ย่านชุมชนเก่า: ตลาดใหญ่ เมืองตะกั่วป่า
ที่อยู่: ตำบลตะกั่วป่า อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา ภาคใต้
ลักษณะสำคัญ: ตลาดใหญ่ เมืองตะกั่วป่า เป็นชุมชนตลาด เป็นศูนย์กลางการค้า และชุมชนทางการคมนาคม บนเส้นทาง ภูเก็ต-ท้ายเหมือง-ตะกั่วป่า  ซึ่งถือได้ว่าเป็นศูนย์กลางการค้าในยุคเหมืองแร่ตะกั่วป่า ชุมชนตั้งอยู่บริเวณทิศตะวันออกของตัวเมืองตะกั่วป่าในปัจจุบัน ลักษณะบ้านเรือนดั้งเดิม เป็นอาคารรูปแบบชิโนโปรตุกีส ที่มีรูปแบบคล้ายกับในตัวเมืองภูเก็ต  ซึ่งคาดว่าน่าจะสร้างในยุคสมัยใกล้เคียงกันหลังจากการยกเลิกสัมปทานการทำเหมืองแร่ (บก) ทำให้การค้าขายในย่านนี้ซบเซาลงเป็นอย่างมาก และย่านตลาดแห่งนี้ก็ค่อย ๆ หมดความสำคัญลงไป อีกทั้งการสร้างศูนย์ราชการ และย่านเมืองใหม่ตะกั่วป่าขึ้นในบริเวณริมถนนเพชรเกษม ทำให้ย่านตลาดนี้ลดความสำคัญลง เป็นเพียงย่านชุมชนพักอาศัยเก่าแก่ ที่ยังคงหลงเหลือสถาปัตยกรรมที่สวยงานในอดีตไว้อย่างมาก ปัจจุบันชาวชุมชนแห่งนี้มีความพยายามในการฟื้นฟูชุมชน โดยการจัดกิจกรรมที่สอดคล้องกับประเพณีดั้งเดิม เช่น งานกินเจ เพื่อเป็นการอนุรักษ์ชุมชนให้คงอยู่ต่อไป ผู้คนในชุมชนส่วนใหญ่เป็นชาวจีน ชาวไทยพุทธ ที่มาทำมาหากิน และค้าขายมาตั้งแต่สมัยยุคเหมืองแร่