла ажәабжьқәа рҳәара иаҿын. Аибашьра ишалагаз аадырит. Ҳҽааизакны Аԥсныҟа ҳхынҳәит. Мышқәак ааҵуаны аоператор Роберт Ломиеи сареи Цхинвалҟа ҳцеит аматериал аиқәыршәаразы, ҳаиашьаратә республикаҟны имҩаԥысуаз аиаша аҳәаразы.
– Аԥсуа журналистцәа Цхинвалтәи аибашьра ишԥахцәажәоз? Сара издыруеит АГТРК аколлектив Цхинвалтәи рколлегацәа рзы авидеокамера аархәарц аԥара шеизыргоз.
– Дареи ҳареи уаанӡагьы аинырра бзиа ҳаманы ҳаҟан, хаҭала Ателерадиоеилахәыра ахантәаҩы Роберт Калумбековыи сареи. Аибашьра ианалага ҳаимадара аанкылахеит. Аамҭақәак рышьҭахь Роберт аҭел дасит: "ара зегьы даара ибааԥсуп" иҳәеит. Иара усҟан ҩнык аподвал аҟынтәи аҭел дасуан. Абри ашьҭахь ауп уахь ацара анаҳаӡба. Ҳара ҳаннеи ақалақь ахы иақәиҭыртәхьан, аха ана-ара аҩнқәа былуан, ақалақь ацентр аҿы абылра иаҿын атанк. Иаҳԥылоз ауаа акыр ишәаны иҟан. Аибашьра ҭынч ицәаз ақалақь иаалырҟьаны иарҿыхеит. Шәҩыла ацәа изалымҵыкәа рыԥсҭазаара иалҵит. Иблын ауниверситет, амузеи, абиблиотекақәа, ашколқәа, архивқәа, афилармониа.
– Шәфильм аҭыхра шәышԥалагеи? Афильм "Ночь длиною в жизнь" ажурналисттә текст зацми?
– Аҭыхрақәа Цхинвал ҳашналалаз ҳрылагеит. Иаабоз-иҳаҳауаз ҭаҳхуан. Акыр ҳара иаҳхысыз аибашьра ҳгәаланаршәон. Аоператор иасҳәеит – зегь ҭыхтәуп. Аҭыԥантәи ауааԥсыра аинтервиу рымысхуан. Исыӡбеит ажурналисттә текст аҭахӡам, афильм аҿахәы иара иаҳәартә иҟоуп ҳәа.
– Афильм убар абалшои?
– Аинтернет аҟны. Лассы-лассы АГТРК аҟны иддырбоит. Иддырбахьеит Уаԥстәылатәи ателеканали Урыстәылатәи ателеканалқәаки рҟны. Афильм "Ночь длиною в жизнь" аԥхьахәқәа анаршьахьеит. Аканал BBC аҟны иддырбараны иҟан, аха уаҟа европатәи ауаажәлар асеиԥш ихьанҭоу афильм ахәаԥшра иазыхиам рҳәеит.
– Аҭыхрақәа раан еиҳа ишәгәалашәо инхазеи?
– Зегь уадаҩуп, аха иналкааны сгәалашәараҿы дынхеит аӡӷаб хәыҷы. Уи лаҳәшьеи лареи аподвал аҟны рҽырҵәахуан. Лара илҳәон дышшәоз уахь ақырҭуа солдаҭцәа неир ҳәа, иршьыр ҳәа. Иара убасгьы акыр иуадаҩын ԥшьҩык зхәыҷқәа рыхьчара зҽазызшәоз ан лҭоурых азыӡырыҩрра. Лыԥҳаиҳаб аснаиперцәа дыршьит. Лара егьырҭ еиқәлырхарц аԥсы махәқәак налықәҵаны Роктәи ашьхахыҵырҭахь лхы лырхеит. Уи лхы илзанажьуамызт лхәыҷы анышә дахьамалымдаз, аха дзызхәыцуаз инхаз реиқәырхаракәын. Сара исҭахын ауаԥс жәлар ргәырҩа, ргәаҟра иныҭкааны аарԥшра.
– Аԥснытәии, Урыстәылатәии, аҳәаанырцәтәии ажурналистцәа русура иахышәҳәаауазеи? Иабанӡаобиективыз ринформациа?
– Аиҳаракгьы ахә ҳаракны исшьоит урыстәылатәи ажурналистцәа русумҭақәа. Иуадаҩыз аҭагылазаашьаҟны дара адунеи ауааԥсыра аиаша рызнагара рҽазыршәон.


АҞӘА, мшаԥымза 12 – Sputnik, Астанда Арӡынԥҳа. Ашьапылампыл азы ConIFA адунеи ачемпионат Аԥсны ихацыркхоит лаҵарамза 28 рзы, астадион "Динамо" аҟны. Ачемпионат аартреи аркреи рзы арежиссиорс далхуп акоманда "Нарты из Абхазии" алахәыла Ҭемур Кәакәасқьыр.
Имҩаԥгаз атендер аҟны иалырхит Ҭемур исценари иреиӷьу ҳәа.
ConIFA ачемпионат аҟны ӡбаҩцәас иҟалоит урыстәылатәи арбитрцәа.
"Атендер аҽалархәра мҩаԥысуан шықәсыбжак аахыс. Мызкы аԥхьа ирҳәеит афинал ахь асценариқәа ҩба неиит ҳәа", — еиҭеиҳәоит Кәакәасқьыр.
Ачемпионат аартра иалахәхоит ареспублика ахореографиатә ансамбльқәа иҳәеит арежиссиор.
"Ҳара ииаҳҭаххоит ахәыҷтәы ансамбльқәагьы. Ҳәарада ашәаҳәареи акәашареи ҟалоит", — иҳәоит арежиссиор.
Аиҿкааҩцәа ирыгәҭакуп Аԥсны аҭоурыхи амилаҭтә культуреи асценари иаанарԥшырц.
Асценари анышьақәдырӷәӷәа ашьҭахь арежиссиори икомандеи аҽазыҟаҵарақәа ирылагеит. Ажәытә ԥсыуа ашәақәа рышьаҭала акомпозициақәа ҩхоит, артистцәа акостиум ҿыцқәа рӡахуеит, адекорациақәа аздырхиоит Аԥсуа драматә театр асахьаҭыхыҩцәа.
"Аусура ду ҳзыԥшуп. Уажәы аилацәажәарақәа ҳарҿуп абжьы, алашара рганахьала, амузыкатә мҩаԥгара аганахьала. Атехникатә ҽазыҟаҵарақәа ҳарзыԥшуп. Зегь маншәалахоит ҳәа агәыӷра сымоуп", — иҳәоит Кәакәасқьыр.
Ачемпионат асахьаҭыхыҩс далхуп Витали Қацәба, акостиумқәа рзы сахьаҭыхыҩс – Стелла Амԥарԥҳа, амузыка аус адырулоит Анри Гәымба, Ҭимур Агрба, агәыԥ "Соло".
СonIFA Анагӡаратә еилакы аилатәараҟны, 2015 шықәса ԥхынгәы 8 рзы, еицҿакны рыбжьы рҭиит 2016 шықәса рзы адунеитә Чемпионат Аԥсны имҩаԥысырц. Ихьыԥшым ашьапылампылтә ассоциациақәа Рконфедерациа (ConIFA) еиҿкаан 2013 шықәса рзы. Еиднакылоит FIFA аилазаара официалла иалам атәылақәа ршьапылампылтә командақәа 25.


АҞӘА, рашәарамза 7 – Sputnik, Бадри Есиава. Сынтәа аԥсылманцәа зегь рзы иԥшьоу амза Рамадан иалагоит рашәарамза 6 инаркны. Адунеи зегь аҟны аԥсылманцәа рҽазыҟарҵоит ари амза иацу аурычра, ҳәа Sputnik акорреспондент изеиҭеиҳәеит Аԥсны аԥсылманцәа иаку рдоуҳатә усбарҭа ахантәаҩы Салих Кәарацхьелиа.
"Аурычра ацхыраарала ауаҩԥсы иԥсы даиааиуеит, иҟамло зегьы мап рцәикуеит. Аурычра дыҵанаҵы ауаҩы илшо зегь ҟаиҵоит еиҳа иеиӷьу иганқәа раарԥшразы", — иҳәоит иара.
Амуфҭи иазгәеиҭеит аԥсуа ԥсылманцәа Рамадан амза азыҟазаашьала адунеи аԥсылманцәа зегьы иреиԥшуп ҳәа. Иара иажәақәа рыла аурычра иаанаго Иаҳхылаԥшхәу иганахьала амҵахырхәароуп. Амза ахы инаркны аҵыхәанӡа ҽынла афатә-ажәтә рҽацәхьаркуеит. Згәы бзиами, ахәыҷқәеи, абыргцәеи уи маҷк аилагара азин рымоуп.
Аурычра иҵоу ауаҩы ихы-иԥсы ааникылоит, Аллаҳ дышимҵахырхәо ааирԥшуеит. Уи Иаҳхылаԥшхәу уизааигәанатәуеит.
Аԥсылманра аканонқәа инарықәыршәаны Рамадан амза алагара ҳәаақәырҵоит ҩ-хкык рыла: ҿыц игылаз амза абара алыршарала, ма ииасуа амза 30-мшы рыла ахыркәшарала.


