Ииасыз амчыбжь азы ареспубликаҿ имаҷмызт хра зуҭаша ахҭысқәа: Апарламент аҿы адекларациаз азакәан акәша-мыкәша аимак, акоррупциа иаҿагыло азакәан адгылаҩцәа реизара, "Амра-банк" дақәлеит ҳәа агәаанагара ззыҟоу ауаҩы иаанкылара.
Sputnik
Ковид акәша-мыкәша
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 13219-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 12650-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 209-ҩык.
Аԥсны аԥыза-министр Александр Анқәаб хәажәкыра 18 марта рзы акоронавирустә инфекциаҟынтәи аҽыхәышәтәра данахыс ашьҭахь Москватәи аклиникатә центр аҟнытә дылырҩааит. Аԥыза-министр ԥыҭраамҭак иҭахуп аиҭашьақәгыларазы. Егьыс чымазара ҳәа акгьы идбалам.
Аҵәыҵәри астанциа Гәдоуҭатәи аковидтә центр азы иаархәеит 2020 шықәсазы ахархәара зҭамыз Урыстәылатәи афинанстә цхыраара аԥарақәа рыла. Хәажәкыра 15 рзы аҵәыҵәри астанциа Гәдоуҭатәи аковидтә центр аҿы иқәдыргылеит. Аекономика аминистр лажәақәа рыла, астанциа ареспублика зегьы ҵәыҵәрила еиқәнаршәар алшоит.
Мшаԥымза нахыс Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ачымазцәа аштаттә режим ала ирыдыркыло иалагоит.
Ажьырныҳәа 21 раахыс Драндатәи абахҭаҿы ааҩык акоронавирустә инфекциа рыдбалоуп ҳәа арадио Sputnik иазеиҭеиҳәеит Аԥсны ААР амедицинатә маҵзура аиҳабы инапынҵақәа назыгӡо Владислав Белиаев.
Белиаев иҳәеит абахҭаҟны авирус асимптомқәа змоу даарԥшхар иареи иныруаз ауааи хазы ишиагахо, акамера арзҩыдара ишахрыжьуа. Адиагноз шьақәырӷәӷәахар ҩымчыбжь хазы дааныжьхоит. Ачымазара аҽарцәгьар, астационартә хәышәтәырҭахь ииаргоит.
Белиаев иҳәеит уажәы абахҭаҿы аӡәгьы акоронавирус шимам, аха аҭааразы аԥкрақәа шыҟоу.
- Аҵәыҵәри астанциа Гәдоуҭатәи аковидтә центр аҿы ишьақәдыргылеит
-
-
-
Озгани Делбеи усутә визитла Москва рыҟазаара
Аԥыза-министр ихаҭыԥуаҩ, аекономика аминистр Кристина Озган хәажәкыра 16 рзы усутә ныҟәарыла Москваҟа дцеит.
Москва, Кристина Озгани Урыстәыла Аиҳабыра рхантәаҩы ихаҭыԥуаҩ Александр Новаки хәажәкыра 17 рзы аиԥылара рыман
Кристина Озган, иара убасгьы аиԥыларақәа мҩаԥылгеит Урыстәыла аекономикатә ҿиара аминистрраҿы, Урыстәыла аенергетика аминистрраҿы, Урыстәыла аҳауатә транспорт Афедералтә маҵзураҿы.
Аиԥыларақәа раан ирылацәажәан: Аԥсны асоциал-економикатә ҿиара ацхырааразы Аинвистициатә программа анагӡара; Аԥсни Урыстәылеи рыбжьара азеиԥш социалтәи аекономикатәи ҵакыра аиҿкаара Апрограмма анагӡара; Аԥсны газла аиқәыршәара асхема хада аус адулара; альготатә кридитҭара апрограмма; Аԥсны аенергетика аусхк аиҭарҿыцра.
Аамҭала Аԥсны аԥыза-министр инапынҵақәа назыгӡо, афинансқәа рминистр Владимир Делба усутә ныҟәарыла Москва даҭааит хәажәкыра 19 рзы.
Владимир Делба диԥылеит Урыстәыла афинансқәа рминистр ихаҭыԥуаҩ Тимур Максимов, аиԥылараан ҩганктәи аусеицура азҵаарақәа ирылацәажәан.
Аԥсны аихамҩа аиҭашьақәыргылареи арҿиареи хықәкыс иҟаҵаны, аиԥылара тема хадас иаман атәыла Аиҳабыра аҳәынҭқарратә експорттә кредит аҭаразы ԥхынҷкәын 24 2010 шықәсазтәи аурыс-аԥсуа еиҳабырабжьаратә еиқәшаҳаҭрала ауал ареструктуризациа.
Аиԥылара алҵшәақәа рыла, аԥсуа ган иҟанаҵаз аҳәара шьаҭас иҟаҵаны, еиқәшаҳаҭхеит аҩганк ирзыфеидахартә еиԥш ари азҵаара шьаҿа-шьаҿала аӡбаразы ажәалагалақәа разырхиара.
"Амра-банк" арҳәра
"Амра-Банк" аҟәатәи аофисцҵа дырҳәит хәажәкыра 10 асааҭ 12:20 рзы. Ԥшьҩык ауаа асабрадақәа рҿаҵаны абанк иҩналеит. 1 021 156 мааҭ аԥара дәылыргеит.
Хәажәкыра 13 рзы дааныркылеит "Амра-банк" аофисцҵа иақәлаз дреиуан ҳәа агәҩара ззыҟаз Алхас Кәыҵниа."Амра-банк" аофисцҵа иақәлаз дреиуан ҳәа агәҩара ыҟаны хәажәкыра 14 рзы даанкылоуп Асҭамыр Быҭәба, 1981 шықәсазы ииз.
Ацәгьоура егьырҭ алахәылацәа рышьақәыргылареи раанкылареи рзы аоператив-ԥшааратә уснагӡатәқәа мҩаԥысуеит.
Георги Воуба аҩнытә баандаҩра иқәҵоуп
Хәажәкыра 17 рзы Ареспубликатә хәышәтәырҭа аҳақьым хада ихаҭыԥуаҩ Георги Воуба иганахь ала аҩнытә баандаҩра иқәҵазарц ҳәа азыӡба аднакылеит Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа.
Ареспубликатә хәышәтәырҭа аҳақьым хада Аполлон Гәыргәлиеи ихаҭыԥуаҩ Георги Воубеи рганахьала аусҭҵаара хацыркын 2021 шықәса жәабран 9 рзы рнапынҵамчрақәа ирхыҳәҳәаны рхы иадырхәеит ҳәа.
Аусҭҵаара адыррақәа рыла аҳақьым хада ихаҭыԥуаҩ Георги Воуба ахара ихарарҵоит атәым мазара итәтәра, изинмчра ахыҳәҳәара.
Аусҭҵаара адыррақәа рыла ахәышәтәырҭа аҳақьым хада Аппалон Гәыргәлиа имаҵзуратә зинмчра ихы иархәаны ахәышәтәырҭа амазара аӷьчра далахәуп 1 522 531 мааҭ аныхра аҟазшьала.
Георги Воуба аҩнтәы рбаандаҩра даҵанакуеит 2021 шықәса мшаԥы 4 рҟынӡа.
Ахра Аҩӡба дышҭакыз даанхоит
Аԥсны Иреиҳаӡоу аӡбарҭа Ахашшааратә коллегиа Ахра Аҩӡба дшаанкылац даанкылазааит ҳәа иаӡбеит хәажәкыра 15 рзы имҩаԥысыз аилатәараҿы.
Ахра Аҩӡба аҳәамҭа ҟаиҵеит Аԥсны Иреиҳаӡоу аӡбарҭа ахашшааратә коллегиа аҩнтәы рбаандаҩра даҵанаркыр, абналара игәы ишҭам азы.
Убри аан иргәалаиршәеит Аԥсны АШәМ ахь ихатәгәаԥхарала дышнеиз.
Адукат Инга Габилаиаԥҳа илҳәеит Ахашшааратә коллегиа аӡбамҭа Иреиҳаӡоу аӡбарҭа Апрезидиум ахь дшазашшуа.
Аԥсабаратә мцакрақәа
Ааԥынразы ареспубликаҿы рҽеимҽхаркуа иалагеит абнабылрақәа. Убас Очамчыра араион аҿы хәажәкыра 16 рзы мышкы хәлаанӡа амцарцәара иаҿын.
Аҵх акыр инеихьан зехьынџьара амца арцәара алдыршеит. Амцакра ыҟан Очамчыра, Аҽгәара, Лашькьындар, Аӡҩыбжьа, Кындыӷ, Араду, Баслахә.
Амца дырцәон Очамчыра араион амцарцәара-еиқәырхаратә хәҭа зегьы, иара убасгьы аамҭак азы уи иалархәын Гал араион амцарцәара-еиқәырхаратә хәҭагьы.
Иҟаз аҭагылазаашьазы Лашькьындар ақыҭа амҩаду аҿы аныҟәара аанкылан. Амца ркын аевкалиптҵлақәа, аԥсаҵлақәа.
Адекларациаз азакәани, уи акәша-мыкәша аимаки
Жәлар Реизара адепутатцәа реилатәараҟны "Амаҵзурауааи адепутатцәеи рхашәала, рныхтәқәа, рмазара, амазаратә ҟазшьа змоу рхыдҵақәеи ашәҟәы рҭагаларазы" азакәан арҽеирақәа аларымгалаӡеит рашәара 18 рзы. Ари азакәан ахԥатәи аҵыхәтәантәи аԥхьараҟны ирыдыркылеит жәабран 2020 шықәсазы. Амч аиураны иҟоуп ҳазҭоу ашықәс ԥхынҷкәын 30 рзы, убри аан ари аҿҳәара ааиаанӡа ирыдыркылароуп аҳәынҭқарратә маҵзуразы азакәан.
Хәажәкыра 12 рзы апарламентарицәа актәи аԥхьарала азакәан ариашарақәа рыдыркылеит аха аҩбатәи аԥхьараан урҭ мап рцәыркит.
Аилатәара ашьҭахь асоциалтә ҳақәа рҿы ицәырҵит ариашарақәа ирыдгылази ирҿагылази рсиа. Иҟан зынӡа абжьыҭара зхы ацәыԥхьазкыз.
Хәажәкыра 15 азтәи аилатәараҿы адепутат Гиви Кәарҷиа аҽазнык аиҭабжьыҭара мҩаԥгазарц ажәалагала ҟаиҵеит уаанӡа атехникатә еилагарақәеи апроцедуратә еилагарақәеи ыҟан ҳәа азгәаҭаны.
Арҭ ажәалагалақәа аҽазныкгьы аимак-аиҿак ду цәырыргеит.
Адепутатцәа акы изеицазымиааиит.
Амаҵзурауааи адепутатцәеи рхашәалақәеи, рныхрақәеи, рмазареи, амазаратә ҟазшьа змоу рхыдҵақәеи ашәҟәы рҭагаларазы азакәан адкылараз иқәгыло аԥшьгаратә гәыԥ алахәылацәа еизеит.
Апарламент изаамҭанытәиу асессиаҿы акоррупциа иаҿагыло азакәан ариашарақәа рыдрымкылар амитинг ахь ауаа ааҳаԥхьоит, иҳәеит аԥшьгаратә гәыԥ алахәыла Асҭамур Какалиа.
"Агәҭынчымра ҳнаҭоит 27-ҩык адепутатцәа адекларант зықәра наӡахьоу ихшара ашәҟәы раныхразы рыбжьы ахьырҭииз, аха убри аан азакәан амчра аиурц азы рыбжьы ахьырымҭииз", - иҳәеит Какалиа.
Аԥсны MITT-2021 аҿы
Аԥсны алахәын Жәларбжьаратәи атуристтә цәыргақәҵа MITT-2021. Ацәыргақәҵа мҩаԥысуан хәажәкыра 16-18 рзы Москва, Крокус ЕКСПО.
Аԥснытәи аделегациа напхгара аиҭон атуризм аминистр Ҭеимураз Хышба.
Ари ацәыргақәҵа ареспублика алшарақәа инарҭбааны иаанарԥшуеит, аинвестициақәа атәыла радԥхьалара иацхраауеит, Аԥсныҟа асасцәагьы хьанарԥшуеит.
Аԥсни Урыстәылеи ртуристтә усбарҭақәа рхадацәа аинырреи аусеицуразы азҵаарақәа ирылацәажәеит.
Ҭеимураз Хышба иажәақәа рыла 2021 шықәсазы ареспублика 1,5 миллионҩык рҟынӡа аԥсшьаҩцәа рыдкылара иазыхиоуп.
Сынтәатәи ацәыргақәҵа иалахәын 200 тәыла: Малаизиа, Мальдивы, Ҭырқәтәыла, Бырзентәыла, Болгариа, Черногориа, Таиланд, Албаниа, Саксониа, Никарагуа уҳәа егьырҭгьы.
MITT - адунеи аҟны аԥыжәара змоу хә-цәыргақәҵак рхыԥхьаӡараҟны иҟоу Урыстәыла атуристтә цәыргақәҵоуп. Араҟа еиқәшәоит атуризм аусхк знапы алакуи уи амаҵзурақәа зхы иазырхәоуи.
- Аԥсни Кубеи атуризм аусхк аҟны аусеицура атәы иалацәажәеит
-
-
Логәуаԥҳа ацәыргақәҵа MITT-2021 иазкны: Аԥсны азҿлымҳара ду арҭоит
-
Ҭырқәтәыла Аԥсны азинмчнагӡа змоу Ахаҭарнак даҭоуп
Хәажәкыра 17 рзы Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Ҭырқәтәылатәи Ареспубликаҿы Аԥсны Аҳәынҭқарра азинмчнагӡа змоу Ахаҭарнакс дҟаиҵеит Ибраҳим Аҩӡба.
Ибраҳим Аҩӡба 1994-2000 шықәсқәа рзы Аԥсны ахада ихьчараз Аҳәынҭқарратә маҵзура актәи аҟәша деиҳабын.
2000 шықәса инаркны арратә комендантс дыҟан, нас – Аԥсны ахада иофициалтә резиденциа адиректорс.
Уаанӡа Ҭырқәтәыла Аԥсны азинмчнагӡа змоу Ахаҭарнак ҳәа иҟаз Вадим Ҳаразиа 2020 шықәса лаҵарамзазы Аԥсны аԥсадгьыл ахь архынҳәразы Аҳәынҭқарратә еилакы ахантәаҩыс иҟаҵара инамаданы, Ахаҭарнакра ахада дамамызт.
Шьамтәылатәи аиԥыларақәа
Ииасыз амчыбжь азы Шьамтәыла иҟоу Аԥсны ацҳаражәҳәаҩ Баграт Хәытаба Дамаск иҟоу Мавританиа, Иемен, Пакистан рыцҳаражәҳәаҩцәа дырԥылеит.
Шьамтәылатәи Арабтә республикаҿы иҟоу азинмчнагӡеи анапынҵа ҷыдақәеи змоу Аԥсны ацҳаражәҳәаҩ Баграт Хәытаба Дамск диԥылеит Шьамтәылатәи Арабтә республикаҿы иҟоу азинмчнагӡеи анапынҵа ҷыдақәеи змоу Иементәи аԥсылмантә республика ацҳаражәҳәаҩ Абдулла Али Сабри.
Ацҳаражәҳәаҩцәа алацәажәеит Аԥсни Иемени рыбжьара аусеицура азҵаара, ргәаанагарақәа еимырдеит, ирҳәеит аҳәынҭқаррақәа рыбжьара ҩ-ганктәи аиашьаратә еизыҟазаашьақәа рырӷәӷәара шхымԥадатәиу.
Баграт Хәытаба Абдулла Али Сабри имаҵзура дахьахагылаз идиныҳәалеит, Аԥсны даҭаарц ааԥхьара ииҭеит, Шьамтәыла ажәлар аизҳазыӷьара рзеиӷьеишьеит.
Иара убасгьы аиԥылара рыман Баграт Хәытабеи Аԥсылмантә Республика Мавританиа ацҳаражәҳәаҩ Ахмед Едди Мухаммад-Аль Разиси. Ацҳаражәҳәаҩцәа агәыӷра аадырԥшит Аԥсни Мавританиеи рыбжьара аизыҟазаашьа бзиақәа шьақәгылап ҳәа.
Хәажәкыра 17 рзы Шьамтәылатәи Арабтә республикаҿы иҟоу Аԥсны Аҳәынҭқарра ацҳаражәҳәаҩ Баграт Хәытаба Дамаск диԥылеит Шьамтәылатәи Арабтә республикаҿы иҟоу Аԥсылмантә Республика Пакистан ацҳаражәҳәаҩ Саид Мухаммад Хан.
Аԥсни Пакистани рыцҳаражәҳәаҩцәа агәыӷра аадырԥшит ҩ-ганктәи аусеицура аҿиара аиуп ҳәа.
Саид Мухаммад Хан иазгәеиҭеит 2021 шықәса мшаԥымзазы аҽазныкгьы Баграт Хәытаба диԥылар шиҭаху. Адипломатцәа аҳамҭақәа еимырдеит.


Адырга: ҚЫРҬТӘЫЛА
Келли Дегнан - Нато азы Қырҭтәыла даара иӷәӷәоу партниоруп, ЕАШ-и адгылаҩцәеи Қырҭтәыла ацхыраара иазыхиоуп, Нато алалара амҩаҿ апрогресс ҳамазароуп
Илиа Дарчиашвили – Мадридтәи асаммит аҿы ирыдыркылаз адокументқәа аконкреттә алҵшәақәа рхылҵроуп, уи аҵакы ду амоуп
Аҩадатәи Македониа ахада - Ҳара НАТО алалара иазку Қырҭтәыла аҽазышәара аргама ҳадгылоит
Келли Дегнан - Евроеидгыла ахеилак арекомендациақәа рынагӡаразы, Қырҭтәыла аиҳабыреи егьырҭ аганқәеи, аоппозициатә партиақәеи, атәылауаҩратә сектори аусеицура иалагароуп
Мчыбжьыктәи адыррақәа рыла, Қырҭтәыла акоронавирус 1 058-ҩык рыдбалан, ачымазара иалҵит 646-ҩык
Иенс Столтенберг – НАТО асаммит аҿы иаҵшьны иазгәаҳҭоит Урыстәыла аган аҟынтә ашәарҭара иҭагылар зылшо Қырҭтәылеи егьырҭ ҳадгылаҩцәеи иаҳа иҕәҕәаны ҳашрыцхраауа
Свиатослав Вакарчук – Ақырҭуа жәлар иаҳзыҟашәҵо зегьы азы ҭабуп ҳәа шәаҳҳәоит, шәра аҩыза гәакьақәа шәоуп, ҳаидгыланы аиааира ҳгоит
Виола фон Крамон – Украинеи Молдовеи ахә мариала акандидат астатус ранашьоуп, дара наӡаӡа азыҧшра арежим аҿы иаанхар ауеит
Жозеп Боррель - Уажәшьҭа ақырҭуаа иҟарҵаша аконкреттә усқәа рымоуп, аусура нашәыгӡа, шәара амҩа иаша шәануп
Акоммуникациақәа ркомиссиа аинформациа ала, SpaceX Қырҭтәыла STarlink амҩанызатә системала аинтернет аларҵәара аҭахуп
Мчыбжьыктәи адыррақәа рыла, Қырҭтәыла акоронавирус 616 -ҩык рыдбалан, ачымазара иалҵит 482 -ҩык
Виктор Орбан Евроеидгыла алахәылацәа рахь ааҧхьара ҟаиҵеит Украинеи Молдовеи ирываргыланы, Қырҭтәылагьы Босниеи Герцеговинеигьы акандидат астатус ранаршьарц
Ирландиатәи асенатор - Қырҭтәыла мап зацәыркыз сзеилкаауам, 2008 шықәса нанҳәазы урыстәылатәи арбџьармчқәа Қырҭтәыла ишажәылаз ҳхашҭма?
Португалиатәи АИХ Қырҭтәыла атуристтә потенциал иазкны - Қырҭтәыла шәҩнеиҧш шәыҧсы шәшьоит
Урсула фон дер Лаиен – Ҳара Европатәи Ахеилак иабжьаагоит Қырҭтәыла европатәи аперспектива арҭарц, ари атәыла акандидат астатус анаршьаанӡа, аҳәарақәа зегьы шынанагӡо гәарҭарц
Қырҭтәыла "амаамынқәа рцәарԥшӡа" актәи афакт шьақәырӷәӷәоуп
Иенс Столтенберг - Қырҭтәыла ааҳаԥхьеит Нато алидерцәа реиԥылара ахь, ари аидгылареи апартниорреи аарԥшроуп
Мчыбжьыктәи адыррақәа рыла, Қырҭтәыла акоронавирус 515-ҩык рыдбалан, ачымазара иалҵит 546-ҩык
Григол Вашаӡе - Қырҭтәыла Евроеидгыла алаларазы акандидат астатус аиуеит албанаиатәи авариант ала, уаҟа аконкреттә ҧхықәрақәа азгәаҭазаауеит
Мчыбжьыктәи адыррақәа рыла, Қырҭтәыла акоронавирус 511-ҩык рыдбалан, ачымазара иалҵит 514-ҩык


