กําพร้าผีน้อย
ขณะที่รอการเก็บเกี่ยวข้าว ท้าวกําพร้าได้ออกขอทานตามปกติ ตากวานบ้านประหลาดใจที่ท้าวกําพร้าไม่ตาย จึงคิดกลั่นแกล้งอีก โดยนําข้าวบ้วนปากมาบริจาคทานเป็นจํานวนมาก ท้าวกําพร้าจึงนําไปนึ่ง แต่ปรากฏว่าข้าวบ้วนปากของตากวานบ้านส่งกลิ่นหอมอบอวล ทําให้ผีทั้งหลายได้กลิ่นพากันมาขอแบ่งกิน ผลการกินข้าวบ้วนปาก ทําให้ท้าวกําพร้ามองเห็นภูตผีทั้งหลายได้วันหนึ่งท้าวกําพร้านําไซไปดักปลา แต่ไม่มีปลาติดเพราะผีน้อยขโมยกินหมด ท้าวกําพร้าจึงนําเรื่องนี้ไปปรึกษาผีย่าง่าม ผีย่าง่ามจึงเอาไหมของตน (ขนเพชร) ให้ท้าวกําพร้านําไปทําบ่วงดักไว้ ในที่สุดผีน้อยก็ติดบ่วง ได้ร้องขอชีวิตต่อท้าวกําพร้า  ท้าวกําพร้าจึงได้ปล่อยไป ต่อมาก็มีสัตว์อื่นๆ มาติดบ่วงสายไหมที่ท้าวกําพร้าดักไว้อีกเช่น เสือ อีเห็น ช้างน้ํา และนาค ซึ่งสัตว์ทุกชนิดร้องขอชีวิตและยอมเป็นทาสรับใช้ท้าวกําพร้า ส่วนพญาช้างน้ําได้มอบงาทั้งสองข้างและแก้วมณีให้แก่ท้าวกําพร้า ซึ่งในงาช้างนั้นมีหญิงสาวคนหนึ่งชื่อนางสีดาอาศัยอยู่ นางได้ออกมาทําอาหารไว้ให้ทุกครั้งที่ท้าวกําพร้าไม่อยู่บ้าน จนท้าวกําพร้าเกิดความสงสัยจึงแอบดูและรู้ความจริง ท้าวกําพร้าได้ทุบงาช้างนั้นเสีย เพื่อไม่ให้นางเข้าไปอยู่ในงาช้างนั้นอีก และทั้งสองได้แต่งงานกัน

ท้าวกําพร้าไม่ได้ไปขอทานในหมู่บ้านเป็นเวลาหลายวัน ชาวบ้านจึงเกิดความสงสัย พากันไปแอบดูที่กระท่อม เมื่อได้เห็นนางสีดาซึ่งมีรูปโฉมงดงาม ต่างพากันตกตะลึงและโจษขานกันไป จนทราบไปถึงพระยาพิมพ์ทองเจ้าเมืองอินทปัตถ์ ผู้มีใจพาล  จึงคิดอยากได้นางสีดาเป็นมเหสี ได้ท้าพนันท้าวกําพร้าแข่งขันหลายอย่าง โดยมีเดิมพันว่าถ้าท้าวกําพร้าแพ้จะยึดนางสีดา แต่ถ้าท้าวอินทปัตถ์แพ้จะยอมยกเมืองให้ครึ่งหนึ่ง

เมื่อแข่งขันชนไก่ ชนควาย และชนช้าง  ท้าวกําพร้าเป็นฝ่ายชนะทุกครั้ง ทั้งนี้เพราะได้รับความช่วยเหลือจากนางสีดาภรรยาของท้าวกําพร้าที่ใช้แก้วมณีเรียกสัตว์ต่างๆ ซึ่งยอมเป็นทาสท้าวกําพร้ามาให้ความช่วยเหลือ เมื่อชนไก่ ควาย และช้างของเจ้าเมืองตาย  พระองค์ได้บังคับให้ท้าวกําพร้ากินสัตว์เหล่านั้นเสียให้หมด พญาฮุ่ง(รุ้ง) หรือนาค แปลงตัวเป็นท้าวกําพร้ามากินสัตว์ทั้งสามที่ตายไปให้หมด ทําให้เจ้าเมืองโกรธแค้นท้าวกําพร้ายิ่งขึ้น จึงได้ท้าแข่งเรือกับท้าวกําพร้า พญานาคได้แปลงกายมาเป็นเรือ ช่วยเหลือท้าวกําพร้าอีก แล้วฟาดน้ําถูกเรือของเจ้าเมืองล่ม ในที่สุดเจ้าเมืองผู้ไร้สัจจะก็จมน้ําตาย เจ้าเมืองได้ไปเกิดเป็นผีแถน แต่มีใจเสน่หานางสีดา และเจ็บแค้นที่ไม่สามารถเอาชนะท้าวกําพร้าได้ จึงวางแผนร่วมกับบ่างลั่วตัวหนึ่งให้ไปร้องเรียกเอาวิญญาณนางสีดา เมื่อขวัญออกจากร่างนางสีดาก็สิ้นชีวิต ผีน้อยแนะนําไม่ให้เผาร่างของนางและอาสาจะพาวิญญาณของนางสีดาคืนมาให้ได้ จึงไปพบพญาแถนแล้วซ่อนข้องไปด้วย
ต่อมาวิญญาณของนางสีดาได้ไปอยู่กับพญาแถน ทําให้พญาแถนดีใจมากให้รางวัลแก่บ่างลั่ว และได้เลี้ยงสุราจนบ่างลั่วเมาไม่ได้สติ ผีน้อยจึงอาสาพาบ่างลั่วไปส่งถึงบ้าน ระหว่างทางผีน้อยได้หลอกให้บ่างลั่วเข้าไปนอนในข้อง บ่างลั่วรู้เท่าไม่ถึงการณ์จึงทําตามผีน้อยรีบปิดผาข้องแล้วนํามาให้ท้าวกําพร้า ผีน้อยได้บังคับให้บ่างลั่วเรียกเอาวิญญาณนางสีดากลับมา เมื่อนางสีดาได้ฟื้นคืนดังเดิมแล้ว ผีน้อยจึงหลอกให้บ่างลั่วแลบลิ้นที่เคยใช้เอาวิญญาณคนมาเป็นจํานวนมาก แล้วตัดลิ้นบ่างลั่วเสีย เพราะเกรงว่ามันจะร้องเรียกเอาวิญญาณคนไปอีก นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมาบ่างลั่วจึงร้องได้ไม่ชัดเจนเมื่อเจ้าเมืองอินทปัตถ์สิ้นชีพไปแล้ว ชาวเมืองจึงเชิญท้าวกําพร้าและนางสีดาผู้เป็นภรรยาปกครองบ้านเมืองสืบต่อมา ทั้งนี้เพราะความดีของท้าวกําพร้าและนางสีดาจึงปกครองบ้านเมือง