АҞӘА, рашәарамза 17 — Sputnik, Саида Жьиԥҳа. Алаҳаӡыхь ақыҭа иаланхо 80 ҭаацәара еицхырааны ишьҭарҵеит 1600 метра инеиуа азеиԥш аӡыцрыҵ цәаҳәақәа. Иахьа рашәарамза 17 рзы уи ахархәарахь инашьҭын.
Ари ақыҭа иаланхоит ԥшьнызқьҩык инарзынаԥшуа ауааԥсыра. Аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы Алаҳаӡыхь ақыҭа Гагра араион акурорттә ҭыԥ хадақәа иреиуахеит. Араҟа есышықәса рхыԥхьаӡара иацлоит ахатәы сасааирҭатә ҩнқәа, аԥсшьарҭа ҭыԥ маҷқәа, иара ахатәы ҩнқәа ракәзаргьы, аԥхынтәи аамҭазы аԥсшьаҩцәа рыла иҭәуеит.
Абас, иахьатәи аамҭа иашьашәало ақыҭа аҿиара ишаҿугьы, проблема дуны иҟан аӡыцрыҵ система аҟамзаара.
Ҵыԥхтәи ашықәс анҵәамҭазы Алаҳаӡыхь ақыҭанхацәа Аслан Сергьегьиеи Руслан Манукиани рҽазыршәеит ари апроблема аӡбарахь ргәылацәа аладырхәырц.
"Ҳгәылацәа зегьы ааԥхьаны, ирылаҳҳәеит, ҳазегьы ҳҽеидаҳкылар ақыҭа азхәҭак аӡыцрыҵ цәаҳәақәа рыла реиқәыршәара шҳалшо. Араҟа ахаангьы ацрыӡтә цәаҳәақәа шьҭаӡамызт, убри аҟнытә, мап аӡәгьы имкит. Ацрыӡтә цәаҳәақәа рышьҭаҵараҿы 80 ҭаацәара рхы аладырхәит, иааизакны уи иақәырӡхоз ахарџь 3 миллионки бжаки артәон. Аԥара аизгара ҳаналага ҳацԥхьаӡа 60 нызқь мааҭ аԥара ҳзартәеит", — иҳәеит, аӡыцрыҵ цәаҳәақәа рышьҭаҵара заԥшьгамҭоу Аслан Сергьегьиа.
Ари аԥшьгамҭа адгылара азҭаз Алаҳаӡыхь ақыҭа ахада Михаил Қаԥшь, аусурақәа цонаҵы ақыҭауаа ацхыраара риҭон иахәҭаз атехника ҷыдала реиқәыршәараҿы.
"Иаҳзеиԥшу апроблема аӡбараҿы, нхаҩык иаҳасабала сыуаажәлар адгылара рысҭеит. Ари аҿырԥштәы бзиа иқәныҟәарц ргәиҭоуп ақыҭа инхаз азхәҭак иаланхогьы. Агәра ганы сыҟоуп хара имгакәа ари апроблема шьаҭанкыла ақыҭаҟны ишаԥыххо", — ҳәа азгәеиҭеит, Алаҳаӡыхь ақыҭа ахада Михаил Қаԥшь.
Аӡыцрыҵ система шьақәыргылоуп анемец технологиақәа рыла. Ацәаҳәақәа рышьҭаҵареи ахархәарахь рынашьҭреи аус адырулеит Урыстәылатәи аспециалистцәа.
Иазгәаҭатәуп, аӡыцрыҵ цәаҳәақәа рышьҭаҵаразы аусурақәа цонаҵы ишышьақәыргылаз астадион инаркны амшын ахь инеиуаз 1300 метра иҟоу ажәытә мҩагьы.
"Ари амҩа ақыҭа ажәытә хсаалаҿы иарбан, аха ашықәсқәа ирылагӡаны уи еихыиааит, имҩазу ибынразу узымдыруа. Аӡыцрыҵ цәаҳәақәа рышьҭаҵаразы еизаҳгаз 3 миллионки бжаки ирхашәалаз аԥарала ҳжәытә мҩагьы цәыраҳгеит", — ҳәа ациҵеит ақыҭанхаҩы Аслан Сергьегьиа.
Алаҳаӡыхь ақыҭа аиҳабыра ражәақәа рыла, ари амҩа ишахәҭоу еиԥш ианеиҿкаахалак, акаҭран анықәыртәалак, лашарбагала ианеиқәдыршәалак Аԥсны аџьынџьтәалатә еибашьраан иҭахаз ақыҭа аҵеицәа рыхьӡ шахырҵо.


АҞӘА, лаҵарамза 5 – Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Аҟәа ақалақьи Аҟәа араиони рҳақьым хада Алла Белиаева Sputnik иазеиҭалҳәеит Аԥсны Агәабзиарахьчара аминистрреи ИУНИСЕФи рыҭҵаарақәа рылкаақәа ртәы. Урҭ алкаақәа инарықәыршәаны Аԥснытәи ахәыҷқәа рцәеижь иалоу аиод 30 % заҵәык роуп анорма аҟынтәи.
"Хәыҷқәак рҟны ари аҟазшьарбагагьы еиҵоуп. Асеиԥш иҟоу алкаақәа зауз Аԥсны Агәабзиарахьчара аминистрреи ИУНИСЕФи иазыԥхьагәарҭеит еиуеиԥшым ауснагӡатәқәа", — лҳәеит Белиаева.
Алла Белиаева илҳәеит ЗО-ҩык ахәыҷқәа ргәабзиара шыҭҵааз. Урҭ рҟынтәи аӡәызаҵәыкгьы иҭагылазаашьа анорма иақәшәо иҟамызт.
Белиаева лажәақәа рыла Аԥсны Агәабзиарахьчара аминистрра ааԥхьарала лаҵарамза агәҭазы Аԥсныҟа иаараны иҟоуп Агәабзиарахьчаразы адунеизегьтәи аиҿкаара аҟынтәи азанааҭуаа.
Аҟәа ақалақьи Аҟәа араиони рҳақьым хада лажәақәа рыла дасу илшоит аиод азымхара ахарҭәаара.
"Иаабац аџьыкхыш амшынџьыкала иԥсахтәуп", — лҳәеит лара.
"Амшын ааигәара ҳанхоит, аиод ҳазхоит ҳәа иаҳҳәо мифуп", ҳәа азгәалҭеит лара.
Аԥсны Агәабзиарахьчара аминистрреи ИУНИСЕФи рыҭҵаарақәа мҩаԥган 2015 шықәса рзы.


АҞӘА, лаҵарамза 12 – Sputnik. Швециа аҳҭнықалақь Стокгольм аҿы аҩаша, лаҵара жәаба рзы имҩаԥысит Евровидение 2016 актәи афиналбжа. Иара иалахәыз Бырзентәылатәи агәыԥ Argo афинал ахь изымнеиит. Абри атәы аҳәоит аконкурс аофициалтә саит.
Агәыԥ асолист, Аԥснытәи арԥыс Владимирос Софианидис иинтервиуқәа руак аҟны еиҭеиҳәоит: "16 шықәса анысхыҵуаз ишьаҭасыркит агәыԥ Europond. Уи иахьагьы аԥсы ҭоуп. Иара ҳалахәуп: сара, нас Христина Лахана, Костас Топизис, Илиас Кесидис. Апублика акәзар еиуеиԥшым. Ҳара ҳашәақәа зегьы ирызкуп, зегьы ирзаҳҳәоит. Евровидение ҳҽалаҳархәырц ажәалагала анҳарҭа ҳара аконкурс мҩаԥысуанаҵы агәыԥ ахьӡ ҳаԥсахит, Argo ахьӡаҳҵеит. Агәыԥ аилазаарахь иааҳаԥхьеит аҽа хҩык ашәаҳәаҩцәа. Агәыԥ ахьӡ ҿыцгьы ҳара ҳҭоурых ала ицәажәоит, европатәи апубликагьы уи еиҳа еилыркаауеит".
Актәи афиналбжа аихшьаалақәа рыла афинал ахь днеиит урыстәылатәи ашәаҳәаҩ Сергеи Лазарев. Иара инеигӡон ашәа "You are the only one".
Аҩбатәи афиналбжа мҩаԥысраны иҟоуп лаҵарамза 12 рзы, афинал – лаҵарамза 14 рзы.


АҞӘА, лаҵарамза 21 – Sputnik, Рада Ажьиԥҳа. Кавказтәи аибашьра иалаӡыз ргәаларшәаратә хәылԥазы мҩаԥыргеит, лаҵарамза 21 ахәылбыҽха. Асааҭ 19:00 рзы абаҟа аҿаҧхьа иалагеит ахәылҧазтәи апрограмма, иара убри аамҭазы раҧхьаӡа акәны иӡыргахеит агәаларшәара амш символра азызуа ацәашьы-ашьамаҟа.
"Ари аус напы анаҳаркы асахьаҭыхыҩ Баҭал Џьапуа иҳабжьеигеит ес-шықәса иҟарҵо амца ахаҭыԥан, сынтәа ашьамаҟа аҟаҵара. Баҭал Џьапуеи, Ҭемыр Ҟаитани, Ҭемыр Ӡиӡариеи акциа хацзыркыз аҿар рхаҭарнакцәеи ирыбзоураны ашьамаҟа еиқәҵахеит, иара ҩ-метраки бжаки иҟоуп, аҟаҵара ԥшь-мыш ҳагеит. Иазгәасҭарц сҭахуп ашьамаҟазы ацәа цқьа аџьармыкьаҿы ишааҳамхәыз, ацәа ҳзаарышьҭит Аԥсны ақыҭақәа рҟынтә анхацәа —ԥсаԥуп ҳәа иԥхьаӡаны. Сынтәа инаркны иааиуа ашыкәсқәа рзы иахьатәи амш ихадоу символны иҟалоит ашьамаҟа", ҳәа лҳәеит амҳаџьырцәа ргәаларшәара амш иазку акциа аиҿкааҩцәа рхаҭарнак Дифа Габниаԥҳа.
Иахьатәи аусмҩаҧгатәқәа реиҿкаара алнаршеит ауаажәларратә еиҿқаара "Жәларбжьаратәи афонд Аҧсни", аҿар рхаҧшьгаратә гәыҧи.
"Аԥсуа-адыга жәлар рхарҵәара амш азгәаҭара ахацаркра рыбзоурахеит аҿар Дмитри Габелиеи, Бадраҟ Аҩӡбеи, Алхас Қаԥшьи, ҳидеиа авагылара арҭеит "Жәларбжьаратәи афонд Аҧсни" аусзуҩцәа, ҳаҭала иара анапхгаҩы Сонер Гогәуа, абарҭ зегьы ирыбзоуроуп ари аусмҩаԥгатә ҟалартә изаларшахаз", — ҳәа ацылҵеит лара.
Агәаларшәаратә хәылԥазы иалахәын Ҭырқәтәылантәии Шьамтәылантәии зҭоурых ԥсадгьыл ахь нхара ҳәа ихынҳәыз ҳџьынџьуаа рхаҭарнакцәа аӡәырҩы.
"Ишыжәдыруа еиԥш иахьа ахҵәара амшоуп, алахьеиқәҵаратә амш ауп. Сара сынтәа нахыс ари амш аҽны ахҵәара иазкны сҵәыуар сҭахӡам. Шықәсык ахь знык сҵәыуар ацкьыс 355 мшы ҳаԥсадгьыл ашьақәыргыларазы, атәым дгьылаҿ инхо ҳашьцәа Аԥсныҟа раагаразы аус адызулар еиҳа исҭахыуп", — иҳәеит ашәҟәыҩҩы Ҳаири Қәҭарба.
Кавказтәи аибашьра иалаӡыз ргәалашәаратә хәылԥаз хыркәшан ашьамаҟа абылрала. Еизаз зегьы амшын аҟәараҟны ацәашьқәа адыркит.
Кавказтәи аибашьра анеилга Аҩада-Мраҭашәаратәи Кавказ ажәларқәа рхырҵәара иалагеит. Ртәыла аанырмыжьыр ада ԥсыхәа рымамызт ачерқьесцәа, аубыхцәа, аԥсуаа, абаза. XIX ашәышықәсазы, еиуеиԥшым аҭоурыхтә мзызқәа ирыхҟьаны зықьҩыла аԥсуаа рҭоурыхтә ԥсадгьыл ааныжьны Ҭырқәтәылаҟа имцар ада ԥсыхәа рмоуит. Аԥсуа амҳаџьырцәа рхылҵшьҭрақәа 50 тәыла рыҟны инхоит. Хыԥхьаӡара рацәала аԥсуа диаспора Ҭырқәтәыла иқәынхоит.


