ย่านชุมชนเก่า: ตลาดปากพนัง
ที่อยู่: ตำบลปากพนัง อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช ภาคใต้
ลักษณะสำคัญ: ตลาดปากพนัง เป็นชุมชนตลาด และชุมชนริมน้ำ ตลาดแห่งนี้เป็นศูนย์กลางการค้าขาย สินค้าประมง และสินค้าจากแดนไกล โดยเป็นทั้งตลาดกลางการแลกเปลี่ยนสินค้า และชุมทางการเดินทางจากทะเลสู่แผ่นดินใหญ่ มายาวนานมากกว่า 100 ปี ชุมชนตั้งอยู่บริเวณฝั่งทิศตะวันออกของแม่น้ำปากพนัง บริเวณไม่ห่างไกลจากปากแม่น้ำปากพนัง ในพื้นที่รอบ ๆ ตลาดปากพนัง มีอาคารเก่าแก่อยู่มากมาย เช่น อาคารตึกแถว ชิโนโปรตุกีส เรือนแถวไม้ชั้นเดียว เรือนแถวไม้สองชั้น และบ้านไม้ที่สร้างเป็นห้องแถวชุด ปัจจุบันตัวตลาดปากพนังยังคงความสำคัญไม่ต่างไปจากในอดีต หากแต่มีกิจการบ้านนกนางแอ่น เข้ามาในบริเวณตลาด และพื้นที่ใกล้เคียงกัน ในช่วงระยะเวลา 10 กว่าปีมานี้ ธุรกิจบ้านนกมีการขยายตัวออกไปอย่างมาก และได้มีการเปลี่ยนแปลงอาคารเก่า รวมถึงการสร้างอาคารใหม่ เพื่อใช้เป็นบ้านนกอย่างมากมาย จนอาจกล่าวได้ว่าพื้นที่ปากพนังแห่งนี้เป็นย่านบ้านนกนางแอ่นที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทยก็ว่าได้  ลักษณะเช่นนี้มีผลต่อภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรม และผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมเป็นอย่างมาก ส่วนใหญ่เป็นชาวไทยพุทธ ไทยมุสลิม และชาวจีน ซึ่งเป็นคนดั้งเดิมในพื้นที่ และผู้ใช้แรงงานบางส่วนที่เข้ามาทำมาหากิน รวมทั้งแรงงานต่างด้าวจากหลายประเทศ