ย่านชุมชนเก่า: ชุมชนตลาดล่างและหนองหานน้อยเมืองเก่ากุมภวาปี
ที่อยู่: ตำบลกุมภวาปี อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ลักษณะสำคัญ: ชุมชนตลาดล่างและหนองหานน้อยเมืองเก่ากุมภวาปี เป็นย่านพาณิชยกรรมเก่าแห่งแรกของเมืองกุมภวาปี ใกล้กับหนองหานน้อย อาคารเดิมในย่านชุมชนมีลักษณะ ได้แก่ ห้องแถวไม้ คอนกรีตกับผสมไม้ ความสูง 1-2 ชั้น ย่านพาณิชยกรรมเก่าของเมืองกุมภวาปี เป็นย่านพาณิชยกรรมที่เกิดจากการรวมตัวคนไทยเชื้อสายจีนในสมัยก่อนเดินทางมาค้าขายอยู่แถบลุ่มน้ำปาว หนองหานน้อย จนเริ่มมีการก่อสร้างอาคารเพื่อใช้ค้าขาย และมีวิวัฒนาการเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน ลักษณะทางสังคมยังคงมีวิถีชีวิตและวัฒนธรรมที่สะท้อนความเป็นคนไทยเชื้อสายจีนอยู่ เช่น การไหว้เจ้า กิจกรรมในวันตรุษจีน เป็นต้น มีอาคารพาณิชยกรรมเก่า ลักษณะห้องแถวไม้ และคอนกรีตผสมไม้ ที่มีลักษณะเด่นด้านองค์ประกอบสถาปัตยกรรม เช่น ลูกกรงราวระเบียง บานหน้าต่าง บานประตู เป็นต้น