АҞӘА, рашәарамза 14 — Sputnik. Аурыс иашахаҵаратә уахәама иԥшьоу асинод ажәалагала ҟанаҵеит Азеиԥшқьырсиантә собор, Крит, рашәарамза 16-26 рзы имҩаԥысраны иҟаз аҿҳәара инахарц. Абри атәы ааицҳаит Москватәи апатриархат Волокаламтәи амитрополит Иларион.
"Ҳара Азеиԥшқьырсиантә собор ҳҽаҳзалархәуам. Убри азы аҳәара ҟаҳҵоит иара амҩаԥгара аҿҳәара инахарц", — иҳәоит амитрополит Иларион.
Иара иажәақәа рыла уаанӡа асобор аҽалархәра мап ацәыркхьан Болгариатәи, Антиохиатәи, Ақырҭуа уахәамақәа.сербиатәи ауахәамагьы аҳәара ҟанаҵахьан асобор амҩаԥгара аҿҳәара еиҭакзарц.


АҞӘА, рашәарамза 10 — Sputnik, Саида Жьиԥҳа. Пицунда ақалақь ахадареи Санкт-Петербургтәи аветеранцәеи, аинвалидцәеи, атәанчаҩцәеи жәларбжьаратәи Рхеилаки ирыбжьаз аамҭалатәи аиқәшаҳаҭра инақәыршәаны, Пицундаҟа ԥсшьара иааган амацәаз иҭакыз Ленинград аветеранцәа гәыԥҩык.
"Ҳара ҳзы игәахәара дууп, шәара ҳақалақь аҟны шәыԥсшьарамшқәа ахьышәхыжәго. Санкт-Петербургтәи аветеранцәеи аинвалидцәеи атәанчаҩцәеи жәларбжьаратәи Рхеилак аҭакԥхықәра ду ахахьы иагоит. Иара иалнаршоит, зықәра неихьоу ауааԥсыра ирықәнагоу ахылаԥшра арыҭара, рыԥсҭазаара аиӷьтәра. Агәра згоит иҳабжьоу аамҭалатәи аиқәшаҳаҭра ашьаҭа шаркхо, ҳақалақь ахь шәаара иабзоураны", — ҳәа азгәеиҭеит Пицунда ақалақь ахадара аиҳабы ихаҭыԥуаҩ Алиас Аиба.
Асасцәа ргәыԥ аиҳабыс даман, Санкт-Петербургтәи аветеранцәеи аинвалидцәеи атәанчаҩцәеи жәларбжьаратәи Рхеилак ахаҭарнак Елена Полианскаиа. Лара лажәақәа рыла, аветеранцәа араҟа ирхыргеит ргәы иҭымҵуа аԥсшьарамшқәа.
"Пицундаҟа автеранцәа раагара ҳалшеит Санкт-Петербург аиҳабыреи атуризм аҿиара Ахеилаки рыбзоурала. Ҳтәанчаҩцәа рыԥсы ршьеит, ргәабзиара шьақәдыргылеит. Аҩ-ганк иҳабжьалаз аимадара ҳмырӡроуп. Уажәшьҭа шәара шәветеранцәа ааҳаԥхьоит ҳара ҳахь", — лҳәеит Полианскаиа.
Амацәаз иҭакыз Ленинград аветеранцәа рыԥсшьарамшқәа ирылагӡаны, Пицунда ақалақь ахадара ирзеиҿыркааит еиуеиԥшым акультуратә усмҩаԥгатәқәа.
"Пицунда ақалақь ахадареи Пицундатәи еиду акурорттә еилазаара анапхгареи иҭабуп ҳәа раҳҳәоит ҳганахь иаадырԥшыз агәцаракразы", — рҳәеит асасцәа.
Санкт-Петербургтәи атәанчаҩцәа Пицунда иҟанаҵаз аимадара бзиа рыбжьалеит аҭыԥантәи анацәа Рхеилак ахаҭарнакцәеи дареи.
"Излаҳалшоз ала ҳасасцәа пату рықәаҳҵеит. Ишыжәдыруа еиԥш абырг игәы аҟаҵара мариоуп. Амшын ҭалара анаҩс ирзеиҿкаан Афон ҿыци Аӡиа Риҵеи рахь аныҟәарақәа. Ари раԥхьатәи шьаҿоуп ҳаиҭанаиааираҿы", — лҳәеит Пицунда ақалақь анацәа Рхеилак ахантәаҩы Зинаида Папцаа.


АҞӘА, рашәарамза 7- Sputnik, Рада Ажьиԥҳа. Аинформациатә маҵзура Sputnik Аԥсны апресс центр аҟны имҩаԥган ConIFA ашьапылампыл асразы ачемпионцәа аԥснытәи еизгоу акоманда азыҟаҵаҩ хада Џьума Кәарцхьиа, аԥснытәи команда акапитан Анри Ҳагәышь, Аԥсны ашьапылампыл асразs афедерациа аиҳабы Беслан Џьынџьал алархәны апресс конференциа.
"Аинформациатә маҵзура "СпутSputnikник Аԥсны" ачемпионат цонаҵы еиуеиԥшым аформатқәа рыла ачемпионат ахҳәаа ҟанаҵон. Иахьа, апресс центр ахь ааԥхьара раҳҭеит ашьапылампыл асразы адунеи ачемпионцәа рхаҭарнакцәа ачемпионат аихшьаала аҟаҵаразы", — ҳәа лҳәеит "Спутник Аԥсны" апресс маӡаныҟәгаҩ Анна Гамсаниаԥҳа.
Аԥснытәи еизгоу акоманда азыҟаҵаҩ хада Џьума Кәарцхьиа иажәақәа рыла, ачемпионат алагамҭазы акоманда ахаҭарнакцәа афинал аҟынӡа анаӡара ҳалшароуп ҳәа рҳәон.
"Изныкымкәа исҳәахьан ачемпионат алагаанӡа афинал аҟынӡа анеира ҳалшароуп ҳәа. Уаанӡа ҳазнеир афинал аҟны иҳақәшәо акоманда усҟак хьаас иҳамамызт. Афинал аҟынӡа анеиразы аџьабаа ду ҳбеит, уи азы иҳалшоз зегьы ҟаҳҵеит. Ҳамчқәеи ҳԥышәеи зегьы ҳхы иархәаны ижәбаз алҵшәа ааҳарԥшит. Ҳара иҳацхрааит аҩнытәи аҭӡамҵқәеи, ахәаԥшцәа рыдгылареи. Ҳара иҳамамызт азин аҵахара", — ҳәа иҳәеит Кәарцхьиа.
Ашьапылампыл акоманда азыҟаҵаҩ хада Џьума Кәарацхьелиа иааидкылан акоманда реилазаара далацәажәеит.
"Акоманда алахәылацәа аӡәырҩы аҳәаанырцәтәи акомандақәа рзы ихәмароит, дара ари ачемпионат ахь ааԥхьара рыҭан. Дмитри Кәартаа, Анри Ҳагәышь, Анри Ҳагба узықәгәыӷша ашьапылампыл асыҩцәоуп, аха дара иахьыхәмаруа аклубқәеи дареи аиқәшаҳаҭра рыбжьоуп. Дара Аԥсныҟа раара — уи макьаназ иарку зҵаароуп", — ҳәа ациҵеит азыҟаҵаҩ хада.
Ажурналистцәа еиуеиԥшым азҵаарақәа рҭиуан, акоманда разыҟаҵареи, азыҟаҵаҩ иабжьагажәеи, аиааира ашьҭахь ирымаз ацәаныррақәеи ртәы уҳәа ирацәаны.
"Ашьапылампыл асыҩцәа ахәмаррақәа зегьы рхы–рыԥсы ақәырҵит, рымчқәа ирмеигӡеит. Аиааира шаҳҭахыз зегьы еилыркаауан. Амцхә ацәажәара, аҷкәынцәа рықәыӷәӷәара аҭахымызт. Иҳацәцаз ампыл уи аӡәгьы ҳазԥшымызт. Амала, агәра гара ҳаман –аиааира шаҳгоз. Ихьааҳгаз акакәын 11 метратәи ампыл асра, избан акәзар Швеицариа ҳаныҟаз ҳаҵаххьан", — азгәеиҭеит Кәарцхьиа.
ConIFA ашьапылампыл асразы ачемпионат иаҭааны иҟан жәларбажьаратәи ашьапылампыл асраз ахеилак FiFА ахаҭарнакцәа, иҳәеит Руслан Џьынџьал, аԥсуа команда алшара рымоуп FiF алалара.
"Ҳара иаҳҭахуп ашьапылампыл асразы ахеилак FiFА алалара, уаатәи аҩаӡара ҳшьапылампыл асыҩцәа рзы акырӡа ицхыраагӡахон. Уи зегьы азы аамҭа аҭахыуп. Ашьапылампыл асразы афедерациа уи азы иалшо зегьы ҟанаҵалоит", — иҳәеит Руслан Џьынџьал.
Лаҵарамза 28 инаркны рашәарамза 6-нӡа Аԥсны ConIFA ахылаԥшрала имҩаԥысуан адунеизегьтәи ашьапылампыл асразы ачемпионат. Иааидкыланы ачемпионат мҩаԥысуан аа-мш, 28 хәмарра мҩаԥган. Афинал аҟны Аԥсни Пенџьабтәи акомандақәа акырӡа иԥшӡаз ахәмарра аадырԥшит, аԥсуаа 6:5 ҳәа иаиааит, уи ала Аԥсны еизгоу акоманда ConIFA ачемпионат аҿы аиааира ргеит.


