ย่านชุมชนเก่า: ปงสนุก
ที่อยู่: ตำบลเวียงเหนือ อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง ภาคเหนือ
ลักษณะสำคัญ: ปงสนุก เป็นชุมชนเกษตรกรรม และชุมชนโดยรอบโบราณสถาน เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ของไทยลื้อ จากประวัติศาสตร์พบว่าเป็นชื่อที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์การอพยพผู้คนในเหตุการณ์ช่วงปี พ.ศ. 2306 ที่พญากาวิละได้ยกทัพเข้าโจมตีเมืองเชียงแสน ซึ่งเป็นที่ตั้งมั่นของพม่าและได้กวาดต้อนชาวเชียงแสน ซึ่งเป็นชาวบ้านบ้านปงสนุกมาตั้งถิ่นฐานที่ลำปาง รวมถึงการอพยพของคนเมืองพะยาวที่หนีศึกพม่าลงมายังลำปาง ชาวปงสนุก เชียงแสน และชาวพะเยา จึงได้ตั้งบ้านเรือนจนกลายเป็นหมู่บ้าน ลักษณะภูมิประเทศ ตั้งอยู่ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำวัง โดยมีวัดปงสนุกเป็นศูนย์กลางของเมือง รูปแบบเรือนที่ปรากฏยังคงมีลักษณะเดิมอยู่บ้างแต่จำนวนน้อย อันเนื่องมาจากการทรุดโทรมของวัสดุตามกาลเวลา เรือนบางหลังยังคงมีลักษณะแบบดั้งเดิมอยู่ เป็นชุมชนขนาดเล็ก มีการทำนาการเกษตรเป็นหลัก