АҞӘА, хәажәкыра 12 - Sputnik. COVID-19 аҟынтәи алаҵа актәи апартиа Аԥсныҟа иаауеит хәажәкыра анҵәамҭазы ҳәа аҳәамҭа ҟалҵеит ареспублика асанитартә ҳақьым хада Лиудмила Скорик Аԥсуа телехәаԥшра аефир аҿы.
Скорик иазгәалҭеит ареспублика алаҵа шазыҭмыжьуа, убри азы Аԥсны алаҵа анашьҭратә график ишаҵанакуа.
"Алаҵа актәи апартиа Аԥсныҟа иаауеит хәажәкыра анҵәамҭазы", - ҳәа лҳәеит лара, абри азы азыҳәа ииасыз ашықәс анҵәамҭазы ишыҟаҵаз азгәаҭаны.
Урыстәыла ахархәара змоу алаҵақәа "Спутник V", "Эпиваккорона" роуп, урҭ рыуа иарбану иаарышьҭуа ҳаздырам ҳәа азгәалҭеит Скорик.
Аԥсны ауааԥсыра рзы алаҵаҟаҵара хәыдаԥсадахоит, ихатәгәаԥхаралахоит.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 13024-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 12440-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 203-ҩык.
Аԥкыратә уснагӡатәқәа рыҿҳәара мшаԥы 12 рҟынӡа инахоуп.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
-
Акоронавирус азы аԥкрақәа мшаԥы 12 рҟынӡа рыҿҳәара иацҵахоит


Ахашшааратә коллегиа Аԥсны уаанӡатәи акультура аминистр дшыбаандаҩу дааннажьит
© Sputnik / Томас Тхайцук Судебный молоток
© Sputnik / Томас Тхайцук
Аԥсны уаанӡатәи акультура аминистр Гәдиса Агрба харас идырҵоит аҳәынҭқарратә мазара аӷьычреи аимҵәареи. Иара даанкылан мшаԥы 26 рзы.
АҞӘА, рашәара 24 – Sputnik. Аԥсны Иреиҳаӡоу аӡбарҭа Ахашшааратә коллегиа Аԥсны уаанӡатәи акультура аминистр Гәдиса Агрба идукат аҩнытә баандаҩрахь диагазарц изыҳәа иақәшаҳаҭымхакәа дшыбаандаҩу дааннажьит. Абри атәы Sputnik иазеиҭарҳәеит Аԥсны Апрокуратура хадаҿы.
Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа рашәара 16 рзы Гәдиса Агрба ибаандаҩра аҿҳәара даҽа ҩымз, нанҳәамза 19 2022 шықәсанӡа иацнаҵеит. Агрба ихьчаҩцәа ари иахашшааит. Ахашшааратә коллегиа азыҳәа иахәаԥшит рашәара 23 рзы.
"Ахашшааратә зыҳәа иахәаԥшын аӡбаҩ Екатерина Онишьенко лхантәаҩрала. Аӡбаратә еилазаара иалахәын аӡбаҩцәа Ҭемыр Шьониеи Мимоза Ҵышәԥҳа. Азыҳәа мап ацәкын аӡбаҩ Ҭемыр Шьониа игәаанагара ҷыда инақәыршәаны", - ҳәа азгәарҭоит Апрокуратура хадаҿы.
Абас ала, уаанӡатәи акультура аминистр Гәдиса Агрба дшыбаандаҩу даанхоит нанҳәа 19 рҟынӡа.
Гәдиса Агрба Аԥсны Акультура аминистрс дыҟан 2020 шықәса рашәарамза инаркны 2022 шықәса жәабранмзанӡа.
Мшаԥымза 20 рзы иара даанкылан имаҵураҭыԥ ихы иархәаны аҳәынҭқарратә мазара мҽхакы ҭбаала еимҵәаны ихатәитәит ҳәа. Иҟаиҵаз аԥхасҭа 14,3 миллион мааҭ артәеит ҳәа иазыԥхьаӡоуп.
Абри аус ала ацәгьоура дацхраауан ҳәа гәҩарас дҟаҵоуп Надир Џьинал. Апрокуратура хада адыррақәа рыла, Агрбеи Џьинали еицәажәаны алашареи абжьи рзы амаругақәа хәы ҳаракыла раагаразы ацәгьоуратә еиқәшаҳаҭра рыбжьарҵеит. Надир Џьинал аҩнытә баандаҩраҿы дыҟазаауеит нанҳәа 19 рҟынӡа.


АҞӘА, рашәарамза 3 – Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Аҟәа ақалақьи Аҟәа араиони рсанитартә ҳақьым хада Алла Белиаева илҳәеит акәыбырқәа рнырҵәаразы аҩбатәи аетап ишалаго. Рхы иадырхәо апрепарат акәыбырқәа рыдагьы атараканқәагьы ашьуеит. Абри атәы иҳәеит СЕС адизенфекциатә станциа аиҳабы Вартан Мумџьиан.
Акәыбырқәа рнырҵәаразы аусмҩаԥгатәқәа дара зынӡа иқәнахыр алшом, лҳәеит Алла Белиаева.
"Иҳәатәуп иҟаҳҵо акәыбырқәа шьаҭанкыла ишықәнамхуа, аха рхыԥхьаӡара армаҷыр алшоит", — лҳәеит лара.
Аусурақәа аҩбатәи ретап хыркәшахоит рашәарамза 8 рзы.
Аҳақьым хада иазгәалҭеит акәыбырқәа рнырҵәаразы аусурақәа ареспублика абжеиҳара шаҵанакуа. Аиҳарак уи аҩнеихагылақәа ахьгылоу ауп.
Аиҳарак Аҟәеи Пицундеи уи апроблема ҵарны иқәгылоуп, лҳәеит Белиаева.
Аусурақәа рымҩаԥгара иаҿуп Москватәи адизинфекциатә станциа. Уи иалахәуп Аԥсны асанитар-епидемиологиатә станциа аусзуҩцәагьы.


Урыстәыла Женеватәи аиҿцәажәарақәа ахыгатәуп ҳәа агәрагара амоуп
© Sputnik / Виталий БелоусовЗдание Министерства иностранных дел РФ на Смоленской-Сенной площади и башни делового центра "Москва-Сити".
© Sputnik / Виталий Белоусов
Аахыҵ Кавказ ашәарҭадареи аҭышәынтәалареи рзы Женеватәи аиҿцәажәарақәа жәашықәса ирықәуп имҩаԥысуеижьҭеи.
АҞӘА, рашәара 21 - Sputnik. Москва Аахыҵ Кавказ ашәарҭадареи аҭышәынтәалареи рзы Женеватәи аиҿцәажәарақәа ахыгатәуп еиҳа иманшәалоу аҭыԥи аамҭеи рзы ҳәа агәрагара амоуп, абри азы аҳәамҭа ҟанаҵеит Урыстәыла ААР.
"Иҟоу аҭагылазаашьақәа рҟны алахәылацәа зегьы ирзыманшәалоу инеитралтәу аҭыԥ ахь аилацәажәара аҭыԥ ииагатәуп", - ҳәа аҳәоит Урыстәыла ААР ахада ихаҭыԥуаҩ Андреи Руденко аиҿцәажәарақәа рыцхантәаҩцәеи реиԥылара аихшьаалақәа рышьҭахь аусбарҭа асаит аҿы икьыԥхьу адырраҭараҿы.
Смоленсктәи Ашҭаҿы агәрагара рымоуп "Мраҭашәаратәи атәылақәа аиҿагыларатә ҭагылазаашьа Аахыҵ Кавказҟа аиагара рҽахьазыршәо иахьырԥшны Қарҭи Аҟәеи Қарҭи Цхинвали рыбжьара амч ахамырхәаразы хымԥадатәи аиқәшаҳаҭра аԥыжәара амазароуп, иара убас ақырҭуа-аԥсуеи ақырҭуа-ауаԥси ҳәынҭқарратә ҳәаақәа рделимитациеи анаҩс рдемаркациеи апроцесс аларгатәуп ҳәа".
1 Рашәара, 09:00
Женеватәи жәларбжьаратәи аиҿцәажәарақәа мҩаԥысуеит 2008 шықәса жьҭаарамза раахыс, Аахыҵ Уаԥстәылатәи ахҭысқәа инадыркны. Аиҿцәажәарақәа рҳәаақәа ирҭагӡаны итема ахадны ишьоуп аиҿцәажәарақәа рлахәылацәа аганқәа амчра ахамырхәараз рҽазышәарақәа аазырԥшуа ҿырҳәалатәи аҳәамҭа аицыҟаҵара. Москва, Цхинвал, Аҟәа Қарҭ ахь ааԥхьара ҟарҵоит Қырҭтәылеи Аԥсны Аҳәынҭқарреи Қырҭтәылеи Аахыҵ Уаԥстәылеи рыбжьара амч ахамырхәаразы аиқәшаҳаҭара анапаҵаҩразы, аха Қарҭ уи мап ацәнакуеит.
Изаамҭанытәиу аиҿцәажәарақәа 56-тәи рраунд хәажәкырамза анҵәамҭаз имҩаԥысраны иҟан, аха ацхантәаҩцәа раԥшьгамҭала иҟамлеит. Иазыԥшуп рашәарамзазы аиԥыларақәа мҩаԥысып ҳәа.