Аҟәа. Ԥхынҷкәынмза 9, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Аԥсны атәылахьчара Аминистрра аҿы атәылахьчара аминистр Владимир Ануеи Урыстәылатәи Афедерациа Аҳәынҭқарратә Дума атәылахьчаразы Аилак ахантәаҩы Андреи Картаполови реиԥылара мҩаԥысит.
Аиԥылара иара убас рхы аладырхәит атәылахьчара аминистр ихаҭыԥуаҩцәеи гәыԥҩык Жәлар Реизара-Апарламент адепутатцәеи.
Аҟәа. Ԥхынҷкәынмза 9, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа аилацәажәара мҩаԥигеит 2022 шықәса аихшьала азуразы ареспублика ақалақьқәеи араионқәеи рхадацәа алархәны.
Аилацәажәараан иазааҭгылеит афымцамч, аҭыԥантәи абиуџьетқәа рынагӡара, Аԥсны аинвестициадԥхьалара аиӷьтәра уҳәа ирызкыз азҵаарақәа.
Иара убас иахцәажәеит асоциалтә усхк, ааглыхратәи ақыҭанхамҩатәи аарыхра амҽхак инаданы иактуалтәу азҵаарақәа.
Аҳәынҭқарра Ахада аҭыԥантәи ахаланпхгаратә усбарҭақәа рнапхгаҩцәа иргәалаиршәеит рнапы иану араионқәа рыҟны иҟоу аҭагылазаашьазы ирыду аҭакԥхықәра атәы, аусхкқәа зегьы рыҟны аинформациа асистематә ҟазшьа аҭареи, хырхарҭацыԥхьаӡа хәҭа-хәҭала адырра амазареи ирымоу аҵакы наҵшьны.
Аҟәа. Ԥхынҷкәынмза 9, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Иахьа, Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Гәылрыԥшь араион аихшарҭатә база даҭааит, уа Донбасстәи ахәыҷқәа рзы агәыҳалалратә цхыраара ашьҭразы аусурақәа мҩаԥысуеит. Аԥсны ахьынӡанаӡааӡо иахьазы еиқәыршәоуп 60 тонна амандарин ашьҭразы. 10 тоннак инареиҳаны адкыларҭатә ҭыԥқәа рахь инаргеит атәылауаа.
«Ҳарҭ ҳацклаԥшны еилаҳхуеит, нас еизгоу амандарин рыҭрақәа ирҭаҳҵоит, Донецктәи Лугансктәи Жәлар р-Республикақәеи, Херсонтәи, Запорожсктәи ахәыҷқәа рҟынӡа инаӡарц азы. Аусура минуҭкгьы иаанкылам, ирласны иеизакхар, ахәыҷқәа ашықәс ҿыц азы ашәыр роуртә иҟалоит», - ҳәа иазгәарҭон аусуҩцәа атәыла Ахада ианиҿцәажәоз.
Аҟәа. Ԥхынҷкәынмза 9, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа имҩаԥигеит Акционертә уаажәларра «Газпррм промгаз» аделегациа злахәыз аиԥылара.
Аиԥылараҿы аҳәынҭқарра Ахада идыргалеит Аԥсны Аҳәынҭқарра агазла аиқәыршәразы Асхьема хада апроект.
Апроект аус адулан газла аиқәыршәразы асхьема хада азырхиаразы Аԥсны Аҳәынҭқарра аекономика аминистрреи "Газпром промгази" рыбжьара изҵаҩыз Аиқәшаҳаҭра инақәыршәаны.
Аиқәшаҳаҭра аҳәаақәа ирҭагӡаны, аусурақәа зегьы рымҩаԥгара ҿҳәарас иаҭан шықәсык. Еиқәшаҳаҭрала иаҵаҩын, агазификациа Асхьема хада апроект ала иазԥхьагәаҭаз аетапқәа зегь рымҩаԥгара аҿҳәара ҳәаақәызҵоз амҩатә хсаала.
Аҟәа. Ԥхынҷкәынмза 8, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Аԥсны зхы иақәиҭхаз иҿыцу Урыстәылатәи арегионқәа рҿы инхо ахәыҷқәа рзы агуманитартә цхыраара аизгара мҩаԥысуеит, ҳәа иаанацҳауеит Аҳәынҭқарра Ахада ипресс-маҵзура.
Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа инапынҵа ала, ареспублика араионқәа зегьы рҿы еиҿкаауп агуманитартә цхыраара аизгара апунктқәа. Ареспублика ауааԥсыра активла иарбоу акциа рхы аладырхәуеит. Очамчыра араион аҿы убас еиԥш иҟоу апунктқәа руак иахьа даҭааит Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа.
Аҳәынҭқарра Ахада араион ауааԥсыра агуманитартә акциа рхы ахьаладырхәо азы иҭабуп ҳәа реиҳәеит:
Аҟәа. Ԥхынҷкәынмза 8, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Ԥхынҷкәынмза 8 рзы Аԥсны иҟоу Урыстәылатәи Афедерациа Ацҳаражәҳәарҭа аҿы Аԥсны Аҳәынҭқарра аҿы Урыстәыла аусқәа рҿы аамҭалатәи агәрага Максим Литвинови Аԥсны аусуратә визитла иҟоу Архангельтәи аобласт агубернатор актәи ихаҭыԥуаҩ - Агубернатор Иусбарҭеи Анапхгареи реиҳабы Ваге Петросиани реиԥылара мҩаԥысит.
Ацҳаражәҳәарҭа апресс-маҵзура иҟанаҵо адыррақәа рыла, аиԥылара аҿы аганқәа Архангельтәи аобласти Аԥсни аусеицура абжьаҵара аперспективақәа ирылацәажәеит.
Аҟәа. Ԥхынҷкәынмза 8, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Аԥсны Арратә прокуратура Қырҭтәыла атәылауаҩԥҳәыс Такалаӡе Кристина лганахьала ихацыркыз аусеилыргара ала ахарадҵатә ӡбамҭа аднакылеит. Кристина Такалаӡе ашпионаж азы ахара лыдҵоуп.
Аусеилыргара аверсиа инақәыршәаны, лара еизылгон, анаҩс Қырҭтәыла иҷыдоу амаҵзурақәа ирылҭон Аԥсны Аҳәынҭқарра арратәии аҳәынҭқарратәии амаӡа иаҵанакуа адыррақәа.
Аусеилыргара ахәаԥшразы Аԥсны Иреиҳаӡоу аӡбарҭа ахь идәықәҵоуп. Кристина Такаланӡе лганахьала Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа ала аҭакрала ахьырхәра алхуп.
Аҟәа. Ԥхынҷкәынмза 8, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Аԥсны Аҵәахырҭатә Банк Аԥсны инхо Урыстәылатәи Афедерациа атәылауаҩра змоу атәанчаҩцәа ԥхынҷкәынмза, 2022 шықәсазы ртәанчахәқәа рызшәара аграфик шьақәнарӷәӷәеит. Ианиз ашықәс инамаданы атәанчаҩцәа х-гәыԥкны еихшахоит. Атәанчахәқәа ршәара алагоит ԥхынҷкәынмза 16 рзы.
Ԥхынҷкәынмза 16, 19, 20 рзы атәанчахәқәа рызшәара иалагоит 1-тәи агәыԥ иаҵанакуа атәанчаҩцәа (1950 шықәсанӡа ииз уахь иналаҵаны);
Ԥхынҷкәынмза 21, 22 , 23 декабря - рзы атәанчахәқәа рызшәара иалагоит 2-тәи агәыԥ иаҵанакуа атәанчаҩцәа (1951 – 1956 шш. ииз уахь иналаҵаны);
Аҟәа. Ԥхынҷкәынмза 8, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Аманда Касланӡиа/. Арепатриациа азы аҳәынҭқарратә Еилакы ахантәаҩы Вадим Ҳаразиеи Адунеизегьтәи аԥсуа-база жәлар Рконгресс Иреиҳаӡоу Ахеилак ахантәаҩы Мусса Еқьзеқьи аусеицуразы аԥкаанҵа рнапы аҵарҩит.
Иарбоу аусшәҟәы ахықәкы — адемографиатә политикеи арепатриантцәа рыҽрымадареи рзы аусхкы аҿы азеиԥш хыдҵақәа рынагӡара.
Мусса Еқзеқь, ари аусшәҟәы анапаҵыҩра Адунеизегьтәи аԥсуа-база жәлар Рконгресс аҿаԥхьа игылоу ахыдҵақәа жәпакы рыӡбара иацхрауеит ҳәа иазгәеиҭеит.
Вадим Ҳаразиа Мусса Еқзеқь Иреиҳаӡоу аԥсуа-база жәлар Рконгресс Иреиҳаӡоу Ахеилак ахантәаҩыс иалхра идиныҳәалеит, иара убас имҩаԥысуа аусура шацҵахо азгәеиҭеит.
«Иҟалар ҟалап ари асуеицура ҵакыс иамоуи ҳәа аӡәы иҳәаргьы? Аха Адунеизегьтәи аԥсуа-база жәлар Рконгресс Иреиҳаӡоу Ахеилак адемографиатә проблемақәа рыӡбара аганахьала иҟанаҵо ашьаҿақәа акыр аҵак ду амоуп. Ҳара ҳазну амҩа акуп», – ҳәа иҳәеит Вадим Ҳаразиа.
Аҟәа. Ԥхынҷкәынмза 8, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Архангельсктәи аобласт агубернатор актәи ихаҭыԥуаҩ Ваге Петросиан дидикылеит.
Аҳәынҭқарра Ахада асас аԥсшәа иаҳәо, иазгәеиҭеит Аԥсны анапхгара Урыстәылатәи Афедерациа асубиектқәеи Аԥсны Аҳәынҭқарреи реизыҟазаашьақәа аҵак ду шанаҭо.
«Бзиала шәаабеит ҳәа шәаҳҳәоит Аԥсны. Ҳара ҩызак иаҳасабала шәбара ҳаигәырӷьоит. Хтәылақәа русеицура, Аԥсны Аҳәынҭқарреи Урыстәылатәи Афедерациа асубиектқәеи ирыбжьоу аимадарақәа Аԥсни Урыстәылеи рыжәларқәа реизҳазыӷьара иазкуп. Урыстәыла акәша-мыкәша аҭагылазаашьа уадаҩуп иахьа, уи еилыкка иаанарԥшит Урыстәыла иадгылоу, ҩызара азызуаҵәҟьа, аԥхьаҟагьы Урыстәыла иадгылаҩцәаны иҟало», - иҳәеит Аҳәынҭқарра Ахада.
Аҟәа. Ԥхынҷкәынмза 8, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Ԥхынҷкәынмза 8 рзы амшиира азгәанаҭоит аинформациатә Маҵзура Sputnik Аԥсны. Раԥхьаӡа уи Аԥсны ицәырҵит ԥхынҷкәынмза 8, 2014 шықәса рзы. Убри амш инаркны агентра асаит аҿы есыҽны, ессааҭ Аԥсны еиԥш уи анҭыҵгьы имҩаԥысуа хадара злоу ахҭысқәа рзы аинформациа анылоит.
Аҟәа. Ԥхынҷкәынмза 8, 2022 шықәса. Аԥсныпресс. Аманда Касландӡиа/. Адунеизегьтәи аԥсуа-база жәлар Рконгресс VIII аизара ду аделегатцәа Иреиҳаӡоу Ахеилак аилазаара ҿыц шьақәдырӷәӷәеит.
Аԥсны аҟынтәи Адунеизегьтәи аԥсуа-база жәлар Рконгресс Иреиҳаӡоу Ахеилак аилазаара иалалеит Арда Ашәба, Алина Барцыц, Џьамбул Инџьгиа, Нури Кәарҷиа, Вадим Ҳаразиеи Виачеслав Чыркбеи; Санкт-Петербург аҟынтәи – Мусса Еқзеқь; Ҟарачы-Черкесстәи Ареспублика аҟынтәи – Мухадин Аубеков, Умар Кончев, Мурат Муков, Армида Чагәаа; Ҟабарда-Балкариатәи Ареспублика аҟынтәи – Владимир Пшеноков, Москва ақалақь аҟынтәи – Беслан Агрба, Олег Барцыц, Беслан Кобахьиа, Мурадин Курчуков; европатәи атәылақәа рҟынтәи – Ерҟан Ҳаџьымба; Ҭырқәтәыла аҟынтәи – Биулент Аҩӡба, Шамиль Баркан, Атилла Бганба, Мураҭ Гечба, Мехмеҭ Инаԥшьба, Шамиль Ешба; Аџьариа аганахьала – Натали Лазба, Шьамтәылантәи – Шараф Маршьан.
Адунеизегьтәи аԥсуа-база жәлар Рконгресс Иреиҳаӡоу Ахеилак алахәылацәа ралхра ашьҭахь аделегатцәа уи ахантәаҩы иалхра ахь ииасит.


