เมล็ดเงาะมีสารทางเคมีอะไรบ้าง
เงาะ (Rambutan; Nephelium lappaceum L.) เป็นผลไม้ที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายในหมู่คนไทย, เนื้อเงาะนอกจากจะนิยมรับประทานสด ๆ แล้ว ยังนำไปผลิตเป็นเงาะกระป๋อง ; เงาะที่ใช้ผลิตเป็นเงาะจากทางใต้และจันทบุรี. สำหรับเมล็ดเงาะซึ่งเป็นของเหลือทิ้งจากโรงงานเหล่านี้ ส่วนใหญ่ยังมิได้นำไปใช้ประโยชน์, วัตถุประสงค์ของการวิจัย เพื่อจะศึกษาคุณสมบัติทางเคมีและฟิสิกส์ของไขมันจากเมล็ดเงาะ เพื่อเป็นลู่ทางในการผลิตผลิตภัณฑ์อื่น ๆ ที่มีประโยชน์ในทางอุตสาหกรรม

การทดลองโดยใช้เงาะทางภาคใต้พบว่า เมล็ดเงาะมีอยู่ประมาณ 7-8% ของผลเงาะ, ส่วนที่เป็นเปลือกมีประมาณ 36-42% นอกนั้นเป็นเนื้อ. เมล็ดเงาะมีไขมันอยู่ประมาณ 25-30% ซึ่งได้จากการสกัดโดยใช้เฮกเซน. ไขมันดิบนำมารีไฟน์ตามกรรมวิธีรีไฟน์น้ำมันพืช, โดยการกำจัดกรดไขมันอิสระด้วยด่าง และฟอดสี จะได้ไขมันที่รีไฟน์แล้วมีสีเหลืองอ่อน. เมื่อนำไขมันนี้ไปทดสอบคุณสมบัติทางฟิสิกส์และทางเคมี พบว่ามีจุดหลอมเหลวค่อนข้างสูง, มีค่าไตเตอร์สูงถึง 54.8 - 55.5 องศาเซลเซียส, มีค่าไอโอดีนค่อนข้างต่ำ ซึ่งทำให้คุณสมบัติภายนอกคล้ายกับไขวัว; แต่ต่างกันที่ปริมาณกรดไขมันที่เป็นองค์ประกอบ, สำหรับกรดไขมันนั้นหาปริมาณโดยวิธี FLC ประกอบด้วยกรด Oleic และ Arachidic มีปริมาณสูงถึง 35.6 และ 38.2% ตามลำดับ, ซึ่งปริมาณของกรดทั้งสองชนิดนี้ทำให้ไขมันเมล็ดเงาะต่างจากไขมันหรือน้ำมันพืชชนิดอื่น ๆ. กรดตัวอื่น ๆ ที่มีอยู่เป็นปริมาณน้อยในไขมันเมล็ดเงาะ คือ กรด palmitic 6.4%, กรด stearic 8.5%, กรด linoleic 1.4% และกรด gadoleic 5.0%.

ไขมันเมล็ดเงาะไม่ผ่านการทดสอบความเป็นพิษเฉียบพลัน (Acute texicity test) ซึ่งทดสอบกับหนูถีบจักร, โดยอุ่นให้หลอมเหลวแล้วกรอกเข้าทางปาก และโดยวิธีฉีดเข้าทางช่องท้อง. สรุปได้ว่าไขมันจากเมล็ดเงาะควรใช้ประโยชน์ในทางอุตสาหกรรมอื่นที่นอกเหนือจากการบริโภค, เช่น แยกกรด arachidic ออก ซึ่งกรดนี้อาจนำไปใช้ผสมผลิตพวกจารบี ในอุตสาหกรรมเคลือบเหล็ก, ผลิตเป็นพวก Metallic salts เพื่อใช้เป็นสาร coating สำหรับแก้วและฟิลม์, และใช้ผลิตสารพวก Fabric softener เป็นต้น. หรือแยกกรด oleic ออกมาเพื่อใช้ในอุตสาหกรรมยา, อุตสาหกรรมเครื่องสำอาง, สบู่อ่อน, น้ำมันหล่อลื่น, ผงซักฟอก, ดรายเออร์ (Drier) และผสมพวกยาขัด เป็นต้น. นอกจากนี้ อาจนำมาผลิตเป็นกรด Stearic ซึ่งมีบทบาทสำคัญในอุตสาหกรรมผลิต metallic soap ซึ่งใช้มากในน้ำมันซักแห้ง, อุตสาหกรรมผลิตยาง, อุตสาหกรรมผลิตเม็ดยา และอุตสาหกรรมยาสีฟัน เป็นต้น

กาคศึกษาคุณสมบัติของกากเมล็ดเงาะที่สกัดไขมันออกแล้ว พบว่ามีคุณสมบัติใกล้เคียงกับแป้งสาลี คือ มีคาร์โบไฮเดรตสูงถึง 71%, โปรตีน 11.5% ซึ่งน่าจะมีลู่ทางศึกษาการใช้ประโยชน์ต่าง ๆ เช่น ในผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่ใช้แป้งสาลี