Ԥхынҷкәын 5 рзы 80 шықәса ихыҵуеит Урыстәылатәи Афедерациа зҽаԥсазтәыз аҳақьым Заудин Дагаз-иԥа Хәына. Абри арыцхә инадҳәаланы АААК Аинфопортал иазнархиеит аиубилиар изанааҭтә мҩеи иԥсҭазаареи ирызку аочерк.
Лиудмила Аисанова
Заудин Хәына – амедицинатә ҭҵаарадырақәа ркандидат, Урыстәылатәи Афедерациа зҽаԥсазтәыз аҳақьым, Черқьесск иҟоу асанаториа-профилакториа «Солнечныи» аҳақьым хада – ихьӡ Ҟарачы-Черқьесиа адагьы, Ареспублика анҭыҵгьы ибзиаӡаны ирдыруеит. Заудин Дагаз-иԥа илоу гәцаракрала аус азнеишьа иабзоураны, иара дыԥхьаӡоуп аихьӡарақәа змоу напхгаҩыс, зус иазҟазоу специалистны, иара убасгьы аҿыцаԥшьгаҩыс: даараӡа ирацәоуп агәабзиарахьчараҿы имоу алшамҭақәа.
Иара далырххьан раԥхьатәи Урыстәылазегьтәи ахатә практика змоу аҳақьымцәа рассоциациа ахантәаҩыс. Насгьы, Заудин Дагаз-иԥа – Ҟарачы-Черқьесиатәи Азкәанԥҵаратә еизара аветеранцәа дырхыԥхьаӡалоуп.
Гәаартыла аицәажәара
Еицырдыруа аҳақьым изкны аочерк аҩра сҽаназыск, сара раԥхьаӡа иргыланы хықәкыс исыман уаҩԥсык иаҳасабала дзеиԥшроу аиҭаҳәара. Аха уи еиҭоуҳәарц азы, зны иара дудырроуп. Иара зынӡаск ахӡыргара злам, иарку ҳәа ззуҳәар ауа аӡә иоуп ҳәа зласаҳахьаз ала, сара заанаҵ ахьамҵра сҽазыҟасҵеит. Аха ус шакәызгьы, мап сцәимкыр ҟалап ҳәа агәыӷра сыман, избанзар сара сангьы Хәынаа рыжәла датәын. Аха баша сшәозаарын, аус акыр имариахеит. Ҳара ҳаицәажәара мҩаԥысит асанатори аҩнуҵҟа, икабинет ҭбааҭыцә аҟны, исԥылазгьы Хәына иԥҳа еиҳабы Татиана Пазова лоуп – лара иахьазы ахәышәтәратә усбарҭа «Солнечныи» анапхгараҭаратә усқәа зегьы лнапы иануп, лаб арӷьажәҩас дивагылоуп.
Нас, аҩыџьагьы санрацәажәоз, сгәы иахәаны избон русеицураҿы шаҟа еизыманшәалаз абарҭ еизгәакьоу ауаа, еицырзеиԥшу аус аҿы еиҟароу партниорцәас иҟоу.
Татиана Заудин-иԥҳа, ҳәарада, асанатори иадҳәалоу азҵаарақәа зегьы лдыруеит. Аха уи еиҳангьы иџьаушьаша, лаб иусура ахҭысқәа зегьы нҭырҳәцааны иахьылдыруа ауп, лара илгәалашәоит иԥсҭазаара аҟынтә аинтерес зҵоу афактқәеи ахҭысқәеи рацәаны. Убас, дналахханы еиҭалҳәеит Хәына Москваҟа амаҵураныҟәара дышцоз аҳаирплан аҟны иҟалаз хҭыск атәы.
«Апассаџьырцәа руаӡәы иаалырҟьаны игәы ахьаа изцәырҵит, апаника ҟалеит, ауаа идеизалеит, аха саб зыԥшрак ҳәа ҟамҵакәа аҳақьым цхыраара ииҭан, уи ауаҩ иԥсы еиқәхеит», – ҳәа лаб ила лгәы дуны еиҭалҳәоит Татиана, сара усгьы сгәы иаанагеит: «ари шаҟаҩы дрыцхраахьоу Анцәа иоуп издыруа, егьаҩы рыԥсқәа еиқәирхахьеит» ҳәа.
Аҭоурых змоу аҭаацәа
Заудин Дагаз-иԥа диит Ҟәыбина лоқҭ, Дагаз Асҳаҭ-иԥа Хәынеи уи иԥҳәыс Тезада Мусса-иԥҳа Дагәжьеиԥҳаи рҭаацәараҿы.
«Аҭаацәараҿы сара схәыҷы заҵәын, – ҳәа еиҭеиҳәоит аҳақьым. – Сан аколнхара далан, саб – Ҟәыбина иҟаз Чкала ихьӡ зхыз аколнхара дахантәаҩын. Аҩыџьагь аашар хәлаанӡа акрура иаҿын, усҟан зегь реиԥш инхон, мал дук ркны ҳәа иҟамызт».
Хара имгакәа аб аррахь иԥхьоит. Аефреитор Дагаз Хәына 1941-1945 шықәсқәа рзтәи Аџьынџьтәылатә еибашьра ду зегь ихигеит, аштабтә батареиа аԥшыхәҩыс дыҟан. Лымкаала ишәарҭаз, акрызҵазкуаз аибашьратә дҵақәа рынагӡараан иааирԥшыз агәымшәареи ахамеигӡареи рзы ианашьан хыԥхьаӡара рацәала аҳамҭақәеи аҳаҭыртә хьыӡқәеи. Иахьа сзацәажәо уи иԥеи имоҭеи гәыбылралеи гәадуралеи исзеиҭарҳәон уи иӡбахә, аибашьра ашьҭахь Ҟәыбина лоқҭ ақыҭсовет администрациа ахадас иусура атәы. Дара еидкыланы ирымоуп, иахӡыӡаангьы пату ақәырҵоит аҭаацәаратә архив: рыуацәа зну ажәытә фотосахьақәа, агазеҭтә статиақәа рыгәлаԥҟақәа, ашәҟәқәа – рабду Дагази уи иабацәеи русқәа ртәы ахьаҳәо…
Абар аҳаҭырқәҵара узцәырызго даҽа факткгьы: ари аҭаацәараҿы аибабара рыбжьоуп Заудин Дагаз-иԥа ианԥса лыхшареи дареи – Галина, Света, Зоиа, Ромик Хәынаа. Ари акыр иаԥсоуп!
Ахәыҷра иунарҵо
Ахԥатәи акласс аҟнынӡа Заудин аҵара иҵон Ҟәыбинатәи ашкол аҟны. Аҵараҵара даараӡа дазҿлымҳан, аихьӡарақәа иман, аха убас иҟалеит аҭагылазаашьа – иан лганахьала иуацәа реиҳараҩык арепрессиақәа ирықәыршәаны Абжьаратә Азиаҟа ихган.
«Зымацара иқәхаз сани сареи иаҳзынхаз акы акәхеит – ҳауацәа ҳрышьҭаланы ацара, - игәалашәоит Заудин Дагаз-иԥа. – Атәымдгьыл ахь ҳхы рханы амҩа ҳшангылаз, машәыршәа иаҳԥылоит қыҭак аҟны иҳацынхоз Ҳасароҟәа Исмаили уи иԥшәмаԥҳәыс Ҳаџьаҭи. Иуадаҩу ҳҭагылазаашьа баны, дара ирыӡбоит ԥарала иҳацхраарц, ҳазну амҩа наҳагӡарц азы. Усҟантәи аамҭақәа рзы уи цхыраара дуун уҳәар ҟалоит. Убасҟан ауп сара раԥхьаӡа акәны ианеилыскаа – аҳаҭырқәҵареи, агәыразреи, арыцҳашьареи рхы шаадырԥшуа. Убри ахҭыс наунагӡа сгәалашәараҿы инхеит, иахьа уажәраанӡагьы исхашҭуам».
Заудин хәыҷи иани нхара иалагоит рыԥсадгьыл иахганы рыуацәа ахьааргаз аҭыԥ иацәыхарамыз ақалақь Курган-Тиубе (Атаџьық Совет Республика) аҟны. Иан аколнхараҟны аусура далагоит, излалылшоз ала лыуацәа дрызнеиуан, дрыцхраауан. Заудин иакәзар – ашкол ҿыц ахь аныҟәара далагоит, уаҟа иара илиршар акәын аамҭа кьаҿк иалагӡаны ицәыбжьахаз ашколтә программа аҽахьыгӡара.
Ашкол адагьы Заудин дзыхьӡараны иҟаз рацәан: иан длыцхраауан, насгьы аҭаацәараҿы ахаҵа иус назыгӡоз иара иакәын. Аԥсҭазаара аԥышәарақәеи, иџьбараз адисциплинеи закәыз Заудин Дагаз-иԥа дышқәыԥшӡаз ибзиаӡаны инырит.
1957 шықәсазы арепрессиатә кыдцаларақәа нкылан, убри абзоуралагьы аҭаацәара рҭоурыхтә ԥсадгьыл ахь ихынҳәуеит, амала иабду Муссеи ианду Қьанфои рыда – урҭ атәым дгьыл аҟны рыԥсҭазаара иалҵит Атаџьық Республикаҟны анышә иамадоуп.
Абаза рԥыс ираӡны
Ирызгәакьоу Ҟәбинаҟа ихынҳәыз Хәынаа рҭаацәара, хәыҷы-хәыҷла ршьапы иқәгыло иалагеит. Ахықәкы рацәа змаз арԥыс абжьаратә ҵара аиура дашьҭан, аха иқыҭаҿы иҟаз ашкол аа-класск ракәын иамаз. Убри иахҟьангьы, Заудин иҵара иациҵоит Џьагәҭантәи астаница аҟны иҟаз абжьаратә школ №1 аҟны, аха уахь амҩа мариамызт: шьапыла хә-километрак данысуан. Уаҟа аҵара иҵон ҩышықәса.
Уи хьӡи-ԥшеи змаз школын, атәылаҿацә аҟны зегьы иреиӷьу ҳәа иԥхьаӡан. Насгьы уаҟа аус руан еицырдыруаз арҵаҩцәа, урҭ рыхьӡқәа Заудин Дагаз-иԥа иахьагьы ибзианы игәалашәоит, иҭабуп ҳәагьы реиҳәоит – Клавдиа Фиодор-иԥҳа Долбина, Алла Михаил-иԥҳа Памазанова, Алексндр Иаков-иԥа Каспарианц, Дмитри Андреи-иԥа Киселиов. Арҭ арҵаҩцәа, аҳақьым иажәақәа рыла, аҵара мацара акәӡам идырҵаз, иара убасгьы иреиӷьӡоу ауаҩытәыҩсатә ҟазшьақәа иларааӡеит.
«Акласс аҿы аҵара бзиаӡаны изҵоз, насгьы аиҩызара зыбжьаз, ҳәа иԥхьаӡан хҩык арԥысцәа – сара, Миша Аксионов, нас Саша Салеико, - еиҭеиҳәоит Заудин Дагаз-иԥа. – Иара убарҭ аамҭақәа инадыркны аиҩызара ӷәӷәа иахьа уажәраанӡагьы иаҳабжьоуп. Ҳқәыԥшын, активра ҳалан… адунеи ааҳартуан, сгәанала, гхақәакгьы ҳахьуан, аха уи зегьы реиҳа анасыԥ зцыз аамҭан, зегьы ахы аныҵнахуаз аамҭа…».
1959 шықәсазы Заудин араӡны медалла абжьаратә школ далгоит. Ари, ҳәарада, арԥыс раԥхьатәи ииааира акәын, иара убасгьы, ари иуацәеи иқыҭауаагьы зегьы рзы иааиран.
«Апрофессор Доуель ихы»
Заудин Дагаз-иԥеи сареи ишколтә ԥсҭазаара ҳаналацәажәоз, сара исызцәырҵит агәаанагара, амаҭәар химиа арҵаҩы Алла Михаил-иԥҳа Памазанова изанааҭ алхраҿы анырра ӷәӷәа илҭеит ҳәа. Аха Хәына излеиҳәаз ала, ԥхьаҟа изанааҭхараны иҟаз алихиижьҭеи акрааҵуан. Уи аҭоурыхгьы абас иҟоуп. 12 шықәса раҟара зхыҵуаз арԥыс инапаҿы иоуит даараӡа аинтерес змаз ашәҟәы – Александр Белиаев ифантастикатә роман «Апрофессор Доуель ихы».
«Сҽысзаҟәымҭхуа убри ашәҟәы саԥхьон: иара иснаҭаз анырра ӷәӷәа аҩыза уи аԥхьаҟа акгьы иснамҭацызт, ҳәарада, саршанхеит», - игәалашәоит Заудин Дагаз-иԥа.
Иара иажәақәа рыла, ароман данаԥхьа ашьҭахь уамашәа иубаша ахәыцрақәа ихахьы иааиуа иалагеит.
«Уахи-ҽни ароман аҿы иҟаз асценақәа исахьаркны схаҿы иаазго салагеит. Гәаныла ихадоу афырхаҵа ихшыбаҩ амҩангақәа аҿаԥысшьуан. Апрофессор Керн иҟаиҵоз аманипулиациақәа зны-зынла исыдыскылон, зны-зынла мап рцәыскуан. Аоперациа амҩаԥгаразы схатә мҩақәа ылысхуан. Ахшыбаҩ аусура аиӷьтәразы схәыцрақәа убас хара сыргон, убас ала ахирургиа аҟнынӡа сагьнеит», - дыччо еиҭеиҳәоит Заудин Дагаз-иԥа.
Аха ус шакәызгьы, азанааҭ алхраҿы ихылҵшьҭратә генқәа анырра ҟарҵазаргьы ҟалап. Иабду Асҳад Хәына – Ҟәбина еицырдыруаз, ауаа зхәышәтәуаз уаҩын, уи имаз жәлар хәышәтәратә дыррақәа иаб Ҳысдауҭ иҟнынтә изынхеит.
1966 шықәсазы дзылгаз Ставропольтәи амедицинатә институт аԥшьбатәи акурс аҿы дантәаз, Заудин Дагаз-иԥа иӡбоит амедицинаҿы хырхарҭас иалихуа. Дшыстудентызгьы иара акырынтә ажәахәқәа иманы дықәгылахьан Москвеи, Ленингради, Краснодари, Оренбурги имҩаԥсыуаз аконференциақәа рҟны. Апрактикатә усура еиҳа дахьазҿлымҳаз иахҟьаны, алатәаратә форма змоу аспирантура шидыргалозгьы, Заудин дҭалоит алатәарадатә аспирантура.
Аҳақьым, анапхгаҩы
Ҟарачы-Черқьесиатәи автономтә тәылаҿацә аҟны агәабзиарахьчаратә асистема ашьақәгылараан Заудин Дагаз-иԥа еиԥш иҟаз аспециалистцәа даараӡа пату рықәын, иаҭахны иҟан. Заԥхьаҟа ақәҿиарақәа ззыԥшыз аинститут аушьҭымҭа хирургс дрышьҭуеит Адыга-Ҳаблатәи араионтә хәышәтәырҭахь.
«Атәылаҿацә агәабзиарахьчара аҟәша аиҳабы Савва Дмитри-иԥа Казанчеви сареи инарҭбааз ҳаицәажәара ашьҭахь, зыӡбахә ҳәоу ахәышәтәырҭа аҳақьым хадас сҟаҵан», - игәалашәоит Заудин Дагаз-иԥа.
Уи нахыс иалагеит акрызҵазкуаз, аҭакԥхықәра зцыз аусура. Аамҭа кьаҿк иналагӡаны, анапхгаҩ қәыԥш ихы ааирԥшит ԥхьаҿиарала аус иазнеиуа уаҩны, насгьы уи аамҭазы аԥҟарақәа мҩаԥызго ахирургцәа рыштат аҟны еиԥмырҟьаӡакәа дыҟан.
Араҟоуп ихатә ԥсҭазаарагьы ахьышьақәгылаз: аоперациақәа анымҩаԥигоз ицхраауаз амедиаҳәшьа Мариа Мураҭ-иԥҳа Уазԥҳаи иареи аҭаацәара аԥырҵоит, хҩык ахшарагьы роуеит.
Ахәышәтәырҭа анапхгаҩыс Заудин Дагаз-иԥа жәаҩа шықәса дыҟан. Уи аамҭа иалагӡаны иаартын аинфекциатә, ахәыҷтәы, агинекологиатә ҟәшақәа, адырра ҿыцқәеи аԥышәеи раиура иашьҭоу апрофессионалтә кадрқәа ԥшаан. Хәына иалахәралоуп ахәышәтәырҭа иадҳәалоу аполиклиника апроект шазырхиаз, анаҩс уи аргыларагьы ишалагаз. Аҳақьым иаԥшьгарақәа аҵыхәтәанынӡа инарыгӡеит иҵаҩцәа – Хызыр Бадахови Владимир Лацәыши, избан акәзар, 1979 шықәсазы, Заудин Дагаз-иԥа диаган Усть-Џьгәаҭытәи ихадоу араионтә хәышәтәырҭахь аҳақьым хадас.
«Аамҭа даԥасуа»
Аашықәса аус ахьиуз ахәышәтәырҭа ҿыц аҟны, Заудин Дагаз-иԥа, раԥхьатәи иусурҭа ҭыԥ аҟнеиԥш қәҿиарала еицынаигӡон анапхгаҩи, ахирурги русқәа.
Уи аамҭа иалагӡаны, иара иалахәрала аусура иаларган ақалақь Усть-Џьгәаҭытәи, аҳабла Московски рҟны аполиклиникақәа, иара убасгьы иаԥшьган аҭыԥтәи ахәышәтәырҭа аргылареи, араионтә хәышәтәырҭа иаҵанакуа ахирургтә корпус апроект азырхиареи.
Зеиԥш ыҟам аҳақьым-ахирург – иколлегацәеи, баша дыздыруа ауааԥсыреи ианакәызаалакгьы џьашьахәыс дҟаҵаны дрыман, ауаа рыбжьара имоуп апатуқәҵара ду.
«Заудин Дагаз-иԥа ишьақәиргылаз, иҳаракӡоу ахаҭабзиара змоу аусура апроцесс аиҿкаашьеи, иҟоу адисциплинеи реиԥш – сара даҽаџьара исԥымлацт», - лҳәоит ҞЧА зҽаԥсазтәыз аҳақьым, данқәыԥшӡаз Усть- Џьгәаҭытәи араионтә хәышәтәырҭа аҟны Хәына инапхгарала терапевтс аус зуаз, Узден Нина Сулҭан-иԥҳа. Анаҩс, Хәына ихаҭыԥуаҩс Нина Сулҭан-иԥҳа аус луан асанатори-профилактори «Солнечныи» аҟны. Лара излазгәалҭаз ала,
есымша џьашьахәыс илыман, Заудин Дагаз-иԥа есқьынагьы аамҭа дшақәшәо, «зны-зынлагьы аамҭа даԥасуа» иус азнеишьа.
«Иара ихаҭа иакәзар, иааиԥмырҟьаӡакәа идыррақәа реизырҳара даҿын, амедицинаҿы иҿыцу ахырхарҭақәа ҭиҵаауан, иколлегацәагьы убри рабжьигон. Аус ахьиуаз аколлективқәа зегьы рҟны, Заудин Дагаз-иԥа имоуп валашьа змам апату, уи зыбзоуроугьы – ипрофессионалра аҳаракреи, иуаҩреи, илоу аинтеллигентреи еишьашәаланы иахьеицааиуа ауп», - лҳәоит Нина Сулҭан-иԥҳа.
Уамашәагьы иубартә иҟам Ҟарачы-Черқьесиа иакзаҵәыку, раԥхьатәи ахәышәтәратә-профилактикатә усбарҭа аҳақьым хада иҭыԥ Хәына иахьидыргалаз.
«Солнечныи»
1987 шықәсазы Черқьесск аинфраструктура активла аҿиара иалагоит: иаԥҵахоит амикрораион ҿыцқәа, аспорттә комплексқәа, асоциалтә-ҵарадырратә убсарҭақәа.
Европа иреиҳаӡоу ацемент зауад анапхгаҩы Виктор Платонов ибзоуралоуп ишыргылазгьы азауад аусуцәа рзы раԥхьатәи ахәышәтәратә-профилактикатә усбарҭа. Асанатори аҟны иҟан усҟан азы иҿыцӡаз аклиникатә-диагностикатә хархәагақәа, иаман аминералтә аиодтә-бромтә ӡырԥхақәа ркылҳара. Уи зегьы абзоурала,
ари асанатори ҞЧА адагьы, Нхыҵ-Кавкази Алада Урыстәылеи еицырдыруа иҟалеит.
Убасоуп ишалагаз, 30 шықәса инареиҳау асанатори-профилактори «Солнечныи» аҭоурых. Асанатори анаԥҵаз амш инаркны иахьа уажәраанӡа уи напхгара азиуеит Заудин Дагаз-иԥа. Ҳәара аҭахума, арысҟамҭа актәи аҭыԥ аҟны аҟазаара, аусура иҳаракӡоу ахаҭабзиара аиқәырхара – зынӡа имариаӡам. Абри зегьы зларышлои, насгьы ԥхьаҟатәи гәҭакқәас ирымоуи еилыскаарц сызҵаара лзысҭиит аусбарҭа адиректор хада.
«Иахьазы ҳара ҳҭагылоуп маҷк иуадаҩу аамҭа, аха ҳгәы каҳажьуам, чымазаҩцыԥхьаӡа лымкаала ҳрызнеиуеит, ргәабзиара апрофилактикеи, аиҭашьақәыргылареи рзы еиҳа иеффективтәу аметодқәа рыдаҳгалоит», - лҳәоит Татиана Заудин-иԥҳа.
Исаҳауеит, ауадабжьараҟнытә Заудин Дагаз-иԥа араҟа зҽызхәышәтәуа руаӡәк аԥсшәа шиеиҳәо, игәабзиара дшазҵаауа. Апациент иакәзар, лафны аҭак иҳәоит: «Аҳақьым хада иҭыԥ аҿы дыҟоуп!» ҳәа. Саргьы сеигәырӷьоит, абас еиԥш иҟоу ахирург – иқәра шнеихьоугьы – аҷкәынԥшра змоу, есқьынагьы агәалаҟаара бзиа ахьимоу. Ибзиаӡанагьы избарҭоуп – саԥхьа игылоу ауаҩы анасыԥ ду шимоу. Иахьазгьы, Заудин Дагаз-иԥа активла инаигӡоит апрофессионалтәи ауаажәларратәи аусурақәа, имоу иԥышәа ду иколлегацәа ирымидоит, Урыстәылатәи Афедерациа аурологцәеи-андрологцәеи жәларбжьаратәи рассоциациа алахәҩыс дыҟоуп. Ԥхынҷкәын 14 рзы Заудин Дагаз-иԥа дцараны дыҟоуп Иарославльҟа, уаҟа имҩаԥысуеит Урыстәыла ахирургцәа реизара.
Ихатә ԥсҭазаара – «бзиаӡоуп»
Заудин Дагаз-иԥа иҭаацәара исызцәырыргаз агәышьҭыҵра атәы еиҭасҳәахьеит, аха иацысҵар сҭахуп, абри аҭаацәараҿы абиԥара реимадара ҿырԥштәыс ишыҟоу. Заудин Дагаз-иԥа агәыбжьанытәи иԥҳа Лилиеи иҷкәын Аслани раб изанааҭ алырхит. Урыстәылатәи Ажәларқәа реиҩызара Ауниверситет иалганы, аҩыџьагьы жәашықәса инареиҳаны Москватәи аклиникақәа рҟны аус рухьеит, иара убасгьы ирыхьчахьеит акандидадтә диссертациақәа.
Аха ажәаԥҟа «Уахьииз ауп уахьахәо» - дара ирызкыҵәҟьоуп. Лилиеи Аслани рыҩныҟа ихынҳәны, ҞЧА ауааԥсыра рыхәшәтәуеит. Абазақәа рҿы ишыҟоу еиԥш, иани иаби дрыцынхоит – макьаназы аҭаацәара аԥызымҵац – рыҷкәын заҵә Аслан. Ҳәарада, иколлегацәеи ачымазаҩцәеи рзы иара Аслан Заудин-иԥа иоуп. Иахьазы, ареспубликатә онкологиатә диспансер аҟны аурологиатә ҟәша еиҳабыс дыҟоуп. Иԥҳа Лилиа Заулин-иԥҳа Шебзыхәа – Ҟарачы-Черқьессктәи аперинаталтә Центр агинекологиатә ҟәша аиҳабыс дыҟоуп.
Сара убасгьы слабадырит 14 шықәса зхыҵуа, Заудин Дагаз-иԥа имоҭа еиҳабы Анжелина (иԥҳа Татиана дылтәуп), уигьы лабду еиԥш дҳақьымхар лҭахуп. Анжелина даараӡа дсыцхрааит аочерк азы афотосахьақәа рыԥшаараан, насгьы исзеиҭалҳәеит лабду – абаҳчааӡара уамашәа ишицааиуа.
Аиҿцәажәара хыркәшаны, уажәшьҭа сцап ҳәа сҽаназыск аламҭалазы, ран Лилиа илыцны рабду иахь имҩахыҵит хышықәсеи, шықәсыки зхыҵуа имоҭа еиҵбацәа – Ибрагими, Асҳади. Ахәыҷқәа сынрыдтәаланы азҵаара рысҭеит: «Шәаргьы шәанызҳалак шәабду еиԥш шәҳақьымхома?» ҳәа. Ахәыҷқәа еицҿакны «ааи» ҳәа рхы арҵысра иалагеит. Иҳәатәума уи шаҟа гәырӷьареи ччареи ҳазцәырнагаз.
Гәыкала среигәырӷьоит апатуеиқәҵареи аҳәоуеиқәшәареи аҳра ахьыруа абри аҭаацәара. Зегь рыла иманшәалахааит!
Заудин Дагаз-иԥеи иҭаацәара ԥшӡеи ирзеиӷьысшьоит анасыԥи, агәабзиареи, шықәсырацәала, қәҿиарала аусуреи!


АҞӘА, мшԥ 18 – Sputnik, Саид Барганџьиа. Ашьауӷатә усқәа рзы Аԥсны иреиҳаӡоу аӡбарҭа аколлегиа Вадим Матуа иҭакра аамҭа иагнархеит ҩажәамш рҟынӡа, уи дҭакызаауеит мшаԥымза 29-нӡа.
"Аҟәатәи ақалақьтә усӡбарҭа мшаԥымза 11, 2015 шықәсазы Вадим Матуа иҭакразы иаднакылаз аӡбара ԥсахтәуп. Вадим Матуа иҭакра ҩажәамш рҟынӡа иагырхатәуп, мшаԥымза 29 рҟынӡа. Аусӡабара егьырҭ иаднакылаз аӡбарақәа ԥсахрада иныжьзааит", — иҳәеит аус аӡбаҩ хада Тимур Шониа.
Апрокурор хада ихаҭыԥуаҩ Омиани Логуа мшаԥымза 9, 2015 шықәсазы инапы зҵаиҩыз ақәҵарала Вадим Матуа даанкыланы дҭакын.
"Аладатәи аргыларатә компаниа" адиректор Вадим Матуа агәҩара идҵоуп 55 миллион абиуџьеттә ԥарақәа иӷьычит ҳәа Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭеи ахәыҷбаҳчеи рыргылараан.


Володин ЕАА ажәа рниҵеит COVID-19 апандемиаз адунеи иаиуз аԥхасҭа азыршәарц
© Sputnik / Владимир ФедоренкоПленарное заседание Госдумы РФ
© Sputnik / Владимир Федоренко/
Акоронавирустә инфекциа апандемиа иалагӡаны иара рыдбалан 550 миллионҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 6 миллионҩык.
АҞӘА, ԥхынгәы 6 – Sputnik. Урыстәыла Аҳәынҭқарратә Дума аиҳабы Виачеслав Володин Еиду Америкатәи аштатқәа (ЕАА) COVID-19 апандемиа иахҟьаны аԥхасҭа зауз адунеи атәылақәа ахараԥса рызнашәароуп, иара убас дара адунеиаҿ имҩаԥырго абиоҭҵаарақәа дыраргамароуп иҳәеит.
"Миллионҩыла ичмазцәахази зыԥсҭазаара иалҵызи, адунеитә економикатә кризиси, ауаа рыбзазара акаҳареи — COVID-19 ауп изыхҟьаз. Вашингтон аҭакԥхықәра иаҵагылароуп ЕАА имҩаԥнаго абиоҭҵаарақәа рзы. Аусурақәа аанкылатәуп, иагьаргаматәуп", - ҳәа иҩуеит иара Telegram-канал аҿы.
Уаанӡа ажурнал Lancet акомиссиа ахантәаҩы, апрофессор Џьеффри Сакс аҳәамҭа ҟаиҵеит COVID-19 америкатәи абиолабораториаҿ ахы ыҵнахит ҳәа.
"Иахьа, асеиԥш ахарадҵарақәа аҭыԥ анрымоу, Баиден ибжьы иргаӡом. Дшәоит адунеи иазаатыр ҳәа апандемиа зыхҟьаз", – иҳәеит Володин.


Аҟәа ақалақь амш аҳаҭыр азы агәырӷьаратә усмҩаԥгатәқәа ҟалоит
10:30 03.07.2022 (ирҿыцуп: 10:57 03.07.2022)
© Sputnik / Томас Тхайцук Администрация города Сухум
© Sputnik / Томас Тхайцук
Есышықәса Аҟәа ақалақь амш азгәарҭоит ԥхынгәымза раԥхьатәи асабшазы, аха сынтәа уи Тамшьтәи адесант аныӡхыҵыз амш иахьақәшәаз азы амҽышахь ииагазарц ӡбан.
АҞӘА, ԥхынгәы 3 - Sputnik. Ԥхынгәы 3 рзы Аҟәа еиҿкаахоит ақалақь амш иазку агәырӷьаратә усмҩаԥгатәқәа, абри атәы аанацҳауеит аҳҭнықалақь ахадара асаит.
Аныҳәа иалагоит асааҭ 12:00 рзы аҳҭнықалақь ахадара аҿаԥхьа иҟоу Ефрем Ешба ихьӡ зху апарк аҿы, ара имҩаԥысраны иҟоуп ахәыҷбаҳчақәа рааӡамҭацәа рконцерт, иара убас асахьақәа рконкурс, асахьақәеи анапкымҭақәеи рцәыргақәҵа, ауаҩы иоура зоуроу акьанџьақәа ршоу.
Асааҭ 16:00 рзы Самсон Ҷанба ихьӡ зху Аԥсуа драматә театр аҿаԥхьа иҟоу апарк аҿы иаатуеит "Аҟәа" захьӡу афотоцәыргақәҵа. Уа аҳҭнықалақь анхацәеи асасцәеи ирбар рылшоит ажәашықәсақәеи ашәышықәсақәеи рыла Аҟәа иахҭысуаз аҽыԥсахрақәа.
Асааҭ 19:00 рзы Амҳаџьырқәа рыԥшаҳәаҟны аевкалипт ду амҵан иқәгылоит ашәаҳәара-инструменталтә ансамбль "Гәында".
Иара убри аамҭазы, асааҭ 19:00 рзы аихамҩа аангыларҭа "Гәыма" аҿы акинотеатр аусура иалагоит, агәаҳәара змоу зегьы неины уа иахәаԥшыр рылшоит Аҟәа иазку акинофильмқәа.
Асааҭ 20:00 рзы Амҳаџьырқәа рыԥшаҳәаҿы иҟоу Сергеи Багаԥшь ихьӡ зху ашҭаҿы еиҿкаахоит аныҳәатә усмҩаԥгатә "Сықалақь Аҟәа".
Асааҭ 21:30 рзы иҟалоит агәырӷьаратә салиут, асааҭ 22:00 рзы - агәыԥ Red Rocks аконцерт.
Ақалақь амш иазку аныҳәа традициа бзиахеит Аҟәа. Есышықәса Аҟәа ақалақь амш азгәарҭоит ԥхынгәымза раԥхьатәи асабшазы, аха сынтәа уи Тамшьтәи адесант аныӡхыҵыз амш иахьақәшәаз азы амҽышахь ииагазарц ӡбан.
Аҟәа - ижәытәӡоу адунеи ақалақьқәа иреиуоуп. Раԥхьаӡа акәны ара ауаа реиланхарҭа шьақәгылеит ҳәа иазгәарҭоит ҳера ҟалаанӡа VI ашәышықәсазы, уи аахижьҭеи ҩ-нызқьи бжакы шықәса иҵхьоу ирылагӡаны аҭыԥантәи ашьхарыуа жәларқәа аԥсилқәеи абазгқәеи ркультурақәа еилаҵәон, урҭ ирылаҵәон еиуеиԥшым егьырҭ акультурақәагьы - абырзенцәа, генуиаа, аурымқәа, византиаа, аҭырқәцәа, аџьамцәа, аурысцәа уҳәа аӡәырҩы.