Лаҵарамза 21, 2022 шықәса рзы Аурыс-Кавказтәи аибашьра нҵәеижьҭеи 158 шықәса ҵуеит. Ари аибашьра иахҟьаны XIX ашәышықәса азы зықьҩыла аԥсуаа рҭоурыхтә ԥсадгьыл ааныжьны Ҭырқәтәылеи Ааигәа Мрагылара еиуеиԥшым атәылақәеи рахь имцар ада ԥсыхәа рмоуит.
Аԥсуа мҳаџьырқәа рхылҵышьҭрақәа адунеи 50 тәыла рҿы иқәынхоит. Зегьы раасҭа ирацәаны аԥсуа диаспора Ҭырқәтәыла иқәынхоит.
Традициала ишаԥу еиԥш, аҭоурых аҿы аҭыԥ змаз атрагедиатә хҭысқәа ирыхҟьаны Рыԥсадгьыл ааныжьны ицаз аԥсуаа ҳаҭырла иргәаладыршәарц азы шьыжьы инаркны Аҟәатәи амшын аԥшаҳәа аҿы игылоу Амҳаџьырқәа Рмемориал ааигәара еизоит хыԥхьаӡара рацәала ауаа: ауаажәларра рхаҭарнакцәа, ареспублика анапхгара, ашколхәыҷқәа, астудентцәа, арепатриантцәа. Уаанӡа ари амш Аԥсны иазгәарҭон лаҵарамза 31 рзы, аха 2011 шықәса инаркны уи лаҵарамза 21 азы иазгәарҭоит.
Лаҵарамза 31, 1990 шықәса рзы Амҳаџьыраа Рыԥшаҳәа аҿы агәалашәаратә хаҳә шьҭарҵеит. Цәыббрамза, 2010 шықәсазы уи ахаҳә аҭыԥан ишьақәыргылан аԥсуа мҳаџьырқәа – 19 ашәышықәсазы иҟалаз Кавказтәи аибашьра иалаӡыз рбаҟа. Ари абаҟа аџьаз иалху аҽыуаҩи уи иҽи рсахьа ауп. Аҽыуаҩ хыхь ишьҭыхны ику иҭаҷкум иаанаго аиҭаҿиара ашьҭазаара ауп. Аскульптура автор – еицырдыруа аԥсуа сахьаҭыхҩы, аскульптор Геннади Лакоба.
Ҭырқәтәыла инхо аԥсуа мҳаџьырқәа рхылҵышьҭрақәа Қьефқьен апровинциа аԥшаҳәа аҿы инеиуеит. Араҟа XIX ашәышықәса 80-тәи ашықәсқәа рзы аҭырқәа ӷбақәа мшынла иахганы иааргоз зықьҩыла аԥсуаа ӡхыҵуан. Урҭ аӡәырҩы аҳаԥқәа рҿы ахыҵакырҭақәа рыԥшаар акәхеит, араҟа урҭ реиҳараҩык амлеи ачымазареи ирыхҟьаны рыԥсҭазаара иалҵит. Иҟоуп зыдгьыл гәакьа ацәыӡра иадҳәалоу атрагедиа рыхганы атәым дгьыл аҿы анхара зылшазгьы. Қьефқьен иҟоуп аҭоурыхтә аԥсуа ԥсыжырҭа, уи иара убас «Араш нышәынҭра» ҳәа иашьҭоуп. Ҭырқәтәыла инхо аԥсуаа акыр аҭоурыхтә маҟәмабарақәа шырхыргазгьы, рхатәы бызшәа, рытрадициақәа, рхылҵыштҭратә кьабз, рмилаҭтә ҷыдара аиқәырхара рылшеит. Ауаа Аԥсны иаанрыжьыз ақыҭақәа иреиԥшу аҭыԥқәа рыԥшаара рҽазыршәон. Араҟа инхон-инҵуан. Амҳаџьырқәа рхылҵышьҭрақәа рҭаацәарақәа рҿы биԥарак аҟынтәи даҽа биԥарак ахь ииасуеит рҭоурыхтә ԥсадгьыл - Аԥсныҟа ахынҳәразы агәазыҳәара.


АҞӘА, лаҵарамза 12– Sputnik, Роберт Џьапуа. Раԥхьатәи анаука-практикатә конференциа "Ахәыҷтәы неврологиа актуалтә зҵаарақәа" иатема хаданы иҟоуп ахәыҷы игәы бзианы иира атема. Аконференциа аатит Аҟәа, лаҵарамза 12 рзы.
Урыстәыла ахәыҷтәы реабилитолог хада Татиана Батышева иазгәалҭеит:
"Ҳара иахьа ҳалацәажәараны ҳаҟоуп реиҳа ихадоу азҵаара – ахәыҷы игәы бзианы иира, иҟоу ауадаҩрақәа разыԥхьагәаҭара, заанаҵы алкаақәа рыҟаҵара".
Аконференциа иалахәуп ахәыҷчымазарақәа рзы Урыстәылатәи амилаҭтә ассоциациа аекспертцәа. Агәыҳалалратә фонд "Ашана" адиректор Џьевеира Колосова илҳәеит аконференциа аҵак ду шамоу.
"Ари апрограмма аҳәынҭқарреи икоммерциатәым аиҿкаарақәеи еицымҩаԥырго раԥхьатәи уснагӡатәуп", — лҳәеит лара.
Агәабзиарахьчара аминистр Андзор Гоов иҳәеит ахәыҷтәы неврологиа азҵаарақәа адунеи зегьы еицырзеиԥшу зҵаарақәаны иҟоуп ҳәа.
Татиана Батышева агәра ганы дыҟоуп аневрологиатә проблема змоу ахәыҷқәа рзы ихадоу ракәны ишыҟоу аҭаацәа.
"ДЦПеи егьырҭ аневрологиатә чымазарақәеи змоу ахәыҷы иҳақьым хадацәа иҭаацәа роуп. Аҭаацәа идҳарбароуп усеиԥш иҟоу ахәыҷы ишизнеитәу", лҳәеит лара.
Аконференциа аҳәаақәа ирҭагӡаны имҩаԥысуеит амастер-классқәа апедиаторцәеи ахәыҷтәы неврологцәеи рзы.


АҞӘА, жәабран 19 — Sputnik, Наала Аҩӡыԥҳа. ИАР атәылақәа рҟынтәи атуристцәа раара еиҵахом, иҳәеит атәыла Ахада Иусбарҭа аҳәынҭқарра-зинтә усбарҭа аиҳабы Давид Сангәлиа, "Аԥсны Аҳәынҭқарра алалареи Аԥсны Аҳәынҭқарра алҵреи рзы аԥҟаразы" азакәан ахҳәаақәа азуа.
2016 шықәса мшаԥымза 1 инаркны Аԥсны Аҳәынҭқарра аҵакырадгьыл ахь визада 90 мшы ҿҳәарас ирыманы иаар алшоит визада аиҭанеиааираз жәларбжьаратәи аиқәшаҳаҭра зыбжьу Аԥсни аҽа тәылаки ртәылауаа. Егьырҭ атәылақәа ртәылауаа аҳәынҭқарра аҵакырадгьыл иалалар рылшоит авиза анроулак ашьҭахь.
"Азакәанԥҵаратә лагала уадаҩрак ҟанаҵом ҳәа ҳгәы иаанагоит. Авиза аҟазаара иалнаршоит Аԥсны аҵакырадгьыл ахь аара зҭахны иҟоу атәымтәыла ауааԥсыра рганахьала заа аинформациа аиура. Ҿыцла аусуразы иахәҭаны иҟоу амеханизмқәа зегьы еиҿкаахоит", — иҳәеит атәыла Ахада Иусбарҭа аҳәынҭқарра-зинтә усбарҭа аиҳабы Давид Сангәлиа.
"Аԥсны Аҳәынҭқарра алалареи Аԥсны Аҳәынҭқарра алҵреи рзы аԥҟаразы" азакәан аҟны иазыԥхьагәаҭоу аԥҟарақәа иалдыршоит атәыла иалалои иалҵуеи рхылаԥшреи рыԥхьаӡареи, иҳәеит иара.
Иара убасгьы иазгәеиҭеит авизатә режим абиуџьет ахьгьы алагалақәа шыҟанаҵо.
Аԥсны Аҳәынҭқарра азакәан "Аԥсны Аҳәынҭқарра алалареи алҵреи рзы аԥҟарақәа" инақәыршәаны 2016 шықәса мшаԥымза 1 инаркны иалагалахоит авизатә режим. Арахь иаҵаркхом Урыстәыла, Никарагуа, Тувалу, Аахыҵ Уаԥстәыла.


