ถ้ําคูหาสวรรค์
นานมาแล้ว มีเทวดาอยู่องค์หนึ่งถูกพระอิศวรสาปให้ลงมาเกิดเป็นความชื่อว่า “ทรพา” มีบริวารตัวเมีย 500 ตัว เหตุที่มีบริวารเป็นตัวเมียก็เนื่องมาจากพระอิศวรได้สาปไว้ว่าถ้าทรพาได้ลูกตัวผู้เมื่อใดลูกจะเป็นผู้ฆ่าบิดา เพราะฉะนั้นเมื่อนางกระบือเกิดลูกเป็นตัวผู้ ทรพาฆ่าตายหมด จึงเหลือแต่ตัวเมีย อยู่มาวันหนึ่งมีนางกระบือชื่อว่า “นางกุรํา” ท้องแก่ใกล้จะคลอด ได้หลบหนีจากฝูงไปคลอดลูกในถ้ําแห่งหนึ่งต่อมาเรียกถ้ํานั้นว่า “ถ้ํานางคลอด” ลูกที่เกิดมาเป็นตัวผู้ นางจึงฝากฝังเทวดารักษาไว้ในถ้ํานางคลอด นางกุรําเมื่อกลับไปหาทรพา ก็ได้โกหกว่าลูกที่เกิดเป็นตัวผู้ทิ้งไว้ในป่าให้เสือกินเป็นอาหารแล้ว ทรพาก็เชื่อว่าเป็นความจริง พอตกกลางคืนนางกุรําก็จะหนีจากฝูงไปให้นมลูกกิน ทําเช่นนี้อยู่จนลูกเติบใหญ่ นางกุรําจะให้ลูกของตนออกหากินอยู่บริเวณใกล้ๆ ถ้ํานางคลอด ต่อมาสถานที่นั้น เรียกว่า “บ้านทรพี” หรือ “บ้านพี” และนางกุรําได้เล่าเรื่องทั้งหมดให้ลูกฟัง ทําให้ลูกของนางมีความโกรธแค้นทรพามาก จึงหาโอกาสเที่ยวตามวัดรอยตีนพ่อจนเห็นว่าเท่ากันแล้ว จึงออกจากถ้ําไปท้าทรพารบกัน สถานที่นั้นเรียกว่า “บ้านท้ารบ” ต่อมาเพี้ยนเป็น “บ้านท่ารบ” ปรากฏว่าทรพาถูกลูกตัวเองชนรุน (ดัน) ไปถึงสถานที่แห่งหนึ่ง ต่อมาเรียกว่า “บ้านดอนรุน” และถูกฆ่าตาย ณ สถานที่แห่งนั้น เลือดกระจายไปทั่ว เรียกที่นั้นว่า “บ้านน้ําเลือด” ชาวบ้านทั่วไปจึงเรียกลูกของนางกุรําว่า “ทรพี” หมายถึง ผู้ฆ่าบิดาผู้มีพระคุณ  ทรพีเมื่อฆ่าพ่อตายแล้วก็มีจิตกําเริบ ไปเที่ยวท้ารบกับเทวดาต่างๆ จนถึงพระอิศวร พระอิศวรจึงแนะนําให้ไปรบกับพระยาพาลี พระยาพาลีออกอุบายให้ทรพีไปรบกันในถ้ําคูหาสวรรค์ ก่อนไปรบพระยาพาลีได้สั่งสุครีพน้องชายไว้ว่า ให้ไปคอยอยู่ที่ปากถ้ํา ถ้าเห็นว่าเลือดข้นไหลออกมาเป็นเลือดของทรพีแต่ถ้าเลือดใสเป็นเลือดของพระยาพาลี ให้สุครีพนําหินปิดปากถ้ําเสีย ปรากฏว่าพระยาพาลีได้ฆ่าทรพีตายขณะเดียวกันเกิดฝนตกหนักทําให้เลือดไหลออกมาผสมกับน้ําฝนกลายเป็นเลือดใส สุครีพเข้าใจว่าพี่ชายตายแล้ว จึงนําหินปิดปากถ้ําไว้ พระยาพาลีมีความโกรธมากที่ออกจากถ้ําไม่ได้จึงตัดเอาหัวของทรพีขว้างไปที่ปากถ้ําทําให้ปากถ้ําเปิดออก หัวของทรพีกลายเป็นธาตุดินตั้งพิงอยู่ปากถ้ํา จนถึงปัจจุบันชาวบ้านังเรียกหินก้อนนั้นว่า “หัวทรพี” พระยาพาลีเมื่อกลับถึงเมืองก็ไล่สุครีพออกจากเมือง สุครีพมีความเสียใจมากก็เข้าไปนั่งร้องไห้อยู่ในถ้ําคูหาสวรรค์ จนน้ําตากลายเป็นธาตุหินขนาดใหญ่ ชาวบ้านเรียกว่า “ขี้ตาสุครีพ”