АҞӘА, жьҭаара 17 - Sputnik. Урыстәылатәи Афедерациа атәылахьчара аминистрра Аԥсны Аҳәынҭқарра иҟанаҵаз аҳәарала Аҟәа иаанартуеит 100 иара-ҭыԥк змоу, акоронавирустә инфекциа змоу апациентцәа рыхәышәтәра иазку амобилтә госпиталь ҳәа аанацҳауеит аурыс усбарҭа.
Аԥсны атәылахьчара аминистр Владимир Ануа урыстәылатәи иколлега Сергеи Шоигу иахь жьҭаара 12 рзы аҳәара ҟаиҵеит адәынтәи агоспиталь аадыртразы атәылаҿы акоронавирус зыхьуа рхыԥхьаӡара ахьырацәахаз инамаданы.
"Урыстәылатәи Афедерациа атәылахьчара аминистрра Аԥсны Аҳәынҭқарра иҟанаҵаз аҳәарала 100 иара-ҭыԥк змоу апрофильрацәа змоу амобилтә госпиталь аанартуеит ачымазцәа рышьҭаҵарҭақәа рхыԥхьаӡара ацҵаразы, Аԥсны акоронавирустә инфекциа ҿыц адиагноз ззышьақәырӷәӷәоу апациентцәа амедицинатә цхыраара рыҭаразы", - ҳәа азгәарҭеит Урыстәыла атәылахьчара аминистрраҿы.
Аладатәи арратә округ аррамаҵурауаа маршла идәықәлеит аштаттә техника иақәтәаны. Буденновск инаркны Аҟәанӡа 800 километра амҩа рымоуп.
"Амобилтә медицинатә еилазаара иалоуп 112-ҩык аррамаҵурауааи иҷыдоу арратә техника 30 цыреи. Рмарш ианахыслак ашьҭахь аамҭа кьаҿ иалагӡаны Аҟәа ақалақь аҟны амобилтә госпиталь шьақәдыргылоит, уа арратә медикцәа Аԥсны Аҳәынҭқарра атәылауаа рыдкылареи амедицинатә цхыраареи рыҭара иалагоит", - ҳәа аанацҳауеит Урыстәыла атәылахьчара аминистрра адырраҭара.
Иара убас инаҵшьны иазгәаҭоуп амобилтә госпиталь аҿы ишышьақәыргылоу арԥҳақәа иԥсабаратәымкәа аҳауа рҭазырсуа аппаратқәа, апациентцәа интенсивла ргәаҭаразы амониторқәа, арентгенографиатә аппаратқәа, УЗИ аппаратқәа, ашьа анализҟаҵагақәа.
Аҵыхәтәантәи адыррақәа рыла Аԥсны COVID-19 здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 2672-а ыҟоуп, згәы бзиахаз - 1175-ҩык, аҩны зҽызхәышәтәыз убрахь иналаҵаны, 27-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


Ииасыз амчыбжь азы ареспубликаҿ имаҷым имҩаԥысыз ахҭысқәа: Атәыла ахада Аслан Бжьаниа усутә ныҟәарыла Шьамтәыла дыҟан, акоронавирус аламырҵәаразы Аԥсны иалагалаз аԥкрақәа аԥыхуп, уажәшьҭа ачарақәа руразы азин ҟоуп, Аԥсны раԥхьатәи ахада Владислав Арӡнба иашьа иԥа Қьамал Арӡынба иҩны ашҭаҿы дыршьит, ари ацәгьоура ҟазҵаз ҳәа агәҩара зызрымоу ахаҿы даанкылоуп.
Sputnik
Аԥкрақәа раԥыхра
Амчыбжь алагамҭазы иаԥыхын аҿкчымазара аламырҵәараз атәылаҟны иалагалаз аԥкрақәа. Лаҵара 13 инаркны азин ыҟоуп ачарақәа, аныҳәақәа уҳәа амассатә уснагӡатәқәа ақьафурҭақәа, абанкеттә залқәа, азеиԥшкрыфарачара аобиектқәа рҿы рымҩаԥгара, иара убасгьы азин ыҟоуп аусутә, аспорттә, агәмырҿыӷьратә уҳәа егьырҭ ауснагӡатәқәа иарку аобиектқәа рҿы рымҩаԥгара.
Иарку аобиектқәа рҿы арҭ ауснагӡатәқәа рымҩаԥгара алыршахароуп Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрра ишьақәнарӷәӷәаз асанитар-гигиенатә нормақәеи аԥҟарақәеи инарықәыршәаны.
Азин ыҟам ауаажәларратә транспорт аҿы апассаџьырцәа сабрадада рныҟәгара, амашьына аԥсҟы зку сабрадада рыҟазаара. Аҭыԥантәи анапхгараҭарақәа есыҽны апрофилактикатә рзҩыдаратә уснагӡатәқәа мҩаԥыргалароуп ауаажәларратә зеиԥш транспорт аҩнуҵҟа.
Ареспублика афатәаалыҵтә, ақыҭанхамҩатә, ацәамаҭәатә џьармыкьақәа рҿы мчыбжьык ахь знык еиҵамкәа апрофилактикатә рзҩыдаратә уснагӡатәқәа мҩаԥгалатәуп.
Шьамтәылаҟа усутә ныҟәарыла
Аслан Бжьаниа хадара ззиуаз аԥснытәи аделегациа усутә ныҟәарыла Шьамтәылаҟа ицеит лаҵара 16 рзы.
Шьамтәылатәи Арабтә Республика ахада Башар Аль-Асад Аԥснытәи аделегациа аԥсшәа раҳәо иазгәеиҭеит, Аԥсны ахада Дамаскҟа инеира аҵак ду аманы ишиԥхьаӡо аҳәынҭқаррабжьаратә еизыҟазаашьа арҿиаразы. Аслан Бжьаниа Шьамтәыла ахада ҭабуп ҳәа иеиҳәеит Аԥсны Аҳәынҭқарра ахьыԥшымра азхаҵарази адипломатиатә еизыҟазаашьақәа рышьақәыргыларази.
Лаҵара 18 рзы Аԥсны-Шьамтәылатә еиҳабырабжьаратә комиссиа аусура иалагеит. Аԥсны-Шьамтәылатә еиҳабырабжьаратә комиссиа алахәылацәа рылацәажәеит аекономика, атуризм, ақыҭанхамҩа русхк аҟны аусеицура апрактикатә лшарақәа. Акомиссиа аусура аихшьалақәа рыла нап рыҵаҩын Аԥсни Шьамтәылеи аекономикеи атуризми рзы рминистррақәа рыбжьара аусеицуразы аиқәшаҳаҭрақәа.
Уи аҽны Аԥсни Шьамтәылеи рнапы аҵарҩит рбаӷәазақәа русеицуразы аиқәшаҳаҭреи Атуризм аусх аҟны аусеицуразы аиқәшаҳаҭреи. Аганқәа еибырҳәеит Аекономикатә, ахәаахәҭратә, аҭҵаарадырратә, атехникатә, акультуратә усеицуразы аԥсуа-шьамтәылатә еилакы анаҩстәи аилатәара Аҟәа имҩаԥыргарц.
Иара убас Шьамтәылатәи Арабтә республикаҿы иҟазаара аҳәаақәа ирҭагӡаны Аԥсны ахада Аслан Бжьаниеи Антиохиатәии Мрагыларазегьтәии апатриарх Иоанн Х еиԥылеит Дамаск, Ацқьаҭыԥҳа Мариа луахәамаҿ.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Шьамтәыла иҟазаара аҵыхәтәантәи амш азы Шьамтәыла ахада Башар Асад Аԥсныҟа дааиԥхьеит. Аԥсны ахада иколлега ҭабуп ҳәа иеиҳәеит аделегациа адкылара ҩаӡара ҳаракыла иахьымҩаԥгаз азы. Иазгәеиҭеит Аԥсни аԥсуа жәлари рахь абзиабара ду шырныруаз ара рыҟазаара аамҭа зегьы азы.
Шьамтәыла ахада Аԥсны ажәлар аҭынчреи аизҳареи рзеиӷьашьо иҳәеит:
"Сара Аԥсны сымнеицт, аха игәхьаазго салагахьеит", - иҳәеит Асад.
Қьамал Арӡынба ишьра
Қьамал Арӡынба - Аԥсны раԥхьатәи ахада Владислав Арӡынба иашьа иԥа - дшьын лаҵара 18 рзы Аҟәа. Уи ашьҭахь ауаҩшьра ҟазҵаз ацәгьоуҩы иаанкыларазы аплан рыланаҳәеит Аԥсны ААР, аҳҭнықалақь иахьалҵуаз амҩақәа зегьы аркын.
Аҟәа ақалақь апрокуратура ашьаус хацнаркит Қьамал Арӡынба ишьра инамаданы. Ашьаус хацыркуп Аԥсны Ашьаустә закәанеидкыла ахәҭаҷқәа ҩба рыла: "Гәыԥҩык ауаа заанаҵ еицәажәаны ма гәыԥеиҿкаарыла иҟарҵаз ауашьра", "Абџьар, уи ахәҭа хадақәа, аџьаԥҳаны, иԥжәо амаҭәашьарқәа, иԥжәо амаҭәарқәа изакәанымкәа раахәара, ҽаӡәы иҭара, рыҭира, рыҵәахра, рымҩангара ма рныҟәгара".
Имҩаԥгаз ашьаусԥшаара-оперативтә усурақәа ирыбзоураны лаҵара 19, асааҭ 20:00 рзы даанкылан Қьамал Арӡынба ишьра далахәын ҳәа агәҩара ззыҟоу Баҭал Ԥлиа. Иара Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа ҩымз аҭакра иқәнаҵеит.
Алаҵаҟаҵара раԥхьатәи алҵшәақәа
Акоронавирустә инфекциаҟынтәи алаҵа Аԥсны ауаа ирыларҵо иалагеит лаҵара 12 рзы. Лаҵара 18 рзтәи адыррақәа рыла, аҿкчымазара аҽацәхьчаразы 488-ҩык алаҵа ҟарҵахьеит.
6500 доза алаҵа "Спутник V" Аԥсныҟа иааргеит мшаԥы 30 рзы.
Алаҵа ҩ-етапкны иҟарҵоит, 21 мшы рыбжьаҵаны.
Акоронавирус аҟынтәи алаҵа ҟауҵаразы аԥсуа тәылауаҩшәҟә умазароуп, Аҟәа ауааԥсыра аҭыԥантәи аҭаҩра рымазароуп. Алаҵа ҟарҵаанӡа атерапевт апациент ишоура гәеиҭоит, игәабзиара зеиԥшроу еиликаауеит.
Аԥснытәи ашьхараҿы иӡыз атурист иԥшаара
Лаҵара 12 раахыс Аԥсны ашьхараҿы изышьҭаз урыстәылатәи атурист уаҳа дрымбеит. Аԥшаарақәа мҩаԥыргон АҶА аусзуҩцәеи аинструктор Анна Гилевеи.
Урыстәылатәи атурист Владимир Улианов дыҟазар ахьалшоз аҭыԥ аҟынӡа Хьымса акаҵәараҟны инаӡеит. Аиқәырхаратә гәыԥ иара убас шьҭахьҟа дызлахынҳәшаз амаршрут алагьы аԥшаарақәа мҩаԥыргеит ашьхараҟынтәи агаҿанӡа.
Аусбарҭаҟны иазгәарҭоит аԥшаара-еиқәырхаратә операциа Гәымсҭа аӡиас ахыҵхырҭаҟны ихыркәшоуп ҳәа.
Аусбарҭа адыррақәа рыла, Владимир Улианов Аԥсныҟа дааит Екатеринбургынтәи, 64 шықәса ихыҵуеит.
Арт-фестиваль Аԥсны
Аилахәыра Colors of Nation еиҿнакааз арт-фестиваль "Уаҵәы иахьа иалагоит" аартын лаҵара 20 рзы.
Иарбан аҟазара ҿыц иахьа Аԥсны иубар залшо, сахьаҭыхҩыс зхы зыԥхьаӡар ауа, арҿиамҭақәа рыҭира зыԥхашьарам, ианбааиуеи уаҵәы захьӡу – ирацәоуп арт-фестиваль аҳәаақәа иҭагӡаны излацәажәаз азҵаарақәа. Алахәылацәеи аҭааҩцәеи идырбан адокументалтә фильм, иалацәажәан амилаҭтә традициақәа.
Урыстәылатәи асахьаҭыхыҩ Макс Гошко-Даньков аҟәатәи амшынтә баӷәаза шәыгала иҩычарц дыҟоуп афестиваль аҳәаақәа ирҭагӡаны.
Амҳаџьырцәа ргәалашәара
Лаҵара 21 рзы Аԥсны иргәаладыршәеит амҳаџьырра иалаӡыз Кавказ жәларқәа рхаҭарнакцәа. Аԥсуа-абаза жәлар рконгресси Арепатриациазы аҳәынҭеилаки Аҟәа еиҿыркааит агәалашәаратә усмҩаԥгатәқәа.
Кавказтәи аибашьра иалаӡыз ргәалашәара аҳаҭыр азы игылоу абаҟа азааигәара еиҿкаан афотоцәыргақәҵа, Аԥсуа драматә театр аҿы идырбан аспектакль "Ацынҵәарах", ахәылбыҽха, амшын аԥшаҳәаҿы алашарбагақәа кны имҩасит, иадыркит ашьамаҟа, "нарҭаа рымца" еиқәырҵеит, ашәҭқәа амшын ихырҵеит.
Лаҵара 21 1864 шықәса - Кавказтәи аибашьра анхыркәшахаз амш ауп. Уи ашьҭахь зықьҩыла аԥсуа жәлар рхаҭарнакцәа рҭоурыхтә ԥсадгьыл ааныжьны Ҭырқәтәыла, Шьамтәыла, Иорданиа, егьырҭ Ааигәатәи Мрагылара атәылақәа рахь имцар ада ԥсыхәа рымамызт.
Ари амш азгәарҭоит адунеи иалаԥсоу аԥсуа диаспора ахаҭарнакцәа. Зегь реиҳа идуу аԥсуа диаспора Ҭырқәтәыла инхоит.
Ауадҳара адгьылҳәазара
Риҵатәи амилаҭтә реликттә парк иаҵанакуа Ауадҳара аҩадахьы лаҵарамза 19 рыҽны иҟаз амшцәгьа иахҟьаны адгьыл ҿыбгеит.
Аӡымҭҟьар 300-400 метра амҽханакит, уи иахҟьаны амҩаду иазааигәаны ииасуаз аӡиас ацарҭа ааннакылеит, ҭыԥқәак рҟны аҳаракыра ԥшьметрак рҟынӡа инаӡоит. Убра иаӡәӡәо агәамсам, иаанаго анышә Риҵа иалалоит. Аӡиа иахьа ихәашьӡа иҟоуп. Аспециалистцәа излазгәарҭо ала, уи ахәашьра аԥхын зегьы инхар ҟалоит.
Аԥсны Аекологиазы аҳәынҭқарратә еилакы ахантәаҩы Савели Ҷыҭанаа иазгәеиҭеит аӡы аԥхарра иацлар ҟалоит градуск, ҩ-градуск рҟынӡа, уи аԥсыӡқәа ирзымчҳар алшоит ҳәа.
Лаҵара 21 рзы Sputnik аинтервиу азҭаз Риҵатәи амилаҭтә реликттә парк аиҳабы иҳәеит, Ауадҳара адгьыл ахьҿыбгаз аҭыԥ иахыкәшо амҩа аҟаҵаразы алшарақәа рыԥшаауеит ҳәа, избан акәзар адгьылҳәазара ахьыҟалаз аҭыԥ "Астудентцәа ртәарҭа" ҳәа иахьашьҭоу аҭыԥ ахь уназго, атуристтә маршрут аҿы иарбоу мҩоуп, уахь иахьазы анеира залшом.
"Ихәарҭам" аҵыҵындра
Россельхознадзор Аладатәи арегионбжьаратә усбарҭа аинспекторцәа аԥснытәи аҵыҵындра апартиаҿы ирбеит мраҭашәаратәи (калифорниатәи) ашәҭтә трипс, лаҵарамза 17 рзы, уи иахҟьаны Урыстәылаҟа алагалара мап ацәыркит.
Аҵиаақәа ркарантин азы Аԥсны аҳәынҭқарратә инспекциа имҩаԥнагаз агәаҭарақәа рышьҭахь ирҳәеит ареспубликаҿы калифорниатәи атрипс шаарԥшым. Абри атәы арадио Sputnik иазеиҭеиҳәеит амаҵзура аусзуҩ Анзор Вартагаа.
Вартагаа иажәақәа рыла, агәаҭарақәа ирылагеит аҳәааҟны аҵыҵындра Урыстәылаҟа алагалара мап ацәыркит ҳәа аинформациа анроу ашьҭахь.
Иара иажәақәа рыла, аекспорт ицо атауар аҳәааҿы акарантинтә маҵзура имҩаԥнаго агәаҭарақәа рнаҩс, акарантинтә маҵзура аусзуҩцәа аҵыҵындра ахьаадрыхуа аҭыԥқәа рҟны аус руоит. Вартагаа иазгәеиҭеит адунеи аҿы 5000 хкы атрипсқәа шыҟоу. Калифорниатәи аԥхьа Америка ицәырҵит, Европа ашьҭа рбеит 1983 шықәсазы, 90-тәи ашықәсқәа рзы ашәҟәы иҭагалан Урыстәыла.
Апоет ипремиа
Аԥсны жәлар рпоет Мушьни Лашәриа Апатриархтә литературатә премиа ианаршьеит лаҵара 20 рзы.
Апатриархтә литературатә премиа X аиубилеитә сезон алауреатцәа аԥхьахәқәа ранашьара ацеремониа мҩаԥысит Москва, Иҳақәиҭу Аԥсҿыхҩы Иаса Қьырса Иныхабаа Ауахәама Аизарақәа Рзал аҟны.
Лашәриа идагьы аԥхьахә ранашьахеит Анатоли Баибородин, Владислав Бахревски, Игор Волгин, Васили Дворцов, Владимир Малиагин, Андреи Убоги уҳәа егьырҭгьы.
Алауреатцәа зегьы агәышԥ иадыркуа адырга ҷыдақәа рыҭан.
Иара убас амчыбжь азы иалкааз ахҭысқәа:
- Аслан Бжьаниа Аԥсны АшәМ Иҷыдоу анапынҵақәа Рцентр аԥҵара амш рыдиныҳәалеит
-
-
-
-
-


АҞӘА, рашәарамза 5 – Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Тамбовтәи аобласт, Рассказово ақалақь ауаҩԥсы, Урыстәыла ашәҟәыҩҩцәа реидгыла Георги Шелд маланыҟәала Аԥсныҟа ддәықәлеит лаҵарамза 27 рзы. Уи уажәы Аҟәа дыҟоуп ҳәа ааицҳауеит аҭыԥ аҟынтәи Sputnik акорреспондент.
"Реиҳа иуадаҩыз раԥхьатәи амш акәын. Аҩбатәи амш еиҳа исзымариан. Амҩа сашьцылеит", — иҳәеит Шелд.
Иара гәҭакны иман жәымш рыла имҩа дахысырц, аха иара аамшы рыла Аҟәанӡа дааӡеит.
"Сгәы иҭан 12 шықәса зхыҵуа сыҷкәын дсыман саарц, аха иара дахнагеит. Саргьы сымҩа еиҳа ирласны сахысит", — иҳәеит иара.
Иааидкыланы Шелд аамш рыла 1500 километра дахысит.
"Аԥсны сара саахьан 2009 шықәсеи 2011 шықәсеи рзы. Усҟан сыԥшәмаԥҳәыси схәыҷқәеи сыцын. Уажәы сара исыӡбеит маланыҟәала арахь саарц", — иҳәеит иара.
Аҟәа уахьналало Георги Шелд прдиԥыларц днеиит Денис Саманба иҩызцәа ицны.
Денис 2016 шықәса рзы Аԥснынтәи Москванӡа маланыҟәала амҩа дахысит быжьмшы рыла.
Тамбовтәи аобласт, Рассказово ақалақь ауаҩԥсы, Урыстәыла ашәҟәыҩҩцәа реидгыла Георги Шелд маланыҟәала Аԥсныҟа ддәықәлеит лаҵарамза 27 рзы.


