ศุภมิตร-เกศินี
เมืองจําปาก มีพระเจ้าศุภมิตรและพระนางเกศินีครองเมือง มีโอรส ๒ องค์คือ เจ้าชายชัยเสน และเจ้าชายชัยทัต มีพระอนุชาเป็นมหาอุปราช ต่อมามหาอุปราชวางแผนจะชิงเอาราชสมบัติ พระเจ้าศุภมิตรทราบเรื่องจึงพามเหสีและโอรสหนีไป ทําให้มหาอุปราชได้ครองเมืองตามต้องการ 
พระเจ้าศุภมิตร เดินทางเข้าไปในป่า พบลูกนกจากคอน พระโอรสอยากลูกนกจึงไปเอามาให้เล่น แต่ต่อมาสงสารจึงเอาไปปล่อยไว้ในรังเช่นเดิม แล้วก็เดินทางต่อไป จนถึงฝั่งแม่น้ําใกล้เมืองตักศิลา เพราะเรือข้ามฝั่งเป็นลําเล็กพระองค์จึงอุ้มโอรสไปไว้อีกฝั่งหนึ่งก่อน แล้วจึงกลับมารับมเหสี ขณะกลับมาเรืออยู่กลางลําน้ํา  พอดีมีชาวประมงมาพบเด็กทั้งสองถูกทิ้งไว้ริมฝั่งจึงเอาไปเลี้ยงไว้ และมีนายสําเภาพวกหนึ่งมาพบนางเกศินีจึงพากันฉุดนางขึ้นเรือไป 
เมื่อพระเจ้าศุภมิตรกลับมาถึงฝั่งแรก ก็ไม่พบมเหสี กลับไปอีกฝั่งก็ไม่พบพระโอรสอีก บัดเดี๋ยวนี้ทุกคนต่างแยกกันไปคนละทิศคนละทาง พระศุภมิตรจึงเดินทางต่อมาจนถึงนอกเมืองตักศิลา ขณะนั้นเจ้าเมืองได้สิ้นพระชนม์โดยไร้ผู้สืบทอด เสนาอํามาตย์จึงทําพิธีปล่อยราชรถ ปรากฎว่าราชรถนั้นได้มาเกยพระเจ้าศุภมิตรไปเป็นกษัตริย์ครองเมืองตักศิลา 
ส่วนโอรสทั้งสองค์นั้นอาศัยอยู่กับชาวประมงจนเติบโต จึงได้เอาไปถวายตัวเป็นมหาดเล็กในพระราชวังของพระเจ้าศุภมิตร แต่พระเจ้าศุภมิตรกลับจําไม่ได้ ฝ่ายนางเกศินีที่ติดเรือไปกับนายสําเภาพ่อค้าไปยังเมืองต่างๆ ครั้งหนึ่งพ่อค้าก็ย้อนกลับมาที่เมืองศักศิลา สองมหาดเล็กนาม ชัยทัต และ ชัยเสน ถูกส่งตัวไปเฝ้าเรือสําเภาของพ่อค้า กลางดึกคืนหนึ่งสองมหาดเล็กนั่งคุยกันแก้เหงา ชัยเสนผู้พี่เล่าถึงชีวิตที่ผ่านมาเท่าที่จําได้ ขณะนั้นนางเกศินีนอนฟังอยู่ในเรือ ได้ยินเรื่องราวก็มาแสดงตัวว่าเป็นแม่ ทั้งสามกอดกันกลมด้วยความดีใจ นายสําเภาเห็นเช่นนั้นเข้าใจว่ามหาดเล็กลอบเล่นชู้กับนาง จึงจับตัวส่งคนทั้งสามไปให้ท้าวศุภมิตรตัดสิน ท้าวศุภมิตรได้พบและฟังเรื่องราวทั้งหมดแล้ว ยินดียิ่งนัก จากนั้นจึงรับเอามเหสีและโอรสมาอยู่ด้วยกันอย่างมีความสุข