ย่านชุมชนเก่า: ย่านการค้าเก่าชุมทางรถไฟหาดใหญ่
ที่อยู่: ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ภาคใต้
ลักษณะสำคัญ: ย่านการค้าเก่าชุมทางรถไฟหาดใหญ่ เป็นชุมชนตลาด และชุมชนรอบทางรถไฟ พื้นที่บริเวณนี้แต่เดิมเป็นย่านการค้าที่บุกเบิกขึ้นพร้อมกับการสร้างสถานีรถไฟหาดใหญ่ ชุมชนตั้งอยู่บริเวณใจกลางเมืองหาดใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่กว้างประมาณ 1 กิโลเมตร ยาวประมาณ 4 กิโลเมตร ตั้งอยู่ประชิดทางรถไฟ บริเวณถนนนิพัทอุทิศ 1 และ 2 และถนนประชาธิปัตย์ แต่เดิมเป็นอาคารเรือนแถวไม้และเรือนแถวปูน สร้างเรียงรายอยู่สองฝากฝั่งถนน มีลักษณะเป็นตึกแถวพาณิชย์ชั้นล่างและอยู่อาศัยชั้นบนรูปแบบชิโนโปรตุกีส มีทางเท้าที่มีหลังคากันแดดกันฝน ต่อมาการพัฒนาของเมืองหาดใหญ่เป็นไปอย่างรวดเร็วทำให้เกิดการรื้ออาคารเก่าลง และสร้างเป็นอาคารสมัยใหม่ขึ้นทดแทนอาคารเดิม ปัจจุบันคงเหลือแต่เพียงชุดตึกแถวปูนชิโนโปรตุกีส บริเวณถนนนิพัทอุทิศ 1 หลงเหลืออยู่หลายหลังเรียงรายกันเป็นกลุ่มอาคารพาณิชย์ นอกจากนี้ยังมีอาคารตึกแถวไม้ และตึกแถวปูนกระจัดกระจายอยู่ในพื้นที่ ซึ่งไม่เห็นภาพของกลุ่มก้อนอาคารเดิมแล้ว ย่านการค้าแห่งนี้เป็นจุดเริ่มต้นของเมืองหาดใหญ่ ปัจจุบันเป็นศูนย์การค้า กลางเมืองหาดใหญ่ มีการพัฒนาไปจากในอดีตมาก แต่บทบาทสำคัญยังไม่เปลี่ยนแปลง ส่วนใหญ่เป็นชาวไทยพุทธ และชาวจีน