АҞӘА, ажьырныҳәа 17 – Sputnik, Бадри Есиава. Аԥсны аҵәахырҭатә банк аусура иаланаргоит ахатәхаҿқәа рзы акредиттә аалыҵ "Ахархәаратә". Апрограмма аусура хацыркхоит 2018 шықәса жәабранмза 1 инаркны. Абри атәы Sputnik акорреспондент изеиҭеиҳәеит Аԥсны Амилаҭтә банк ахантәаҩы Беслан Бараҭелиа.
"Дарбанызаалак Аԥсны атәылауаҩ иоуеит алшара Аԥсны Аҵәахырҭатә банк ахь акредит аиуразы дыдҵааларц. Акредит 200 000 мааҭ рҟынӡа агара алшоит, ашықәстәи апроцент иартәоит 24%. Акредит зго ихала ашәарақәа мҩаԥигалоит", — иҳәеит Бараҭелиа.
Апрограмма ҿыц ала акредит иоурц Аԥсны атәылауаҩ Аҵәахырҭатә банк ахь днеиуеит ҩыџьа ахәдықәҵаҩцәа иманы. Ахәдықәҵаҩцәа абри абанк акарта "Аԥра" змоу ракәзароуп. Урҭ руаӡәк дтәанчаҩызароуп мамзаргьы асоциалтә шәарақәа зауа иакәзароуп.
"Аулафахәытәи атәанчахәытәи кредит зауа иреиԥшымкәа абри апрограмма иалахәхоит Аԥсны атәылауаҩра змоу зегьы. Урҭ абри абанк аус ацрымуазаргьы ҟалоит, абанк акарта рымамзаргьы ауеит. Абас ала Аҵәахырҭатә банк ахатәыԥшьгарақәа адгылара рнаҭоит, аԥара зҭаху атәыла ауааԥсыра, иацхраауеит рпроблемақәа рыӡбраҿы", — иҳәеит Бараҭелиа.
Аԥсны аҵәахырҭатә банк аусура иаланаргоит ахатәхаҿқәа рзы акредиттә аалыҵ "Ахархәаратә". Апрограмма аусура хацыркхоит 2018 шықәса жәабранмза 1 инаркны.


АҞӘА, мшаԥымза 12 – Sputnik. Иацы имҩаԥысит Гагратәи араионтә еизара аилазаара ҿыц раԥхьатәи аилатәара. Аизара ахантәаҩыс далхуп Асҭан Агрба, уаанӡа, 2014 шықәса рзы Аԥсны Ахада ихаҭыԥуаҩыс иқәгылаз.
"Имҩаԥысыз раԥхьатәи аилатәараҿы хантәаҩыс далхуп Асҭан Агрба", ҳәа аарыцҳаит Гагратәи араионтә Еизара аҟынтәи.
Асҭан Агрба, уаанӡа, 2014 шықәса рзы Аԥсны Ахада ихаҭыԥуаҩыс Аслан Бжьаниа икоманда даланы дықәгылан.
Аԥсны мшаԥымза З рзы имҩаԥысит аҭыԥантәи ахаланапхгараҭаратә органқәа рахь алхрақәа.


АҞӘА, жәабран 8 — Sputnik. Аҵыхәтәантәи адыррақәа рыла жәеизаҩык ауаа рыԥсҭазаара иалҵит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости агазеҭ "Хуанцю шибао" адыррақәа шьаҭас иҟаҵо.
Иҟоу адыррақәа рыла 460 –ҩык ауааԥсыра ахәышәтәырҭақәа рахь инагоуп.
ЕАШ(США) Агеологиатә маҵзура (USGS), адыррақәа рыла адгьылҵысра амчра 6,4 балл ыҟан.
Китаи иҟоу Урыстәыла Ацҳаражәҳәарҭа ишаанацҳауа ала адгьылҵысра иахҟьаны Урыстәыла ауааԥсыра ԥырхага рымам.


Саида Жьиԥҳа, Sputnik.
Лаҵара 21 азы, Кавказтәи аибшьра иалаӡыз ргәалашәара иамшуп. Уи аҽны, Аԥсни, Нхыҵ-Кавкази, Ҭырқәтәыла инхо ҳауаажәлар рхаҭарнакцәеи, амҳаџьырра аамҭақәа раан, мчыла зыԥсадгьыл иахыргаз, ихдырҵәаз ргәалашәара иазкны аусмҩаԥгатәқәа жәпакы еиҿыркаауеит.
Сынтәа, ари аҭоурыхтә хҭыс хьанҭа иахыҵит 154 шықәса.
Ҭырқәтәыла, Амшын Еиқәа иаԥну, ҳажәлар ахьҭанҵәаз, Қьефқьен ҳәа иахьашьҭоу аҭыԥ аҟны, лаҵара 21 аҽны, зықьҩыла ҳџьынџьуаа ашәҭшьыҵәрақәа аӡы ихырҵеит. Ҩаԥхьа иалацәажәеит, аԥсуа жәлар ирхыргаз, аҭоурых аҟны аҭыԥ ҷыда змоу амҳаџьырра.
"154 шықәса раахыс ҳажәлар еиҟәыҭханы иҟоуп. Аха уи иаанагаӡом, ҳара ҳаԥсадгьыл гәакьа ҳгәы азыбылуам ҳәа. Аамҭа цацыԥхьаӡа еиҳагьы ҳҭоурых ҳазыхынҳәоит, ҳџьынџьдгьыл гәхьааҳгоит. Ижәдыруандаз, шаҟаҩы уахи-ҽни зыԥсадгьыл иазхьааны, аха алакҭа аҭаԥшра иахьымӡакәа рыԥсҭазаара иалҵхьоу. Иахьа ҳара алшара ҳамоуп Аԥсныҟа ԥықәсыларада ацара, хымԥада уи иразҟы дууп. Иахьымӡаз ҳаиҳабацәа рыблала аԥшӡареи ахаараеи ҳалаԥшуеит", — иҳәеит ҳџьынџьуаҩ Неџьдеҭ Агәмаа.
Қьефқьен амшын аԥшаҳәаҟны, аԥсуа хәаџьа Аиҳан Цыхьычба, ашықәс еиқәаҵәақәа ирылаӡыз ргәалашәара ахьӡала ашәҟәаԥхьара мҩаԥигеит.
Анаҩс амца еиқәҵаны, Аԥсны абираҟқәа шьҭыхны, еизаз зегьы амшын аҟәарахьы илбааит. Амшцәгьа аҽацәыхьчаразы, ари аԥшаҳәаҟны ахҵәацәа рҳаԥы аҩнуҵҟа ашәҭқәа шьҭаҵан.
Аҭыԥантәи абыргцәа ражәақәа рыла, Аԥснынтәи Ҭырқәтәылаҟа идәықәҵаз быжь-ӷбак, абри аҭыԥ азааигәара шәҩыла ауаа шақәтәаз, аҟәара иадгылаанӡа иԥҽызаап. Хымԥада зымч кәадаз зегьы аӡы иагеит. Аӡхыҵра зылшазгьы, амлеи ахьҭеи ирзымиааикәа Қьефқьен аԥшаҳәаҟны рыԥсҭазаара иалҵит.
Арҭ аҭыԥқәа рзааигәара иҟоуп аԥсуа ԥсыжырҭақәа ҩба. Руак аҟны 1500-ҩык ирызқәаҭыԥуп. Анышә иамадоугьы реиҳараҩык ахәыҷқәа роуп.
Аԥснынтәи, Кавказтәи аибашьра иалаӡыз ргәалашәара амш азы иааз сҩыза Зарина Коӷониеи сареи акырӡа ҳгәы арԥшааит ҳала иабаз. "Ҳаԥсадгьыл гәакьа ацәа шәхаҳбаалоит" ҳәа иааины ҳгәыдыркылон ҳашьцәа.
Аишазы, аиԥырҵра уадаҩхеит. Ари аҭыԥ аҭаара, ҷыдала сара сзы аҵак ду амоуп. Амҳаџьырра ашықәсқәа раан, арахь ихырҵәан саб иабду иаб иҭаацәа иманы. Аха аамҭакы ашьҭахь ирылшеит рыԥсадгьыл ахь ахынҳәра.
Издыруада, иахьа Қьефқьен аԥшаҳәаҟны сабдуцәа рышьҭа саргьы сахгыланы сымҩасзар…


АҞӘА, жәабран 10 - Sputnik. Апрокурор хада актәи ихаҭыԥуаҩ Дамир Кәыҵниа Аҟәа амшын аԥшаҳәаҿы Алхас Аҩӡба, Асҭамур Шамба, Доминика Ақырҭааԥҳа рышьразы аусҭҵаара хыркәшоуп ҳәа аҳәамҭа ҟаиҵеит аколлегиаҿы.
Апрокурор хада актәи ихаҭыԥуаҩ Дамир Кәыҵниа иҳәеит абри аус аганахьала агәызҩара зызрымоу ауаа шаанкылоу, ишҭаку. Кәыҵниа иазгәеиҭеит аусҭҵаара аамҭа рацәа загаз иахәҭаны иҟаз аекспертизақәа рымҩаԥгара ахьымҩаԥысуаз шакәу.
2019 шықәса абҵара 22 рзы Аҟәатәи аресторан "Сан-Ремо" аҿаԥхьа асабрадақәа зҿаз хҩык ауаа ахысра иалагеит. Алхас Аҩӡбеи Асҭамыр Шамбеи рыԥсҭазаара иалҵит, урҭ рынахысгьы лыԥсҭазаара далҵит ахәынаҳаҩ Доминика Ақырҭааԥҳа. Даҽа ҩыџьа ахәрақәа роуит.
Абри ацәгьоура ашьҭахь рнапынҵақәа аанрыжьит Аԥсны ААР аминистр Гарри Аршба, апрокурор хада Зураб Ачба.
2019 шықәса ԥхынҷкәынмзазы абри аус аганахьала иаанкылан Даҭо Ахалаиа, Демур Ахалаиа, Аслан Блабба, Беслан Бганба.
2020 шықәса лаҵарамза 29 рзы Воронов имҩаҿы игылоу анхарҭаҩнаҿы даанкылан уаанӡа абри аус азы изышьҭаз Ерик Ҷкадуа.


АҞӘА, ажьырныҳәа 18 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 498-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 122-а акоронавирус рцәа ишалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 112-ҩык, урҭ рахьтә 100-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 27-ҩык, ибжьаратәуп - 34-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 36-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит 25-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 26-ҩык, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 60-ҩык апациентцәа.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 10608-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 8224-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 152-ҩык.
- Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, рашәара 16 – Sputnik. Аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла Аԥсны акоронавирус аӡәгьы идбалам ҳәа адырра ҟанаҵоит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
"Акоронавирус амазаара агәаҭаразы абиоматериал рымхын 26-ҩык атәылауаа, адиагноз COVID-19 уаҩы изықәыргылам" - ҳәа азгәаҭоуп адырраҭараҿы.
Иааидкыланы Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирустә чымазара ҿкы шьақәдырӷәӷәахьеит 38-ҩык ауааԥсыра рҟны. Урҭ рахьтә 27-ҩык ргәы бзиахеит, жәаҩык ахәышәтәырҭа иҭоуп. Акоронавирус зцәа иалаз аԥҳәыс бырг лыԥсҭазаара далҵит.
Адунеи аҿы акоронавирус рцәа иалоуп ҳәа шьақәдырӷәӷәахьеит аа-миллионҩык рҟны, урҭ рахьтә ԥшь-миллионҩык ргәы бзиахахьеит, 430 нызқьҩык инарзынаԥшуа рыԥсҭазаара иалҵит.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, ԥхынгәы 19 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 602-а атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 196-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Аҵыхәтәантәи ҩымш рыла Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит ԥшьҩык ауааԥсыра, 37, 64, 85 шықәса зхыҵуаз хҩык ахацәеи 75 шықәса зхыҵуаз ԥҳәыски. Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы лыԥсҭазаара далҵит 1935 шықәса рзы ииз ачымазаҩ.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 192-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 58-ҩык, ибжьаратәуп - 26-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 43-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә 18-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 26-ҩык, Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 49-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - 15-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, мшаԥы 23 - Sputnik. Ареспубликаҿы акоронавирустә пандемиа аҭагылазаашьа ахылаԥшра амоуп, хара имгакәа иазыԥшуп урыстәылатәи алаҵа анагара ҳәа аҳәамҭа ҟаиҵеит Аслан Бжьаниа, ТАСС аинтервиу аҭо.
"Иахьатәи аамҭазы ахәышәтәырҭақәа шәҩык рҟынӡа ауаа ҭоуп. Аҳақьымцәа абри аганахьала аԥышәа роуит. Ахәшәқәа иазхаша шыҟоугьы иааит аамҭа ауааԥсыра алаҵа рзыҟаҵара. Урыстәыла аиҳабыра рахь алаҵазы аҳәара ҟаҳҵахьан. Ҳақәдыргәыӷит аамҭақәак рышьҭахь алаҵа ареспубликахь ишынашьҭхо", - ҳәа иҳәеит ахада.
Бжьаниа иҳәеит алаҵа амҩангара азҵаара шыӡбоу. Аԥхьанатә алаҵа рзыҟаҵахоит еиҳа ишәарҭоу агәыԥқәа: аҳақьымцәа, арҵаҩцәа, атуризм аусхк аҟны аус зуа.
"Спутник V" аума ишәзынарышьҭуа ҳәа азҵаара аҭакс Бжьаниа иҳәеит "урыстәылатәи алаҵоуп" ҳәа.
Бжьаниа иҳәеит апандемиа иахҟьаны Аԥсны абиуџьет 800 миллион рҟынӡа ацәыӡ шамоу.
Мшаԥы 22 азтәи адыррақәа рыла, аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 14182-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 13375-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 220-ҩык.


АҞӘА, рашәарамза 5 — Sputnik, Амра Амҷԥҳа. Хҩык ахацәа автобус маҷ ала Лондонтәи ацҳаҟны ашьаҟауаа ирыжәлеит, нас аҳәызбақәа кны аџьармыкьа Боро аҟны ауаа ирылалеит. 7-ҩык ҭахеит 50-ҩык ахәышәтәырҭақәа рахь
инагоуп. Аԥсны атәылауаа Лондонтәи атерактқәа раан ԥырхага рмоуит, иҳәеит аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистр ихаҭыԥуаҩ Кан Ҭаниа.
Иахьатәи аамҭазы Лондон аҵара рҵоит ҩыџьа Аԥснынтәи астудентцәа.
"Макьаназы дырраҳәа акгьы ҳамам. Машәырк ҟалазар уаҟатәи Аԥсны ахаҭарнак Џьорџь Хьиуит ила адырра ҳауан", — иҳәеит Ҭаниа.
Хҩык ахацәа автобус маҷ ала Лондонтәи ацҳаҟны ашьаҟауаа ирыжәлеит, нас аҳәызбақәа кны аџьармыкьа Боро аҟны ауаа ирылалеит.
Атеррористцәа рыхҩыкгьы азинхьчаратә усзуҩцәа иршьит. Скотланд-Иард ахаҭарнак иажәақәа рыла дара рыхҩыкгьы аҽшьҩы имаҟа амулиажқәа рымӷан.


Sputnik, Саида Жьиԥҳа
Аԥсны аџьынџьтәылатә еибашьраан, цәыббра 19 1992 шықәсазы, 16-ҩык Бзыԥаа реибашьцәа, Мамзышьха аҳаракыраҟны ишҷаԥшьоз, ргәырҽанӡамкәа 50-ҩык инарзынаԥшуа ақырҭуа мпыҵахалаҩцәа зықәтәаз автобус аҩада ихалеит. Бџьарла қәнагала ишеиқәшәамызгьы, аибашьцәа автобус рыбжьакны, иақәтәаз зегьы ҭадырхеит.
Мамзышьха ибжьаланы ицоз автобус наӡараны иҟан Риҵатәи аиҩхаанӡа, уаҟа ақырҭуа мпыҵахалаҩцәа ахырӷәӷәарҭа ҟаҵаны, Нхыҵ-Кавказынтәи хатәгәаԥхарала иаауаз аибашьцәа аԥынгыла рырҭарц ргәы иҭан, аха ргәахәтәы иахьымӡеит.
Бзыԥаа рҵеицәа, аӷа иавтобус аҭархарала, Нхыҵ-Кавказынтәи иҳацхраарц иаауаз ҳашьцәа рымҩа адмыркит, иара убас, уи аамҭазы Гагра араион аҭарцәразы имҩаԥысраны иҟаз ажәыларатә аоперациа дырманшәалеит.
Иахьа 24 шықәса шҵхьоугьы, ари ахҭыс ргәалашәараҿы наӡаӡа иаанхеит уи алахәцәа, избанзар, аӡәы игәы нзмырхацыз арԥарцәа, аӡәаӡәала иҭадырхар акәхеит ақырҭуа еибашьцәа.
Есышықәса, автобус аҭархара иалахәыз Бзыԥаа рҵеицәа, Мамзышьха аҳаракыраҟны иахьтәаз аҭыԥ иаҭаауеит, иргәаладыршәоит аибашьратә ԥышәара ихзыжьыз аоперациа.
"Гагра араион ахы иақәиҭхаанӡа, абаталионқәа ҳамаӡамызт, убри аҟнытә гәыԥ-гәыԥла ҳҽеиҩшаны ҳаҟан. 40-ҩык инарзынаԥшуаз аибашьцәа ҳаиднакылеит Бзыԥҭа аҳаблан Аҭыӡҭа аиланхарҭаҿы еиҿкааз агәыԥ, иара уигьы еихшаны, аҷаԥшьаразы идәықәырҵон Мамзышьхахь. Сара сызхыԥхьаӡалаз агәыԥ 16-ҩык аибашьцәа рыла ишьақәгылеит, командаҟаҵаҩсгьы дҳаман Вахтанг Еныкь", — еиҭеиҳәоит аибашьра аветеран, "Агәымшәаразы" амедал занашьоу Платон Беиа.
Вахтанг Еныкь игәыԥ, цәыббрамза аҽеиҩшамҭаз, ҩаԥхьа аҷаԥшьаразы хымш ҳәа идәықәҵан Мамзышьхахь.
Аҩбатәи амш аҽны, аибашьцәа сааҭбжак иалагӡаны ирылдыршар акәхеит 50-ҩык инареиҳаны ақырҭуа еибашьцәа рҭархара.
"Хымш ҳәа Мамзышьхаҟа ҳанырышьҭ, ауха инаркны шаанӡа ақәаршыҩ леиуан. Адырҩаҽны, ҳамаҭәа ҳарбоит ҳәа ҳаштәаз, ҩ-машьыналасык аҩада ихалеит. Аха дҵас иҳауит ҳхы дҳамрдырарц. Анаҩс аԥшыхәразы инеиз, ақалақь ахь игьежьит. Ахәылбыҽха, асааҭ 17 рзеиԥш, ҳшымгәыӷуаз автобус ЛАЗ аибашьцәа рыла иҭәны, ашьхарахь иаабжьалеит, иаразнакгьы зылаԥш иҵашәаз Анзор Ҳашыг уахь ҳхьаирԥшит. Ҳаргьы ҳҽеихшаны ҳаҟан, аладахь итәаз Виталии Лаврентии Алшәындаа дҵас ироуит ҳагәҭахьы иоурыжьырц. Автобус анҳабжьаҳк, ҳҩыза Александр Быџба, агранатаршәгала деихсит. Автобус иақәтәаз аӡәык-ҩыџьак знык-знык ахысра рылдыршеит, ҳгәыԥ иалаз Руслан Кокосқьериеи Адгәыр Кәҭарбеи рхәит. Уаҳа ааха ҳмоукәа, иҳамаз автоматқәа ԥшьбеи ашәарыцага шәақьқәеи рыла аӡәаӡәала ампыҵахалаҩцәа ҭаҳархеит", — раԥхьатәи иеибашьратә аоперациа игәалаиршәоит аибашьра аветеран, "Агәымшәаразы" амедал занашьоу Руслан Дгебуаӡе.
Автобус иақәтәаз зегьы Бзыԥаа рҵеицәа ианҭадарха, иаразнак амца акит. Уи иҭаблит хыԥхьаӡара рацәала абџьари аџьаԥҳани.
"Аӷацәа рыла иҭәыз автобус, абџьари аџьаԥҳани рацәаны ишақәыз ҳдыруан. Аха уахь анеира шәарҭан. Убри аҟнытә акгьы ҳзымгакәа, зегьы иалабланы ицеит. Ари аоперациа ашьҭахь, иара уеизгьы имаҷны иҳамаз апатронқәа нҵәеит. Убри аҟнытә, лассы аҳаблахь ҳалбаар акәхеит", — иҳәоит аибашьра аветеран, "Агәымшәаразы" амедал занашьоу Анзор Ҳашыг.
Аибашьцәа ражәақәа рыла, аҳаблахь ианыласкьа, ирышьҭархх, автобус ахьҭархаз ихалеит аӷа игәылӡтәы техника. Абнара акәша-мыкәша хымцала иҵырблааит, аха ҳаибашьцәа рызҭадмырхеит.
Усҟан, ақырҭцәа рылаԥш иҵашәеит, аԥсуа еибашьҩы Руслан Кокосқьериа уи аҭыԥаҿы ицәынхаз ахылаԥарч. Ацәажәарақәагьы дәықәырҵеит аказакцәеи Нхыҵ-Кавказынтәи иааз аибашьцәеи Гагра иажәлоит ҳәа.
"Автобус иақәтәақәаз анҭаҳарха, Гагра ақалақь иалаз ақырҭцәа ашәара рызҵысит, ргәы каҳаит. Имҩаԥыргеит алахьеиқәҵаратә митингқәа. Убри акырӡа иҳахәеит, анаҩс, хара имгакәа имҩаԥгаз ажәыларатә аоперациаҟны", — иҳәоит аибашьра аветеран Витали Алшәындба.
Аибашьцәа аҳаблахь ианнеи, Бзыԥҭатәи ахырӷәӷәарҭатә цәаҳәа акомандаҟаҵаҩ Сергеи Дбар аџьшьара риҭеит. Иреиҳәеит, автобус аҭархара аҵак ду шамаз.
Жьҭаара раԥхьатәи амшқәа рзы, аԥсуа еибашьцәа рҽазыршәеит Гагра араион ахақәиҭтәразы ажәыларатә аоперациа амҩаԥгара. Вахтанг Еныкь игәыԥгьы, Мамзышьхала ижәылеит.
"Аиашазы, Гагра араион аҭарцәразы имҩаԥгаз аоперациа ҳақәманшәалахеит. Хымԥада, ҳганахьалагьы, аԥсҭбарақәа ҟалеит, аха аибашьраҿы ҽакала ҟалашьа амам. Ари раԥхьатәи иааирахеит аԥсуа жәлар рзы", — рҳәоит аибашьцәа.
Гагра араион ахақәиҭтәра ашьҭахь, аибашьцәа ргәы шьҭыҵит. Араҟа ироуз аԥышәа ицхыраагӡатәхеит, Аԥсны аҭарцәразы, ԥхьаҟатәи ажәыларатә аоперациақәа рҟны.
Гагра араион аӷа даналцаха, ишьақәгыло иалагеит абаталионқәа. Усҟан, Бзыԥҭа аҳабла, Аҭыӡҭатәи агәыԥ еиднакылоз аибашьцәа ҩаԥхьа еихшахеит.
Аха дара, иахьа уажәраанӡагьы еиднакылоит, раԥхьатәи Мамзышьхатәи аибашьратә ԥышәара.
Автобус ҭазырхаз, Аҭыӡҭатәи агәыԥ иалақәаз иреиуан: акомандаҟаҵаҩ Вахтанг Еныкь, Сергеи Клименко, Оҭар Кокосқьериа, Иури Барцыц, Беслан Барцыц, Донник Анқәаб, Анзор Ҳашыг, Витали Алшәындба, Лавренти Алшәындба, Беслан Кокосқьериа, Руслан Кокосқьериа, Платон Беиа, Руслан Дгебуаӡе, Александр Быџба, Нури Мықәба, Адгәыр Кәҭарба.
Аибашьцәа ркомандаҟаҵаҩ, Вахтанг Еныкь дҭахеит хәажәкыра 15-16-тәи ажәылараан. Ианашьоуп Леон иорден. Сергеи Клименко хәажәкыратәи ажәылараҿы иоуз ахәра иахҟьаны иԥсҭазаара далҵит. Аибашьра ашьҭахь рыԥсҭазаара иалҵит Оҭар Кокосқьериеи Иури Барцыци.
Иахьа, зыԥсы ҭаны иҟоу, 12-ҩык раԥхьатәи аоперациа алахәцәа, наӡаӡа рыбла ихгылазаауеит, аԥсҭазаара изқәнаршәаз ахҭыс.