АҞӘА, жәабран 25 — Sputnik, Роберт Џьапуа. Аԥсны Аԥыза-министр Артур Амқәаб астадион "Динамо" аҟны аилацәажәара мҩаԥигеит. Уаҟа иалацәажәан аспорттә ргылара Аԥсны имҩаԥысраны иҟоу FIFA иалам амилаҭтә командақәа рчемпионат адкылара иахьынӡазыхиоу атәы. Аилацәажәараан Артур Амқәаб иҳәеит астадион ианаамҭоу ахархәарахь ирыҭахоит ҳәа.
"Иҟаҳҵоит, аха иара Акомплекстә план иаҵаркын, усҟан иагьыҟарҵар акәын. Апроект аекспертиза иахгамызт. Асеиԥш азнеира иашамызт. Иахьа исҳәарц исылшо акоуп – Аԥсны атәылауаа, шәара шәхарџьқәа рыла аҭыԥ иқәҵатәхоит", — иҳәеит Аԥыза-министр.
Астадион иамоу апроблемақәа ртәы аиҳабыра рхада изеиҭеиҳәеит астадион адиректор Баҭал Бараҭелиа.
"Амаҷқәа даара ирацәоуп, инагӡам иҵегь еиҳауп. Џьара ацәаакыра цәырҵуеит, џьара аӡыҭгага ыҟам, џьара аҽак агуп. Астадион ахаҭа зегь рыла ибзиоуп, аха абарҭ агхақәа рыриашарада иара ахаҿрагьы иаарласны еиҭаԥхасҭахот. Афинанстә цхыраара ада уи ҳара иҳалшо иҟам", — иҳәоит Бараҭелиа.
Аилацәажәара иалахәын Аҟәа ақалақь Ахадара ахаҭарнакцәа. Ақалақь Акоммуналтә усбарҭа аиҳабы Елена Атепина дрылацәажәеит акоммуникациатә проблемақәа.
"Аҵеиџьқәа бгеит амашьына дуқәа рнеира ашьҭахь. Астадион акоммуникациақәагьы ақалақьтә коммуникациа абӷа иқәлеит. Ари зегьы аԥара иахьыԥшуп. Асмета аекспертиза иахҳажьит – 9 миллион мааҭ аԥара аҭахуп", — лҳәеит Атепина.
2015 шықәса абҵара 4 рзы Аԥсны ашьапылампыл Афедерациа аиҿкааратә еилакы иаднакылеит аӡбра FIFA амилаҭтә командақәа ирылахәым, ConIFA еиднакыло акомандақәа рчемпионат Аԥсны, 2016 шықәса лаҵарамза 28 инаркны рашәарамза 6 рҟынӡа амҩаԥгаразы.
Ажьырныҳәа 9 рзы италиатәи ақалақь Бергамо имҩаԥысит аҵәҭаԥсара, уи инақәыршәаны 12 команда ари ачемпионат рхы аладырхәуеит.


Ҳазлацәажәаша ҳамоуп: Барцыц Аԥсны ԥхынҷкәынмза иалеишәоу иазкны
20:30 01.12.2022 (ирҿыцуп: 20:36 01.12.2022)
Аӡын раԥхьатәи амш ала ари ашықәс аамҭа ҳҭагылоуп ҳәа узҳәома? Насгьы ари амза Аԥсны ԥхынҷкәынмза ҳәа изашьҭоу, уи иацу аԥхарра зыбзоуроу, Аԥсны аҳаутә еилазара ахьынӡаҭҵаау атәы арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит Аԥсны адгьылҭҵааратә еилазаара аиҳабы Леуард Барцыц.
Аӡынра наџьнатә аахыижьҭеи Аԥсны ҩ-хәҭакны ишоит, Урыстәыла ишыҟоу еиԥш ашықәс аамҭақәа ԥшьба рыла акәӡам, инеиҵыху аԥхарра аамҭеи маҷк ихьшәашәоу аӡын аамҭеи ҳәа азгәеиҭеит Барцыц. Аԥсны анаҳҳәо, агаҿа ахәҭа ауп хадаратәла иазгәаҳҭо, анаҩс 500-600 метра еиҳаны ашықәс аамҭақәа шьақәгыланы ицоит ӡынрак ишахәҭоу еиԥш, арҭқәа зыбзоуроу амшыни ашьхақәеи роуп, иҳәеит аҵарауаҩ.
Аицәажәара шәаҳар шәылшоит аудиофаил аҟны хыхь.


Ажәабжь ҿыцқәа
01.04.2019 725 Аминистр имҩаԥиго аиԥыларақәа
Аԥсни Урыстәылеи адәныҟатәи аусқәа рминистрцәа Даур Ақаҩбеи Сергеи Лаврови Москва еиқәшәеит мшаԥымза 1 азы.
28.03.2019 438 Ацҳаражәҳәарҭақәа иазкыу
Италиа иҟоу Венесуела Ацҳаражәҳәарҭаҿы Аҧсны адәныҟатәи аусқәа Рминистрра иҷыдоу анапынҵақәа рзы Ацҳаражәҳәаҩ Вито Гриттани Италиа иҟоу Венесуела Ацҳаражәҳәаҩ Хуан Родригес Диас диҧылеит.
28.03.2019 348
Аԥсни Урыстәылеи адәныҟатәи аусқәа рминистрцәа Даур Ақаҩбеи Сергеи Лавровы Москва еиқәшәараны иҟоуп мшаԥымза 1 азы, Москва. Аиԥылараан изҵаара хаданы иҟалоит Аахыҵ Кавказ ашәарҭадареи аҭышәынтәалареи рзы Женеватәи аиҿцәажәарақәа рҟны аинырра азҵаара.
26.03.2019 428 Аминистр имҩаԥиго аиԥыларақәа
Хәажәкыра 26рзы Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрраҿы имҩаԥысит Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистр Даур Ақаҩбеи ООН Ахәыҷтәы фонд (ЮНИСЕФ) арегионалтә хаҭарнакра ахада Гассан Халили реиԥылара.
26.03.2019 367 Анотақәа
Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистр Даур Ақаҩба Аԥсны иҟоу Аахыҵ Уаԥстәыла Ацҳаражәҳәаҩ Олег Боциев имшира идиныҳәалеит.
21.03.2019 718
Хәажәкыра 20 рзы Украина Амилаҭтә шәарҭадареи атәылахьчареи рмаҵзура асанкциақәа аланагалеит Аԥсны Ацентртә алхратә комиссиа ахантәаҩы Ҭамаз Гогьиеи, Апарламент адепутат Алмасхан Арӡынбеи, Адәныҟатәи аусқәа рминисттра анапынҵа ҷыдақәа змоу Ацҳаражәҳәаҩ Олег Аршбеи рганахьала.
21.03.2019 407 Анотақәа
Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистр Даур Ақаҩба Урыстәылатәи Афедерациа Адәныҟатәи аусқәа рминистр Сергеи Лавров имшира идиныҳәалеит.
15.03.2019 467
Аԥсны Аҳәынҭқарра адәныҟатәи аусқәа рминистрра аусзуҩцәа рыхьӡала гәык-ԥсык ала ишәыдаҳныҳәалоит шәымш ира. Шәара напхгара ашәҭоит иналукааша аусбарҭа. Шәнапхгарала шәнапаҵаҟа иҟоу аколлектив аӡәк иеиԥш аус еицыруеит
15.03.2019 363
Аԥсны Аҳәынҭқарра адәныҟатәи аусқәа рминистр Даур Ақаҩба адырга ҷыда «Жәларбжьаратәи аусеицураҿ алагаламҭаз» ианашьоуп
Урыстәыла адәныҟатәи аусқәа рминистр Сергеи Лавров Аԥсны Аҳәынҭқарра адәныҟатәи аусқәа рминистр Даур Ақаҩба имшира идиныҳәалеит.
12.03.2019 657
26 –тәи Москватәи жәларбжьаратәи атуристтә цәыргақәҵа хәажәкыра 12 инаркны 14-нӡа имҩаԥысуеит ацәыргақәҵатә комплекс хада "Експоцентр" аҟны. Ацәыргақәҵаҿ иӡыргоу апавильон «Абхазия» иаҭааит Урыстәыла иҟоу Аԥсны Ацҳаражәҳәаҩ Игор Ахбеи Аԥсны акурортқәеи атуризми рминистр Авҭандил Гарцкиеи.
07.03.2019 723 Анотақәа
Урыстәылатәи Афедерациаҟны иҟоу Аԥсны Аҳәынҭқарра анапынҵа ҷыдақәеи азинмчра нагӡа змоуи Ацҳаражәәҳаҩ Игор Ахба Аахыҵ Уаԥстәыла ахада иусԥҟала иреиҳаӡоу аҳәынҭқарратә ҳамҭа «Аиҩызараз аорден» ианашьоуп.
05.03.2019 667
Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистр Даур Ақаҩба Аԥсны Аҳәынҭқарраҿы иҟоу Урыстәылатәи Афедерациа Ацҳаражәҳәаҩ Алеқсеи Двинианин имшира идиныҳәалеит.
01.03.2019 595
Ҭырқәтәыла иҟоу Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахаҭарнакра 25-шықәса ахыҵра инамаданы Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистр Даур Ақаҩба адныҳәаларатә шәҟәы изишьҭит Ҭырқәтәылатәи Ареспубликаҿы иҟоу Аԥсны ахаҭарнак Вадим Ҳаразиа. Адныҳәаларатә шәҟәы аҿы иазгәаҭоуп:
23.02.2019 387 Анотақәа
Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра Аахыҵ Уаԥстәылатәи ареспублика Адәныҟатәи аусқәа рминистррахь адныҳәалара ҟанаҵеит
23.02.2019 737
Аԥсадгьыл ахьчаҩ имш азы Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра Приднестровиатәи Молдавиатәи ареспублика Адәныҟатәи аусқәа рминистррахь адныҳәалара ҟанаҵеит
15.02.2019 837 Авизитқәеи аусутә ныҟәарақәеи рзы аинформациа
Жәабран 14 рзы Аԥсны адәныҟатәи аусқәа рминистр Даур Ақаҩба, Аԥсны аԥыза-министр ихаҭыԥуаҩ, афинансқәа рминистр Џьансыхә Нанба напхгара зиҭоз аделегациа далахәны Шәача ақалақь аҿы имҩаԥысуаз Урыстәылатәи аинвестициатә форум «Факторы успеха: идеи, кадры, компетенции» аилатәараҿ дыҟан.
15.02.2019 472 Ацҳаражәҳәарҭақәа иазкыу
Жәабран 13 рзы Аԥсны Аҳәынҭқарра адәныҟатәи аусқәа рминистрра анапынҵа ҷыдақәа змоу Ацҳаражәҳәаҩ Вито Гриттани ООН иҟоу Шьамтәыла ахаҭарнак Хусам Еддин Ала диԥылеит.
14.02.2019 689 Ацҳаражәҳәарҭақәа иазкыу
Москва ақалақь аҿы хәажәкырамза 11, 2015 шықәса рзы Аҧсни Урыстәылеи адәныҟатәи аусқәа Рминистррақәа ирыбжьарҵаз Амеморандум ишьақәнарҕәҕәаз адәныҟаполитикатә координациа амеханизм аҳәаақәа ирҭагӡаны, изаамҭанытәиу аконсультациақәа мҩаҧысит.
13.02.2019 354
Жәабран 13 рзы имҩаԥысит Аԥсны адәныҟатәи аусқәа рминистр ихаҭыԥуаҩ Иракли Ҭыжәбеи аиҿкаара The HALO Trust ихьыԥшым аексперт Девис Пол Ентони реиԥылара. Аиԥылара иалахәын The HALO Trust апрограмматә менеџьер Исмет Задеи уи ихаҭыԥуаҩ Мери Кеннингтони.
12.02.2019 448 Анотақәа
Аԥсны Аҳәынҭқарра Адәныҟатәи Аусқәа рминистр Даур Ақаҩба Адипломатиатә усзуҩы имш инадҳәаланы Урыстәылатәи Афедерациа Адәныҟатәи Аусқәа рминистр Сергеи Лавров адныҳәалара изынаишьҭит.


