ผัวเป็นเพียเพราะเมียช่างพูด
คําว่า "เพีย" หรือ "เพี้ย" เป็นชื่อตําแหน่งขุนนางโบราณ ในเขตล้านนาหรือล้านช้างสมัยก่อน ซึ่งคงมาจากคําว่า "พญา" นั่นเอง เรื่องนี้มีอยู่ว่า 
    มีผัวเมียคู่หนึ่ง เมียเป็นคนดี เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ พูดจาไพเราะน่าฟัง และมีปฏิภาณไหวพริบดี ส่วนผัวเป็นคนตรงไปตรงมา ไม่ค่อยช่างพูด แต่ขยันทํามาหากินอาชีพของสองผัวเมียนี้ คือ การทํานา เมื่อเวลาว่างจากงาน ผัวชอบไปเที่ยวป่าเพื่อล่าสัตว์ด้วยปืน และตกปลา เป็นต้น
     ผัวมีเพื่อนคนหนึ่งซึ่งเป็นปลัดอําเภอ รับราชการอยู่อําเภอที่สองผัวเมียตั้งบ้านเรือนอยู่ วันหนึ่งปลัดอําเภอผู้เป็นสหายไปตรวจราชการตามท้องที่ และได้มาตรวจที่หมู่บ้านสองผัวเมียอาศัยอยู่ เมื่อปลัดอําเภอมาพักอยู่ในหมู่บ้านนั้น ก็ถือโอกาสมาเยี่ยมเพื่อนที่บ้านในตอนเช้า เผอิญชายผู้ผัวไม่อยู่ เพราะไปเที่ยวป่าล่าสัตว์ตั้งแต่เช้ามืด ฝ่ายเมียเมื่อเพื่อนของผัวอุตสาห์มาเยี่ยม รู้สึกตื่นเต้นดีใจ จึงต้อนรับขับสู้ด้วยอัธยาศัยอันดี และจัดอาหารเลี้ยงต้อนรับปลัดอําเภอด้วย
     เนื่องจากในหมู่บ้านชนบทการจัดหาอะไรมาประกอบอาหารของหญิงคนนั้นจึงไม่ทัน มองเห็นแต่ไก่ต่อของผัวตัวเดียวเท่านั้น จึงจัดการฆ่าไก่ตัวนั้นเพื่อเลี้ยงปลัดอําเภอ ซึ่งปลัดอําเภอรู้สึกซาบซึ้งใจมาก เนื่องจากความเป็นอยู่ในสมัยก่อนโน้นการไปราชการตามบ้านนอกของข้าราชการไปมาด้วยความลําบาก ต้องเดินไปด้วยเท้าอย่างดีก็ใช้ม้าเป็นพาหนะขับขี่ไปเท่านั้น ส่วนอาหารการกินก็แสนลําบาก เพราะไม่มีร้านค้าจําหน่ายเหมือนปัจจุบัน การไปบ้านนอกได้แต่กินไก่กินปลาก็นับว่าวิเศษแล้วดังนั้นการต้อนรับของเมียเพื่อนครั้งนั้นจึงเป็นที่ประทับใจของปลัดอําเภอเป็นอย่างมาก
     เมื่อถึงตอนบ่าย ชายผู้ผัวกลับจากล่าสัตว์มาถึงบ้าน เมียเล่าเรื่องที่ตนต้อนรับปลัดอําเภอเพื่อนของผัวให้ผัวฟังและบอกว่าได้ฆ่าไก่ต่อตัวโปรดเลี้ยงรับรองด้วย ผัวได้ยินว่าไก่ต่อซึ่งเป็นที่รักทนุถนอมของตนถูกฆ่าเช่นนั้น ก็โกรธเป็นฟืนเป็นไฟเพราะความเสียดาย จึงด่าว่าเมียอย่างหยาบคาย และกําลังจะลงไม้ลงมือตีเมียอยู่แล้ว ก็พอดีปลัดอําเภอผู้เพื่อนกลับจากไปราชการหมู่บ้านอื่นและแวะมาเยี่ยมอีกได้ยินเสียงผัวทะเลาะกับเมียเลยเข้าไปสอบถาม
      ฝ่ายเมียเจ้าของบ้าน ผู้มีไหวพริบดีและเข้าใจพูดให้ร้ายกลายเป็นดี ก็ตอบปลัดไปว่า สาเหตุที่ทะเลาะกัน เนื่องจากผัวของตนต่อว่าเรื่องการต้อนรับปลัดอําเภอ เห็นว่าการต้อนรับไม่สมเกียรติ ทําไมฆ่าไก่เพียงตัวเดียวเท่านั้นควรจะหาไก่หลายๆตัว หรือฆ่าหมูต้อนรับจึงจะเหมาะสม
      ปลัดอําเภอได้ยินเมียของเพื่อนเล่าให้ฟัง เข้าใจว่าเป็นความจริง จึงห้ามเพื่อนมิให้ดุด่าเมีย และบอกว่า เท่าที่ให้การต้อนรับนั้น นับว่าดีที่สุดอยู่แล้ว และขอขอบคุณมากๆในการต้อนรับ ชายผู้ผัวค่อยคลายความโกรธลง และรับรองจะไม่ทะเลาะกับเมียอีก ปลัดอําเภอก็ลากลับ
         หลายเดือนต่อมา ตําแหน่งผู้ใหญ่บ้านในหมู่บ้านนั้นว่างลง ปลัดอําเภอผู้เป็นเพื่อนได้มาเป็นประธานการเลือกตั้งผู้ใหญ่บ้านนั้น จึงได้แต่งตั้งให้ชายผู้เพื่อนเป็นผู้ใหญ่บ้าน เพราะการเลือกตั้งผู้ใหญ่บ้านในสมัยนั้น ผู้เป็นประธานมีสิทธิ์ที่จะแต่งตั้งใครก็ได้ 
        เมื่อชายคนนั้นได้รับแต่งตั้งเป็นผู้ใหญ่บ้านแล้ว ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ด้วยดีจนได้รับเลือกตั้งเป็นกํานันในตําบลนั้นในโอกาสต่อไป และได้เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็น "เพีย" ซึ่งถือว่ามีเกียรติอย่างสูง นําความปลาบปลื้มมาให้แก่ชายผู้นั้นเป็นอย่างมากมั้งนี้ก็สมกับคําที่ว่า ผัวได้เป็นเพียเพราะเมียช่างพูดหรือเข้าใจพูดนั้นเอง