АҞӘА, жәабран 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 190-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 32-ҩык акоронавирус рцәа ишалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭаҿы жәабран 24 рзы иԥсҭазаара далҵит 1950 шықәсазы ииз апациент. Иара изықәыргылан бааԥсыла имҩасуаз акоронавирустә инфекциа ҿыц.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 47-ҩык, урҭ рахьтә 39-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 14-ҩык, ибжьаратәуп - 17-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 11-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит ааҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - хҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 14-ҩык, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 11-ҩык апациентцәа.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 12777-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 12112-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 197-ҩык.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, ԥхынгәымза 1 – Sputnik, Владимир Бегунов. Шьчукин ихьӡ зху аинститут аԥсуа студиа астудентцәа ргәыԥ аԥшьаша, рашәарамза 30 рзы имҩаԥнагеит акласс-концерт.
Елены Одинцова лажәақәа рыла апрограмма ҩ-хәҭакны ишан. Актәи акласс-концерт мҩаԥысит аԥшьаша, рашәарамза 30 рзы.
Аҩбатәи аконцерт мҩаԥысраны иҟоуп ԥхынгәы аказы. Еиуеиԥшым апиесақәа ааба ирылххоит.
Акамератә зал ҩндырҭәаауеит ахәаԥшцәа. Арахь иааит аԥсуа студентцәа ҩышықәса рыҩныҵҟала ирҵаз збарц зҭаххаз рҩызцәа, рыуацәа, рдырцәа.
Шьчукин ихьӡ зху атеатртә институт аҟны аҳәынҭқарратә программала аҵара иҭалоит 12-ҩык Аԥснытәи аҿар. Аҩбатәи акурс ахь ииасит ааҩык.


АҞӘА, жьҭаара 8 - Sputnik. Гагра араион ахада инапынҵақәа назыгӡо Иури Хагәышь "Аԥсны ауааԥсыра акоронавирустә инфекциа рацәыхьчаразы ауснагӡатә цҵақәа ралагаларазы" ҳәа адҵа инапы аҵаиҩит.
Ари адҵа инақәыршәаны жьҭаара 5 инаркны азинмч рымоуп атәыла ахада иалеигалаз аԥкырақәа.
Урҭ инарыцҵаны Гагра араион аҿы абарҭ ауснагӡатә цҵақәа алагалоуп:
- СЕС анапы ианҵаны атәылауаа массала реизарҭаҭыԥқәа рырзҩыдара аиҿкаара;
- Аепидемиологиатә ҭагылазаашьа аиӷьтәразы жьҭаара 7 инаркны Гагра араион аҳәынҭнапхгараҭарақәа, аҳәынҭусбарҭақәа, анаплакқәа, азинхьчаратә усбарҭақәа, амедицинатә усҳәарҭақәа, асоциалтә усхк аусбарҭақәа, авариа-еиқәырхаратәи акоммуналтәи маҵзурақәа русзуҩцәа аалхны рулафахәы еицамккәа русурҭа ҭыԥқәа рҿы рыҟазаара асааҭ 14:00 рҟынӡа иркьаҿзааит;
- Ашәарҭаратә гәыԥ иаҵанакуа, зықәра 65 шықәса иахысхьоу арҵаҩцәа жьҭаара 7 инаркны аепидемиологиатә ҭагылазаашьа еиӷьхаанӡа аҩны иҟазааит рулафахәы шыҟоу ирзааныжьны;
- Арҵаратәи акәашаратәи кружокқәа русура аанкылазааит жьҭаара 7 инаркны аҭагылазаашьа аҽаԥсахаанӡа.
Иахьазы Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирус рыдбалоуп 1 976-ҩык. Урҭ рҟынтәи ргәы бзиахахьеит 668-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит жәафҩык.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, лаҵарамза 29 — Sputnik. Аахыҵ Уаԥстәыла Иреиҳаӡоу Асовет 1992 шықәса лаҵарамза 29 рзы ирыдыркылеит ахьыԥшымразы Акт. Иахьа Аахыҵ Уаԥстәыла иазгәанаҭоит абри арыцхә 25-шықәса ахыҵра. Абри атәы аанацҳауеит Sputnik Аахыҵ Уаԥстәыла.
1992 шықәса лаҵарамза 29 рзы ирыдыркылан ахьыԥшымразы Акт.
Иара иаԥхьанеиуан ареферендум. Ареферендум аҟны ареспублика ауаажәларра еицҿакрыла иақәшаҳаҭхеит Қырҭтәыла иаҟәыҵны ахазынхара.
Ахьыԥшымраз Акт адкылара иара убасгьы ихымԥадатәины иҟалеит Қырҭтәыла бџьаршьҭыхрыла имҩаԥнагаз ақәылара. 1980-тәи ашықәсқәа рзы Қырҭтәыла зхы ыҵызхыз анационализм аизыҟазаашьақәа акыр идыруадаҩит.
1989 шықәса абҵарамза 10 рзы Аахыҵ уаԥстәылатәи жәлар рдепутатцәа Рхеилак XII асессиаҟны иаднакылеит аӡбра, Қырҭтәылатәи ССР иалахәны автономтә республиканы аҟаларазы.
Қырҭтәылатәи ССР Иреиҳаӡоу Асовет Апрезидиум асеиԥш аӡбра конституциатәым ҳәа ахнаҳәааит.
1990 шықәса цәыббра 20 рзы Аахыҵ Уаԥстәылатәи жәлар рдепутатцәа роблосттә совет иаӡбеит Аахыҵ Уаԥстәылатәи автономтә область Аахыҵ Уаԥстәылатәи Асоветтә демократиатә республика ҳәа ахьыӡхарц.
Ирыдкылан аҳәынҭқарратә суверенитет азы Адекларациа. 1990 шықәса ԥхынҷкәынмзазы Қырҭтәылатәи ССР Иреиҳаӡоу Асовет Апрезидиум Аахыҵ
Уаԥстәылатәи автономтә область аԥыхны аҭагылазаашьа ҷыда аԥнаҵеит Цхинвал ақалақь аҿи Џьуартәи араион аҿи.
1991 шықәса цәыббра 1 азы Аахыҵ Уаԥстәылатәи жәлар рдепутатцәа РСФСР Иреиҳаӡоу Асовет ахь ааԥхьара ҟарҵеит Аахыҵ Уаԥстәыла Урыстәыла иадларц азы. 1991 шықәса, ԥхынҷкәын 21 рышьҭахь (Асовет Еидгыла анеилаҳа), 1991 шықәса рзы Аахыҵ Уаԥстәыла Иреиҳаӡоу Асовет иаднакылеит ахьыԥшымразы Адеклорациа.
1992 шықәса ажьырныҳәамзазы ареспубликаҿы имҩаԥысит ареферендум – ареспублика ахьыԥшымрази Урыстәыла адҵарази.
Зыбжьы зҭиз рҟынтәи 99% арҭ азҵаарақәа адгылара рырҭеит.
Абас, Аахыҵ Уаԥстәыла Иреиҳаӡоу Асовет 1992 шықәса лаҵарамза 29 рзы ирыдыркылеит ахьыԥшымразы Акт.
Ахьыԥшымразы Акт шьаҭас иҟаҵаны ирыдкылан аҳәынҭқарратә атрибутқәа зегьы.
1989-1990-тәи ашықәсқәа раан имҩаԥысуаз аполитикатә еиҿагылара бџьаршьҭыхлатәи аибашьрахь икылнагеит.
1992 шықәса рзы ареспубликахь инаган аҭынчра ашьақәыргыларазы Еилаԥсоу амчқәа. 16-шықәса инарзынаԥшуа ареспубликаҟны аамҭа-аамҭала акәымзар иҭынчраны иҟан.
2008 шықәса нанҳәамза 8 рзы ақырҭуа ар Цхинвал иақәлеит. Урыстәылатәи ар ақырҭуа рыр ареспублика аҵакыра иалырцеит. 2008 шықәса нанҳәамза 26 рзы Урыстәылатәи Афедерациа иазханаҵеит Аахыҵ Уаԥстәылеи Аԥсны Аҳәынҭқарреи рхьыԥшымра.
Аиубилеитә рыцхә аҽны ареспубликаҿы имҩаԥысуеит ауаажәларра реизара, иаадыртуеит ацәыргақәҵақәа, аныҳәатә концерт, имҩаԥгахоит ашьапылампыл асраз аветеранцәа рыбжьара ахәмарра. Уи адагьы атәыла Ахада Анатоли Бибилов дырԥылараны дыҟоуп 25-шықәса раԥхьа ахьыԥшымраз акт здызкылаз Апарламент актәи ааԥхьара алахәылацәа.
Лаҵарамза 29, ахьыԥшымразы Акт адкылаар амш атәылаҿы иусура мшым.


АҞӘА, мшаԥымза 22 – Sputnik, Астанда Арӡынԥҳа. Аԥсны аҭоурых-культуратә ҭынха ахьчареи ахархәареи ирзырхо апроблемақәа ирызкыз анаукатә-практикатә конференциа аатит Аҟәа.
Аҭоурыхтә-культуратә ҭынха ахьчара Адепартамент амацара иалшом абаҟақәа реиқәырхара апроблемақәа раԥыхра, иҳәеит аконференциаҟны археолог Игорь Ҵнариа.
Иара иажәақәа рыла абаҟақәа реиқәырхара усны ирымазароуп аҵарауаа, ауаажәларратә усзуҩцәа, амчратә структурақәа.
Иара иажәахә аҟны иазгәеиҭеит ҳала ишабо хәы змам абаҟақәа аԥхасҭахара ишаҿу. Абраҟа иара дазааҭгылеит аҟәатәи абааҟны аресторан аартра аӡбахә. Иазгәеиҭеит уи иара зынӡак дшадымгыло.
2011 шықәса рзы Аԥсны аҭоурыхтә-культуратә усбарҭеи Аилак "Абхазскаиа Ривиереи" ирыбжьарҵеит аиқәшаҳаҭра. Уи инақәыршәаны 49 шықәса аобиект (ажәытәтәи аресторан "Диоскуриа") ахархәара азин ҟалон.
Аилак "Абхазская Ривьера" ахаҭарнакцәа Акультура аминистррахь ажәалагала ҟарҵеит аиқәшаҳаҭра аԥсахрақәа алагалазарц.
Акультура аминистрра аиқәшаҳаҭра аҿҳәара ацҵара мап ацәыркит. Абри атәы лҳәеит акультура аминистр Ельвира Арсалиаԥҳа аминистрраҟны иҟоу анаукатә-методикатә хеилак аилатәараҟны.
Ауаажәларра рхаҭарнакцәа абри аус аганахьала ашәҟәы рҩит Акультура аминистр лыхьӡала, нас — атәыла Ахадеи Аԥыза-министри рахь аҭоурыхтә баҟа ахаҿра амырӡразы.
Жәларбжьаратәи анаукатә-практикатә конференциа "Аԥсны архитектуратә баҟақәа ркультуратә еиуеиԥшымзаареи адәныҟатәи афакторқәа урҭ ишырныруеи" мҩаԥысуеит Аҟәа.
Анаукатә форум мҩаԥысраны иҟоуп мшаԥымза 21 — 23 рзы.


АҞӘА, рашәарамза 1 — Sputnik, Бадри Есиава. Лаҵарамза 19 2016 шықәса рзы ахылаԥшра-аушьҭратә пункт "Набакиа" иахьаҵанакуа (ақ.Батаигәара) Аԥсны Ашәарҭадаратә маҵзура аҳәаахьчаратә отриад аррамаҵзуҩы Рашид Канджи-оӷлы Қырҭтәыла атәылауаҩ Гигла Отхозориеи рыбжьара аимак ҟалеит.
Қырҭтәыла атәылауаҩ Аԥсны алалара азин иҭамызт уи азы иахәҭаз ашәҟәқәа ахьимамыз азы. Аимак иахҟьаны Гигла Отхозориа дыршьит. Абри аус инамаданы Аԥсны Арратә прокуратура ашьаус хацнаркит. 2017 шықәса рашәарамза 1 азы апрокуратура ашьаусҭҵаара ааннакылеит ацәгьоура шьақәыргылам ҳәа иҳәеит ҳкорреспондент дзыҿцәажәоз Аԥсны арратә прокурор Адгәыр Агрба.
"Оҭхозориа ишьразы ашьаусҭҵаара аанкылоуп, избанзар қырҭтәылатәи аган иахәҭаны иҟаз ашәҟәқәа рыла ҳаиқәнамыршәеит", — иҳәеит иара.
Арратә прокурор иҳәеит изныкымкәа аҳәара шыҟарҵахьаз ахҭас ахьыҟалаз аҭыԥ аҟынтәи аматериалқәеи, агильзақәеи, ахҭыс авидеорбареи, иҭахаз изуз аекспертизеи рматериалқәа Аԥснытәи арратә прокуратурахь иаарышьҭырц азы. Адокументқәа ҳәа акгьы ыҟам, урҭ рыда ахҭыс аҵаҵӷәы узышьақәыргылом, ашьаусгьы аӡбарҭахь иузышьҭуам иҳәеит Агрба.
"Ҳара акраамҭа ҳазыԥшын иҟаҳҵаз азыҳәа аҭак ҳауп ҳәа. Дара иаҳзаарышьҭыз аматериалқәа ишахәҭоу еиԥш еиҿкаам, аӡәгьы инапы рыҵаҩым, амҳәыр рықәгылам. Урҭ наҟ иҳархынҳәит", — иҳәеит Адгәыр Агрба.


АҞӘА, мшаԥы 25 – Sputnik, Сариа Кәарацхьелиаԥҳа. XVII Москватәи Амшаԥтә фестиваль иалахәуп Аԥснытәи ахортә капелла. Афестиваль мҩаԥысуеит мшаԥы 8 инаркны лаҵарамза 9 рҟынӡа. Абри атәы Sputnik иазеиҭалҳәеит акапелла асахьаркыратә напхгаҩы, адирижиор Нора Џьынџьалԥҳа.
"Актәи аконцерт мҩаԥысит аџьа аветеранцәа рпансионат аҟны. Аконцерт ааҳартит Гендель ирҿиамҭа "Аллилуй" ала. Аконцерт даара ишьахәны имҩаԥысит. Аветеранцәа рылаӷырӡ аагеит. Урҭ ҳмузыка даара гәыкала ирыдыркылеит. Ақәгылара ашьҭахь дареи ҳареи ҳаиҿцәажәон. Урҭ рыбжьара иҟан Аԥсныҟа иаахьаз", — ҳәа еиҭалҳәоит адирижиор.
Аԥснытәи аҳәынҭқарратә капелла афестиваль аҳәаақәа ирҭагӡаны имҩаԥнагараны иҟоуп аконцертқәа ҩба: Ростовтәи ауахәамаҿи, амузеи-ҳәырԥсарра "Царицыно" аҟныи.
XVII Москватәи Амшаԥтә фестиваль иалахәуп Аԥснытәи ахортә капелла. Афестиваль мҩаԥысуеит мшаԥы 8 инаркны лаҵарамза 9 рҟынӡа.
Москватәи Амшаԥтә фестиваль хацыркуп Мариинтәи атеатр адирижиор хада Валери Гергиев.


Мчыбжьык иалагӡаны Аԥсны 800 коронавирус хҭыс иреиҳаны иаадырԥшит
© Sputnik / Илья ПиталевСотрудник Диагностического центра лабораторных исследований Депздрава Москвы проводит пцр-исследование
© Sputnik / Илья Питалев
Апандемиа ҵысижьҭеи Аԥсны иаадырԥшхьеит 56 179 коронавирус хҭыс, урҭ рахьтә 693-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
АҞӘА, нанҳәа 30- Sputnik. Мчыбжьык иалагӡаны, нанҳәа 22-30 рзы, Аԥсны иаарԥшуп 875 коронавирус хҭыс, абри атәы аанацҳауеит Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрра.
Уажәы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 16-ҩык ачымазцәа.
Атест аҭаразы ирыдыркылоит аҳақьым иҟынтәи адәықәҵабӷьыц рымазар ма ачымазара асимптомқәа рызцәырҵзар. Атәылауаҩшәҟәы рымазароуп.
Аҿкы зыдбалоу 14 мшы акарантин ицароуп, уи аамҭа анцалакгьы ПЦР-тест еиҭа иаҭатәуп.
Ареспубликаҿ аус ауеит иаку аҭел - 0303.


АҞӘА, ажьырныҳәа 25 — Sputnik. Венесуела амилаҭтә шьаҭаркратә еизара аӡбрала алхрақәа мҩаԥысыр алшоит мшаԥымза 30 2018 шықәса рзы, уаанӡа ашықәс анҵәамҭаз ҳәа шрылаҳәаз акәымкәа. Ари азакәан аилагароуп иаанаго ҳәа ирыԥхьаӡеит аоппозициаа. Абир атәы аанацҳауеит РИА Новости.
Атәыла Ахада Николас Мадуро иакәзар аҳәамҭа ҟаиҵеит аҽазныкгьы атәыла Ахадас аҟаларазы икандидатура ақәыргылара шигәҭаку.
"Венесуела анапхгара хаԥышәала алхрақәа рыҿҳәара аиҭакра рҽахьазыршәо азакәан аилагароуп иаанаго, аоппозициааи дареи реиқәышаҳаҭрақәагьы еиланагоит", — иҳәоит аоппозициатә депутат Симон Кальсадилиа.
Абри агәаанагара дадгылоит адепутат Хосе Оливаресгьы.
"Атәыла анапхгара ҳдиалог абри аӡбрала иԥыркит. Уи иашам", — иҳәоит иара.
Венесуела асоциал-демократиатә партиа ахада ихаҭыԥуаҩ Диосдадо Кабельо абри аҭакс иҳәоит алхрақәа 2018 шықәса рзы имҩаԥысуеит, урҭ хымԥада ԥхынҷкәын азы имҩаԥысааит ҳәа аӡәгьы имҳәаӡацт ҳәа. Венесуела Ахада иалхра мҩаԥысыр алшоит мшаԥымза 30 2018 шықәса рзы, уаанӡа ашықәс анҵәамҭаз ҳәа шрылаҳәаз акәымкәа.