АҞӘА, мшаԥымза 12 — Sputnik, Саид Барганџьиа. Аҳҭнықалақь Ахада ихаҭыԥуаҩ Леон Кәарҷиа иазгәеиҭеит лаҵарамза инаркны атранспорт иазыԥҵәоу аамҭала иныҟәалоит, аҵыхәтәантәи атранспорт апарк ахь инеиуеит 22.15. сааҭ рзы ҳәа.
"Ҳара иахәҭоу аҭагылазаашьақәа аԥаҳҵоит, аха иаразнак зегь ҭышәынтәалахоит ҳәа ҳазҳәом, избанзар амзызқәа рацәаны иҟоуп. Амаршрут хадақәа рҟны икыдҵахоит аамҭазыԥҵәа. Уи инақәыршәаны иныҟәалароуп атранспортгьы. Аилагарақәа ртәы ҳзаашәыцҳалар алшоит", — иҳәеит Кәарҷиа.
Иара убасгьы иазгәеиҭеит аилагарақәа ртәы аҳҭнықалақь Ахадара асаит ахь инашьҭызар шалшо атәгьы.
Кәарҷиа иажәақәа рыла ауаажәларратә пассаџьыртә мҩангарақәа Аҟәа инарыгӡоит АУН "Сухумское АТП", АУН "Троллеибусное управлениа Администрации Сухума", иара убасгьы АУН "Сухумское АТП" дареи аилаӡара рыбжьаҵаны амаршруттә таксиқәа.
Аҟәа ақалақь Ахада ихаҭыԥуаҩ инаҵшьны иазгәеиҭеит атроллеибустә усбарҭаҟны ишыҟоу 25 троллеибус. Урҭ рыхәҭак ахархәара рымам зҟазара ақәшәо арныҟәцаҩцәа ахьыҟам иахҟьаны. Арныҟәцаҩ иҵара иахьатәи аамҭазы ахарџь маҷымкәа иахшәаатәуп. Кәарҷиа иажәақәа рыла есыҽны амҩацәаҳәахьы ицәырҵуеит 8-10 тролебус, х-маршрутк рыла.
Иара убасгьы иҳәеит ақалақь аҩныҵҟа ауаа шымҩаԥырго 23 муниципалтә автобуси 216 автобус маҷи (ахатәқәа). Ақалақьбжьаратә маршрутқәа рҟны аус руеит 64 автобус маҷ, амуниципалтәқәа 5.


Иашвили ихьӡ зху ахәыҷҭәы центртә хәышәтәырҭа амедицинатә директор Иване Чхаиӡе Агәабзиаразы адунеизегьтәи аиҿкаара "covid-19″ апандемиа ахыркәшара иазкны иҟанаҵаз аҳәамҭа дахцәажәеит.
Иване Чхаиӡе иажәақәа рыла, акоронавирус ареспиратортә вирусқәа ркатегориахь ииасит.
"Акоронавирус џьара иӡит ҳәа иаанагом, аха уи ареспиратортә вирусқәа ркатегориахь ииасит. Агәабзиаразы адунеизегьтәи аиҿкаара аҳәамҭала, иахьазы амутациа ҿыц ашәарҭа иҟам. 2021 шықәса ажьырныҳәазы, адунеи аҿы ҩымчыбжь рыла шәнызқьҩык рыԥсҭазаара иалҵит, ари арбага мшаԥы азы, мчыбжьык азы хнызқь иаҟаран. Арҭ арбагақәа рыла иубарҭоуп Агәабзиаразы адунеизегьтәи аиҿкаара аӡбара изыдҳәалоу,"- иҳәеит Иване Чхаиӡе.


Аслан Гьаргь-иԥа Бжьаниа
Диит 1963 шықәса мшаԥымза 6 рзы Очамчыра араион Тамшь ақыҭан арҵаҩцәа рҭаацәараҟны.
1980 шықәсазы Тамшьтәи абжьаратәи ашкол далгеит, дҭалеит Фрунзенсктәи аполитехникатә институт «анџьныр-аргылаҩ» изанааҭ.
1982 шықәсазы диасит, 1985 шықәсазы дагьалгеит Москватәи автомобил-мҩатә институт.
1985 ш. инаркны 1986 шықәсанӡа аихшарала аус иуан Смоленсктәи аобласт Угрансктәи абнааглыхранхамҩа Шьаҭанкылатәи аргылара аусбарҭаҟны.
1987 ш. инаркны 1989 шықәсанӡа аус иуан акомҿар Очамчыратәи араиоком аинструкторс, аҟәша аиҳабыс.
1991 шықәсазы СССР АШӘК Иреиҳаӡоу акурсқәа дрылгеит.
1991 ш. инаркны 1986 шықәсанӡа арратә маҵзура дахысуан Аԥсны Аҳәынҭқарратә Шәарҭадара Акомитет аҟны.
1992-1993 шш. Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан Гәдоуҭа ақалақь аҟны Аԥсны Аҳәынҭшәарҭадара аусбарҭақәа рыҟны аус иуан.
1999 шықәса ԥхынҷкәынмзазы Аԥсны Аҳәынҭшәарҭадаратә Маҵзураҟнытә ԥхьатәара дышьҭуп.
1999 шықәсазы далгеит Урыстәылатәи Афедерациа Аиҳабыра рыҟны иҟоу Жәлар рынхамҩа академиа.
1999 шықәса ԥхынҷкәынмза инаркны 2008 шықәса ԥхынҷкәынмзанӡа Урыстәылатәи Афедерациаҟны анаплакратә усура инапы алакын.
2009 шықәса ажьырныҳәамзазы Урыстәыла иҟоу Аԥсны Ацҳаражәҳәарҭа аекономикатә зҵаарақәа рзы абжьгаҩыс даҭоуп.
2010 шықәса жәабранмзазы Аԥсны Аҳәынҭқара Ахада С.У. Багаԥшь Иусԥҟала Аԥсны Аҳәынҭқарра Аҳәынҭқарратә шәарҭадара амаҵзура Ахантәаҩыс даҭоуп.
2014 шықәса лаҵарамзазы Аԥсны Аҳәынҭқара Ахада А.З. Анқәаб Иусԥҟала «аинрал-амаиор» ҳәа ахьӡ ихҵоуп.
2014 шықәса рашәарамзазы Урыстәылатәи Афедерациа Ахада В.В. Путин Иусԥҟала Шәача ақ. аҟны аӡынтәи Аолимпиатә хәмаррақәа разыҟаҵареи рымҩаԥгареи раан ашәарҭадара алыршаразы ианашьоуп Аиҩызара аорден.
2014 шықәса нанҳәамзазы Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахадарахьы акандидатс дыҟан изаамҭанытәим алхрақәа рыҟны, алхыҩцәа рбыжьқәа рыҟнытә 35% иоуит.
2015 шықәса мшаԥымза инаркны - Асоциал-економикатәи аполитикатәи ҭҵаарақәа р-Фонд "АԤРА" ахадас дыҟоуп.
2015 шықәса ԥхынгәымза инаркны - Аԥсны Аҳәынҭқарра аоппозициатә мчқәа Реилазаара ацхантәаҩыс дыҟоуп.
2017 шықәса хәажәкырамзазы Аԥсны Жәлар Реизара – Апарламент VI ааԥхьара адепутатс далхуп (2017-2022).
2020 шықәса хәажәкырамза 22 рзы Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахадас далхуп, 56,5 % иоуит.
2020 шықәса мшаԥымза 23 рзы Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада имаҵура дахагылеит.
Дҭаацәароуп, ҩыџьа ахшара имоуп.


Аҟәа. Рашәарамза 3, 2023 шықәса. Аԥсныпресс. Атуризм аминистр Ҭеимураз Хьишба Пицунда ақалақь атуристтә аамҭахәҭа ишазыҟаҵоу азы агәаҭара мҩаԥигеит.
Пицунда ақалақь Ахадараҿы, рашәарамза 2 азы имҩаԥысит Ҭеимураз Хьишбеи ақалақь ахада Руслан Хәынцариеи русуратә еиԥылара. Аиԥылара иара убас рхы аладырхәит атуризм аминистр ихаҭыԥуаҩцәа Дмитри Занҭариеи Асҭамыр Барцыци, иара убас апансионатқәа реидгылара «Пицунда акурорт» адиректор Фрикан Гәынба.
Ақалақь ахада Руслан Хәынцариа иҟаиҵаз адыррақәа рыла, Пицунда атуристтә аамҭахәҭа иазхиоуп. Ақалақь аиқәыршәазаара иазку аусурақәа зегьы мҩаԥгоуп. Ӡыла аиқәыршәара аганахьалагьы уадаҩра ыҟам, макьаназы аҭыԥ змоу аиԥҟьарақәа зегьы аамҭа кьаҿ иалагӡаны ирҽеихоит.
Аминистр ақалақьтә плиаж аҭагылазаашьа азы дазҵааит.
Руслан Хәынцариа аплиаж иахьаҵанакуа зегьы арыцқьаратә усурақәа мҩаԥган ҳәа аҭак ҟаиҵеит.
Ҭеимураз Хьишба ақалақьтә плиаж аҿы аԥсеиқәырхагатә станциа аргылараҿы ацхыраара ҟаиҵеит. Аиқәырхаҩцәа руалафахәы ашәара апансионатқәа реидгылара "Пицунда акурорт" ахахьы иагоит. «Атуристцәа реиҳараҩык Пицундаҟа изаауа аплиаж аҿы рыԥсшьараамҭа рхыргарц азы ауп, убри аҟнытә ихымԥадатәиуп ҳәа исыԥхьаӡоит ишәарҭадоу, иманшәалоу аԥсшьаразы иахәҭоу аҭагылазаашьақәа зегьы раԥҵара. Аԥсеиқәырхаратә станциа ыҟазароуп хымԥада, иара убас аиқәырхага жилетқәа аахәатәуп», – ҳәа иҳәеит Ҭеимураз Хьишба.
Иара убас, аминистр лассы-лассы амшынӡы агәаҭарақәа шымҩаԥгалатәу азгәеиҭеит, уи иҟоу анормақәа ирхымсларц, атуристцәа ргәабзиара хра злам анырра анамҭаларц азы.
Пицунда аӡы даараӡа ицқьоуп, Асанитар-епидемиологиатә Станциа уи ахылаԥшра ӷәӷәа анаҭоит, лассы-лассы, еиԥҟьарада аӡы агәаҭарақәа мҩаԥнагоит, ҳәа иҳәеит ақалақь ахада.
Атуризм аминистр аҭыԥантәи ауааԥсыра усурала реиқәыршәара азҵаара ҷыдала ахшыҩзышьҭра аиҭеит. Араионқәа зегьы рҟынтәи Аԥсны атәылауаа аԥхынра аусуразы Гагреи Пицундеи иаауеит, урҭ излауа ала усурала реиқәыршәара алыршатәуп. Аминистр ҿырԥштәыс иааигеит илаԥш иаҵашәаз Гагра асасааирҭақәа руак ахь аусуразы аусзуҩцәа рыдкыларазы иҟаз алаҳәара. Уаҟа, иара иажәақәа рыла, аусуразы ирыдыркыло доурысзароуп, мамзаргьы дерманызароуп ҳәа иарбан.
«Сара аҳәара ҟасҵоит, ас еиԥш иҟоу алаҳәарақәа рыԥхьырҟәҟәаара алшәыршарц. Ас еиԥш азнеишьа ҟалашьа амаӡам, уи – адискриминациа ауп. Аусурахь ирыдыркылозароуп милаҭла еилых ҟамҵакәа Аԥсны атәылауаа зегьы», – ҳәа иҳәеит иара.
Аилатәара аҿы иара убас ахәаахәҭратә обиектқәа русура азҵаарагьы иазааҭгылеит. Ҭеимураз Хьишба урҭ реиҳарак ргәаҭара мҩаԥигеит. Акипаристә аллеиа аҿы, ақалақь аҭеиҭыԥш ԥхазҭазтәуаз 36 инарзынаԥшуа иажәхьаз ахәаахәҭратә обиектқәа ықәган. Ақалақь Ахадара иҿыцу ахәаахәҭратә обиаектқәа рыпроектқәа еиқәнаршәеит, анардкылаҩцәа ракәзар, урҭ рхатә харџь ала аобиектқәа дыргылоит. Иахьазы ишьақәыргылоуп 10, ԥыҭрак ашьҭахь даҽа 20-25 рҟынӡа аобиект ҿыцқәа ргылахоит.
Акипаристә аллеиа убасҵәҟьа ҿыц ахаҳәцәыла ирчаԥоит.
Аминистр иара убас ақалақьтә плиаж аҭагылазаашьа гәеиҭеит.
Аԥсны аӡҭаларатә сезон алагоит рашәарамза 15 инаркны.