Sputnik амчыбжь: Агәалашәара амш, Решетников Аԥсны иҟазаара, акриминалтә жәабжьқәа
09:00 15.08.2022 (ирҿыцуп: 10:22 15.08.2022)
Аинформациатә маҵзура Sputnik Аԥсны иазнархиеит нанҳәа 8-14 рзы иҟалаз еиҳа иналкуааша ахҭысқәа рыхҳәаа.
Ари амчыбжь азы Аԥсныҟа иааит Урыстәыла аекономикатә ҿиара аминистр Максим Решетников зхадараҿы дыҟаз аделегациа. Агәабзиарахьчара аминистрра амаҵзуратә усеилыргара мҩаԥнагоит ареспублика асанитартә ҳақьым хада Лиудмила Скорик лганахьала, ахада Иусбарҭа анапхгаҩы Алхас Кәыҵниа иарзаҳал шьаҭас иҟаҵаны имаҵзураҟынтә ихы дақәиҭтәуп.
Sputnik
Агәалашәара Амш
Нанҳәа 14 аҽны иҵит 1992-1993 шықәсқәа раантәи Аԥсны жәлар Рџьынџьтәылатә еибашьра иалагеижьҭеи 30 шықәса. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа иҭахаз рбаҟа амҵан ашәҭшьыҵәрақәа шьҭеиҵеит.
14 Нанҳәа, 10:45
Аԥсны жәлар Рџьынџьтәылатә еибашьра иалагеижьҭеи 30 шықәса аҵра инамаданы иҭахаз аибашьцәа ргәаларшәаразы Ахьӡ-Аԥша апарк ахь иара убас иааит ахада ихаҭыԥуаҩ Бадра Гәынба, аԥыза-министр Александр Анқәаб, Жәлар Реизара аиҳабы Лаша Ашәба, Аԥсны иҟоу Урыстәыла ацҳаражәҳәаҩ Михаил Шургалин, аҳәынҭқарратә усбарҭақәа рхаҭарнакцәа, аибашьра аветеранцәа, ауаажәларра, ашколхәыҷқәа.
Анаҩс дара Аԥсны раԥхьатәи ахада Владислав Арӡынба Ешыра анышә дахьамадоу ашәҭшьҭаҵара ицеит.
Самсон Ҷанба ихьӡ зху Аԥсуа ҳәынҭқарратә драматә театр аҿы амҽыша нанҳәа 14 рзы имҩаԥган аконцерт "Аԥсуа реквием". Ахәаԥшцәа рҿаԥхьа иқәгылеит Нана Черқьезиа, Елена Анқәаб, Алиас Абыхәба, Алхас Ферзба, Аԥсны Аҳәынҭқарратә хортә капелла, Ахәыҷтәы хор.
Аскрипка алырҳәон Мариа-Емилиа Терзиан-Ҳагба, афлеита – Анастасиа Курочкина, аԥхьарца алырҳәон Радима Џьыкырԥҳа, аҿарпын – Софиа Кисекова.
Решетников Аԥсны иҟазаара
Нанҳәа 11 рзы Аԥсныҟа усутә ныҟәарыла иааз Урыстәыла Аекономикатә ҿиара аминистр Максим Решетников дырҭааит Урыстәыла иҟанаҵо афинанстә цхыраарала еиҭашьақәдыргыло обиектқәак: апринц Ольденбургски ипарк, Гагратәи аколоннада, Афон ҿыц ашкол, еиҭашьақәыргылоу астанциа маҷ "Гагра-1", иара убас Гагра араион ацрыҵрыцқьаратә ргыларақәа, Аԥсуа драматә театр.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниеи Урыстәыла Аекономикатә ҿиара аминистр Максим Решетникови еиԥылеит.
"Мҩашьарада исҳәоит, аԥсуа жәлари Аԥсны иаҭаауа Урыстәыла атәылауааи шәаара аус бзиақәеи алҵшәақәеи адырҳәалоит. Аиаша сҳәоит, избан акәзар, шәара напхгара зышәҭо аусбарҭеи шәусура азнеишьеи агәыӷра ҳарҭоит ҳҿаԥхьа иқәгылоу аусқәа нагӡахоит ҳәа", - иҳәеит атәыла ахада.
Решетников иазгәеиҭеит, Аинвестпрограммала инагӡоу апроектқәа зегьы ибзианы ишыҟаҵоу.
Акадртә еиҭакрақәа
Амчыбжь ажәабжь хадақәа иреиуахеит Алхас Кәыҵниа, Аԥсны ахада Иусбарҭа аиҳабыс ҩышықәса инарзынаԥшуа иҟаз имаҵура ааныжьра. Алхас Кәыҵниа Аԥсны ахада Иусбарҭа аиҳабы имаҵураҟынтә ихы дақәиҭтәуп хатәгәаԥхарала ииҩыз арзаҳал инақәыршәаны.
Аԥсны ахада Иусбарҭа аиҳабы инапынҵақәа наигӡалоит Џьансыхә Нанба.
Абри аамҭазы Ашәахтәқәеи аизгақәеи рминистр инапынҵақәа неигӡалоит Нанба ихаҭыԥуаҩ Мераб Логәуа.
12 Нанҳәа, 23:28
COVID-19
Аԥсны COVID-19 змоу рхыԥхьаӡара шьҭыҵуа иалагеит. . Хәымш рыла, нанҳәа 8 инаркны 12-нӡа Аԥсны иаадырԥшит 365 коронавирус хҭыс ҿыц.
Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭа иҭоуп 16 пациент. Нанҳәа 11-12 рзы Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит 87 шықәсеи, 37 шықәсеи зхыҵуаз ҩыџьа ахацәа.
Апандемиа аамҭазы Аԥсны иаадырԥшхьеит 54 565 коронавирус хҭыс. Рыԥсҭазаара иалҵхьеит 693 –ҩык.
Агәабзиарахьчара аминистрра аусҭҵаара
Агәабзиарахьчара аминистрра асанитартә ҳақьым хада Лиудмила Скорик лусураҿы дахьыҟам азы амаҵуратә гәаҭара мҩаԥыргоит.
Аусбарҭа аофициалтә ҳәамҭаҿ иазгәаҭоуп Скорик ԥхынгәы 25 раахыс аусурахь дшымнеиц.
2021 шықәса хәажәкырамзазы асанитартә ҳақьым хада "Аџьынџь гәабзиарахьчараҿ алшамҭақәа рзы" амедал ланашьан акоронавирустә инфекциа активла аҿагыларазы.
Вольвач иинтервиу
Урыстәыла аекономикатә ҿиара аминистр ихаҭыԥуаҩ Дмитри Вольвач аинформациатә маҵзура Sputnik Аԥсны аинтервиу аиҭеит.
Иара далацәажәеит Аԥсны асоциал-економикатә ҿиара ацхырааразы Аинвестициатә программа аҷыдарақәа.
Адокумент ҿыц аҿы иазԥхьагәаҭоуп аҭагылазашьақәа – аԥсуа економика еиҳа Урыстәыла ахьыԥшра армариара. Вольвач игәаанагарала ахы иархәатәуп ареспублика атуризмтә лшарақәа.
Урыстәыла Аекономикатә ҿиара аминистр ихаҭыԥуаҩ Дмитри Вольвач Аԥсны афымцамчтә шәарҭадара аиҿкаашьа шибо атәы иҳәеит, иазгәеиҭеит аӡынра афымцамч азымхара азҵаара шыӡбахо.
Аԥсны политикала агәаӷьреи анапхгараҭараҿы аҟәыӷареи аанарԥшыроуп афымцамчтә шәарҭадара аиҿкааразы, абас иҳәеит иара.
Вольвач иҳәеит ԥхьаҟагьы Урыстәыла ацхыраара шыҟанаҵало аулафахәы аицԥаразоужьразы. Иара иажәақәа рыла, 2025 шықәсанӡа абжьаратә уалафахәқәа ҩынтә ишьҭыҵроуп аҳәынҭқарратә сектор аҿы.
Акриминалтә жәабжьқәа
Иофициалтәым адыррақәа рыла, Аҟәа нанҳәа 10 асааҭ 21:40 сааҭ рзы "Амшынеиқәафымцамч" уаанӡатәи ахада Аслан Басариа имашьына иеихсит.
Заанаҵтәи адыррақәа рыла, аӡәгьы ааха имоуӡеит, амашьына ианеихсуаз аамҭазы аӡәгьы дҭатәамызт.
10 Нанҳәа, 23:09
Рамин Хмаил дишьит ҳәа агәызҩара ззыҟоу Вадим Воуба аусҭҵааратә усбарҭа дааннакылеит нанҳәа 11 азы. Уаанӡа Аҟәа ақалақь апрокуратура Воубеи зхаҭара шьақәыргылам даҽа хаҿыки рганахьала аусҭҵаара хацнаркхьан атәылауаҩ Хмаил ишьреи, атәылауаҩ Даур Џьумутиа игәабзиара ааха аҭареи, иара убасгьы абџьари аџьаԥҳани рныҟәгареи рзы.
Рамин Хмаил дыршьит ԥхынгәы 27 ауха. Асааҭ 23:25 рзы Ешба имҩаҿы игылоу аҩны №175 аҿаԥхьа, амашьына аанкыланы Хмаил амашьына дахьҭатәаз иқәкны ахысра иалагеит згәыцә 5,45 миллиметр иҟоу ахқәа рыла еиҵаҵаз Калашников иавтомат ала. Рамин Хмаил жәантә еиҵамкәа иеихсит.
Иара убасгьы ари амчыбжь азы Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа Анзор Ҭарба ишьра иалахәуп ҳәа иршьоз Аԥсны ААР аусзуҩцәа Бадри Џьыкырба, Аслан Ҷедиа, Адгәыр Аутлев, Витали Кулов рганахьала ариашаратә зыӡба иаднакылаз Аԥсны Иреиҳаӡоу аӡбарҭа Ахашшааратә коллегиа аилатәара иаԥнахит, аус Апрокурор хада иахь иархынҳәит аиҭаҭҵааразы.
1969 шықәса рзы ииз Анзор Тарба, Аԥсны Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистрра амаҵзуратә уадаҿы 2019 шықәса ԥхынгәы 11 рзы иԥсҭазаара далҵит Омар Мерцхәылаа иӷьычра далахәуп ҳәа агәызҩара ззыҟаз.
10 Нанҳәа, 12:22
Аҟәатәи аӡбарҭа Асҭамыр Џьапуа амнистиа аиураз Аԥсны ААР азин ахьыҟанамҵаз азакәаншьаҭа амам ҳәа иазынаишьҭыз изыҳәа мап ацәнакит нанҳәа 9 азы.
Асҭамыр Џьапуа 2018 шықәса раахыс дҭакуп АА АЗ ахәҭаҷ 126 ахәҭа 3 апункт "в" (бысшьуеит ҳәа дыршәаны жәиԥшь шықәса зхымҵыц ахәыҷы лцәа аԥҽра), ахәҭаҷ 113 (ашьразы аршәара), ахәҭаҷ 217 ахәҭа 1 (закәаншьаҭада абџьар аныҟәгара, амазаара) рыла иазԥхьагәарҭо ацәгьоурақәа рзы.
Ашәарыцаратә сезон иалагеит
Аԥсны официалла нанҳәа 13 рзы ашәарыцаратә сезон аадыртуеит.
Уажәазы изеишәарыцо ачақәа ракәхоит. Ашәарыцараан ачақәа ҩеижәа иреиҳамзароуп ҽнакала иушьуа.
Ашәарыцаратә сезон 2021 шықәса хәажәкыра 15 рҟынӡа иаартуп. Жьҭаара 1 инаркны агыгшәыг, аԥстәқәа рзышәарыцара алшоит.
Акәатақәа рышьра цәыббра 14 инаркны хәажәкыра 15 аҟынӡа. Абынҳәа, ақәасаб рышьра ҟалоит жьҭаара 1 инаркны ажьырныҳәа 15 аҟынӡа.
Жьҭаара 5 инаркны ԥхынҷкәын 25 рҟынӡа ацыблыкь аишәарыцара ҟалоит.
Аԥсны АрМИ-2022 аҿы
Аԥснытәи акоманда "Атанктә биатлон" иалахәуп АрМИ-2022 аҳәаақәа ирҭагӡаны. Жәларбжьаратәи арратә хәмаррақәа АрМИ-2022 аԥснытәи акомандақәа быжьба рылахәуп: "Атанктә биатлон" - Алабино, "Ельбрустәи амацәаз" – Ҟабарда-Балкариа, "Аснаипертә рубеж" - Венесуела, "Иҷыдоу аҵҟьара" - Сергиев Посад, "Арра-медицинатә естафета" - Санкт-Петербург, "Ари акультуреи"; "Амилаҭтә чыс" - Алабино.
Аԥснытәи еизгоу акоманда шьақәгылоуп 80-ҩык аруаа рыла. Акоманда Аҟәатәи аҳаиртә баӷәазаҟынтәи иԥрит нанҳәа 3 рзы Москваҟа.
Аԥсуа танкистцәа амҽыша нанҳәа 14 рзы иқәгылеит "Атанктә биатлон" захьӡу аицлабраҿы АрМИ-2022 аҳәаақәа ирҭагӡаны Ҭаџьикисҭани Судани ркомандақәа ирывагыланы.
Аҩбатәи адивизион акомандақәа актәи рекипажқәа рылҵшәақәа рыла, Ҭаџьикисҭан иреиӷьыз аамҭа аанарԥшит - 33:28, Аԥсны аҩбатәи аҭыԥ - 44:11, Судан ахԥатәи – 58:30.
Актәи аицлабра иалахәын атанкистцәа: атанк адҵаҟаҵаҩ алеитенант Роберт Ҳашба, амеханик-арныҟәцаҩ алеитенант Иашар Ашәба, ақәкҩы-аоператор алеитенат еиҳабы Роман Лагәлаа.


АҞӘА, рашәарамза 22 — Sputnik. Ҩынҩажәижәаба шықәса зхыҵуаз, Гәдоуҭа араион Хыԥсҭа ақыҭа ауаҩԥсы Геннади Сулабериӡе иехсны дыршьит рашәарамза 21 рзы Гагра, Акосмонавтцәа рымҩа аҩны №1 аҿаԥхьа, ҳәа аанацҳауеит ареспублика Апрокуратура хада апресс-маҵзура.
Адыррақәа рыла, макьаназ ишьақәыргылам ахаҿы Сулабериӡе диехсны дишьит. Ахәрақәа зауыз Сулабериӡе аҭыԥ аҟны дыԥсит.
Гагра араион Апрокуратура ашьаусҭҵаара хацнаркит Аԥсны Аҳәынҭқарра ашьаустә Кодекс ахәҭаҷ 217 (изакәанымкәа абџьар амазаара) ахәҭаҷ 99 (ауаҩшьра) инарықәыршәаны.
Ашьра ҟазҵаз ахаҿы иԥшаара иазырхоу ауснагӡатәқәа ирҿуп.


АҞӘА, ажьырныҳәа 27 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 543-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 54-ҩык акоронавирус рцәа ишалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Ажьырныҳәа 25-26 рзы Аԥсны аковид-хәышәтәырҭақәа рҿы рыԥсҭазаара иалҵит фҩык апациентцәа.
Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ажьырныҳәа 26 рзы иԥсҭазаара иалҵит ҩыџьа апациентцәа. 1931 шықәсазы ииз - идиагноз хада акоронавирустә инфекциа ҿыц, иара убас идбалан зымҩасшьа бааԥсыз авирус-бактериалтә ҩганктәи аполисегментартә гәыҵәкра. Иԥсҭазаара далҵит 1949 шықәсазы ииз ахаҵа, идиагноз хада акоронавирустә инфекциа ҿыц.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы иԥсҭазаара далҵит 1950 шықәсазы ииз апациент, идиагноз хада акоронавирустә инфекциа ҿыц. Иара ахәышәтәырҭа дҭашәеит иҭагылазаашьа бааԥсны, ирԥҳақәа ачымазара акыр ирылаҽны. Апациент мызкы иназынаԥшуа иақәнагаз ахәышәтәра дахысуан, аха уи иахьмырԥшкәа иԥсҭазаара далҵит ажьырныҳәа 26 рзы.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҿы рыԥсҭазаара иалҵит хҩык апациентцәа. 1950 шықәса рзы ииз апациент иԥсҭазаара далҵит ажьырныҳәа 15 рзы, 1946, 1948 шықәсқәа рзы ииз ҩыџьа апациентцәа - ажьырныҳәа 26 рзы. Урҭ рыхҩыкгьы акоронавирустә инфекциа адиагноз рзышьақәырӷәӷәан.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 118-ҩык, урҭ рахьтә 104-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 34-ҩык, ибжьаратәуп - 50-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 35-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит 19-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 29-ҩык, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 46-ҩык апациентцәа.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит аҿкычымазара рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, мшаԥымза 4 — Sputnik, Асҭанда Арӡынԥҳа. Рауль Ҳаџьымба иазгәеиҭеит Аминистрцәа Реилазаара аусура шьшьылаҳауп ҳәа, инапынҵақәа ишаамҭоу еиԥш инарыгӡом ҳәа, ашәахьа, мшаԥымза 4 рзы имҩаԥысыз аилацәажәараҟны.
"Ацәажәарақәа рҟынтәи аусурахь ииастәуп. Ҳәарада Аминистрцәа Реилазаара акгьы ауам ҳәа аҳәара иашам, аха ишаҳҭахыҵәҟьоу еиԥш зегь еиқәышәшәа иҟам. Иҟоуп агхақәа. Иара убри аан агхақәа еиҳа еиҳауп аихьӡарақәа раасҭа", — иҳәеит Ҳаџьымба.
Атәыла Ахада иазгәеиҭеит инапынҵақәа атәылаҟны аԥсахрақәа ишырзырхо. Урҭ рынагӡара акоррупциа аҿагылареи абизнес аҿиареи ацхыраара шрырҭо.
Аԥыза-министр Артур Амқәаб иажәақәа рыла Аминистрцәа Реилазаара ирыҭоу аҿҳәарақәа рыҽҭарыгӡоит. Иара убри аамҭазы еснагь зҟазара ҳараку ауаа рыҟамзаара аусура ианыԥшуеит.
Иара убасгьы иҳәеит анаплакра ҿыц иаԥшьызго ауаа рҳәынҭқарратә цхыраара асистемазы азакәан аус адулара иаҿуп, арепатриациазы аҳәынҭқарратә программа акәзаргьы архиара иаҿуп, азакәанқәа аинвентаризациа рзурагьы апроцесс ацара иаҿуп.
"Аусурақәа рымыццакра сгәаԥхом. 2014-2015 шықәсқәа рзы ирыдкылаз 220 закәан анализ рызууп, аха аибашьра ашьҭахь ирыдкылаз азакәанԥҵаратә база зегьы макьаназы кьыс амам уҳәар ауеит. Урҭ азакәанқәа аус руртә еиԥш анормативтә документқәа рыцым иахьанӡагьы", — иҳәеит атәыла Ахада.
Хазы дазааҭгылеит ашәахтәқәҵара аусхк аҟны аҭагылазаашьа.
Иара аҽазныкгьы инаҵшьны иазгәеиҭеит Жәлар реизарахь инашьҭымҭаҟны иарбоу адҵақәа ианаамҭоу ишынагӡатәу.


"Ачымазара аҭагылазаашьа ӷәӷәоуп ҳәа ҳҳәар ҳалшоит, избанзар ҳауаажәлар ирыдыз аԥҟарақәа рықәныҟәара иаҟәыҵит. Еиуеиԥшым аусмҩаԥгатәқәа рхы рыладырхәуеит. Ачымазара (ҩаԥхьа) алаҵәара аныҟала алхрақәа (аҭыԥантәи ахаланапхгараҭарақәа рахь – аред.) раан ауп ҳәа асанепидемиологцәа ргәы иаанагоит. Усҟантәи аларҵәара уажәы иҳамоу алҵшәа ҳанаҭеит. Ирҳәоит уажәы аштамм ҿыц цәырҵит ҳәа, аха уи иашаӡам, иҳамаз ачымазара ауп иҟоу. Ауаа асабрадақәа рныҟәгара иаҟәыҵит, еизааигәаны игылоит… Ҳара мышкы шьыбжьаанӡа макьана ҳаԥсы еиҭаҳкит ҳәа ҳазҳәом, избанзар ҳхәышәтәырҭақәа аус шыруц ируоит… Мчыбжьык иалагӡаны Аҟәа ичмазаҩхаз рхыԥхьаӡара 183-ҩык ауаа ыҟоуп, арҭ рахьынтә 169-ҩык адуцәа роуп, 14-ҩык - ахәыҷқәа. Аепидемиа иалагеижьҭеи Аҟәа ичмазаҩхеит 5 нызқьи ҩышәҩык рҟынӡа. Урҭ рахьынтә 4 нызқьи 700-ҩык инарыцны рҽырхәышәтәхьеит. Аинфекциатә стационар ҳамоуп, 700 рҟынӡа ауаа рыдыркылахьеит, рыԥсҭазаара иалҵит 16-ҩык ауаа", - лҳәеит Воуԥҳа.
Иаҳа инарҭабааны аиҿцәажәара шәаҳарц, шәазыӡырҩы аудиофаил.
Аԥсны ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб мшаԥы 28 рызтәи адыррақәа рыла, аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 14461-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 13517-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 222-ҩык.


АҞӘА, лаҵара 26 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла Урыстәыла иаарԥшын 8 915 коронавирустә хҭыс ҿыц 83 регион рыҟны.
Иаарԥшыз апациентцәа рахьтә 41,1% ачымазара шрылоу рызгәамҭакәа имҩасуеит.
Уахыки-ҽнаки рыла акоронавирус змаз 174-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит, ргәабзиара шьақәгылеит 12 331-ҩык. Апандемиа ааҟалеижьҭеи Урыстәыла иахьаҵанакуа 3 807-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит, ргәабзиара ҭышәынтәалеит 131 129-ҩык.
Аԥсны иахьаҵанакуа акоронавирустә инфекциа рыхьхьеит 28-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә жәохәҩык ргәабзиара шьақәгылахьеит, аӡәы лыԥсҭазаара далҵит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
- Ҳтәылауаа Қырҭтәыла рҽыхәышәтәра ашьҭахь Аԥсныҟа ихынҳәыр ҟалоит
-
Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭа COVID-19 змаз даҽа пациентк дҭырҩааит


Сырма Ашәԥҳа, Sputnik
Сергеи Михаил-иҧа Кəыҵниа иџьабаа акыр ирацəоуп аҧсуа журналистика ашьақəгылара аус аҟны. 1972шықəса инаркны 1992шықəсанӡа Сергеи Михаил-иҧа аус иуан агазеҭ "Аҧсны ҟаҧшь" аредактор хадас. Уаанӡа иара апартиа Аҧснытəи аобласттə комитет аҟны инструкторс дыҟан. Рхыҧхьаӡара рацəаҩуп иара еиҵаиааӡаз аҿар.
"Убарҭ рхыҧхьаӡараҿы сыҟоуп саргьы, Руслан Ҳашыг, Енвер Арџьениа. Ҳара, Москва иреиҳау аҵараиурҭа ҳалганы ҳаныгьежь, ҳаздызкылаз Сергеи Михаил-иҧа Кəыҵниа иоуп, 1988-89-тəи ашықəсқəа рзы. Уаанӡа Енвер Арџьениагьы, Руслан Ҳашыггьы аусура иалагахьан агазеҭ "Аҧсны Ҟаҧшь" аредақциаҿы. Ииашаҵəҟьаны, иара ихшаз ҳакəҵəҟьазшəа абас пату, ҳаҭыр ҳақəиҵон, ак ҳзымдыруазаргьы иҳаҵеиҳəон, ахааназы дҳацəҳаӡомызт. Ҳаргьы акагь ҳзымдыруа ҳаҟамызт, изхысҳəаауа, бзиа ҳаибон, пату ҳақəиҵон. Ҳара ҳамацара ҳакəӡамызт, аҟыбаҩ злаз, абаҩхатəра злаз, ҳаҧхьаҟа акрызлыҵып ҳəа иибоз зегьы убас дырзыҟан, избанзар иара аҧышəа ду иман, иҧышəа инарбон ауаҩы илҵуоу илымҵуоу ажурналистра", — абас дигәалаиршәоит ажурналист Даур Инаԥшьба
Ҳаҭырла ҳара еснагь ҳаизыҟан Сергеи Михаил-иҧа Кəыҵниа, даара пату иқəаҳҵон, иҳәоит иара. Аҵыхəтəантəи ашықəсқəа рзы иара дычмазҩын. Аҧсны Ажурналистцəа Реидгыла хантəаҩыс дыҟан. Џьара ателехəаҧшраҿы гхак ҟаҳҵама, ажəак иашамкəа иаҳҳəама, иахьакəымыз анбан ҳақəыҕəҕəама, абри зегьы ҳаҵеиҳəон, ҳәа ацыиҵеит иара.
Сергеи Михаил-иҧа Кəыҵниа ҩыџьа ахшара драбын. Иҷкəын заҵəы ауниверситет иалгахьаз, аибашьра ианалага раҧхьатəи амшқəа рзы иабџьар шьҭыхны аҕа дшиҿагылаз аҳҭны қалақь аҿы дҭахоит. Убри иара изы даара иааха ҕəҕəан. Сергеи Кәыҵниа иҷкəын изкны "Ауаз" захьӡу иажəеинраалоу апоема аҧиҵеит. Иазгəаҭатəуп, иара изныкымкəа Аҧсны Иреиҳаӡоу Асовет адепутатс дшалырххьаз.
Аҧсны Ажурналистцəа Реидгыла ахантəаҩы Руслан Ҳашыг иҳәеит Сергеи Михаил-иҧеи иареи 1985 шықәса раахыс ишеибадыруаз. Агазеҭ "Аҧсны ҟаҧшь" аҟны аусура даналага инаркны. 2010 шықәса рзы иара хантəаҩыс дызмаз Аҧсны ажурналистцəа Реидгыла аусура аанижьаанӡа лассы-лассы еиқəшəон, еиуеиҧшым апроектқəа ирылацəажəон, ирыдигалон.
"Сгəалашəараҿы иаанхаз ахҭысқəа рацəоуп. 1980-тəи ашықəсқəа рзы, Асовет аамҭа иаркы-ирцə ҳəа ианыҟаз, апартиатə система аидеологиа, уи аҳəаақəа, апартиа обком алахəылас дыҟан, редакторс даныҟаз иусура уи ақəҵарала иҳəаақəҵан. Апартиаҿ системаҿгьы аус иуан, иреиҳау апартиатə школ аҵара иман. Убри аҟынтə апартиатə журналистика зуҳəоз акакəны иҟан. 60-тəи, 70-тəи, 80-тəи ашықəсқəа рзы амилаҭтə қəҧара, уи иадҳəалаз ахҭысқəа, агазеҭи апартиа ОБКОМ инанангӡоз аполитикеи хымҧада еиқəшəаӡомызт, аиҿагылара ыҟан. Уи аредақциаҿы аус зуаз зегьы ирныҧшуан. Иахьатəи амш ала усҟантəи аҭагылазаашьа ахəшьара аҭара сылшом, иџьбаран, ус иҟан апартиатə дисциплина. Убри инаҷыданы, абызшəа, акультура, алитература, ақыҭанхамҩа, аекономика уҳəа, аҧсҭазаараҿы апроблемақəа змаз, иҟам-ианым аплан нарыгӡазшəа ахыҧхьаӡарақəа реизырҳара, абарҭ ацəырҵрақəа зегьы апартиа амчра аҿагылон. Убри даара ҕəҕəала дадгылон, ус еиҧш иҟаз аматериалқəа дрыдгылон", — иҳәеит Руслан Ҳашыг.
Даур Инаҧшьба, Енвер Арџьениа, Руслан Басариа, усҟан аредақциаҿы аус еицызуаз ҷыдала ахылаҧшра рзиуан, анапынҵа риҭон, лассы-лассы акьыҧхьымҭақəа агазеҭ ианылон, агəаҕьра зцыз анҵамҭақəа агазеҭ аҿы ицəырҵуа иалагеит. Усҟантəи аамҭазы уи акыр еихьӡаран.
"1990 шықәса жəабран мзазы, ҳахҩык Даур, Енвер, сара, аредақциа ааныжьны аҧсуа телехəаҧшрахьы аусура ҳаиасит. Уи даара игəы иалан Сергеи Михаил-иҧа, аҧхьаҟа дҳақəгəыҕуан аредақциаҿы аусуразы. Аха, аҭагылазаашьа ус иҟалеит, ателехəаҧшра иамаз алшарақəа рҿы ҳхы ҧаҳшəар ҳҭахын азы уахь усура ҳаиасит. Арыцҳара ду ихигеит, иҧазаҵə диҧхеит. Иара иҷкəын аредақциахь лассы-лассы днеилон, ҳара қəрала ҳаиҳабацəан, аха акыр даҳзааигəан. Иҷкəын иҭахара, Сергеи Михаил-иҧа изы даара ихьанҭан, иҧсҭазаара аҵыхəтəантəи амш аҟынӡа уи ицын", — иҳәеит иара.
Аҧсны ажурналистцəа Реидгыла аганахь ала, иара зныкгьы алшара рыимҭеит иубилеитə шықəсқəа разгəаҭара, ирҿиара, иҧсҭазааратə мҩа аӡыргара.
"Аҧсуа журналистика арҿиара хықəкы хадас иман, ииҩыз апоема "Ауаз" иҷкəын игəалашəара иазкны иҭижьыз ашəҟəы, авидеонҵамҭаҿгьы инхар иҭахын, Аҧсны Жəлар рартист Чынчор Џьениеи иареи акраамҭа аҩымҭа аус адырулон, нас актиор инагӡарала, "Абаза" ателехəаҧшраҿы ианаҳҵеит апоема. Ашəҟəы аҭыжьреиҧш, ателехəаҧшратə версиа аныҟаҳҵа, игəы ахьаа иацыз хəыҷык иҟəандахеит, агəалашəара иҵегьы изырҕəҕəоз акакəны дахəаҧшуан. Аибашьра ашьҭахь, аамҭа аныуадаҩыз, Аҧсны ажурналистцəа Реидгыла ахацыркра, аиҿкаара, арҿиарартə еицлабрақəа, иҭахаз рыҭӡы аҟаҵара, аҧхьахəқəа рыҭара уҳəа есыҽны иҿыцу аиҿкаарақəа дрышьҭан. 2010 ш.рҿынӡа иусура аанижьаанӡа активла ажурналистика аус дашьҭан. Ухы иаурхəаша, ауаҩы изанааҭ дшазыҟаз, бзиа ишибоз акəны иҟоуп", — иҳәеит Ҳашыг.
1990-тəи ашықəсқəа рзы Асовет ҳəынҭқарра аилаҳара ианалагоз, ажураналистцəа Реидгыла Асовет Еидгыла аиҿкаара иалахəын. Усҟангьы аҭагылазаашьа злаҟаз ала, Қырҭтəыла Аидгыла иалҵуа ианалага, ҳара уа ҳанхарц азы, Сергеи Михаил-иҧа аусура бзиа еиҿикааит, иҳәеит иара.
Жəларбжьаратəи ажурналистцəа Реидгыла Аконфедерациа аҧҵараан, Аҧсны ажурналистцəа Реидгыла уи аизара иалахəын, хаҭала иара ахантəаҩра азиуан. Нанҳəамзазы, Москва имҩаҧысыз аизараҟны Жəларбжьаратəи Аконфедерациа ахеилак Аҧсны дахаҭарнакны далырхит. Урҭ аимадарақəа иахьа еиқəырханы ирымоуп, ҳаҧхьаҟа иҵегьы ацҵаразы ҳазҭало амзазы Москва аиқəшаҳаҭра рнапы аҵарҩҩраны иҟоуп.


АҞӘА, жьҭыраа 5 - Sputnik. Адиагноз COVID-19 ззықәыргылаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ҳәа адырра ҟанаҵоит Ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
1947 шықәсазы ииз ахаҵа иԥсҭазаара далҵит жьҭаара 4 рзы иԥсыԥлагаҩагареи игәеисреи ахьыԥсыҽхаз азы. Иара агоспиталь аҟны ахәышәтәра дахысуан цәыббра 23 раахыс. Апациент атерапиа дшахысуазгьы есааира иҭагылазаашьа еицәахон, ирыԥҳақәа аҳауарҭарсга аппарат иаҿакын. Ахаҵа илаҽыз агәачымазарақәеи арыԥҳачымазарақәеи иман.
Аҩбатәи апациент, 64 шықәса ирҭагылаз, иԥсҭазаара далҵит жьҭаара 5 рзы ахәышәтәырҭа ареанимациатә ҟәшахьы дшааргаз 40 минуҭ рышьҭахь. Зыԥшрак ҟамҵакәа ирыԥҳақәа аҳауаҭарсгатә аппарат рзышьақәдыргылеит, аха уи имыхәакәа, ахаҵа иԥсҭазаара далҵит иԥсыԥлагаҩагареи игәеисреи акырӡа иахьыԥсыҽхаз азы.
Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла Аԥсны 49-ҩык акоронавирус рцәа ишалоу ааԥшит, игәарҭаз 192-ҩык рҟынтә.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 138-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 117-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 17-ҩык, ибжьаратәуп - 46-ҩык, илҩаауп 19-ҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, мшаԥымза 14 — Sputnik. Аԥснытәи аполигон "Нагвалоу" аҟны мшаԥымза анҵәамҭаз имҩаԥгахоит Аԥсны иҟоу Аладатәи арратә округ амотохысратәи атанктәи ҟәшақәа разыҟаҵарақәа.
Абри атәы аанацҳаит Аладатәи арратә округ апресс-маҵзура.
Акәылӡтәы машьынақәа МТ-ЛБВ, атанкқәа Т-90А аҽазыҟаҵарақәа рахь ииасаанӡа авертуалтә комплексқәа рҟны рҽазыҟарҵон. Аруаа еиуеиԥшым атактикақәа рҵоит.
Знысра уадаҩу аҭыԥқәа рҟны аԥынгылақәа ирхысуеит.
Аҽазыҟаҵарақәа ирыдыԥхьалоуп шәҩык рҟынӡа аруаа, ЗО рҟынӡа арратә техника, ҳәа аҳәоит Аладатәи арратә округ апресс-маҵзура.


АҞӘА, мшаԥы 10– Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Ашықәс иалагӡаны Аҟәа 4900 ковид-хҭыс азгәаҭан, иҳәеит Аҟәа ахада Беслан Ешба Аԥсны ауааԥсыра акоронавирустә инфекциа рацәыхьчаразы Акоординациатә штаб аилатәараҿы мшаԥы 9 азы.
Иара иажәақәа рыла 4533-ҩык згәы бзиахаз ашәҟәы иҭагалоуп, иахьазы ахыԥхьакраҿ иҟоуп 111-ҩык, рыхәышәтәра иаҿуп 166 пациент.
Ешба иазгәеиҭеит амчыбжь аҩныҵҟа 46 хҭыс аҭыԥ шрымаз. Адинамика шҵоуроугьы аҿкчымазаратә хәышәтәырҭа апациентцәа рыла иҭәуп. Иара игәаанагарала уи зыхҟьо егьырҭ араионқәа рҟынтәгьы Аҟәаҟа ҽыхәышәтәра иахьаауоуп.
Хара имгакәа ари ахәышәтәырҭаҿы аҟәша-цҵа аремонт азуны иалгоит. Уа акоронавирус зыдбало стационарла ирхәышәтәуеит, иҳәеит Ешба.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 13645-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 13101-ы, рыԥсҭазаара иалҵит 217-ҩык.
Акоординациатә штаб иахәҭаны иаԥхьаӡоит антиковидтә ԥкрақәа рыҿҳәара иацҵазарц алаҵаҟаҵара иалагаанӡа. Алаҵаҟаҵара ианалаго арыцхә макьана ишьақәыргылаӡам.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


АҞӘА, ԥхынгәы 1 - Sputnik. Уахыки-ҽнаки рыла Урыстәылатәи арегионқәа 83 рҿы ҿыц акоронавирустә инфекциа рыдбалоуп 6 556-ҩык, абри атәы аанацҳауеит COVID-19 аҿагыларазы Москва аоперативтә штаб.
Ачымазара зыхьыз рахьтә 31,9% аклиникатә ҟазшьақәа рымамызт.
Уахыки-ҽнаки рыла Урыстәылатәи Афедерациаҿ 216-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит, ргәабзиара шьақәгылеит 10 281-ҩык. Апандемиа аамҭа иалагӡаны ара рыԥсҭазаара иалҵхьеит 9 536-ҩык, ргәы бзиахеит 422 931-ҩык.
Аԥсны иахьатәи аамҭазы авирус рыдырбалахьеит 38-ҩык. Урҭ рҟынтәи ԥшьҩык Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭа иҭоуп. 33-ҩык ргәабзиара шьақәгылахьеит, аӡәы лыԥсҭазаара далҵит.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>


АҞӘА, рашәарамза 27 – Sputnik, Бадри Есиава. Адунеи ақьырсианцәа зегьы сынтәа Пиотр ичгара алагара азгәарҭоит рашәарамза 27 рзы. Пиотр ичгара Ачгара ду еиԥшҵәҟьа ауадаҩрақәа ацӡам, иҳәоит аиеромонах Давид Сарсаниа.
"Пиотр ичгара иалагоит Аԥшьацәа Хҩык рымш ашьҭахь мчыбжьык ааҵуаны. Ихыркәшахоит ԥхынгәы 12 рзы, Аԥшьацәа Пиотри Павели рымш аан. Ачгара иҵало рзы ахымҩаԥгашьақәа рацәаӡак ауадаҩрақәа рыҵам", — иҳәеит Сарсаниа.
Аиероманах иажәақәа рыла Петр ичгараан, ашәахьеи, ахашеи, ахәашеи рзы абааӡатәы рфом, еиҳарак ашәыри ауҭраҭыхи роуп ирфо. Асабшеи амҽышеи рзы иуфар ҟалоит аԥсыӡи ахәшеи.
Егьырҭ ачгарақәа раан еиԥш уажәгьы иҟамло акәацлыхи акәтыжьлыхи рыфароуп. Сарсаниа ишиҳәаз ала ақьырсианраҿы ачгьахьа акалориеи ахаҳареи рпринцип ала еихшоуп.
Иара убасгьы иациҵеит адоуҳатә ҽынкылареи цәала-жьылатәи аҽынкылареигьы шхымԥадатәиу, иҳәоит иара.
"Ачгараан ауаҩԥсы ацәгьа ахәыцреи, аҳәареи, ауреи иҽырцәихьчалароуп".
Аԥшьацәа Пиотри Павели Рим ирыдыркылеит ргәаҟратәила аԥсра. Ақьырсианцәа ианрышьҭазҩоз Пиотр ихы ларханы дыкнарҳаит, Павел иакәзар аҳәала ихы хырсеит.


АҞӘА, мшаԥы 4 - Sputnik. Гәдоуҭа араион, Аацы ақыҭа ааигәара, мшаԥы 3, асааҭ 17:40 рзы ҩыџьа ауаа ҭахеит ҳәа Sputnik иазаарыцҳаит Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистрра апресс- маҵзураҟынтәи.
Автомашьына Toyota Land Cruiser аԥсҟы зкыз ауаҩы аганахьтәи амҩатә цәаҳәахьы диасны иаԥхьаҟа иааиуаз амашьына дасит.
Амашьынақәа рыԥсҟы зкыз аҩыџьеи "Минивэн" апассаџьырцәеи ахәышәтәырҭахь инаган. Ахәышәтәырҭаҿ рыԥсҭазаара иалҵит "Минивэн" аԥсҟы зкызи апассаџьырцәа руаӡәки.
"Ареспубликатә наркологиатә диспансер адыррақәа рыла автомашьына "Toyota Land Cruiser" аԥсҟы зкыз арыжәтә џьбара ыжәны дыҟан", - ҳәа ахҳәаа ҟарҵеит Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистрра апресс- маҵзураҿы.


АҞӘА, рашәарамза 8 – Sputnik, Роберт Џьопуа. Аԥсны Ахада Рауль Ҳаџьымба Идҵала Аԥсны еизго ашьапылампылтә команда анапхгареи ахәмарыҩцәеи иранашьоуп аорден "Ахьӡ-Аԥша" III аҩаӡара. Рауль Ҳаџьымба хаҭала рнапы иаиркит аҳамҭа ҳаракы, гәыкала ирыдиныҳәалеит иргаз аиааира.
"Аҟазара, алеишәа, агәаҳәара, аԥсадгьыл ахь абзиабара зегьы леилалан иалдыршеит акыр иуадаҩыз аиааира агара", — иҳәеит Ҳаџьымба.
Атәыла Ахада иара убасгьы иазгәеиҭеит аиааира ажәлар шеиднакылаз, рымчқәа рыгәра шыднаргаз, еиҳа насыԥ шырнаҭаз.
"Шәара иҳашәҭеит иухамшҭуа аныҳәа. Шәара иалшәыршеит иреиҳаӡоу ацәанырра ссирқәа рырҿыхара. Астадион аҟны аума, аҩны аума ахәмарра иахәаԥшуаз зегьы ахааназ рыгәқәа рҟны иаанхоит еиҭаҳәашьа змам агәырӷьаратә минуҭқәа", — иҳәеит иара.
Иара иазгәеиҭеит Аԥсны ашьапылампыл азы Афедерациа аусура бзиа шымҩаԥнагаз ачемпионат аиҿкаареи амҩаԥгареии рганахьала.
Атәыла Ахада иажәақәа рыла Аԥсны ишьақәнарӷәӷәеит еицырдыруа асасдкылара адагьы иреиҳаӡоу аҩаӡара змоу аиндаҭларақәа мҩаԥнагар шалшо.
Лаҵарамза 28 инаркны рашәарамза 5 рҟынӡа Аԥсны имҩаԥысуан ашьапылампыл азы ConIFA аверсиала ачемпионат. Атурнир иалахәыын 12 команда. Астадион "Динамо" аҟны имҩаԥысуаз афиналтә хәмарраан Аԥснытәи акоманда аиааира агеит.