Аҟәа. Рашәарамза 3, 2023 шықәса. Аԥсныпресс. Атуризм аминистр Ҭеимураз Хьишба Гагра ақалақь ахь агәаҭаратә ныҟәара мҩаԥигеит.
Аминистр иԥылеит Гагра араион ахада ихаҭыԥуаҩцәа Адамыр Цишбеи араионтә Еизара адепутатцәеи.
Аминистр амедицинатә центр – иҳаҩсыз ашәышықәса 60-тәи ашықәсқәа раахыс аус зуа, еицырдыруа гагратәи аминералтә ӡқәеи атыҩшаӡритәи аҳәынҵәалахәышәтәреи ирызку абальнеологиатә хәышәтәырҭа даҭааит.
Абальнеологиатә хәышәтәырҭа аусура иаҟәыҵит 2010 шықәсазы, аха хәажәкырамза 2022 шықәсазы шьаҭанкылатәи аиҭашьақәыргылара ашьҭахь, уи ҩаԥхьа аусура иалагеит.
Абальнеологиатә хәышәтәырҭа аҳақьым хада Валентина Верхотурова лажәақәа рыла, Гагра иҟоу атыҩшаӡритә аҵхырҭа ахәышәтәратә ҟазшьақәа рыла адунеи аҿы иреиӷьуп ҳәа иԥхьаӡоуп.
Ацентр аҿы иҟоуп 52 атыҩшаӡритә ваннақәа, убри аҟараҵәҟьа ыҟан асовет аамҭазгьы. Ара иара убас иҟоуп агидромассажтә ваннақәа, душ Шарко, хамам ҳәа изышьҭоу Мрагыларатәи атәылақәа рҽыкәабарҭақәа, аӡҭарчы (абассеин), иара убас аҳәынҵәалахәышәтәра иазку апроцедурақәа мҩаԥыргоит.
«Ацентр азы амедицинатә еиқәыршәагақәа зегьы Урыстәылантәи иаахәаны иааргеит. Аваннақәа апациентцәа рыкапани роуреи рыҭбаареи ахьеиԥшым ҳасаб азуны шәагаала еиуеиԥшым. Атехникатә аусура алагалара амедицинатә маругақәа рынџьныр ихылаԥшра аҵаҟа имҩаԥысуеит», - ҳәа иазгәалҭеит Валентина Верхотурова.
Абальнеологиатә хәышәтәырҭаҿы аус руеит 35-ҩык аусзуҩцәа, урҭ рахьынтә 34-ҩык аҭыԥантәи ауааԥсыра роуп.
Абӷашшара аӡаҵаҟатәи арххара акабинет аҭаара ашьҭахь, аминистр атуризм Аминистрра ахарџь ала иарбоу апроцедура абальнеологиатә хәышәтәырҭа иацәыхарамкәа иҟоу Аԥсны жәлар рџьынџьтәылатәи еибашьра аветеранцәа-аинвалидцәа рзы Ареспубликатә реабилитациатә центр, абӷашшара апроблема змоу апациентцәа рзы амҩагаразы ажәалагала ҟаиҵеит.
Аҳақьым хада апациентцәа уи ргәабзиара иаԥырхагаӡам ҳәа ишьақәыргылахар, усҟан дара азхиоуп иарбоу апроцедура рахыжьра ҳәа иазгәалҭеит.
Аҳақьым хада аминистр илырбеит рашәарамза агәазы заартра азԥхьагәаҭоу аӡҭарчы (абессеин).
Ацентр асасцәа агәы-датә система аҭагылазаашьа хра злоу анырра азҭо аҵәыҵәритә коктеиль агәаҭаразы ирыдыргалеит. Валентина Верхотурова лажәақәа рыла, иарбоу абальнеологиатә хәышәтәырҭаҿы сааҭк ала ирыдыркылар алшоит 104-ҩык рҟынӡа апациентцәа.
Анаҩс аминистр Гагра араион ахада ихаҭыԥуаҩ Адамыр Цишба дицны ақалақьтә плиаж аҭагылазаашьа гәеиҭеит.
Ҭеимураз Хьишба аплиаж аҿы аԥсеиқәырхагатә станциа аус аура шеиҿкаатәу, насгьы Асанитар-епидемиологиатә Станциа амшынӡы лассы-ласы агәаҭарақәа рымҩаԥгара шахәҭоу инаҵшьны иазгәеиҭеит.
«Ари ихадоу аӡҭаларҭа ауп, арахь аԥсшьаразы иааиуеит аҭыԥантәи ауааԥсыра реиԥш асасцәагьы. Аиқәырхаҩцәа ыҟамзар ҟалаӡом», -ҳәа иҳәеит аминистр.
Адамыр Цишба, аԥсеиқәырхагатә станциеи амедпункти аплиаж аҿы рашәарамза 15, аҽыкәабарҭатә сезон аартра инаркны аусура ишалаго азгәеиҭеит.
Гагра араион ахада ихаҭыԥуаҩ иҟаиҵаз адыррақәа рыла, араион аҿы ирхианы иҟоуп 26 нызықь инарзынаԥшуа ашьҭаларҭа ҭыԥқәа.
Ишдыру еиԥш, аԥсшьаратә аамҭахәҭа азы зегьы реиҳа атуристцәеи аԥсшьаҩцәеи зҭаауа Гагра араион ауп.
«Ақалақь амаҵзурақәа зегьы, араион аҿы инхо аҭыԥантәи ауааԥсыреи уи иаҭаауа асацәеи рзы излауа ала иманшәалоу аҭагылазаашьақәа раԥҵара азы ирӷәӷәоу арежим ала аус рулар ауп», – ҳәа аҵыхәтәан инаҵшьны иазгәеиҭеит атуризм аминистр.


1864 шықәса лаҵарамза 21азы рџьынтәылақәа рҟынтә ихырцаз Кавказ жәларқәа ргәалашәара иазкыз аусмҩаҧгатәқәа инарымаданы еиҿкааз «Аҧсуаа рҽырҩра» Ҭырқәтәыла, Коџьаели араион Карҭеҧетәи аҽырҩырҭаҟны лаҵарамза 23 рзы имҩаҧысит. Зықәра 4 шықәса еиҳау зшьа цқьоу Англызтә ҽқәа злахәыз аицлабра, 1900 м инаӡо аҧслымӡтә пист аҟны иҟалеит. «Аҧсуаа рҽырҩра» aҟны аиааира агеит «Never Alone» захьӡу, аҽыбӷаҟазаҩ Муслим Челиқ дзықәтәаз Гиулсен Соиуҧақ лҽы.


Аҟәа. Рашәарамза 8, 2023 шықәса. Аԥсныпресс. Рашәарамза 9 рзы Аԥсны асахьаҭыхыҩцәа Реидгыла ацәыргақәҵатә зал Хада аҟны иаатуеит ацәыргақәҵа «Узтәызтәуа атәыла».
«Ацәыргақәҵа акультуратә феномен – аурыс сахьаҭыхыҩцәа 20-тәи ашәышықәса актәии аҩбатәи азыбжазы Аԥсны иаԥырҵаз рырҿиамҭақәа атема аанартуеит. Ицәыргақәҵоу аҿыханҵеи аграфикеи рырҿиамҭақәа Аԥсны Амилаҭтә сахьатә галереиа аизга аҟынтәи, иара убас ахатәы коллекциақәеи рҟынтәи иаагоуп», - ҳәа илҳәеит ари ацәыргақәҵа акураторс иҟоу, Аԥсны ацәыргақәҵатә Зал Хада адиректор Ельвира Арсалиа.
Аусмҩаԥгатә мҩаԥысуеит Москва ақалақь Анапхгара, Москва ақалақь адәныҟаекономикатәии жәларбжьаратәии аимадарақәа рзы Адепартамент, Москва ақалақь Аҳәынҭқарратә Автономтә Усбарҭа «Аҳәаанырцә иҟоу аидгьылуаа агуманитартә усеицуреи аусуратә еизыҟазаашьақәеи рыбжьаҵара азы Ацентр – Москватәи аидгьылҩы Иҩны, иара убас Аҟәа иҟоу уи аҿга - «Аҟәа иҟоу Москва Аҩны» иҟарҵо ацхыраареи адгылареи рыла.
Ацәыргақәҵахь инагоу аусумҭақәа рбара алшоит рашәарамза 9 инаркны рашәарамза 18 аҟынӡа.